Maasplassen (Asseltse Plassen en Roermond)

78

www.motorboot.com

T O ER VAAR T M AASPLASSEN | D E E L 1

GENIETEN VAN DE GRINDGATEN Het grootste aaneengesloten watersportgebied van ons land ligt in Limburg en voor een deel net over de grens met België. Je vindt er zo’n 30 vierkante kilometer aan watersportmogelijkheden met meer dan 40 jachthavens en 8.000 ligplaatsen. Het ligt voor veel landgenoten een beetje uit de slinger en is daardoor wat minder bekend. Dat is jammer, want het is een aantrekkelijk vaargebied. In deel 1 ‘doen’ we de Maas van Stevensweert tot en met de Asseltse Plassen met links en rechts wat uitstapjes.

PIM VAN DER MAREL

Het Maasplassengebied is betrekke-

overbleven liepen vanzelf vol met

SPAANJERDPLAS

lijk recent ontstaan. De Maas heeft

water. Het resulterende plassenge-

We gaan het gebied bekijken met een

eeuwenlang stenen met haar water

bied dateert dus feitelijk uit de tweede

aantrekkelijke

meegevoerd waardoor de uiterwaar-

helft van de vorige eeuw. Een deel van

Luc Vanthoor heeft ons uitgenodigd

den van de rivier rijk zijn aan grind. De

wat verdiend is met het grind is later

voor een meerdaagse toertocht met

wederopbouw van ons land na de

geïnvesteerd in de herontwikkeling

één van zijn charterschepen. We heb-

Tweede Wereldoorlog vergde heel

van deze gaten tot recreatiegebieden.

ben er zin in en melden ons monter in

veel grind en hier was dat voorradig.

Het huidige resulaat mag er zijn met

de jachthaven ‘De Spaanjerd’ in het

Om die reden is het hier op grote

een indrukwekkend aanbod aan wa-

Belgische Kinrooi. Als we aan boord

schaal afgegraven. De grindgaten die

tersportfaciliteiten.

gaan valt meteen op dat het uitrus-

boot.

Linssen-dealer

tingsniveau van de boot indrukwekOpeningsfoto: Op de Asseltse Plassen ontmoet je niet veel andere watersporters. 2 Het zuide-

kend

lijke deel van de tocht begint enigszins industrieel.

aangenaam verrast met de boeg- en

is.

We

zijn

onder

meer

hekschroef, aangestuurd met joy2

sticks. Bij de try-out wordt het meteen interessant. Op de Spaanjerdplas ligt een baggermachine grind uit het water te takelen. Luc vertelt: “Dat grind komt uit de regio Dilsen en Maasmechelen. Het wordt hier afgestort in onderwaterdepots. Daarin ligt het een jaar of twee om het van natuurlijke vervuiling als ijzererts en oxidatie te ontdoen voordat het weer wordt opgedregd. Pas dan is het voldoende proper om Maasgrind te mogen heten.” Nadat hij heeft verteld waar we de Maas op kunnen varen, stapt Luc van boord en wenst ons een mooie trip. Wij verlaten de Spaanjerdplas op de aangegeven plek en gaan in de afvaart. september 2022

79

3 De Sluis Linne heeft een verval van 4,00 meter. 4 Bij deze kerk zou vroeger Ascloa moeten hebben gelegen. 5 Als je Roermond in wandelt, is de Roer een fraaie blikvanger.

GRENSMAAS Waar je verwacht in de afvaart een beetje stroming mee te krijgen, gebeurt er heel weinig. Dat is in lijn met wat de Wateralmanak daarover zegt: “In de zomermaanden gewoonlijk zeer weinig stroom.” De Maas wordt op dit gedeelte om voor de hand liggende redenen de Grensmaas genoemd.

We passeren vrijwel meteen aan stuurboordzijde

Stevensweert,

2 4

een

goed bewaarde vestingplaats met Spaanse roots. Doorvarend hebben

POLDERVELD

lenplas heeft een eigen website waar

we aan bakboord de Grote Hegger-

Als we Wessem zijn gepasseerd gaan

melding wordt gemaakt van een on-

plas. De grens met België loopt daar

we bakboord uit naar de ingang van

derwaterzicht van 12 meter. Voor Ne-

niet meer midden op de rivier maar

de plas Polderveld. In de duikersgids

derlandse

loopt onder de plas door en dus ook

komt deze plas er goed af met helder

extreem goed zicht, dus moet het

onder het plaatsje Thorn, dat voor

water en een gevarieerde visstand.

water er buitengewoon helder zijn.

overmorgen op ons programma staat.

We varen onder de Polderveldbrug

Al die tijd hebben we de koeltorens

door, kijken waar de duikstek Pol ligt

SLUIZEN

van de Clauscentrale in Maasbracht

en blijven daar uit de buurt. Via een

We varen terug om onze trip te vervol-

prominent in beeld. Deze gasge-

nauwe doorgang komen we op de

gen en komen op het Lateraalkanaal

stookte elektriciteitscentrale is uit de

kleine plas Tesken waar je onder de

Linne-Buggenum. Dit 9 km lange ka-

mottenballen gehaald en draait weer

Heelderbrug door moet om bij de

naal is gegraven om het bochtige stuk

volop. Sowieso behoort de binnenha-

jachthaven te komen. Die heet de

Maas ernaast af te snijden. We moe-

ven van Maasbracht tot de grootste

Boschmolenplas, maar de gelijkna-

ten hier kiezen uit de Dubbele Sluis

van ons land. Op het eerste deel van

mige plas blijkt niet toegankelijk. Die is

Heel in het Lateraalkanaal of de Sluis

onze tocht ervaren we dit gebied dan

namelijk exclusief voor duikers gere-

Linne. De Sluis Heel heeft een verval

ook als nogal industrieel van aard.

serveerd. De duiklocatie Boschmo-

van 6,70 meter. Omdat we even langs

begrippen

is

dat

een

onze jachthaven van vanavond willen varen, nemen we de Sluis Linne. In 3

deze eveneens enorme sluis worden we als enige geschut. We gaan er echter niet meer dan een slordige 4,00 m naar beneden. Doorvarend op de Maas doemen al snel de contouren van Roermond op. In het stadsaanzicht vallen een paar opvallend moderne gebouwen op. Het brengt ons gesprek op ene Jozef Franciscus Bernard van Rey, die in de krant meestal gewoon Jos wordt genoemd.

Hij keert dit jaar – in weerwil van alle commotie rond zijn persoon - in het nieuwe college terug als wethouder.

Wat daar ook van zij, we concentreren ons maar beter weer op de vaarweg.

We passeren aan bakboord de in-

80

www.motorboot.com

T O ER VAAR T M AASPLASSEN | D E E L 1

gang van de Zuidplas die we morgen

pittoresk dorp dat geen afbreuk doet

Verder varend kenmerken de Asseltse

willen aandoen. Verderop bij de jacht-

aan de natuurlijke omgeving.

Plassen zich door kleine eilandjes en

havens constateren we dat de geadvi-

Aan het eind van de Maasarm springt

aantrekkelijke oevers. Deze zijn be-

seerde

ons

aan bakboord een prachtig kasteel-

wust gecreëerd en hebben ten doel

inderdaad het dichtst bij het centrum

achtig kerkje in het oog. Als wij er later

tezamen een natuurgebied te vormen.

van Roermond zal brengen. We reser-

onze

vragen

Op verschillende plaatsen in het ge-

veren vast telefonisch onze passan-

merkt die op: “Ja, daar moeten de

bied zijn passantensteigers aange-

tenplek en varen door naar de Sluis

Noormannen nog hebben rondgelo-

legd. Daar wordt overigens maar

Roermond. Die trekt met een verval

pen!” De kerk dateert uit 1515 maar er

spaarzaam gebruik van gemaakt. We

van 2,70 meter het verschil in verval

stond al een gebouw voor het jaar

genieten uitgebreid van de omgeving

tussen de Sluis Heel en de Sluis Linne

1000. En dat was weer gebouwd op

en gaan de plassen op het gemak

recht.

de plek waar daarvoor een burcht zou

rond. We varen achter de eilandjes

Jachthaven

Nautilus

havenmeester

naar

hebben gestaan. Als we dat proberen

langs en nemen een kijkje bij het

ASSELTSE PLASSEN

te controleren vinden we tegenstrij-

stukje dat ‘De Koffiebaai’ wordt ge-

Betrekkelijk snel na de Sluis Roer-

dige berichten. Feit is dat er ergens

noemd. Daarbij komen we maar spo-

mond kun je stuurboord uit naar de

aan de Maas rond het jaar 880 een

radisch andere natuurminnaars tegen.

Asseltse Plassen. Van het Maasplas-

plaats ‘Ascloa’ moet hebben gelegen.

Maar de stilte die hier nu heerst, lijkt te

sengebied liggen deze plassen het

Nazaten van Karel de Grote hadden

gaan verdwijnen. Er zijn 400 ligplaat-

meest noordelijk. Volgens de ons ver-

daar een versterkte hof, die later is

sen vooraan de Oude Maasarm ge-

strekte informatie moeten ze vooral

veroverd door de Noormannen. De

pland en er moet een multifunctioneel

een natuurlijke omgeving bieden. Na

laatsten zouden het gebruikt hebben

drijvend centrum komen.

de gezellige drukte in de omgeving

als basis voor hun plundertochten. Of

van Roermond zijn we wel benieuwd

Ascloa op de plaats van dit kerkje lag,

NAUTILUS

naar hoe dat zal zijn. Als je ze invaart

wordt echter bestreden. Maar dat

We varen weer terug naar de sluis

via de Oude Maasarm heb je aan

maakt het niet minder bijzonder, vin-

Roermond.

bakboord de plaats Asselt. Dit is een

den wij. Wat een prachtig verhaal!

Luxemburgs

Voor

vaart

een

binnenvaartschip

ons

de

5

september 2022

81

6

sluis in dat een paar blauwe kegels voert. Desgevraagd verzoekt de sluiswachter ons niet te roken en eventuele open vuren te doven. Dat lijkt ons nou niet bepaald een onoverkomelijk verzoek, dus schutten we toch maar mee. Als we verderop bij onze jachthaven arriveren, blijkt de passantensteiger inmiddels vol te liggen en krijgen we een vrije box toegewezen.

Nautilus ligt zo’n beetje pal aan de rand van de binnenstad. Dat betekent dat we van hieruit gemakkelijk te voet het centrum kunnen verkennen. Daarbij komen we onvermijdelijk langs de monding van de Roer, die hier uitmondt in de Maas. Er is een ontzettend gezellige kade gemaakt om in het stadscentrum je boot aan te leggen. Dat mag alleen overdags, dus we besluiten dat morgenochtend meteen te doen voordat het er druk wordt. De voor de hand liggende conclusie dat hier de naam van de stad vandaan komt, is te gemakkelijk. Weliswaar is Roermond ontstaan langs de Roer, maar het ‘mond’ komt vermoedelijk van het Latijnse ‘mundium’, wat staat voor versterking. En om ook de an-

10

0 km

N

Maas A2

Heythuysen

“Koffiebaai”

Buggenum

WEERT

ZuidWillemsvaart

KelpenOler

Horn aalm an u Beegderlk en aa ugg heide r te - B La en Boschmolenplas nn e L Zuidplas eld 1 Panheel rv

Kanaal WessemNederweert

Stamprooy

Bosreservaat Grootbroek

Thorn

e ld Po o l Wessem P

Grote Heggerplas

BELGIË

Linnen

Spaanjerdplas

Stevensweert

JH De Spaanjerd START

ZuidWillemsvaart

Maas Dilsen

Geleenbeek

82

www.motorboot.com

Susteren

taal op de website www.hartvanlim-

Dalem

0 km

burg.nl, dat draagt bij aan de voorpret. Krammer De Maas als rivier vertoont in de zomer Woensdagse

ROERMOND

6

Watering

weinig stroming. Maar mocht die er

Beemster

Tunnel

5

Roer

vaart noodzaak de stuurboord/stuur-

St. Odiliënberg

boord-manoeuvre te kennen en te

DUITSLAND

A10

Bartl

Krammer Dok

wel staan, dan is het door de beroeps-Lingebos

Tolhuis

weten wanneer deze wordt uitgevoerd Sluis

Hoornse Brug

Zuidplas

Gemaal ‘Vier Noorder Koggen’ (het bekende blauwe bord). Hoogtebe-

perkingen kent het Maasplassengebied niet en de gemiddelde diepte van de plassen/grindgaten is 30 meter. Na zonsondergang en in ieder geval na 20.00 uur is varen op de plassen niet

A2

Born

Magazine toesturen of bekijk het digi-

1 Sluis Heel 2 Sluis Linnen 3 Sluis Roermond 4 Sluis Maasbracht 5 Rozenkerk Asselt 6 St. Christoffel kathedraal 7 Claus Centrale

spoor lijn

naa aka

Bergerven Armenbos

l

Maaseik

ian

Bosbeek

Ju l

Waterloos

3

5 Asseltse Plassen

Montfort

Echt

Nieuwe Rijn Oude Rijn Galgenwater Morssingel

Laat je vooraf even het Maasplassen Swalmen

Vlodrop

Ohé en Laak

Grensmaas

Asselt

De Meinweg

7 4 Maasbracht

Kinrooi

Tongelo

2

GOED OM TE WETEN

A73

© HdB 31.VII.'22

spoorlijn

Sterrebos

Jansenverlaat

Del

meer toegestaan.

Achter Waterschap Nieuwe Waterscha

T O ER VAAR T M AASPLASSEN | D E E L 1

torentje met een klokkenspel uit 1982.

6 Het klokkenspel van het torentje op het

Het groepje draaiende beelden daar-

stadhuis met draaiende beelden.

bovenop is er in 1995 aan toege-

7 De Sint-Christoffelkathedraal is voor het

voegd. Voor wie dit leuk vindt: www.

laatst gerenoveerd in 2016.

stadsbeiaardroermond.nl is de website van de stichting die het onder-

7

houdt.

draal kenmerkt zich door regelmatige

Het oudste woonhuis van de stad

schades uit hoofde van alle mogelijke

heeft als adres Brugstraat 7. Op grond

oorzaken. De laatste renovatie is afge-

van stijlkenmerken zou je het kunnen

rond in 2016. Daardoor ziet de kerk er

dateren rond 1500. Maar de eerder

voor nu weer even patent uit.

genoemde stadsbrand heeft de ge-

De genoemde highlights liggen zo

hele Brugstraat in de as gelegd. Dat

dicht bij elkaar dat je er geen moeite

zou betekenen dat het van na 1554 is.

voor hoeft te doen. Ze liggen alle drie

Het Rijksmonument wordt omschre-

op of vlakbij de Markt. Die kenmerkt

ven als een ‘huis met rijke laatgotische

zich door terrassen en Limburgse ge-

trapgevel’. De gevel staat er prima bij

zelligheid. Prima plek dus om ons culi-

en is een lust voor het oog.

nair te laten verwennen voordat we

De Sint-Christoffelkathedraal borduurt

terugkeren naar onze boot voor de

voort op een kruiskerk uit het jaar

nacht!

1410. De kerk werd in 1661 kathedraal dere voor de hand liggende vergissing

van het bisdom Roermond en is dat

Volgende keer:

nog steeds. De historie van de kathe-

Van Roermond naar Kassel en terug.

meteen te corrigeren: de Roer is niet hetzelfde als de naamgever van het Ruhrgebied. Dat is de rivier de Ruhr

LINSSEN

en die mondt uit in de Rijn.

Het echtpaar Vanthoor-Casters runt ‘Aqua Libra Yachtcharter’ dat voor deze trip de Linssen Grand Sturdy 35.0 AC ‘Luna Elise’ beschikbaar stelt.

STADSHISTORIE

Dit stalen motorjacht van (lxbxd) 10,70 x 3,40 x 1,00 meter wordt aange-

De Maas loopt sinds het midden van

dreven met een 75 pk Volvo Penta. Aqua Libra voert ‘Exclusive Yachtchar-

de 14e eeuw langs Roermond, waar-

ter’ in haar logo en dat is aan ieder detail merkbaar: letterlijk alles is

door het zelfs een Hanzestad werd.

perfect en tot in de puntjes geregeld. Gevestigd in Kinrooi op een steen-

De historie van de stad is opvallend

worp afstand van de werf van Linssen in Maasbracht is Aqua Libra ook

on-Hollands. Het is dat Willem van

Linssen’s Yacht Agent voor België.

Oranje het in 1572 een paar maanden

Websites: www.aqua-libra.be, www.linssenyachts.com en www.linssen-

heeft veroverd, anders was de historie

yachts.be.

nagenoeg louter Romeins, Spaans, Oostenrijks, Frans en Belgisch geweest. En dan laten we de klerikale historie buiten beschouwing. Met die wetenschap in het achterhoofd weten we dat we een monumentenbolwerk gaan betreden. Om dat niet te overdrijven beperken we ons tot een drietal highlights: het stadhuis, het oudste woonhuis van de stad en de SintChristoffelkathedraal.

Het stadhuis heeft wortels in het jaar 1399 maar is niet ontsnapt de grote stadsbrand in het midden van de 16e eeuw. De huidige gevel dateert van rond 1700. Op het stadhuis staat een september 2022

83