Grondig 8 - 2016

vakblad voor specialisten in groen, grond en infra

30 - THEMA MOBIELE GRAAFMACHINES 10 - REGELS VOOR AANHANGERS ACHTER GRONDVERZETMACHINES 42 - TERUGBLIK ATH 46 - FASTBALE TWEE KEER ZO SNEL 54 - NIEUWE SERIE: LANDBOUWONDERWIJS

8 2016

CAT M314F mobiele graafmachine

ONTWIKKELD OP DE VERTROUWDE BASIS VAN DE D-SERIE De nieuwe Cat M314F mobiele graafmachine is onlangs geintroduceerd in Nederland.

Een grote of kleine uitdagende klus? De mobiele graafmachines uit de F-serie blinken uit in elke taak. Met meer plezier en tegen lagere kosten.

• • • • • •

STAGE IV FINAL, ZONDER ROETFILTER: KRACHTIGE EN EFFICIËNTE MOTOR VEELZIJDIG: EXTRA HYDRAULIEK, ZEER MOBIEL EN MEERDERE CONFIGURATIES MOGELIJK ONDERHOUDSGEMAK: NIEUW KOELCOMPARTIMENT EN ELEKTRISCHE OPVOERPOMP BEDIENINGSGEMAK: INTELLIGENTE TECHNOLOGIEËN EN ERGONOMISCHE CABINE VEILIGHEID: BETER ZICHT, MAKKELIJKE INSTAP EN ANTIDIEFSTALBEVEILIGING TECHNOLOGIE: CAT CONNECT, BRANDSTOFBESPARENDE FUNCTIES EN VERBETERDE ECO-MODUS

Bel ons voor meer informatie, T. 088 - 737 7500 www.pon-cat.com

GEWOON HAKSELEN! BEStEL Nu EN BESpAAr Rente Vanaf 0,49%*. VRaag uw DeaLeR naaR financieRing oP Maat

Minimale kosten Bespaar door laag brandstofverbruik en lage slijtage door Duraline

Vermogen en prestaties Betere prestaties in zware omstandigheden door Prostream

Zeer duurzaam Langere levensduur door sterke componenten

* Neem voor financieringstarieven contact op met uw John Deere dealer. Hieruit ontstaan geen contractuele verplichtingen.

Uitsluitend voor zakelijke klanten in Nederland. Fouten, aanvullingen, modificatie en herroeping voorbehouden. Eventuele kosten die zouden kunnen ontstaan, zijn buiten beschouwing gelaten. Alle aanbiedingen zijn onder voorbehoud van en acceptatie door John Deere Financial, ’s-Hertogenbosch.

JohnDeere.nl

Colofon Grondig is het vakblad, website en digitale nieuwsbrief voor de cumelasector, specialisten in groen, grond en infra.

Grondig wordt uitgegeven door CUMELA Communicatie in opdracht van CUMELA Nederland.

U kunt zich via grondig.com aanmelden voor de gratis nieuwsbrief Grondig actueel.

Adres CUMELA Nederland Postbus 1156, 3860 BD Nijkerk tel. (033) 247 49 00, fax (033) 247 49 01 www.cumela.nl CUMELA-infolijn (033) 247 49 99 / infolijn@cumela.nl Grondig / CUMELA Communicatie tel. (033) 247 49 50 / www.grondig.com grondig@cumela.nl / @Grondig Bladmanager Michiel Pouwels Redactie Toon van der Stok (hoofdredacteur), Gert Vreemann, Marijke Dorresteijn, Ton Herbrink (eindredacteur) Vormgeving Practicum Grafimedia Groep BV, Soest Voorplaat CUMELA Communicatie Advertentiewerving Lisette Kerkhof, lkerkhof@cumela.nl Druk SMGB, Doetinchem Abonnementen Een abonnement op Grondig kan op elk moment ingaan en loopt na de eerste periode van kalenderjaar tot kalenderjaar. Een opzegging van het abonnement dient schriftelijk, vóór 1 november door ons ontvangen te zijn.

REDACTIONEEL Wat een feest!

Waarschijnlijk heeft u net als wij de afgelopen maand flink wat dagen in het zonnetje doorgebracht met af en toe een lekker biertje of ander drankje. Vergeten zijn het verregende koude voorjaar en de sombere zomer. Het begon met een meer dan zomerse AgroTechniek Holland. Het mooie weer en de opgewekte stemming bij de bezoekers sloegen ook over op de standhouders. Plotseling was er weinig meer te merken van het chagrijn dat nogal eens rond deze beurs hangt. Nee, prima plaats, mooie mogelijkheden om nog meer demonstraties te doen en vooral filevrij aanrijden. Wat wil je nog meer?

Het mooie weer maakt ook het werk leuk, kijk maar op sociale media: fluitend nog wat hectares najaarsgras naar binnen halen, lekker relaxed beginnen met hakselen, weinig stuk rijden en stof in plaats van modder in het veld en op de wegen. Geen stress, wat is loonwerk toch een feest! En ook in de bouw loopt het lekker door: het werk gaat makkelijker, opdrachten blijven binnenkomen en bij de machines heb je wat te kiezen. Wil je naar Stage IV? Geen probleem, er zijn steeds meer machines die aan die emissienorm voldoen. En opdrachtgevers gaan het steeds meer eisen, dus dat geeft de investering meteen meerwaarde. Met veel plezier worden ze verkocht.

Plezier is wat de afgelopen maand kenmerkte. Maar plezier en gedrevenheid zijn ook de kernwoorden in een paar verhalen in dit nummer. Die laten zien dat je op allerlei harde getallen kunt sturen, maar dat je, als je wat wilt bereiken, tevreden klanten en werknemers nodig hebt. Wie dat voor elkaar heeft, kan aan zijn werkzaamheden het bijpassende prijskaartje hangen. Klanten die blij en tevreden zijn en de meerwaarde inzien, betalen namelijk gemakkelijker de rekening. Als je maar onthoudt dat je hen voor dat tevreden gevoel laat betalen. Zoals één van de gebruikers van de mobiele graafmachines opmerkte: “Voor elk uitrustingsstuk reken ik een meerprijs. Het is niet veel, maar elke euro is er één.”

Zo zaten we ook te rekenen aan de Vicon FastBale. Een voordeel eruit halen, is rekenkundig moeilijk, maar je voelt het plezier van de vooruitgang. Boekhouders zijn geen ondernemers.

Het gevoel dat het werkt, was ook voor de klanten van Loonbedrijf Vragender genoeg om te kiezen voor Shredledge-hakselen en daar een meerprijs voor te betalen. Reken maar dat daar de kuil met plezier is afgesloten en er aan het eind een lekker koel biertje is gedronken. Op een tevreden klant , op gemotiveerde medewerkers en op een passend prijskaartje. Dat zouden we meer moeten doen. Dus vanavond een biertje opentrekken op de positieve ontwikkelingen in de sector. Een speciaal biertje natuurlijk, met een passend prijskaartje. Moet kunnen.

Kosten abonnement Nederland € 88,- per jaar / Buitenland € 121,- per jaar.

Collectieve abonnementen: op aanvraag © Stichting CUMELA Communicatie, Nijkerk Het geheel of gedeeltelijk overnemen van artikelen uit Grondig is toegestaan na toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs kunnen geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele schade door onjuiste berichtgeving.

ISSN: 2210-3260 Lidmaatschap CUMELA Nederland Lid worden? Vraag het gratis infopakket op via info@cumela.nl. Wilt u het lidmaatschap van CUMELA Nederland beëindigen, dan dient u voor 1 oktober een schriftelijke opzegging te sturen naar het secretariaat van CUMELA Nederland te Nijkerk. Het lidmaatschap eindigt dan per 31 december van dat jaar. Bij opzegging na 1 oktober eindigt het lidmaatschap op 31 december van het volgende jaar.

4

GRONDIG 8 2016

Maand 2014 Redactie Grondig Toon, Gert en Marijke

INHOUD 6 In Actie: Loonbedrijf Vragender 9 Commentaar 10 Remeisen voor nieuwe aanhangwagens achter bouwmachines 14 Ondernemerslessen: Erik Punt, Eijkelboom BV 18 Sterk Werk: Harold Donkers Grondverzet & Loonwerk

Ondernemen met

mensen 22 Profileren: Lemkes en Kuijpers 28 Grondig.com 30 Stage IV-motoren op mobiele graafmachines 32 Doosan DX170W-5 versus DX140W-3 34 250 uur ervaring met een Atlas Stage IV-machine 36 Liebherr A 918 Stage IV 38 Volvo EW160E 40 Aantal BMWT-keuringen groeit gestaag 42 Terugblik AgroTechniek Holland 46 Vicon FastBale-non-stop-perswikkelcombinatie 51 Economie 51 In kort bestek

52 Cumelaria 53 Gekruid 54 25 jaar loonwerkonderwijs: leren stopt nooit 55 cumela.nl 56 Voorzitter 58 Toolbox: houd je longen gezond 62 Dossieropbouw 63 CAO & Zo 64 Ervaringen uitwisselen op Jongerendagen 66 Bedrijvig

Ondernemen met

vaktechniek

Ondernemen met

cumela

Grondig 9 ontvangt u vrijdag 11 november!

GRONDIG 8 2016

5

ondernemen met

mensen

6

GRONDIG 8 2016

BEDRIJF IN ACTIE

Shredlage ‘zaaien’ Loonbedrijf Vragender zet dit jaar deze Claas Jaguar 860 met Shredlage in. Deze hakselaar heeft eind september ruim 200 hectare achter de kiezen. Jos Gunnewick heeft afgelopen winter voorlichting gehouden en is er zelf voor naar Amerika geweest om de kneepjes te ontdekken. Nu zit medewerker Martin ter Horst op de bok. Er staat in anderhalve dag circa 35 hectare op het menu voor een grote klant die graag Shredlage wil. Het betreft verschillende percelen met wisselende opstanden, van wat mindere tot heel mooie stukken op rijke esgronden. De eerste omgang blaast de hakselaar het grove materiaal verrassend goed in de silagewagen. De Jaguar haalt daarna op de stukken met goede maïs een snelheid van ruim 6 km/u met de motor keurig op 1700 toeren. Je hoort dat het vermogen wordt aangesproken. Martin geeft aan dat de Shredlage-uitrusting inderdaad wat meer vermogen vraagt dan bij conventioneel hakselen, maar voor hem maakt het op zich weinig uit. Hij blaast de wagens als vanouds vakkundig op maat vol. Je haalt vanwege het grovere hakselen wel meer kuubs van een hectare, dus zijn de wagens toch snel vol.

De klant rijdt zelf met silagewagens, omdat hij dat graag doet.

Hij heeft zich afgelopen winter al verdiept in Shredlage en is helder in zijn keuzes. Hij heeft veel nieuw ingezaaid grasland met relatief ‘weelderig’ gras. De agrariër verwacht een beter benutting van gras en maïs. Ook de extra goed gekneusde korrels ten opzichte van normaal hakselen spreken hem aan.

Hij verwacht het iets hogere tarief voor Shredlage-hakselen ruimschoots terug te verdienen en toont zich tevreden over dit eerste hakselresultaat.

De klant rijdt zelf de beide sleufsilo’s bewust aan met een dubbele combinatie, een shovel en een trekker met zware Holaras-wals. Je ziet dat de kuil niet zo vast wordt als bij traditioneel gehakselde maïs, maar toch vaster dan je op basis van de grofheid en de droge omstandigheden zou verwachten. Volgens de boer afdoende op te lossen door na afloop extra aan te rijden en een flink pak grond erop.

Loonbedrijf Vragender zit dit jaar nog niet volgeboekt, maar ziet dat niet als een probleem. Het cumelabedrijf heeft nog twee hakselaars draaien en onder deze prachtige omstandigheden komt de maïs er ongekend gemakkelijk af. Dit jaar is daarmee een prima jaar om het Shredlagehakselen onder klanten te ‘zaaien’. Als de resultaten bij de klanten komende winter goed zijn, valt er met de nieuwe Shredlage-hakselaar wellicht volgend jaar meer te oogsten.

TEKST & FOTO’S: Gert Vreemann

GRONDIG 8 2016

7

Wij weten wat we verzekeren!

De verzekeringsspecialist in de cumelasector Als onderdeel van brancheorganisatie CUMELA Nederland weten we als geen ander waar u als ondernemer mee te maken heeft, met welk materieel uw werkt en welke risico’s u daarbij loopt. Onze polisvoorwaarden zijn daar dan ook volledig op afgestemd.

“Details maken het verschil, daarom kiezen wij voor maatwerkoplossingen!”

Peter van Zoggel, relatiebeheerder Onze voordelen ü Persoonlijk contact met onze specialisten ü Gemak en uitgebreide service ü Kennis van de cumelasector ü Uitstekende prijs-kwaliteitsverhouding ü Soepele afwikkeling bij schade

website: www.cumelaverzekeringen.nl | e-mail: verzekeringen@cumela.nl | telefoon: (033) 247 49 60

ondernemen met

mensen

COMMENTAAR Sponsor van veiligheid U wordt als ondernemer regelmatig benaderd om een sponsorbijdrage te leveren aan goede doelen. Er zijn veel redenen om mee te doen. Daarin maakt u uw eigen afwegingen op basis van het goede doel, uw beschikbare budget en uw promotiedoelstellingen. Ook CUMELA Nederland krijgt regelmatig verzoeken om bijdragen binnen.

Sponsoring kan op allerlei manieren. Vaak wordt gekozen voor een bijdrage in natura door de inzet van mensen en materieel bij evenementen. Ook zien we veel reclame bij de plaatselijke verenigingen of sponsoring van personen die een unieke sportieve prestatie leveren, zoals bij Alpes d’Huzes of voor ALS. U kiest meestal voor sponsoring omdat u het doel een warm hart toedraagt. U heeft echter ook een bedrijfsbelang. Sponsoring verhoogt uw naamsbekendheid, draagt bij aan een positief imago en natuurlijk hoopt u ook dat het u nieuwe klanten oplevert. Hoeveel u bijdraagt, hangt af van uw financiële mogelijkheden en het budget dat u daarvoor jaarlijks reserveert.

Hoe zit dat nu met uw brancheorganisatie? CUMELA Nederland hanteert daarin een heldere lijn. U zult ons niet tegenkomen als sponsor bij plaatselijke evenementen of goede doelen.

Waarom niet? Omdat CUMELA Nederland een vereniging is en voor de financiering van de activiteiten in belangrijke mate afhankelijk is van contributies van haar leden. Deze middelen zijn nodig om de jaarlijkse exploitatie van onze vereniging rond te zetten en ze bieden geen ruimte voor sponsoring. Ook principieel zijn er bezwaren om contributies aan te wenden voor zaken waarvoor deze niet zijn geheven.

Hannie Zweverink, algemeen directeur CUMELA Nederland

Waarom levert CUMELA Nederland dan wel een financiële bijdrage bij de aanschaf van 500 trekkerbumpers? Is dat niet strijdig met de principes die zojuist zijn verwoord? Zoals al gezegd hebben wij binnen de jaarlijkse exploitatie van de vereniging geen ruimte voor sponsoring, maar vanuit de deelneming in CUMELA Verzekeringen zijn middelen beschikbaar.

Het verenigingsbestuur is van mening dat deze middelen ten dienste van de sector moeten staan en dat deze gelden voor een zo groot mogelijk aantal leden beschikbaar moeten zijn. Daarom past de campagne uitstekend binnen die doelstelling, temeer omdat ook wordt voldaan aan de principes waarom bedrijven sponsoren: cumelabedrijven laten door een bumper namelijk duidelijk zien dat veiligheid (imago) bij hen hoog in het vaandel staat. De actie heeft al in diverse media aandacht gekregen en met behulp van de trekkerbumpercampagne kunnen we daar ook in de komende tijd op voortborduren ten behoeve van sectorprofilering en naamsbekendheid.

Bovendien is straks elke bumper herkenbaar als CUMELA-actiebumper en daarmee benadrukken we nog eens waar we als cumelasector voor staan.

Kortom: meer dan genoeg redenen om deze keer wel te sponsoren!

GRONDIG 8 2016

9

HOOFDARTIKEL Ook bakkenwagens moeten geremd zijn

ondernemen met

mensen

Remeisen voor nieuwe aanhangwagens achter bouwmachines Niet alleen in het landbouwverkeer verandert er veel door nieuwe Europese voorschriften. Ook bij het transport met bouw­ machines ontstaan nieuwe regels. Door het ontbreken van voorzieningen voor het actief remmen van aanhangers zal in veel gevallen het maximum totaalgewicht van de aanhanger naar acht ton gaan, waarbij in de fabrieksgegevens moet zijn aange­ geven welke last de machine mag trekken.

Voor bakken­ wagens aan­ geschaft voor 1 januari 2018 gelden nog lichtere eisen.

Niet alleen landbouwtrekkers, maar ook veel motorrijtuigen met beperkte snelheid trekken aanhangwagens. Voorbeelden zijn bakkenwagens achter mobiele graafmachines of schamelaanhangwagens achter wielladers. In principe zijn de eisen aan aanhangwagens achter grondverzetmachines dezelfde als aan die achter landbouwtrekkers. Als de aanhangwagen (met lading) meer dan 3500 kilogram weegt, moeten er remmen op zitten.

Voor bestaande aanhangwagens (ook boven de 8000 kilogram) en nieuwe aanhangwagens tot een maximum massa van 8000 kilogram mag dat een eenleiding-remsysteem of

een oplooprem zijn. Het probleem daarbij is dat de meeste grondverzetmachines niet standaard een remventiel hebben. De verwachting is dat fabrikanten van grondverzetmachines na het ingaan van de nieuwe regelgeving alleen een koppeling en remsysteem ontwikkelen voor aanhangwagens tot een maximaal gewicht van 8000 kilogram. Daarboven moeten nieuwe aanhangwagens een tweeleiding-remsysteem hebben (zie kader) en daar zijn grondverzetmachines niet voor ingericht en dus is het maar de vraag of fabrikanten dat zullen leveren.

Geschikt om te trekken Bij nieuwe grondverzetmachines wordt het straks belangrijk dat deze geschikt zijn om aanhangwagens te trekken.

Er moet dan een deugdelijke koppeling zijn gemonteerd en in de fabriekspapieren moeten de maximaal te trekken massa’s zijn vermeld. In het kentekenbewijs van de grondverzetmachines moeten straks namelijk wel gegevens staan over de maximale gewichten die de machine mag trekken.

Ont­breken deze gegevens op het kentekenbewijs of mag er maximaal 750 kilogram worden getrokken, dan mogen er dus geen zware aanhangwagens worden getrokken door een dergelijke grondverzetmachine.

Door de nieuwe regeling ontstaat er straks een verschil ­tussen bestaande aanhangwagens en aanhangwagens die na invoering van de nieuwe regeling zijn aangeschaft. De eisen voor bestaande aanhangwagens - ook van de remmen - veranderen niet. Deze mogen met een hydraulisch eenleiding-remsysteem blijven rijden. Aanvankelijk zouden bestaande aanhangwagens waarmee harder dan 25 km/u wordt gereden een losbreekreminrichting moeten hebben.

Medio juni 2016 had CUMELA Nederland aangegeven dat dit een nieuwe eis voor bestaande aanhangwagens zou zijn. ­Inmiddels is duidelijk dat er geen verplichting komt voor een losbreekreminrichting op bestaande aanhangwagens waarmee straks 40 km/u mag worden gereden.

10

GRONDIG 8 2016

Tweeleiding-remsysteem

Remmen op aanhangwagens

Vanaf 1 januari 2018 gelden de nieuwe eisen voor het remsysteem voor nieuwe aanhangwagens. Kort gezegd moeten alle nieuwe (landbouw)aanhangwagens en verwisselbare getrokken uitrustingsstukken met een maximummassa van meer dan 8000 kilogram die harder kunnen rijden dan 25 km/u zijn voorzien van een tweeleiding-remsysteem. ­Alleen voor aanhangwagens met een maximummassa van 8000 kilogram geldt dan de eenvoudige eis van een oplooprem of een eenleiding-remsysteem.

De remeisen op aanhangwagens hangen af van massa, maximumconstructie­ snelheid, soort aanhangwagen en de leeftijd van het voertuig. Hoe zwaarder de aanhangwagen en hoe sneller er wordt gereden, des te hoger zijn de remeisen.

Deze eisen gelden zowel voor bestaande als nieuwe aanhangwagens. Er mag daarbij niet harder worden gereden dan 40 km/u. Dat wordt straks de nieuwe maximumsnelheid voor (land)bouwvoertuigen.

• De Regeling voertuigen eist dat alle aanhangwagens met een technisch toe­ gestane maximummassa van meer dan 3500 kilogram moeten zijn voorzien van een goed werkende reminrichting. Dat betekent dat elke aanhangwagen die inclusief lading meer weegt of mag wegen dan 3500 kilogram moet zijn voorzien van een rem.

• Landbouwaanhangwagens (voor transport) die harder dan 25 km/u kunnen rij­ den, moeten een reminrichting hebben als het totaal van de maximum aslasten meer dan 1500 kilogram is. Dat is bijvoorbeeld het geval als een aanhangwagen twee assen heeft die elk maximaal 1000 kilogram mogen hebben, totaal dus 2000 kilogram. Het gaat daarbij niet om de werkelijk gereden snelheid, maar om de maximumconstructiesnelheid van de aanhangwagen.

• Verwisselbare getrokken uitrustingsstukken (getrokken machines zoals een schud­ der of hark) die harder dan 25 km/u kunnen rijden, moeten bij een totaal van de maximum aslasten van meer dan 3500 kilogram zijn voorzien van remmen.

• Alle aanhangwagens die technisch geschikt zijn om harder dan 40 km/u te ­rijden, moeten remmen hebben wanneer de som van de aslasten meer dan 750 kilogram bedraagt.

• De remmen van aanhangwagens met een maximumconstructiesnelheid van niet meer dan 40 km/u moeten werken op ten minste twee wielen van ten min­ ste één as. Aanhangwagens die geschikt zijn om harder te rijden dan 40 km/u ­moeten remmen hebben op ten minste twee wielen van elke as, oftewel alle ­assen moeten een rem hebben.

Drukluchtremsysteem Omdat vanaf 2018 nieuwe aangeschafte aanhangwagens achter trekkers alleen nog met luchtdrukremmen mogen zijn uitgerust, is het belangrijk om daar bij de aanschaf van nieuwe trekkers rekening mee te houden. CUMELA Nederland adviseert daarom om vanaf nu alleen nog landbouwtrekkers te kopen met een drukluchtremsysteem. Tip daarbij is om de landbouwtrekker uit te rusten met een luchtdroger om het remsysteem betrouwbaar te laten functioneren. Wie straks nieuwe aanhangwagens boven de 8000 kilogram ­achter een kraan of bijvoorbeeld shovel wil trekken, zal daarvoor ook een tweeleiding-remsysteem moeten aanschaffen.

Ook dan geldt echter dat het trekkende voertuig dat volgens de fabriek mag. Iets om de komende jaren op te letten bij aanschaf van nieuwe machines.

TEKS & FOTO: Hero Dijkema

Automatische lastafhankelijke remkrachtregeling

Remvertragingseisen

Voor de Europese typegoedkeuring moeten nieuwe land­ bouwaanhangwagens (voor transport) zijn voorzien van een automatische lastafhankelijke remkrachtregeling (ALR). Hierbij wordt automatisch harder geremd wanneer de aanhangwagen zwaarder is door lading. Landbouw­ aanhangwagens met een maximumconstructiesnelheid van niet meer dan 30 km/u mogen zijn uitgerust met een remkraan met twee of drie standen. Verwisselbare getrok­ ken uitrustingsstukken zoals harken en schudders hoeven geen ALR-remsysteem, omdat van deze voertuigen de massa steeds hetzelfde is.

Bestaande aanhangwagens die harder kunnen dan 25 km/u moeten een mi­ nimale remvertraging halen van 4,0 m/s2. Ook voertuigcombinaties van een landbouwtrekker met een aanhangwagen moeten op de weg een minimale remvertraging van 4,0 m/s2 halen. Bij de toelating van nieuwe aanhangwagens moeten deze straks een minimale remvertraging halen van 5 m/s2. Dat is gelijk aan de eisen voor aanhangwagens achter zware bedrijfsauto’s. Uit metingen van CUMELA Nederland aan de remvertraging van bestaande aanhangwagens is gebleken dat de meeste bestaande aanhangwagens deze remvertraging niet halen. Oorzaak is vaak het gebrek aan goed onderhoud van het remsysteem.

Voor een goede werking moeten de remmen ten minste jaarlijks worden gecon­ troleerd. Belangrijk is verder dat het remsysteem voldoende capaciteit heeft om deze remvertraging te halen.

Remeisen en maximumconstructiesnelheid nieuwe aanhangwagens vanaf 1 januari 2018 Maximumconstructiesnelheid ≤ 25 km/h

25 - 40 km/h

> 40 km/h

Landbouw- en bosbouw­ aanhangwagens (voor transport)

• > 3500 kg remsysteem

• > 1500 kg remsysteem • losbreekreminrichting • > 8000 kg tweeleiding-­ remsysteem

• > 750 kg remsysteem • losbreekreminrichting • > 8000 kg tweeleiding-­ remsysteem

Verwisselbare getrokken ­uitrustingsstukken (getrokken machines)

• > 3500 kg remsysteem

• > 3500 kg remsysteem • losbreekreminrichting • > 8000 kg tweeleiding-­ remsysteem

• > 750 kg remsysteem • losbreekreminrichting • > 8000 kg tweeleiding-­ remsysteem

GRONDIG 8 2016

11

W W W . L M C G E N N E P. N L

Hoogveld 3 • 6598 BL Heijen • T: 0485 - 511605

iteit l i b f eforlt en sta z u Gveunanardrcogmarantie

eë ong

www.lmcgennep.nl

!

Trans-SPACE

3 jaa

EXTRA CONDITIES

-150€ /M

3

GELDIG TOT 16/12/2016

Condities op aanvraag Luchtremmen verkrijgbaar op alle modellen

Conische laadbak uit HLE en Hardox staal

tel : +32 43 77 35 45

Buurtweg 42 6971 KM Oeken tel. 0575 476555

www.hissink-oeken.nl

Maak van uw wiellader een motorgrader

Mekos dozerbladen: volautomatisch werkende profileer machines, voorzien van automatisering door middel van laser techniek, total station of gps. De Mekos machines zijn uniek, sterk en duurzaam, geschikt voor zand en korrelbanen. Werkbreedte tot 4 mtr.

(op getoonde producten zijn individueel patenten van toepassing)

Partners:

Mekos Schagerbrug BV Tel. 0224-571555 www.mekos.net

ONDERNEMERSLESSEN “Alles draait om medewerkers en klanttevredenheid”

ondernemen met

mensen

Erik Punt, Eijkelboom Apeldoorn Acht jaar geleden, achteraf precies aan het begin van de crisis, nam Erik Punt hoveniersbedrijf Eijkelboom over. Alle plannen konden in de prullenbak en het bedrijf moest meebewegen om te overleven. Door de focus te verleggen naar medewerkers- en klanttevredenheid lukte het om nieuwe successen te boeken. Nu is met het aannemen van UACVG-bestekken een nieuwe stap in de ontwikkeling gezet.

■ LES 1

■ LES 3

Triest dat financieren op goede naam en moraliteit is verdwenen.

In een krimpende markt moet je meebewegen

“Ruim twintig jaar geleden begon ik na de Hogere Agrarische School in Dronten bij de Rabobank in Oude Wetering.

Als hulpje van de directeur, want die had het te druk om alle contacten met ondernemers te onderhouden. Het was de tijd dat banken nog klein en zelfstandig waren. Financiering vond plaats op basis van goede naam en moraliteit. Als bank financierden we in die tijd plannen omdat we de mensen kenden en wisten dat ze er alles aan zouden doen om dat terug te betalen. Diezelfde houding was er bij de klant, want binnen de gemeenschap wilde je niet je goede naam te grabbel gooien. Triest dat dit is doorgeslagen naar de andere kant. Banken financieren alleen nog maar op bancaire getallen, terwijl het wezen van het beoordelen van een lening verloren is gegaan. Het gaat namelijk niet om getallen, het gaat om de ondernemer die de lening aangaat.”

■ LES 2 Zelf de strategie betalen is leuker dan aan de andere kant zitten “Na een paar tussenstappen bij een adviesbureau en als rechterhand van Jos Scholman realiseerde ik me dat ik het veel leuker vind om aan de andere kant van de tafel te zitten en zelf de strategie te bepalen. Toen de kans voorbij kwam om Eijkelboom te kopen van Dura Vermeer ben ik daar samen met Scholman ingestapt. Daar heeft de Rabobank me wel bij geholpen, terwijl alle andere banken te druk waren met de bankencrisis. Sommigen wilden me zelfs niet eens te woord staan. Alleen de accountmanager van de plaatselijke Rabobank nam de moeite om in gesprek te gaan. Na twee uur praten was hij overtuigd en beloofde me de financiering te regelen. En dat is gebeurd. Met op papier een prachtig businessplan, maar dat kon na een jaar in de vuilnisbak, want toen zaten we midden in de crisis. Dan blijkt weer dat een plan mooi is, maar de werkelijkheid vaak compleet anders.”

14

GRONDIG 8 2016

“Gelijk de eerste jaren was het voor ons overleven, want de overheid wentelde de rekening van het overeind houden van de banken indirect op ons af. Niet het eerste jaar, maar daarna kwamen er steeds minder opdrachten op de markt.

Gemeenten en provincies kregen namelijk steeds lagere bijdragen van de rijksoverheid, dus ging iedereen bezuinigen.

Het groen is dan algauw slachtoffer. Als MKB-bedrijf betaalden wij zo de rekening van de bankencrisis. Daar sta je dan als startende ondernemer. Het enige wat je kunt, is proberen het bedrijf aan de gang te houden door mee te bewegen met de krimpende markt. Maar niet door mensen van de werkvloer te ontslaan, want die heb je nodig om omzet te maken.

De enige plaats waar we hebben moeten snijden, is op kantoor om onze overhead te verlagen. Dus ben ik zelf samen met de bedrijfsleider maar gaan factureren en urenbriefjes controleren, om de kosten zo laag mogelijk te krijgen.”

“Ook het personeel buiten moest echter meebewegen, want om aan het werk te blijven, zijn we allerlei nieuwe diensten gaan aanbieden. Dat kon soms echter niet net om de hoek, zoals vroeger. Dan moet ook het personeel mee, want als je werk in Amsterdam kunt krijgen, kun je niet meer alle reiskosten declareren. Het staat wel mooi in de cao dat reisuren boven de dertig minuten worden betaald, maar als je vanuit Apeldoorn naar Amsterdam moet, kun je dat nooit terugverdienen. Zeker als je regelmatig in de file staat. Dat is het moment dat je op de zeepkist moet om ze uit te leggen dat jij hen niet kunt betalen als je zelf niet betaald krijgt. Het klinkt logisch, maar als het anders vastligt, moet je ze laten zien hoe je met z’n allen probeert te overleven. Daar moet je dan ook als personeel in investeren.”

■ LES 4 Het gaat om medewerkers- en klanttevredenheid “In die periode moest ook de houding veranderen. Ik wil namelijk dat alles draait om klant- en medewerkers­ tevredenheid. Daarmee volg ik de managementfilosofie

van de Service-Profit Chain van Haskett; dat wanneer je medewerkers hebt die zorg hebben voor klanten en elkaar het resultaat vanzelf komt. Dat was een grote verandering, want ze kwamen uit een situatie dat het helemaal draaide om financiële resultaten. Daarvan is bekend dat je wel een goed resultaat kunt halen, maar dat medewerkers het gevoel hebben dat alleen het resultaat telt. Op de lange termijn zie je dat soort bedrijven minder succesvol zijn. Vooral omdat aandeelhouders of eigenaren winst boven mensen stellen.

Medewerkers krijgen steeds meer het gevoel dat zij er niet toe doen. Het is een houding die niet past in onze sector, want voor ons soort bedrijven is het veel belangrijker dat klanten tevreden zijn. We zijn nu eenmaal dienstverleners, dus klanttevredenheid moet vooropstaan. Feitelijk is dat ook de mentaliteit van heel veel mensen, je wilt het gewoon zo goed mogelijk doen voor de klanten.”

■ LES 5 Personeel moet betrouwbaar, behulpzaam en gedreven zijn “De cultuur in een bedrijf bepaalt alles. Daarom moet je de mensen zorgvuldig selecteren. Als je echter in een bestaand bedrijf komt en je moet de cultuur veranderen, kost dat heel veel gesprekken om iedereen daarvan te doordringen. Wat ik van het personeel vraag, is betrouwbaarheid, behulpzaamheid en gedrevenheid. Dat heb ik vastgelegd in regels hoe je werkt en hoe je met elkaar omgaat, maar het is ook een toetsingsinstrument in de functioneringsgesprekken. Niet door ze zichzelf te laten beoordelen, maar door te vragen wie de meest behulpzame collega’s zijn. Doe je dat door het hele

bedrijf, dan krijg je een prima beeld hoe dat in het bedrijf zit. Daarmee kun je dan verder aan de gang. De afgelopen jaren is er ook hard gewerkt aan het creëren van saamhorigheid. Het is belangrijk dat medewerkers de noodzaak zien om gezamenlijk de verantwoordelijkheid te nemen voor een klantvraag. Iedereen moet beseffen dat het resultaat van je werk moet zijn dat de klant tevreden is. Als dienstverlener moet dat je ultieme doel zijn.”

Het ultieme doel van een dienstverlener is klanttevredenheid.

■ LES 6 Een bestek is één en al wantrouwen “Natuurlijk rijmt dat dienstverlener zijn niet met gewone bestekken zoals die nu in de markt worden gezet. Daaruit spreekt één en al wantrouwen. Ze zijn namelijk opgezet uit angst dat opdrachtgevers uit de publieke sector niet professioneel zaken kunnen doen met een aannemer. Een systeem om de burger zogenaamd te garanderen dat een belastingeuro volledig rechtmatig wordt besteed. Mooi bedacht in de overheidskantoren, maar volstrekt niet doelmatig, want het effect is omgekeerd. De opdracht wordt gegund aan de aannemer die de laagste prijs biedt, maar die is dan alleen nog bezig om tegen de laagste kosten de minimaal vereiste kwaliteit te halen. Daarnaast is er om toch maar wat geld te verdienen een constante zoektocht naar meerwerk. Aannemen is zo in een negatief daglicht komen te staan. Onlangs bleek uit een onderzoek dat als je honderd mensen vraagt naar hun oordeel over aannemers er bijna alleen negatieve reacties volgen. In een zaal vol aannemers en opdrachtgevers heb ik prof. dr. ir. Hennes de Ridder van de TU Delft ze wel eens de spiegel voorgehouden zien worden. Zijn vraag was

GRONDIG 8 2016

15

Erik Punt Sinds 2008 is Erik Punt directeur eigenaar van Eijkelboom in Apeldoorn.

Van oudsher is dit een wegenbouw- en groenvoorzieningsbedrijf, waarvan het werk is geconcentreerd rond Apeldoorn. In de crisis zijn het werkterrein en het soort werk uitgebreid. Inmiddels heeft het bedrijf bij de Coentunnel een groot onderhoudscontract voor het tunneltracé en is daarvoor het aparte bedrijf Road Maintenance Support BV opgericht. In Apeldoorn is de organisatie versterkt met een Integraal Project Management-bureau om zelf werk in een UAVCGcontract te kunnen aannemen. In 2012 is medefirmant Jos Scholman uitgetreden en sinds die tijd is Punt honderd procent eigenaar. Per 1 januari 2017 zullen Eijkelboom BV en Boogaart Almere BV onder een gezamenlijke holding de krachten bundelen.

Door UAVCG-contracten krijg je meer verantwoordelijkheid

gebied. Dat past bij onze MKB-bedrijven, waar personeel altijd erg belangrijk is. Met EMVI en SROI kunnen we gebruik maken van de manier waarop wij met personeel omgaan.

Nog mooier is de stap naar de UAVCG-contracten op beeldkwaliteit, die we onlangs als eerste middelgroot bedrijf hebben gezet. Het brengt ons een stap hoger in de keten. Als bedrijf geeft het ruimte om weer zelf op zoek te gaan de beste oplossing voor het werk, al vergt dat wel heel veel van de organisatie. In plaats van toezicht op het werk komt er nu namelijk toezicht op je werkorganisatie en moet je aantonen dat je verstand hebt van de openbare ruimte. We moeten dus aantonen hoe we het werk organiseren en hoe we het afgesproken kwaliteitsniveau halen. Het mooie is dat je als bedrijf feitelijk de laag van het ingenieursbureau er uithaalt.

Waren we vroeger alleen uitvoerend, nu gaan we ook de uitvoering en de manier van werken vastleggen. Je hebt niet alleen werk dat € 35,- tot € 40,- per uur opbrengt, nu haal je ook het werk dat € 80,- tot € 120,- per uur kost naar binnen.

Dat klinkt eenvoudiger dan het is, want daarvoor moet je als bedrijf mensen aannemen die de projecten kunnen opzetten, laten uitvoeren en bewaken. Binnen je bedrijf krijg je een eigen Integraal Project Management-team. Daarvoor moet je dus ook kennis in huis halen. Kennis waarvan je niet moet vergeten om die in de aanneemsom mee te rekenen.”

“Een voordeel van deze contracten is wel dat ze wat langer lopen. De eerste werken die we hebben aangenomen, duren nu vier jaar, met een optie voor verlenging van twee jaar.

Daar kun je op investeren, maar beter zou zijn zes tot tien jaar. Dan kun je er echt nieuwe systemen voor ontwikkelen en rendabel maken. Als bedrijf betekent dit wel dat je voldoende schaalgrootte moet hebben en daarom moet je blijven groeien. Dan kun je nieuwe methoden oppakken, maar ook mensen de ruimte geven om dit op te pakken. Voor onze sector liggen er zeker kansen, want je ziet dat bij overheden de technische kennisdragers buiten de deur worden gezet.

Daar willen ze straks alleen maar een goede oplossing van een bedrijf dat aantoont verantwoord te werken. Absoluut een kans voor cumelaondernemers, maar dan moet je wel de mogelijkheden en omvang voor hebben.”

“Gelukkig zien we dat de overheid lessen trekt uit het verleden. Met EMVI en SROI-contracten komt er weer ruimte om een beloning te krijgen voor inspanningen op personeels-

TEKST: Toon van der Stok FOTO’S: Toon van der Stok, Eijkelboom

simpel: ‘U heeft hartklachten en moet worden geopereerd.

Wat doet u? Zoekt u de beste chirurg of schrijft u een aanbesteding uit.’ Daar reageerde iedereen ongemakkelijk op.”

■ LES 7 Wij betalen de prijs voor rommelen met zzp’ers door grote aannemers “Een ander gevolg van het aannemen is dat wij nu met problemen met zzp’ers hebben, ontstaan door de grote bouwcombinaties met onderaannemers die hun buitenlandse personeel onderbetaalden. Nu moet ik me in allerlei bochten wringen om zzp’ers aan het werk te mogen houden, terwijl het gros bestaat uit jongens die goed weten wat ze willen en waard zijn. En ik heb die flexibele schil nodig, want werk in de buitenruimte is niet planbaar. Kijk maar naar afgelopen jaar.

Sinds november is er elke maand wel een weerrecord gebroken. Klimatologische omstandigheden maken dat je het werk dus steeds moeilijker kunt plannen. Daar komt de verandering naar bijvoorbeeld beeldbestekken nog bij. Heel mooi, maar als je gras moet maaien tussen drie en vijf centimeter kun je wel een probleem hebben als het drie weken regent, zoals afgelopen zomer. Dan kun je niet maaien, maar kun je dus ook je mensen niet laten werken, terwijl ze daarna alles in moeten halen. Dan heb je die flexibele schil gewoon nodig.”

“Opdrachtgevers moeten daar begrip voor krijgen. Die moeten niet met boetes gaan strooien als je door het weer niet aan een norm kunt voldoen. Ze moeten leren dat je in de buitenruimte niet altijd planmatig kunt werken. Dat is een discussie die we als sector gezamenlijk aan moeten met opdrachtgevers. Onze ondernemersorganisaties, zoals CUMELA Nederland en MKB Infra, moeten daarover de discussie aangaan. Weerrisico’s kun en mag je niet volledig en uitsluitend bij de aannemer neerleggen.”

■ LES 8

16

GRONDIG 8 2016

Volvo EWR150E, thuis op elke klus De compacte 15-tonner voor het werken langs de weg, in de stad of op krappe locaties. Door zijn gunstige opbouw heeft de machinist goed zicht naar rechts. Veilig in het verkeer, veilig in het werk.

Volvo EWR150E kenmerken • Volvo 4 cilinder motor, voldoet aan Stage4 emissie-eis • Load-sensing werkhydrauliek, fijngevoelig en prettig in bediening • Zwenkradius 1720 mm.

• Robuuste onderwagen met zware aandrijflijn (EW160E) • Dozerblad met parallelgeleiding • Luxe en ruime cabine, van alle gemakken voorzien • Standaard rotatiefunctie, hamer/schaarhydrauliek en drukloze retour

+31 (0)527 63 65 00

info@kuiken.nl

Keuze uit diverse opties zoals BSS (lastcompensator), gereedschapkisten met schuiflade, enkel- of dubbelwerkende kiepfunctie, led-werkverlichting, camera op rechterzijde, rondom-zicht camera, S60 snelwissel en X18 draaikantelstuk af-fabriek.

Profiteer nu van onze uitstekende financiering vanaf 0,70%.

Neem vrijblijvend contact met ons op voor meer informatie.

www.kuiken.nl

Bekijk hier de video ‘Werkelijk goed Werk!‘

Werkelijk goed werk.

tractoren.claas.com

Tractoren van CLAAS.

Firma

T.O.O. Rodina

Geo-data

51 15.7500 70 32.9500

Land

Kazachstan

Bedrijf

62.000 ha akkerbouw, 1.500 melkkoeien, excl. kleinvee

Dobryj den uit Kazachstan!

Wij bewerken 62.000 hectare bij een neerslaghoeveelheid van 200 mm en een vegetatieperiode van slechts 100 dagen.

Sneeuw is voor ons een belangrijke opbrengstfactor.

Zie hoe en waarom we sneeuw ploegen op: tractoren.claas.com

STERK WERK Schakelen in de keten

ondernemen met

mensen

Harold Donkers Grondverzet & Loonwerk, Nederweert

Goed weten waar je sterk in bent, je concentreren op je specialismen en daarnaast goed in de keten samenwerken om zo maximaal te scoren. Met deze filosofie heeft Harold Donkers een eigen plek verworven en breidt het werkgebied voor zijn specialismen zich verder uit. Ook heeft het jonge bedrijf al diverse prestigieuze projecten binnengehaald.

Soms heb je van die klussen waarbij alle kwartjes goed vallen.

Als het dan ook nog eens een prestigieus project is, heb je meteen een dijk van een referentie. Dat is precies wat Harold Donkers uit Nederweert binnenhaalde als partner in het ­opknappen van een groot landhuis in Weert. Het betrof een kapitale particuliere villa waarbij ook de tuin met aangrenzend weiland geheel opnieuw moest worden aangelegd. De eigenaar schakelde Harold in vanwege zijn specialisatie op het gebied van het grondwerk ten behoeve van de aanleg van groen en erfverhardingen en om zijn vermogen om mee te denken in de keten. “Dat is precies hoe wij het liefst werken: vooraf overleggen met opdrachtgevers en partners en meedenken om de beste oplossingen te krijgen”, vertelt Harold.

18

GRONDIG 8 2016

Voor de aanleg van de tuin met nieuwe paden en een grote vijver waren er ideeën en schetsen, maar het was nog allemaal open en de opdrachtgever was in voor verbeteringen. “Samen met de eigenaar en de hovenier hebben we een plan uitgewerkt met daarin een grotere vijver, meer hoogteverschillen en een uitgekiende aanplanting.”

Harold was daarin verantwoordelijk voor het complete grondwerk, het bemesten, bewerken en het glooiend afwerken van de ondergrond ten behoeve van het leggen van de graszoden door de hovenier, de aanleg en afwerking van de halfverharde paden, het planten van de bomen en het egaliseren en inzaaien van het weiland. “In overleg met opdrachtgever en hovenier hebben we meerdere malen aanpassingen gedaan om

tot het beste eindresultaat te komen. Als het dan lukt om ­samen het project naar alle tevredenheid te realiseren, geeft dat een extra goed gevoel”, aldus Harold. Zeker als er daarna ook nog een uitgebreide publicatie verschijnt waarin hij ­nadrukkelijk wordt genoemd als partner in het project.

In de keten gestart Harold begon als achttienjarige bij een loonbedrijf op de trekker en pakte na enige tijd maar wat graag het precisiewerk op, zoals het zaai- en rooiwerk. Na ook jaren ervaring opgedaan te hebben in het grondverzet en het volgen van enkele cursussen vond hij medio 2006 de tijd rijp om voor zichzelf te beginnen. “Landbouwloonbedrijven en grote gespecialiseerde grondverzetbedrijven waren er genoeg, maar ik zag in onze omgeving een hiaat in de markt voor bedrijven die het ­kleinere gespecialiseerde grond- en cultuurtechnische werk oppakten”, aldus de ondernemer. “Denk aan het grondwerk ten behoeve van het aanleggen van tuinen, verhardingen voor bedrijven en particulieren, aanleggen en uitvlakken van bouw­ putten en manegebakken, diverse werken voor ge­ meen­telijke instanties, aanleg en onderhoud van sportterreinen et cetera. Ik had al contact met hoveniers en gemeenten en ook mijn voormalige werkgever wilde wel meedenken, met als achtergrond dat je daarna voor elkaar wat kunt betekenen.”

Hij kreeg de ruimte om in de avonduren naast zijn baan te starten met een minigraafmachine om zo zijn bedrijf op te zetten.

Een landbouwmechanisatiebedrijf in de buurt hielp hem met een zeer gunstige betalingsregeling voor zijn eerste DeutzFahr-trekker. “Dan merk je al hoe belangrijk het is om met partners op te trekken. Eén plus één is dan altijd meer dan twee”, concludeert Harold. Inmiddels is het bedrijf uitgegroeid tot een cultuurtechnisch loon- en grondverzetbedrijf met een sterke focus op gespecialiseerd precisiewerk met zowel compacte als grote machines, deels in eigen huis ontwikkeld.

Sterk personeel De filosofie van samenwerken is gebleven. “Als je groeit, krijg je ook kansen op het aannemen van groter grondverzetwerk, het werk dat de collega’s met wie je samenwerkt ook uitvoeren. Als het klanten zijn van onze collega-bedrijven met wie wij samenwerken, verwijzen we ze altijd door naar hen, dan hou je de relatie gezond”, vertelt Harold. “Als een collega-­ bedrijf ons nodig heeft of zelf geen tijd heeft voor bijvoorbeeld het egaliseren en afwerken een toplaag of zelf niet de passende machines heeft, meldt hij zich wel en dan komen wij. Zo help je elkaar en benut je elkaars sterktes.”

Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor het aan- of afvoeren van grotere hoeveelheid grondstoffen bij een project waarbij Donkers het complete grondwerk heeft verzorgd. “Hierbij schakelen wij dan collega-bedrijven in die dan in de aan- en afvoer van de gewenste hoeveelheid grondstoffen kunnen voorzien. Zo voorkom je stilstand van machines die je niet ­dagelijks nodig hebt of die alleen in te zetten zijn bij piek­ momenten.”

Harold Donkers Grondverzet & Loonwerk, Nederweert Harold Donkers runt samen met partner Mariëlle Kluskens het loon- en grondverzetbedrijf in Nederweert. De hoofdactiviteiten van het bedrijf, dat in 2006 is gestart, zijn cultuurtechnische werken en grondverzet - voornamelijk in de eigen regio - met de nadruk op compact materieel en met de specialiteiten grondwerk, egaliseren en inzaaien. Gemeenten en aannemers vormen de grotere opdrachtgevers. Naast cultuurtechnisch werk voert het bedrijf ook grondverzet en sloopwerken uit plus voorkomend groenbeheer, agrarische diensten en gladheidbestrijding. Donkers werkt nadrukkelijk samen met andere cumelabedrijven. Het bedrijf heeft vijf man vast personeel en huurt met regelmaat losse krachten met vakkennis in. Meer informatie: www.harold-donkers.nl.

Aanleg sportvelden Eén van de specialisaties van Donkers is het aanleggen van sportvelden. Hij werkt daarin veel samen met één aannemer, waarvoor hij inmiddels door heel Limburg en Brabant al diverse projecten heeft gerealiseerd. Donkers wordt ingeschakeld voor het aanbrengen en lasergestuurd kilveren van de zandbaan, de lavarubberof de granulight-toplaag. Vaak komen daar nog extra werkzaamheden bij, zoals bewateren, grondwerk voor het straatwerk en overige voorkomende grondverzet­ werkzaamheden. Op de foto is Donkers actief bij het lasergestuurd egaliseren van de lavarubber-toplaag van een nieuw aan te leggen sportveld.

GRONDIG 8 2016

19

ondernemen met

mensen

Grondwerken horen ook tot de werkzaamheden. Sprekend voorbeeld hiervan is het precies uitgraven van de fundering voor een nieuwbouwwoning.

Machinaal inzaaien van een sportveld met een smalspoortrekker. De zaaimachine heeft luchtondersteuning voor de gewenste goede verdeling van het zaad. Denk aan het zaaien van bloemenmengsels in plantsoenen.

Naast sportvelden legt Donkers ook menig paardenbak aan, waarbij de bak lasergestuurd wordt geëgaliseerd.

Voor het regelen van de aan- en afvoer van diverse grondstoffen bevalt de haakarmcarrier prima. Binnenkort komt er een nieuwe trekker met bumper voor veiliger rijden op de weg.

Inmiddels heeft Donkers vijf personeelsleden in vaste dienst.

“Dat zijn jongens met dezelfde genen. Ze kunnen zelfstandig werken, denken mee met de klant en gaan vooraf in overleg als ze knelpunten zien of denken dat het op een andere ­manier beter kan”, legt hij uit. Hij wijst erop dat zeker voor particu­ lieren, maar ook voor bedrijven het meedenken en het schoon opleveren met alle bijbehorende werkzaamheden er ook bij horen. “De jongens moeten dat zelf zien en regelen. Denk bijvoorbeeld aan een oprit net even iets breder maken omdat je anders niet goed kunt uitstappen of de bocht niet kunt ­maken.

Het zijn maar kleine zaken, maar voor de klant wel heel fijn dat het zo in één keer in orde is.”

Harold geeft aan dat, ook al heeft hij een relatief klein bedrijf, hij niet overal altijd zelf aanwezig kan zijn. “Bovendien wil ik een deel van de tijd nog uitvoerend werk uitvoeren. Het zaaiwerk voer ik het liefst zelf uit, want daar ligt nog altijd mijn passie”, vertelt hij. “Onze kracht zit in meedenken en in onze specialismen; daar kun je niet zo maar mensen voor inhuren.

Als we krachten inhuren, zoeken we wel medewerkers met specifieke vaardigheden.”

Eigen machines Tijdens de rondgang zie je aan alles dat het bedrijf nog volop in ontwikkeling is. Donkers heeft net de landbouwschuren van ‘de buurman’ aangekocht. Er staat een unit die als voor­ lopig kantoor en kantine fungeert en er is een nieuwe, aparte oprit voor het materieel in de maak. In één van de schuren is een ruime werkplaats ingericht. Daarin staat een onderlosser in aanbouw voor het gedoseerd uitrijden van zand, granulight, split en compost. De voormalige compacte kalkstrooier

20

GRONDIG 8 2016

wordt voorzien van bredere banden en een tweeschijfs wissel-strooiunit voor het aanbrengen van de fijne toplaag. Ook staat buiten de in eigen beheer ontwikkelde compacte graszaaimachine, waarbij dankzij speciale uitlopen, een dubbele rij rubberen aandrukwielen, een vrij dichte roestvrijstalen ­nalooprol en een stappenwiel een nauwkeurige dosering kan worden bereikt. “Dankzij de rubberen aandrukwielen kunnen we onder vochtiger omstandigheden ook goed werk afleveren. De smalspoortrekker die hiervoor staat, is bovendien voorzien van een bandenpakker in de fronthef die ervoor zorgt dat de bodem over de gehele breedte even sterk wordt aangedrukt.’

Donkers heeft ook een speciale compacte kilverbak met dubbele laser ontwikkeld, met diverse fijnafstellingen voor het aanleggen van sportvelden. “In dit segment moet je zaken zelf ontwikkelen. Ik doe dat graag, maar pas wel op dat ik niet te veel uren in de werkplaats steek”, zegt Harold daarover. Binnenkort arriveren een nieuwe Liebherr 914 ter vervanging van de huidige mobiele kraan en een zwaardere Deutz-Fahr met trekkerbumper op het bedrijf. “We groeien door, en daar ­komen dan ook wel wat grotere machines bij. We blijven ­echter trouw aan ons keuze voor het gespecialiseerde compacte werk en blijven daarin samenwerken met collega’s daar waar het kan. Zo zijn we gestart en met die filosofie hebben we de beste resultaten geboekt. Zonder die aanpak hadden we dat project van die villa niet gehad en waarschijnlijk ook niet tot dit eindresultaat kunnen brengen.”

TEKST: Gert Vreemann FOTO’S: Donkers, Vreemann

160Wblue

Continuïteit werkt Compromisloos gebouwd voor de beste prestaties De nieuwe Deutz TCD 6.1 Tier 4 Final motor heeft een vermogen van 105 KW/143 pk en dankzij het verlaagde motortoerental (max. 1800 omw.min) een aanzienlijk lager brandstofverbruik.

Deze Atlas 160W ‘Big-Foot’ (bandenmaat: 710/45-26,5) kenmerkt zich o.a. door de 80mm verhoogde draaikranstoren, de aangepaste onderwagen zodat pendelen van de vooras niet wordt beperkt, assen met 35% differentieel sper en een verlaagde overbrengingsverhouding voor meer trekkracht.

Wij zijn méér dan machines alleen. Met financiering, onderdelenvoorziening, onderhoud en een 24/7 storingsdienst bieden wij u een solide totaaloplossing.

Bekijk ook de Atlas 140W T4F en de Atlas 150W T4F op onze websites of breng ons een bezoek.

Kemp Groep, Molensteyn 47, 3454 PT De Meern T +31 (0)30 666 60 66 E info@kemp-groep.nl

Hans van Driel B.V., Marconistraat 15, 4004 JM Tiel T +31 (0)344 611 444 E info@hansvandriel.nl

Weg en Bos 111, 2661 DM Bergschenhoek T +31 (0)10 521 50 75 E info@kemp-groep.nl

Strangeweg 22, 7731 GW Ommen T +31 (0)529 452 690 E info@hansvandriel.nl

Direct uit voorraad leverbaar !

www.kemp-groep.nl - www.hansvandriel.nl

ondernemen met

vaktechniek

PROFILEREN

Grond ontginnen om bos te sparen Kuijpers en Lemkes ontwikkelen land met Sierra Land Development

In Nederland kunnen we er ons niets meer bij voorstellen: land ontginnen en geschikt maken voor landbouwproductie. Hier is het eerder omgekeerd. Toch zet Harm Kuijpers jaarlijks enkele honderden hectares semiwoeste grond om in mooie landbouwpercelen. Niet in Nederland, maar in Sierra Leone. Het resultaat: een productieverhoging en minder grond die echt wordt ontbost.

22

GRONDIG 8 2016

Sierra Land Development: Lemkes en Kuijpers werken samen in Sierra Land Develop­ ment. Dit is een bedrijf dat jaarlijks honderden hectares land ontgint en omvormt tot goede productiegronden. Daar­ naast zet het zijn machines in voor diverse loonwerkactivi­ teiten voor zowel lokale boeren als buitenlandse bedrijven.

Voor het bedrijf werken ongeveer 25 vaste medewerkers die allround aan het werk zijn. Bij het ontginnen van land ko­ men daar nog vele losse medewerkers bij.

Regelmatig krijgen Harm Kuipers en zijn compagnon Mark Lemkes de vraag of ze met hun bedrijf in Sierra Leone niet meewerken aan de ontbossing van het oerwoud. Dat is namelijk het beeld dat kleeft aan het in cultuur brengen van landbouwgrond in de tropen. Geduldig legt Kuijpers uit hoe het werkt. “De grond die wij bewerken, is al in gebruik als landbouwgrond door lokale boeren, alleen op een heel primitieve manier. Dat betekent dat er ongeveer één keer per zeven jaar een landbouwgewas wordt geteeld. De andere jaren ligt de grond braak en groeit die langzaam dicht met onkruiden, struiken en bomen. Dat zou niet zo erg zijn als de grond dan ook fatsoenlijk wordt bewerkt, maar dat gebeurt niet. Als een perceel na zeven jaar weer aan de beurt is, wordt het aan het eind van de droge periode simpel afgebrand. In die tijd zie je op het hele platteland grote donkere wolken, omdat dit de algemeen aanvaarde methode is. Zonde, want daardoor gaat niet alleen veel organische stof verloren, maar verdwijnt ook veel bodemleven.”

Nieuwe landbouwmethoden Aan die verspilling van land en voedingsstoffen probeert Mark Lemkes een eind te maken. Al sinds 2008 is zijn bedrijf Drie Wilgen Development actief in Sierra Leone met dochteronderneming Genesis Farms, een bedrijf dat probeert op een commerciële manier nieuwe landbouwmethoden te introduceren. “Daarmee sluiten we aan bij de wensen van het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat zoekt naar projecten waarbij commerciële bedrijven een onderneming opzetten. We hebben ook subsidie ontvangen om te zorgen dat er een project kon worden gestart dat ten goede komt aan de gehele gemeenschap.

Dan moet het echter wel levensvatbaar zijn. Het ministerie wil af van projecten waarbij hulpverleners alleen nieuwe machines of methodes brengen, maar waar na een paar jaar de boel stil staat omdat niemand ermee kan of wil werken.”

Genesis Farms heeft zijn landbouwgrond zelf ontgonnen. Na lang pionieren werd daarvoor de juiste methode met de juiste machines gevonden. Daaruit ontstond de vraag vanuit andere bedrijven om hun grond op deze manier te ontginnen. Daarop is ingespeeld door in 2013 de ontginningstak van Genesis Farms uit te breiden en als zelfstandig bedrijf door te laten gaan onder de naam Sierra Land Development, een joint venture tussen Drie Wilgen Development en de Sierra Leoonse ondernemer Bockarie Kargbo. Via CUMELA Nederland kwam Lemkes in contact met Harm Kuijpers, die de uitdaging om Sierra Land Development op te starten en te leiden graag aanging. “Dat ging goed tot de Ebola-crisis, want toen moesten we het land verlaten”, aldus Kuijpers.

Terug naar Sierra Leone konden Lemkes en Kuijpers pas toen de Ebola-crisis voorbij was. Daar zagen ze tot hun grote opluchting dat ondanks het ontbreken van de leiding uit Europa alles keurig op orde was. Het land had twee jaar braak gelegen, maar was netjes onderhouden en ook de machines stonden er nog keurig bij. “Maar we waren wel weer een paar jaar achter.”

Vierscharige wentelploeg Door de economische crisis die het gevolg was van de Ebola-crisis was het ook moeilijk om weer met het bedrijf aan het werk te komen. “We kregen moeilijk nieuwe opdrachten om te ontginnen, omdat de bestaande klanten nog niet direct aan uitbreiden dachten en nieuwe investeerders wegbleven. Tijdens de zoektocht naar nieuwe opdrachten kwamen we in contact met lokale boeren. Daaruit bleek dat deze boeren met nauwelijks financiële middelen toch bereid waren om ons in te huren om hun land te ploegen”, aldus Kuijpers.

GRONDIG 8 2016

23

1 Na een eerste boven­ ondernemen met grondse ontginning waarbij alle grove takken worden verkleind, wordt de hele bovenlaag gefreesd om een mooie teeltlaag te krijgen.

vaktechniek

2 Het frezen gebeurt geheel GPS-gestuurd om te voorkomen dat er onbewerkte stroken overblijven waar een ploeg of cultivator op vastloopt.

3 Bij de traditionele teeltwijze wordt de grond schoongebrand, zoals hier, maar blijven stammen staan. De rijst wordt daar gewoon omheen gezaaid. De grond wordt met de hand bewerkt.

4 Rijst op een in cultuur gebracht perceel.

Deze teeltmethode in combinatie met het gebruik van meststoffen en bestrijdingsmiddelen zorgt voor minimaal een verviervoudiging van de opbrengst .

1

3

“Door het succes van het kleine schijfploegje waarmee we in het eerste seizoen voor de lokale boeren hebben geploegd, is geïnvesteerd in een vierscharige wentelploeg. Deze geeft een veel beter resultaat, maar kost uiteraard ook meer. Niet alle boeren waren direct overtuigd van deze ‘nieuwe’ duurdere methode. Nu ze de rijst op de op deze manier geploegde gronden zien groeien, zijn er veel meer boeren overtuigd en proberen ze ook daarvoor geld bij elkaar te krijgen.”

Inmiddels groeit de economie in Sierra Leone weer en komen ook de buitenlandse investeerders terug. Daarmee groeien ook de werkzaamheden van Sierra Land Development weer, merkt Kuijpers. “Bedrijven zien dat onze methode van bewerken enorme mogelijkheden creëert om het aanwezige areaal landbouwgrond veel efficiënter te gebruiken.”

Humusrijke laag Wat Sierra Land Development doet, is echt ontginnen. Het begint met het volledig vrijmaken van begroeiing. Waar in het traditionele systeem resten van bomen gewoon blijven staan, worden die nu helemaal weggewerkt. Niet door ze te verbranden, maar door eerst alles wat boven de grond staat zo fijn mogelijk te klepelen en te hakselen. “Dat zorgt dus

24

GRONDIG 8 2016

2

4 voor een eerste humusrijke laag die op de grond ligt”, vertelt Kuijpers.

Na het klepelen volgt de voor Afrika unieke aanpak met een diepe intensieve grondbewerking met speciale FAE-bosfrezen. “Ons voordeel is dat we door met GPS te werken een perceel echt helemaal vrij kunnen maken van wortels en andere resten zonder dat we veel capaciteit verliezen door een grote overlap”, aldus Kuijpers. Het is een techniek die hij kan gebruiken omdat ze ook passende trekkers naar Sierra Leone hebben laten komen. “Voor dit werk heb je veel vermogen en een vario-transmissie nodig. Daarom moeten we met moderne trekkers werken, al vraagt dat wel een aanpassing. AdBlue is hier namelijk niet te krijgen en het naar Sierra Leone exporteren, is het paard achter de wagen spannen. Dan veroorzaken we meer vervuiling dan je wint met het gebruik van AdBlue.”

Een ander probleem waar Kuijpers en Lemkes tegenaan lopen, is het ontbreken van goede monteurs en onderdelen. Regelmatig moeten ze zelfs monteurs uit Europa invliegen om grotere reparaties te doen. Dat is ook de reden dat Lemkes nu kijkt naar een derde bedrijf. “We zouden graag een eigen mechanisatiebedrijf opzetten, maar we moeten dan eerst een goede monteur vinden die dit een aantal jaren wil leiden. Dus als er in Nederland iemand met pioniersbloed is, kan hij zich melden.”

5 Ook voor palmolie­ plantages wordt grond in cultuur gebracht. Hier door het frezen van plantrijen in verder onbewerkte grond.

6 Voor lokale boeren worden kleine stukken land geploegd, zodat ze veel mooiere te bewerken grond krijgen.

5

6

7

7 Het team van SLD. Dit zijn vooral zelf opgeleide lokale bewoners. Daarvoor worden mensen geselecteerd die laten merken zichzelf verder te willen ontwikkelen.

8 Als een stuk grond wordt ontwikkeld van zevenjaarsteelt naar permanente landbouwgrond worden eerst alle bomen gerooid.

Kleine struiken worden eerst geklepeld.

8 Enorme opbrengstverhoging Door het ontginnen van de grond via de methode van Kuijpers en Lemkes ontstaat een teeltlaag die de basis is voor bijvoorbeeld de teelt van rijst, een gewas dat in het regenseizoen uitstekend groeit. “Om tot een goede opbrengst te komen, moeten we dan wel kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen gebruiken. Noodzakelijk, want door de oude methoden is de grond helemaal uitgemergeld. Je ziet echter ook het resultaat. Onze klanten halen gemiddeld drieënhalf tot vier ton per hectare, waar dit op de traditionele manier soms maar net een ton is.

Terwijl je dan zeven hectare nodig hebt om elk jaar één hectare te kunnen betelen. Wij bewerken het land juist zo dat onze klanten elk jaar op hetzelfde perceel terug kunnen komen.”

Het mooie van dit systeem is volgens Kuijpers dat je de land­ bouwproductie enorm kunt opvoeren. “Onze klanten halen nu al vier keer de normale productie. Als je dat op alle zeven percelen doet, waarvan er normaal maar één in gebruik is, kun je de voedselproductie op hetzelfde areaal minimaal vervijfentwintigvoudigen. Daarmee kan Sierra Leone in plaats van importerend weer zelfvoorzienend worden, zonder een enkel stukje oerwoud te kappen. Sterker, op deze manier kun

je misschien wel grond teruggeven en toch de opbrengsten vergroten.”

Hoewel de aanpak van Sierra Land Development succesvol is, wordt er per jaar maar een beperkt areaal aangepakt. “Het probleem is dat de traditionele landeigenaren geen geld hebben om dit te doen. We zijn dus afhankelijk van grote internationale investeerders die de grond leasen van lokale grondeigenaren. Bij de lokale boeren moet er echt een mogelijkheid zijn om geld te lenen. Alleen ontbreekt daarvoor de infrastructuur. Er zijn geen banken of andere instellingen die families dit geld willen lenen. Zonde, want juist daarmee kun je heel snel de welvaart vergroten. Binnen een jaar zijn de investeringen dan terugverdiend. Wij zien dat ook in de dorpen rond onze vestigingen. Daar kun je precies zien wie er bij ons werkt. Dat zijn de huizen die zijn opgeknapt en waar de kinderen naar school gaan. We zien echter ook de afgeleide effecten, want daar waar de huizen zijn opgeknapt, heeft ook de timmerman werk. Dat is ook het mooie aan deze manier van ontwikkelen. Je ziet dat de hele gemeenschap meelift op de economische impuls die van een andere aanpak uitgaat. Dat maakt het ook zo mooi om te doen.”

TEKST: TOON VAN DER STOK FOTO’S: HARM KUIJPERS EN CUMELA COMMUNCIATIE

GRONDIG 8 2016

25

STROOIWERK “PROFI”

GEEN GELD VERKWISTEN !

Schakel om naar vol vermogen

Zo brengt uw Fliegl afschuifwagen al uw producten gelijkmatig verdeeld op het veld.

O N D E R D E E L

V A N

E I J V A

B . V .

ig Eenvoud p uw baar o id re b it u wagen afschuif n ASW va

✆ : +32 477 504 236  ludopauwels@skynet.be

www.fliegl.com

UW BANNER OP GRONDIG.COM?

16_6433_Anz ASW Streuwerk 98x134 (NL).indd 1

22.04.16 10:48

Voor meer informatie: Lisette Kerkhof T 033 - 247 49 50 | E lkerkhof@cumela.nl

M A C H I N E V E R H U U R

A28 Rental Domstraat 65 3864 PN Nijkerkerveen

website voor specialisten in groen, grond en infra

14-04 Stopper Grondig.indd 1

27-3-2014 12:04:46

T 033 - 4569666 E A28@A28Rental.nl I www.A28Rental.nl

NIEUWE 6 SERIE TTV. HIGH-TECH VOOR VEELEISENDE TAKEN.

6 Serie Agrotron TTV. Traploos tot 226 pk.

Voor de moderne landbouwer en loonwerker, de meest innovatieve technologie is cruciaal - net zoals het rij- en bediencomfort van het hoogste niveau. Met de nieuwe 6 serie TTV (zes modellen van 156 tot 226 pk), heeft DEUTZ-FAHR de betekenis van innovatief opnieuw gedefinieerd in deze pk-klasse.

De elektronisch gecontroleerde continue variabele transmissie TTV, is voorzien van nieuwe software voor een nog hogere graad van nauwkeurigheid voor snelheden tussen de 0,2 km/u en 50 km/u. Het is voorzien van 3 rijstrategieĂŤn - manueel, automatisch en PTO - dat betekent dat het kan worden geoptimaliseerd voor elke situatie. Optimale prestaties en minimaal brandstofverbruik zijn gegarandeerd met de nieuwste DEUTZ 6.1 Tier4 Final motoren terwijl maximale veiligheid wordt gegarandeerd door de nieuwe geveerde vooras, en het unieke DEUTZ-FAHR remconcept. De MaxiVision 2 cabine heeft een nieuw bedieningsconcept, wat resulteert in superieure werkomstandigheden en perfect zicht rondom. En er is meer grensverleggende technologie leverbaar door uw DEUTZ-FAHR dealer.

Neem vandaag nog contact op met uw dealer of bezoek deutz-fahr.com.

DEUTZ-FAHR een merk van

ondernemen met

vaktechniek

GRONDIG.COM

Op deze pagina’s samenvattingen van berichten die eerder op Grondig.com zijn geplaatst. Wilt u op de hoogte blijven van het actuele nieuws? Ga naar Grondig.com. Daar publiceert de redactie dagelijks nieuws van en voor de cumelasector.

IVECO ONTHULT OP IAA IN HANNOVER REVOLUTIONAIRE Z-TRUCK Eén van de grootste verrassingen op de IAA-bedrijfswagenbeurs in Hannover vormde de onthulling van de Iveco Z-truck. Het betreft een conceptstudie waarin tegelijk maar liefst 29 patenten zijn verwerkt, als teken dat dit meer dan een conceptstudie is. Iveco ziet de truck van de toekomst zijn cabine behouden, maar dan als multifunctionele werk- en rustplek.

Verder kiest Iveco verrassend bewust voor CO2-neutrale LNG-biobrandstof en dus niet voor elektrische aandrijving. Dankzij twee grote tanks van in totaal 1200 liter is de truck goed voor een actieradius van 2200 kilometer. Iveco rept van een krachtbron met 338 kW (460 pk) en 2000 Nm in combinatie met een automaatbak met zestien versnellingen met powershift in de hoogste versnellingen.

Dat sluit weer aan op de lancering van de volwaardige Stralis-LNG-truck, eveneens op de IAA.

EERSTE AUTONOOM WERKENDE TREKKER VAN CASE IH Case IH onthulde op de Farm Progress Show in Boone, Iowa, een autonoom werkend conceptvoertuig. Het conceptvoertuig is een breedspoortrekker zonder cabine die autonoom kan werken met diverse werktuigen. Als basis is een Case IH Magnum gebruikt. Deze technologie kan ook worden toegepast op trekkers en oogstmachines met cabine. Het voertuig is gebouwd voor een volledig interactieve interface om op afstand vooraf geprogrammeerde werkzaamheden mogelijk te maken. Het systeem houdt automatisch rekening met de breedte van het werktuig en zet, afhankelijk van het terrein en andere machines op hetzelfde veld, de meeste efficiënte routing uit. De operator kan op afstand toezicht houden en de paden aanpassen via de interface van een desktopcomputer of tablet. Met behulp van de radar, lidar (light imaging, detection, and ranging) en boordvideocamera’s kan het voertuig vaste of bewegende obstakels detecteren en stopt het automatisch totdat de operator een nieuwe routing toewijst. De machinetaken kunnen worden aangepast met een externe interface of automatische weerwaarschuwingen.

advertentie

ALTIJD DE

TRENDSETTER GPS-Switch

Automatische sectieschakeling

5%

Besparing van gewasbeschermingsmiddel

AmaSelect/ AmaSwitch NIEUW! Tot 85 % minder overlapping door 50 centimeter secties!

Elektrische dopschakeling

5%

Extra besparing van gewasbeschermingsmiddel

Voor meer informatie kunt u terecht bij uw AMAZONE dealer. for Innovation | www.amazone.de

www.kampsdewild.nl

28

amz_r2_16_K037_j200x134_4c_nl_160811.indd 1

GRONDIG 8 2016

31.08.16 12:20

ACTIE MET ROZE BALEN GROOT SUCCES

INTELLIGENTE NEW HOLLAND-RONDEBALENPERS

Nu ook in het klein gewikkeld, deze opvallende roze balen. Een ludieke actie die past in het succes van het VischerHolland-initiatief met roze wikkelfolie voor Pink Ribbon.

Willem Hoekstra uit Ten Boer heeft roze balen gemaakt in een schaal van 1:32, die zijn gewikkeld door loonbedrijf H.S. Agri uit Zuidlaarderveen. Er zijn met de grote balen ook al ludieke acties uitgevoerd om extra aandacht te schenken aan de inzet voor het goede doel. Volgens VisscherHolland doen dit jaar circa 200 loonbedrijven mee aan de actie en zijn er in totaal naar schatting al zo’n 50.000 balen in roze folie gewikkeld.

New Holland heeft het IntelliBale-systeem dat vorig jaar is geïntroduceerd voor vierkantebalenpersen nu ook op de rondebalenpersen met variabele kamer ingebouwd. Dit systeem zorgt ervoor dat de trekker automatisch wordt stilgezet en de netbinding start als de ingestelde diameter en dichtheid zijn bereikt. Nut heeft het systeem alleen voor rijders van New Holland. Het werkt namelijk alleen op T6 AutoCommand-, T7 AutoCommand- en Full-Powershift-tractoren die compatibel zijn met Isobus-klasse 3.

Voor andere trekkers werkt het nog niet, omdat die andere fabrikanten hun systeem niet vrijgeven en niet willen dat een machine de trekkeraansturing overneemt.

VAN DER SPEK VULT LEVERINGSPROGRAMMA AAN MET EVOQUIP Van der Spek Vianen vult het leveringsprogramma aan met de EvoQuip-machines. Deze compleet nieuwe lijn van Terex bestaat uit een uitgebreide range compacte breek- en zeefmachines. Terex en Van der Spek zien groot potentieel voor compacte machines. EvoQuip vult bij Van der Spek de Powerscreen-lijn aan de onderzijde aan met compactere machines. De EvoQuip-lijn bestaat uit compacte zeefmachines met gewichten van 3,3 tot 19,0 ton. advertentie

W6 U E 5 NI T45 V

Tracs

André de Waard - Tel: 06-53437311 Krachtiger,stiller,zuiniger...... de opvolger van de VT4546 is de nieuwe VT4556 met Scania motor en NIR sensortechnologie !

Zodenbemesters

Stefan Wisselink - Tel: 06-30995063

Brengen de mest waar het hoort....bij de wortel!

• Voldoet aan de strenge mestwetgeving• Perfecte prijs-kwaliteit verhouding • Werkbreedtes van 5,20 tot 12 meter•Beste werkingskwaliteit in zijn klasse

Contacteer ons voor uw investering in het mestseizoen 2017

+31 (0) 488 411 254 info@vredo.com www.vredo.nl

De beste in het veld

GRONDIG 8 2016

29

INLEIDING MOBIELE GRAAFMACHINES Inzetten op Stage IV

ondernemen met

vaktechniek

Caterpillar heeft hem als eerste al in het voorjaar in de markt gezet: de geheel nieuwe M314F-serie met Stage IV-motor. Daarmee loopt het merk voorop in de veertientons klasse en scoort het. Dankzij flexregelingen wachten de meeste fabrikanten nog met de lancering van Stage IV-modellen. Wij geven u op deze en volgende pagina’s wat overwegingen rondom dit vraagstuk plus enkele voorbeelden van gemaakte keuzes: licht of zwaarder, compact of gewoon?

Officieel zijn de strenge Stage IV-eisen voor offroadmotoren in de klasse van 56 tot 130 kW (76 tot 177 pk) twee jaar geleden al ingegaan. Dat nog lang niet alle merken de mobiele graafmachines leveren met Stage IV komt deels doordat ze gebruik mogen maken van de flexregeling. Ze mogen dus eerst hun voorraad ‘oude’ motoren opmaken.

Anderzijds komt het doordat de grondverzetsector het gebruik van AdBlue (internationaal) zo lang mogelijk heeft geweerd, omdat de bedrijven de extra ‘brandstof’ bij het werken op locatie liever achterwege laten. Ten opzichte van Stage IIIb is de NOx-uitstoot sterk teruggebracht. Het roetaandeel was bij Stage IIIb al op Stage IV-niveau gebracht.

Voor het reduceren van NOx tot het gewenste lage niveau (van 3,3 g/kWh bij Stage IIIb naar 0,4 g/kWh bij Stage IV) is uitlaatgasnabehandeling met een SCR-unit (AdBlue) vrijwel onvermijdelijk. Daarbij komt ook nog dat elke nieuwe emissiestap een verhoging van de aanschafprijs van circa € 5000,- tot € 10.000 ,- oplevert, zonder dat u die waarschijnlijk kunt doorberekenen ten opzichte van collega’s die opereren

30

GRONDIG 8 2016

met machines die voldoen aan een minder recente emissie­ norm. Niet vreemd dus dat veel bedrijven nog graag een Stage IIIb-machine scoren, terwijl er toch al Stage IVexemplaren voorhanden zijn.

Toch nadenken We horen sterke geluiden dat in Nederland opdrachtgevers meer naar de schoonste motoren vragen of die zelfs eisen en dat het extra punten of voorrang oplevert bij inschrijvingen en voor de eigen CO2-prestatieladder. Caterpillar, die met de compleet vernieuwde M314 / 316 F al begin dit jaar leveren kon, geeft aan wel degelijk te scoren, mede omdat het merk die schonere motor wel kon leveren. Inmiddels begint ook bij andere merken de levering van Stage IV-modellen in de populaire veertien tons klasse op gang te komen. Voor de zwaardere mobiele machines was er hier en daar al Stage IV leverbaar. Doosan, Atlas en Hyundai leveren nu ook Stage IV uit voor de veertientonner en Hitachi verwacht in deze klasse nog dit najaar aan te sluiten. Bij de andere merken gaat dat volgend jaar gebeuren.

Compacte Doosan DX165W-5

Atlas verrast met Big Foot De grootste verrassing is de onlangs geïntroduceerde ­Atlas 140W Big Foot. Deze heeft een aangepaste onder­ wagen met gereduceerde overbrenging en is geschoeid op 710/45R26-banden. De onderwagen is voor deze toepas­ sing vernieuwd. Er liggen zwaardere assen onder, die zijn voorzien van een zelfsperrend (35 procent) differentieelslot.

De onderwagen is zo gebouwd dat de pendelweg intact is gebleven. Aangepaste hydrauliekprestaties zorgen ervoor dat bij maaikorven met een oliebehoefte van 26 liter per minuut en 180 bar druk toch met een gereduceerd motor­ toerental van 1480 omwentelingen per minuut kan wor­ den gewerkt. De 160W Big Foot is uitgerust met de nieuwe 105 kW (143 pk) Deutz TCD6-motor. Inmiddels worden de eerste Stage IV-modellen hiervan uitgeleverd.

Einddoel Stage IV was oorspronkelijk het einddoel voor de motoren­ bouwers. Hier is naar toe gewerkt en dat zal bij de meeste merken resulteren in de meest efficiënte motor met de laatste regeltechniek en het nog beter benutten van het vermogen bij lagere en zuiniger toerentallen en door aangepaste werk­ modi. Ook kan bij het gebruik van SCR (AdBlue) de motor een tandje heter, omdat je het NOx-probleem dan minder in de motor hoeft op te lossen. Die hogere motortemperatuur geeft een betere verbranding en een lagere roetuitstoot ten opzichte van Stage IIIb. Fabrikanten kunnen dan toe met meestal alleen een onderhoudsvrije dieseloxidatiekatalysator (DOC). Roetfilters zijn dan nagenoeg verdwenen of hoeven minder vaak te worden geregenereerd. Toch ontkom je niet aan periodiek regenereren bij langdurige lage belasting, iets wat zeker speelt in deze klasse. Dat kan overigens incidenteel ook gelden voor de DOC. Inmiddels is bekend dat er in 2019 nog een Stage V-stap volgt, maar dat is geen ingrijpende.

Hiernaast enkele Stage IV-nieuwkomers en in deze serie over mobiele graafmachines een paar verhalen om over na te denken. Veel succes met de komende Stage IV-generatie en met het vergelijken van wat er op de markt is.

TEKST: Gert Vreemann FOTO’S: leveranciers

Eén van de verrassingen bij de mobiele graafmachines is de lancering van de Doosan DX165W-5. Het gaat hier om een compact Stage IV-mo­ del dat tussen de DX160 en DX170W komt. De DX165W-5 is een 16,6-tons machine met heel opvallend een 102 kW (137 pk) sterke Perkins-viercilinderkrachtbron, dus geen Doosan-zescilinder.

Deze haalt de emissie-eisen met dieseloxidatiekatalysator en SCR-unit (AdBlue), maar zonder roetfilter. De DX165W heeft een zwenkradius op het contragewicht van 1,85 meter en 2,49 meter op de ingetrokken graafarm. De machine heeft wel de lange wielbasis van 2,85 meter. Staad, importeur voor Zuid-Nederland, verwacht in november het eerste exemplaar af te leveren.

Hitachi komt ­binnenkort In november worden in Am­ sterdam de nieuwe Hitachi ZX-6-Stage IV-graafmachines officieel voorgesteld. Daartoe behoort ook deze nieuwe ZX 145 W-6. Alle details zijn nog niet bekend, maar al wel dat deze wordt uitgerust met een 105 kW (143 pk) Deutz TCD4.1viercilinderkrachtbron. Deze zal de emissie-eisen halen met SCR (­ AdBlue) in combinatie met een dieseloxidatie­ katalysator, maar zonder roet­filter. Verder praat Hitachi over verbeterde rijeigen­ schappen, meer trekvermogen, een hogere productiviteit door onder andere acht procent meer hijsvermogen, een nieuw ontwerp ballastgewicht en led-achterlich­ ten. Hitachi verwacht dat de nieuwkomer na de introductie snel leverbaar zal zijn.

Hyundai-demo’s staan klaar Net als zijn al eerder geïntro­ duceerde HX-rupsbroeders is er nu ook de nieuwe Hyundai HW140, een veertientons mo­ biele graafmachine. Deze is voorzien van een 117 kW (157 pk) 6,7-liter-Cummins QSB-zescilinderkrachtbron. Deze haalt de Stage IV-eisen met een SCR-unit (AdBlue) en een dieseloxidatiekatalysator, maar zonder roet­ filter. De zescilinder draait in normaal werk rond de 1400 motortoeren. Hyundai claimt dat de machine ten opzichte van de 9-reeks drie procent sneller laadt en egaliseert met daaraan gekoppeld een vijftien procent lager brandstofverbruik.

De graafmachine heeft de nieuwe cabine van de rupsmachines en is op tal van punten vernieuwd. Opvallend is een standaard viercamerasysteem voor rond­ om zicht in combinatie met persoonsdetectie. Deze modellen zijn nu leverbaar en Van der Spek heeft demomachines klaar staan.

GRONDIG 8 2016

31

DOOSAN DX170W-5 VERSUS DX140W-3 Het zwaardere alternatief

ondernemen met

vaktechniek

De Doosan DX170W-5-generatie Stage IV is al een jaar op de markt. De Stage IV-uitvoering van de lichtere DX140W-3 doet nu zijn intrede als -5-machine. Volgens Jannes Kroes van Ro-Ad BV uit Barneveld heeft de DX170W-5 flink aan populariteit gewonnen omdat deze in prijs en gewicht dichter tegen de DX140W-3 en -5 aan zit dan menigeen beseft. Daarmee een prima zwaarder en sterk alternatief.

Voorheen verlieten vooral Doosans DX140W-3 en een enkele zwaardere mobiele graafmachine de werkplaats bij Ro-Ad in Barneveld. Het afgelopen jaar is dat beeld behoorlijk veranderd, zeker met de komst van de DX170W-5, ruim een jaar geleden. Doosan heeft daarmee een mobiele graafmachine met de laatste emissienorm, inspelend op de toenemende vraag van grote opdrachtgevers naar de schoonste motor. Een machine ook die zonder roetfilter (wel DOC) en SCR-unit (AdBlue) de emissie-eisen haalt. Daarbij is de machine niet eens veel zwaarder dan de huidige generatie veertien- tot vijftientons mobiele graafmachines op de markt en zit hij in prijs en gewicht ook dicht tegen de eigen DX140-3 en nu de -5 aan. Ro-Ad heeft net de eerste DX140-5-machines verkocht. Op de emissiestap na zijn die vrijwel identiek aan de -3-modellen. Jannes Kroes van Ro-Ad geeft aan dat steeds meer ondernemers kiezen voor de DX170W-5. “Ten opzichte van de nieuwe DX140W-5 kost de DX170W-5 in vergelijkbare uitvoering op dit moment ruwweg € 4000,- meer. Daarbij is hij in vergelijkbare uitvoering ongeveer anderhalve ton zwaarder.”

32

GRONDIG 8 2016

Het bewijs zien we in de werkplaats. Daar is net begonnen met de opbouw volgens klantwensen van een DX170W-5 en de machine op de foto staat net bij de spuiterij. De derde mobiele graafmachine in de werkplaats is nog een DX140W-3. “Ondernemers die puur in de verhuur draaien, krijgen de vraag met de DX140W te komen in verband met het lagere gewicht”, vertelt Kroes. “Wie daardoor niet wordt beperkt en de machine ook voor eigen aangenomen werk koopt, kan met de DX170W-5 voordeel halen. Hij is toch sterker en verzet meer werk”, aldus Kroes. Hij onderbouwt zijn uitspraken met Ro-Ads eigen metingen voor de hijstabel.

De verschillen Ro-Ad laat alle machines onafhankelijk keuren voor een hijstabel. Voor twee vergelijkbare Doosan-machines, beide op 700/40R22.5-banden en met Steelwrist X 18-tiltrotor, geeft de DX140W-3 op de weegbrug 15,0 ton en de DX170W-5 16,8 ton (inclusief steelwrist met gripper en een slotenbak en op Trelleborg 700/40x22.5-banden). Dat scheelt maar krap

twee ton. Daarbij hebben ze een even lange lepelsteel (2,50 meter), maar heeft de DX170W-5 een tweedelige giek die 30 centimeter meer bereik heeft (5,20 meter voor de DX170W-5 tegenover 4,99 meter voor de DX140W-3). Ook zie je dat het drie ton zware contragewicht van de DX170W-5 650 kilogram zwaarder is. Verder zie je dikkere wielnaven, doordat Doosan voor dit model zwaardere remmen monteert. Ook zie je dat de giek er bij de DX170W-5 net iets anders uitziet. Deze is verzwaard en de hefcilinders zijn een slag dikker. Heel opvallend is dat de onderwagen van de DX170W-5 vijftien centimeter korter is. De wielbasis van de DX140W-3 is met 2,80 meter erg groot en is in de praktijk een sterk punt van de machine. Met 2,65 meter is die van de DX170W-5 korter, maar nog altijd fors ten opzichte van menig concurrent.

De nieuwe Doosan DX140W-5 met Stage IV-motoren heeft exact dezelfde cabine, dezelfde hydrauliekpompen, dezelfde transmissie en overbrenging als de DX170W-5, maar wel dat verschil in planetairen voor de remmen. De DX140W-5 heeft ook weer die wielbasis van 2,80 meter

Invloed cilinders In de hijstabel zien we dat de kortere onderwagen niet ten koste gaat van het hijsvermogen. Dat komt doordat het extra stukje onderwagen geen andere afstand tussen draaipunt en vooras geeft plus dat het contragewicht van de DX170W-5 zwaarder is. De DX170W-5 scoort met 1350 kilogram op 8,30 meter vlucht 200 kilogram hoger dan de DX140W-3 op 8,00 meter. Daarbij kan de DX170W-5 een maximale vlucht van 8,30 meter halen tegenover 8,00 meter voor de DX140W-3.

Op 5,00 meter vlucht loopt het verschil op tot 350 kilogram in het voordeel van de DX170W-5. Dat heeft vooral met het contragewicht te maken. In de praktijk is het verschil groter, doordat de DX170W-5 grotere hefcilinders heeft. Beide hebben dezelfde hoofdpomp van twee maal 170 liter per minuut, maar de DX170W-5 heeft dikkere hefcilinders dan de DX140W-3. Dat betekent dat er minder druk nodig is voor dezelfde kracht en dus dat bij zwaar werk de DX170W-5 later en minder terugregelt als je boven de 200 bar komt dan de DX140W-3. In de praktijk vertaalt zich dat in zwaar werk direct in een grotere graafcapaciteit. De oorzaak hiervan is dat bij graafmachines in het algemeen de opbrengst van de variabele plunjerpomp boven de 200 bar geleidelijk wordt teruggeregeld tot nul bij de maximaal ingestelde druk (bij Doosan maximaal 340 bar voor beide graafmachines). Kroes: “Daar komt nog bij dat de DX170W-5 weliswaar dezelfde Doosan DL06 P-zescilindermotor heeft, maar dat de versie in de DX170W-5 circa 17 pk sterker is en tien procent meer koppel heeft. Dat extra koppel telt ook mee.”

Minder druk voor dezelfde kracht wil dus ook zeggen dat bij de maximale druk de DX170W-5 meer graafkracht heeft.

Doosan geeft voor de DX170W-5 een graafkracht aan de arm op van 8,6 ton, tegenover 6,9 ton voor de DX140W-3. Samen met de hogere eigen massa staat de DX170W-5 ook stabieler tijdens graafwerk en hijswerkzaamheden.

Hetzelfde hydraulieksysteem, maar de DX170W heeft wel dikkere hefcilinders voor meer kracht bij dezelfde druk en een iets zwaarder uitgevoerde giek met 30 centimeter meer bereik.

Keerzijde Er is natuurlijk ook een keerzijde. Dezelfde pompopbrengst bij grotere cilinders en een sterkere hydrauliekmotor op het zwenken geeft dat de DX140W in het lichtere werk dus sneller reageert. Dat zie je ook terug in snellere werkcyclus voor de DX140W-5. Doosan geeft voor de nieuwe DX140W-5 een zwenksnelheid van 11,5 omwentelingen per minuut op, tegenover 10,8 voor de DX170W-5. Voor lichter citywerk is de DX140W-5 dan in het voordeel. Naast deze twee machines zijn er nu ook de DX160W-5 als tussenmodel en de nieuwe DX165W-5. De laatste is een binnendraaier, maar wel met een grote cabine. Een belangrijk verschil is dat deze niet is uitgerust met de Doosan-zescilinder, maar met een Perkinsviercilinder. Verder zijn short-radius-machines gemiddeld genomen minder stabiel. Heeft u ineens meer te vergelijken.

Blijft overeind dat als je de feiten zo op een rij zet het te begrijpen is dat nu heel veel machines met een (zware) tiltrotor worden uitgevoerd en Ro-Ad tegenwoordig meer DX170W-5-modellen verkoopt.

TEKST & FOTO’S: Gert Vreemann

De onderwagen van de DX170W-5 is korter en de wielnaven zijn iets zwaarder dan bij de DX140W-5. Het zwaardere contragewicht zorgt voor een betere stabiliteit en een groter hijsvermogen.

Jannes Kroes van Ro-Ad Barneveld vertelt dat veel klanten kiezen voor de zwaardere DX170W-5 als hij de feiten van de machines goed naast elkaar heeft gezet.

GRONDIG 8 2016

33

STAGE IV-MACHINES Zeer complete Atlas

ondernemen met

vaktechniek

Donselaar draait eerste 250 uur Net als veel andere fabrikanten heeft Atlas de stap naar Stage IV-machines gemaakt bij de graafmachines op wielen. Donselaar uit Leerdam is de eerste gebruiker en machinist Ricardo Bos heeft al 250 uur op de teller staan. Wat hem opvalt, is dat de machine stiller, stabieler en fijngevoeliger is.

De mobiele graafmachine is op het bedrijf van Donselaar een echt manusje van alles. Zo staat hij op het werk en dus is de machine ook zo uitgerust, met alleen al drie extra ventielen en een elektrische aansluiting op de giek om alle mogelijke hulpstukken direct vanuit de cabine te kunnen bedienen.

Heel bijzonder is de extra aansluiting die is gemaakt om ook een kipper achter de kraan te kunnen hangen, met twee ventielen voor de cilinder van de Beco 180-kipper en een extra elektrische aansluiting om de kipper vanuit de cabine te laten kippen. Een ontwerp van machinist Ricardo Bos, die nadrukkelijk bij de opbouw was betrokken. Op een eerdere versie was al een speciale aansluiting voor een trekhaak in het schuifbord, maar moest deze in een gereedschapskist als hij niet werd gebruikt. Nu is er achter het schuifbord een stukje extra kokerprofiel opgelast waar hij simpel in kan worden gehangen. Let ook op de knobbel die als extra aanwezig is. Ook aan de andere zijde zit een trekhaak, speciaal voor het manoeuvreren in kleine ruimtes. Om alle extra functies op de onderwagen te bedienen, loopt een speciale veertienaderige kabelboom vanuit de bovenwagen naar de onderwagen, onder andere voor de wettelijk verplichte aanhangwagenverlichting en de bediening van extra ventielen op de onderwagen.

Stiller en meer vermogen Bos merkt dat de machine duidelijk weer een stap verder is.

Vooral de nieuwe motor bevalt hem goed. Hij is veel stiller en heeft meer vermogen. Het stille hoor je ook als je bij de machine staat. Onder de kap ligt een Deutz-viercilindermotor met AdBlue-nabehandeling van het uitlaatgas. De hele unit daarvoor is knap weggebouwd in de kont van de machine onder het contragewicht. Omdat het bedrijf veel voor waterschappen en in natuurgebieden draait, werkt hij met de GTL-dieselbrandstof en is de machine afgevuld met biologische olie.

Een aanpassing ten opzichte van het oude model is de langere onderwagen. Deze is tien centimeter langer, waarmee de wielbasis op 2,60 meter komt. Het effect merkt Bos vooral bij zwaar werk voor of achter de machine. “Dan merk je gewoon dat hij veel langer aan de grond blijft.�

Om de grotere krachten op te vangen, is de draaikrans verzwaard. In de iets grotere 160 W is ook een grotere hydrauliekpomp gemonteerd. In het werk merkt de machinist aan

34

GRONDIG 8 2016

de bediening dat dit een kraan van de nieuwe generatie is. “Het werkt allemaal net iets soepeler. Ik vind de machine ook beter in te stellen op mijn manier van werken. Dat was bij de oude veel lastiger.”

Traptrede hoger In de cabine valt op dat het motorcompartiment wel hoger is geworden - één traptrede als je op de machine wilt gaan staan - maar dat het zicht naar de rechterkant nog steeds goed is als de giek enigszins naar voren staat. Om zeker te zijn dat alles om de machine goed zichtbaar is, zijn er twee camera’s aanwezig: één aan de rechterkant en één aan de achterzijde. Het beeld van de camera’s is te zien op het scherm boven het bedieningspaneel. Nadeel is dat voor het wisselen van de camera’s er handmatig moet worden geschakeld. Voordeel is wel weer dat het scherm alleen voor de camerabeelden wordt gebruikt. De bediening van nagenoeg alle andere functies is gewoon in het paneel voor de joystick gebleven.

Een nieuw scherm is wel te vinden onder de linker joystick. Daar zijn alle gegevens van de nieuwe Stage IV-motor te vinden, met onder andere het niveau van de AdBlue- en dieseltank, maar ook de temperatuur van de ingaande lucht en de temperatuur van het uitlaatgas. Wat verder opvalt, is het glasdak dat bijna doorloopt in de voorruit. In het hele werkbereik heb je daardoor veel zicht op het werk.

Drie extra ventielen Het effect ervaart Bos de eerste gebruiksweken bijna dagelijks bij één van de klussen die hij in Vlaardingen uitvoert. Er zijn namelijk 800 bomen te rooien en die pakt hij allemaal met zijn Groeneveld-klem met opgebouwde kettingzaag. De bediening daarvan is één van de functies die Donselaar op de kraan heeft laten bouwen, met een extra elektrisch stuursysteem om ook dit hulpstuk vanaf de joystick te bedienen. Opvallend is dat de machine is uitgerust met wel drie extra ventielen. Een bewuste keuze, want het bedrijf wil met de machine elke opdracht aan kunnen. Juist daarmee wordt het verschil gemaakt en kun je de machine op elk moment inzetten, is de gedachte. De aanwezige aansluitingen zijn bedoeld voor een knijperfunctie, een aansluiting voor de maaikorf en een sorteergrijper. Voor deze laatste zijn er extra afsluiters om te voorkomen dat de knijper bij drukverlies plotseling open gaat.

Een extra elektrische aansluiting is er voor het bedienen van het draaikantelstuk. In de bediening zijn speciale functies gemaakt, zodat alle hulpstukken te programmeren zijn en simpel opnieuw op te roepen.

Het is een mogelijkheid waar Bos veel gebruik van maakt bij het rooien van de bomen. “We moeten namelijk niet alleen de bomen verwijderen, we doen ook de rest, dus stobbenfrezen, de resten verwijderen, het boomgat opnieuw vullen en tot slot het aanplanten van een nieuwe boom.

Een laatste detail zijn de banden. Als proef staat de machine op gecoverde 700/45-22.5R-Nokians. Om ruimte te krijgen voor de banden, moest de gereedschapskist wat opzij. Donselaar heeft de banden een jaar als test om te kijken of coveren in dit werk een optie is. “We zijn gewoon benieuwd hoe dat bevalt”, zegt Bos. Voor de banden is het afwachten, over de rest is hij meer dan tevreden. “Het is ook door de nieuwe styling gewoon een mooie machine.”

Voor het aansluiten van een kipper zijn er niet alleen twee extra ventielen op de onderwagen, maar ook een extra elektrische aansluiting voor de bediening.

De extra trekhaak zit met een koker in het schuifbord. Als deze niet in gebruik is, kan hij in een aparte koker aan de achterzijde worden opgeborgen.

Voor de bediening van de belangrijkste functies werkt Atlas nog gewoon met tiptoetsen.

Om een trekker met chauffeur uit te sparen kan achter de kraan een kipper die vanuit de cabine wordt bediend.

TEKST & FOTO’S: Toon van der Stok

GRONDIG 8 2016

35

LIEBHERR Stage IIIb-modellen in trek

ondernemen met

vaktechniek

Nieuwe A 918 Stage IV stelt zich voor aan klanten

Op een speciale meeting van de W&H Liebherr-club in een zandafgraving stelde Wynmalen & Hausmann de nieuwe Liebherr A 918 in Stage IV-uitvoering voor. Het is tevens een voorproefje van de Stage IV-modellen als opvolgers van de huidige, populaire mobiele A 914- en A 916-graafmachines. Liebherr geeft aan dat er nu extra belangstelling is voor de huidige Stage IIIb-modellen van deze machines.

Mooi gedaan door Wynmalen & Hausmann: de trouwe klanten van de Liebherr-club apart uitnodigen in een zandput, zodat ze exclusief en in alle rust het nieuws kunnen bekijken en kunnen draaien met de nieuwste machines. Daarbij een onderlinge competitie voor machinisten, een hapje en een drankje en prachtig weer; wat wil een mens nog meer? Het draaide allemaal onder meer om de nieuwe Liebherr A 918 en A 918 compact, de eerste mobiele graafmachines in Stage IV-uitvoering. Liebherr begint altijd bovenaan in de klasse met de veranderingen. De lichtere mobiele graafmachines volgen dus later. De zware wielladers met CVT-transmissie stonden ook gereed om te worden beproefd, plus nog enkele andere verse machines uit de Liebherr-stal.

36

GRONDIG 8 2016

A 914 Stage IV komt eraan Zolang de voorraad strekt, kan Liebherr nog Stage IIIbuitvoeringen leveren van de populaire A 914- en A 916modellen. Wynmalen & Hausmann schat in dat de opvolgers, de A 914 en A 916 Stage IV, medio volgend voorjaar zijn intrede zullen doen. De importeur geeft aan dat klanten dit weten en dat er daardoor nu een run is ontstaan op de Stage IIIb-modellen. Volgens de importeur is dat omdat de huidige Stage IIIb-modellen destijds al zijn uitgerust met een Liebherr-motor die al is voorbereid op Stage IV. Deze halen de Stage IIIb-emissie-eisen met een onderhoudsvrije dieseloxidatiekatalysator zonder gebruik van roetfilter en zonder SCR-unit (AdBlue). Ook de graafmachine zelf heeft

De motor zit bij de nieuwe A 918 compact en de gewone A 918 nu in lengterichting aan de zijkant.

De vulslang voor het tanken van dieselolie zit nu mooi opgerold opgeborgen.

toen een flinke update gehad. Dat betekent dat er voor de Stage IV-modellen aan de graafmachines weinig verandert.

In grote lijnen komt er in de uitlaat een SCR-unit (AdBlue) bij om de NOx-uitstoot te drukken, plus aanpassingen aan de motorsettings. Uiteraard zullen er bij de toekomstige Stage IV-uitvoeringen van de A 914 en A 916 net als bij de getoonde A 918 Stage IV wel enkele kleine wijzigingen worden doorgevoerd, maar dat zal het zijn. Klanten zijn goed te spreken over de A 914 en volgens de importeur krijgen ze in de markt weinig dwingende eisen om zo snel mogelijk over te schakelen op Stage IV. Hierbij moet worden opgemerkt dat elk bedrijf dat voor zijn eigen situatie zal moeten toetsen onder opdrachtgevers en voor de eigen CO2-prestatieladder.

Veel klanten geven aan dat ze met een Stage IIIb-machine voorlopig aan de eisen van de opdrachtgevers kunnen voldoen. Dat scheelt hen die extra SCR-unit en dan kunnen ze op locatie toe met een enkele brandstoftank en zonder AdBlue. Daarbij is elke volgende emissienorm weer een stap duurder. Reken maar zo’n € 5000,- tot € 10.000,-. Dat speelt uiteraard ook mee. Het tarief bij het werken met een Stage IIIb of Stage IV zal in de praktijk niet anders zijn, ook al zou je de meerkosten en de milieuwinst moeten doorberekenen.

Veranderingen A 918 In de zandput draaiden twee nieuwe A 918’s met Stage IV, een lang model in Duitse uitvoering en een compacte in Nederlandse uitvoering. Meteen zie je dat Liebherr toch een belangrijke wijziging heeft doorgevoerd. Zowel bij de lange als bij de compacte uitvoering zit de motor in lengterichting aan de zijkant. Dat geeft een goede toegang tot de motor en de servicepunten. Kwestie van zijkleppen openen en je kunt overal goed bij. Je ziet ook dat Liebherr diverse montagematerialen heeft gegalvaniseerd. De krachtbron is de bekende Liehherr D924-4,5-liter-viercilinder met een onderhoudsvrije dieseloxidatiekatalysator in combinatie met de SCR-unit. Voor het tanken van de AdBlue moet je boven op het platform net achter de cabine zijn. Voor het vullen van de dieseltank is de bekende aanzuigslang meegeleverd. Deze is nu mooi opgerold in de zijbeplating aangebracht. Verder is het bekend werk: dezelfde giek (bij de compacte versie opnieuw twintig centimeter verder naar achteren geplaatst) en dezelfde relatief ver naar voren geplaatste gelijkwaardige ca-

De vulopening voor AdBlue zit bovenop, net achter de cabine.

bine. Omdat in feite de extra SCR-unit zorgt voor de laatste emissiestap verwacht Liebherr dat het dieselverbruik nagenoeg gelijk is gebleven. Officieel claimt de fabrikant dat de machine door verbeteringen toch weer een paar procent zuiniger is, zeker voor wie de eco-mogelijkheden volop benut.

Keuze genoeg De importeur merkt onder zijn klanten een grote voorkeur voor de A 914. Met zijn in de praktijk ruim vijftien ton is hij zwaar en stabiel genoeg om ook in het eigen werk flink meters te maken. Een A 916 zit daar met zijn eigen gewicht van circa zeventien ton boven. Een A 918 schiet dan met draaikantelstuk al snel door naar de negentien à twintig ton. Voor bijvoorbeeld straatwerk wordt deze machine dan te zwaar.

Enkele aanwezige cumelabedrijven die zelf met A 914’s draaien, bevestigen dit beeld. “Mooie machine, die A 918, maar de huidige A 914 Stage IIIb bevalt prima voor zowel de verhuur als het eigen werk. Mooi mee doordraaien.”

Compact of lang is nog wel een thema. Compact vinden ze allemaal fijner, maar het stabielere van de lange bovenwagen in combinatie met twintig centimeter meer bereik is voor enkelen toch doorslaggevend. Zo heeft iedereen zijn of haar voorkeuren. Nog een drankje scoren en daarna met een goed gevoel verder. Een prima evenement om zo in alle rust te kunnen draaien en met de importeur en de collega’s de ontwikkelingen en de markt te kunnen bespreken.

TEKST & FOTO’S: Gert Vreemann

Net als bij de lichtere modellen is de giek bij de A 918 compact twintig centimeter naar achteren geplaatst.

GRONDIG 8 2016

37

VOLVO Vooral voor eigen werk

ondernemen met

vaktechniek

Ervaringen Loonbedrijf Wassink in Breklenkamp met Volvo EW160E Loonbedrijf Wassink in Lattrop-Breklenkamp is één van de eerste gebruikers van de Volvo EW160E met Stage IV-motor. Het bedrijf draait nu ruim een jaar met de machine. Het is voor Wassink de logische opvolger van een EW160B, die daarvoor 16.000 uur vrijwel probleemloos heeft gedraaid. De machine doet het goed en wordt veel ingezet voor eigen boerenwerk.

De EW160E heeft na ruim een jaar tijd circa 2400 uur op de teller staan. Wassink heeft deze mobiele graafmachine bewust gekocht voor het eigen werk. “Je hebt dan toch een wat zwaardere machine, die even wat meer verzet.

Dat komt van pas bij het uitgraven van putten en diverse werkzaamheden bij boeren. We zetten de zestientonner in voor grondwerkzaamheden, sloopwerken en maaien”, aldus Wassink. Het bedrijf heeft ook een EW140. “Deze draait voornamelijk in de verhuur voor aannemers. Die willen vaak een lichtere machine, omdat die beter geschikt is voor het graven van sleuven”, vertelt Wassink. Hij bevestigt dat een EW160E in de verhuur wegzetten weinig zin heeft, omdat het uurtarief nagenoeg gelijk is aan dat van een EW140.

38

GRONDIG 8 2016

Met draaikantelstuk Vaste machinist Rudie Schröder voert met de EW160E een breed scala aan werkzaamheden uit. Nu is het wat licht bodemwerk voor het plaatsen van enkele huisjes bij een campingboerderij. “Dat had ook wel met een lichtere machine gekund, maar morgen kan het weer zwaar werk zijn. Ik wil de EW160 niet missen voor het boerenwerk. Dan komen de extra kracht en capaciteit ten opzichte van een EW140 eigenlijk altijd goed van pas”, vertelt Rudy. Hij is goed te spreken over de stillere, ruimere cabine en de bediening. De automatische graafrem vindt hij een nuttige verbetering, die je vaak gebruikt. Ook is hij goed te spreken over de camera achterop. “Zo goed dat je op de camera op de centimeter nauwkeurig kunt manoeuvreren”, ver-

telt hij daarover. Het draaikantelstuk vindt hij wel handig, maar gaat volgens hem ten koste van de stabiliteit. “Omdat we standaard met een draaikantelstuk werken, hangt er toch zo’n 600 kilogram meer aan de giek. Daar moet je rekening mee houden tijdens het draaien”, aldus Rudie. Dat gevoel wordt volgens hem versterkt doordat je dankzij het draaikantelstuk vaker schuin werkt. Je hoeft er nu immers niet recht voor te staan. Hij wil het draaikantelstuk niet meer missen. “Ook onze boerenklanten hebben de meerwaarde al ontdekt en vragen vaak of we toch wel met het draaikantelstuk komen”, vertelt Rudie. Importeur Kuiken geeft aan dat Volvo voor deze machines nu een zwaarder contragewicht (400 kilogram extra) kan leveren, dat in Nederland nu als standaard wordt gevoerd.

Tussendoor regenereren

Nieuwe EWR150E

Kracht, souplesse en snelheid zijn volgens hem dik in orde. Het nivelleerventiel op de giek en het Boom Suspension System op de hefcilinders zijn zeker een hele verbetering. Het brandstofverbruik is ook lager. “Ik zit nu gemiddeld op acht liter per uur. Daarbij verbruikt de machine bij licht werk nagenoeg geen AdBlue en bij zwaar werk weinig”, vertelt Rudie. De Volvo heeft wel een roetfilter dat moet worden geregenereerd. De machinist geeft aan dat dit nooit uitkomt, maar dat, als het speelt, je het gerust op de dag zelf weg kunt drukken om zo aan het eind van de dag te regenereren. “Het kost toch 35 minuten, dat doe je niet even tussendoor”, zegt hij. Hij relativeert dit bezwaar wel.

“Het moet afhankelijk van de inzet eens in de 500 tot 700 uur.

Dat valt dus reuze mee. Wassink vindt CareTrack een handige tool, want het bedrijf verricht het onderhoud voor het grootste deel zelf. “Nu worden we op tijd gewaarschuwd”, zegt Wassink.

Hij heeft wel met andere graafmachines gedraaid, maar ziet geen reden over te stappen op een andere. “Als deze zich net zo goed houdt als de vorige, hebben we een prima machine.”

De EWR150E in de nieuwe Stage IV-uitvoering werd in februari dit jaar geïntroduceerd in Emmeloord De machine beschikt over een Volvo D4J-Stage IV-motor met dieselpartikelfilter en SCR-techniek. Deze machine is op veel punten aangepakt. Door de dwarsgeplaatste motor heeft de machine beter zicht naar rechts. De giek is ook iets ranker en lichter voor meer stabiliteit bij het graven. De componenten en filters zijn ook goed bereikbaar, veelal vanaf het maaiveld.

Het hydraulisch systeem is in details gewijzigd. Zo heeft de pomp een hogere opbrengst om bij lage toerentallen ruim voldoende capaciteit te leveren. De bediening is verder verfijnd en soepeler. Opties als BSS (lastcompensator, werkt snelheidsafhankelijk en ook rijdend met last te gebruiken), S60-snelwissel in combinatie met X18-draaikantelstuk en een automatische graafrem zijn leverbaar, evenals een camera op rechts (achter is standaard) en een camerasysteem met rondom zicht (bird-eye view). Deze machine heeft een zwenkradius van 1,72 meter en is wat betreft giek en knikarmlengtes, productie en hefcapaciteit gebaseerd op de EW140D. De onderwagen beschikt over een parallel-dozerblad en de aandrijflijn is van de EW160E. Het is nog niet bekend wanneer de opvolger van de EWR140D komt.

Voorlopig blijft dit een Stage IIIb-machine.

TEKST & FOTO’S: Gert Vreemann

Voor machinist Rudie Schröder is de EW160E een flinke vooruitgang in comfort en bedieningsgemak. Hij wil het draaikantelstuk ook voor het boerenwerk niet missen.

De machine is mooi compact, volgens Wassink mag het contragewicht zwaarder.

Kuiken monteert tegenwoordig standaard een zwaardere versie.

In bediening en zicht is de machine een stap voorwaarts. Detailverbeteringen zoals de automatische graafrem bevallen goed.

GRONDIG 8 2016

39

BMWT-KEUR GROEIT GESTAAG Met veiligheid mag je geen risico nemen

ondernemen met

vaktechniek

Voor veel bedrijven is een veiligheidskeuring een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. Eén van de grootste keurders is BMWTKeur. In veel gevallen is de monteur die het onderhoud doet ook de keurmeester. Tom Nijland van het gelijknamige bedrijf uit Bentelo ziet dat niet als een probleem. “Wij willen eerlijke zaken doen en daar hoort ook een eerlijke keuring bij.”

Eén van de 113 bedrijven die BMWT-keuringen mogen uitvoeren, is JCB-dealer Nijland uit Bentelo. Jaarlijks keurt het bedrijf enkele honderden machines van zowel JCB- als niet-JCB-klanten. Voor eigenaar Tom Nijland is dat één van de redenen dat hij blij is met de keuring. “We krijgen hier af en toe klanten met een ander merk die de keuring toch in de buurt willen laten doen. Dat probeer je zo netjes mogelijk te doen en dan hoop je dat ze de service en manier van werken leren kennen. In de toekomst kan dat toch een reden zijn dat je bij aankoop van een nieuwe machine mag meedoen.”

Om te mogen keuren, ging Nijland zelfs nog een stapje verder. Hij kreeg regelmatig vragen of hij ook niet een hoogwerker kon keuren. “Dat mag je echter alleen als je zelf hoogwerkers importeert of dealer bent of je zelf rechtstreeks toegang hebt tot alle technische gegevens. Voor ons reden om het importeurschap van Platformbasket-hoogwerkers over te nemen toen we de kans kregen.”

opleidingen en fabriekstrainingen. Bovendien worden de bedrijven jaarlijks geaudit. Een bedrijf stelt zelf vast welke monteurs een keuring mogen doen. “Vaak zijn dat ervaren monteurs die veel kennis hebben van de machines die ze keuren”, stelt directeur Jan Hommes van de BMWT. “Het grote voordeel daarvan is dat je niet iemand hebt die alleen maar lijstjes afvinkt, maar dat je een keurmeester hebt die de machine goed kent. Die weet uit ervaring waar de zwakke plekken zitten waaraan je extra aandacht moet besteden.”

Die kennis van de machine is ook de reden dat de BMWT het recht om te keuren alleen verstrekt aan bedrijven die directe toegang hebben tot de technische informatie van de fabrikant, stelt Hommes. “Het voordeel voor de klant is dat een keurende monteur ook gelijk een reparatie kan uitvoeren.”

Bij het BMWT-Keur wordt op één procent van alle keuringen een steekproef uitgevoerd. Daarmee krijgt de klant volgens hem de zekerheid dat de keurmeester zijn werk uiterst serieus uitvoert.

Keurder is aansprakelijk

Strak georganiseerd

Kenmerkend aan BMWT-Keur is dat het veel verant­ woordelijkheid legt bij het keurende bedrijf. Een belangrijke eis is dat de kwaliteitssystemen van het bedrijf op orde zijn en ook moeten alle keurmeesters beschikken over de relevante

In de werkplaats blijkt hoe strak georganiseerd het is bij het bedrijf. In het kantoor van de monteurs liggen de formulieren per te keuren machine keurig in een bakje, met in de bovenste la de bijbehorende stickers. In de naastliggende werkplaats loopt monteur Wouter Zwijnenberg net een nieuwe machine langs die al bij aflevering een veiligheidskeuring krijgt. “Niet alleen omdat we dan zeker weten dat alles in orde is, maar daarmee komt hij ook in het systeem. Dat betekent dat we de klant na ongeveer tien maanden automatisch een brief sturen dat het tijd is om de machine te laten keuren. Op die manier heb je hem gelijk in beeld.”

Zwijnenberg kan deze nieuwe machine in sneltreinvaart langs lopen. Zijn de veiligheidsstickers aangebracht, is er een startbeveiliging, werkt de achteruitrijsignalering, doen de lampen het, zijn alle slangen droog? De hele machine wordt nagelopen.

Tegelijk noemt hij op wat er mis kan zijn. “We controleren altijd de spiegels. Dan gebeurt het best vaak dat een spiegel is gescheurd of gebarsten. Dan krijg ik nogal eens de opmerking dat je alles nog perfect kunt zien. Op het oog lijkt dat misschien zo, maar vaak is de beeldhoek dan toch vervormd. Daarmee mag je geen risico lopen, dus het onderdeel moet worden vervangen.”

Keuring geeft zekerheid Is een keuring nu verplicht of niet? Voor elk bedrijf met personeel geldt dat je als werkgever vanuit de arbo­ wetgeving moet zorgen dat een medewerker met vei­ lig materieel werkt. Als bedrijf mag je zelf een keuring doen, als je die maar goed uitvoert en documenteert.

Bij een ongeval zal daar door de Inspectie SZW zeer kritisch naar worden gekeken. Het voordeel van bij­ voorbeeld het BMWT-Keur is dat je als werkgever weet dat dit goed geregeld is. Door de combinatie met een onderhoudsbeurt kun je tegen relatief geringe kosten aantonen dat je als bedrijf je verantwoordelijkheid als werkgever hebt genomen. Het groeiend aantal veiligheidskeuringen toont aan dat steeds meer werkgevers kiezen voor zekerheid.

40

GRONDIG 8 2016

eid veiligh iteit kw al am duurza en g di un desk wba ar betrou

onwikkeling totaal aantal keuringen per jaar 260.000 240.000 220.000 200.000 180.000 160.000 140.000 120.000 100.000 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

Een belangrijk punt bij veel machines zijn de hydrauliekslangen. Ze vormen de kwetsbaarste onderdelen, waarmee je geen risico zou willen nemen. Toch vindt Zwijnenberg regelmatig slangen die droogtescheuren hebben. “Die moet je dus vervangen om goedkeuring te krijgen”, vertelt hij.

Al zit daar altijd wel een grijs gebied, weet hij. “Je hebt wel eens machines waarbij je ergens een druppeltje olie ziet. Dan is het kijken naar de algehele onderhoudstoestand. Waar het om gaat, is dat je als keurmeester altijd aansprakelijk bent. Daarbij geldt altijd dat je met veiligheid geen risico’s mag nemen.”

Puntsgewijs komt zo de hele machine aan bod, al blijft het beperkt tot datgene wat je optisch kunt zien of eventueel kunt horen, maar daarvoor is het een veiligheidskeuring.

Wel controleren of de gascilinder van de motorkap goed functioneert, maar niet wat de emissie is. Daar verschilt de BMWT-keuring ook nog van bijvoorbeeld de apk.

Toch zou Nijland graag zien dat ook bij de BMWT een erkenningssysteem zoals dat bij de apk wordt gehanteerd.

“Met een toets als die van de RDW voorkom je een wildgroei in keuringen zoals je nu hebt. Dan krijg je eenduidige normen en voorkom je concurrentie op keuringen.”

Voor elk type is er een apart keuringsformulier.

De afgelopen jaren is er sprake van een gestage groei in het aantal BMWT­ keuringen.

Onderdeel jaarlijks onderhoud In de loop der jaren neemt het veiligheidsbewustzijn toe, ervaart Nijland. “We hebben al bedrijven die één keer per jaar de machine laten onderhouden en ons dan een half jaar later vragen om een veiligheidskeuring te doen. Dat kost ze dan een uurtje per machine, maar, redeneren ze, dan heeft de monteur de machine twee keer per jaar gezien.”

Bij de meeste andere bedrijven is het echter nog een vast onderdeel van het jaarlijkse onderhoud. Dan is het net als bij de apk bij de prijs inbegrepen. Voor bedrijven die de machines zelf onderhouden, heeft Nijland een speciale afspraak. “Dan doen we voor het onderhoud een voorkeuring en geven eventueel aan wat er niet in orde is. Pas als ze aantonen dat dit weer in orde is - en dat kan soms met een foto - krijgen ze de sticker.”

Het zijn afspraken waar Nijland strak aan vasthoudt.

“Wij hebben geen zin in bedrijven die alleen het hoogst noodzakelijke willen om maar een goedkeuring te krijgen.

Wij zijn een professioneel bedrijf en willen goed werk leveren. Als servicebedrijf, maar ook als BMWT-keurder. Met een heldere boodschap voor de klant: wie wil rommelen, moet hier niet zijn.”

TEKST & FOTO’S: Toon van der Stok

Tom Nijland (links) en Wouter Zwijnenberg.

GRONDIG 8 2016

41

VERSLAG ATH Grootste primeur voor Vervaet

ondernemen met

vaktechniek

Prima stemming op AgroTechniek Holland Of het door het mooie weer kwam of door de positieve signalen rond allerlei prijzen, de stemming op AgroTechniek Holland in Biddinghuizen was prima. Met ruim 54.000 bezoekers was de organisatie zeer tevreden. De positieve stemming sloeg ook over op de standhouders. Verschillende eerdere criticasters riepen zelfs op om vast te houden aan deze mooie buitenbeurs.

De prachtige nazomer en aantrekkende prijzen voor aard­ appelen en zelfs de melk hadden ook hun effect op de stemming op AgroTechniek Holland. Bezoekers trokken in alle rust langs de stands en monsterden de aanwezige machines. Daarbij was het sommige dagen zelfs zo warm dat bezoekers graag in de schaduw van een machine in gesprek gingen. Dus was Kamps de Wild blij dat het bedrijf veel grote machines had meegenomen, want in de schaduw was het goed bijpraten. Een vergelijkbaar beeld dat ook bij New Holland, Case IH en Deutz-Fahr was te zien.

42

GRONDIG 8 2016

Een heel verschil met de stand van de Mechan-groep. Daar leek het concept van drie merken door elkaar vooral tot verwarring te leiden. Het ontbreken van een eigen omgeving en aanspreekpunt van de eigen dealer leek niet goed te werken. Terwijl er wel nieuws werd gepresenteerd, want voor het eerst waren er de hooibouwwerktuigen van Massey Ferguson en Fendt in de eigen kleuren te zien.

De grootste beursprimeur was voor Vervaet. Diens nieuwe Q65-bietenrooier lokte vele loonwerkers naar de stand.

Zij zagen vol enthousiasme dat Vervaet erin is geslaagd een

Veenhuis wint Bronzen ­Sikkel

heel nieuw concept neer te zetten. Een uitgebreide be­ schrijving treft u aan op onze website. Hoewel de rooier op eigen kracht naar de stand was gereden, was meedoen aan de rooidemo nog te veel gevraagd.

Die rooidemo voldeed ondanks het ontbreken van primeurs of bijzondere machines duidelijk aan een behoefte. Zelfs tijdens de niet aangekondigde extra demo op vrijdagmiddag zat de tribune vol en trok de rooidemo enkele honderden bezoekers. Hetzelfde beeld was er bij het aardappelrooien.

Het toont aan dat er bij het publiek duidelijk behoefte is aan het demonstreren van machines in de praktijk. Een beeld dat we in Nederland natuurlijk ook kennen van de TKD. Het is een signaal waar de organisatie mee aan de slag kan voor de volgende keer.

Ook de aanpak van CUMELA Nederland met het gerichte thema veiligheid en met de trekkerbumpers gemonteerd aan trekkers live op de beurs pakte goed uit. Het leverde veel respons op en het gaf bezoekers letterlijk een ‘handvat’ om het gesprek aan te gaan. Mooi was ook dat buurman Fedecom zich inzette voor veiligheid en de daaraan ge­ koppelde machinekeur. Ook hier werden grif tasjes uitge­ deeld. Wel merk je dat er nog wel gezamenlijke inspanningen nodig zijn om het thema veiligheid verder te krijgen.

De goede sfeer, het mooie weer en de prima stemming bij de bezoekers leken ook het gemor over de beurs te doen verstommen. Verschillende standhouders die in het verleden kritisch waren, zagen nu ook de voordelen van een mooie buitenbeurs. Daarbij speelt ook de locatie een rol. Met verharde paden, een filevrije toegangsweg en prima parkeergelegenheid blijft Biddinghuizen een uitstekende plek voor een beurs. Vandaar dat op veel plaatsen te horen was dat het gezeur maar eens over moet zijn.

Het door Veenhuis Machines ont­wikkelde Nutriflowsysteem heeft de Bronzen Sikkel, de innovatieprijs van AgroTechniek Holland, ge­ wonnen. Het gaat daarbij om een methode om in één werkgang zowel drijfmest als vloeibare kunstmest toe te dienen, waarbij via een NIR-sensor de hoeveelheid stikstof en fosfaat in de drijfmest wordt bepaald. De boordcomputer berekent op basis van deze gegevens hoeveel vloeibare kunstmest er moet worden bijgemengd om tot de ingestelde hoeveelheid te komen. Eventueel kan deze hoeveelheid ook nog met taakkaarten worden gecombineerd.

De jury kende de tweede prijs toe aan de Innovado van Schuitemaker. Dit een automatisch voersysteem voor melkveehouderijbedrijven. De derde prijs is voor de Nutrishot-precisiebemester van Duport. Dit is een machine om in de rij zeer nauwkeurig mest te kunnen toedienen. Op basis van sensoren of door middel van taakkaarten kan daarbij plaatsspecifiek de hoeveelheid worden bepaald.

Rooidemo’s scoren

Beursnieuws op de site

De bezoekers weten op AgroTechniek Holland steeds beter de weg naar het demonstratieterrein te vinden. Niet alleen het trekkerparcours, waar testgereden kon worden op verschillende trekkers, maar ook de rooidemonstraties trokken veel publiek. Bij de aardappelen werd dit gecombineerd met een mooie vergelijkingsproef van verschillende bemestingsstrategieën. Hierbij werd met behulp van een drone voor de tweede en derde gift bepaald welke hoeveelheid stikstof moest worden bijbemest.

Een uitgebreid verslag van de machinenoviteiten op de beurs is de afgelopen weken gepubliceerd op www.grondig.com Naast het machinenieuws is daar een verslag van de ontbijtsessie en een uitgebreide reportage over de nieuwe rooier van Vervaet te vinden. Op deze pagina’s wat sfeerbeelden en een kleine greep uit de noviteiten.

Bij de bietenrooiers bestond vooral de mogelijkheid om vier verschillende machines tegelijk aan het werk te zien. Door het gebruik van praktijkmachines met daarop in de meeste gevallen de vaste chauffeur leverde dat mooi werk op. De omstandigheden waren er ook naar, want dankzij het fraaie weer kon er mooi schoon worden gerooid. Opvallend is dat zelfs bij de derde, vooraf niet aankondigde demo toch meer dan 300 bezoekers naar de demonstratie kwamen.

TEKST & FOTO’S: Toon van der Stok en Gert Vreemann

GRONDIG 8 2016

43

ondernemen met

vaktechniek

1 Hardi

De nieuwste strenge driftreductie-eisen van 75 procent voor Nederland zijn koren op de molen voor Homburg in Stiens. Dat toonde de nieuwe Hardi met de nieuwste generatie luchtondersteuning, waarmee aan die eis kan worden voldaan.

2 Celli

1

2

Importeur Agri Nederland ontwikkelde met Celli deze nieuwe overtopfrees met hydraulisch instelbare tegen­ kam en hydraulisch regelbare achterklep. De fabrikant speelt hiermee in op het wegvallen van de bekende Lely-overtopfrees.

3 Beco

Beco toonde de eerste modellen van een nieuwe lijn Brevis 100-kippers. Het betreft in serie geproduceerde kippers van Beco-kwaliteit, zoals een zes millimeter dikke Hardox-bodemplaat. Met een binnenwerkse bakmaat van 4,10 bij 2,05 meter zijn die geschikt voor rijplaten.

4 Vredo

3

4

Kersvers van de pers, deze nieuwe Vredo VT 7028-3 Trac met 505 kW (687 pk) Deutz Stage IV-V8-krachtbron en de eigen traploze transmissie. Volgend jaar gaat de eerste serie in tweeassige en deze drieassige uitvoering in productie.

5 Joskin

Joskin toonde de nieuwe Cobra 16.000S met 30-tons uitschuifbare HoverTrack-as met 1250-banden en een slag van 3,00 tot 5,30 meter, zodat de banden buiten de trekkerbanden lopen. Joskin toonde ook de nieuwe Solodisc XXL-bemester met twee snijverdelers en een rijafstand van 18,75 centimeter.

6 Fendt

5

6

Het grootste nieuws op de gezamenlijke Mechanstand was het integreren van de Fella-hooibouwlijn en daarnaast het vermarkten van deze lijn onder Fendt- en MF-label. Weinig trekkers op de stand, maar wel was er de nieuwe 500-serie in de nieuwe kleur. Wie meer Fendt wilde zien, moest bij Abemec zijn.

7 New Holland

New Holland introduceerde nieuwe persen, waaronder de nieuwe Big Bale Big Baler 1290 Plus met silage-afschra­ pers, een langer perskanaal en een verzwaarde plunjer voor een tien procent hogere persdichtheid. Desgewenst is hij leverbaar met weeginrichting en vochtmeting.

8 Krone

7

44

GRONDIG 8 2016

8

Krone introduceerde naast de nieuw ZX-range deze RX-opraapwagens. Die hebben ook een beweegbare voorwand, maar niet de powerbandaandrijving van de ZX. De wagens zijn leverbaar met een inhoud van 36, w40 en 43 kubieke meter.

Jan Veenhuis Machinefabriek B.V. Kipper opbouw

Jan Veenhuis Machinefabriek B.V. Heesweg 45 - 8102 NB RAALTE

Tel: 0572 - 363629 Fax: 0572- 362133 www.jan-veenhuis.com info@jan-veenhuis.com

GEBRUIKERSERVARING FASTBALE Bijna dubbelen bij 30 graden

ondernemen met

vaktechniek

De nieuwe Vicon FastBale draait dit jaar voor het eerst bij Loonbedrijf Plantinga in Gerkesklooster. Na 4000 balen blijkt het persprincipe goed te werken en de machine een gewone perswikkelcombinatie nagenoeg te dubbelen. Ook zijn de kinderziekten goed verholpen. Rekenkundig blijken de gewone perswikkelcombinatie en de FastBale elkaar toch verrassend in balans te houden. De praktische voordelen geven dan de doorslag.

Milder

Plotseling heeft Loonbedrijf Plantinga in Gerkesklooster toch zeventig hectare op papier op de ongekend warme zomerse septembernamiddag met meer dan 30 graden, dus vol aan de bak met de twee perswikkelcombinaties: de huidige Deutz-Fahr 2235-perswikkelcombinatie van het bedrijf en de nieuwe Vicon FastBale-non-stop-perswikkelcombinatie.

Loon­be­drijf Plantinga is de eerste en enige Nederlandse gebruiker die er dit jaar mee heeft gedraaid. Het betreft een voorseriemachine die net na de eerste snede is gearriveerd.

Inmiddels heeft deze ruim 4000 balen geperst. Genoeg voor Piet de Vries, eigenaar van het loonbedrijf, om te weten wat de machine aan kan. Met de komst van de FastBale is hij teruggegaan van drie naar twee perswikkelcombinaties, met als uitgangspunt dat de nieuwkomer de dubbele capaciteit moet kunnen draaien ten opzichte van een Deutz-Fahr 2235pers bij een gelijk baalgewicht. Daar zit de winst voor De Vries. “Daarom hebben we hem gekocht: het persen van gelijkwaardige balen met de capaciteit van twee persen.

Daarmee bespaar ik nagenoeg een complete combinatie inclusief trekker en een chauffeur”, aldus Piet. Dat dit jaar een proefjaar is, wist hij vooraf.

46

GRONDIG 8 2016

Vaste Chauffeur Patrick Gaasendam stelt het wikkelen vanwege de hitte wat milder in. De pers kan tien rollen folie meenemen (acht voorraadrollen, twee in de wikkelaar), die op manshoogte in de zijkanten hangen. De wikkelaar staat ook op werkhoogte, wat het plaatsen van de wikkelrollen vergemakkelijkt. Daarna gaat het op cruisecontrol met afhankelijk van de omstan­ digheden twaalf tot vijftien kilometer per uur non-stop door.

Patrick houdt wel altijd even in om de baal met beleid voorzichtig op de zijkant af te leggen. De pers heeft het nu in de relatief dunne wiersen gemakkelijk en haalt daardoor niet de maximale capaciteit. De ervaring is dat de machine rond de 60 tot 70 balen per uur perst, tegenover circa 35 per uur voor de Deutz-Fahr 2235-perswikkelcombinaties. De 140 kW (190 pk) Deutz-Fahr Agrotron 6190 TTV is zwaar genoeg. Alleen onder zware omstandigheden (vogeltjesland met 25 snij­ messen) is het volle vermogen nodig. Daarbij maakt de pers nagenoeg even zware balen als zijn voorganger. De persdicht­ heid staat hiervoor niet helemaal op maximaal. De mogelijke extra verdichting ten opzichte van een gewone 1,25-metervastekamerpers zit in het eerst afpersen op 1,00 meter in de eerste kamer en dan nog eens op 1,25 meter in de tweede kamer. Plantinga wil een uniform product bij zijn klanten afleveren, ongeacht met welke pers hij komt. Bovendien is niet maximaal afpersen gunstig voor de levensduur en het onderhoud.

Snelle overgave Het eerst persen in de eerste perskamer tot een diameter van 1,00 meter en het daarna omzwenken van de invoer naar de tweede 1,25-meter-perskamer is op de computer goed te volgen. De eerste kamer komt daarbij even omhoog om de baal snel in de tweede perskamer te laten vallen. Je merkt daar niets van en kunt ongehinderd met dezelfde snelheid doorrijden. In de tweede perskamer wordt de baal vervolgens afgeperst en daarna valt deze direct op de dan onder de tweede kamer zakkende wikkeltafel. De wikkelaar gaat voor het verticaal wikkelen weer omhoog. De wikkelarmen beginnen rustig en voeren daarna het tempo op om de pers voor te blijven. De wikkelaar blijkt geen beperkende factor te zijn, los van een paar keer foliebreuk, maar daar heeft elke pers last van bij dit warme weer. Bij het afleggen (in dit geval

De rotorinvoer met maximaal 25 messen, met vooral als voordeel dat je halverwege de dag kunt switchen van twaalf op de andere dertien messen.

Piet de Boer van Loonbedrijf Plantinga is na een jaar goed te spreken over het systeem en de capaciteit. De pers kende volgens hem wel wat aanloopproblemen. Hij krijgt voor komend jaar een nieuwe, gemodificeerde machine uit de eerste productieserie.

met balenkantelaar) zakt de tafel. Dan houdt Patrick even in om de folie niet te beschadigen. Op het display van de computer kun je het hele proces volgen en weet je exact wanneer de baal wordt afgeworpen. Dankzij een camera is er goed zicht op de wikkeltafel.

Compact Wat de loonwerker ook aanspreekt, is de compactheid van de combinatie. Met circa 7,5 ton is hij nagenoeg even zwaar als zijn huidige Deutz-Fahr-perswikkelcombinatie. De FastBale is echter korter en daardoor wendbaarder. Ook is het gedrag in het veld met 710/50R26.5-banden in combinatie met een relatief hoge oplegdruk (de perskamers zitten voor de achteras) beter dan de tandem. Bij een baal op de wikkeltafel is de machine ongeveer in balans. De insporing op veengrond is dankzij de grotere banddiameter minder.

Met drie meter is de machine op deze banden net niet te breed. Het wippen tijdens het transport door de enkele as valt zo te zien mee. Het dagelijks onderhoud is een kwestie van een paar vetnippels aan de wikkelaar. De rest van de pers heeft automatische smering. De perskamers zijn vergelijkbaar met die van de gewone Vicon-vastekamer-perswikkelcombinaties.

Plantinga heeft dit jaar wel veel kleine technische storingen gehad. Het ging vooral om montagefouten en daarna enkele zaken die voor verbetering vatbaar waren, maar dat mag ook bij een voorseriemachine. De machine is continu gevolgd en onderhouden door Kverneland Group in samenwerking met dealer Tjitte de Wolff en er zijn al verbeteringen en aan­passingen doorgevoerd. Het hoofdprincipe, het non-stop-persen, blijkt wel goed te werken. Zo goed dat Piet de Vries vertrouwen heeft in het product. Voor volgend seizoen wordt de machine door Kverneland omgeruild voor een nieuwe, gemodificeerde machine uit de eerste productieserie. Part of the deal. Terwijl de eerste geperste balen meteen worden geladen, stapt De Vries snel zelf op de Deutz-Fahr-pers­ wikkelcombinatie. Zeventig hectare persen bij 30 graden op de namiddag in september is een flinke klus. Mocht de FastBale een keer stilvallen, dan heeft hij altijd nog zijn derde reserve-perswikkelcombi achter de hand, die hij ook inzet bij grote (voorjaars)pieken.

Vaste chauffeur Patrick Gaasendam kan het verloop goed op de computer volgens. Het niet meer hoeven stoppen is heel fijn. Wel houdt hij even in voor het afleggen van de balen.

De verticale wikkelaar kan de pers goed voorblijven. Het plaatsen van de folie gaat prettig op ‘manshoogte”

De pers heeft acht rollen op voorraad plus twee in de wikkelaar.

De machine heeft automatische smering; alleen de wikkelaar moet op enkele punten worden doorgesmeerd.

De machine is mooi compact en blijft op 710/50R26.5-banden op transport net binnen de drie meter.

Dankzij de relatief hoge oplegdruk ligt hij toch relatief rustig op de weg.

TEKST & FOTO’S: Gert Vreemann

GRONDIG 8 2016

47

ondernemen met

vaktechniek

Rekenen: in balans Twee persen vervangen door één. De pers is met een aanschafprijs van bruto circa € 130.000,-volgens Vicon ongeveer € 35.000,- tot € 40.000,duurder dan een vergelijkbaar uitgevoerde gewone perswikkelcombi­ natie. Je schrijft vanwege de hogere capaciteit sneller af. Wij hebben gerekend met een economische levensduur van 40.000 pakken. Dat lijkt ons beter dan ervan uitgaan dat de pers veel meer balen gaat persen.

De pickup, perskamers en wikkelaar moeten immers alle balen, net als een gewone perswikkelcombi, verwerken. De restwaarde zal laag zijn, maar we hebben voor de FastBale € 5000,- (boekhoudkundig) hoger aan­gehouden, omdat die jonger wordt ingeruild.

In het veld heb je een iets zwaardere trekker nodig; volgens Vicon on­ geveer 22 kW (30 pk) meer. Aangezien je per baal afperst, zal de vermo­ gensbehoefte niet veel hoger zijn. Dat blijkt ook in de praktijk. Wel zijn er meer draaiende delen in beweging te houden (dubbele perskamer).

Tegelijk bespaar je brandstof omdat het stoppen niet meer nodig is. Bo­ vendien is de pers niet veel zwaarder dan een gewone perswikkelcombi.

Het mannetje op de bok kost op uurbasis evenveel. We zijn in de bereke­ ning uitgegaan van € 5,- meerkosten voor de trekker. Grote vraag is na­ tuurlijk het onderhoud. Dat zal gevoelsmatig vanwege twee pers­kamers en meer onderdelen hoger zijn. Maar hoe dat zich gaat ontwikkelen, is nog onbekend. Omdat de eerste perskamer minder verdicht en de tweede alleen hoeft af te persen, kan het zijn dat de lagers en rollen wat ­langer meegaan. Voor de berekening hebben we dat even weggelaten.

Machine

Gewone perswikkel

FastBale

Aanschaf

€ 90.000,-

€ 130.000,-

Aantal pakken

40.000

40.000

Afschrijving

€ 80.000,-

€ 115.000,-

Afschrijving per baal

€ 2,-

€ 2,85

Trekker met chauffeur

96 kW/130 pk

118 kW/160 pk

Kosten per uur

€ 70,-

€ 75,-

Capaciteit per uur

35 balen

65 balen

Kosten per baal

€ 2,-

€ 1,15

Afschrijving plus trekker € 4,- per baal en chauffeur

48

GRONDIG 8 2016

€ 4,- per baal

De net niet dubbele capaciteit hebben we wel meegenomen. Er is ge­ rekend met een capaciteit van 35 balen per uur voor de standaard pers­ wikkelcombi en 65 per uur voor de FastBale. Puur hierop geconcentreerd kom er dan de volgende vergelijking extra investering versus besparing in trekker en chauffeur uit.

Zo is het aardig in balans, maar er zijn nog wel enkele opmerkingen te maken. De brandstofkosten per baal kunnen gunstiger uitvallen voor de FastBale vanwege de hogere productiviteit en het niet stilstaan. Een keer iets langer onderhoud aan deze pers weegt waarschijnlijk ruimschoots op tegen twee persen onderhouden. Dit is wel een belangrijk discussie­ punt, omdat de onbekende post onderhoud een flinke kostenpost is. De trekkerkosten kun je voor de FastBale hoger aanhouden. De persen zijn nagenoeg even zwaar en de winst zit hem in het niet stoppen. Dat is positief voor de trekker en het brandstofverbruik. In de praktijk maak je met vrijwel dezelfde trekkerkosten 65 pakken per uur, versus 35 voor de gewone perswikkelcombinatie. Rente, verzekering en stalling moeten ook nog worden gerekend. Rente en verzekering zullen hoger uitvallen, de kosten voor stalling lager. Die kosten moet je dan ook omslaan per baal. Dan zal de FastBale gunstiger zijn. Daarmee bespaar je een plek in de stalling.

Een enkele combinatie is kwetsbaarder in de beperkte perstijd dan twee.

Als je dan een extra combinatie achter de hand moet hebben, moet je die kosten ook meerekenen. Andersom: als je huidige persen in de piek­ tijden helemaal vol zitten, bespaart de FastBale een extra of een halve of driekwart combinatie en kun je het werk die dag met de FastBale beter gedaan krijgen. Op een kritische persdag met vaak piekdrukte heb je bij de FastBale een extra trekker en chauffeur beschikbaar die elders posi­ tieve omzet kan maken. De trekker en chauffeur met de FastBale maken dan per uur flink meer omzet. Die ene persoon draait dan even met de FastBale 65 balen maal € 15,- is bijna € 1000,- omzet per uur weg tegen­ over zijn collega met de gewone perswikkel 35 balen € 15,- ruim € 500,-.

De FastBale zal met zijn capaciteit ook interessant zijn ten opzichte van een vierkantepakkenpers, met als grote voordeel dat je er geen aparte wikkelaar achteraan hoeft te sturen. Kortom, een mooi onderwerp om op een studieavond aan te rekenen en over door te praten. Rekenkundig is het verschil behoorlijk kleiner dan het gevoel van de winst in de praktijk.

Alliance Tire Europe BV: De Entree 59

1101 EE Amsterdam – The Netherlands • Tel: +31 (0) 20 2184 770 • Fax: +31 (0) 20 2184 771 • Contact: info.europe@atgtire.com • www.atgtire.com

BESCHEIDEN

Het maakt niet uit hoeveel land of dieren een veehouder bezit, ze zullen er nooit over opscheppen. Een veehouder blijft bescheiden. Maar die bescheidenheid is onlosmakelijk verbonden met trots. Trots over hun producten. Precies daarom investeren ze in het beste materialen. Alliance biedt de allerbeste banden aan. Meer dan 2.300 verschillende banden voor tractoren, maaidorsers, spuitmachines, karren en aanhangers. Fantastische kwaliteit voor een schappelijke prijs. En dat spreekt elke veehouder aan. Want niemand zegt nee tegen een goed koopje. BETTER VALUE. SMARTER CHOICE.

NAAR DE R E E M R O F IN ACTIE!!

VOORKOOP

ERVAAR HET NU ZELF: BLAUW WERKT!

Hallo, wat kunnen wij doen voor u? Netjes dat we dit vragen toch, vindt u niet? Voor ons is dit vanzelfsprekend! Bij LEMKEN neemt u als loonwerker een heel bijzondere plaats in. Wij zijn geïnteresseerd in uw mening en staan open voor suggesties en wensen! Juist daarom zijn onze landbouwmachines zoals ze nu zijn: efficiënt, veelzijdig en hoogwaardig. Overtuig uzelf! En ervaar wat veel loonwerkers al lang weten: Blauw werkt!

lemken.com

Is uw investeringsplan 2017 al gereed?

De investeringsbedragen worden steeds groter, marges staan onder druk en de bank stelt steeds meer vragen over uw geplande investeringen. Een goede financiële planning draagt bij om grip te houden op een gezonde financiële situatie van uw bedrijf. De bedrijfskundige adviseurs van CUMELA Advies helpen u graag verder. Informeer naar de mogelijkheden om te komen tot een praktisch werkend financieel bedrijfsplan. Het plan geeft u nog meer inzicht in de financiële kant van uw bedrijf en gebruikt u als financieringsaanvraag richting uw bank.

Hiermee heeft u onder meer aandacht voor: > Investeringsplan 2017 > Financieringsmogelijkheden > Exploitatiebegroting en rendement > Liquiditeitspositie > Zekerheidstellingen bank > Verbeterpunten in uw bedrijf > Arbeids-en machinebenutting Meer informatie Meer weten? Bel voor een afspraak met uw bedrijvenadviseur of de CUMELA Infolijn: 033 – 247 49 99. Mailen kan ook: infolijn@cumela.nl.

ondernemen met

vaktechniek

ECONOMIE

IN KORT BESTEK

CUMELA-Kompas Analyse

Ernstige beroepsfout

Boekwaarde machines en bruto marge van grondverzetbedrijfven (euro's)

Beste Jan, In het Uniform Europees Aanbestedingsdocument bij een bestek moet ik opgeven of mijn onderneming zich schuldig heeft gemaakt aan ernstige beroepsfouten. Niemand is foutloos. Maar als ik ‘ja’ zeg, hang ik…

1.800.000 1.600.000 1.400.000 1.200.000 1.000.000 800.000

Beste aannemer,

600.000 400.000

2011

2012

2013

Boekwaarde machines

2014

2015

Bruto marge

Investeringen grondverzetmaterieel terug op niveau Na een duidelijke dip in 2012 zijn de investeringen in grondverzetmachines in de jaren erna weer opgelopen naar € 212.000,- in 2015. Een forse stijging ten opzichte van 2012, toen er gemiddeld maar € 119.000,- werd geïnvesteerd. Het gevolg van die geringe investeringen is dat de boekwaarde van de aanwezige machines in 2012 daalde naar € 778.000,-. Als gevolg van het aanhoudende stabiele investeringsniveau is het daarna weer opgelopen naar € 893.000,-.

Uit de cijfers blijkt hoe conjunctuurgevoelig deze investeringen zijn. De investeringen en boekwaarde volgen namelijk grotendeels de ontwikkeling van de bruto marge. Bij een aantrekkende markt en stijgende omzetten zien we een toename van de investeringen, andersom een afname van investeringen. De bruto marge daalde in 2012 naar € 1.504.000,-, maar is daarna weer gestegen naar € 1.639.000,- in 2015.

Een eenvoudig kengetal om de machinebenutting tot uitdrukking te brengen, is de verhouding van de bruto marge tot de boekwaarde machines. In de tabel is te zien dat deze vrijwel stabiel is. Het effect van een terughoudend investeringsniveau in 2012 is duidelijk te zien. Door de geringe investeringen in dat jaar was de bruto marge ten opzichte van de boekwaarde hoog. Ten opzichte van de agrarische loonbedrijven zien we dat grondverzetbedrijven duidelijk minder kapitaalintensief zijn. De verhouding bruto marge/boekwaarde machines lag bij de grondverzetbedrijven met 1,8 in 2015 duidelijk hoger dan bij de agrarische loonbedrijven (1,15 in 2015).

Tabel 1: Bruto marge in verhouding tot de boekwaarde machines 2011 2012 2013 2014 2015 1,76 1,93 1,91 1,89 1,83 Bruto marge/boekwaarde machines € 196.209 € 119.686 €211.326 € 226.431 € 212.094 Investeringen Geconcludeerd kan worden dat ondernemers in het grondverzet het investeringsniveau aanpassen aan de marktontwikkelingen en het omzetniveau. Mede door stijgende omzetten was er de afgelopen drie jaar voldoende ruimte voor vervangingsinvesteringen en het op peil houden van de machinebenutting.

De gegevens zijn gebaseerd op de jaarcijfers van 40 grondverzetbedrijven die over de periode 2011-2015 hebben deelgenomen aan de kengetallenvergelijking CUMELA-Kompas Analyse. Ruim een derde van de jaarcijfers 2015 is op dit moment verwerkt. Het gaat hier dus om voorlopige cijfers. Komende periode zullen van meer bedrijven de cijfers worden verwerkt.

Wilt u weten hoe uw kengetallen zijn, doe dan mee aan de kengetallenvergelijking CUMELA-Kompas Analyse. Neem hiervoor contact op met uw bedrijvenadviseur, bel met de infolijn op (033) 247 49 99 of stuur een e-mail naar kengetallen@cumela.nl.

Het Hof van Justitie geeft als uitleg van een ernstige fout: elk onrechtmatig gedrag van de betrokken marktdeelnemer dat invloed heeft op zijn professionele geloofwaardigheid, gewoonlijk gedrag dat wijst op kwaad opzet of nalatigheid van een zekere ernst. Daarmee blijft het een open norm die voor meerdere uitleg vatbaar is. In elk geval niet een (ernstige) fout die u voor de eindoplevering heeft hersteld. De opdrachtgever zal misschien niet blij zijn geweest met hoe één en ander is verlopen, maar uiteindelijk is het werk conform het bestek opgeleverd. Het ligt anders als de rechter uitspreekt dat er sprake is van een ernstige beroepsfout. Niet altijd ligt er echter een gerechtelijke uitspraak.

De aanbestedende dienst moet dan aantonen dat het om een aantoonbare ernstige beroepsfout gaat die past in een fout gedrag en die gaat over competenties die concreet nodig zijn om de opdracht goed te kunnen uitvoeren.

Bij een overtreding van een relevante beroepsgedragsregel moet er sprake zijn van een gerechtelijke uitspraak die in de vier jaar voorafgaand aan het tijdstip van het verzoek tot inschrijving onherroepelijk is geworden. Ook bij ernstige (beroeps)fouten geldt de termijn van de vier jaar. Als de inschrijver naar het oordeel van de aanbestedende dienst voldoende maatregelen heeft genomen om het geschonden vertrouwen te herstellen, hoeft de aanbestedende dienst hem niet uit te sluiten. Dit kan ook zo zijn als naar het oordeel van de aanbestedende dienst uitsluiting niet proportioneel is met het oog op de tijd die is verstreken sinds de veroordeling en gelet op het voorwerp van de opdracht. Het Uniform Europees Aanbestedingsdocument geeft de mogelijkheid om aan te geven welke maatregelen het bedrijf heeft genomen om te voorkomen dat het weer eenzelfde ernstige beroepsfout maakt.

Daarom het advies om ‘ja’ in te vullen wanneer dat moet. Mocht namelijk blijken dat u deze vraag ten onrechte met ‘nee’ hebt ingevuld, dan wordt uw inschrijving sowieso terzijde gelegd. En maak gebruik van de mogelijkheden van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument om uw corrigerende maatregelen te beschrijven.

Jan van der Leij Beleidsmedewerker GWW CUMELA Nederland

GRONDIG 8 2016

51

ondernemen met

cumela

CUMELARIA

CONSTRUCTIEF WERKBEZOEK BIJ VDA INFRA EN SIMON VAN DER GUN Op woensdag 21 september bezochten wethouder Hans Marchal, Pieter Zwaan (teamleider Leefomgeving) en Hay Timmermans (water/landschap) van de gemeente Wijk bij Duurstede twee cumelabedrijven in de gemeente. De ochtend begon bij VDA Infra, waar directeur Chris van den Anker zijn bedrijfsfilosofie aan de heren uitlegde. Ook werd er van gedachten gewisseld over de manier van werk uitgeven door de gemeente.

Aansluitend werd er een bezoek gebracht aan Loonbedrijf Simon van der Gun, waar de werkverdeling bestaat uit zestig procent agrarisch loonwerk en veertig procent grondverzet en cultuurtechnisch werk. Hier werd duidelijk dat er een fors verschil is tussen de bezochte bedrijven. Van der Gun heeft behoefte aan veel meer ruimte om alle seizoenen m ­ achines te kunnen stallen. Het werkbezoek werd door alle partijen als prettig en constructief ervaren.

VAN PINXTEREN IN BOXTEL VIERT 65-JARIG BESTAAN Op vrijdag 16 september vierde Loon- en Transportbedrijf van Pinxteren BV in Boxtel zijn 65-jarig bestaan. Ontstaan uit een agrarisch loonbedrijf heeft Van Pinxteren heden ten dage de focus op grondwerk, rioolwerk, sloop- en transportwerkzaamheden. De agrarische oorsprong vindt je nog altijd terug in de flexibiliteit en gedrevenheid van de medewerkers.

Ruim 400 aanwezigen, onder wie oma Mien (oprichtster van het bedrijf), zagen die middag hoe Marcel en Judith van Pinxteren door Erik van ­Aaken, voorzitter van het bestuur van Brabant, en Wilco Emons, bedrijvenadviseur van CUMELA Nederland, werden gehuldigd met de gouden CUMELA-speld.

KENGETALLEN EN TREKKERBUMPERS Tijdens de rondgang bij Loonbedrijf Mulder in Groningen viel het oog van de deelnemers aan de bijeenkomst ‘Sturen op kengetallen’ op de aanwezige trekkerbumpers. Ze waren er snel over uit. “Het is goed dat we als sector aan de buitenwereld laten zien dat we veel aandacht hebben voor veilig landbouwverkeer”, sprak één van de deelnemers. De discussie ging nog wel over de verschillende typen en uitvoeringen, het gebruik van frontgewichten en frontaandrijving, opbergruimte en aanschafprijs.

Na de rondgang gingen de deelnemers weer in gesprek over hoe de ­arbeidsbenutting op het bedrijf kan worden verbeterd. Een nuttig tussendoortje om de trekkerbumper breder onder de aandacht te krijgen.

FEESTELIJKE OPENING NIEUWE HAL GRONDVERZETBEDRIJF OOSTERVELD BV Op vrijdag 2 september heeft Grondverzetbedrijf Oosterveld BV in ­Bornerbroek zijn nieuwe hal feestelijk geopend. Dat werd gevierd met opdrachtgevers, collega-bedrijven, werknemers, omwonenden en vrienden en familie. Het was een gezellig feest, waarbij iedereen een kijkje kon nemen in de prachtige hal en werkplaats en op het vernieuwde terrein. Met het oog op de toekomst is ervoor gekozen om een ruime hal op te zetten die voldoet aan de laatste eisen op het gebied van efficiëntie, ­milieu en veiligheid. Naast de bouw van een nieuwe hal is ook het ­buitenterrein aangepast. Het resultaat mag gezien worden.

52

GRONDIG 8 2016

GEKRUID NIEUWBOUW JOOST DE VRIES GROND- EN SLOOPWERKEN KLAAR

Personeelsbeleid

Het weekend van 3 en 4 september stond in het teken van de opening van het nieuwe bedrijfspand van Joost de Vries Grond- en Sloopwerken.

Joost de Vries begon in 2004 met zijn bedrijf in de loods van zijn ouders in Leende. Momenteel is het bedrijf gevestigd op Den Engelsman 13 in Maarheeze en is de nieuwbouw geheel klaar. Het is een prachtige locatie en een mooi en net bedrijf met mogelijkheden om door te groeien. Op 3 september hield het bedrijf een feestavond voor genodigden en op 4 september vond de open dag plaats, die zeer druk werd bezocht.

Na de bouwvakvakantie zijn we de tweede helft van het jaar goed begonnen. Eén van onze collega’s, Johan, was twaalfenhalf jaar in dienst. Om dit te vieren, hebben we een barbecue gehouden met alle partners erbij. Dit betekent voor mij heel veel vlees bakken en zorgen dat niemand iets te kort komt. Het was een mooie avond, het was lekker weer, de sfeer was goed, bijna iedereen was er en we hebben onze collega Johan in het zonnetje gezet (letterlijk en figuurlijk).

VOLVO IRON KNIGHT VERBREEKT WERELDSNELHEIDSRECORDS

Bij zo’n avond hoort natuurlijk een speech van de directeur, Dirk Jan van Stipdonk. Tijdens deze speech zijn me een aantal zaken opgevallen: iedereen is geïnteresseerd in wat komen gaat, er wordt gelachen, de teamspirit is er, over en weer is er waardering voor de inzet in het verleden en iedereen heeft zin in de toekomst. Daarnaast zie ik tijdens het maken van foto’s nog iets moois: een trotse vader (de oprichter van Van Stipdonk Landschapsinrichting) van de directeur. Dit jaar mogen we naast een collega die twaalfenhalf jaar bij Van Stipdonk werkt ook een ander feest vieren, een machinist die veertig jaar bij ons werkt. Deze graaflaadmachinist is nog door Piet van Stipdonk aangenomen. We merken dat een actief personeelsbeleid loont. Regelmatig gesprekken voeren (informeel en formeel), leuke activiteiten met elkaar doen, open staan voor elkaars input en zo nu en dan ook tijd vrij maken voor elkaar werkt.

Er zijn steeds meer collega’s die hun weg terugvinden naar ons. Ja, bij ons is er ook wel eens wat, maar ‘het gras is niet altijd groener’ bij een ander.

Eén van de publiekstrekkers op de IAA was deze 1765 kW (2400 pk) sterke Iron Knight-racetruck op de stand van Volvo. De speciaal hiervoor gebouwde racetruck met D13-middenmotor in combinatie met standaard geproduceerde I-Shift Dual Clutch-transmissie heeft het snelheidsrecord verbroken in de categorieën 500 en 1000 meter met staande start.

Op de 1000 noteerde dit kanon 21,29 seconden, goed voor gemiddeld 169 km/u. Tijdens de recordpogingen behaalde The Iron Knight een topsnelheid van 276 km/u. De recordpoging vond plaats op een afgesloten testterrein in Noord-Zweden.

De cumelabranche is een mooie branche om in te werken. “Niet lullen, maar poetsen”, zeggen we wel eens. Uitspreken dat we trots zijn op ons werk doen we niet zo vaak, want het is toch normaal dat we hard en goed willen werken, samen met onze collega’s? Bij deze wil ik het wel zeggen: ik ben trots op onze landschapsinrichters en op ons bedrijf. Ik hoop dat meer bedrijven in de cumelabranche mij zullen volgen om dit te uiten. Wellicht kunnen we dan in de toekomst nog meer nieuwe collega’s en leerlingen ontmoeten.

Merel van Stipdonk-van Riel Van Stipdonk Landschapsinrichting BV

GRONDIG 8 2016

53

ondernemen met

cumela

25 JAAR LOONWERKONDERWIJS

Trekker rijden kan iedereen toch?

Leren stopt nooit Van leerlingstelsel loonwerk in de jaren tachtig tot de huidige opleiding Groen, Grond & Infra nu: in de loop der tijd is er veel veranderd in het loonwerkonderwijs. Docenten van het eerste uur Arie Versluis en Jurriën van ’t Oever blikken terug en vooruit.

Als hij nog één kilometer had doorgereden, had hij opnieuw de krik onder één van de assen van de opraapwagen moeten plaatsen, realiseert de medewerker van cumelabedrijf HABO uit Noordeloos zich als hij zijn trekker tot stilstand heeft gebracht op de werf. Zijn werkgever en zijn oud-docent staan meteen gebogen onder de wagen naar de assen te kijken.

Een eerder aangebrachte noodreparatie is verschoven en de

as is niet goed meer gelokaliseerd. De docent pakt meteen zijn telefoon en maakt foto’s van het cruciale moment. “Kijk, dat zijn ook weer leermomenten voor mijn leerlingen”, zegt Arie Versluis van het Prinsentuin College. “Ik maak in mijn lessen graag gebruik van de praktijk.”

Versluis, al 26 jaar betrokken bij het loonwerkonderwijs, is een bekende in de sector. Samen met collega Jurriën van ’t Oever, nu leraar loonwerk op AOC Groene Welle in Zwolle, was hij één van de docenten die bij de oprichting van de opleiding betrokken was. “Toentertijd vond de buitenwereld een opleiding voor loonwerk totaal niet nodig”, zegt Van ’t Oever. “Trekker rijden kan iedereen toch, was de opvatting.

Toch zag de sector zelf wel in dat het nodig was. Nu bestaat er gelukkig sowieso geen twijfel meer over.”

Dezelfde basisprincipes

25 jaar loonwerkonderwijs Het loonwerkonderwijs bestond vorig jaar een kwart eeuw. In die 25 jaar is er veel veranderd en nog steeds zijn er veranderingen gaande. Het onderwijs probeert daar continu op aan te sluiten, maar dat is geen eenvoudige taak. Daarnaast moet ook de moderne werkgever zijn werknemers blijven opleiden. Reden genoeg dus om aandacht te besteden aan de toekomst van morgen. Leren stopt nooit.

54

GRONDIG 8 2016

Momenteel zijn er tal van opleidingen in de cumelasector, van mbo tot hbo, van BOL tot BBL, maar de basisprincipes zijn hetzelfde gebleven. Zaaien en poten gebeurt nog steeds, al is het dan wel met slimmere machines. Ook de werking van een kunstmeststrooier is in 25 jaar niet veel veranderd. De ontwikkelingen gaan echter door. “Vroeger deed de loonwerker alles zelf, dus nam motorenkennis op onze school een groot deel van de lesstof in beslag. Nu brengen loonbedrijven hun trekkers naar een mechanisatiebedrijf en wordt er nauwelijks meer gesleuteld aan de motor”, zegt Van ‘t Oever.

“Dat merken we zelf op school. We hebben een mooie NewHolland-trekker geleased, maar de jongens mogen daar gedurende het jaar niet zelf aan sleutelen.”

Daarnaast is er meer theorie in de studie geslopen, waar niet alle BBL-fans even blij mee zijn. Vakken als ‘leren, loopbaan, burgerschap’, rekenen en Nederlands zijn wettelijk verplicht.

“Een BBL’er van niveau 2 heeft geen behoefte aan Nederlands. Dat heeft hij op de middelbare school al gehad. Of je ‘vindt’ nu met een ‘d’ of ‘dt’ schrijft, maakt voor zijn vakmanschap niks uit. Toch moeten we ze die droge stof bijbrengen”, zegt Versluis. “Het zou beter zijn als die vakken zouden worden geïmplementeerd in de belevingswereld van de leerling.

Dus laat me die jongens leren om formulieren in te vullen, zoals werk- of mestbonnen. Daar hebben ze in deze wereld veel meer aan.”

Groen, Grond & Infra De opleiding Groen, Grond & Infra is een mbo-opleiding die wordt gegeven op verschillende AOC’s. De opleiding is te volgen via BOL (beroepsopleidende leerweg), waarbij de leerling het hele jaar naar school gaat en tussendoor perio­ des stage loopt, de beroepspraktijkvorming (BPV). BBL staat voor beroepsbegeleidende leerweg. Hierbij gaat de leerling één dag in de week naar school en de andere dagen is hij in dienst bij een leerbedrijf. De opleiding Groen, Grond & Infra bestaat uit verschillende niveaus. Niveau 2 betekent een op­ leiding tot medewerker die onder begeleiding kan werken.

Met niveau 3 is de leerling vakbekwaam en kan hij zelfstan­ dig aan de slag. Met niveau 4 kan de leerling vakexpert, uit­ voerder of opzichter worden. Met ingang van het schooljaar 2016-2017 wordt de huidige mbo-opleiding Groen, Grond & Infra gesplitst in twee richtingen: agrarisch loonwerk en groen & cultuurtechniek. De AOC’s kiezen zelf welke oplei­ ding ze aanbieden, waarbij de vraag vanuit de regio leidend is. Wel zijn er keuzedelen ontwikkeld, waardoor de leerlin­ gen toch worden opgeleid voor de brede werkzaamheden in de sector. Behalve op AOC’s worden ook op ROC’s, vak­ scholen en op hbo’s opleidingen in het agrarisch loonwerk, het cultuurtechnische werk en grondverzet gegeven.

Andere mentaliteit Het is niet alleen de opleiding die is veranderd, maar ook de leerling zelf. “Het groepsgedrag op school bevordert de studie niet altijd. Normen en waarden bijbrengen, ze laten meedenken met de klant, is tegenwoordig het allermoeilijkst”, zegt Versluis. “Daarnaast kwam vroeger elke jongen van het platteland. Nu hebben we ook veel jongens - en meiden - uit de stad”, gaat hij verder. “Zij hebben een andere achtergrond dan plattelandsjongeren. Vaak ontbreekt de basiskennis.

Denk alleen al aan het herkennen van gewassen of machines.”

Op AOC Groene Welle in het oosten van het land ziet Van ’t Oever nog een andere verschuiving. “Leerlingen zijn gemakzuchtiger. Er zijn erbij die kiezen voor de opleiding omdat ze achter hun computer zitten, nadenken over wat ze willen, buiten een trekker voorbij zien rijden en dat lijkt ze dan wel wat. Als ze zich bij mij melden, blijkt vaak dat ze nog nooit op een loonbedrijf zijn geweest.”

Flexibiliteit in praktijk Leerlingen voldoende praktijk meegeven, is een lastige opgave. Dat komt deels door het ontbreken aan flexibiliteit in de opleiding. Scholen fuseren en worden groter, waarmee ook het bestuurlijk apparaat verstart. “Vroeger kon ik de opleiding grotendeels zelf invullen,” zegt Versluis, “maar nu we als Prinsentuin College zijn opgegaan in MBO Breda moet ik me aan allerlei richtlijnen houden. Dat is jammer, want het bestuur heeft geen enkele affiniteit met de loonwerkpraktijk.”

Van ’t Oever haakt daarop in. “Vandaag hadden de BBL’ers hun wekelijkse schooldag, maar met dit mooie weer komen hun loonbedrijven om in het werk. Driekwart van de klas was er toch. Ik heb ze ’s middags naar hun bedrijven gestuurd. In deze periode kunnen die jongens juist praktijkervaring

Oudgediende Arie Versluis vindt het jammer dat er steeds minder ­mogelijkheden zijn om het lespro­ gramma een eigen draai te geven.

Jurriën van ’t Oever vindt het belangrijk om leerlingen al op school voldoende basisvaardigheden voor het besturen van een trekker bij te brengen.

­ pdoen. De schoolleiding zal er misschien niet blij mee zijn, o maar je moet een beetje kunnen schipperen.”

Beiden pleiten voor een flexibeler schoolprogramma. In de winter meer theorie op school, in het voorjaar meer praktijk.

Versluis gaat zelfs zo ver dat hij een combinatie van BOL en BBL bepleit. “In zo’n structuur kunnen de leerlingen zich in de eerste jaren vooral richten op basisvaardigheden zoals trekker rijden, werken met GPS en het herkennen van machines en gewassen. Daarna zijn ze klaargestoomd voor de praktijk”, aldus Versluis. Ook voor de leerbedrijven heeft dat voordelen, meent hij. “De pieken op een loonbedrijf worden steeds groter. Als een leerling op het bedrijf komt, moet hij meteen inzetbaar zijn en niet eerst hoeven leren trekker rijden.”

Van ‘t Oever vult aan: “Kijk, als een leerling van de kappers­ opleiding bij een kapper aan het werk gaat, verwacht het ­bedrijf dat die leerling nog niks kan, maar als een loonwerker een leerling in dienst neemt, gaat die meteen met kostbaar materieel op pad. Dat is voor het bedrijf een groot risico. Het is daarom beter om ze in een beschermde omgeving - op de school of bij een praktijkbedrijf - de vaardigheden bij te ­brengen.”

Beiden zijn dan ook blij met het sectorplan Loonwerk dat CUMELA Nederland in samenwerking met de sociale partners heeft opgesteld. Hierin is onder andere opgenomen dat 350 BBL-leerlingen gedurende hun opleiding tien extra praktijkdagen krijgen aangeboden om extra praktische kennis te verwerven ter verhoging van het vakmanschap en de zelf­standigheid. “Dat is echt een prachtige vondst”, zegt Van ’t Oever. “Dat zorgt voor meer enthousiasme, zowel onder leerlingen als leraren.”

TEKST & FOTO: Marjolein van Woerkom

GRONDIG 8 2016

55

ondernemen met

cumela

CUMELA.NL

Op deze pagina’s samenvattingen van berichten die eerder op Cumela.nl zijn geplaatst. Wilt u op de hoogte blijven van het actuele nieuws? Ga naar Cumela.nl. Daar publiceert de redactie dagelijks nieuws van en voor de cumelasector.

REACTIE MILJOENENNOTA CUMELA Nederland heeft in een reactie op de miljoenennota aangegeven verheugd te zijn dat het kabinet blijft investeren in nieuwe auto-, spoor- en waterwegen. De extra investering van een miljard euro per jaar ziet de organisatie als een stimulans voor de cumelasector, omdat de aanleg vaak met veel grondverzet gepaard gaat. Het uitblijven van aanpassingen aan de Wet werk en zekerheid in de gepresenteerde kabinetsplannen wordt door CUMELA betreurd. De organisatie laakt ook het uitblijven van een reactie op de nieuwe Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties, de vervanger van de VAR. Door de grote onduidelijkheid rond deze wet blijven veel ondernemers en zzp’ers in grote financiële onzekerheid.

Zeer onwenselijk vindt CUMELA het stapelen van regels in de mestwetgeving. De Meststoffenwet kent al vier stelsels en daar wordt nu een vijfde stelsel bovenop gebouwd, namelijk de fosfaatrechten voor de melkveehouderij.

Grote zorgen maakt CUMELA zich over de decentrale regelgeving die ontstaat als gevolg van de nieuwe Omgevingswet. De organisatie vreest dat de sector op het platteland te maken krijgt met een veelheid aan gemeentelijke regelingen, bijvoorbeeld rond geluid.

Tot slot heeft de organisatie opnieuw aandacht gevraagd voor de aanhoudende onrechtvaardigheid in het verlenen van subsidies uit Europese fondsen die ontstaat door de regionale invulling. Directeur Hannie Zweverink: “Ook nu weer zien we bij de POP3-gelden dat deze niet voor alle bedrijven in de landbouwsector beschikbaar komen, maar alleen voor agrarische ondernemers.”

OOK OP CUMELA.NL • • • • • • •

Detachering vanuit de EU/EER naar Nederland verder gereguleerd Arbocatalogus uitruimen kassen goedgekeurd Tekst CAO LEO Vijf miljoen euro extra voor verwijderen asbest Veel aandacht voor trekkerbumpers Boete voor truckbouwers wegens kartelafspraken Vrijstellingen nascholing code 95

CODE 95 Sinds 10 september moeten alle beroepschauffeurs in het goederenvervoer de code 95 op het rijbewijs hebben. Zo niet, dan mag er niet meer beroepsmatig met de vrachtwagen worden gereden. Wanneer de chauffeur wel de 35 uur nascholing heeft gevolgd, maar de code 95 nog niet op het rijbewijs is bijgeschreven, mag hij geen vervoer meer verrichten met een vrachtwagen. Het niet hebben van de code 95 kan een boete opleveren van € 800,- per overtreding. Op cumela.nl vindt u informatie die geldt voor chauffeurs die al voor 10 september 2009 hun C-rijbewijs (bedrijfsauto’s) dan wel voor 10 september 2008 hun Drijbewijs (bus) hebben behaald. Ook zijn er enkele vrijstellingen, die u in het bericht ‘Vrijstellingen nascholing code 95’ kunt lezen.

56

GRONDIG 8 2016

DE VLAG HING UIT IN HOORN! Op de zomerse middag van 12 juli werden de diploma’s uitgereikt aan de geslaagden van het Clusius College in Hoorn. Acht leerlingen ontvingen het diploma Loonwerk niveau 2 en maar liefst elf leerlingen namen het diploma Loonwerk niveau 3 in ontvangst. De mentoren, Arend-Jan van Splunter en Rob Gravemaker, spraken de jongens, hun ouders en andere belangstellenden toe met een fotopresentatie en een verhaal over hun carrière op school en op de stagebedrijven. Naast het diploma en de bloemen ontvingen de geslaagden van bedrijvenadviseur Ada Kieft een tas met informatie over de cumelasector en vakblad Grondig.

STIGAS INTRODUCEERT EEN NIEUWE RI&E-METHODIEK Stigas heeft de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) totaal vernieuwd. Resultaat is een digitaal systeem dat eenvoudig en toegankelijk is en u motiveert en aanzet tot actie en verbetering. Een goed opgestelde RI&E helpt ongevallen te voorkomen, maar dan moet het plan van aanpak niet in uw bureaula verdwijnen; het moet altijd in uw achterhoofd zitten, bij al uw activiteiten. In het nieuwe RI&E-systeem geeft u zelf aan wat u gaat doen om risico’s te voorkomen, waarbij u aan elke actie een termijn koppelt. Voor meer informatie neemt u contact op met de Stigas-servicedesk: (085) 044 07 00.

DIESELPRIJS BIJNA OP NIVEAU 2015 Door een stijgende olieprijs is de diesel in augustus weer 2,7 procent duurder geworden. Inmiddels ligt de prijs weer bijna op het niveau van 2015. Over geheel 2016 is de prijs al met 8,3 procent gestegen.

CUMELA-EXCLUSIEFARTIKELEN Leden kunnen deze digitale Grondig-artikelen gratis lezen op Cumela.nl. De artikelen zijn opgemaakt als pdf, zodat u deze eenvoudig kunt downloaden en printen.

• Eigenrisicodragerschap WGA: wat moet ik doen?

• CUMELA Nederland: een weloverwogen keuze. Samen staan we sterk!

• Twaalf jaar ‘vastzitten’ aan een zieke werknemer? Veranderingen WGA • Gewasschade en tariefstructuur. Slechte weersomstandigheden zorgen waarschijnlijk voor lagere opbrengsten • Code 95 na 10 september 2016. Nieuwe nascholingsperiode gestart.

• Wie betaalt de schade bij ongevallen door modder op de weg?

NATIONAAL KABEL- EN LEIDINGCONGRES Op 2 november organiseert het Kabel- en Leidingenoverleg (KLO) in Nijkerk het Nationaal Kabel- en Leidingcongres 2016. Het thema van het congres is ‘Iedereen is verantwoordelijk als het gaat om voorkomen van graafschade’. De komende maanden gaat er veel veranderen in de graafsector. De WION (Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten) verandert, er komt een nieuw Klic-systeem en er komt een nieuwe Richtlijn zorgvuldig graafproces (CROW 500). Tijdens het congres komen al deze onderwerpen aan bod. Het congres is bedoeld voor iedereen die direct of indirect te maken heeft met de WION en het werken aan ondergrondse infrastructuur. Ga naar www.kabelenleidingoverleg.nl voor uw inschrijving.

COLLEGE VAN OLDAMBT EN LTO BEZOEKEN CUMELASECTOR Op dinsdag 13 september zijn burgemeester en wethouders van Oldambt en de LTO op bedrijfsbezoek geweest bij cumelabedrijf Boven in Finsterwolde.

Met het bezoek wilden ze meer inzicht krijgen in de waarde van de bedrijven voor het gebied. Er is gesproken over de veiligheid binnen het bedrijf en de veiligheid op de weg. Arnold en Nanda Boven hebben veel aandacht voor veiligheid. Ook is de invoering van kentekens voor (land)bouwvoertuigen besproken. Die komt de verkeersveiligheid ten goede. De middag werd afgesloten met een rondleiding over het bedrijf. Burgemeester en wethouders waren erg enthousiast en vonden het een interessante bijeenkomst.

VEELGESTELDE VRAGEN LEEST U OP CUMELA.NL • Heeft een AOW-gerechtigde nog een arbeidsovereenkomst nodig?

• Heeft een medewerker recht op vakantietoeslag bij uitbetaling van nietopgenomen vakantiedagen?

• Ik krijg een factuur van de school van mijn BBL’er. Moet ik die betalen?

• Hoe hoog mag een maaikorf zijn?

• Ik ben staande gehouden en beboet voor uitstekende delen. Hoe zit dat nu precies?

• Vanaf welke diepte moet ik maatregelen nemen als mijn grondwerker in een sleuf werkt?

VOORZITTER “Loonwerk is sociaal onverantwoord” Het is alweer vijftien jaar geleden dat ik met een klant in het noorden van de Noordoostpolder sprak over agrarisch loonwerk. Ik stak mijn bewondering voor het collegaloonbedrijf bij hem in de buurt niet onder stoelen of banken, waarop hij zei: ”Het is allemaal hartstikke mooi, al die machines, maar zo veel uren werken vind ik sociaal onverantwoord.” En dat die woorden indruk maakten, blijkt wel uit het feit dat ik ze nog steeds heb onthouden.

Dat loonwerk sociaal een vreselijk lastig beroep is, weten we allemaal. Veel uren werken, ’s avonds, zaterdags, soms zondags. Op momenten dat een ander vrij is, zitten wij met een stuur in onze handen. Eén van mijn medewerkers vertelde me vorige week dat hij erover denkt om iets anders te gaan doen. Hij krijgt zijn tweede kleine en zei letterlijk: “Ik voel me er niet prettig bij dat mijn vrouw alles alleen moet doen.” Maar deze medewerker kan alles en weet alles en is vreselijk handig met machines. Onmisbaar in de huidige tijd, waar je haast al meer verstand van ICT moet hebben dan van aardappels rooien.

Binnen de sector zijn er initiatieven (onder meer Mooi Vak Man!) ontwikkeld om de oudere werknemer beter te begeleiden en is er door middel van het Sectorplan extra aandacht voor de toekomstige medewerker die nu nog de BBL-opleiding doet. Maar hoe houden we de medewerker vast die in de opbouw van zijn gezinsleven zit? Mensen van rond de dertig die al een paar jaar meelopen, die alles kunnen, maar die ook graag meer thuis zijn?

Ik wil er toch serieus naar kijken om deze mensen vaker af te lossen. Ik heb een hekel aan wisselen van mensen op machines en ook klanten hebben er een hekel aan. Nu is er echter nog de keuze om te wisselen, want wat als we niet meer kunnen wisselen, omdat we überhaupt geen goede chauffeur meer hebben?

Deze mensen zijn net als wij allemaal gek van het werk: de vrijheid, de verantwoordelijkheid, het werken met machines.

Fantastische medewerkers vinden loonwerk fantastisch. Dan moet er toch een manier te vinden zijn dat we ook deze groep medewerkers kunnen behouden voor dat fantastische vak dat loonwerk heet?

Corné Vinke Voorzitter sectie Agrarisch loonwerk

GRONDIG 8 2016

57

ondernemen met

cumela

TOOLBOX In de werkplaats: houd je longen gezond Tips en vuistregels voor de toolboxmeeting

Voor meer info over veilig werken, kijk op www.agroarbo.nl

Blootstelling aan stof kan leiden tot serieuze gezondheidsklachten. Wat begint met onschuldig lijkende ­klachten zoals niezen en hoesten, kan overgaan in ernstige klachten die niet meer overgaan, zoals bronchitis, astma of verminderde longcapaciteit. Sommige stoffen zijn zelfs kankerverwekkend. Adem schone lucht in en bescherm je longen goed.

58

GRONDIG 8 2016

LASSEN

BESCHERMING BIJ KORTE KLUSJES

Lasrook is schadelijk voor de gezondheid. De exacte samen­ stelling hangt af van de gebruikte lastechniek en materialen. Sommige deeltjes zijn kankerverwekkend. Gezondheidsklachten kunnen acuut zijn, zoals metaaldampkoorts, maar sommige ziekten openbaren zich pas na lange tijd, zoals astma en longkanker.

• Adem lasrook nooit in.

• Zorg bij voorkeur voor bronafzuiging en/of ruim voldoende natuurlijke ventilatie of las buiten.

• Gebruik goede adembescherming.

• Houd je hoofd buiten de rookpluim.

• Houd rekening met mensen in je omgeving.

• Gebruik adembescherming bij het schoonmaken met ­oplosmiddelen.

Als je twee minuten moet lassen, is de verleiding groot om dat even zonder afzuiging te doen. Ook tijdens korte klussen ontstaan echter grote hoeveelheden schadelijke stoffen. Het is de optelsom van al die kleine beetjes die tot ­schade leidt. Een filter kun je vervangen, maar realiseer je dat je je longen niet kunt vervangen!

SLIJPEN EN SCHUREN Tijdens het slijpen en schuren van metaal komen verschillende soorten stof vrij. Sommige van deze stoffen zijn zeer schadelijk voor de gezondheid. Zorg ervoor dat je deze niet kunt inademen. Draag hierbij een stofkapje met minimaal het niveau FFP2 en de overige persoonlijke bescherming voor ogen en oren.

UITLAATGASSEN Dieseluitlaatgassen zijn kankerverwekkend. Zuig deze altijd af. Als een motor niet binnen hoeft te draaien, doe dat dan ook niet. Sommige motoren zijn zo schoon dat er binnen mee mag worden gewerkt (Euro 4- en 5-motoren).

SCHOONMAKEN Bij het schoonmaken zweeft er al snel van alles door de lucht. Probeer dit zoveel mogelijk te voorkomen door: • géén perslucht te gebruiken bij het schoonmaken van ­machines. Reinig zo veel mogelijk buiten met water; • zoveel mogelijk nat te vegen of een industriële stof­zuiger voorzien van een HEPA-filter te gebruiken. Een bezem zorgt alleen maar voor stofwolken in de ruimte.

REINIGEN FILTERS Stof in filters kan uit van alles bestaan: mest, bacteriën, maar ook verontreinigingen veroorzaakt door bodemsaneringen, et cetera.

• Gebruik bij voorkeur een stofzuiger om filters schoon te maken.

• Blaas filters buiten schoon.

• Verwijder verontreinigde filters op de saneringsplaats en gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen.

• Filters moeten worden afgevoerd als klein chemisch afval.

VERVEN EN SPUITEN Verf met oplosmiddelen verdampt snel en kan bij in­ademing schade veroorzaken aan het zenuwstelsel.

• Kies voor de minst schadelijke producten.

• Gebruik adembescherming bij het spuiten van lakken, óók van watergedragen lakken.

OPZETINSTRUCTIE STOFKAPJE 1. Zorg voor schone handen bij het opzetten van het masker. Met de achterkant omhoog en via het lipje het bovenste en onderste deel scheiden om een cupvorm te creëren

2. Zorg ervoor dat beide delen volledig opengevouwen zijn.

3. Neem het masker in één hand met de opening naar het gelaat toe. Neem beide banden in de andere hand.

Hou het masker onder de kin en trek de banden over het hoofd.

4. Plaats de bovenste band op de hoofdkruin en de onderste band onder de oren. De banden mogen niet gedraaid zijn. Stel het boven- en onderdeel in voor een comfortabele pasvorm, zorg ervoor dat de twee delen en het lipje niet naar binnen geplooid zijn.

5. Druk met beide handen de neusbeugel aan naar de vorm van de neus. Aandrukken met één hand kan resulteren in een onvoldoende aansluiting bij de neus en een minder effectieve maskerwerking.

6. Controleer de randafsluiting van het masker voordat u de werkruimte betreedt.

HOE DRAAG JE EEN STOFKAPJE? Een masker dat niet luchtdicht op het gezicht aansluit, geeft lekkage. Hierdoor kunnen de stoffen die je tegen wilt houden toch in je longen komen. Test dus altijd of het kapje vast gaat zitten. Zie afdichttest stofkapje.

Let op: baarden en stoppels geven lekkage van niet-schone lucht. Draag in dat geval een kap waar schone lucht in wordt geblazen.

• Kies een stofmasker met uitademventiel.

• Zorg dat het stofkapje de juiste bescherming biedt. FFP1 geeft onvoldoende bescherming.

• Bewaar een stofkapje of adembeschermingsmasker op een schone en stofvrije plaats.

• Vervang een stofmasker op tijd. Vervang een wegwerpstofmasker in elk geval om de vier uur.

Afdichttest stofkapje 1. Bedek de voorkant van het masker met beide handen. Zorg ervoor dat het masker niet verschuift.

2a. Masker zonder uitademventiel - Adem krachtig uit.

2b. Masker met uitademventiel - Adem krachtig in.

3. Als er lucht ontsnapt bij de neus, moet je de neusbeugel opnieuw aandrukken en de test herhalen.

4. Als er lucht aan de zijkanten ontsnapt, moeten de banden opnieuw worden gepositioneerd en moet daarna de test worden herhaald.

Als de afdichting niet goed is, ga dan niet aan het werk!

Meer informatie In deze toolbox staan de maatregelen zeer beknopt be­ schreven. Meer informatie is te vinden op www.agroarbo.nl.

TEKST: Corina van Zoest-Meester, adviseur arbo BEELD: Stigas en 3M

GRONDIG 8 2016

59

Industriebanden & Landbouwbanden

Landbouwassen

NIEUW

ON-VOOR-STEL-BAAR

Onvoorstelbaar groot is ons assortiment aanhangeronderdelen en banden voor Landbouw, Tuin & Park, Quad en Industrie. Door dat enorme assortiment hebben wij altijd voor u het beste, het snelst leverbare en het meest prijsvriendelijke artikel in huis. Vandaag besteld, is morgen in huis.

+31(0)592 37 27 19 info@middelbos.nl www.middelbos.nl

BEZOE K ONZE WEBSH OP

Import en Groothandel

162 Adv_On-voor-stel-baar_98x64_Grondig.indd 1

• Lange levensduur • Hoge inruilwaarde • Ervaring door gebruik op eigen bedrijf!

08-07-16 12:0

ALASCO Agelerweg 11, 7667 SE Reutum Kwaliteit oet Twente!

Uw adres voor nieuw, gebruikt en verhuur van gronddumpers!

Tel. 06 - 53845030

EasyCut R 320 CV EasyCut F 320 CV

www.alasco-poppink.nl

EasyCut B 870 CV

Swadro 1400

www.krone-nederland.nl * 00n,g2xtr7 ti r o ak ex

,-* 2e.xtr1a0ko0rting

,-* 0ko0 ting r 1e.x4 tra

KRONE voorkoopaktie 2017; professionals investeren nu!

BiG Spaar Op tijd kopen betekent maximaal profiteren Alle KRONE maaiers; € 100,00 extra korting per maaischijf Alle KRONE schudders; € 100,00 extra korting per meter werkbreedte Voor meer informatie kunt u contact opnemen met uw Krone dealer of u belt met

Alle KRONE harken; € 100,00 extra korting per meter werkbreedte

Martijn van Middelkoop 0651 346841 Noord-Nederland Ad vd Hurk 0653 241918 Zuid-Nederland

Maar wacht niet te lang – want de actie loopt slechts tot 30-11-2016

EVOQUIP COMPACT RECYCLING DE NIEUWE EVOQUIP COMPACT RECYCLING lijn is ontwikkeld

op basis van jarenlange breek– en zeefervaring van Terex. Met Powerscreen als wereldmarktleider dekt Terex al decennia het zware segment af. Met EvoQuip is breken en zeven voor iedereen bereikbaar geworden.  Compacte afmeting

Praktisch

 Snel inzetbaar

Efficiënt

 Scherpe aanschafprijs

Rendement

 Geluidsarm

Duurzaam

 Eenvoudig te bedienen

Efficiënt

 Breed inzetbaar

Praktisch

 Lage onderhoudskosten

Rendement

Nieuwsgierig naar de nieuwe EvoQuip brekers en zeven? Neem contact op met één van onze vertegenwoordigers voor het bespreken van de mogelijkheden binnen uw onderneming en een demonstratie.

www.vanderspek.nl

SNELWEG NAAR SERVICE EN SUPPORT

ondernemen met

cumela

SOCIALE ZAKEN Over knopen doorhakken en misvattingen rond dossieropbouw Werkgevers moeten veel eerder starten met dossieropbouw. Beter een start gemaakt en dat een vervolg later niet nodig blijkt dan achteraf moeten constateren dat je eerder zaken had moeten vastleggen.

Rechters wijzen aan de lopende band ontbindingsverzoeken af, omdat de eisen aan een dossier sinds de invoering van de Wet werk en zekerheid veel zwaarder zijn geworden.

Voor 1 juli 2015 kon een rechter een hogere ontslag­ vergoeding aan de werknemer toekennen als er onvoldoende dossier was. Als er nu onvoldoende dossier is,

mag de rechter de arbeidsovereenkomst niet ontbinden.

Zonder dossier sta je als werkgever meteen met 3-0 achter.

Een slimme werkgever begint op tijd met dossieropbouw.

Veel werkgevers hikken daar echter tegenaan, omdat ze denken dat ze niets hebben.

Een misvatting. Vijf vragen over dossieropbouw.

1. W AT IS DE EERSTE LES IN DOSSIEROPBOUW? De belangrijkste les is dat alles kan dienen als dossier­ opbouw. Werkgevers denken vaak dat alleen officiële documenten in een dossier thuishoren, bijvoorbeeld verslagen van functioneringsgesprekken. Daardoor zien ze er vaak tegenop om een dossier aan te gaan leggen of ze denken dat ze niets hebben en zetten daardoor het ontslag niet in gang. Dat is een ­mis­ vatting. Dossieropbouw is vormvrij. Alles draagt bij aan het dossier: een kort briefje, een mailtje of zelfs in bepaalde gevallen een appje kan al dienst doen.

2. M OET DE WERKNEMER HET VERSLAG ONDERTEKENEN? Werkgevers zijn in de veronderstelling dat de docu­ menten die voor een dossier worden opgesteld door de werknemer moeten worden ondertekend. Dat is niet juist. De werkgever maakt een verslag (lang of kort, afhankelijk van de omstandigheden) van een gesprek en stuurt dat naar de werknemer. Beperk het verslag tot de kern, benoem vooral welke afspraken zijn gemaakt.

62

GRONDIG 8 2016

CAO & ZO 3. IS ER NOG MEER? Vaak gaat het mis bij de beoordelingen. Die zijn vaak te positief. Kritiek wordt in veel gevallen niet duidelijk opgeschreven. Of er staat bijvoorbeeld wel pittige kritiek in het gespreksverslag, maar dan scoort de werknemer gek genoeg totaal wel een ‘goed’. Ook staat er soms in dat een werknemer op bepaalde punten onvoldoende scoort, maar wordt dat weer niet toegelicht.

4. HOE KAN CUMELA HELPEN? CUMELA kan de conceptbrieven of verslagen lezen voordat deze naar de werknemer gaan. Wij kunnen dan beoordelen of de tekst van het verslag of de brief de juisten zinsneden bevat, zodat deze in een procedure kan helpen bij het motiveren van een ontslagverzoek. Wij kunnen helpen bij het tot de kern brengen van het probleem, omdat wij zonder emotie naar een casus kijken.

Keer bijvoorbeeld ook geen (prestatie)bonus uit als iemand niet goed functioneert. Met realistisch ingevulde formulieren sta je veel sterker voor de rechter. Het spreekwoord luidt niet voor niets: zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

5. WANNEER MOET JE BEGINNEN? Het duurt soms veel te lang voordat er een beslissing wordt genomen. Dan krijgt iemand een slechte beoordeling, maar er wordt geen verbetertraject afgesproken. Twee jaar later zit zo iemand er dan nog. Vooral met de Wet werk en zekerheid wordt er extra op gelet of een werkgever wel coaching of ver­betertrajecten heeft aangeboden. De conse­quen­ties van zo’n verbeter­ plan moeten voor de werknemer duidelijk zijn. Ook voor een verbetertraject geldt dat dit niet zwaarder moet worden gemaakt dan nodig. Ook kan er nog iets verbeteren aan het beeld dat men heeft van disfunctioneren.

“Hij is inhoudelijk heel goed en functioneert dus goed”, hoor je vaak. Maar als iemand heel vervelend tegen collega’s doet, functio­neert zo iemand eigen­lijk niet.

Wacht dus niet te lang met dossiervorming. Duurt het te lang, dan heeft de leidinggevende vaak geen geduld meer. Probeer dan nog maar een goed dossier op te bouwen.

Afwijking reistijd In maart 2016 is er tussen de werkgevers en de werk­ nemers in de cumelasector een nieuwe cao afgesproken.

Die geldt in elk geval tot en met juni 2017. Terwijl ik deze column schrijf, worden de nieuwe cao-boekjes gedrukt.

Maar liefst 2500 stuks worden er één dezer dagen afgeleverd op het kantoor van CUMELA om te worden verspreid.

Er zijn tal van afspraken gemaakt over arbeidsvoorwaarden, zoals loon, opzegtermijnen, participatie en derge­ lijke. Eén van de meest in het oog springende wijzigingen in de cao is echter artikel 55, lid 6.

In artikel 55 zijn afspraken gemaakt over de reistijd naar de werklocatie. Wanneer is die reistijd nu voor rekening van de werknemer en wanneer komt deze voor rekening van de werkgever? Kort gezegd geldt dat op de heenreis een half uur voor rekening van de werknemer komt en op de terugreis nog eens een half uur. In lid 6 van dat a­ rtikel stond dat de werkgever en werknemer hiervan konden ­afwijken mits dit was gemeld bij de Sector­commissie Loonwerk. Dat gebeurde in de praktijk ook wel, ten ­nadele van de werknemer. Deze mogelijkheid is met de nieuwe cao komen te vervallen. Zowel werkgevers als werknemers hebben overwogen dat op dit punt niet mag worden geconcurreerd. Bovendien moet worden voor­ komen dat werknemers min of meer worden ge­dwongen akkoord te gaan met afwijkingen die ten nadele van hen zijn.

Afspraken die zijn gemaakt voor 1 mei 2016 (en zijn ­emeld bij de Sectorcommissie) worden door een aparte commissie onderzocht. Insteek daarbij is dat bestaande af­spraken ‘op niveau’ moeten worden gebracht, zodat er op dit ­onderdeel een gelijk speelveld ontstaat.

Sander van Meer, TEKST: Jacqueline Tuinenga, adviseur personeelsmanagement

Teamleider Arbeidsmarkt

BEELD: CUMELA Communicatie

GRONDIG 8 2016

63

ondernemen met

mensen

Beter jong geleerd…

Ervaringen uitwisselen met jonge collega’s op de bijeenkomsten van de Jongerendagen Ondernemen in de cumelasector is hard werken, lange dagen maken en moeilijke, ingrijpende beslissingen nemen. Wat is naast een gedegen opleiding de beste voorbereiding voor jonge en toekomstige ondernemers? Door te leren van andermans ervaringen. Maak daarvoor tijd vrij, verzamel praktische kennis, train jezelf, leg contacten, ontmoet jonge collega’s, inspireer en leer van elkaar. Dat kan op de bijeenkomsten die jaarlijks worden georganiseerd door het Jongerenbestuur.

Twee keer per jaar organiseert het Jongerenbestuur een bijeenkomst waarbij aan de hand van een thema het ­trainen van ondernemersvaardigheden en kennisoverdracht centraal staat. Naast een bedrijfsbezoek en een kennismaking met een ‘spraakmakende’ ondernemer en dito bedrijf verzorgt de trainer een inhoudelijke training of workshop.

Deze masterclass vindt plaats in de zomermaanden, duurt

64

GRONDIG 8 2016

een dagdeel in het weekeinde en omvat een inhoudelijke training, een bedrijfsbezoek bij een spraakmakende ondernemer en een gezamenlijke maaltijd. De Wintereditie duurt twee dagen. Deze vindt plaats in januari en is gevuld met één of meer trainingen, workshops en bedrijfsbezoeken.

Voor beide bijeenkomsten geldt dat er wordt gewerkt met een actueel thema voor jongeren.

Zorg dat je erbij bent • Gemakkelijk en laagdrempelig • Goede balans tussen werken en leren • Praktische training en trainers

De deelnemers aan deze bijeenkomsten zijn na afloop ­zonder uitzondering uiterst positief, zo blijkt ook uit de ­reacties van de deelnemers die we daarnaar vroegen. We stelden Rick Vrij (AH Vrij Groen Grond en Infra BV uit Wateringen), Cor Lont (werkvoorbereider bij Kraanverhuur De Boer Burgum BV uit Burgum), Raymond van Dorresteijn (Cultuurtechniek H.G. van Dorresteijn BV te Soest) en Tijmen Fierkens (Loon- en grondverzetbedrijf Fierkens Didam) twee vragen: waarom neem je deel en wat heeft het je opgeleverd?

Waarom neem je deel?

Rick Vrij was deelnemer aan de masterclasses in 2015 en 2016. ”Een eerlijk antwoord waarom ik heb deelgenomen? Ik ben in 2015 naar de masterclass ‘Kernkwaliteiten’ bij Loon­bedrijf Dekkers VOF in Maasbommel gegaan omdat mijn vader zei dat het goed voor me was. Ik ging eigenlijk nooit, werkte ­liever. Ik moet zeggen dat mij dat goed is bevallen. Zo goed zelfs dat ik in 2016 ook naar de masterclass ‘Voorkom te grote werkdruk’ bij Gerard Jimmink ben geweest.”

Cor Lont vertelt over zijn allereerste deelname aan een bijeenkomst van de Jongerendagen, de recente masterclass ‘Voorkom te grote werkdruk’ bij Jimmink Kolhorn. Vooral dit onderwerp sprak hem aan. “Het is hollen, vliegen of stilstaan in het werk. Het is belangrijk om goed met werkdruk te kunnen omgaan en je hierin bij te scholen en te trainen. Vandaar dat ik mij heb aangemeld.”

Raymond van Dorresteijn is nu 36 jaar en mag dus helaas niet meer deelnemen aan de Jongerendagen. In eerste instantie stond hij wat nuchter tegenover dit soort bijeenkomsten.

“Laten we gewoon eens een keer gaan, misschien steken we er wat van op”, was zijn insteek. Na die eerste bijeenkomst was Raymond direct enthousiast en heeft hij nog verschillende keren meegedaan.

Tijmen Fierkens bezocht al meerdere bijeenkomsten. “Ik waardeer vooral de interactiviteit en de praktische insteek van de trainingen. Trainers spelen in op de dagelijkse praktijk. Van de laatste masterclass ‘Voorkom te grote werkdruk’ spraken mij het onderwerp en het gastbedrijf van Gerard Jimmink aan.”

Wat levert het uiteindelijk op?

“Beide bijeenkomsten hebben mij naast inhoudelijke kennis ook goede contacten met collega’s opgeleverd”, vertelt Rick Vrij. “Ik zie ook dat er veel overeenkomsten zijn tussen bedrijven. Uitdagingen die bij ons spelen, spelen ook bij andere deelnemers. Door hierover te praten, zie je hoe anderen zaken oplossen en merk je dat je niet de enige bent.”

Cor Lont geeft aan dat de bijeenkomst hem veel heeft gebracht. “Ik heb er zeker twee zakelijke contacten aan overgehouden, waar mogelijk nog een vervolg op zal komen. Ik kijk

Ben je tussen de 18 en 36 jaar, jonge ondernemer, bedrijfsopvolger, bedrijfsleider of leidinggevende en wil je jezelf op een praktische wijze ontwikkelen? Houd dan de nieuwsbrieven in de gaten en neem deel aan bijeenkomsten van de Jongerendagen. In januari 2017 staat er weer een uitdagende tweedaagse Wintereditie op het programma.

Voorbeeld praktisch trainen en ontwikkelen Bij de masterclass ‘Kernkwaliteiten’ van trainer Alfons van den Belt zijn deelnemers aan de slag gegaan met oefeningen en opdrachten. Hierdoor brachten zij in beeld wat ‘dominante’ eigen karaktereigenschappen zijn en hoe dit door de omgeving wordt opgevat. In de praktijk betekent dit dat deelnemers bewuster gaan communiceren, zich bewust zijn van gedrag en eigenschappen en deze beter gaan afstemmen op de omgeving. Ben je jolig en uitbundig? Voorkom dat je clownesk gaat worden en stel je formeler op.

De uitkomsten en problemen zijn net als met elke andere training van de Jongerendagen onder leiding van de trainer met elkaar besproken.

terug op een leuke en leerzame bijeenkomst, waar ik energie van krijg. De komende editie zal ik hopelijk ook aanwezig zijn.”

Raymond van Dorresteijn ziet de meerwaarde er ook wel van in. “Het was voor mij nuttig om open te praten met collega’s, leeftijdsgenoten die in dezelfde fase van het onder­ nemerschap zitten. Op zo’n bijeenkomst heerst een open cultuur, je kunt sparren met elkaar. In de dingen waarmee je op dat moment zit, sta je dus nooit alleen. Bedrijfsbezoeken zijn verrassend en zorgen ervoor dat je soms kleine dingen oppikt. Je ziet bijvoorbeeld het planbord op een plek hangen waar je het zelf niet zou verwachten.”

Tijmen Fierkens geeft aan dat hij zeker van de laatste Masterclass een aantal opmerkingen van de gastheer en onder­ nemer Gerard Jimmink mee naar huis nam. “Weet wat je kostprijs is, weet wat eruit gaat. En last but not least: luister niet naar iedereen.”

Ook gastbedrijven spreken vrijuit Sprekers en gastbedrijven spreken vrijuit en bespreken bijvoorbeeld de do’s en don’ts bij een bedrijfsovername. De Wintereditie 2016 was te gast bij Cultuurtechniek H.G. van Dorresteijn BV in Soest. Raymond van Dorresteijn vertelde de deelnemers toen het volgende over zijn bedrijfsovername. “Begin tijdig, want wij hebben zeker zeven jaar nodig gehad. En zoek ondersteuning bij een goede derde partij die het proces bewaakt en ervoor zorgt dat je niks vergeet.”

TEKST: Gerwin Otten, bedrijvenadviseur FOTO: CUMELA Communicatie

GRONDIG 8 2016

65

ondernemen met

cumela

BEDRIJVIG

NIEUWE LEDEN De afgelopen periode hebben vijf bedrijven zich ingeschreven als lid van CUMELA Nederland.

• J.T. Bas Verhuur

OUD-ALBLAS

• Kreeft VOF

ZAANDAM

• De Looff Machineverhuur & Grondwerken

ALBLASSERDAM

• G.L. Kool

KOCKENGEN

• Deereke VOF

MESCH-EIJSDEN

Activiteitenrapport • De invulling van de praktijklessen voor leerlingen van het Nordwin College bij cumelabedrijven is rond en met ingang van dit schooljaar van start gegaan.

Het is het resultaat van een gezamenlijke inspanning van het Nordwin College, CUMELA en de klankbordgroep bestaande uit CUMELA-leden en een aantal praktijkbedrijven buiten de sector.

• CUMELA heeft in samenwerking met de gemeente Coevorden een inventarisatie gehouden over het mogelijk (tijdelijk) gebruiken van de rondweg.

• De moddercampagnes in Drenthe en Groningen (met radiospotjes) gaan weer van start.

• Samen met ZLTO, de politie en de gemeente Oss is er een traject ingezet waarbij er aandacht is voor het schoonmaken van de weg in de oogstperiode en het plaatsen van bebording of het afzetten van wegen wanneer er oogstwerkzaamheden worden uitgevoerd. De gemeente Oss verwacht een inspanning van de boeren en de loonwerkers, maar is zelf ook bereid om een praktische en financiële inspanningen te leveren. Bebording bij alle invalswegen, het uitgeven van een folder en een team dat klaar staat om calamiteiten op te lossen, zijn enkele voorbeelden van de activiteiten van de gemeente Oss. • Dankzij inzet van leden en CUMELA Nederland wordt het verkeersbesluit N331 aangepast, zodat de parallelweg van de N331 tussen Hasselt en Zwolle zal worden opengesteld voor agrarisch verkeer en vrachtverkeer (met een gewicht van meer dan 3500 kilogram). Het betekent dat het agrarisch en vrachtverkeer weer gebruik kan maken van de parallelweg.

Neem de tijd…

Druk, druk… U herkent het vast. Negentig procent van de tijd wordt gevuld met de organisatie en de drukte van de dag.

Opdrachten aannemen, alle werknemers met de juiste machines op de juiste plek, de werkzaamheden uitvoeren, bijsturen en soms een ‘brandje’ blussen en continu de telefoon die rinkelt.

Heel goed dat uw agenda vol opdrachten staat, maar het is ook heel belangrijk om de tijd te nemen voor andere zaken dan de drukte van de dag. Het gesprek met een werknemer, met uw klant: neem de tijd om eens te bespreken wat mensen werkelijk bezig houdt.

Vaak weet u wel hoe de thuissituatie is van uw werknemers, maar in het gesprek met uw werknemer kunt u vragen of hij voldoening uit het werk haalt en of er andere ambities zijn binnen het bedrijf. Hoe ziet hij zijn positie over twee of vijf jaar, zijn er opleidingswensen en benut u wel alle capaciteiten van uw werknemer? Dit kunt u doen in een functioneringsgesprek, maar u kunt het ook inplannen onder de naam ‘bijpraatmoment’.

Bij veel bedrijven merk ik dat mensen het woord ‘functio­ neringsgesprek’ te beladen vinden. Op deze manier heb je wel het gesprek en kan het ook iets informeler. Maak tijdens het gesprek of achteraf wel een paar notities.

Naast de gesprekken met de vaste werknemers is het ook belangrijk dat u het gesprek aangaat met uw losse medewerkers,

66

GRONDIG 8 2016

voorheen zzp’ers. Op veel bedrijven zie en hoor ik dat de ondernemer een oplossing bedenkt, zich verdiept in de modelovereenkomsten. Vraag voordat u hiermee aan de slag gaat echter eens aan de desbetreffende persoon hoe hij de nieuwe situatie als kleine zelfstandige voor zich ziet. Laat hem meedenken aan een passende oplossing in deze nieuwe situatie.

Dan zijn er de klanten: bespreekt u met uw klant of hij tevreden is over de werkzaamheden van het afgelopen jaar? Vraagt u naar de planning van het komende jaar? In een persoonlijk gesprek aan tafel kunnen er zaken worden besproken en plannen worden gemaakt. Dat komt in een terloops gesprek tijdens de drukte van het werk vaak niet aan de orde. Met deze gesprekken bouwt u een band op en daarmee continuïteit in het werk en uw bedrijf.

Een tip: begin met het inplannen van een halve dag per week voor deze gesprekken. Het heeft niet alleen te maken met tijd, maar eigenlijk meer met prioriteit. De controle over uw eigen tijd zal u daarnaast veel voldoening geven.

Ada Kieft, bedrijvenadviseur

“WIDE SPREAD” met lage onderhoudskosten Mercedes Arocs 50-45 WSG - totaalgewicht 50 ton - laadvermogen tot 31 ton

VELDHUIZEN heeft een onderhoudsarm “Wide Spread” asstel ontwikkeld voor bouwvoertuigen.

Om het hoge laadvermogen te combineren met lage onderhoudskosten, veert het asstel op de originele bladveren.

Ook gebruiken wij geen kwetsbare hydraulische en elektrische systemen.

Onze “Wide Spread” oplossingen zijn leverbaar voor DAF, Iveco en Mercedes in 3, 4 en 5 assige uitvoering.

Groenekan T. 0346 25 96 00 | Zwolle T. 0529 46 94 00 |

www.veldhuizen.nl

| info@veldhuizen.nl

Actie wegens succes verlengd! € 2.000 ,korting

,-

39 v.a. € 3 nd per maa

6120M / 6155M

5055E

0,00% rente bij financiering voor 5 jaar* - 55pk nominaal vermogen 97/68EC - Vierwielaangedreven, 9/3 transmissie - De ideale trekker voor op het erf

Rente vanaf 0,29%* - 120/ 155pk nominaal vermogen 97/68EC - CommandQuad, schakelautomatiek - Optioneel cabinevering

€ 3.000 ,-

,€ 1.000

korting

korting

6R Ultimate editie

5085M

0,00% rente bij financiering voor 5 jaar* - 85pk nominaal vermogen 97/68EC - 4,5L 4cilinder motor

Rente vanaf 0,29%*

- Grootste cabine in zijn klasse - 4600 CommandCenter - Actieve koelbox in cabine

€ 3.000 ,-

,€ 2.000

korting

korting

6105MC/RC

0,00% rente bij financiering voor 5 jaar* - 105pk nominaal vermogen 97/68EC - CommandQuad, schakelautomatiek - Frametrekker zeer geschikt voor voorladerwerk

7R/8R Ultimate editie Rente vanaf 0,29%* -

ActiveSeat of cabinevering 4600 CommandCenter Actieve koelbox in cabine Verwarmde buitenspiegels

Profiteer van scherpe aanbiedingen. Zoek uw dichtsbijzijnde dealer op www.JohnDeere.nl/dealerlocator. * Aanbiedingen geldig tot 31 december 2016. Getoonde afbeeldingen kunnen afwijken van actiemodel.

De financieringsinformatie is vrijblijvend, hieruit ontstaan geen contractuele verplichtingen. Uitsluitend voor zakelijke klanten in Nederland. Fouten, aanvullingen, modificatie en herroeping voorbehouden. Eventuele kosten die zouden kunnen ontstaan, zijn buiten beschouwing gelaten. Alle aanbiedingen zijn onder voorbehoud van acceptatie door John Deere Financial, ‘s-Hertogenbosch. John Deere Financial is een handelsnaam van BNP Paribas Leasing Solutions N.V.

JohnDeere.nl