Inkijkexemplaar Het grote kindertekenboek

deel 5 Het grote kindertekenboek

Het grote kindertekenboek

Alex Bernfels

Alex Bernfels

Cantecleer

Cantecleer

Cantecleer

tekenschool_binnenwerk

12-11-2008

09:51

Pagina 2

Colofon Dit boek is gepubliceerd door Tirion Uitgevers BV Postbus 309 3740 AH Baarn www.tirionuitgevers.nl Idee: Alex Bernfels en Norbert Landa Omslagontwerp: Hans Britsemmer Vormgeving binnenwerk: Pre Press, Zeist Illustraties: Alex Bernfels Vertaling: InAksie, Ingrid Buthod ISBN 978 90 213 3832 3 NUR 460 Zeichenschule für kleine Künstler, Kosmos Verlag, OZ Creativ © 2008 Kosmos Verlag, Freiburg im Breisgau © 2008 Tirion Uitgevers BV, Baarn Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced in any form by print, photocopy, microfilm or any other means without prior written permission from the publisher.

De uitgever heeft ernaar gestreefd de rechten van derden zo goed mogelijk te regelen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich tot de uitgever wenden.

tekenschool_binnenwerk

12-11-2008

09:51

Pagina 3

Het grote kindertekenboek

Alex Bernfels

tekenschool_binnenwerk

12-11-2008

09:53

Pagina 4

Inhoud Over dit boek . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ringenrups . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Dennenbos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Hond, hoekig . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Vis, hoekig . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Kuiken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Teckel, hoekig . . . . . . . . . . . . . . . . . . . … kat, rond . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Eendenkuiken . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Grote eend . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ezeltje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Haasje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Hamster . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Cavia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Vlinder . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Hagedis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Pony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Koe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Huis… . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . … en kerk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Auto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Bestelwagen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Brandweerauto . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Brandweerman . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Lammetje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Herder . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Uil . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Reekalf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6 8 10 11 12 13 14 15 16 17 18 20 21 22 23 24 26 27 28 29 30 31 32 34 36 37 38 40

tekenschool_binnenwerk

12-11-2008

09:54

Pagina 5

Dennenboom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Loofboom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Teddybeer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Kabouter . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zon… . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …maan en sterren . . . . . . . . . . . . . . . .

Aardbeien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Appel en peer . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Olifantje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Leeuw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Banaan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Palmboom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Papegaai . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Nijlpaard . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Bloemen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Klavertje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Hart . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Dolfijn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zeepaardje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Vis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Pinguïn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Pelikaan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Jong zeehondje . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zeilboot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Kleine piraat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Prins… . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . … en prinses . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Vliegtuig . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

42 43 44 45 46 47 48 49 50 52 54 55 56 58 60 62 63 64 66 67 68 69 70 72 73 74 75 76

tekenschool_binnenwerk

12-11-2008

09:54

Pagina 6

Over dit boek Werken met eenvoudige basisvormen is de snelweg om te leren tekenen. Kinderen bereiken zo snel resultaten.

Kinderen vanaf vier jaar kunnen hun favoriete onderwerpen leren tekenen. De enige voorwaarde bij dit boek is dat ze graag tekenen. Hoe mooier de resultaten, hoe ijveriger en enthousiaster kinderen zullen worden.

Daarom vragen enkele ‘gevorderde’ oefeningen ook al details en natuurgetrouwere weergave, en een eerste aanzet voor tekenen met perspectief. Vrolijke tekstjes sluiten aan bij de oefening en geven die een plaats in de belevingswereld van kinderen.

Vorm, tekening, kleur Elke tekening nodigt kinderen uit haar in te kleuren. Toch is de ongekleurde ‘doorzichtige’ tekening met omtrek en binnencontouren een belangrijke oefening om te leren kijken. Zo herkennen kleine kunstenaars de vormen in een onderwerp. Kleuren en details kunnen als volgende stap langzaam toegevoegd worden.

Daarbij zien kinderen in de tekening alleen dingen die ze al kennen. Ze zoeken zin en betekenis in de lijnen, proberen van alles en vullen aan wat ontbreekt: eerst in hun fantasie en dan op papier.

Als een peuter lekker zit te krassen, is hij al aan het spelen met zijn vermogen om te tekenen. Hij wil dat zijn kunstwerk benoemd – herkend en geprezen – wordt, ook al is er vanuit een volwassen perspectief misschien niet veel in te herkennen. Al in deze fase

6

gaat het om het samenspel van brein, oog en hand. In het zenuwstelsel vinden daarbij enorm complexe en nauw samenhangende processen plaats.

In zijn ontwikkeling maakt het kind dan de stap naar het figuurlijke tekenen: tekenen is nu met het potlood grenzen trekken tussen figuur en achtergrond. Het maken van onderscheid tussen figuren en achtergrond is nog zo’n grote prestatie van de visuele waarneming. In motorisch opzicht gaat het erom de strepen doelgericht recht of rond te tekenen, en binnen de lijntjes. De wil om te tekenen vindt een weg via arm en hand.

In elk geval heeft het kind een bewuste voorstelling van waartoe de lijnen moeten leiden.

Hoe moeizaam voor kinderen de weg naar doelgericht tekenen is, kunt u als volwassene goed nabootsen als u probeert te tekenen maar daarbij uw hand volgt in een spiegel. De wil is er wel, maar de handelingen moeten geconcentreerd gestuurd worden. Het vergt routine om niet bij de volgende slinger uit de bocht te vliegen. Onze oefeningen beginnen daarom met eenvoudige lijnen, recht en rond, die kinderen door herhaling leren beheersen en dan ritmisch kunnen oefenen. Zo krijgt een kind een gecontroleerde lichte potloodvoering en sluit het vriendschap met het tekengerei, dat nu begint te doen wat de kleine tekenaar wil. Dan zijn we al bij de eerste vormen: dingen met hoeken en dingen met rondingen. Dat zijn meteen de basisvormen voor alles wat kinderen om zich heen kunnen ontdekken en tekenen.

tekenschool_binnenwerk

12-11-2008

09:54

Pagina 7

Tips In plaats van hun tekening op een willekeurige spannende plek te beginnen, oefenen en leren kinderen de hele vorm in de simpele basisvormen te ontleden. Dat bevordert naast het gevoel voor proporties ook het begrip van geometrische verbanden.

Er wordt van buiten naar binnen getekend, van schets naar detail, van het begrijpen van een vorm naar de uitwerking ervan.

Het kleuren komt dan als een natuurlijke bekroning aan het eind van het spel.

Stimuleer uw kind om cirkels, ovalen, driehoeken of vierkanten te ontdekken in de dingen om zich heen.

Ritmische slingeroefeningen op grote vellen en met zachte potloden zijn leuk, ook al leiden ze niet tot een figuurlijke tekening.

Ruitjespapier kan al bij de eerste oefeningen met exacte vormen of lijnen heel nuttig zijn.

Een kind zal snel naar kleurpotloden grijpen: toch zou het eerst met een zacht potlood moeten tekenen. Dat is ook beter uit te gummen. Voor het kleuren kan het dan weer kleurpotloden of waskrijtjes gebruiken.

Lijnen weghalen hoort net zo bij tekenen als lijnen zetten. Daarbij gaat het niet alleen om hulplijnen bij basisvormen, die later toch al moeten verdwijnen, maar ook om het verbeteren van mislukte lijnen. Een kneedgum leent zich vaak beter om uit te gummen dan een gewone harde gum.

U kunt uw kind rustig steeds weer zijn favoriete onderwerpen laten tekenen. Wees gul met complimentjes! Help het om de eerste hindernissen te nemen door eventueel samen te tekenen. Dan komt u meteen beter beslagen ten ijs als de vraag komt: ‘Papa, wil je een paard voor me tekenen?

7

tekenschool_binnenwerk

12-11-2008

09:56

Pagina 10

Dennenbos

Zigzag en alle lijnen zijn recht! Dat worden driehoeken. Ze zien er eerst uit als puntmutsen, maar dan als een dennenbos.

We tekenen zigzaglijnen en letten op dat alle punten even hoog en breed worden.

Hier zijn de lijnen schuiner en de punten spitser. Met een kaarsrechte lijn aan de onderkant krijgen we een rijtje driehoeken – net als de puntmutsen van de zeven dwergen. Maar zijn het er wel genoeg?

Nu tekenen we er nog een tweede zigzaglijn overheen. Die is een beetje kleiner dan de eerste.

Dan kleuren we de achterste bomen lichtgroen en de onderste driehoeken donkergroen. Tot slot komen er nog stammen onder en klaar is kees!

10

tekenschool_binnenwerk

5

12-11-2008

10:03

Pagina 25

5 We tekenen tenen aan de pootjes en trekken de lijnen van de hagedis over. Nu hebben we nog een oog en mond nodig. Hulplijnen worden uitgegumd.

We kleuren de hele hagedis geel – alleen de keel houden we eerst wit. Dan gaan we flink met groen over het geel behalve op de buik en keel. Die keel maken we nu lichtblauw. Dat geeft een mooi effect.

25

tekenschool_binnenwerk

12-11-2008

10:13

Pagina 52

Leeuw Een rechthoek en een cirkel: daarvan maken we een sterke leeuw. Met manen is het een mannetjesleeuw, zonder manen een leeuwin.

2

1

1 We tekenen een grote liggende rechthoek. Die wordt het lijf. Op de rechthoek komt een cirkel. Onder tekenen we de grond en verlengen de rechthoek met twee strepen naar beneden.

2 We tekenen een kleinere cirkel in de kop. Bovenop zetten we de twee oren, op de hoek komt de neus. De poten zijn eerst allemaal recht. Dan tekenen we in de achterpoten een hoek. Voor elke voet hebben we een ovaal nodig.

3 3 We tekenen de staart en het gezicht. Dan komen de omtrekken van het lichaam. Dat is mooi rond.

We maken alle lijnen lekker dik.

Dan halen we met de kneedgum de hulplijnen weg. De cirkel om de kop halen we ook weg.

52

tekenschool_binnenwerk

4

12-11-2008

10:06

Pagina 33

4 We tekenen de strepen voor de leuning in de ladder: een regelmatige zigzaglijn. Achteraan tekenen we het draaipunt onder de ladder. In de wielen maken we kleine cirkels voor de velgen. Een streep vormt de deur van de cabine. Nu kunnen we de lijnen al stevig overtrekken. De dunne hulplijnen gummen we uit.

Nu kleuren we de wagen rood. Met een lichtblauw potlood gaan we over de ladder, kleuren we de ramen en velgen en tekenen we het zwaailicht op de cabine. De banden, het draaipunt van de ladder en de bumper maken we zwart.

33

deel 5 Het grote kindertekenboek

Het grote kindertekenboek

Alex Bernfels

Alex Bernfels

Cantecleer

Cantecleer

Cantecleer