boordevol feiten en weetjes
vogel scheur kalender 2018 vogel scheur kalender 2018
vogel scheur kalender 2018 Elke dag praktische tips en wetenswaardigheden over vogels. Elke dag vogelgenot! Vogels zie je overal. In de stad, het bos, de tuin, het park en zelfs in spiksplinternieuwe wijken. ’s Morgens, ’s middags, ’s avonds en ’s nachts; lente, zomer, herfst en winter. Vogels zijn er altijd overal. En met hen talloze kleine vogelverhalen. Een voor elke dag. Monica Wesseling is een gepassioneerd natuurjournaliste en natuurboekenschrijfster. Bekend van Trouw, Vogels, Toeractief, Bionieuws en de bestsellers Waarom krijgt een specht geen koppijn, Kan een regenworm ook verzuipen? en Waarom spreeuwen bloemen plukken en trillende muizen slimmer zijn.
www.kosmosuitgevers.nl
NUR 014 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
maandag
1 januari
VOORNEMENS Tja. Daar zit je dan met al je goede voornemens. IdeeĂŤn rond meer sporten, minder eten, aardiger zijn voor je schoonmoeder en eindelijk de schuur opruimen. Mooi natuurlijk, maar voeg er vooral eentje aan toe: die van de steenbreek. Haal dit voorjaar eens wat bestrating weg uit je tuin en vervang dat door groen, in welke vorm dan ook. Vervang schuttingen door hagen of laat op zijn minst de houten schotten met planten begroeien. Kortom: maak de tuin natuurlijk en aantrekkelijker voor insecten, vogels en wellicht zelfs amfibieĂŤn. Prettig voor de beesten, maar vooral ook voor jezelf.
donderdag
1 februari
GROENLING De groenling is gemakkelijk te lokken en, zeker als hij in de zon zit, een sieraad voor de tuin met zijn hel oplichtende groene flankstrepen. Zoals duidelijk aan de forse snavel te zien is, is het een zaadeter. Een gulzige, zo valt altijd op. Halen koolmezen een zonnebloempit op uit de silo om die hoog in een boom rustig op te hakken, zo blijven groenlingen op het stokje voor de silo zitten en consumeren pit na pit.
donderdag
1 maart
BOSUIL Voor de bosuil is het voorjaar begonnen; de mannen baltsen volop. Met hun van Harry Potter bekende oeoeoeoehoehoe markeren ze hun territorium. De uil zien is geen sinecure. Niet alleen verplaatst de vogel zich voortdurend, maar bovendien is een bosuil, als echte uil, natuurlijk vooral ’s nachts actief. Groot voordeel is wel dat de bosuil wijdverspreid is – het is, met 5000 broedparen, de meest voorkomende uil in ons land – en ook in parken en stadsbosjes te vinden. Overdag rust (roest) hij, goed verborgen stilzittend nabij de stam, om bij schemer uit te vliegen. Vrouwtjes roepen overigens niet des uils: kewiet, tjoewiet.
zondag
1 april
TERUGKOMERS April is de maand van de ‘grote terugkomst’, het blije verwelkomen van de vogels uit het zuiden. Zeker als je reislustig bent en een aantal verschillende natuurgebieden gaat bekijken, kun je vrijwel elke dag een nieuwkomer verwelkomen. De nachtegaal, de koekoek, de bruine kiekendief, de lepelaar, de wespendief, de gierzwaluw en vele, vele andere zijn weer voor het eerst dit jaar te horen en te zien. De ganzen zijn inmiddels grotendeels vertrokken. Grotendeels: de rotganzen (de ganzen van het zoute water) vertrekken later en een deel van de ganzen gaat helemaal niet weg. Veel grauwe ganzen, kolganzen en brandganzen blijven hier om te broeden.
dinsdag
1 mei
MEI OF APRIL? Vroeger zei men dat alle vogels in mei hun eieren legden. Dat is inmiddels niet meer zo. Door de klimaatverandering is er een duidelijke vervroeging. ‘In april leggen alle vogels een ei’ lijkt nu een beter gezegde.
vrijdag
1 juni
KARPERS Het is feest in de sloten: paaitijd bij de karpers. Zeker in de ondiepe sloten is het water inmiddels voldoende opgewarmd om het hormoongehalte flink hoog op te stoten. De mannen jagen achter de vrouwen aan, steeds opnieuw met het bekken tegen haar flanken stotend. Krioelend kronkelen ze door de ondiepe sloten, de ruggen duidelijk zichtbaar boven het water. Als het vrouwtje duikt, geeft ze aan eitjes te willen afzetten. De mannen volgen en storten hun zaad erover uit. Blauwe reigers hebben ondertussen het nakijken. De karpers zijn zelfs voor deze vogels, die hun snavels toch ver kunnen opensperren, een maatje te groot.
zondag
1 juli
ROTMAAND Het is voor rasechte vogelaars een rotmaand, die zomermaand juli. Vogels volop, meer dan op enig ander moment in het jaar zelfs, maar ze zijn zo verrekte stil. Veel volwassen vogels beginnen te ruien en trekken zich daardoor terug en ook de jongen hebben weinig neiging tot exhibitionisme. Is het dan ook nog eens echt warm, dan is het helemaal een kijkersramp. De vogels zijn dan vooral vroeg en laat actief en proberen al schuilend tussen het gebladerte en onder de struiken de grootste hitte te vermijden.
woensdag
1 augustus
HOEDJES Niet het mooie buiten, de leeuwerik in het veld of de aalscholver boven het water, maar uitgerekend de mode was de directe aanleiding voor het oprichten van Vogelbescherming Nederland. Rond 1900 waren hoedjes met veren van dwergsterns uiterst populair. Zรณ gewild, dat de vogels er danig onder leden. Een deel van de gegoede burgerij die daar, in tegenstelling tot het sappelende plebs, tijd voor had, kwam in opstand. De Bond ter bestrijding ener gruwelmode werd opgericht, in feite de voorloper van de Vogelbescherming. Die organisatie beleefde in 1899 haar oprichtingsvergadering. Een van de eerste grote wapenfeiten (naast het verbod op de jacht op dwergsterns) was het beschermd laten verklaren van alle in het wild levende vogels in 1912. Daarmee was Nederland de eerste in Europa.
zaterdag
1 september
TREKTIJD Ook voor de roofvogels is de trektijd aangebroken. Buizerd, bruine en blauwe kiekendief en sperwer trekken weg en/of over. Omdat de meeste roofvogels met hun grote vleugels goed gebruik weten te maken van thermiek – denk maar aan een buizerd die op de luchtstroom naar boven schroeft – vliegen de roofvogels op trek deels op thermiek en deels door actief met de vleugels te slaan. De thermiek vergemakkelijkt het om hoogte te winnen. Eenmaal in een warme luchtbel zweven en flappen de vogels verder, zo overstappend van de ene thermiekbel in de andere. Juist vanwege de opstijgende warme lucht trekken de meeste roofvogels overdag. Kleine soorten, zoals de sperwer en de torenvalk, zijn minder van thermiek afhankelijk.
maandag
1 oktober
KRAMSVOGELS! Oktober is dĂŠ maand om kramsvogels te zien. De vogels, familie van onze merel, trekken dan massaal ons land binnen. Ze komen uit Noord- en Oost-Europa, hun belangrijkste broedgebieden. Een handjevol broedt in ons eigen land. Een deel van de kramsvogels die in oktober arriveren, trekt verder door naar het zuiden, een deel overwintert bij ons.
donderdag
1 november
KLEINE ZILVERREIGERS In het Deltagebied zijn begin november meestal nog flinke aantallen kleine zilverreigers te zien. De sierlijke, spierwitte vogels verzamelen zich van augustus tot begin november in ons land om vervolgens in meerderheid door te vliegen naar zuidelijker regionen. Sinds de jaren negentig broedt een heel klein aantal bij ons; de grote zilverreiger is echter veel talrijker. Deze vogel is in de wintermaanden in een groter gebied te ontdekken; de witte schoonheden in het veenweidelandschap zijn eigenlijk per definitie grote zilverreigers.
zaterdag
1 december
SINTERKLAAS ‘Ik heb alles al’: een veel gehoorde verzuchting nu de feestdagen naderbij komen. Geen nood. Want niet alleen zijn er tal van goede mensen- en natuurdoelen die een extra financiële donatie prima kunnen gebruiken, maar bovendien is vrijwel iedereen met een beetje buiten (balkon of tuin) blij met iets voor de vogels. De mogelijkheden zijn legio; goed voor een heleboel feestdagen en jaren.
Met dank aan Gerald Derksen van Vogelbescherming Nederland
www.kosmosuitgevers.nl
Š 2017 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Tekst Monica Wesseling Redactie Madeleine Gimpel Illustraties en vormgeving Femke den Hertog ISBN 978 90 2156 4548 NUR 014 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieÍn, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Vogelbescherming komt op voor vogels en natuur
boordevol feiten en weetjes
vogel scheur kalender 2018 vogel scheur kalender 2018
vogel scheur kalender 2018 Elke dag praktische tips en wetenswaardigheden over vogels. Elke dag vogelgenot! Vogels zie je overal. In de stad, het bos, de tuin, het park en zelfs in spiksplinternieuwe wijken. ’s Morgens, ’s middags, ’s avonds en ’s nachts; lente, zomer, herfst en winter. Vogels zijn er altijd overal. En met hen talloze kleine vogelverhalen. Een voor elke dag. Monica Wesseling is een gepassioneerd natuurjournaliste en natuurboekenschrijfster. Bekend van Trouw, Vogels, Toeractief, Bionieuws en de bestsellers Waarom krijgt een specht geen koppijn, Kan een regenworm ook verzuipen? en Waarom spreeuwen bloemen plukken en trillende muizen slimmer zijn.
www.kosmosuitgevers.nl
NUR 014 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen