Yonne

TOE R VA AR T OV ER D E Y ONNE | D EE L 1

YONNE EN NIVERNAIS We hebben de beschikking gekregen over een jacht om te gaan kijken op de Yonne, een riviertje in het noorden van de Bourgogne. Daar mogen we niet over klagen, want ook de Fransen hebben in de pandemie het varen in eigen land herontdekt. We weten op voorhand dat het geen vlak land zal zijn en dat er dus de nodige zelfwerkzaamheid nodig is. We zijn reuzebenieuwd naar dit gedeelte van de streek. In deel 1 varen we van Tannay naar Châtel-Censoir.

PIM VAN DER MAREL

78

1707.indd 2

www.motorboot.com

september 2024

8/1/2024 1:05:43 PM

1707.indd 3

79

8/1/2024 1:05:50 PM

TOE R VA AR T OV ER D E Y ONNE | D EE L 1

We varen door en komen aan bij de

zondere manier strepen trekken over

schilderachtige dorpen. Al varend

eerste – en naar later blijkt enige –

het water.

proberen we een glimp op te vangen van

zelfbedieningsbrug in het traject. Het

het

particulier

bewoonde

instructiepaneel geeft aan hoe de

CLAMECY

Château de Cuncy. Voldaan leggen

brug vroeger geopend moest wor-

De hele dag blijven we genieten van

we eind van de dag aan in het haven-

den. Naar goed Frans gebruik heb-

het prachtige landschap, de soms

tje van Clamecy.

ben de technische aanpassingen

fantastische

Omdat er velletjes hangen met het

doorkijkjes

en

vaak

nadien hun weg naar het paneel helaas niet gevonden. Het feit dat we ’m toch open weten te krijgen, toont aan dat die aanpassingen gelukkig wel min of meer ‘idiotenzeker’ zijn aangebracht. Normale bruggen zijn hier vaste bruggen met een versmalling van de doorvaart omdat het jaagpad onder de brug door loopt.

Dat dwingt je dan om even heel precies te sturen. Ondertussen genieten

WAT HEBBEN DIE FRANSEN TOCH ONTZETTEND VEEL OUDE EN AANTREKKELIJKE OBJECTEN WETEN TE BEWAREN!

we van de zonnestralen die door de bomen heen schijnen en op een bij2 3

Openingsfoto: In een bocht van het Canal du Nivernais vinden we het haventje van Clamecy. 2 De eerste zelfbedieningsbrug op dit traject blijkt later ook de enige te zijn. 3 Bij vaste bruggen versmalt de doorvaart omdat het jaagpad onder de brug door loopt.

1707.indd 4

De Yonne is een rivier van een kleine

nay. Dat ligt aan het Canal du Niver-

SLUIZEN

300 km lengte. Ze ontspringt in de

nais op zo’n 250 km onder Parijs. De

Al na een ruime kilometer hebben we

Morvan in de Bourgogne en mondt

vaartocht van deze week voert naar

de eerste sluis. Vaardagen in dit ge-

vlak onder Melun uit in de Seine. De

Migennes aan de kop van het Canal

bied worden altijd voor een belangrijk

aansluiting op het Canal du Nivernais

de Bourgogne. Strikt genomen varen

deel in beslag genomen door sluizen.

verbindt de Yonne met de Loire en

we alleen het laatste gedeelte – van

Écluses heten die in het Frans en dat

de aansluiting op het Canal de Bour-

Auxerre naar Migennes – ‘echt’ op

vergeet je al na je eerste trip nooit

gogne zorgt voor de verbinding met

de Yonne en de rest feitelijk op het

meer. De sluiswachter heet een éclu-

de Saône.

Canal du Nivernais. De verhuurmaat-

sier en over het algemeen kletst die

Traditioneel was de rivier het domein

schappij doet zijn uiterste best het

graag met je. Om te voorkomen dat

van houtvlotters. De stammen wer-

ons naar de zin te maken. Er is een

dit één lang sluisverhaal wordt, vol-

den in de kleine zijrivieren gelegd en

fraai gekleurde ‘itinéraire’ voor ons

staan we met te vermelden dat het

stroomafwaarts tot vlotten gebon-

samengesteld met niet alleen de

traject naar Migennes zo’n vijftig slui-

den. Via de Seine gingen ze dan ver-

voorgestelde overnachtingsplaatsen

zen omvat. Onderweg hebben we

volgens naar Parijs. De functie van

maar zelfs de daar aanbevolen res-

dan ook heel wat met de heren- en

de kleine zijrivieren is in de 19e eeuw

taurants. Dat hebben we nog niet

dames-éclusiers afgebabbeld.

overgenomen door het toen aange-

eerder

legde Canal du Nivernais. De Yonne

meegemaakt maar daarom niet min-

VERRASSINGEN

is bevaarbaar vanaf Auxerre stroom-

der handig is dat ze ervoor zorgen

We zijn amper de eerste sluis uit of

afwaarts naar de Seine. Het lager

dat onze auto wordt neergezet op

we ontwaren aan bakboord het 16e-

gelegen Canal du Nivernais loopt

onze plaats van bestemming. De

eeuwse Château de Chevannes, ooit

meestal parallel aan de Yonne en

briefing voor vertrek is gelukkig niet

de zetel van de Heren van Amazy.

maakt af en toe ‘gebruik’ van een

overdreven maar omvat wel de vraag

Om het exploiteerbaar te houden kun

stukje van deze rivier.

of we alle veiligheidsinstructies heb-

je daar een kamer huren en krijg je

ben doorgenomen. Dat hebben we

zelfs een ontbijt. Of een feestje vie-

VERTREK

natuurlijk gedaan. We starten de

ren, evenement organiseren of wat je

We halen onze boot op in de haven

motor, groeten de mécanicien en

maar wilt. Het chateau ligt ons vanaf

van de verhuurmaatschappij in Tan-

varen monter het kanaal op.

de heuvel toe te stralen.

meegemaakt.

Wel

eerder

8/1/2024 1:05:57 PM

1707.indd 5

8/1/2024 1:06:03 PM

TOE R VA AR T OV ER D E Y ONNE | D EE L 1

5 7

6

TOERISME BOURGOGNE Het regionale toerisme van de Bourgogne valt onder het Comité Régional du Tourisme de BourgogneFranche-Comté. Volgens hun website zijn er in het gebied meer dan 400 boten te huur. Op de kanalen

4

in dit gebied kun je wekenlang met een boot uit de voeten. De kanalen waren vroeger geschikt om te

1707.indd 6

4 Zonnestralen trekken op een bijzondere

verzoek niet aan te leggen, vragen

liggen, zo verzekert de man ons.

We fietsen het stadje rond voor de

BARRAGE

jagen en hebben dus een jaagpad. Daar zijn op grote

manier aantrekkelijke strepen over het water.

we aan de sluis- annex havenmees-

Maar helaas geeft onze ligplaats een

must-sees. De 15e-eeuwse kerk die

Meteen na de onvermijdelijke sluis in

schaal fraaie fietspaden van gemaakt. En het gebied

5 Het Château de Cuncy in Villiers-sur-Yonne

ter waar we precies een ligplaats

tijdje later zoveel discussie met arrive-

de plaats domineert is gewijd aan

het plaatsje vloeien de Yonne en het

leent zich uitstekend om te wandelen en om paard te

wordt particulier bewoond. 6 De rotswand

kunnen innemen. De velletjes blijken

rende schepen, dat we aanbieden

Sint-Maarten. We zoeken een terras

Canal du Nivernais tijdelijk samen. Dat

rijden. Als je dan ook nog liefhebber bent van wijn en

van de Roches de Basseville maakt een impo-

te maken te hebben met het dorps-

alsnog te verkassen. Dat blijkt de on-

op in het stadje en later een restau-

zien we overigens pas de volgende

van cultuur, mag de streek helemaal bovenaan op de

sante indruk.. 7 Vaak liggen de sluizen in dit

feest waarvoor enige boten worden

overkomelijke problemen op te los-

rant. Verderop in de avond zijn we blij

morgen en we stellen vast dat we met

wensenlijst.

gebied op idyllische plekjes.

verwacht. Wij krijgen daarom meteen

sen. We schuiven zo’n 50 meter op en

dat het zondag is. De Fransen hou-

lichte stroming mee verder varen. Het

www.bourgondie-toerisme.com.

een plaats waar we kunnen blijven

de rust keert weer.

den het daarom vroeg voor gezien.

is de eerste keer dat we het fenomeen

8/1/2024 1:06:09 PM

1707.indd 7

8/1/2024 1:06:17 PM

TOE R VA AR T OV ER D E Y ONNE | D EE L 1

van de droogte – merken we nauwe-

LE BOAT

lijks iets van de gevreesde zijwaartse We hebben de trip gemaakt met een Horizon2 van bootverhuurmaat-

druk.

schappij Le Boat. De Horizons maken deel uit van hun premiumboten en zijn van alle gemakken voorzien, waaronder een modern aangestuurde

ROTSFORMATIE

boeg- en hekschroef. De maatschappij heeft vertrekbases in heel Europa

Na de barrage varen we aan op het

en in Canada en is de grootste aanbieder op dit gebied. Je kunt dus ook

gehucht Surgy waar zich aan bak-

heel Frankrijk ‘doen’ want in alle Franse regio’s heeft het bedrijf bases. Het

boord de 65 miljoen jaar oude Ro-

botenaanbod is gevarieerd, zodat er – ongeacht de grootte van het gezel-

chers de Basseville bevinden. Het is

schap en het beschikbare budget – altijd wel een aantrekkelijke vaarva-

de eerste rotsformatie van deze vaar-

kantie te vinden is. De boten vereisen geen vaarbewijs. Voordat je vertrekt

tocht en de rotswand maakt meteen

word je opvallend uitgebreid geïnformeerd. Daarbij inbegrepen voldoende

al een imposante indruk. Nog onder

instructie zodat je op je gemak aan de reis begint. De vakanties kun je des-

de indruk ontwaren we aan stuur-

gewenst geheel zelf uitstippelen. Het ‘kapiteinsboek’ dat je meekrijgt maakt

boordzijde een Kartuizer klooster,

het voor iedereen goed te doen.

oorspronkelijk daterend uit 1323. Het

leboat.nl

geheel is bezig gerestaureerd te worden en dat is goed te zien. Wat hebben die Fransen toch ontzettend veel waarnemen.

zelfstandig maar kruist even later bij

van dit soort oude en aantrekkelijke

Voor de boten wordt het hoogtever-

de Barrage de Basseville het Canal.

objecten weten te bewaren!

schil overbrugd met een sluis en het

Op de waterkaart wordt gewaar-

We slingeren ons langs de dorpen

riviertje vervolgt zijn weg pal naast de

schuwd voor hevige stroming, dus we

Coulanges- en Lucy-sur-Yonne en

sluis met een waterval over een stuw.

zijn voorbereid op een lastige pas-

kunnen

De Yonne wordt bij zo’n stuw weer

sage. Maar – vermoedelijk als gevolg

Château de Faulin zien. Het in goti-

‘half-gekanaliseerd’

op

enige

afstand

het 9

8 Ook in Clamency vinden we de – onvermijdelijke – sluis. 9 De avondstemming in de haven is een buitengewoon aangename.

8

sche en renaissancestijl opgetrokken

van de fietstocht te voet omdat het

en een zucht weer beneden. Nadat

kasteel dateert uit het eind van de

domweg te steil omhooggaat. Van de

we genoten hebben in het geadvi-

15e eeuw. Het bevat een niet-alle-

oude stadspoort naast de kerk zijn

seerde restaurant zoeken we de

daags museum voor middeleeuwse

we minstens net zo gecharmeerd als

haven op. De avondstemming aan

technische innovaties. Weliswaar in

van het kerkje zelf. Maar natuurlijk

boord is heel aangenaam, niet in het

privébezit, kan het op afspraak be-

gaan we wel even in de kerk kijken.

minst omdat de temperatuur een

zichtigd worden.

Daarna zoeken we een paar uitzicht-

eindje onder de 30 °C is gezakt. M

punten op, we zijn tenslotte niet voor

CHÂTEL-CENSOIR

niets omhoog gefietst. Ondanks dat

Volgende keer: Van Châtel-Censoir

In een bocht naar bakboord hebben

we heel hard in de remmen moeten

naar Migennes

we aan de stuurboordzijde weer een

knijpen, zijn we natuurlijk in een vloek

kale rotswand. Noch op de kaart noch op internet vinden we er enige nadere aanduiding van. We conclu-

GOED OM TE WETEN

deren dat niet elke rotswand in Frankrijk zijn eigen naam krijgt. Er

Bij elkaar ligt er in dit gebied ruim 1000 km aan bevaarbare kanalen. Ze zijn

voorbij volgt een ruime bocht naar

gegraven in de 17e tot en met de 19e eeuw. De kanalen hebben afme-

stuurboord waarna we in de verte op

tingen die in de 1879 zijn vastgelegd door Charles de Freycinet, destijds

een heuvel het plaatsje Châtel-Cen-

minister van openbare werken. Zo moeten de kanalen 2,20 meter diep zijn

soir zien liggen. Daar kiezen we een

en een doorvaarthoogte toelaten van 3,50 meter. De sluizen zijn 40 meter

ligplaats in de goed geoutilleerde

lang en 5,20 meter breed. Daardoor zijn ze bevaarbaar met de Péniche (de

haven. Vanuit die haven hebben we

Franse spits) die net binnen deze maten blijft. Waar wij gewend zijn dat de

zicht op het kerkje op de heuvel. Met

waterinfrastructuur ons in staat stelt beneden het zeeniveau te leven, ligt

delen die stammen uit de 11e eeuw

dat hier anders. Hier is ze domweg vereist om het heuvelachtige landschap

is het de blikvanger van het dorp. We

bevaarbaar te maken.

fietsen erheen en doen een gedeelte

1707.indd 8

8/1/2024 1:06:20 PM

1707.indd 9

8/1/2024 1:06:24 PM