varen op het Canal du Nivernais

PROMENADE EN BATEAU

Op het Canal du Nivernais in de Bourgogne vind je in de zuidelijke helft een paar bijzondere trajecten. Een gedeelte voert onaangekondigd door wat je gewoon een echte jungle kunt noemen en een ander deel laat je een sluizentrap van 16 stuks bestijgen of afdalen. Varen in Frankrijk is altijd ‘bergbeklimmen per boot’ en dat is deze keer niet anders…

www.motorboot.com

We hebben afgesproken onze boot op te halen in het Franse Decize, midden in de Bourgogne. Met een gehuurde boot besparen we ons de tocht naar dit gebied, want daar moet je anders wel een lange vakantie voor hebben. De basis van de verhuurmaatschappij belt ons al vooraf dat de boot niet ligt waar we die verwachten. Overvloedige regenval heeft de Loire doen aangroeien tot een snelstromende rivier waar pleziervaart tijdelijk is verboden. Net voor het aangekondigde verbod heeft men de boot om kunnen varen naar het Canal du Nivernais aan de andere kant van Decize. Daar schepen we in de stromende regen in en vertrekken dezelfde dag.

CERCY-LA-TOUR

Ons doel van vandaag is Cercy-la-Tour. Onderweg wordt het gelukkig droog en in Cercy vinden we een ligplaats aan een ontzettend gladde steiger. Die is vermoedelijk gesponsord door de lokale orthopeed, want het blijkt een serieuze opgave om zonder botbreuken aan wal te komen. Dat we ons meteen zorgen maken hoe dat straks moet met een

1 De Église Saint-Pierre in Cercy-la-Tour dateert deels uit de 11e eeuw.

2 Cercy-la-Tour wordt gedomineerd door een metershoog Mariabeeld.

3 De ‘tour’ van Cercy is natuurlijk ook een uitzichtpunt. 4 Glooiende heuvels van de Bourgogne met vaak idyllische dorpjes erop.

glas wijn op heeft een matigende invloed op onze consumptie daarvan. Cercy wordt gedomineerd door een metershoog Mariabeeld dat is gesitueerd op de resten van een 13e-eeuwse toren. Aan deze fortificatie dankt Cercy de toevoeging la Tour. Het beeld – de Notre-Dame du Nivernais – ziet er prima uit, wat niet zo gek is, want het is een replica uit 2008 van de in verval geraakte voorloper. De klim ernaartoe doet ons realiseren dat fysieke conditie iets is dat te allen tijde onderhouden moet worden. Maar de nabije aanblik van het witte en maar liefst negen ton zware beeld, vergoedt veel. Bovendien is de heuvel waarop we staan een bekend uitzichtpunt. De naastgelegen Église Saint-Pierre heeft delen die dateren uit de tweede helft van de 11e eeuw, maar het kerkje is helaas niet open. We genieten een tijdje van het uitzicht en dalen daarna weer af voor een bezoek aan het plaatselijke restaurant.

CANAL

2

De volgende dag is het werkelijk schitterend weer. De hele dag mogen we genieten van de glooiende heuvels van de Bourgogne, idyllische dorpjes erbovenop, fraaie landerijen, prachtige bruggen en af en toe een château om het geheel nog wat te verlevendigen. Als er runderen op de landerijen worden gefokt, zijn dat steevast de bekende witte vleeskoeien van het Charolais-ras, dat in deze streek zijn oorsprong heeft. Het lijkt erop dat de boeren zich massaal op de fok daarvan hebben gestort, want er lopen talloze van die witte grazers rond. Bij het plaatsje Isenay komen we een prachtig château tegen. De bij het château behorende paarden vertegenwoordigen op zich al een aanzienlijk kapitaal. Van een afstand is het geheel een plaatje waar je zo in zou willen trekken – wel met het nodige personeel dan natuurlijk! Op hetzelfde traject komen we een sluiswachtershuisje tegen waarvan het hout exact dezelfde kleur heeft gekregen als de paarse petunia’s die eromheen gedrapeerd zijn. Dat heeft een effect waarvoor we de typering ‘Efteling-plus’ verzinnen. Sowieso zijn de oude sluiswachtershuisjes in dit gebied vaak benut voor andere functies.

www.motorboot.com 50

5 Af en toe ligt er een brug over de vaarweg, meestal een vaste. 6 Bij het plaatsje Isenay komen we een prachtig château tegen. 7 Châtillonen-Bazois is bekend is door het kasteel met 13e-eeuwse roots.

Niet zelden is er een gîte de France van gemaakt, die je dus gewoon als vakantiehuis kunt huren. We passeren de plaats Panneçot, waar het haventje is ontwikkeld tot een multifunctioneel vrijetijdscentrum. Het lijkt ons vooral interessant voor mensen met kinderen. De sluiswachter op één van de sluizen daarna is ontdaan door de keuze van onze overnachtingsplaats ‘in het wild’: “Er is daar helemaal niks!” We leggen hem uit dat het lekker dichtbij een gelegenheid is met culinaire faam. Hij kijkt naar onze fietsen, roept “Ah oui, par vélo!” en geeft ons toch maar zijn zegen.

CHÂTILLON-EN-BAZOIS

De volgende dag vertrekken we vanuit het ‘wild’ naar Baye. We hebben overnacht in de buurt van een brug bij een gehucht dat – hoe komen ze erop – Pont blijkt te heten. Voor het aanleggen hadden we de boot gekeerd, omdat dit handiger is met in- en uitstappen. Voordat we nu opnieuw gekeerd zijn, rijdt er een sluiswachter langs in zijn autootje. Die trekt uit de richting van de neus van onze boot de verkeerde conclusie en we zien hem zijn telefoon pakken. We maken omkeergebaren, maar de man ervaart dat blijkbaar als ondersteunend bewijs voor zijn misvatting. Er zal dus

‘WE

ZIEN HIER GLOOIENDE HEUVELS EN AF EN TOE EEN CHÂTEAU.’

wel ergens iemand onverrichter zake op ons hebben zitten wachten. Wij keren en varen naar Châtillon-en-Bazois, dat vooral bekend is door het kasteel daar. De oude donjon van het geheel dateert uit de 13e eeuw. Het kasteel is privébezit en heeft prachtige tuinen. Op afspraak zijn die ’s zomers, tezamen met een paar van de kasteelkamers, te bezoeken. Omdat het slot boven de plaats uittorent, is het niet te missen. Bovendien vaar je er eerst voorlangs en na een lange bocht verderop weer achterlangs. Het is vandaag een pittige regendag, dus hebben we ons daarop aangepast. De buitenbesturing van de boot is zoveel prettiger dat we de regen trotseren met poncho en regenbroek. We schutten weer eens door een dubbelsluis. Dat komt wel vaker voor, maar dan zijn het gewoon twee afzonderlijke sluizen. Dit is een ‘echte’ dubbelsluis, waarbij de rinketten tussendoor worden dichtgedraaid. Je vaart dan naar voren en achter je sluiten ze het middelste stel deuren. Het vergt allicht een oplettende sluiswachter, anders overstroomt de laagste kamer. Ondanks de regen is de man wel in voor een lolletje. We roepen in het Frans “Goed opgelet!” en dat ontlokt hem een brede lach. Wij moeten er ook om lachen, want het gebit van de man laat onbedoeld een nog op te starten tandheelkundig restauratieproject zien. ’s Middags komen we langs het dorp Bazolles, waar de Église Saint-Symphorien al in het jaar 1130 het licht

LE BOAT

We hebben de trip gemaakt met een Mystique van bootverhuurmaatschappij Le Boat. De Mystiques maken deel uit van hun premium boten en zijn van alle gemakken voorzien, waaronder een modern aangestuurde boegschroef. De maatschappij heeft vertrekbases in heel Europa en in Canada en is de grootste aanbieder op dit gebied. Je kunt dus ook heel Frankrijk ‘doen’ want in alle Franse regio’s heeft het bedrijf bases. Het botenaanbod is gevarieerd, zodat er, ongeacht de grootte van het gezelschap en het beschikbare budget, altijd wel een aantrekkelijke vaarvakantie te vinden is. De boten vereisen geen vaarbewijs. Voordat je vertrekt word je opvallend uitgebreid geïnformeerd. Daaronder begrepen voldoende instructie zodat je op je gemak aan de reis begint. De vakanties kun je desgewenst geheel zelf uitstippelen. Het ‘kapiteinsboek’ dat je meekrijgt maakt het voor iedereen goed te doen. Website: www.leboat.nl

heeft gezien. Je wordt er toch stil van dat die Fransen dat allemaal nog hebben!

BAYE

We varen aan Bazolles voorbij en constateren dat het kanaal en zijn omgeving er bij slecht weer een stuk minder aantrekkelijk uitzien dan wanneer het zonnig is. Dat ervaren we nog meer als we aankomen in Baye. Dat is een watersportplaats aan het Étang de Baye: een meer waarop gezeild, gesurfd, gesupt, gefoild en waarin ook gewoon gezwommen kan worden. Zo’n plas is bij lekker weer een gezellige omgeving en nu is het dat natuurlijk niet. De haven van Baye is ons aanbevolen maar ligt helaas vol. Dus zoe-

COMITÉ

Het regionale toerisme van de Bourgogne valt onder dit comité. In de regio zijn talloze boten te huur, in alle soorten en maten. Op de kanalen en rivieren in dit deel van Frankrijk kun je wekenlang met een boot uit de voeten. De kanalen waren vroeger geschikt om te ‘jagen’ en hebben dus een jaagpad. Daar zijn op grote schaal fraaie fietspaden van gemaakt. En het gebied leent zich uitstekend om te wandelen en om paard te rijden. Als je dan ook nog liefhebber bent van wijn en van cultuur, mag de streek helemaal bovenaan op de wensenlijst. Website: www. bourgondie-toerisme.com

ken we een ligplaats aan de kade langs het meer. Daardoor vergeten we bij het havenkantoor de baguettes voor de volgende dag te reserveren. Maar de ligplaats is op loopafstand van een restaurant met goede recensies middenin het dorp, dat dan weer wel.

LES VOÛTES DE LA COLLANCELLE

We hebben de laatste sluiswachter gemeld hoe laat we de volgende dag willen vertrekken en het stoplicht van de ‘jun-

www.motorboot.com

8 Bij een ‘echte’ dubbelsluis moeten de rinketten tussendoor worden dichtgedraaid. 9 Baye heeft naast een haven ook nog een kade langs het meer. 10 Sluiswachtershuisjes kunnen er aantrekkelijk uitzien.

TIPS

gle’ staat al voor ons op groen. Het is wel lekker weer en we hebben ontzettend veel zin in wat ons te wachten staat. De vaarweg is eenrichtingsverkeer – vandaar de stoplichten – en is van meet af aan niet veel breder dan onze boot. Het stuk heet Les Voûtes de la Collancelle. In 1784 is begonnen met het uithakken van wat later het Canal du Nivernais is gaan heten. Met het realiseren daarvan is een verbinding gecreëerd met de Seine. Op die manier kon men boomstammen stroomafwaarts laten afzakken naar Parijs in plaats van die op de één of andere manier te moeten gaan vervoeren. Voor dat doel zijn drie tunnels gemaakt waarvan de eerste met ruim driekwart kilometer de langste is. Tussen de tunnels zijn open stukken. Omdat je er alleen per boot kunt komen heeft de natuur eeuwenlang ongehinderd zijn gang kunnen gaan. Dat betekent dat je in een uitbundige flora terechtkomt die ons op de benaming ‘jungle’ brengt. De Fransen hebben daar dan een nog typerender naam voor: ‘petite Amazonie’, waarover de volgende keer meer! M

- In ieder geval fietsen meenemen of huren.

- Besef dat het Franse platteland leeg is: een bakker op loopafstand is niet vanzelfsprekend. Restaurants zijn er niet altijd meer of zijn gesloten: in elk geval op zondag en maandag.

- 220V is vaak uitsluitend beschikbaar als je walstroom hebt.

- Neem tuinhandschoenen mee: het touwwerk kan ruw zijn.