Leeuwarden-Fryslân culturele hoofdstad

R EP OR TA GE L E E U WA RD E N-F RYSLAN CULTUR E LE HO O FDSTAD

2

www.motorboot.com

FRIESE CULTUUR OP DE KAART Sinds 2004 worden jaarlijks twee steden aangewezen als culturele hoofdstad van Europa. Om daarvoor in aanmerking te komen moet een ambitieus programma aan evenementen worden opgezet dat de cultuur en het culturele erfgoed voor het voetlicht brengt. En de plaats van de stad in het gemeenschappelijk cultureel erfgoed laat zien. Leeuwarden ging aan de slag en werd uitverkoren voor 2018, samen met het Maltese Valleta. Er zijn leuke evenementen voor motorbootvaarders bij!

PIM VAN DER MAREL

mei 2018

3

1

Opening: De reuzen

Leeuwarden is na Amsterdam en Rotterdam de derde

van ‘Royal de

Nederlandse stad die als culturele hoofdstad is verkozen.

Luxe’ wandelen

Er moet nu eenmaal een hoofdstad zijn, vandaar Leeu-

deze zomer door

warden en niet heel Friesland. Officieel heet het echter

Leeuwarden.

Leeuwarden-Fryslân, om te benadrukken dat de hele pro-

1 Zo’n 7.000

vincie mee doet. De Friezen willen qua ambitie niet voor

jongeren geven

Amsterdam en Rotterdam onder doen: met het culturele-

bijna 1.000

hoofdstad-jaar willen ze niets minder dan een ‘denk-re-

concerten in Sneek.

naissance’ in gang zetten. Die moet in Friesland beginnen

(foto: Laura Keizer)

en van daaruit de wereld over gaan. Met alle projecten

2 De officiële affiche

beogen ze een ‘iepen mienskip’ te laten zien.

van 2018.

Wie geneigd is Friezen te zien als een vooral nuchter volk

3 ‘Terug naar Heeg’

met beide benen op de grond, moet het bidbook eens

moet Nederlands

lezen. Dat is de sollicitatie naar de benoeming tot cultu-

grootste concert op

rele hoofdstad. Alleen de uitleg van het begrip ‘mienskip’

het water worden.

doet je al duizelen. In normale bewoordingen vertaald is

2

dat zoiets als een open community, eigenwijs en betrokken, met een gedeelde gemeenschapszin. Die oog heeft voor elkaars ideeën, mogelijkheden en uitdagingen.

“Waauw”, zeg ik dan maar zachtjes, “als dat de simpele vertaling is…”

De benoeming betekent dat de inhoud van het bidbook ook echt moet worden waargemaakt. Daar is inmiddels ontzettend veel werk voor verzet. De programmaonderdelen beslaan daadwerkelijk heel Friesland. Als je in het programma ongefilterd de hele kalender opvraagt,

4

komen er bijna 300 onderdelen langs. We bespreken er

AT THE WATERGATE SNEEK

vier die gemakkelijk met de boot bereikbaar zijn en nog

Van 8 tot en met 11 mei 2018, de week rondom Hemel-

twee voor met de fiets. Maar filter vooral zelf wat je leuk

vaart, is Sneek even de muzikaalste stad van Europa. ‘At

vindt op:

the Watergate’ is het decor voor de dertiende editie van het

friesland.nl/nl/culturele-hoofdstad/agenda

European Youth Music Festival. Niet minder dan een slor-

www.motorboot.com

R E PO R TAG E LE E UWAR DE N- FRYSLAN CULTUR E LE HO O FD S TA D

Met de klok mee: Karin Bloemen (foto: Nick van Ormondt), Hans Klok (foto: Govert de Roos), Iris Kroes, Maaike Schuurmans en Jeroen van der Boom.

dige zevenduizend jonge musici geven bijna duizend con-

mum. Het minimum garandeert de organisatie voldoende

certen. Daarvoor zijn naar verwachting vijftig verschillende

opbrengst en het maximum moet de veiligheid waarbor-

podia nodig. De organisatie raadt aan de boot aan te leg-

gen. Het programma begint rond zonsondergang en de

gen in een van de jachthavens van Sneek. Het ope-

gastvrouw van de avond is Karin Bloemen. Ze mag optre-

ningsevent vindt plaats bij - hoe kan het anders met zo’n

dens aankondigen van onder meer Jeroen van der Boom,

naam - de iconische Waterpoort. Alle optredens zijn de

Hans Klok, Iris Kroes, Maaike Schuurmans en dirigent

hele week gratis te bezoeken. De muzieksoorten lopen uit-

Theo Brouwer met zijn orkest. De programmering voorziet

een van symfonische muziek, kamermuziek en koormuziek

daarnaast in video’ s met herinneringen en romantische en

tot popmuziek, rock en jazz. Het hart van het festival is het

nostalgische verhalen over Heeg. De organisatie belooft

Martiniplein in Sneek. Daar geven ook de slagwerkarties-

een kwalitatief hoogstaande mengeling van muziek, enter-

ten van Percossa en het Noord Nederlands Orkest op vrij-

tainment, humor en dans. En dan nog is het niet op, want

dag 11 mei een openluchtconcert. Wie denkt na afloop op

na afloop vaart iedereen terug naar Heeg voor een zoge-

de Sneekweek te wachten moet van het geduldige soort

noemde ‘afterparty’. Al met al is het op zijn minst een veel-

zijn. Die begint namelijk pas op vrijdagavond 3 augustus.

belovend programma! Voor wie niet met zijn eigen boot wil

atthewatergate.com

komen zijn er andere arrangementen. terugnaarheeg.nl

TERUG NAAR HEEG Op zaterdag 30 juni wordt op het Heegermeer een concert

TALL SHIPS IN HARLINGEN

op het water georganiseerd. De organisatie claimt dat dit

Van 3 tot 6 augustus ligt een armada van tachtig tall ships

het grootste concert van Nederland op het water wordt.

afgemeerd in Harlingen. De tall ships hebben voorafgaand

Het is bedoeld om er met je eigen boot naar toe te gaan.

aan dit bezoek twee races gevaren. De eerste vanuit het

Een voorwaarde is dat dit een lage boot is, zodat je het

Britse Sunderland naar Esbjerg in Denemarken. De tweede

zicht van bezoekers achter je niet belemmert. In zijn alge-

begint in Stavanger in Noorwegen en eindigt boven Vlie-

meenheid zijn sloepen, vletten, tenders en lage motorboten

land en Terschelling. Voor de gelegenheid is de vaste crew

welkom. Het podium komt op het water bij het eerste ei-

van de schepen uitgebreid met trainees van 15 tot 25 jaar

land, ‘De Rakkepolle’. De bezoekersboten komen binnen

oud uit verschillende landen. Die kunnen daarmee erva-

een ring van rondvaartschepen te liggen. Bezoekers heb-

ring opdoen in het zeilen op traditionele schepen. De races

ben de keuze uit drie rangen, afhankelijk van de afstand tot

worden besloten met de Sail-in-parade in Harlingen. Door

het podium. Je betaalt een toegangsprijs per boot (mini-

de evenementen met tall ships in Amsterdam, Delfzijl, Den

maal €50,-) en per opvarende (minimaal €35,-). Het aantal

Helder en Harlingen zelf weten we van te voren dat dit een

opvarenden is gebonden aan een minimum en een maxi-

nautisch spektakel van belang zal zijn. Dat blijkt ook uit het mei 2018

5

4 4 Tachtig tall ships meren in augustus af in Harlingen. 5 De reuzen van ‘Royal de Luxe’ komen naar Leeuwarden. (foto: Serge Koutchinsky)

aantal bezoekers; er worden meer dan 200.000 mensen

voet te komen kijken. Bezoekers worden uitgenodigd mee

verwacht. Het is de bedoeling dat bezoekers een kijkje

te lopen met de reuzen. Ze overnachten gewoon in het

kunnen nemen op de schepen. In de stad zijn overal optre-

openbaar, zodat je desgewenst van hun diepe ademhaling

dens, zodat de bezoekers zich ook daar vermaken. De or-

kunt genieten. Zelfs bij hun ontbijt ben je welkom. Ze lopen

ganisatie raadt aan de eigen boot aan te leggen in een van

verschillende routes, waarbij ze een verhaal uitbeelden dat

de jachthavens van Harlingen en het evenement te voet te

geïnspireerd is op Friesland. Op voorhand noemt de orga-

bezoeken. Tijdens het nautische festijn doet ook het door

nisatie de reuzen het onvergetelijke internationale hoogte-

Friesland reizende festival ‘De Taalkaravaan’ Harlingen aan.

punt van Leeuwarden-Fryslân 2018. Dat duidt op een

Met hun programmaonderdeel ‘The Sea! The Sea!’ brengt

blakend zelfvertrouwen en dat moeten we waarderen!

de Taalkaravaan een poëtische ode aan de zee. Hun dich-

royal-de-luxe.com

ters dwalen door het publiek en trakteren de bezoekers onverwacht op poëzie. Ook aan boord van de tall ships kun je hen tegenkomen. Een nieuwe generatie schrijvers gebruikt de schepen als decor om nieuwe verhalen te schrijven. thetallshipsracesharlingen2018.nl

REUZEN ROYAL DE LUXE LEEUWARDEN Van 17 tot en met 19 augustus lopen drie dagen lang 15 meter hoge reuzen door de straten van Leeuwarden. Het wordt de eerste keer dat het Franse straattheatergezelschap ‘Royal de Luxe’ Nederland aandoet. Dit is het bekendste straattheatergezelschap ter wereld dat zijn reuzen al over de hele wereld heeft laten rondlopen. In een soort stellage achter de reuzen hangen mensen aan touwen en in trapezes om de voeten van de reuzen te verplaatsen.

Door de groteske omvang van de reus is zo’n wandeling een imposante happening. De organisatie raadt aan de boot aan te leggen in de Prinsentuin in Leeuwarden en te 6

www.motorboot.com

5

R E PO R TAG E LE E UWAR DE N- FRYSLAN CULTUR E LE HO O FD S TA D

6 De ster van het Oranjewoudfestival: Noa Wildschut. (foto: Marco Borggreve) 7 Tijdens de Bildtse Aardappelweken worden 6 boerderijen omgetoverd tot pop-up restaurant waar in totaal 6.000 mensen kunnen dineren.

6

7

Als je uit een fantastisch programma een selectie maakt,

lijk ook betaalde. De prijzen lopen uiteen van €10,- tot

doe je de rest daarmee per definitie tekort. Dat geldt dus

€29,50. Jongeren tot 18 jaar betalen per concert slechts

ook voor de selectie die wij maakten van items waar je

€ 2,50.

niet (helemaal) met de boot heen kunt: het Oranjewoud-

oranjewoudfestival.nl

festival van 1 tot 10 juni en de Bildtse aardappelweken met onder meer een leuke dag op 23 juni. Oranjewoud

BILDTSE AARDAPPELWEKEN

ligt onder de rook van Heerenveen en Het Bildt ligt pal

In Het Bildt zijn de klimatologische omstandigheden ide-

boven Sint Annaparochie, vlakbij de Waddenzee.

aal voor de pootaardappelteelt. Hier groeit de tegenhanger van de Maltezer aardappel, de Bildtstar. De

ORANJEWOUDFESTIVAL

vierjaarlijks geplande Bildtse aardappelweken zijn uitge-

Dit festival draait om klassieke muziek waaraan interes-

steld naar 2018 om deel uit te maken van het culturele-

sante twists worden gegeven. Een pronte positie is weg-

hoofdstad-jaar. En ze mogen er zijn met onder meer een

gelegd voor Noa Wildschut. Zij is een jeugdig (16, tegen

symposium, een scholenproject, voorstellingen op loca-

die tijd 17) en groot Nederlands talent op de viool. Noa

tie, poëzie en kunst. Een leuke happening is ‘eten bij de

verzorgt niet alleen het openingsconcert op 1 juni, maar

boer XL’ op 23 juni. Een zestal boerderijen tovert de schu-

heeft ook een eigen programmalijn in het festival, ‘Noa’s

ren waar normaliter de aardappels worden opgeslagen

choice’. Daarin speelt zij samen met muzikale vrienden

om tot pop-up restaurants, waar ook kunst te bewonde-

onder meer het eerste pianokwartet van Gabriel Fauré. In

ren is. Natuurlijk krijgen bezoekers ook een rondleiding op

het onderdeel Tinteltijd verkent ze de grenzen van mu-

de boerderij. Ondeugend meldt de organisatie dat in juni

ziek, dichtkunst en spontane tekst in combinatie met pu-

in het landschap vijftig tinten groen waarneembaar zijn.

blieksdeelname. Een andere programmalijn is ‘Kroniek

Het moet leiden tot meer dan 600 tafels met daaraan

van een digitaal tijdperk’. Daarin speelt het raakvlak tus-

meer dan 6.000 gasten. De maaltijd wordt verzorgd door

sen muziek, technologie en elektronica een rol. Wees

de horeca-opleiding van het Friesland College, in samen-

voorbereid op een zintuiglijke waarneming die niet hele-

werking met nog een paar partijen. Voeg erbij dat er ook

maal ‘as usual’ zal zijn!

straatartiesten zijn om het geheel op te luisteren en je zet

Dan is er ook nog de programmalijn ‘Bach Inc.’. Ook hier

ook deze happening graag op je lijstje. Voor €25,- per

boeiende moderne interpretaties van eeuwenoude mu-

persoon zit je eerste rij.

ziek. Het festival heeft gratis onderdelen maar nadrukke-

www.bildtseaardappelweken.nl mei 2018

7