Papeneiland

I N J E VA A R WAT E R

ECOLOGISCH PAAPS

Mocht je in de buurt van Alphen aan den Rijn komen, dan is er sinds kort een aantrekkelijk nieuw vaaruitstapje in die buurt mogelijk. Voorwaarde is dat je doorvaarthoogte niet meer is dan 1m40. AIs dat zo is, neem dan het Aarkanaal – een 11km lang kanaal tussen de Oude Rijn en de Amstel – tot aan Papenveer. Daar ligt een zelfbedieningssluis naar de Langeraarse Plassen. En op die plassen is een nieuw eiland aangelegd, het Papeneiland.

ZELFBEDIENINGSSLUIS In tientallen jaren varen raak je eraan gewend dat ‘zelfbediening’ een hoog automatisch gehalte heeft. Meestal doe je zelf eigenlijk helemaal niets en druk je alleen maar op een knop. Maar in de Papenveerse schutsluis gaat het anders: niets gaat hier automatisch. Je moet zelf de sluisdeuren open en dicht zien te duwen of trekken. Je moet zelf de rinketten bedienen en dat zonder vertraging, direct met een schuifarm.

De enige instructie op een bord is, dat je de sluisdeuren goed moet sluiten voordat je water in- of uitlaat. Het gaat allemaal stroef en de deuren wegen een massa. Kortom, het is zwaar werk.

Goeie kans dat het wel de leukste sluis is die je ooit bent tegengekomen. Met

58 | SLOEP!_20

De uitkijktoren van het Papeneiland is

een flink verval trouwens, zo’n ander-

ook vanaf de Noordplas niet te missen.

halve meter.

> SLOEP!_20 | 59

I N J E VA A R WAT E R

De Papenveerse schutsluis is een

Vanuit elke hoek domineert de

De ophaalbrug in het Kerkpad waarschuwt

volledig handbediende

Adrianuskerk het gezichtsveld.

voor een diepte van 0,9m.

zelfbedieningssluis.

Via de Keersloot vaar je naar de Noordplas.

Een opening in de golfbrekers

De uil moet aalscholvers en

leidt naar de afmeerplekken.

reigers op afstand houden.

PLASSEN Uit de sluis vaar je door de dorpskern van

Het heet zo naar de Papen (katholieke monniken) die het

alle kanten is het uitzicht meer dan fraai te noemen. Aan

lijke oevers van voorbeplante kokosmatten, luwtescher-

Papenveer via de Keersloot naar de Noordplas. De vaste

Kerkpad hebben aangelegd. Het eiland is omringd door

het platform vastgemaakt vinden we een levensechte

men en de eerdergenoemde golfbrekers van natuurlijk

bruggen in dit gedeelte beperken je doorvaarthoogte tot

kunstmatige golfbrekers, gemaakt van natuurlijke materi-

enorme uil. Die moet aalscholvers en reigers uit de buurt

materiaal, dragen bij aan volledige duurzaamheid. Zowel

ongeveer 1m40. Als je de plas opkomt valt aan de over-

alen en afgevuld met forse keien. Dat levert beschutting

houden, zodat de vissen zich ongestoord kunnen voort-

de werkwijze als het eiland zelf zorgt voor een verster-

kant een uit de kluiten gewassen kerk op. Deze neogoti-

op voor het eiland en creëert een natuurlijk buitenzwem-

planten.

king van de biodiversiteit van het plassengebied.

sche Heilige Adrianuskerk van Langeraar wordt door zijn

bad. Een klein deel van het eiland is gereserveerd voor

imposante omvang ook wel ‘De Rijnlandse Kathedraal’

scouting, die hun vletten keurig hebben afgemeerd in de

ECOLOGIE Het eiland is natuurlijk opgebouwd uit

AANRADER De waterkwaliteit van de Langeraarse

genoemd. Wat ook meteen in het oog springt is een

daarvoor bestemde ligplaatsen. Het uitkijkplatform torent

‘zinkstukken’ die zijn gevlochten van minimaal 1 jaar

Plassen behoeft verbetering. Daar wordt op verschil-

uitkijktoren die uitsteekt boven het Kerkpad. Dit pad –

hoog boven het geheel uit. We varen terug naar de kopse

bestorven wilgentenen. Op een ponton zijn die vlecht-

lende manieren aan gewerkt. In de Zuidplas zijn luwten

dat de Langeraarse Plassen verdeelt in de Noordplas en

kant van het eiland en vinden een smalle opening in de

stukken gestapeld tot een hoogte van 3m. Als de stapel

gecreëerd om doorzicht in het water te krijgen en zijn

de Zuidplas – is een wandel- en fietspad van Papenveer

golfbrekers. Erachter is een aanlegplaats voor een vijftal

hoog genoeg was, kon de ponton er onderuit zodat het

rieteilanden aangelegd. In de Noordplas wordt met zowel

naar Langeraar. Midden tussen de plassen heeft het een

kleinere vaartuigen. We leggen aan en gaan te voet op

vlechtwerk naar de bodem kon zakken. Deze afgezonken

provinciale als Europese subsidie een slibvang gegra-

uiterst aantrekkelijke ligging. We varen erheen en zien

weg naar de uitkijktoren. Op het korte stukje lopen valt

vakken zijn tot aan de bovenkant afgevuld met uit de

ven met een diameter van 200m. De vrijgekomen grond

dat de uitkijktoren aan de andere kant van het pad staat.

ons op hoezeer men zijn best gedaan heeft er iets leuks

Langeraarse plassen gebaggerd veenslib. Dat heeft eerst

wordt gebruikt voor een nieuw te realiseren natuurzone

Om er te komen moeten we onder de ophaalbrug in het

van te maken. Behalve het eerdergenoemde afgeschutte

een tijdje liggen inklinken en is daarna afgedekt met

van 4 hectare. Vanaf het uitkijkplatform heb je een mooi

pad door, waarop een waarschuwing prijkt dat de diepte

buitenbad vinden we een ligweide, picknicktafels, speel-

een zand- of grondlaag.

overzicht over de maatregelen en de werkzaamheden.

ECOLOGISCH PAAPS toestellen voor kinderen, trimtoestellen en een beachvol-

Daarop zijn de faciliteiten en de uitrusting van het eiland

Gevoegd bij het feit dat het Papeneiland voorzieningen

leybalveld. We beklimmen het bijna 10m hoge uitkijk-

gebouwd. Door het wegbaggeren van het veenslib is de

heeft voor een sanitaire stop, vinden wij het uitstapje

PAPENEILAND Zodra je onder de brug door bent zien

platform en constateren dat alleen deze uitkijktoren het

waterkwaliteit van de plassen verbeterd. Natuurvriende-

daarheen beslist een aanrader. |

we parallel aan het Kerkpad een eiland liggen met een

uitstapje naar deze plassen al rechtvaardigt. Niet alleen

breedte van 20m en een lengte van een kleine 100m.

het Kerkpad ziet er van boven aantrekkelijk uit maar naar

zich beperkt tot 0,9m.

Pim van der Marel is fervent watersporter. Hij is vaste medewerker van de watersportperiodieken Motorboot en Nautique en is auteur van het boek ‘Hollands water’ (vdmarel.com).

60 | SLOEP!_20

SLOEP!_20 | 61