Pak je vergrootglas en speur op elke bladzijde naar extra details. Onderzoek botten en fossielen, kijk in de maag van een brachiosaurus en spring in het diepe van de gevarenzone. Kan jij heelhuids ontsnappen?
DEICNTOIVEs
DET
EEN TOTAA L ANDERE DI N O G I D S !
MAG
O P RO E P A ALLE DIN AN D ETE C T I V O ES!
I L E I G
De detectives zijn misschien klein, maar ze kunnen keigoed onderzoeken! Ga met hen mee op reis door de geschiedenis. Graaf interessante en nog onbekende dinofeitjes op, zodat je andere dinofans een stap voor bent.
Ontdek welke dino’s er hebben bestaan en wat er werkelijk met ze gebeurde.
iE GARANT
DETECTIVE Leuke weetjes & feiten over de wereld van de dino’s
inclusief een vergrootg l as
EEN
Dit is G gewoon dinoboek!
Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
kosBOdinodetective1116.indd 1
maggie li
t nnis me Maak ke en. ontolog le a p e z et on ge n m o in d je e hoe Leer ho ontdek n e n e o’s opgrav dat din t m o k t he elkaar zo v a n den. verschil
9 789021 564715 > www.kosmosuitgevers.nl
22-11-16 09:35
Oorspronkelijk uitgegeven als The Amazing Dinosaur Detectives © 2016 Pavilion Children’s Books, 1 Gowerstreet, London, WC1E 6HD, een imprint van Pavillion Books Group Ltd Lay-out © Pavilion Books Group Ltd. Illustraties © Maggie Li, 2016 Ontwerp: Claire Clewley Voor de Nederlandse taal © 2017 Kosmos Uitgevers, Utrecht, www.kosmosuitgevers.nl Vertaling: Marian van Ham Omslag en opmaak: Garage BNO
kosBWdinodetective1116.indd 2
ISBN 978 90 2156 4715 NUR 223 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
22-11-16 13:59
DETECTIVE Leuke weetjes & feiten over de wereld van de dino’s
MAGGIE LI
kosBWdinodetective1116.indd 3
22-11-16 13:59
6
N A P A OE O OPR E DIN ES A LL C T I V DETE
EEN OEROUD LAND
8
i N ho ud
10
EN E HET IS IE R MYSTE
su R U SA en O N DI oort s
11
ZWAAR
12
GE S C H U T
14
LIEG
ER
S
16 PLA
kosBWdinodetective1116.indd 4
E NT
N ET E R
S
HOOGV
22-11-16 13:59
18 V LE E
R E T SE
S
ALL
WAND E MET D LEN I N O ’S
20 ESE
TE R
S
22
26
METEN IS weten
N ACTIVITEITE
24 WO
29
O
RD
28 ANTWOORD E kosBWdinodetective1116.indd 5
ENLIJST
G
ZO N E AR V E
NE
30
N 22-11-16 13:59
OPROEP AAN ALLE DINODETECTIVES NU! Gisteren
Ben je er klaar voor om de wereld van de dino’s te ontdekken en heel veel bijzondere feiten bloot te leggen? Leer hoe je botten opgraaft, welk deel van een dino hem zo bijzonder maakt, en waarom ze tegenwoordig niet meer rondzwerven.
WAT IS EEN...
O NT O L O O G PA L E
?
5 jaar geleden
Een paleontoloog is iemand die resten van botten en fossielen onderzoekt. Hij zoekt naar aanwijzingen over hoe uitgestorven dieren hebben geleefd en zich hebben gedragen, en hoe ze eruit hebben gezien. Elk fossiel of bot vertelt een deel van het verhaal, dus het is net alsof je een legpuzzel maakt met heel veel kleine stukjes.
150 jaar geleden
AARDLAGEN
Hoi, ik ben een paleontoloog!
1 miljoen jaar geleden
HEBT IG D O N E J IE D N E LL U P S e je nodig 145 miljoen jaar geleden
ullen di Dit zijn een paar sp en die in de grond hebt om de schatt en. liggen bloot te legg Beitel
Zaklamp 200 miljoen jaar geleden
Borstel
250 miljoen jaar geleden
6 kosBWdinodetective1116.indd 6
22-11-16 14:00
TS
P
PE
K NA L
DE BOTTEN OORLOG
ET S !
MAAR WAT WAS DE BOTTENOORLOG?
Twee paleontologen, E.D. Cope en O.C. Marsh, deden een wedstrijdje wie het meest over dino’s kon ontdekken. Ze wilden allebei zo graag winnen dat ze valsspeelden, en dinobotten stalen en zelfs vernietigden.
ino’s Niet alleen d chten! hebben gevo logen Ook paleonto g n eleden streden jare at wordt met elkaar. D rlog’ de ‘bottenoo genoemd.
OEPS
Ook een slimme paleontoloog vergist zich weleens. Elk jaar krijgen we steeds meer informatie over nieuwe fossielen en vondsten van over de hele wereld. Soms denken we dat iets over dino’s waar is, maar als wordt bewezen dat we ernaast zitten, moeten we onze conclusies aanpassen.
WAT IS EEN...
F O SS I E L
5. Miljoenen jaren later wordt het steen om het skelet naar de oppervlakte geduwd (misschien door een vulkaanuitbarsting of aardbeving) en komt het bloot te liggen, klaar om te worden gevonden!
1. Dit is een inktvis die in de zee van miljoenen jaren oud zwemt.
? Een fossiel is een stukje dier of plant dat miljoenen jaren in de grond heeft gelegen. Alles wat we weten over dino’s komt door vondsten en onderzoek van deze fossielen.
Maar hoe WORDT zo’n stukje dier dan een fossiel?
2. Als de inktvis doodgaat, zakt zijn lichaam naar de zeebodem. Andere zeedieren eten de huid en het vlees, zodat alleen de botten overblijven.
4. Door de jaren heen worden de overgebleven botten bedekt door lagen aarde en modder; ze worden dan begraven onder de oppervlakte, waarna het uiteindelijk in steen verandert. 3. Een paar van deze botten vergaan; alleen de sterkste botten blijven over.
7 kosBWdinodetective1116.indd 7
22-11-16 14:00
METEN IS WETEN We denken vaak dat alle dino’s enorme, angstaanjagende wezens waren. Maar het toeval wil dat dat niet het geval is en sommige waren kleiner dan wij zijn!
GROOT EN MACHTIG
De brachiosaurus was echt een enorme dinosaurus!
W I ST J E DAT
?
De brachiosaurus was niet alleen erg hoog, hij was ook net zo lang als twee bussen!
SPINOSAURUS Laat je niet foppen door de grootte van de velociraptor, hij was dodelijk!
STEGOSAURUS
24 kosBWdinodetective1116.indd 24
22-11-16 14:04
T
SPOEL
E
N
GOED VERTEGENWOORDIGD
UG ER
Elk van de dino’s die je hier ziet, heeft een eigenschap die je kunt vinden op voorgaande pagina’s. Weet je waar?
Pterosauriërs kwamen in alle maten en vormen voor.
PERSPECTIef
Gebruik onze bus om uit te zoeken hoe groot deze dino’s waren.
IETS SPECIAALS?
Wat hun vorm en grootte ook was, alle dino’s hadden verbazingwekkende eigenschappen waardoor ze zo geweldig waren! Kun je je nog herinneren wat er zo speciaal was aan deze drie?
T-REX
25 kosBWdinodetective1116.indd 25
22-11-16 14:04
Pak je vergrootglas en speur op elke bladzijde naar extra details. Onderzoek botten en fossielen, kijk in de maag van een brachiosaurus en spring in het diepe van de gevarenzone. Kan jij heelhuids ontsnappen?
DEICNTOIVEs
DET
EEN TOTAA L ANDERE DI N O G I D S !
MAG
O P RO E P A ALLE DIN AN D ETE C T I V O ES!
I L E I G
De detectives zijn misschien klein, maar ze kunnen keigoed onderzoeken! Ga met hen mee op reis door de geschiedenis. Graaf interessante en nog onbekende dinofeitjes op, zodat je andere dinofans een stap voor bent.
Ontdek welke dino’s er hebben bestaan en wat er werkelijk met ze gebeurde.
iE GARANT
DETECTIVE Leuke weetjes & feiten over de wereld van de dino’s
inclusief een vergrootg l as
EEN
Dit is G gewoon dinoboek!
Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
kosBOdinodetective1116.indd 1
maggie li
t nnis me Maak ke en. ontolog le a p e z et on ge n m o in d je e hoe Leer ho ontdek n e n e o’s opgrav dat din t m o k t he elkaar zo v a n den. verschil
9 789021 564715 > www.kosmosuitgevers.nl
22-11-16 09:35