Spiegelplas

D AGT OC H T SPIE GE LPLAS

EEN KIJKJE OP DE SPIEGEL

1 2

www.motorboot.com

maand 2019

3

D AGT OC H T SPIE GE LPLAS

zen zijn inmiddels verdwenen. En de overblijfselen van het fort zijn geheel overwoekerd en niet meer opengesteld voor publiek. Kort voorbij het fort vinden we aan stuurboord de Zanderijsluis. Met gemengde gevoelens nemen wij hier tijdelijk afscheid van de Vecht.

SLUIZEN De Zanderijsluis schut je naar de Spiegelplas, ons doel van vandaag.

Voluit wordt de plas betiteld als de Spiegel- en Blijkpolderplas. Je zult over het algemeen aan een dag of een nacht vast zitten. De sluis schut namelijk van 9.30 tot 12.30 uur en dan ’s avonds weer van 17.30 uur tot 20.30 uur. De plas is ontsloten met een sluis sinds 1942. Dat was in die tijd een grote sluis van 75 x 18 meter.

2

3 4

Die grootte was nodig omdat ze was aangelegd voor zandschepen. Dat

Afgelopen zomer moesten wij voor een sluis in Zuid-Holland lang wachten. In verband met de droogte gold daar toen een beperkt schutregime. Je raakt in zo’n situatie al snel in gesprek met andere watersporters. Eén van hen bleek zijn vaste ligplaats te hebben op de Spiegelplas. In zijn optiek verdient de plas veel meer aandacht. Enig rondvragen naar bekendheid met deze plas leidde bij geen van de ondervraagden tot een bevestigend antwoord. Dus zijn we er maar eens gaan kijken.

verklaart ook de naam van de sluis.

Rond de eeuwwisseling is de sluis vervangen door een kleinere (40 x 8 meter) voor de pleziervaart. Daar moest wel eerst flink voor worden geijverd, want de provincie wilde eigenlijk een dam aanleggen. Sterker nog, de provincie wilde de plas gebruiken voor de opslag van vervuild slib uit de Vecht. Gelukkig zijn die plannen niet tot uitvoering gekomen.

PIM VAN DER MAREL

Naast de nieuwe sluis is ook een aal-

4

Je kunt alleen vanaf de Vecht op de

Wij varen door en zien even verderop

kanaal dat je de daar varende binnen-

sluisje aangelegd voor de zoge-

Spiegelplas komen. Nu is varen op de

al de bebouwing van de plaats Neder-

vaartschepen goed kunt zien. Aan de

noemde vismigratie. Daarmee wordt

Vecht voor niemand een straf en dat

horst den Berg. Dat vinden we veel te

rand van het dorp Nigtevecht ligt een

bereikt dat ook de glasaal van de

geldt natuurlijk ook voor ons. Dus ook

vroeg, want we hadden gedacht

aansluiting van de Vecht op dat Am-

Vecht naar de plas kan blijven zwem-

in de aanvaarroute hebben we wel zin!

daarvoor eerst nog een flink stuk te

sterdam-Rijnkanaal. We varen langs

men. Het verval in de sluis is een

We varen deze keer vanuit Vreeland

moeten varen. We pakken de water-

het aantrekkelijke dorp en hebben

kleine anderhalve meter.

de Vecht af in de richting van het IJs-

kaart erbij en zien dat de Vecht in een

even later aan bakboord de buiten-

selmeer. Aan stuurboord hebben we

hele grote boog om deze plaats heen

plaats Zwaanwijck. De huidige versie

HISTORIE

dan na enige tijd sluis Het Hemeltje,

loopt. Pas aan het einde van die boog

van de buitenplaats dateert van 1895

Net als de naastliggende Ankeveense

waar je naar Hilversum en de Loos-

ligt de sluis die we willen nemen.

en herbergt verschillende bedrijven.

Plassen is ook de Spiegelplas van

meter. In diverse stappen is de con-

NATUUR

drechtse Plassen kunt. Daar tegen-

Even verderop vinden we in een bocht

Pal voor ons ligt dan midden in de

oorsprong ontstaan door vervening.

cessie steeds verder verruimd, uitein-

Zowel de Spiegelplas als de Anke-

over ligt De Nes, een klein meer van

aan stuurboordzijde de aantrekkelijke

Vecht het eiland waarop de ruïne van

Maar bij de Spiegelplas is daar later

delijk tot op een diepte van 51,5 meter.

veense Plassen zijn natuurgebieden

de Vereniging Natuurmonumenten.

optrekjes

De

het Fort bij Hinderdam ligt. Al in de

zandwinning bijgekomen. Vroeger zag

De concessie heeft gelopen tot en

die in bezit zijn van de Vereniging Na-

Het meertje was in de 17e eeuw een

Vechtoever. De Vecht blijft zich door

15e eeuw werd hier een dam met slui-

deze plas er uit zoals nu de Anke-

met 1979.

tuurmonumenten. Aan de zuidkant

eiland met daarop de buitenplaats

de landelijke omgeving slingeren en

zen aangelegd. De dam was hinderlijk

veense plassen er overwegend uit

Als je op de Spiegelplas om je heen

van de Spiegelplas staat het opvoer-

Huys te Nigtevecht. De buitenplaats is

we genieten daar volop van. Aan bak-

voor de scheepvaart en ontleende

zien: legakkers met daartussen water-

kijkt, zie je dus een recent gevormd

gemaal Stichts Ankeveen. Daarmee

gesloopt en het eiland is ten onder

boord passeren we de prachtig ge-

daaraan zijn naam. In de 17e eeuw

gangen. Door de zandwinning zijn al-

gebied. Zoals op iedere zandwinplas

wordt water ingelaten in de Anke-

gegaan aan zandwinning door wat nu

restaureerde

een

kwamen er fortificaties bij de sluis die

leen aan de westzijde nog legakkers

is het boeiend af en toe een blik te

veense Plassen of overtollig water af-

Ballast Nedam is. Het resulterende

poldermolen uit 1876. De Vecht ligt

onderdeel werden van de Oude Hol-

over. De concessie voorzag eerst in

werpen op je dieptemeter. Die kan wel

gevoerd naar de Spiegelplas.

meertje ziet er fraai uit.

hier zo dicht bij het Amsterdam-Rijn-

landse waterlinie. De dam en de slui-

ontzanding tot op een diepte van 20

45 meter diepte aangeven.

Voor de Ankeveense Plassen geldt

www.motorboot.com

van

Chalet

Parc

Garstenmolen,

1 De Spiegelplas doet zijn naam eer aan; zo glad als een spiegel. 2 De buitenplaats Zwaanwijck dateert van 1895 en herbergt verschillende bedrijven. 3 Om op de Spiegelplas te komen laat je je schutten door de Zanderijsluis. 4 Achter de zandeilandjes zijn intieme plekjes met aanlegmogelijkheden.

maand 2019

5

plas zijn een aantal zandeilandjes op-

prachtig dat we ervan onder de indruk

gespoten. Daar zijn hoge elzen en wil-

raken. We schieten er een paar foto’s

gen te vinden. Door het kristalheldere

van en verbazen ons om het samen-

water en de diepte is de plas aantrek-

vallen van de combinatie naam en uit-

kelijk om te duiken. We troffen de wa-

zicht. Daar komt dan ook nog eens bij

tersporter die ons op de Spiegelplas

dat we ons tijdelijke domicilie hebben

had gewezen toevallig aan het duiken.

gekozen bij jachthaven Spiegelzicht…

een vaarverbod. Die plassen danken

Hij vertelde dat het zicht onder water

We gaan op zoek naar de jachthaven

hun tamelijke grote bekendheid aan

8 meter was en dat is – voor Neder-

en vinden die gemakkelijk. Haven-

het feit dat ze ’s winters snel dichtvrie-

landse begrippen – prachtig ver.

meester Dick Bergman heet ons har-

ECHT DRUK IS HET OVERIGENS HIER OOK NIET

telijk welkom en geeft ons een prettige

zen. Daardoor heb je daar meestal de eerste schaatswedstrijden op natuur-

VAREN

ligplaats. Vanuit de jachthaven onder-

ijs.

Het eerste dat opvalt als we bij bladstil

nemen we een tocht om de plas te

Op de Spiegelplas mag wel gevaren

weer de sluis uit varen, is dat de plas

verkennen. De toren van de katholieke

worden. Sommige oevers van de

zijn naam eer aan doet. Het spiegel-

kerk van het dorp Nederhorst den

Spiegelplas zijn begroeid met riet en

gladde water fungeert als een echte

Berg fungeert daarbij als een eenvou-

moerasbos. Aan de Zuidkant van de

spiegel: het weerspiegelt de lucht zo

dig oriëntatiepunt.

We varen de plas tegen de klok in

5 De molen en de kerktoren van Nederhorst den Berg ter oriëntatie. 6 Aan de westzijde liggen

rond. Aan de westzijde vinden we in

restanten van legakkers. 7 Omdat de plas nauwelijks ontdekt is, zijn er veel vrije ligplekken.

de voormalige legakkers een drietal 5

jachthavens. In het legakkergebied is

7

het ondiep en worden we onaangenaam verrast door slierten fontein-

6

6

www.motorboot.com

meer helemaal het geval. De intieme

havenmeester dat ze werk maken van

plekjes bieden aanlegmogelijkheden

het bestrijden daarvan. Het lukt met

waar gebruik van wordt gemaakt.

een paar keer achteruitslaan om er

Echt druk is het overigens ook hier

geen noemenswaardige last van te

niet. Omdat er best veel van die plek-

hebben.

jes zijn, absorbeert het gebied de wa-

De sluistijden vormen wel een punt

Je hebt hier aan stuurboord steeds de

tersporters die er zijn gemakkelijk. We

om rekening mee te houden. De Zan-

bebouwing van het dorp Nederhorst

komen er ook een strandje tegen. Het

derijsluis schut namelijk niet tussen

den Berg. Het dorp ontleent de toe-

is hier mooi varen met af en toe schit-

12.30 uur en 17.30 uur. Verdere beper-

voeging ‘den Berg’ aan het stuifduin in

terende uitzichtpunten. We schakelen

kingen zijn er eigenlijk niet, tenzij je

een bocht van de Vecht waarop het is

over op de elektromotor omdat je de

wilt jetskiën of waterscooteren: dat is

gebouwd. Naast de nederzetting was

natuur dan nog indringender beleeft.

op deze plas niet toegestaan. De

deze verhoging ook interessant ge-

We genieten er een poosje van en

maximum snelheid is 9 km/u, behalve

N

Vecht

WEESP

AMSTERDAM

2,5

0 km

Route

Gein

Naarder Meer

Fort Hinderdam

GOED OM TE WETEN

Zanderijsluis

Nigtevecht

AmsterdamRijnkanaal

Nederhorst den Berg

Spiegelplas

Garstenmolen "Bommelstein"

Stichts Ankeveense Plassen

's-Gravelandsevaart Ankeveen

Gemaal Overveen

Angstel

Kortenhoefse

De Nes ©HdB 29 V 19

kruid. Desgevraagd bevestigt onze

Plassen Sluis Het Hemeltje

Vecht

's-Graveland

Loenersloot

noeg om al in de 13e eeuw een kas-

proberen de sfeer te vangen met de

als je binnen 100 meter uit de oever

teel te bouwen. Het kasteel heeft de

camera. Als we denken dat dit gelukt

vaart. Daar is de maximumsnelheid

bijnaam ‘Bommelstein’, omdat de

is varen we langzaam verder. Na een

beperkt tot 6 km/u.

Toonder studio’s er jarenlang in heb-

tijdje komen we dan aan het eind van

ben gebivakkeerd.

de eilandjes en varen we een beetje

In het zuidelijke puntje van de plas vin-

verstild de plas weer op. Met plezier

den we een brug over het Googpad.

stellen we vast dat we aan deze kant

We varen er onderdoor een knus

geen enkel sliertje fonteinkruid zijn te-

kolkje binnen. De tuinen van de wo-

gengekomen.

schijnlijk onbemande boot. Van ver

die nog iets bijzonders over de plas

ningen aan de Kooikerboog grenzen

Op de plas zetten we ons rondje

valt de uitgezette blauwwitte duikvlag

vermeldt. Maar ook daar geniet de

aan dit kolkje en geven de bewoners

tegen de klok in voort. Na enige tijd

op en dus blijven we voldoende uit de

plas weinig bekendheid want de infor-

een open vaarverbinding met de plas.

hebben we aan stuurboord weer een

buurt. We kijken even of we de lucht-

matie erover beperkt zich tot minder

We keren om en varen door naar de

strandje. Het is schitterend weer van-

bellen kunnen zien die de duikers ver-

dan een halve pagina. We varen op

© de Bruin 29 mei 2019 hetHenk gemak door naar onze jachtha-

VREELAND

LOENEN

Wijde Blik

Hilversums kanaal

Waterleidingplas Loenderveense Vuntus Plas

zuidoosthoek van de plas. Daar vin-

daag, maar de bezetting van het

oorzaken en merken die inderdaad

den we de opgespoten zandeilandjes.

strand telt slechts vier mensen. Voor

op.

Niet alleen ‘breken’ die leuk het zicht

rustminnende strandgangers is deze

Doorvarend hebben we aan stuur-

op de plas, maar ook ontstaan er

plas een duidelijke aanrader.

boord even later weer de Zanderijsluis

daarachter allerlei intieme plekjes.

Als we doorvaren treffen we aan de

en zijn we op het punt waar we van-

gelijk had: de Spiegelplas is een be-

Waar we op de plas het gevoel had-

noordkant van de plas de duiksteiger.

morgen aankwamen. We bladeren

zoekje meer dan waard. Zet ‘m maar

den bijna alleen te zijn, is dat hier niet

Enigszins uit de oever ligt een ogen-

even in de wateralmanak om te zien of

op je verlanglijst!

Oud-Loosdrecht

ven.

Spiegelplas 2019 Evaluerend stellen we vast dat de 77 × 91 mm man die ons op dit water wees beslist

maand 2019

7