HOE DICHTER BIJ DORDT... Het bereiken van de stad Dordrecht per boot is niet voor iedereen weggelegd, want het vergt meer vaardigheden dan normaal. Maar voor wie de misschien wat minder gemakkelijke aanvaarroute toch onderneemt, lonkt een aantrekkelijke beloning. De stadshavens en de binnenstad zijn zo fraai dat die bovenaan je verlanglijst horen. In een tweeluik schetsen we ze allebei: hoe je er kunt komen (1) en hoe fantastisch de beloning is (2). Dit is de eerste van de twee. PIM VAN DER MAREL
1
56
3440.indd 2
www.motorboot.com
11/28/2025 12:03:55 PM
R E PO R TAG E VAR E N NAAR D ORD RECHT
Onze verst landinwaarts gelegen zeehaven is bereikbaar vanaf de Noordzee zonder je te laten schutten. Dat betekent in de eerste plaats dat ook zeeschepen heen en terug naar de Dordtse havens varen. Het betekent in de tweede plaats dat Dordrecht rondom in getijdewater ligt. Voeg daarbij dat je er ook de twee drukst bevaren kruisingen van heel Europa hebt en je snapt dat je er goed aan doet een bezoek aan de Merwestad serieus voor te bereiden.
AANVAREN Als je de boot naar Dordrecht kunt traileren zijn er meerdere plaatsen waar je die in het water kunt laten takelen. En er zijn twee trailerhellingen aan het Wantij. Als je er varend naar toe gaat kom je altijd via een route die eisen stelt aan de ervaring van de schipper. Dat is in de eerste plaats de
2
Oude Maas, waarvan ook de zeevaart gebruikt maakt. In de tweede plaats de Dordtse Kil, de Noord of de Beneden-
der. Rustig corrigeren en doorvaren lost het probleem
Merwede, waar je volop tussen de grote binnenvaart zit.
vanzelf op. Voor de zeevaart op Dordrecht is de 30 km
Tenslotte is er nog het Wantij. Dat stelt weliswaar de minste
lange Oude Maas de verbinding met de Noordzee. Dat be-
eisen, maar daar kun je alleen komen via de Beneden-Mer-
tekent dat de rivier over het algemeen een diepte heeft van
wede of de Nieuwe Merwede. Alle aanvaarroutes voeren
10 meter. Omdat ook de binnenvaart volop van deze vaar-
over getijdewater. We nemen ze allemaal door.
weg gebruik maakt, heeft de almanak gelijk: het is er onrustig. Er gelden wat voor de hand liggende vaarregels: je
OUDE MAAS
moet stuurboordwal houden, je moet bij slecht zicht radar
Vanaf de Noordzee takt bij de Botlek de Oude Maas op
voeren et cetera. Aan de rivier liggen een paar dichtge-
richting Dordrecht. De wateralmanak typeert deze vaarweg
slibde oude haventjes. De almanak noemt die als vluchtha-
als een ‘diepe getijrivier, landschappelijk fraai doch niet al-
ven ongeschikt, maar je kunt je er in geval van nood
tijd rustig vaarwater’. Tot zo’n 4,5 kilometer stroming is bij
natuurlijk wel laten droogvallen. Vanzelfsprekend luister je
afgaand tij ongeveer het maximum. Er loopt overigens
het VTS-kanaal uit van de sector waar je vaart. Aan het
zowel een eb- als een vloedstroom. Bij opkomend tij op de
eind van de Oude Maas is dat het blokgebied van de sec-
Nieuwe Maas (Het Scheur) kan de botsende stroming ter
tor Heerjansdam. Omdat zeeschepen, duwstellen en an-
hoogte van de Botlekbrug voor onrus-
dere grote eenheden elkaar hier soms moeten passeren
tig water zorgen. Je boot maakt dan
spreken die via de sectorleiding af hoe dat gaat plaatsvin-
onverwachte bewegingen en de be-
den. Het is van belang dat je dat meekrijgt, want de bocht
stuurbaarheid is er even duidelijk min-
van Heerjansdam is niet overdreven breed. En dit type vaarweggebruikers kan dan vaak niet meer opzij of op een
1 Oude Maas, Dordtse Kil en Dordtse zeeha-
andere manier rekening met je houden.
vens. Foto Havenbedrijf Rotterdam. 2 Op de Oude Maas kun je worden opgelopen door
KILKRUISING
zeeschepen.
Als je op de Oude Maas aan bakboord de Zwijndrechtse binnenvaarthavens passeert heb je even later aan stuurboord de kruising met de Dordtse Kil. Het is belangrijk dat je stuurboordwal houdt totdat je de kruising kunt overzien. Op dit punt kan een opvallend forse en dus heel hinderlijke eb- en vloedstroming lopen. Met een beetje pech staat er ook nog een harde wind. Schepen met de stroom mee of lege duwstellen en dat soort vaarweggebruikers zullen van de sectorleiding voorrang krijgen. Wachten tot die voorbij zijn kan onder deze omstandigheden een flinke uitdaging zijn! Je steekt op de kruising twee keer over, eerst de Dordtse Kil en daarna de Krabbegeul. De laatste is de poort naar de zeehaven dus kun je daar zeeschepen tegenkomen. Dat je op dit hele stuk scherp moet opletten en januari 2026
3440.indd 3
57
11/28/2025 12:03:58 PM
3 Ook de ferry’s en riviercruisers leggen aan op het Drierivierenpunt. 4 Op de Dordtse Kil tellen we meer dan 100.000 vaarbewegingen per jaar. 5 Het Wantij is door het getijverschil enigszins mangrove-achtig. 6 Meestal kun je bij Oceanco een superjacht bewonderen.
kruising. Daar ga je stuurboord uit langs de eerder genoemde Krabbegeul naar de Dordtse bruggen.
NOORD Als je vanaf de Lek komt of vanaf de Nieuwe Maas, ga je bij Ridderkerk de Noord op. De wateralmanak belooft voor deze eveneens 9 km lange rivier helaas ook weer weinig goeds: ‘brede, drukke vaarweg, landschappelijk weinig aantrekkelijk. Door snelvarende schepen, duweenheden en losvarende sleepboten hoge verwarde golfslag’, gevolgd door dezelfde waarschuwing voor achteroplopers als bij de Dordtse Kil. De stroming op de Noord is vergelijkbaar met die op de Oude Maas, maar loopt net iets minder hard. Op de Noord zijn best wat leuke dingen te zien. Bij IHC ligt meestal wel een nieuw baggerschip te glimmen. Die vormt dan een mooi opwarmertje voor het superjacht dat je even 3
later bij Oceanco ligt te verblinden. De prijs van een paar 4
miljoen per meter maakt je natuurlijk minder hebberig, maar dat doet niet af aan hoe schitterend zo’n boot is. Het advies van Varen doe je Samen! is om op het laatste stuk
goed je marifoon blijven uitluisteren zal wel duidelijk zijn. Bij
de parallel liggende Rietbaan te nemen, zodat je van de
de Krabbegeul zie je de Dordtse bruggen voor je. Als je die
drukke vaarweg af bent. Maar als je eenmaal zover bent
bent gepasseerd, ben je bij de stad.
gekomen kun je het laatste stuk in onze ogen beter ook maar op de Noord blijven. De Rietbaan is namelijk met alle
DORDTSE KIL
sloperijen en vergane troep een vaarwater waar je heel
Als je vanaf het Hollands Diep komt, ga je kort voor de
mistroostig van wordt. De Noord eindigt met een prachtig
Moerdijkbruggen bakboord uit de Dordtse Kil op. De wa-
zicht op het waterfront van Dordrecht op het Drierivieren-
teralmanak waarschuwt ervoor dat deze 9 km lange rivier
punt.
‘dag en nacht zeer druk bevaren’ wordt. Het is de door-
58
3440.indd 4
gaande vaarweg van Dordrecht naar de Maas en naar de
BENEDEN-MERWEDE
Schelde-Rijnverbinding. En naar Moerdijk wil ook nog wel
De Waal gaat ter hoogte van het Slot Loevestein over in de
eens een coaster varen. Op de website van Rijkswaterstaat
Boven-Merwede die zich vervolgens ter hoogte van Wer-
vinden we dan ook dat de Dordtse Kil ‘voornamelijk door
kendam splitst in de Beneden-Merwede en de Nieuwe
de beroepsvaart wordt bevaren’. De wateralmanak ver-
Merwede. Ook hier vinden we in de wateralmanak weer
meldt ook nog dat recreatievaarders ‘om zo min mogelijk
dezelfde waarschuwing voor achteroplopers en ook hier
risico te lopen dicht onder stuurboordwal moeten varen en
zijn weer dezelfde vaarregels van kracht. Wel milder dan de
regelmatig achterom kijken naar achteroplopers in verband
vorige rivieren want hier blijft ‘voldoende ruimte voor de re-
met de hoge snelheden van de beroepsschepen’. Hoewel
creatievaart’. De rivier meet tot aan Dordrecht 23 km en
de waarschuwingen niet met zoveel woorden bij de Oude
kenmerkt zich op de zuidoever door aantrekkelijke rivier-
Maas terug te vinden zijn, geldt daarvoor natuurlijk precies
strandjes. De stroming op de Beneden-Merwede is norma-
hetzelfde. Andersom gelden ook op de Dordtse Kil de-
liter zo’n 3 km in de richting van Dordt en loopt bij vloed
zelfde vaarregels als op de Oude Maas. Aan de noordzijde
tijdelijk terug tot stilstand. De ligging van Werkendam aan
heeft de Dordtse Kil het getijdeverschil dat rond Dordrecht
deze rivier zorgt onvermijdelijk voor veel binnenvaartver-
normaal is: een kleine meter. Aan de zuidzijde het getijde-
keer. De plaats wordt alom beschouwd als het motorische
verschil van het Hollands Diep van ongeveer 0,2 meter. De
hart van de Nederlandse binnenvaart. Kortom, met de
stroming in de kop van de Dordtse Kil is daardoor meer
Merwede als aanvaarroute vermijd je weliswaar niet de
dan aanzienlijk en kan oplopen tot een kleine 6 km per uur.
drukte van de beroepsvaart, maar het pluspunt is dat je er
Als je dit allemaal hebt getrotseerd kom je aan op de Kil-
wel gemakkelijker bij uit de buurt kunt blijven.
www.motorboot.com
11/28/2025 12:04:01 PM
R E PO R TAG E VAR E N NAAR D ORD RECHT
WANTIJ
len op VTS is niet de bedoeling. De onnodige discussies
De gemakkelijkste aanvaarroute naar de stad is het Wantij.
die dan ontstaan verstoren de communicatie op het VHF-
Die slingert zich door de Sliedrechtse Biesbosch en is qua
kanaal”. Als je bedenkt dat hij het over de beroepsvaart
natuur dan ook heel fraai. De getijdenwerking komt over-
heeft, laat het zich raden hoe er over onnodig marifoonver-
een met die van Dordrecht, iets minder dan een meter. Dat
keer met de pleziervaart wordt gedacht. Hoewel de ver-
betekent dat het ook hier wel degelijk behoorlijk kan stro-
keersleiding
men, vooral bij vernauwingen. Maar je wordt er in elk geval
vaarweggebruikers altijd hun aanwijzingen.
in
principe
adviserend
is,
volgen
alle
niet omringd door beroepsvaart waarbij je uit de weg moet blijven. Als je van de Beneden-Merwede komt kun je via de
ONBEKOMMERD
Helsluis bij Sliedrecht naar het Wantij. Voorwaarde is dat je
Gek genoeg vind je rondom Dordrecht op mooie dagen
niet dieper steekt dan 1,40 m. En als je van de Nieuwe
ondanks de veeleisender vaaromgeving volop motorboten,
Merwede komt kun je via de Ottersluis bij de Kop van ’t
zeilboten, roeiboten en kano’s. Weliswaar vooral op het
Land naar het Wantij. Voorafgaand aan de beide sluizen
Wantij en het Drierivierenpunt, maar evengoed toch in een
heb je dan de Beneden- of de Nieuwe Merwede moeten
drukke setting met alle mogelijk soorten vaarweggebrui-
nemen.
kers. Nieuwkomers mogen daar in onze ogen vertrouwen aan ontlenen en zich dus niet laten afschrikken.
Alleen als je uit de Brabantse Biesbosch komt kun je de drukke beroepsvaart op de rivieren bijna helemaal mijden.
STADSHAVENS
Je kunt je dan laten schutten naar de Nieuwe Merwede via
Als je de aanvaarroute achter de rug hebt kies je één van
de Spieringsluis. Die ligt schuin tegenover de Otter-
de stadshavens uit om je boot neer te leggen. Wij vinden
sluis, op ongeveer een kilometer. Je beperkt dan je bloot-
de Wijnhaven aantrekkelijk door de ligging direct achter het
stelling aan beroepsvaart tot dit stukje. Sowieso is het
waterfront. Je vaart dan de stad in via de Boombrug en rolt
Wantij de aanvaarroute met veruit de mooiste natuur, dus
dan min of meer automatisch het historische stadscentrum
ook uit dien hoofde is deze aan te bevelen. Het Wantij
binnen. Maar ook de Nieuwe Haven en het Maartensgat
komt eveneens uit op het Drierivierenpunt.
liggen pal in het centrum. We betitelen dat als de ‘beloning’ en daarover gaat het de volgende keer. M
DRIERIVIERENPUNT Dordrecht heeft de twee drukste kruisingen van vaarwegen in Europa, de Kilkruising en het Drierivierenpunt. De laatste ligt pal voor het waterfront van de stad waar de Noord, Oude Maas en Beneden-Merwede samenkomen. Als je het Wantij meerekent, is het feitelijk een vierrivierenpunt. Gelukkig is op deze kruising de stroming nagenoeg altijd beperkt. Maar omdat ook riviercruisers afmeren aan het waterfront en de ferry’s daar vertrekken, loop je meer risico iets over het hoofd te zien. Bij Varen doe je Samen! staan de beide kruisingen te boek als knooppunt 1.19. Daar zijn ook met drones gemaakte filmpjes te zien hoe je vanuit elke aanvaarroute de beide kruisingen met zo min mogelijk 5
risico kunt aanvaren en oversteken. Hoewel je aan de filmpjes niet de stroming kunt afzien, is het bekijken ervan zeer aan te raden. Je hebt dan in elk geval al een goed idee van wat je gaat aantreffen.
VTS-GEBIED De beide kruisingen zijn VTS-gebied. De Kilkruising valt onder de Sector Heerjansdam en het Drierivierenpunt onder de Sector Dordrecht. Hoewel dat niet noodzakelijk is melden wij ons altijd bij het binnenvaren van zo’n blokgebied en laten weten wat we van plan zijn. Het is daarbij dus van belang dat je je al georiënteerd hebt. Eén van de verkeersleiders zei daarover in een interview “schepen dienen de plaatselijke regels te kennen en toe te passen. Terugval-
6 januari 2026
3440.indd 5
59
11/28/2025 12:04:06 PM