4
nr.
december 2008
Personeelsblad voor de mensen bij Van der Ende
Leo Lam kijkt terug • Pensioenregeling • de Amsterdamse Van der Ende-ploeg • ETT 2-project • Thermal Spray Aluminium bp PPG Protective Coatings • kwaliteitsbeleid • Elk weekend een vakantiegevoel in De Biesbosch • kosmos stand van zaken
Colofon Dit is de vierde uitgave van Verve, het personeelsmagazine van Van der
Redactiegroet
Ende Straal- en Schilderwerken B.V. Verve informeert over wat er zoal binnen Van der Ende speelt.
Beste lezers,
Artikelen uit dit blad mogen worden
Na een drukke periode waarin we een aantal grote projecten hebben
overgenomen, mits de redactie hier-
opgeleverd en er een omvangrijke Turn Around bij BP Raffinaderij Rotterdam
van op de hoogte is gesteld. Bron-
heeft plaatsgevonden, maken we ons nu op voor de komende feestdagen.
vermelding wordt op prijs gesteld.
De afgelopen maanden heeft de redactie ook geïnspireerd om weer een leuke Verve samen te kunnen stellen. In deze editie blikken we terug
Kopij-oproep
op een aantal bijzondere projecten uit de afgelopen periode. Zo kunnen
Heeft u interessante ideeën voor het
jullie lezen over het aanbrengen van een thermisch gespoten aluminium
volgende nummer?
laag op een installatie onderdeel van de BP raffinaderij en geven we een
Mail deze dan vóór 1 april 2009
update van de voortgang van het KOSMOS project.
naar verve@vanderende.nl
Daarnaast wordt er weer een aantal collega’s in de spotlights gezet; ze vertellen over hun werk bij Van der Ende, hoe ze daar zijn gekomen of
Eindredactie
over de hobby’s die ze in hun vrije tijd uitoefenen.
Van der Ende redactieteam: Richard Dräer, Mariëlle van den
Dit keer hebben we ook een bijdrage van één van onze verfleveranciers,
Heuvel-Sluijter en Peter van der Ende
PPG Protective Coatings. In een interview met Area Manager Robert Groot wordt ingegaan op de samenwerking tussen Van der Ende en PPG.
Fotografie Bas van der Wel Fotografie,
En om jullie te informeren over pensioenregelingen hebben we een stukje
Richard Dräer,
uitleg over dit onderwerp opgenomen.
Ton Poortvliet Fotografie Kortom, met de inbreng uit diverse hoeken hebben we een informatief Vormgeving, copywriting,
blad samengesteld waarmee je na alle drukte ook lekker kunt uitpuffen.
productie en begeleiding PICARD.
Wil je volgende keer zelf ook een bijdrage leveren aan Verve, laat het ons dan even weten. We wensen jullie weer veel leesplezier!
De redactie
Een editie van Verve niet ontvangen? Geef het door aan Mariëlle van den Heuvel (010-4721188) of stuur een mailtje naar verve@vanderende.nl en we sturen je alsnog een exemplaar toe.
Voorwoord Het is zaterdag 8 november en als we naar buiten kijken zien
De nieuwbouwtanks bij Europoort Tank Terminal (ETT) zijn in-
we dat de herfst op volle toeren draait. Allerminst technisch
en uitwendig gereed. Wat een uitdaging is dit project geweest;
weer dus, wel prima omstandigheden om het voorwoord voor
gestart in maart met een vooraf vastgestelde opleverdatum op
de vierde uitgave van Verve te schrijven.
24 oktober. Door het meerwerk, - 17.500 m2 voorstralen in verband met een te hoog chloridengehalte in het staal, waarna hetzelfde
Het schilderseizoen loopt in de maand november traditioneel
oppervlak geheel Sa21⁄2 is gestraald en voorzien van een solvent
weer op zijn eind. Het jaar lijkt omgevlogen. Ondanks het
free bodemcoating - , hebben we de laatste maanden in shifts
jaargetijde zijn we nog op alle fronten actief. Kosmos is nog in
moeten werken om de einddatum te halen en zodoende niet met
volle gang en loopt deze winter door. Ook bij BP Rotterdam,
boeteclausules geconfronteerd te worden. Dankzij de geweldige
BP Amsterdam en Shell Europoort hebben we veel inwendige tanks
inzet van onze medewerkers zijn we daarin geslaagd.
te behandelen. Het lijkt erop dat we met een vrijwel volledige bezetting de winter door kunnen. Uniek in de historie van ons
Op veiligheidsgebied hebben we in augustus na een incident
bedrijf, dat volgend jaar overigens alweer 80 jaar bestaat.
tijdens straalwerkzaamheden een ongeval met verzuim moeten rapporteren. Gelukkig is het relatief goed afgelopen en na een
De vele opdrachten en de daarbij behorende drukte die we
aantal weken kon betrokken medewerker Mark Leen zijn werk-
vooraf voor 2008 hadden gebudgetteerd, zijn perfect uitgekomen.
zaamheden hervatten.
De omzet is dit jaar enorm gestegen, een geweldige prestatie waar we echt trots op kunnen zijn. Ook bij KBR Staalstraal in
Wat de gevolgen van de huidige financiële crisis in de wereld
IJmuiden is het jaar zeer positief verlopen.
voor ons vakgebied zullen zijn, laat zich moeilijk voorspellen. We zullen, meer nog dan in andere jaren, kritisch over budget
Bij BP Rotterdam zijn we de laatste weken dag en nacht actief
overschrijdingen waken. Maar met hetgeen we reeds in de
geweest in een grote turnaround van diverse fabrieken. In Verve
orderportefeuille hebben, zijn onze verwachtingen voor 2009
blikken we terug op een heel bijzonder project dat we op
redelijk positief.
46 meter hoogte hebben uitgevoerd aan toren 2202. Veel leesplezier met Verve 4.
Peter en Oscar van der Ende
3
Leo Lam kijkt terug op een goed leven bij Van der Ende In 1977 kwam hij als uitvoerder in dienst bij Van der Ende. Eigenlijk was het een soort natuurlijke overstap, want hij kende het bedrijf al. Hij nam in principe zijn eigen werk mee, want de grote klant waar hij werkte, ging mee over naar Van der Ende. Leo Lam zou tot december 1990 bij zijn nieuwe werkgever blijven. Op zijn zestigste vond hij het na 45 jaar hard werken wel genoeg. Een terugblik op vroeger tijden, waarin zoveel is veranderd.
gestapt naar een schildersbedrijf Protector. Die zaten toen aan de Teylingerstraat. In het begin was ik hulpje van de schilders, maar al vrij snel, na een jaar of twee, werd ik uitvoerder.” Voor het werk bij Protector – veelal in de
Hij werd geboren in het Limburgse plaatsje Ubach Overworms.
scheepvaart - zat hij geregeld in het buitenland: België, Frank-
Dat klinkt erg Duits en het ligt inderdaad in de grensstreek.
rijk, Duitsland, Denemarken. Hij vertelt: “Het was de begintijd van
Maar omdat z’n vader in de Rotterdamse haven ging werken,
de coatings; de verffabrieken waren begonnen met de productie
kwam Leo Lam – inmiddels 78 jaar - al op vijfjarige leeftijd
van die systemen. We deden vaak het schilderwerk op grote
in de Maasstad te wonen. “Aan de ‘boerenzijde’, op Zuid in de
schepen, zoals de Doelwijk van de Rotterdamse Lloyd, maar
wijk Feijenoord,” herinnert hij zich als de dag van gisteren. “De
ook veel nieuwe schepen van Esso en Shell. We zaten veel in
lagere school stond naast ons huis. Toen ik daar afkwam, ging
Hamburg, waar schepen werden gebouwd in het kader van de
ik niet verder leren; dat deden de meeste kinderen niet. In 1944
herstelbetalingen. Als het grote klussen waren van een paar
was er trouwens geen school meer open.”
weken, kwam mijn vrouw soms over.”
“In dat jaar zijn mijn moeder, mijn zusjes en ik naar Overijssel
Soort vakantie
gelopen, dat wil zeggen tot Utrecht en van daaruit met een van
“Ja, we hebben heel wat leuke karweitjes gedaan,” vervolgt hij
de zeldzame treinen die er nog reden naar Zwolle. Daarna was
lachend. “Zes weken in de zomer op Ameland. ’t Leek wel een
het weer lopen geblazen naar Borne. Mijn moeder en oudste zus
soort vakantie, met m’n vrouw en kinderen erbij. D’r was daar
haakten halverwege af en gingen terug naar Rotterdam. Daar hebben
gas gevonden, dus hadden wij schilderwerk aan de installaties.
ze natuurlijk die vreselijke hongerwinter meegemaakt. Ik heb er in
Mijn baas heeft in 1977 zijn bedrijf Protector opgeheven. Er
Twente niks van gemerkt. In juni of juli ’45 ben ik naar Rotterdam
was geen opvolging en ik had zo de boel van hem kunnen
teruggegaan,
overnemen. Ik heb dat niet gedaan, omdat ik van mijzelf weet, dat ik geen zakenman ben. Heb er nooit spijt van gehad. Zo
Helemaal niks
kwam Leo in 1977 terecht bij het bedrijf Van der Ende dat hij
In de loop van dat jaar ging Leo Lam werken. “Eerst bij een
al goed kende. Destijds hadden wij bij Chevron een onder-
chocoladefabriek. Maar dat heeft maar vier weken geduurd,
houdscontract, dat toen uiteraard ook beëindigd zou worden.
want ik vond het helemaal niks,” zegt hij misprijzend. “Toen
Aangezien mijn baas Van der Ende sr. goed kende, zij hadden
kon ik een baan krijgen bij elektrotechnisch bedrijf De Hoop
samen op de Esso raffinaderij werken uitgevoerd, zijn zij samen
aan de Sluisjesdijk. Daar ben ik tien jaar gebleven, ik deed er
met het hoofd maintenance gaan praten of Van der Ende het
instrumentwerk, veel draaien en boren. In 1955 ben ik over
contract over kon nemen op voorwaarde dat ik als uitvoerder
“Leo Lam laat een foto zien waarop hij samen met Peter van der Ende in een hangbak aan een tank werkt bij Texaco”
bij Van der Ende in dienst zou komen.” Zo kwam Leo Lam terecht bij het bedrijf, dat hij al kende uit voorgaande jaren. “In die periode was het over het algemeen kleinschalig werk. Voor grotere objecten werden altijd meerdere bedrijven uitgenodigd. Toen de Chevron Raffinaderij werd overgenomen door Texaco werd er veel meer aan onderhoud gedaan, wat in het algemeen rechtstreeks door ons werd uitgevoerd. Na hun opleiding hebben Peter en Oscar van der Ende ook nog onder mijn verantwoording op Pernis gewerkt om het vak in de praktijk te leren. Mijn zoon Leo jr. werkte in die tijd ook bij ons. Ook de huidige projectmanager Rook Treffers heeft eind jaren tachtig nog korte tijd onder mij gewerkt. In mijn tijd als uitvoerder hebben wij ook veel werk gehad bij de TexacoEsso-Maatschap in de Europoort, waar Texaco verantwoordelijk was voor het onderhoud. Medio jaren tachtig zijn we ook op Chevron Pernis gaan investeren in een straal- en spuitloods met een gritrecycling-unit en hebben we nieuwe bedrijfsaccommodaties geplaatst.. Er werden zware eisen gesteld op het gebied van verfapplicaties en alle nieuwe leidingen en constructies mochten niet ongestraald en gecoat worden gemonteerd.” Tot hij in december 1990 met pensioen ging, heeft Leo naar eigen zeggen een goed leven gehad bij Van der Ende. Ik had een grote mate van vrijheid voor prijsbepaling van kleinere karweien. Ook in
‘Ik heb hier altijd met een leuke ploeg volk gewerkt’
de uitvoering kreeg ik alle vertrouwen van de directie. Ik stond voor mijn werk en heb ook misschien het geluk gehad te mogen werken met mensen, waarop ik kon bouwen. Er waren vele leuke ploegen, veelal uit Brabant en Het Land van Maas en Waal. Harde werkers. Ik heb mijn werk altijd met plezier g edaan alleen zo tegen mijn pensionering aan werd het zwaarder, toen was de accu leeg.
Drukker dan voor de pensionering Leo Lam was getrouwd. Vijf jaar geleden is zijn vrouw overleden. Hij heeft twee zoons en vier kleinzoons en een kleindochter. Leo woont nog steeds in Rotterdam-Zuid, in een seniorenflat. Zijn grootste hobby is zoutwatervissen. Dat doet hij nog steeds, op zijn vaste steiger bij de TEAM Terminal in Europoort. “Maar ik houd ook erg van fietsen en ben een verwoed klaverjasser. En thuis vind ik stofzuigen erg leuk.” Hoewel het soms best eenzaam is zo zonder zijn echtgenote, slaat Leo Lam zich er aardig doorheen. Soms heeft hij het drukker dan voor zijn pensionering.
Uitleg pensioenregeling Door Elard Schouten Op het gebied van personeelszaken zijn er bekende en minder bekende regelingen. Vele regelingen zoals die in de CAO zijn vastgesteld, worden uitgevoerd door A & O Services in Rijswijk. Een aantal bekende r egelingen die door A & O Services worden uitgevoerd, is o.a. vakantie en verlof, pensioen, aanvullingsregeling WW- en/of ZW-uitkering.
Alhoewel het voor een groot aantal personeelsleden nog lange
Het laatste overzicht, dat in juli van dit jaar werd verstuurd,
tijd weg lijkt, leek het mij toch belangrijk de pensioenregeling
gaf de stand aan per 31 december 2007. Om erachter te kunnen
onder de aandacht te brengen.
komen hoeveel het pensioen kan b edragen bij stoppen met werken vóór 65 biedt het BPF S childers een handig hulpmiddel
Pensioen op maat via de pensioenplanner van het BPF Schilders
op internet. Via het persoonlijk serviceloket www.infodesk.nl
Alle werknemers in de schildersbranche zijn aangesloten bij het
pensioenplanner. Daar kan worden gerekend met de eigen
BPF Schilders, voluit geheten het Bedrijfstakpensioenfonds voor
pensioengegevens, zoals die zijn weergegeven op het eerder
het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf. Met de premie die
genoemde pensioenoverzicht. Zo kan onder meer in beeld
op het loon wordt ingehouden en aan het fonds wordt betaald
worden gebracht, hoe hoog het pensioen is, wanneer er een
(waarvan de werkgever overigens de helft voor zijn rekening
pensioenleeftijd wordt gekozen vóór 65 jaar. Niet alleen uit
neemt) wordt pensioen opgebouwd.
gedrukt in bruto-, maar ook in nettobedragen. B eslist de moeite
Het BPF Schilders kent sinds 2006 verschillende regelingen.
waard om eens naar te kijken en mee te ‘spelen’.
heeft iedere deelnemer namelijk toegang tot de zogeheten
Voor deelnemers die zijn geboren vóór 1950 is er naast een ouderdomspensioen vanaf 65-jarige leeftijd een apart vroeg-
Wie nog geen gebruikersnaam en wachtwoord heeft om toegang
pensioen om eerder te kunnen stoppen met werken. In de
te krijgen tot deze beveiligde internetsite en de pensioenplanner,
regeling voor deelnemers die zijn geboren in of na 1950 is het
kan deze aanvragen door te surfen naar www.infodesk.nl en
vroegpensioen verdwenen. Maar er is wel iets voor in de plaats
daar de aanvraaginstructies op te volgen. Via infodesk zijn
gekomen. Zo zijn de tot 2006 eventueel opgebouwde rechten
overigens - voor zover van toepassing - ook de actuele vakantie-
op vroegpensioen omgerekend naar extra ouderdomspensioen.
rechten in te zien.
Daarnaast wordt jaarlijks meer pensioen opgebouwd dan in de oude regeling. Door die extra pensioenopbouw is het ook in de
De administratie van het BPF Schilders wordt gevoerd door A&O
nieuwe regeling mogelijk om voor het bereiken van de 65-jarige
Services in Rijswijk. Met vragen over pensioenen en andere
leeftijd te stoppen met werken.
regelingen die door A&O Services worden uitgevoerd, kunt u terecht bij de Klantenservice, dagelijks van 08.15 tot 17.00 uur
Iedere deelnemer in het fonds krijgt ieder jaar een overzicht van het pensioen dat hij heeft opgebouwd en een prognose van het pensioen dat hij uiteindelijk kan opbouwen tot zijn 65e.
via telefoonnnummer 070 - 33 66 240.
In het westelijk havengebied van Amsterdam, ook bekend onder de naam Westpoort, werkt sinds twee jaar een ploeg van Van der Ende bij BP Amsterdam. De leiding van de Amsterdamse ploeg berust bij uitvoerder Chris Gerritse, die wordt bijgestaan door Huub van den Bogaard. Samen met hun mensen vormen ze een hecht team. Chris en Huub vertellen graag het een en ander over hun werkzaamheden voor de Amsterdamse tankterminal.
BP Amsterdam Terminal (BAT) ligt aan de Hornweg in het
“Met zes man werken we, afhankelijk van de grootte van de
westelijk havengebied van Amsterdam. BAT is een moderne
tank, in ongeveer negen weken een hele tank van binnen
import/export distributieterminal voor brandstoffen als propaan,
en van buiten af. Maar dan moet het weer wel meezitten en
butaan, benzine en diesel en heeft met 77 opslagtanks en
moeten we flink overwerken. Wij werken graag met een kleine
6 gasbollen een totale opslagcapaciteit van één miljoen kubieke
ploeg, omdat er over het algemeen veel harder wordt gewerkt.
meter en is daarmee één van de grootste opslagbedrijven voor
Deze terminal telt z evenenzeventig tanks en zes gasbollen, dus
olieproducten in het Amsterdamse Havengebied en één van de
voorlopig kunnen we nog wel vooruit!”
grotere in Europa. “Bij BP Amsterdam Terminal doen wij al het straal- en schilderwerk aan de tanks,” steekt Chris van wal, “zowel inwendig als uitwendig. Daarnaast behandelen we ook de gasbollen en het leidingwerk.”
Strenge voorschriften Huub: ”Qua veiligheid werken we hier op ’t zelfde hoge niveau als we dat gewend zijn bij andere projecten. BP is strikt in het naleven van alle voorschriften. Verder moeten we hier voor elke afzonderlijke klus een aparte werkvergunning aanvragen “In november vorig jaar waren wij de eersten in Europa die in samenwerking met Sigma Coatings een tankbodem gingen behandelen met Novaguard 890,” vervolgt Chris, “en dat werkte prima. Alle tanks die in de maanden daarna aan de beurt waren – inmiddels een stuk of acht – zijn ook met Novaguard behandeld. Zo’n nieuwe coating heeft een levensduurverwachting van 15 jaar.” Huub vult aan: “Met al die nieuwe verfsystemen kun je ons vak niet zo maar meer uitoefenen. Je moet toch echt een opleiding tot allround schilder hebben gevolgd. Vroeger zei men nogal eens: als je niks anders kunt, kan je nog altijd constructieschilder worden. Dat stoorde me altijd heel erg.”
Kwaliteit bewaken “Wij doen het werk hier met z’n allen,” zegt Chris. “De jongens doen het straalwerk, maar wij weten ook precies wat ’t is om te stralen. Bij elke tank die we behandelen, doen Huub en ik zelf ook wel een stuk straal- of schilderwerk. Bij de b ehandeling van de tankbodem zijn we altijd zelf betrokken, omdat dat nou eenmaal zeer nauw luistert. Dan kunnen we m eteen de kwaliteit van het werk in de gaten houden.”
Het familiegevoel van de Amsterdamse Van der Ende-ploeg V.l.n.r. Henk van den Bogaard, Bert de Jong en Ramazan Kayhan
Huub van den Bogaard (48) komt uit Kerkdriel. Hij is getrouwd en heeft vier kinderen. “Op m’n zeventiende ben ik van school meteen gaan varen op de binnenvaart tussen Nederland en België. Zand en grind vervoeren voor een reder uit Antwerpen. Mijn broer Henk voer ook; ik heb altijd met hem samengewerkt, ook nu nog bij Van der Ende. We hebben zeven jaar gevaren. Via het Rotterdamse Zandstraal Bedrijf kwam ik in de schilderswereld terecht. Daar was ik eigenlijk best trots op, want het was en is nog steeds heel mooi werk.” “Zo rond m’n dertigste ben ik mijn vakdiploma’s gaan halen, eerst voor aspirant-vakman, later voor constructieschilder. Elf jaar heb ik bij het RZB gewerkt. Ik zat er ook in de OR, waardoor ik kon zien aankomen dat het met dat bedrijf misging. We zijn op tijd vertrokken naar Van Waning, waar we op een zandzuiger gingen werken. Toen zijn we baggerschepen gaan stralen en schilderen. Dat hebben we twaalf jaar gedaan.” “Op een gegeven moment sprak ik een oud-uitvoerder van Van der Ende en zo keerden we in 2004 terug in het constructieschilderwerk. En ik moet zeggen: ook mij bevalt het uitstekend bij Van der Ende. Qua materiaal, organisatie en arbeidsvoorwaarden is het echt een topbedrijf. We zitten nu ruim een jaar in Amsterdam en ik werk hier prima samen met Chris. Ik vind het belangrijk dat de tien tot twaalf man met wie we hier werken een soort grote ‘familie’ vormen. Dat komt de werksfeer alleen maar ten goede. Want ook voor mij is werken een hobby, naast biljarten en af en toe koken.”
Chris Gerritse (53) is geboren en getogen in het Gelderse plaatsje Buren bij Tiel. Chris is g etrouwd. “Mijn zwager was constructieschilder, dat leek mij ook wel wat. Op 4 april op m’n zeventiende ben ik aan de slag gegaan bij het Rotterdamse Zandstraal Bedrijf op de scheepswerf van Piet Smit. Ik begon daar met het stralen en schilderen van de ‘Volkswagenboot’, 26 weken lang, zonder één dag vrij.” “Later heb ik bij verschillende andere schildersbedrijven gewerkt, zoals Schilderwerken Velsen in IJmuiden, Plomp, terug naar Velsen en Henskes. Vorig jaar ben ik bij Van der Ende begonnen, hier in Amsterdam. En dat bevalt me wel. Weet je waarom? Bij Van der Ende kan alles. Als je wat nodig hebt voor het werk, komt ’t er ook. We werken hier altijd met uitstekend materiaal. ’t Is trouwens ook m’n hobby: werken. Daarom weet ik nog niet hoe lang ik nog doorga.”
Directie
Automatisering
Calculatie
Administratie
Project controlling
Financial controlling
Secretariaat
Bedrijfsbureau
Personeelszaken
Werkvoorbereiding
Projecten
Verantwoordelijk Directielid Oscar van der Ende
KAM-manager Richard Dräer
Projectmanager Erik Moerkerken
Uitvoerder Chris Gerritse
Leidinggevende Huub v.d. Bogaard
Stralers / Schilders
Secretariaat
KAM
Inkoop
Technische Dienst
Ries Bouman
ETT 2-project
V.l.n.r. Kay Daniëls en Danny Wabbijn
nadert voltooiing Ondanks extra werk toch binnen de afgesproken tijd klaar In opdracht van Euro Tank Terminal BV, onderdeel van de Rotterdamse Vitol Groep, realiseert een consortium van GTI West Industrie, Fabricom GTI Major Projects en Ballast Nedam ETT 2, een uitbreiding van de bestaande stook olieterminal met 344.000 m3 opslagcapaciteit De huidige opslagcapaciteit betreft 278.000 m3. Net als de bestaande terminal van Euro Tank Terminal BV wordt het nieuwe deel volledig geautomatiseerd. De opslagtanks zijn gebouwd onder toezicht van het Nederlandse Stoomwezen (Lloyd’s Register). Het straal- en schilderwerk wordt verzorgd door Van der Ende. Een korte kennismaking met een aantal leden van de ETT 2-ploeg.
“De nieuwe terminal gaat straks acht tanks tellen,” vertelt Tinus Dingenouts, voorman voor Van der Ende bij het ETT 2-project. “Vijf tanks met een diameter van 60 meter, twee van 35 en een van 18 meter. Er worden vijf tanks geïsoleerd. Wij stralen ze, z etten er de eerste laag primer op en een andere, gespecialiseerde firma doet het isolatiewerk. De andere drie tanks worden met een tweelaags verfsysteem behandeld. Die zijn we bezig af te werken; de inwendige tankbodems zijn al klaar.” Aanvankelijk was het de bedoeling dat Van der Ende alleen de buitenzijde van de tanks zou doen, maar de tankbodems zijn erbij gekomen. Ploeglid Mike Karlik: “In totaal moeten we 17.500 m2 stralen, en dat moet twee keer gebeuren aangezien er in het staal een te hoog gehalte chloriden aanwezig is.”
Ad van Luijn (47)
Mike Karlik (57)
Tinus Dingenouts (52)
is voor het ETT 2-project tijdelijk leiding-
woont in het Noord-Brabantse Dongen
uit Oosterhout is voorman van de ETT
gevende bij Van der Ende. Hij woont in
en is sinds 2001 straler en constructie
2-ploeg van Van der Ende.
Ammerzoden, maar is geboren in het
schilder bij Van der Ende. Hij is
“Ik werk nu zo’n tien jaar bij Van der
nabijgelegen Bruchem. Ad is getrouwd
geboren in een plaatsje in het w esten
Ende. Sinds mijn veertiende jaar zit ik in
en heeft geen kinderen. “Eerst heb ik
van Polen, zoals zijn achternaam al
het schilderwerk. Destijds ben ik bewust
vijf jaar bij schildersbedrijf Van Velsen
verraadt. Eigenlijk heet hij Maniek
in dit werk gegaan, want je kon er erg
gewerkt, sinds drie jaar zit ik bij Van der
van zijn voornaam, maar dat werd in
goed mee verdienen. Je kreeg toen nog
Ende. Voordien was ik een groot aantal
Nederland al gauw Mike. Nadat hij
gevarengeld en er was onder jongeren
jaren uitvoerder bij een bedrijf dat speel-
verliefd werd op een half Nederlands
betrekkelijk weinig animo om dat vak
toestellen maakte voor kinderspeelplaatsen.
half Pools meisje, kwam hij 33 jaar
te gaan uitoefenen. Je moest in die tijd,
Ik ben ook nog korte tijd brood- en
geleden naar ons land. Gedurende 27
begin jaren zeventig, je werk wel onder
banketbakker geweest, dat was m’n
jaar werkt hij als constructieschilder.
veel moeilijker omstandigheden doen.
eigenlijke opleiding. Maar wegens de
“Ik kom uit een gezin met vijf k inderen.
Als er moest worden geklommen, was er
matige betaling ben ik daarmee gestopt.
Mijn vader is vroeg gestorven,” v ertelt
nauwelijks aandacht voor veiligheid.
Verder ben ik stratenmaker geweest, heb
hij. “In ons dorp merkten we vrij weinig
Nu staat dat op nummer één.”
gewerkt bij de veiling van Zaltbommel
van het c ommunistische regime. Toch
Tinus is getrouwd, heeft één zoon en
en als heftruckchauffeur. Het voordeel
was het best een grote overgang van
een kleindochter. Naast zijn werk heeft
van zo’n bonte aaneenschakeling van
een zeer g esloten samenleving naar
hij ook een paar hobby’s. “Ik mag graag
betrekkingen is wel dat je een brede
een N ederlands dorpje. Ik was de
vissen en een potje biljarten. Verder
ervaring krijgt.”
enige buitenlander in Dongen. Heel veel
breng ik met mijn vrouw mijn vrije tijd
“Via m’n broer ben ik in het
zaken waren volkomen nieuw voor me:
het liefste door op de camping.”
constructieschilderwerk verzeild geraakt.
cola b ijvoorbeeld, maar ook de grote
Hij is overigens ondertussen huisschilder
aantallen auto’s en de mooie snelwegen.”
geworden. Bij Van der Ende bevalt het
“Wij hebben drie zoons en kleindochters,
me goed. Je hebt hier toch nog heel wat
die natuurlijk heel belangrijk voor ons
vrijheid. Mijn hobby’s zijn net als die van
zijn. Hoe ik in het schildersvak terecht
Tinus: vissen en biljarten.”
ben gekomen?Via de familie van mijn vrouw. Vooral het vrije leven beviel me wel. Dat is tegenwoordig wel een stuk minder met al die grote projecten met daarbij horende eisen en regels. Mijn grootste hobby zal je misschien wel verbazen, want de meeste schilders zul je daar niet over horen. Ik ben namelijk dol op lezen!”
Afvonken De gedeelten die gestraald zijn, worden meteen in een e erste
Momenteel is Van der Ende met een ploeg van circa dertig
laag primer gezet. Als heel de bodem gestraald is en in de
man bij ETT 2 aan het werk. “We zijn de laatste week van
primer staat, wordt er fijngereinigd waarna alle in de tank
maart g estart, en als het goed is, moeten we 24 oktober klaar
aanwezige stoomspiralen (zo’n 3 kilometer lengte in de grootste
zijn. Ondanks de vele regen lopen de werkzaamheden v olgens
tanks) moeten worden afgeschermd. Daarna is de tankbodem
planning. De buitenzijde van de tanks wordt gestraald en
klaar om een toplaag Sigma Novaguard 890 aan te brengen.
meteen in de primer gezet”, zegt Tinus Dingenouts.
Vervolgens duurt het ongeveer 7 dagen tot de verf is uitgehard.
“We gebruiken daarvoor een tweelaags verfsysteem met als
“En dan komt er een inspecteur van Sigma om de tank ‘af
eerste laag Sigma Cover 1500, een oplosmiddelvrije verf.
te vonken’. Dat is een methode om te controleren of er geen
Aflakken doen we vervolgens met Sigma Dur 580.” voegt Ad van
dunne plekken en of pinholes (kleine gaatjes) in de coating aan-
Luijn toe. “Hoewel de tankbodems onvoorzien waren, hebben
wezig zijn. Als er iets wordt gevonden, werken we dat meteen
we ze toch binnen de afgesproken tijd opgeleverd,” besluit
bij. In principe is de tank wat ons werk betreft dan klaar,” aldus
Tinus Dingenouts tevreden.
tijdelijk leidinggevende Ad van Luijn.
VAN DER ENDE LEVERT BESCHERMING OP HOOG NIVEAU Voor de conservering van een van de distillatietorens op de BP Raffinaderij Europoort presenteerde Van der Ende een hoogwaardige oplossing die bij de opdrachtgever zeer positief werd ontvangen. Van der Ende durfde het namelijk aan op grote hoogte, op soms moeilijk bereikbare plaatsen en ook nog in korte tijd de distillatietoren te behandelen met TSA. “Van der Ende is heel flexibel op onze wensen in gesprongen en heeft het karwei daardoor veilig, op tijd en uitstekend geklaard,” zegt Niels Saman van BP Raffinaderij Rotterdam. Niels Saman (28) is supervisor werkvoorbereider bij de BP raffinaderij, speciaal voor de TA’s. Die afkorting staat voor Turn Around, de korte periode dat (een deel van) de raffinaderij wordt stilgelegd voor het noodzakelijke onderhoud, reparaties en vernieuwingen. Het spreekt voor zich dat zo’n TA zo kort mogelijk moet duren, omdat elke dag stilliggen omzetverlies betekent. “Vorig jaar heb ik de uitvoering van de TA 2007 al meegemaakt,” zegt Niels Saman, die sinds september vorig jaar bij BP werkt. “Dit jaar heb ik de TA 2008 helemaal zelf mogen voorbereiden en uitvoeren. Tot nu toe is dat goed verlopen; alles is veilig en op schema verlopen.” “De afgelopen jaren hebben we veel last gehad van corrosie onder de isolatie in de distillatiekolom. Dat komt omdat het daar bovenin niet zo erg heet wordt, waardoor vocht niet verdampt. Met conventionele isolatie krijg je de boel namelijk nooit honderd procent waterdicht. Het leek er zo slecht aan toe te zijn dat we aanvankelijk overwogen de hele kop te vervangen. Dat werd echter te kostbaar. In de slechte delen hebben we nieuwe platen gelast. Om nou te voorkomen dat we binnen vier jaar weer reparaties moeten v errichten, hebben we gekozen voor TSA. En daar hebben we hoge verwachtingen van,” aldus Niels Saman.
Bovenaan v.l.n.r. Halil Cakmak, Fred Smaling en H端samettin Celik v.b.n.b. Mustafa Tatlipinar, Henk Smaling en Kadir Bisgin
n Fred van Meetere ”Niels Saman en ” ht van toren 2202 tijdens de overdrac
Vlamboog
van onze mensen hebben we deze klus kunnen klaren,” zegt
Wat is TSA eigenlijk? “TSA staat voor Thermal Spray Aluminium,
Fred van Meeteren, Project Manager bij Van der Ende.
een thermisch gespoten laag aluminium,” zegt Richard Dräer, hoofd bedrijfsbureau & KAM-zaken bij Van der Ende. “Naar een
Hoge kwaliteit
pistool worden twee draden met een aluminium-magnesium
Niels Saman vervolgt: “Van der Ende heeft vanaf het begin goed
legering toegevoerd, door de vlamboog die ontstaat smelten de
samengewerkt om tot deze oplossing te komen. Dat begon al
draden. Met behulp van perslucht wordt het vloeibare aluminium
met het opstellen van de procedure voor het werk, waarbij ze
op het oppervlak gespoten. Wat is nou het grote voordeel van
voor goede input zorgden. Daaraan konden we goed zien dat
TSA boven normale verfsystemen? TSA is veel beter bestand
ze ook meedenken hoe je zoiets moet aanpakken. De stralers
tegen de zware omstandigheden. De temperatuur van de toren
en TSA spuiters hebben op de meest onmogelijke plaatsen
en de isolatie, die na verloop van tijd toch vochtig wordt,
keihard gewerkt. Het resultaat van het werk werd met behulp
zorgen ervoor dat een natlaksysteem snel aangetast wordt. Is het
van m etingen continu beoordeeld door een BP-expert; ook van
systeem eenmaal aangetast, dan heeft de corrosie vrij spel. Door
de zijde van Van der Ende was er voortdurend controle. De
een onedeler metaal (aluminium) op een edeler metaal (staal)
kwaliteit is dus van zeer hoog niveau.”
aan te brengen zorgen we voor een actieve corrosiewering. Bij corrosie zal het onedele metaal zich opofferen voor het edelere
Richard Dräer zegt: “Het aanbrengen van TSA lagen vereist een
metaal. Zo beschermt het aluminium dus het staal van de kolom.
systematische aanpak. Om de gewenste laagdikte te bereiken,
In deze omstandigheden verwachten we dat zo’n laag zeker 20 à
moet de spuiter een aantal slagen maken met het pistool.
25 jaar goed blijft.”
Dat aantal is afhankelijk van de snelheid waarmee de spuiter het p istool beweegt. Ze maken eigenlijk allemaal vierkanten
Moeilijke omstandigheden
en tellen de slagen tot ze aan de juiste laagdikte zitten. Ter
Hoewel Van der Ende behoorlijk wat ervaring heeft met het aan-
controle worden er door de collega’s in de tent direct laag-
brengen van TSA, was dit toch een bijzondere klus. “De hoogte
dikte metingen gedaan. Eventuele dunne plekken kunnen dan
van de toren, de werkzaamheden werden op zo’n 40 meter
direct bijgespoten worden. Een moeilijke constructie als deze
hoogte uitgevoerd, en de Turn Around die op dat moment aan de
toren heeft altijd een aantal delen die niet optimaal behandeld
gang was zorgde voor de nodige uitdagingen. De ruimte voor het
kunnen worden met TSA, daarom worden deze delen ook nog
benodigde equipment was beperkt en rondom de toren waren
voorzien van een natlak systeem.
honderden mensen bezig met de meest uiteenlopende werkzaamheden. We mochten natuurlijk geen overlast veroorzaken voor
Niels Saman besluit: “Van der Ende heeft heel flexibel op deze
de andere disciplines, maar tegelijkertijd zaten we wel met een
klus ingespeeld, zodat er op tijd en goed kon worden opgeleverd.
deadline. We moesten zo’n 200 m TSA aanbrengen. Onze planning
We hebben er allemaal veel van geleerd, omdat het een be-
besloeg zeven dagen: ’s nachts stralen en in de dagdiensten de
trekkelijk nieuw procédé betrof. Bij BP hanteren we altijd vier
TSA erop. In de praktijk bleek dat we toch achter elkaar door
uitgangspunten: veiligheid, kwaliteit, planning en kosten. Ik kan
konden werken, waardoor het karwei ons in vijf dagen is gelukt.
rustig zeggen dat die tijdens de behandeling van de distillatie-
Mede door de goede samenwerkingen met BP en de enorme inzet
kolom alle vier zeer goed zijn verlopen.”
2
V贸贸r behandeling...
A
Na behandeling met TS
‘Voor PPG Protective Coatings Van der Ende een strategische Al bijna twintig jaar onderhoudt Van der Ende uitstekende contacten met Sigma Coatings, sinds begin van dit jaar PPG Protective & Marine Coatings. Kern van de samenwerking tussen beide bedrijven is het gebruik maken van elkaars expertise om zo de opdrachtgevers een optimaal stuk werk te kunnen leveren. Hoog tijd dus voor een bezoek aan de marktleider op het gebied van de toepassing van tankcoatings. Een gesprek over voortdurend modificeren en verbeteren van bestaande producten en het ontwikkelen van geheel nieuwe coatings.
Het kantoor van PPG is gevestigd in het westelijk havengebied van Amsterdam op een tamelijk afgelegen, maar ruim bemeten bedrijfsterrein, omringd door de tanks van Oiltanking en BP, waar momenteel op beide locaties de producten van de buurman worden toegepast. Robert Groot is Area Manager Protective Coatings Benelux. Voordat hij ingaat op de samenwerking met Van der Ende wil hij eerst graag een stukje geschiedenis van de onderneming verduidelijken. Is de naam Sigma een begrip, bij de nieuwe bedrijfsnaam PPG denkt nog bijna niemand aan coatings of verf.
Drie takken van sport “Sigma Coatings ontstond in 1972 uit de fusie van drie vooraanstaande Nederlandse verfproducenten, Vettewinkel, Varrosieau en Pieter Schoen” begint Groot. “De nieuwe gigant b eoefende drie takken van sport: deco, voor de d oe-het-zelfmarkt, de stucadoor en de huisschilder. Dan waren er de industriële lakken voor het serieproductiewerk en als derde Marine & Protective Coatings. Vanaf die tijd is Sigma Coatings eigendom geworden van de Belgische oliemaatschappij Fina. Toen deze zelf fuseerde met de Franse o liemaatschappij Total en daar later ook nog eens Elf aan toe werd gevoegd ontstond een oliegigant onder de naam TotalFinaElf. Door deze fusie ontstond het verf bedrijf SigmaKalon dat in 2003 werd overgenomen door de Amerikaanse investeringsmaatschappij Bain Capital.”
Robert Groot
is key account’ Vorig jaar begonnen de onderhandelingen met het eveneens Amerikaanse PPG en dat resulteerde in een overname per 1 januari 2008. Robert Groot: “PPG staat voor Pittsburgh Plate Glass, een internationaal opererend concern in onder andere glas en chemicaliën en de op één na grootste verfproducent ter wereld (www.ppg.com). Er werken wereldwijd zo’n 40.000 mensen bij PPG. En zoals onze naam al duidelijk maakt, produceren wij Protective en Marine coatings. Die laatste zijn bestemd voor ‘alles waar een schroef aan zit’, de scheepvaart dus. In Amsterdam worden vooral de deco-verven geproduceerd en gedistribueerd. In onze productievestiging in Deurne bij Antwerpen produceren wij onze producten voor de Protective Coatings en Marine markt. Via het Vopak distributiecentrum in Antwerpen zorgen wij ervoor dat deze producten bij onze klanten worden afgeleverd.”
Eerste contacten Robert Groot werkt vanaf 1985 voor Sigma. Vijf jaar later legde hij in de buitendienst de eerste contacten met Van der Ende. “Voor ons is Van der Ende een strategische key account op grond van zijn professionalisme, kwaliteit en natuurlijk ook wegens zijn omzet. Dat past allemaal goed bij onze opvattingen over dit werk, wij als leverancier, zij als applicateur. Wat op mij altijd indruk heeft gemaakt, is het feit dat Peter en Oscar van der Ende het vak van A tot Z hebben doorlopen (al dan niet onder dwang van senior), voordat zij uiteindelijk het stokje van vader Van der Ende konden overnemen. Het is een goed bedrijf met prima medewerkers. Dat werkt altijd positief. In de ruim achttien jaar dat we elkaar nu kennen, hebben we samen veel gedaan aan de ontwikkeling van onze producten.” Hij vervolgt: “Vanuit onze optiek betekent dat voortdurend bezig zijn met het modificeren en verbeteren van onze p roducten conform de richtlijnen van de overheid. Daarbij moet je je altijd onderscheiden en profileren ten opzichte van de concurrent. Onze opdrachtgevers in de petrochemie zijn dezelfde als die Van der Ende heeft en daarmee ontstaat dan al direct een samenwerkingsverband tussen verfleverancier en applicateur. Zonder de hulp en expertise hierin van de applicateur, zijn wij als leverancier van een halffabrikaat nergens. Zo ontstaat er eigenlijk een soort driehoeksverhouding. Ook de applicateur is immers gebaat bij nieuwe technieken om zich te kunnen onderscheiden.”
Surface Tolerant De productie in met name de petrochemie concentreert zich de laatste jaren op oplosmiddelvrije coatings of producten met een minimum aan oplosmiddel erin verwerkt. Robert Groot: “Het zijn allemaal zogeheten surface tolerante systemen. Als een tankwand onder hoge druk is gestraald, kan er op het oppervlak vliegroest achterblijven. Een surface tolerant product heeft daar geen problemen mee. Vooral de technische bescherming en de levensduur zijn van belang. Voor bijvoorbeeld onze tankcoatings geven wij een levensduurverwachting af van 12-15 jaar. Maar uiteindelijk is de levensduur sterk afhankelijk van het gebruik van de tank. Daar komt nog een probleem bij waarmee Van der Ende en wij te maken krijgen: hoe gaat de opdrachtgever of diens onderaannemer om met de gecoate tanks? Onzorgvuldig gebruik heeft ook een negatieve invloed op de uiteindelijke levensduur.” “Samen met de applicateur doen wij er alles aan om een goed stuk werk te leveren. Onze Field Technical Representatives, ofwel inspecteurs, werken daartoe nauw samen met de project managers van Van der Ende. Een goed voorbeeld is de opkomst van de biodiesel. Daar hebben wij al heel vroeg op ingespeeld. Want wat bleek: de toplaag van de traditionele tankcoatings werd negatief beïnvloed door biodiesel, die de laag verweekte. We zijn daar een oplossing voor gaan zoeken en hebben een nieuw product ontwikkeld, Sigma NovaGuard 890. Dit is een geheel eigen ontwikkeling waarop patent is aangevraagd. Tanks die met dit product zijn gecoat, zijn bestand tegen de meest recente biobrandstoffen en biodiesel samenstellingen,” aldus Robert Groot. Het feit dat Sigma NovaGuard 890 zijn hardheid behoudt is uniek en heeft de positie van de producent in de olie-industrie wereldwijd b ehoorlijk verstevigd. “Het heeft ons inderdaad geen wind eieren gelegd,” besluit Robert Groot. “Bij BP Amsterdam worden alle tanks in het nieuwe p roduct gezet, evenals die op de nieuwe ETT-terminal in Europoort. En bij deze projecten werken wij uiteraard weer samen met Van der Ende – met veel genoegen.”
Richard Dräer over het kwaliteitsbeleid bij Van der Ende Veel mensen denken dat constructieschilderen een betrekkelijk simpel vak is. Het moet immers niet zo erg moeilijk zijn een kwast of verfspuit te hanteren. Iedereen zet thuis toch ook wel eens een raamkozijn of een keukendeur in de verf? Het is misschien alleen een beetje lastig op grote hoogte aan zo’n brug of viaduct te werken, op plekken waar je niet zo eenvoudig bij kunt komen. Maar zo simpel is het natuurlijk niet, met al die geavanceerde verfsystemen en de steeds hogere garantie-eisen waaraan het schilderwerk moet voldoen. Met het oog op dat laatste is kwaliteitscontrole een van de kernpunten in het werk dat Van der Ende aflevert. “Laten we de brug bij Bunde in Zuid-Limburg eens als voorbeeld nemen hoe we bij de kwaliteitscontrole te werk gaan,” zegt Richard Dräer, Hoofd Bedrijfsbureau & KAM-zaken bij Van der Ende. “Voordat we de werkzaamheden aan zo’n object beginnen, maken we eerst een Kwaliteitsstappenplan. Dat stappenplan is eigenlijk een vertaling van het bestek naar de verschillende werkzaamheden, ook wel ‘taakstappen’ genoemd. Al deze taakstappen en de te verrichten keuringen worden nauwkeurig in het plan beschreven. De uitvoerder werkt volgens dat plan en tekent elke stap af die op de juiste manier is genomen.” De garantie-eisen die de opdrachtgevers aan het schilderwerk stellen worden steeds hoger. Voor deze brug wordt al een garantie gevraagd van zeven jaar. Richard Dräer: “Gedurende die zeven jaar moet de brug aan een aantal eisen voldoen. Zo mag slechts een klein percentage corrosie ontstaan, de verflagen mogen niet onthechten en nog een aantal van dergelijke eisen.”
Een goede voorbehandeling Hij vervolgt: “Om aan die garantie-eisen te kunnen v oldoen moet je ervoor zorgen dat het oppervlak goed wordt voorbehandeld. Die voorbehandeling bepaalt immers een groot deel van het resultaat. Dat betekent in dit geval dat we het te behandelen oppervlak moeten stralen tot de norm Sa 2,5. De uitvoerder controleert of het gestraalde oppervlak aan deze norm voldoet. Verder moet het oppervlak voldoende ruw zijn en goed stofvrij worden gemaakt om te zorgen voor een goede hechting van de verflagen.”
Geen roest, zakkers of heilige dagen in het schilderwerk
Gerrit Dekkers voert een visuele inspectie uit
De verf aanbrengen Pas als de voorbehandeling conform de voorwaarden is uit gevoerd, kan de eigenlijke applicatie beginnen. Ook tijdens dit applicatieproces worden de nodige controles uitgevoerd. Dat begint al bij het controleren van verf. Zijn de juiste producten geleverd en natuurlijk ook de juiste kleuren. Het aanbrengen van de verf kan pas gebeuren als de omstandigheden goed zijn, de temperatuur van het oppervlak moet bijvoorbeeld 5 graden zijn en de relatieve luchtvochtigheid mag niet hoger zijn dan 85 %. Als de uitvoerder ook deze zaken heeft gecontroleerd, mag er worden gestart met het aanbrengen van de verf. Dan controleert de uitvoerder ook nog of de tweecomponenten verf in de juiste verhouding wordt gemengd. ”Eerst worden alle naden, klinknagels en scherpe kanten in een dun laagje voorgezet met de kwast. Vervolgens wordt alles gespoten. Al tijdens
Laagdiktemeting
het spuitwerk wordt de natte laag ook weer gecontroleerd,” aldus Richard Dräer.
Visuele inspectie Nadat de eerste laag is uitgehard, volgt een visuele inspectie. Richard: “Dan gaan we vaststellen of er geen ‘heilige dagen’ - onbespoten stukjes - zakkers of andere applicatiefouten in zitten. Met de eerste laag moet er 90 micron zijn aangebracht. Met behulp van een elektromagnetische laagdiktemeter controleren we ook dat weer in ongeveer vijf metingen op elke vierkante meter. Dat komt voor een brug als die bij Bunde al gauw neer op zo’n tienduizend metingen. De uitvoerder loopt langs alle delen van het object met het meetapparaat. Dat kost hem een flink aantal uren.” De uitvoerder bekijkt vooral de kritische plekken, die waar je met spuit of kwast lastig bij kunt komen. In totaal worden er vier verschillende lagen aangebracht. Dankzij de c ontrasterende kleuren van de verschillende lagen kunnen de schilders >> gemakkelijk zien of ze die ook allemaal precies hebben aange-
Meten van relatieve luchtvochtigheid
bracht. “Zo’n keuring brengt ook een grote hoeveelheid papierwerk met zich mee. De uitvoerder houdt nauwkeurig bij wat er die dag precies is gebeurd en met welke resultaten. Hij noteert bijvoorbeeld twee keer per dag de omgevingscondities. Alle verslagen worden samengevoegd en gaan naar de klant in het opleverdossier.
Kwaliteitscontroleur Niet alleen de uitvoerder controleert het werk, Richard Dräer voert als NACE gecertificeerd coatinginspecteur ook regelmatig inspecties uit. “Door deze dubbele controle kunnen we er zeker van zijn dat het werk voldoet aan alle eisen en dat we een kwalitatief hoogwaardig product afleveren,” besluit Richard Dräer.
Ruwheidmeting van het straalwerk
T S I W . . . T A JE D
Ramazan Celik dinsdag 11
in een leiding gestraald was,
november jl. een Good Operator
waardoor een productlekkage
Finding Award overhandigd
ontstond. Hij haalde direct de
kreeg door Jan Grinwis namens
lekbak onder de compressor
BP Raffinaderij Rotterdam B.V.
vandaan en plaatste deze onder de leiding, stopte de werkzaam-
Deze award wordt normaal
heden en meldde e.e.a. direct
gesproken aan BP mensen over
bij operations.
handigd die een milieu incident ontdekken en hierop een goede
Door Ramazan’s snelle handelen
actie nemen.
en genomen actie kwam hij in aanmerking voor de award en
Ramazan ontdekte dat er tijdens
werd hij ook nog eens beloond
straalwerkzaamheden een gaatje
met een aantal VVV bonnen.
Elk weekend een vakantiegevoel Schoolgaan vond hij maar niks, daar was hij veel te ongedurig voor. Maar in militaire dienst werd Jack “Sjaak” van Schijndel discipline bijgebracht. Na allerlei baantjes kwam hij in 1990 in het schildersvak terecht. Vijf jaar later stapte hij over naar Van der Ende, waar hij nog steeds met plezier werkt. ‘Een degelijk bedrijf, de centen kloppen altijd en we hebben een goede sfeer onder de collega’s.’ Zijn grootste hobby is zijn boot, waarmee hij bijna elk weekend de wateren van De Biesbosch bevaart. ‘Lekker dichtbij huis, en je hebt meteen een vakantiegevoel.’
“Vanaf mijn twaalfde jaar ben ik gaan werken, op m’n z estiende
Aan het water
fulltime,” begint hij. “Ik kon een baantje krijgen bij een recycling
Sjaak van Schijndel (43) is geboren in Raamsdonksveer, waar
bedrijf in ons dorp, oud ijzer sorteren en zo. Ik had wel een
hij ook al zijn hele leven woont. Hij heeft twee zoons van zes
mooi, vrij leventje. Toen ik achttien was, ben ik in militaire dienst
en drie jaar. Raamsdonksveer, gelegen aan het water tegenover
gegaan, bij de zandhazen. Dat is voor mij heel goed geweest,
de Biesbosch, ontwikkelde zich in de afgelopen eeuwen als een
omdat ze me een beetje discipline hebben bijgebracht. Na een
plaats van vissers, schippers, dijk- en polderwerkers en griend-
paar jaar in de steigerbouw – een behoorlijk zwaar beroep – kon
werkers. Geen wonder dus dat Van Schijndels grote passie is er
ik 1990 aan de slag als scheepsschilder bij de R.Z.B., marine-
met zijn gezin op uit te trekken met hun boot, en dan vooral
schepen schilderen in Vlissingen. In 1995 ben ik bij Van der
naar de nabijgelegen Biesbosch.
Ende begonnen en ik heb ’t hier nog steeds naar m’n zin.”
Het Nationaal Park De Biesbosch is een beschermd Nederlands zoetwatergetijdengebied met kreken en wilgenvloedbossen, het enige in Europa. De Biesbosch is ontstaan uit een binnenzee, gevormd door rivierwater en het getij. Het rivierwater bevatte zand en slib dat naar de bodem zakte en zo werden er hoge zandplaten gevormd waarop plantengroei ontstond. Het gebied van eilanden en slingerende waterwegen werd voor een deel ingepolderd.
in De Biesbosch Uitgelezen recreatiegebied Sinds de Sint Elisabethsvloed in 1421 heeft De Biesbosch een bijzondere landschappelijke ontwikkeling doorgemaakt waarop de mens veel invloed heeft gehad. Na de watersnoodramp van 1953 voorzag het Deltaplan in afsluiting van de grootste zee armen. Daardoor liep het getij terug van gemiddeld twee meter naar gemiddeld twintig centimeter. Het gebied veranderde in een moerasgebied waar het hoogteverschil tussen de platen en de
Daar hebben ze strandjes waar ze lekker kunnen spelen.
geulen geleidelijk minder werd. Veel biezenvelden, rietgorzen en
We zitten ook vaak in de nieuw aangelegde delen van De Bies-
wilgengrienden verdwenen. Het gebied wordt nu ook gebruikt
bosch. Overdag is het er erg druk, maar daar merk je ’s avonds
voor de opslag van water waaruit drinkwater wordt geproduceerd.
en ’s nachts helemaal niks van.”
Verder is De Biesbosch een uitgelezen gebied voor recreatie op het water.
Verkeerde vak “We hebben een Amulet, een traditioneel gebouwde vlet, een
Hij zegt: “Op De Biesbosch raken we eigenlijk nooit uitgekeken.
platbodem van acht en een halve meter, motor, kajuit;
Het is vooral de rust op ’t water die me daar zo aantrekt. Maar
we kunnen erop slapen met z’n vieren. Als we de boel hebben
je kunt er ook gezellig met een groep vrienden een pilsje drinken.
ingepakt en uitvaren, hebben we meteen een soort vakantie-
En als tegen de avond de dagjesmensen naar huis gaan, wordt
gevoel. Afhankelijk van het weer gaan we heel wat weekenden
’t pas echt rustig. We hebben wel eens een langere tocht
weg met de boot. Eigenlijk heb ik het verkeerde vak gekozen:
gemaakt, maar de kinderen vinden het leuker in De Biesbosch.
als het mooi weer is, moeten wij werken,” grijnst hij.
Brug Bunde: 2400 m2
im haren: ru Stuw Borg
2
8240 m
2
ug 660 m Bosscherveld: br
2
, sluis 300 m
Kosmos
Een veelzijdig megaproject (3)
De stand van zaken
Objecten gereed
Maasbrug Gennep
: derde week januari van start gegaan, verwachte oplevering
Stuw Belfeld
: juni 2008 van start gegaan, v erwachte oplevering begin maart 2009
Brug bij Illikhoven
Brug Bunde
: 1 e fase gereed, 2e fase start in voorjaar 2009 i.v.m. aanleggen
Brug bij Geulle
maart 2009
van een haven, de zogenaamde “ Maaswerken”
Stuw Roermond Brug bij Stein
Brug Oranjelaan
Wilhelminabrug Maasstricht
: steiger opgebouwd, start in week 48,
Grondduiker Groenbeek
: aangevangen week 45, gereed eind november
Stadsbrug Venlo
Sluis Bosscherveld
: start voorjaar 2009
Brug Stad van Gerwen
Brug Bosscherveld
: aangevangen week 44, gereed eind november
Brug Houtens
Marksluis
: start januari/februari 2009
verwachte oplevering begin maart 2009
Sluis I in het Wilhelminakanaal : start januari/februari 2009 Sluis en stuw Borgharen
: uitvoering tijdens laagwaterseizoen 2009 en 2010
Stuw Linne
: start januari 2009
Brug Hooydonk Beeksebrug
2
00 m hoven: 91 Brug Illik
Brug Geulle: 26 50
m2
elfeld. et worden. if bij stuw B u ch s n e s erveerd mo s ij n co Uith e g ie nd 42 schuive Een van de
Brug Houte
ns: 358 m 2
Stuw Belfeld: 3000 m2
2
00 m
Brug Bunde: 24
Wilhelmin a
brug: 550
0 m2
Zwolseweg 62 | 2994 LB Barendrecht | Postbus 476 | 2990 AL Barendrecht t +31(0)10 - 472 11 88 | f +31(0)10 - 416 22 60 | info@vanderende.nl | www.vanderende.nl