Oudewater

40_66_Oudewater_01L 40

12-05-2017 16:22:51

DAG TO CHT OU D EWATER

‘MOOISTE STADJE VAN HET GROENE HART’ juni 2017

40_66_Oudewater_01L 41

41

12-05-2017 16:22:55

1 42

40_66_Oudewater_01L 42

www.motorboot.com

12-05-2017 16:23:00

DAG TO CHT OU D EWATER

Midden aan de Hollandsche IJssel ligt Oudewater. ‘Het mooiste stadje van het Groene Hart’, noemen ze zichzelf. Oudewater zou natuurlijk nooit de bekendheid hebben die het heeft, als daar niet een kern van waarheid in zou zitten. Maar of die typering terecht is, willen we graag zelf vaststellen.

PIM VAN DER MAREL

Je komt in Oudewater via de gekanali-

bootjes kunnen liggen. Dat is daar

hebben

seerde Hollandsche IJssel. Die begint

trouwens maar gedurende 2 uur toe-

hoogten van 60 centimeter en 2,25

respectievelijk

doorvaart-

aan de ene kant in Gouda en aan de

gestaan. Dan moet je voor je gevoel

meter. De Hoenkoopse brug moet dus

andere kant in Nieuwegein. Ook kun

wel doorstappen als je voor een

altijd open.

je van de Oude Rijn komen en via de

stadswandeling komt.

Dubbele Wiericke varen. Heb je een

De andere drie zijn allemaal 3x24-

CHARMEOFFENSIEF

boot met heel lage kruiphoogte, dan

uursplekken in de Hollandsche IJssel.

We treffen het, want Oudewater is aan

kun je zelfs via de Lange Linschoten

Ze bieden plaats aan zo’n 24 boten.

een charmeoffensief richting de wa-

komen. Maar dan kom je eigenlijk ook

De middelste ervan ligt tussen de

tersporter bezig. In dat kader is het

van de Oude Rijn. Je zult – kortom -

twee ophaalbruggen en grenst aan

bruggeld voor de Hoenkoopse brug

een niet al te verrassende herkomst

het centrum. De andere twee liggen

verlaagd van € 4,50 naar € 2,-. En de

hebben. En soms mag je je daarbij

allebei aan de buitenkant van de beide

uitstapplekken zijn opgeknapt. Ook

zelfs gezegend weten …

ophaalbruggen. Maar ze liggen nog

zijn er welkomstborden en nieuwe

Als de kruiphoogte van je boot het

steeds op geringe (loop)afstand. Let

aanlegpalen verschenen. En daarmee houdt het niet op. De schutmogelijk-

toelaat varen we het stadje in. En als

wel even op: Oudewater is onder

dat niet lukt, gaan we een aanleg-

vaarpubliek nogal populair. Volgens

heden naar de Lange Linschoten zijn

plaats zoeken en het stadje te voet

de brugwachter doen ze in het sei-

verruimd en Oudewater is opgenomen

verkennen. Geen toervaart in dat

zoen een kleine 6.000 openingen. Dus

in

geval, maar wel een warme aanbeve-

beschouw jezelf spekkoper als je een

Groene Hart. En je mag tegenwoordig

ling voor deze halteplaats!

plek hebt weten te bemachtigen.

dus eventjes in de Stadshaven aan-

Als je niet in de middelste 3x24-

leggen.

het

sloepennetwerk

voor

het

AANLEGPLAATSEN

uursplek ligt, moet je eerst langs een

Er zijn in Oudewater vier aanlegsecties

ophaalbrug. Dat is de Hoenkoopse

KRUIPHOOGTE

gecreëerd. De leukste daarvan is de

brug aan de westkant of de Cosijn-

Als de kruiphoogte van je boot niet

stadshaven, waar circa acht (lage)

brug aan de oostzijde. Deze bruggen

meer is dan 2 meter, dan kun je de

Openingsfoto: Na de Romeijnbrug vaar je aan stuurboord evenwijdig aan de Havenstraat. 1 De toren van de Sint-Michaelskerk was oorspronkelijk een verdedigingswerk. 2 Watersporters worden in Oudewater enthousiast welkom geheten.

2

juni 2017

40_66_Oudewater_01L 43

43

12-05-2017 16:23:06

3 4 een doorvaarthoogte van – in het midden – 1,30 meter op. Voor de Lange

GEELBUIKEN

Linschoten staat een diepte aangege-

Tot op de dag van vandaag heten de in-

ven van 1,50 meter. Vermoedelijk is

woners van Oudewater ‘geelbuiken’. Die

dat onder ideale omstandigheden.

bijnaam danken ze aan de hennepvezels

Houdt er rekening mee dat dit minder

die ze om hun buik wikkelden. Je schort

is.

of buik wordt daar op den duur geel van.

Die hennepvezels waren de grondstof

HISTORISCH CENTRUM

voor de touwindustrie, zo leer je in het

Direct na de Cosijnbrug gaan we

plaatselijke touwmuseum. Daar blijkt

stuurboord uit het stadje in. Voor ons

ook dat het Groene Hart al in de 16e en

doemt dan meteen de Romeijnbrug

17e eeuw één grote hennepkwekerij

op. De sluisdeuren bij deze brug her-

was!

inneren aan tijden waarin het water van de stadshaven kon worden afgesloten van de IJssel. Met de sluis naar de Lange Linschoten aan de andere

Het zorgt ervoor dat je je begint te re-

3 Na de Varkensbrug kom je in het deel waar je aan mag leggen.

kant van de stadshaven kon de water-

aliseren dat je door een monumenten-

4 Vanuit het westen aanvarend op Oudewater mag je je gezegend

stand in de stad worden beheerst. De

bolwerk vaart. En dat is niet zo gek als

weten...

sluis- deuren hier zijn al heel lang bui-

je bedenkt dat het plaatsje al in het

ten gebruik. De eerste versie van de

jaar 1265 stadsrechten kreeg.

44

40_66_Oudewater_01L 44

‘hele’ binnenstad doorvaren tot aan

brug dateerde uit 1591.

de sluis naar de Lange Linschoten. De

Na de Romeijnbrug varen we aan

STADSHART

aanhalingstekens rond ‘hele’ slaan op

bakboordzijde langs de achterkant

Doorvarend komen we aan bij de Vis-

de geringe afstand. Het gaat om

van de huizen aan de Wijdstraat. En

brug. Daarop staat aan stuurboord

hooguit 1,5 km. Als je verder zou wil-

aan stuurboord loopt evenwijdig de

het voormalige stadhuis, dat dateert

len, moet je vooral een veel lagere

Havenstraat. De fraaie trapgevels van

uit 1588. Mocht je een stadswande-

doorvaarthoogte hebben. Het Hoog-

een paar van de huizen zijn onmoge-

ling maken, dan ga je hier natuurlijk

heemraadschap De Stichtse Rijnlan-

lijk te missen. Op één daarvan ver-

even langs. Kijk dan ook even naar

den geeft voor de brug over het sluisje

meldt de gevelsteen het jaartal 1614.

het oude klokkenkoepeltje erbovenop.

www.motorboot.com

12-05-2017 16:23:13

DAG TO CHT OU D EWATER

0 km

N Oude Rijn

5

Harmelen

Oude Rijn

A12

WOERDEN

Enkele Wiericke

van weegcertificaten te voorzien. Dat kwam als volgt. Men had Korte Linschoten

Waarder

Linschoten Hoenkoopsebrug Cosijnbrug Romeijnbrug Visbrug Marktbrug Varkensbrug Sluisbrug

1 2

Papekop

3 4 5 6 7

©HdB 080517

Hekendorp

Goejanverwellesluis

1

brand. Karel had echter door dat er met de weeginstallatie was geknoeid. Hij liet haar opnieuw wegen in Oudewater waar de

Lange Linschoten

dame een normaal gewicht bleek te hebben. Dat was in die tijd het bewijs dat je geen heks was, dus dat redde haar van de brandstapel. Vandaar het privilege, als enige waag in Europa!

Montfoort

OUDEWATER

Hogebrug

de keizer uitgenodigd voor een proces in het dorp Polsbroek.

De aldaar te licht bevonden vrouw zou als heks worden ver-

Dubbele Wiericke

Driebruggen

De bekendheid van haar in 1595 herbouwde waag dankt Oudewater aan keizer Karel V. Die gaf de stad het privilege mensen

Nieuwerbrug

A12

HEKSENWAAG

7 5

6 3

Oudewater nooit iemand als heks veroordeeld. Terwijl schattin-

Hollandse IJssel

4

Dankzij een deugdelijk weegsysteem en eerlijke wegers is in

gen aangeven dat dit in Europa toch zo’n 50.000 mensen (meest

2

vrouwen) het leven moet hebben gekost…

Hollandse IJssel

Er staat ook een standbeeld van Joop

waag te vinden is. Die moet je wel ge-

wij de ‘matige afmeervoorziening’ hier

Doderer, de hoofdrolspeler uit de

zien hebben!

graag voor lief.

men voor de serie zijn destijds hier

ONTMOEDIGING

BEURTVEER

gemaakt. De keuze van Oudewater

Na de overkluizing valt op dat zelfs de

Aan het eind van de Kromme Haven

als locatie had natuurlijk alles te maken

Rabobank hier in een historisch pand

ligt de schutsluis naar de Lange Lin-

met de hele entourage hier. Die geeft

is gevestigd. Op de website van de

schoten. Doordat de sluis de door-

je sterk het gevoel dat de tijd stil heeft

bank lezen we echter dat het pand te

vaarthoogte beperkt tot 1,30 meter

gestaan.

koop wordt aangeboden. Ze gaan in-

moeten zelfs sloepen hier soms nood-

We varen onder de Visbrug door, een

krimpen naar een servicelocatie vlak-

gedwongen omkeren. Aan de andere

fraai gemetselde boogbrug. Meteen

bij. We varen door in de richting van

kant van de sluis ligt het Amsterdamse

daarna vaar je tussen twee korte hui-

de

stuurboord

Veer. Zoals de naam al zegt vertrok

zenrijen door die in het water zijn ge-

staan de huizen van de Leeuweringer-

hier vroeger het beurtveer naar Am-

bouwd. Je zit er nog dichter op dan

straat met de achterzijde in het water.

sterdam. Gekscherend wordt zo’n

wanneer je in iemands tuin zou zitten.

De straat aan bakboord is de Donkere

beurtveer wel ‘de intercity van de gou-

Aan het eind van de huizenrijen geko-

Gaard. We passeren de Varkensbrug

den eeuw’ genoemd. Maar ja, in het

men zie je de Hallebrug al, die tegen-

en laten aan onze fantasie over

waterrijke Holland was een schip in

woordig de Marktbrug heet. Voordat

waarom de brug zo is genoemd. On-

die tijd het beste vervoermiddel. Voor

je bij de brug bent, heb je aan bak-

danks de restauratie in 2013 is het niet

het stadje was de trekschuit naar Am-

boord een trap. Die daalt af van de

de meest fraaie brug.

sterdam van extra groot belang voor

Peperstraat naar het water en mar-

Direct erna komen we in het gedeelte

de lokale economie. In de Gouden

keert een vroegere wasplaats.

waar je mag aanleggen. De website

Eeuw was de touwindustrie de basis

De Hallebrug lag er al in 1601 want het

van de Gemeente zegt hierover onder

voor de welvaart van Oudewater. De

bestek van de toen gebouwde Var-

meer: “Alleen toegankelijk voor lage

Amsterdamse kamer van de VOC was

kensbrug gaf aan dat die even hoog

open boten. Het betreft een afmeer-

één van de belangrijkste afnemers.

moest worden als de Hallebrug. De

strook aan een stenen kade. Matige

Tweemaal per week werd op Amster-

brug wordt in zijn geheel overkluist door

afmeervoorziening in verband met de

dam gevaren.

de markt en het heeft altijd iets speci-

hoge kade en ontbreken afmeerpalen.

aals om daar dan onderdoor te varen.

De afmeerstrook is 60 meter en biedt

ALTERNATIEF

oude tv-serie Swiebertje. Veel opna-

Varkensbrug.

Aan

daarmee plaats aan zes boten. De

Ook als de kruiphoogte van je boot

De markt met haar Oost- en Westzijde

maximale verblijfsduur is 1 x 2 uur.”

varen in de stad onmogelijk maakt, is

vormt het hart van het stadje. De ter-

Hoewel dit neigt naar een ontmoedi-

aanleggen toch een aanrader. Als je

rassen hier zijn druk bezocht en de lo-

gingsbeleid vinden wij aanleggen hier

het per se wil varen, kun je met de

kale

opvallend

juist een regelrechte aanrader. Het

rondvaartboot mee en er zijn sloepen

meertalig. Als je te voet bent, zul je

hele stuk aan de Donkere Gaard en

te huur. Eenvoudiger is het om de weg

hier ongetwijfeld wat tijd willen door-

de Kromme Haven biedt een ronduit

die je anders varend zou afleggen ge-

brengen. Dat komt ook omdat aan dit

idyllische aanblik. En met de Markt

woon te lopen. Voor de afstand hoef

plein de wereldberoemde Heksen-

met de terrassen om de hoek nemen

je dat niet te laten!

middenstand

is

juni 2017

40_66_Oudewater_01L 45

45

12-05-2017 16:59:16