itÊ&'fmmm MêcnccN mummhs® m&mémê m M"***^ xvHAtatf-
DE BRnnoinG BLRDUHn
DPSTFOTDIEE
No. 1
JDriEEREn
AUG. 1925
NOOIT WEER OORLOG!
D E DAAD.
"noemt "een gatje" te geven, om ze dan, vlak onder de paal staande, na "te staren in de mast, met halfdronken uitpuilende ogen, stralende van ""liefde", opgewekt door het sansculottlsme (broekloosheld) van deze "boerendeernen. Wat kon men meer verlangen van een koning, die zoveel "liefde betoonde, zelfs voor sans-culottes!" (Uit het Leven van Koning Gorilla. Uitg. De Vrije). Woensdag 18 maart was het sirkus er weer: verkiezingen voor de provinciale staten. Het is zo ongeveer wel algemeen bekend welke houding dit blad inneemt ten opzichte van verkiezingen enzo. We mogen dus wel hopen dat het opkomstpercentage onder de trouwe lezers van dit blad erg laag is geweest, want in feite is dat (dachten wij) de enige juiste "Soms ook organiseerde hij om zijn bestialiteit bot te vieren "volksfeesten' houding: niet stemmen en propaganda maken voor het niet-stemmen. "waarover de bladen dan uitweidden als bewijzen van 's konings liefde voor Maar als je dan toch persé moest, dan toch wel PSP of CPN hopen wij. "het volk. Vorstelijke "liefde" - bij vorsten gelijkstaand met dierlijke Het parlement is de demokratie van het burgerdom. Wij eisen: alle "wellust - was er ook bij in het spel, dat bestond in mastklimmen door macht aan de raden. "boerenmeisjes van het gehucht TJ... Ten aansohouwe van zijn beminde "volk was de koning dan zo minzaam en neerbuigend die meisjes wat men redaksie
tas advertenties administratie abonnementen academielaan 9 tilburg druk: paul van daele breda tel. 39516 lay-out: vincent van oosterhout breda tel. 40547
redaksie
redaksie-adres: academielaan 9 tilburg Thom Aussems, Frans van Beek, Mohamed Chairet, Frans Godfrey, Rob de Koning, Ben Loonen, Thieu van Riel, AndrĂŠ Rooyakkers, Martin Rummens, Tom Severijn, Ad Spijkers, Harry Verkooyen, Wim Vermeulen, Hans van de Watering.
revolutie is innnnn!!! Het wordt de laatste tijd pas helemaal duidelijk, hoe ik in wezen een bang, om niet te zeggen beangst persoon ben, die van de ene kant het belang van de gewelddadige klassenstrijd nooit zal ontkennen, zelfs zal benadrukken, maar die van de andere kant een licht paniekerig gevoel over zich voelt komen, als hij STILSTAANDE weergaven van zijn eigen historlese rol (fotoos) bekijkt. En met de teevee is dat nog duizendmaal sterker. Ik kan er doodeenvoudig niet tegen te weten: vanavond, om vier minuten over zeven, ben Ik op teevee. En zo drukte het bewustzijn van de "bezetting" van de hogeschool zich niet in het belang van de daar rondwarende bevrijding uit, maar in de uitwerpselen van de krant, de radio & de teevee. In de stoffelijke afdruk van wat gebeurd had kunnen zijn. De bezetting van de hogeschool speelde zich af in geesten, ze is nooit werkelijk gebeurd: dat Is toch ongelofelijk. Ik mis ten enenmale de karakterstruktuur die anderen ertoe aanzet altijd op de eerste rij te zitten als er fotoos of teevee-opnamen gemaakt moeten worden bij demonstraties, bezettingen en stakingen. Ik sta dan ook graag mijn gezicht op de voorpagina van DE VOLKSKRANT of in het door de C. P.N. uitgegeven boekje TILBURG HET BEGIN (waarvan ik tot de schrijvers schijn te behoren) af aan anderen, derden, die er groot persoonlijk voordeel in zien om de rol op zich te nemen van de tilburgse DANIEL COHN-BEND1T of TARIQ ALI. Ik zie 2e nog staan, poserend voor de fotgrafen van de internationale pers, de vuist omhoog, de Internationale aangeheven, voor het onlangs door een bom-aanslag geteisterde graf van "de door aambeien gekwelde huiskamerdenker" KARL MARX, een man die men veel verkeerds kan verwijten, o. a. het starten van een valse vergulspolitlek tegen MICHAEL BAKOENIN, een vergulspolltiek die later tot de beste tradities van het INTERNATIONALE COMMUNISME Is gaan behoren, maar toch moet men Marx nageven, dat hij zinnige dingen heeft weten te schrijven over de rol van de tegenstellingen In de geschiedenis. En was de foto van Cohn-Bendlt dan een tegenstelling? Jazeker. Wie zich revolutionair noemt, die gaat niet de jan lul uithangen in blaadjes als L'EXPRESS, LIFE, TIME, waar het fetisjisme zo sterk bloeit dat het dreigt het voyeurisme te gaan overschaduwen. De enige uitweg uit deze tegenstelling Is logies. We jagen de journalisten de barricades op, waarvan de onderdelen zijn samengesteld uit de door henzelf vernielde j ou mal i s tenau too s. Wat tegenwoordig gebeurt had men kunnen voorspellen. Eenvoudig gezegd Is het de herhaling van kleinburgerlijk bewustzijn In de linkse beweging. We hebben het al vaker gezien; provo de Vries Is ook filmstar geworden. We kunnen nu nog slechts glimlachen om de clownerie van de tot een reklamebeeld vervallen opgeheven vuist. Maar ze gaan door de leus DIT IS HET BEGIN WU GAAN DOOR MET DE STRIJD, in Parijs verzonnen waar ze meer was dan een alibi, een paaltje om je aan vast te houden,, te misbruiken voor hun lullige radio-programma op zaterdagmiddag bij de VARA, waar bijvoorbeeld twee redakteuren van "linkse studentenbladen" Propria Cures en het Nijmeegs Universitelts Blad, respektievelijk Rogier Proper ("wil je het een beetje ludiek
brengen") en Jan Lenferlnk de dienst uitmaken. Het Is allemaal zo ongeveer hetzelfde als het woord VOLK, in samenhang met ORANJE en STAAT, bij de plannen van ROEL VAN DUĂźN, die zich anarchist noemt. Inderdaad een van de weinige anarchisten die op de Dam een HUWELUK kunnen sluiten, Inderdaad een van de weinige anarchisten die zich gelukkig voelen in de rol van HOF-NAR van de koning van Amsterdam, Samkalden.
********************************** Over een tijd zullen alleen nog maar op vrijdag akties gevoerd kunnen worden, zodat op vrijdag in Nederland de revolutie z'al uitbreken, bekommentarieerd door Constandse en Ten Cate, en van vrolijke wijsjes voorzien door Wim Noordhoek. Wat Is het verschil tussen linkse en rechtse konsumptie? Het moeilijke met kritiek op de VPRO is dat er twee grote gevaren dreigen. Of je vervalt in de oubollige grappenmakerij waarbij je hun eens lekker over de bol aait, of je verzandt in een lenlnlsties puritanisme, waarbij alles wat niet-lenlnlsties of zo-maar-leuk is met kracht, veroordeeld wordt. Toch wil ik wel een paar punten zetten, om In Ieder geval die kritiekloze adoratie van de vrijdag-totaalprogramma-makers, die bij sommigen van de luisteraars als je met hen dlskussieert naar boven komt. Als je zegt dat sommige zogenaamd revolutionaire kunststromingen niets meer hebben betekend dan een revolutionaire vernieuwing van de reklame. En dat zit er ook wel In met de VPRO, de revolutie Is In, er bestaat een rode internationale van campari-drlnkers en men organiseert revolutionaire uitverkopen. Wat is er nou zo links aan als mensen ook wel eens kuchen voor de radio, als toespraken worden onderbroken met "is dat niet een beetje overdreven? ". Ik zie dat linkse daarvan niet zo, dat moet meer zitten in de toespraken, daarvan zijn sommigen dan ook goed, maar die worden weer te niet gedaan alleen al door het feit dat Laurens Ten Cate eraan meedoet. Ik denk er nog eens over na, en kom er volgend nummer op terug. En ook op de machthebbers in de Amsterdamse linkse scene. K.
hooglefiriftklërn
TUSSEN STATUS EN OPHOER
In deze hooglerarenklem gaat bet ondermeer over- prof. dr. H. H. Berger, voorzitter van fakulteitsraad der Theologische Faculteit, een van de voornaamste samenstellers van het demokratiese struktuurrapport waar wel wat op aan te merken valt, bewoner van de villawijk het Wandelbos (zie de Moker, Welzijn Tilburg-West) en niet te vergeten filosoof, auteur van Op zoek naar Identiteit en De progressieve en Conservatieve mens. Sub specie aetemitatis allemaal niet zo erg belangrijk, voor deze zijde van het bestaan zou er wel stof inzitten, hetwelk overgoten met een saus aan verbanden getranscendeerd zou kunnen worden tot lekkere gooi-modder de geniale formule waarmede deze rubriek zoveel sukses oogst. Het gaat ondermeer óver Berger, die als motto boven De Progressieve en de Conservatieve Mens schrijft: "Is het niet mogelijk een weg te vinden opdat althans de tegenstellingen enigermate worden overbrugd, in beddingen van verdraagzaamheid, van wederzijds begrip, van een werkelijke dialoog? " en verder zal het ia afwijking van onze suksesformule ook gaan over mezelf. Het .inzicht dat schrijver dezes in de klem zit, hoeft niet eens van grote zelfkennis te getuigen: met een beetje prutspsychologie zullen we het projektiemechanisme onderkennen en willen we een afgeronde verklaring dan kan altijd het oedipuskompleks komen opdraven. Wij moddergooièrs zitten in de klem of om het met de woorden van Opland te zeggen in een zelfportret: ik voel me een klein oorlogsschip, naar alle kanten schietend ga ik langzaam ten onder. Geen modder deze keer, hou maar op met lezen. Want het rotte is, dat ik niet meer kan aankomen met de litanie van Alle Kwaad. H. Eigendom, H. Kapitalistles produktieproses, H. Overheersen van arbeid door kapitaal, D. Machtsuitoefening door geweld, D. Autoritaire strukturen, D. Manipulatie van de arbeid. D. Behoeftenbevrediging etc, Amen. Door eindeloze repetitie zijn deze .termen ten prooi gevallen aan hetzelfde mechanisme waaraan de liturgie van de Kerk is gestorven, dat van de verstening. Nu mag de Kerk dan wel kapot zij», dat wil nog niet-zeggen, dat de behoefte aan geloof, aan waarden, aan zeikerheid en aan rust verdwenen is. De maatschappij ter bevordering van de konsumptie, met de reklame als haar sterre, jajajaja de beeldbuisreligie is de gesekulariseerde en authentieke voortzetting van de Kerk die de eeuwen zal trotseren. De nieuwe bezweringsformules hebben hun kracht verloren, het zijn kreten zegt men, ze getuigen van eenvoud, zoniet van afwezigheid van denken. Met een beetj e zelfrespekt neem je kapitalisme zus en onderdrukking zo niet meer in de mond. De hardnekkigheid waarmee ik desondanks blijf "geloven" dat zoiets bestaat, ontneemt me dan ook veel zelfrespekt. Eenmaal besloten geen modder te gooien, stel Ik me voor dat e r wel vragen te.stellen zijn, vragen kunnen subversief zijn, of: "de eigenlijke tegenstoot wordt geleverd door -, en de eigenlijke ergernis doet zich voor tegenover het zijnde op wiens andersheid de mens primair gericht is: de medemens" (OZNI blz. 241). Vragen stellen is ook subtieler werk. Berger: "nu zijn er talloze relaties tussen volwassen mensen aanwijsbaar die gekenmerkt worden door het konflikt. Interessant wordt de konflikt-relaüe pas daar waar ze subtiel aanwezig is" (247) Bevinden wl] ons in zo'n subtiele relatie? In L'Univers contestationnaire (Parijs 1969 - besproken door Leopold de Buch in VN mrt. '70) analyseren André en Staphanie, psychiaters, de situatie van de contestationnaire, welke overeenkomst vertoont met de beschrijving van Berger van de rebellie, het totale en ongenuanceerde nee-zèggen, PCM blz. ÏIO, als een évitement du complexe d'Oedlpe. De contestaire is niet werkelijk In konflikt met de vader, maar probeert op primitieve manier iedere problematiek te onderdrukken die verbonden is aan zijn bestaan: simpele ontkenning van het realiteits principe, afschaffing van de wetten van de ekonomie, het saboteren van alles wat met de vader kan worden vereenzelvigd. Er is daardoor geen enkele identifikatie met de vader - model van de autoritair gestruktureerde maatschappij - terwijl die identifikatie een noodzakelijk element is in de oplossing van het oedipuskompleks. In dit verband is het misschien leuk op te merken dat die identifikatie bij veel linkse studenten wel slaagt. Zij moeten dan door onder het verwijt van de "zekeren" dat ze linkse carrière-makers zijn en een nieuw establisment willen. Dit verwijt is verdomd juist, maar het is ook obsceen: het heeft de bedoeling inhoudelijke goede dingen van links te perverteren, terwijl
het maar even vergeet waar het vandaan komt, nl. uit het eigen fijne waardenpatroon. Je zou ook kunnen zeggen ons kent ons. O sorry, de inhoudelijk goede dingen van links, wat zou dat nu weer zijn? Ik dacht SOLIDARITEIT met de slachtoffers, negers, Cubanen, Vietcong, Palestijnen, Angolezen, solidariteit met de koloniale revolutie. En omdat alles met alles samenhangt: RATIONALITEIT, de mogelijkheid een beetje adekwaat antwoord te geven op de werkelijke problemen. Op het nivo van de reflektie door relevante probleemstelling en het zoeken naar metoden, op politiek nivo "door aan de werkelijkheid een menselijke ge&talte op te leggen, zoals in de arbeid geschiedt" (PCM 96). En vervolgens, maar dat is niet meer zo heel erg links: LUCIDITEIT, wat ik amateuristies zal omschrijven als het wegvallen van de verkramping door het besef dat ik in het rijk der noodzaak althans iets goeds doe, waardoor er ruimte komt voor dat verrassende en spontane dat volgens de filosofen ontspringt aan het begin van de verwondering en dat het leven tot een avontuur maakt. We weten hoe het met de luciditeit gesteld is: je kunt pijn in je kaken krijgen van het lachen om die man in de night-club die 24 razor-blades doorslikt en dat is dan gezond of subkultuur een lachkik krijgen van de da-da-praat onder een stikkie en dat is ongezond althans verboden. De derde mogelijkheid, luciditeit in een kontekst van solidariteit en rationaliteit is niet gegeven. De eis van autodeterminatie van de eigen persoon kan dan wel gelden in een filosofie van een individuele, bijna . totaal verinnerlijkte of vergeestelijkte vrijheid, in een politiek, in een ekonomie die de objektief heersende onvrijheid laat voortbestaan, is die filosofie geen partij, geen "Antoss". Politiek en filosofie, zijn dat twee toevallige grootheden zou j e je kunnen afvragen. Berger spreekt niet uitdrukkelijk over'de politieke feitenlijkheid, over de politieke mens. Over wie spreekt hij wel? De mens die zich bewust moet zijn van de hermeneutische situatie waarin hij zich bevindt (OZNI blz. 239): de mens bezit geen begrippen, maar behoort onophoudelijk voort te gaan met zich begrippen te vormen; m a a r . . . al mijn uitleggingen, uitdrukkingen en uitgedrukte inhouden, ook de wezenlijke, schieten hoodzakelijk tekort... (ld.). Berger valt de pretenties aan van de geimmobiliseerde mens, van de conservatief en de rebel. Van binnenuit, eigenlijk, valt daar weinig op aan te merken, maar feitenlijk moet toch worden gezegd dat de situatie van hoe groot is dat deel van de mensheid ook al weer, dat die situatie geen hermeneutische kan zijn, maar een verrekt promitieve, pretentieloze, maar toch geimmobiliseerde situatie. Ook daartegen zegt de rebel een ongenuanceerd neen. De situatie van de mens is geen filosoflese, maar een politieke. De filosofie zou dié situatie moeten begrijpen en rebellie moeten worden, opdat de tegenstellingen overbrugd zouden worden.... B.
t^FRANSDEKOK ' / f G R A M M O F O O N P L A T E N
HEUVELSTRAAT 104 - TILBURG TELEFOON 0 4 2 5 0 - 3 3 4 7 0
riBatOOwê
pvofeM De laatste 24 uur hebt u waarschijnlijk geen letterkombinasie betreffende blijkt wel uit informasie verkregen uit een andere groep, waar Vroom projektonderwijs meer onder ogen gehad. Toch is dit onderwerp nog verkondigde dat hij en Stouthardt zich de scheuren lachten om de aktueel, projektonderwijs bestaat, het tiert zelfs binnen uw eigen produkten van groep B. Gesteund en gestreeld door deze berichten, de wereldje. Dit tieren is vergelijkbaar met het tieren van de geraniums op humoristen zijn per slot van rekening dun gezaaid in deze kontreien, de lagere school, waar we de eerste schreden gezet hebben op het rulle besloot de groep een voorstel tot beoordeling te doen, dat wellicht ook pad van roem en poen, zodat armetieren misschien een beter woord is. geschikt zou kunnen zijn voor toekomstige groepen. Sentraal stonden de Het armetieren is het gevolg van te weinig zon, water en mest, wat wederkerigheid van beoordelaar en beoordeelde en beoordeling iedere boer u beter kan uitleggen dan ik. Dit gaat ook gedeeltelijk op voor losgekoppeld van seleksie, die alleen binnen de groep zou plaats vinden. projektonderwijs, maar er is een verschilpunt. Het mag dan door de Verder werd voorgesteld een projektkommissie in het leven te roepen, meester (dit is, in tegenstelling tot eerdere berichten, nog voorlopig de wat diskussie zou mogelijk maken over onderwerpkeuze, werkwijze en staf van de fakulteit) wat karig van licht en lucht zijn voorzien, niet planning, dit om de autonomie van de projektgroepen te doorbreken. De . gezegd kan worden dat er niet gemest is. Integendeel, de projektgroep fakulteit bleek tot diskussie bereid,, dus trokken we in blijde verwachting waarover het hier gaat heeft zelfs erg sterk het gevoel wat overmatig (simpele zielen) naar de daarvoor belegde bijeenkomst. De eerste middag bezweken te zijn. Wat ie het geval? Zoals u misschien (niet) weet is er werd niets bereikt maar dat gebeurde bij het vredesoverleg in Parijs ook na de bezetting binnen de sociologiese fakulteit een kommissie tot bloei niet, waarmee de groep zich voorlopig wel kon troosten. De tweede middag gekomen die projektonderwijs voor eerstejaars zou voorbereiden. De bleek dat de tendens van het voorstel wel instemming vond, maar dat de smakelijke roomtaart die werd opgediend bevatte hier en daar een krentje struktuur niet toeliet het te realiseren. Zo werd dan de basiskennis van de van demokraüe en werd dan ook prompt in de smoeltjes van de net groep uitgebreid met wat meer inzicht in de eeuwige kringloop: binnenkomende eerstejaars gesmeten. De rollen van de dikke en de dunne onderwijshervormingen lopen vast op bestaande strukturen, werden waargenomen door Bund de Moor (blanke bolster, ruwe pit) en struktuurvoorstellen op de onderwijssituasie. Als je aan deze kringloop -het -hangt -aan -de -Moor en -het -knikt -ra, ra: Cas Vroom (glazige een fietswiel kon vastmaken zou je er erg rijk van kunnen worden, maar bolster, pit niet te definiëren). In plaats van de taart kwam een versteend ja. Piet Shell zal dat wel tegenhouden. Maar we hadden nog meer griesmeelpuddinkje ter tafel, waarop het grootste deel van de eerstejaars informasie in onze kontzakken toen we de deur uitliepen: argumenten, zijn gebit verpestte. Gevolg was een sit-in die door de slimme meester zelfs niet geformuleerde, ontlenen hun kracht een degene die er achter met dreigementen uit elkaar werd gevloekt. Nu volgde een periode van staat, the man behind the gun weet je wel, dat is nooit weg. grote onzekerheid voor-de eerstejaars, een staaltje afknijpen dat ons Zijn er nu nog wijze lessen te trekken uit deze ontwikkeling? Na onder de goede Olof in zijn beste jaren (waar blijft de tijd) niet zou hebben dekens diep te hebben nagedacht menen we te mogen stellen: ja. Zonder misstaan. Cas en Ruud trokken ondertussen zeven keer rond de burcht volksdelen te kwetsen kan gesteld worden dat het onderwijs zowel van optimisme en idealisme die de eerstejaars hadden opgetrokken, terwijl strukturcol als inhoudelijk in een impasse verkeert. Vernieuwing is nodig hun bazuinen schalden dat wie niet gods wil zou doen, het erg moeilijk zou vrienden, wie niet geboren wordt is bezig te sterven. Het is een krijgen. Dit had dan betrekking op studiebeurzen, wat we maar geen schijnoplossing om vernieuwing in het onderwijs te versmallen tot sjantage zullen noemen, want het roemruchte wederzijds wantrouwen zit verandering van didaktiese metoden zoals dat gebeurt in de werkgroepen. toch al moeilijk in zijn kleine pot. En jawel vrienden, het wonder Om het afgekloven bot nog maar eens in de bek te nemen: studie moet geschiedde opnieuw, want e r is niets nieuws onder de zon, de burcht zijn een training om problemen te kunnen zien en te kunnen oplossen. begon te kraken. Toen had ons duister duo een solide uitziend kaartenhuis Daarbij moet een keuze gemaakt .worden uit ter beschikking staande klaar, projektgroepen werden werkgroepen, er kwam een verplichte metoden en vaardigheden, primair hierbij staat de eis van zelfstandig literatuurlijst (opgesteld door de Grote Basiskenner himself) denken. Door allean feitenkennis te verzamelen krijg je geen inzicht in de met bijbehorend individueel eksamen, er bleef geen spatje heel van werkelijkheid (wat dat dan ook mag zijn), de wetenschap moet tot het wezei projektonderwijs. Weg demokratie, foetsie recht op eksperiment, pleiten van de verschijnselen trachten door te dringen en deze in verband met de eigen keuze studiestof; gelukkig is de fakulteit (nog) niet de Avro, anders totaliteit kunnen brengen. Feitenkennis is hiervoor natuurlijk nodig, maar zouden we dit marsjanderen moeten noemen, nu is het alleen een wat omdat die vaak spesifiek voor een probleem is, is het belangrijker datje ongelukkige interpretasie van de eigen uitspraken. De meeste eerstejaars weet waar en hoe je deze kennis kunt vinden dan dat je die in je raapie gehoorzaamden nu maar aan de verlangens van de beide weledelgeborenen, hebt zitten. Het leren problemen te zien en op te lossen moet daarom je moet zulke mensen tenslotte niet nodeloos frustreren, dan raken ze maar sentraal staan in de studieperiode en daarom ook het zelfstandig denken. aan de drank. In hoeverre het bazuingeschal op deze keuze van invloed is Zeker is het noodzakelijk dat kennis genomen kan worden van de geweest, is moeilijk na te gaan, een poging hiertoe zou wat op verschillende stromingen in een vakgebied, zodat je zelf tot een verantmuggezifterij gaan lijken. Bovendien is zo'n subjektieve probleemkeuze woorde keuze kan komen ( die een politieke keuze is). Merkwaardig (nou sociologies gezien niet relevant, maar we kunnen het toch niet laten een ja, niet zo heel merkwaardig natuurlijk) is wel dat dit laatste angstvallig kleine aanwijzing te geven: de handtekeningenaksies voor vermeden lijkt te worden bij het onderwijs van eerstejaars. In de projekton3erwijs en ekspertmenteervrijheid gaven, sociologies gezien, werkgroepen word je volgestopt met feitenkennis van één bepaalde richting een tamelijk overtuigend resultaat (voorzover dit door een Ondeskundig onder het mom van onmisbare basiskennis, terwijl-"men" het doet Persoon te beoordelen is). Goed dan, de eerstejaars werden de voorkomen alsof dit de enige sociologiese benadering is. Bovendien gaat werkgroepen ingetrapt, maar niet allemaal. Een groep wist de brede laars het hier nog om een richting die in strijd is met hetgeen er boven over te ontwijken en besloot verder te gaan waar ze gebleven was. En ze wetenschap gezegd is, omdat de interpretasie van verschijnselen leefden nog lang en gelukkig, zo gelukkig dat de groep werd uitgebreid onvoldoende gericht is op het doordringen tot de kern van de zaak en met een paar mensen die er volgens alfabet wel niet in thuis hoorden, omdat op een valse manier wordt geabstraheerd van de politieke maar die toch liefdevol werden opgenomen omdat ze het in de achtergrond van de wetenschapsbeoefening. Wanneer alleen geleerd wordt werkgroepen niet meer zo zagen hangen. Terwille van de kontakten bepaalde vaardigheden toe te passen zonder het spesifieke van het buiten de groep, want het sektarisme is des duivels oorkussen nietwaar, probleem en het verband waarin het voorkomt te zien wordt wetenschap werden alle werkstukken ter inzage gelegd in een databank (in het gedegradeerd tot het maniertje en de wetenschapper tot een robot die akwarium, tussen juffrouw Paymans en de muur). Dat dit effektief was kan worden geprogrammeerd met problemen. Er zijn natuurlijk mensen die dat niet zo heel erg vinden, maar de. universiteit bekent met dergelijke opvattingen wel erg zijn kleur, wat we een vies kleurije Vinden. Ze stelt zich hiermee in dienst van de machthebbers door voor hen produkten af te leveren die werken als instrumenten. Dit is ook de diepere betekenis van Veringa en Posthumus, die de universiteit aanpassen aan de behoeften van het bedrijfsleven. Hierin ligt de reden van het niet toestaan van ekspertmenteervrijheid, die nodig is om de universiteit uit de invloed van de grootindustrieën te houden en zijn eigen weg te laten bepalen. De vrijheid in de werkgroepen is een schijnvrijheid, omdat ze slechts gericht is op het vergroten van de betrokkenheid van de studenten bij het studieprogramma en op versterkte kontrole. Daarom ook worden groepen als groep B gedwongen In een marginale positie. De werkgroepen zijn in feite een geruisloze Invoering van Posthumus met zijn eksamentraining en lopen vooruit op Veringa. Wat dit betreft timmert de sociologiese fakulteit wel aan de weg, zo zie je maar weer waarin een kleine hogeschool groot kan zijn. Als het je misschien toch niet zo erg aantrekt om hier tot een automaat te worden afgeschaafd, negeer dan de werkgroepen, die je zoveel tijd kosten dat je niet voldoende overhoudt om te doen wat je zelf belangrijk vindt voor je "wetenschappelijke vorming" hoest, hoest. Dan zijn de goede oude hoorkolleges nog te preferen, daar was je niet verplicht naar de praatjes te komen luisteren. Laat niet je eigen opvattingen verdringen door frasen als "sociologies relevant" maar probeer ze in je eigen situasie te integreren Wacht niet af maar neem stelling. Het is een kwestie van leven of niet leven. thi'nii
SPORT EN NATIONALISME, ts onzinnig, maar het kon helemaal niet meer en bovendien was het niet Het fijne van sport is dat het zo ontzettend verbroedert en zeg nou zelf, wenselijk. De goede man beschreef dit allemaal zeer scherpzinnig en wat is er fijner dan verbroederen. Alle volksdelen, die een klein landje zeer genuanceerd en zo ergens in april of mei '69. Wat je je dan als als Nederland op de been kan brengen, staan er dan ook, zij het wat sportman afvraagt is, wat deze beste brave borst nou eigenlijk wil. (tér wankel op. En dat is erg leuk, want dan merk je eindelijk weer, dat je herinnering zij nog even vermeld, dat kort daarop de franse frank en de met 13 miljoen bent inplaats van met 2 miljard. Zelfs valt het je op, dat duitse mark hergewaardeerd werden). Heeft-ie op z'n kamer in het e r zoiets als een koninklijk huis is, want die sturen altijd provisorium misschien een grote doos met allemaal valuta's, waar ie zo gelukstelegrammen naar onze nationale sporthelden. Afgezien van het feit, dat die lui kinderen hebben en dat die kinderen maar af en tóe de ligging van bekijkt en vervolgens de loop van de gebeurtenissen gaat analiseren aan de hand van z 'n aldus gedane waarnemingen? Dat lij kt door blijven fokken, dat hun uitzicht door een bejaardenflat onmogelijk wordt gemaakt en nog wat van die lullige dingetjes, hoor je eigenlijk niets wel waarzeggerij. Awel, voor de meesten misschien al lang niet meer verwonderlijk, maar zo'n informasie is nooit weg. Terug naar ons van ze, en uit het oog is uit het hart, zoals mijn goede vader altijd zei. onderwerp. Je vraagt je zo stilletjes aan af waarom ze in België nog niet Zo'n verbroedering moet je natuurlijk niet te gek maken, maar het loopt overgegaan zijn tot de oprichting van de nasionale mijnwerkersvoetbaUdup, wel eens uit het handje. Het zou eigenlijk beter om die sportfestijnen nu kan het nog. In een land waar een hele regering op z'n kop gaat staan, waar nederlanders aan mee doen en waarschijnlijk nog zullen winnen ook voorzover e r nog waren, die deze houding niet als normaal beschouwden, maar in nederland te houden, want het schijnt, dat het enige volk dat als er een nasionale wielerheld van doping wordt beschuldigd, moet het dronken nederlanders kan verdragen dronken nederlanders zijn. Ik toch mogelijk zijn om dit rap te doen, dan kunnen ze nog even gauw herinner me nog van vroeger, toen ik zelf nog aan sport deed, dat ik op een van de sportieve fietstochten in Duitsland verzeild raakte in Althenar, belgies kampioen worden en in het volgend jaar snel de europa kup winnen. Kijk, bij de daarbij behorende verbroedering, vreugde en zo valt het waar net een paar afgeladen bussen Nederlanders neerstreken. Kijk dan helemaal niet meer op dat de mijnen intussen gesloten worden, waarbij zie je het voorafgaande wat duidelijker, want binnen een uur was ik weer komt dat-een kater een kater is en over het algemeen leidt tot een algeheel in nederland, je zag geen duitser meer, afgezien natuurlijk van de gevoel van lusteloosheid. De enige reden waarom ze het niet doen, lijkt me beroepshalve aanwezige drank- en vreetleveranciers. de tijdsduur van de burokratiese masjiene te zijn, waardoor ze niet op tijd Zo, even iets e r tussendoor, want het kan nooit kwaad de wetenschappeklaar komen. Of het moet zijn, dat het ambtelijke moeilijkheden geeft om lijke kwaliteiten van je naaste medewerkers ( in termen van Veringa, een klup binnen een tweetal jaar van naam te moeten laten veranderen. En mede gemeenteraadsleden) te roemen. M'n oog viel laatst op een artikeltje van prof. Bosman - alweer een scherpe analiese van deze brave zeg nou zelf, de nasionale ongeschoolde mijnwerkersvoetbaUdup lijkt ook niet een naam te zijn, waar je in het buitenland furore mee kan maken. Je botst - dat het onzin was dat er nog mensen geloofden, dat valuta's aan moet de vuile was nooit buiten de deur hangen, zei mijn moeder altijd. herwaardering onderhevig zouden kunnen geraken. Niet alleen was het
#
#
amerika's buitenlanclse politiek Op de onlangs gehouden diskussie-avond over het wetsvoorstel van Veringa kwam aan het licht dat in Tilburg slechts twee exemplaren van de nota Posthumus beschikbaar waren. Al langer gewend zijnde aan het verstopt zijn van de binnenlandse Informatiekanalen verbaast het echter des te meer dat reeds een week nadat Richard Nixon het amerikaanse congres United States' Foreign Policy for the 1970's had aangeboden ook de TAS redaktie een exemplaar van het 120 pagina's tellende boekwerk In de bus zag glijden. Propagandistiese motieven schijnen, hieraan niet geheel vreemd te zijn. In de Inleiding lezen we: 'Peace and progress are impossible without a major American role' en 'Building a lasting peace requires a foreign policy guided by three basic principles: partnership... strength... and willingness to'negotiate'. Het eerste hoofdstuk maakt gewag van een reorganisatie van de National Security Council, het instituut dat het buitenlandse beleid bepaalt, door middel van 'creativity, systematic planning and determination of the facts'. Als men dit hoofdstuk verder doorneemt blijkt dit neer te komen op een nog betere planning en programmering van de diplomatieke betrekkingen, de propaganda, de psychologiese oorlogsvoering, het toepassen van ekonomiese sankties, inschakeling van het militair-industriële complex en de C.I. A. In hoofstuk twee wordt de Nixon-doctrine uit de doeken gedaan. 'lts central thesis i s that the United States will participate in the defense and development of allies and friends, but that America cannot - and will not - conceive all the plans, design all the programs, execute all the decisions and undertake all the defense of the free nations of the world. We will help where it makes a real difference and is considered in our interest'. Reeds één week nfl. verschijning van dit rapport wordt duidelijk hoe deze Nixon-doctrine geïnterpreteerd moet worden. Een dramatiese oproep van Nixon aan Londen en Moskou om de neutraliteit van Laos te waarborgen was de vlag die de aanwezigheid van de amerikanen in Laos moest dekken, 'as considered In their interest'. Nadat bekend was geworden dat veertien en vijftienjarige Laotiaanse jongens het 'you son of a bitch' en het 'you bloody mother-fucker' beter beheersten dan de meest doorgewinterde amerikaanse bootwerker ontdekten drie journalisten een geheime nederzetting van de C.I. A. waar deze knapen opgeleid werden. Dat dit de amerikaanse opvatting over neutraliteit was had de internationale pers reeds langer kunnen weten. Al op 31 december 1959 werd met behulp van diezelfde C.I. A. generaal Phoemi Nosavon aan de macht geholpen hetgeen overigens voor het toen nog echt neutrale Laos aanleiding was om zich voorlopig meer tot de Sovjets aangetrokken te voelen. Ook de relaties van de V. S. ten opzichte van Latijns-Amerika komt in dit hoofdstuk aan de orde: 'Understandably, perhaps a feeling has arisen in
many Latin-American quarters that the United States 'no longer cares'. My answer to that is simple. We do care. I care', en even verder: 'we could ask no prouder reward than to have our efforts crowned by peace, prosperity and dignity in the lives of those 600 millions Latin-American human-beings each so precious and each so unique - our children and our legacy'. Het volgende tabelletje ontleend aan Claude Juliens: het Amerikaanse Imperialisme kan ons over deze zorg en hulp aan Latijns Amerika meer vertellen dan tien dikke boekdelen. De tabel heeft betrekking op de periode 1959 - 1965. (alles in miljoenen dollars) europa afrika australie nieuwe invest. 8.571 1.071 932 winsten 3.748 657 398 f-4.823. - 414 _ - 6 3 4 ) 5.771
canada
lat. am.
azlé
3.368 3.372
1.251 5.297
1.374 6.528
9.204
De aanzienlijke uitbuiting die de V. S. in die periode uit de onderontwikkelde gebieden van Latijns-Amerika en Azië heeft kunnen behalen stelt hen in staat om op andere fronten met name in Europa, Afrika en Australie tot een nog agressievere imperialistiese expansie over te gaan. Best nog een hoofdstuk over Amerika's macht en een hoofdstuk over het tijdperk der onderhandelingen. Alles tezamen genoeg voer biedend voor politicologen en voor een TAS redakteur meer dan voldoende om minstens tien jaar lang dus de gehele zeventiger jaren spontaan over z'n nek te gaan T6t slot sluit pagina 114 tot en met 119 met 'a new definition of peace'. "Peace requires confidence, partnership, justice, strength, must be generous, must be shared and must be practical" Wij willen besluiten met een klein (weliswaar omgekeerd) citaat uit 1984 van George Orwell: Peace is war Freedom is slavery Strength i s ignorance, Richard Nixon: United States Foreign Policy for the 1970's. A new strategy for peace.
NAT BOVEN WATER HOUDEN IS IN 1970 MOGELUK.
Door een samenloop van omstandigheden ben ik toevallig bij een grote modellen. modeshow in het Kurhaus in Scheveningen binnengedrongen. Ik wil de Crèpe ook voor avondtoiletten, maar eveneens piqués, katoenen cötelés lezers de persoonlijke wederwaardigheden van die dag besparen. Ze zouden en zijdeacfaüge lovelines. maar vervelen en doen niet terzake. De show die Ik hier voor uw geestes- Om de gasten te ontvangen of om uit te gaan: tuniekensembles of lange oog wil opvoeren is van Boussac, een gerenommeerde stoffenleverancier japonnen in frisse kleuren. uit Parijs. Bét Is mijn bedoeling een en ander zo beknopt en zakelijk De lijn blijft heel soepel, waarbij vaak een strak aangesloten rok of mogelijk te presenteren. Kommentaar laat ik hierbij achterwege, slechts pantalon het licht bloesende. bovenstuk ondersteunt. aan 't slot zal ik enkele opmerkingen plaatsen en 'n persoonlijke Kleuren welke voor 't voorjaar getipt worden zijn: violine, cameeblauw, impressie geven. geel/wit en specifieke kleurstellingen voor de 'gipsy look'. De Boussac collectie 1970 is dynamles, jong,, vrolijk en ongedwongen, is Bij de diverse kraties die getoond werden droeg men kapsels en levensvreugde uitgedrukt in kleur! sieraden, die uitzonderlijk goed gekozen waren. Door soepele geometriese figuren, zeer originele bloemdessins, hindoe- De voorjaars- en zomerkollektie omvat méér dan 300 variaties, zowel en tziganemotieven, kontrastwerking van kleur op wit fond geeft Boussac in veredelde katoen als in Tergal. gestalte aan de mode van dit voorjaar. Kleurrijke weefsels met de wash-wear eigenschappen. I Strand en Sportswear. Tergal: deze franse tergalvezel wordt in Lyon geproduceerd. Polyester • Badstof. vezels en garens vormen de basis voor de tergalstoffen. De al dan niet De nieuwe struktuur, thans volkomen haakvrij, maakt het mogelijk bedrukte weefsels, die de modetoon aangeven zijn het resultaat van faet aansluitende modellen te maken zonder dat de naden kerven. franse vernuft op weef- en druktechnies gebied ia een unieke symbiose Katoenen stoffen, van faet franse gevoel voor scfaoonfaeid. Tergal faeeft een zeer grote welke de gekozen modellen goed tot faun recht laten komen door de trek weerstand, die Iets kleiner is dan die van nylon, heeft een faoge originaliteit van de dessins. sUjtweerstand, is licht, is kreukherstellend, is volledig liohtecht, is Voor strand en vrijetijdskleding blijven de lange pantalon, de bermuda koel in de zomer, warm in de winter, is plöolfaoudend, is gemakkelijk short en liet tuniekpak de belangrijkste thema's van dit seizoen. wasbaar, behoeft niet te worden géstreken, Is motvrlj, is voofatbestendig Pantalon en bermuda worden vaak gedragen met een brassière. en krimpvrij, De weefsels faebben een mooie, soepele valling. Voor de zomer wordt de pantalon weer sterk naar voren gebracht. Deze De couture kollektie: een selektie uit dessins van bekende haute-couture wordt dan gedragen met 'n tuniek in dezelfde stof of In een bijpassend huizen, zoals Garven, Jacques Helm, Nina Bicci, Pierre Cardin, Guy dessin. Laroche, Estérel, geven aan deze show een aparte glans. De japonnen hebben een aangesloten lijn, een nauwelijks aangegeven taille Dé stoffen worden in nederland o. m. gebracht door Gerzon en de en worden veelal gekompleteerd door een bermuda. Bijenkorf. Er zijn diverse kwaliteiten, waaruit deze modellen worden gemaakt, De frappantse ervaring van de avond was voor mij het langzaam maar zoals: katoens, cötelés américains, lovelines of bedrukte pliqués, maar zeker optrekken van 't kapitalisties waas, dat tot nu toe voor mij over de zij hebben alle een ding gemeen: faet vrouwelijke van de motieven, van mode faing. Je krijgt dan uitzicht op de geweldige mogelijkheden tot gestyleerde bloem tot barokdessins, van tere pasteltinten tot zeer kreativlteit die er in de kleding verborgen ligt. De kansen tot zelfrealisasprekende, felle kleuren. tie die In 't zelf ontwerpen en vervaardigen van de verhulling van 't Voor de stad presenteert Boussac ensembles: rok met jasje en/of vest. menselijk lichaam liggen. De meest geschikte stoffen hiervoor zijn de cötelés of piqués, waarbij Ook bleek mij nu dat 't leven van topmannequins weinig met romantiek of de speelse motieven van de nieuwe geometriese, bloem- of cashmere lukrativiteit te doen faeeft. Ze moeten zich op avonden als deze behoorlijk dessins zeer goed aansluiten. uitsloven en als je bij hen met romantics gehazel aan boord komt zullen De serie lichte stoffen, zoals lovelines, tergals en fijne piqués van ze Je snel uit de droom faelpen. In persoonlijke gesprekken bleek mij dat luchtig katoen, geeft een toon van zachtheid aan de kollektie. De dessins ze verdomd hard moeten ploeteren en dat 't gezien de kostzijde van 't hiervan variëren van gestyleerd tot zeer vrouwelijk. Bovendien lenen beroep dan ook terecht is dat ze 'n aardig inkomen faebben. Maar faet zijn deze lichte en luchtige voiles zich bijzonder goed voor alle soorten zuur verdiende centjes die de kapitalisten ontfutseld worden. Tot slot pllssé en voor de vloeiende lijn van de tunieken. het geheel is om. m. ontworpen om u te behagen en in dat opzicht meen Voor cocktallkleding brengt men bedrukte crêpes tn zacht lila/rose of Ik dat ze geslaagd zijn. cameeblauw, doorlicht met wit. Deze gemakkelijk wasbare stof valt voortreffelijk en is daardoor zeer geschikt voor 't maken van soepele
nieuws filmliga
FILM ALS MIDDEL TOT BEWUSTWORDING. Als een groepje ertoe komt om te gaan proberen een overleden filmliga opnieuw leven In te blazen is een eerste probleem waar je antwoord op dient te geven: wat voor soort films ga je brengen? Wat dient de voornaamste funktie van een film te zijn? VerderjZijn er zinnige nevenaktiviteiten te bedenken ? Uit onderstaande is misschien wel af te lelden In welke richting we het gaan zoeken. Zolang ons geen kritiek bereikt gaan we ermee door. Daarna misschien ook wel. Veel mensen kunnen de film nog steeds niet losmaken uit de kontekst waarin het medium begin deze eeuw ontstaan is: een kermisattraktie, de enige ontwikkeling die zij de film toestaan is die naar het held- stunt- en sekswerk, hierin Ijverig gestimuleerd door de filmbis, Hollywood voorop. Op zich zou dit nog niet zo erg zijn, als een en ander slechts onschuldig vermaak was. Tegelijk wordt echter een valse en lege levensideologie opgedrongen die de mensen koest moet houden en die hen ertoe moet brengen om zich aan Helder Van Allerlei Slag toe te vertrouwen. In de schaduw van valse super-ego's ploeteren vele psychies gekastreerden voort. Intussen sentjes (uiteindelijk natuurlijk dollars) betalend om een en ander fUmie s te verdringen. Een type film waar we het ook niet op hebben is de cineastiese variant op het l'art pour l'art prinsiepe, de zgn. Schone Film. De films van cine stud '70 schijnen allen aan dit Schone Euvel te lijden en bertina kwam in de Volkskrant van 20-2-70 tot de konklusie dat al onze nederlandse cineasten bang waren voor engagement en politiek. Wl] voelen ons meer thuis bij die regisseurs die de maatschappelijke betekenis van de film primair stellen. De film is in deze visie een middel om de mensen te situeren in de maatschappelijke processen waar zij door bepaald worden. De essentie van film is dus niet een spel met beelden die zichzelf genoeg zijn; de film dient een wapen te zijn om de mensen wakker te porren en door hen met zichzelf en de gevolgen van hun wereldje te konfronteren; bovendien dient de film de mensen de mogelijkheden te tonen om hun wereld te verbeteren, d. w. z. de maatschappelijke verhoudingen te veranderen ten gunste van de onderdrukten. Dit dient niet aan De Helden overgelaten te worden. In deze visie zijn artistieke kwaliteiten geen einddoel, maar voorwaarde. De wortels van deze teorie over de funktles van kunst liggen bij Bertold Brecht en Serge Eisenstein (wat betreft Brecht, zie b.v, Marcuse, de eendimensionale mens, hoofdstuk 3, p. 79 -92). Kernbegrip bij Brecht is het zg. verfremdungs-effekt, dat door kunst, welke dan ook, bewerkstelligd moet. worden. Kunst moet de mensen op bewuste wijze vervreemden van de bestaande levenswijzen, door in de werkelijkheid dimensies te onthullen die onderdrukt en afgewezen worden, maar die als mogelijkheden voor het grijpen liggen. In Brecht's stukken worden de dingen van het alledaagse leven uit de sfeer van het valzelfsprekende getrokken. Het publiek wordt voor ogen gehouden dat ze in de bestaande orde een vervreemd bestaan lelden, omdat hun ontplooiingskansen onthouden worden. De mens is niet wat hij i s . Eisenstein deed met films wat Brecht met het tejater deed. In de literatuur is deze gedachte ook niet vreemd, getuige b. v . : qu'est-ce que la llttérature? van Sartre. Door te schrijven wil Sartre de lezer een mes op de keel zetten en hem dwingen vrij te zijn. Sinds Eisenstein zijn er in de filmwereld diverse bewegingen te signaleren die ook deze richting uitgaan. Met name zijn te noemen: het neo-reaUsme in Italië, de nouvelle vague in Frankrijk (Godard vooral), de geëngageerde reportages (Ivens; de onlangs vertoonde the fall van P. Whitehead)m news reel en sommige richtingen binnen de Japanse film. De meest revolutionaire film wordt momenteel In Brazilië gemaakt, de zgn. cinema novo met als belangrijkste regisseur Glauber Rocha. Zijn films waren de afgelopen jaren de sensaties van de grote filmfestivals. In een Interview met het cahier du cinema verklaarde Rocha: het maken
van een film is identiek met het leveren van een bijdrage aan de revolutie. Filmen is zitten stoken, taieinde bet braziliaanse volk bewust te maken van de situatie w»arin het verkeert. Dit Is de tragiese oorsprong van onze cinema. De oorsprong is honger en diepe ellende, niet omdat die artistiek verbeeld wordt, maar omdat die gewoonweg ervaren wordt. Onze estetiek is die van de wreedheid, dwz. van de meest primaire instinkten. Onze estetiek is revolutionair. Grondtema van de cinema novo is de braziliaanse werkelijkheid, de sertao, de archaïsche, wrede steppes (die voor een groot deel het ruwe territorium van het land uitmaken) waar zich de drama 's van onderdrukking, wellu st, hebzucht, verraad voltrekken Hier opereren de cangaceiro's die sosjale onrechtvaardigheid van de kant van de rijken meteen met geweld beantwoorden. De films temen ook de realiteit van de favela, de slums van rio de Janeiro. De films moeten het braziliaanse volk to n en dat de kansen op een revolutie steeds beter worden, ondanks de V. S., ondanks een steeds fasjistieser wordende regering. Rocha: De politieke film mag niet verpakt worden in veel teorie. Ik persoonlijk prefereer de polemiese cinema waar alles fleksibel blijft. Ik heb daarom altijd Eisenstein bewonderd en het tejater van Brecht. Hier zitten de regisseurs niet te teoriseren, maar weten hun teorie waar te maken in hun werk (analyse achteraf levert de teorie op; die zit niet In maar onder de film). Bc ben bang dat teoretiseren fnuikend is voor de kreatieve driften, m.n. omdat het revolutionaire scheppingsproses van begin af aan chaoties en spontaan is. HET WAAROM EN DE MOGELIJKHEDEN VAN EEN FILMLIGA. De film- en bioskoopwereld is een gesloten kapitalistiese zakenwereld, waar op grond van slechts een, en t. a. v. de Inhoud van de film niet eens ter zake doend kriterium, films geselekteerd worden; het komt erop neer dat de kwaUteit van een film verward wordt met de inhoud van een geldla. T. g. v. dit slagvaardige beleid zijn talloze goede films nooit In Nederland gefrnporteerd. Van de cinema növo b. v. had men MJ de verhuurkantoren nog nooit gehoord, hoewel die al tien jaar bestaat en b.v. afgelopen jaar 20 films gemaakt heeft.- Sineklups proberen af en toe eens een film naar Nederland te krijgen. Bij de verhuurkantoren liggen er al jarenlang goede films op de planken die erg weinig vertoond worden omdat de biosbazen meer geld zien in b.v. Oswalt Kolle. Op die films is de Liga voornamelijk aangewezen omdat de nieuwe films waar de bioskopen nog geld in zien, niet te krijgen zijn. De films die gekozen worden door het .groepje dat nu toevallig de liga genoemd wordt, zijn uiteraard een subjektieve selektle. Daarom zijn er hints van jullie kant nodig. Met film zou meer moeten gebeuren dan alleen maar ernaar kijken. Door bij een film ekspllciet belangstellenden te betrekken waarvan men weet dat zij zich geëngageerd hebben met de inhoud van een film, moeten diskussies erom heen haalbaar zijn. Ook zou e r een projektgroep filmologie opgericht moeten worden. De aktiviteiten van zo'n groep moeten dan zonder meer in de plaats komen van b.v. wijsbegeerte of kuituur sociologie. De mogelijkheden van een dergelijke groep zijn aantrekkelijk. Men kan zich verdiepen in de maatschappelijke funktie van de film, In de rol die de film vervult en vervuld heeft voor de demokratisering van kunst; de elite gaat immers naar Het Theater, waar zij zich kan identificeren met gala, pluusj en luchters. Erg goed is die richting In de filmologie die de Inhoud van films van een bepaalde stroming wil verklaren uit de sociaalekonomiese kontekst, waarin die beweging ontstaan is. Nederland kent slechts een man, die zich hiermee bezig houdt, Amoud van Deelen: sinds Godard, een studie over de nouvelle vague. In het buitenland echter zijn er al leerstoelen in de filmologie, die afgeronde studies geproduceerd hebben over belangrijke filmstromingen, b. v. over het Italiaanse neo-realisme, de zweedse film, de goede tijd van de russiese film. Bovendien vervullen fllmologen naast de regisseur een kritiese rol bij het streven in de film tot maatschappelijke avantgarde te. maken. John peeters.
arbeid Deel twee van de serie artikelen over het fasjisme behandelt de houding die het fasjisme innam en inneemt tegenover arbeid. Dit stuk had niet geschreven kunnen worden, als ik niet met Michel van Nieuwstadt in de werkgroep Fasjisties Taalgebruik had gezeten. Grofweg gezegd, lag de kracht van de fasjistiese partijen in de massabasis, maar de massa wilde méér zijn dan enkel "materiaal" ter konsolidering van het kapitalistles stelsel. Echter nadat met name door Mar terreur de verovering van de staatsmacht was voorbereid, is de plebejiese stroming in het fasjisme - na de machtsovername in Duitsland en Italië - permanent onderdrukt. Deze verandering in de massabasis van het fasjisme, die men zou kunnen omdat de sterke staat en de ene ware volksgemeenschap het ook voor de beschrijven als een verschuiving van de massabasis naar de machtsbasis, onderdrukten en In feite machtelozen mogelijk maakt zich met de macht heeft merkwaardige gevolgen gehad: een nieuwe maatschappij, waarin de te Identificeren, zodat het antagonisme tussen arbeid en kapitaal uit de produktiemiddelen gemeenschappelijk bezit zouden kunnen zijn, heeft het maatschappelijke werkelijkheid verdwene lijkt te zijn. Tegelijk zien we fasjisme nooit gewild. Het wilde wel nieuwe verhoudingen die in wezen het merkwaardige, maar wel begrijpbare verschijnsel opduiken dat het ' niet neerkwamen op een oplossing van de klassestrijd door het opheffen fasjisme aan ideën als faktor in het proces der geschiedenis het primaat van de klassen, maar op het galvaniseren daarvan onder staatsdruk. Het toekent boven materiële faktoren en dat het de mening is toegedaan dat tovert de bestaande machts- en belangentegenstellingen om tot een niet de materiële ellende het proletariaat deed ontstaan (zoals Marx illusionaire eenheid die de realiteit van de klassestrijd heet op te heffen. leert) maar de ideeën óver het proletariaat (wat Marx als "idee" Het fasjisme streeft naar het herstel van een "werkelijke bestempelt). Met dit al Is de revisie van Marx teorie van de klassestrijd volksgemeenschap" die uitgaat boven de belangen van de verschillende volledig. Immers niet de klassestrijd, maar de politiek van de staat, klassen. Marcuse heeft deze totalitaire tendens om ideologies de die de techniese ontplooiing van de produktlekrachten stuurt, legt de klassestrijd dood te zwijgen, aangeduid als "universalisme", dat als doel maatschappelijke ontwikkeling vast. Aldus verwerft de arbeidersklasse heeft de handhaving van de op het privé-eigendom van de produktiemiddelen een staats-bewustzijn dat bij machte is de staat te gebruiken tot het opgebouwde ekonomiese orde. De Uluslonalre volksgemeenschap die de beheersen van de ekonomie In het "algemeen belang". facade van de fasjistiese machtsuitoefening naar buiten toe presenteert, De gelijkschakeling en de samenwerking van de verschiUende klassen ^ berust ekonomies op het-feit dat de staat de maatschappelijke arbeidswordt binnen de fasjistiese ideologie nog aan een ander begrip Q kracht in het belang van een monopolisties kapitalisme organiseert. geadstrueerd: "arbeiders van hoofd en hand". Het Is hier de noemer Maar omdat de staat zich kon presenteren als beschermheer van de arbeid, die tegen alle arbeidsdeling en tegen alle verschil in materieel volksgemeenschap, daarom kamoefleerde hij de tegenspraken van het loon in, als kracht geldt die beide klassen aaneensmeedt. Doel van deze fasjisme die zodoende onaangetast bleven. Immers de bruutste terreur ideallstiese frasen, waarin arbeid de funktle krijgt van 'levensvreugde", hulde zich in "socialistiese" gewaden, maar sloeg wel de arbeidersbeis werkelijk socialistiese inhouden bij de arbeidersmassa om te funktioneren weging uiteen, gaf voor de "natie" te vertegenwoordigen, maar stortte in anti-socialistiese. De scheiding tussen fysieke en geestelijke arbeid was de natie in een oorlog, en wilde dat het "algemeen belang boven eigen belang" ging, maar liet in alles mateloos het groot-kapitaal profijt trekken. van beslissende betekenis met betrekking tot de vorming van ideologie. Dat heeft Marx in zijn "Deutsche Ideologie" duidelijk aangetoond: de Willen we iets begrijpen van de Ideologie van het fasjisme, die de schijn arbeidsdeling wordt pas werkelijk deling van het ogenblik af dat de deling voor werkelijkheid liet doorgaan, dan zuUen we eerst de sociale tussen materiële arbeid en geestelijk^ arbeid haar intrede doet. onderdrukking en terreur van het fasjisme moeten blootleggen. Van dan af KAN het bewustzijn zich werkelijk inbeelden, iets anders dan Uit het voorafgaande moet dan ook duidelijk zijn dat het begrip "arbeid" het bewustzijn van de bestaande praktijk te zijn, WERKELIJK iets voor centraal staat In de voor de fasjistiese machtsuitoefening onmisbare te stellen zonder iets werkelijks voor te stellen - vanaf dat ogenblik verhulling van de ekonomiese basis waarop die macht steunt. Al in 1922 kan de mens tot het ontwikkelen van moraal, filosofie etc. overgaan (11 jaar voor de machtsovername) werd het begrip arbeid Iets van (Parijse Manuskripten: Boucher den Haag p. 174-176). Aldus heeft de plichtsvervulling jegens de volksgemeenschap, terwijl tegelijkertijd arbeidsdeling een niet te onderschatten betekenis gehad voor het ontstaan arbeid losgekoppeld werd van de konkreet ekonomiese verhoudingen. van een vals bewustzijn - ideologie. Centrum van kontradikties binnen Binnen de ideologie van het fasjisme worden ekonomiese motieven als puur egofsme afgeweerd en egoïsme wordt vervolgens als joods bestempeld, het fasjisme zelf nu, is, dat het enerzijds de tegenspraak tussen bv. arbeid en genot niet opheft, ja zelfs verscherpt, en anderzijds Joden (Marx bv.) gelden dan ook als de uitvinders van het egoisties arbeidsdeling niet aUeen kritiseert, maar ook in werkelijkheid LUKT op arbeidsbegrip, n. 1. dat van het socialisme, waarin arbeiders "alleen te heffen (arbeiders van hoofd en hand). lh feite STEELT het fasjisme maar" uit zijn op eigen verrijking. Aldus wordt een bewustzijn van de noodzaak tot verandering van de arbeidsverhoudingen onmogelijk gemaakt, de radikale verbinding die Marx en Engels legden tussen teorie en praktijk, maar zó dat het taalkundig, de schijnbare opheffing van de vooral omdat arbeid enerzijds van haar materlBle, ekonomiese aspekten arbeidsdeling in scene zet (saamhorigheid.... solidariteit etc.) maar in ontdaan en anderzijds geïdealiseerd wordt. De idealisering van de arbeid feite de bestaande maatschappelijke tegenstellingen handhaaft. heeft een devaluering tot gevolg van de "ulterlljüe geluksgoederen des Alhoewel op zeer summiere basis een poging gedaan is het verhullend A levens". Het aldus aangekweekte anti-materialisme kon m. b.t. de ontevreden arbeidersmassa een dubbele funktle vervullen: enerzijds karakter van de fasjistiese ideologie te ontmaskeren m.b.t. het begrip " fungeert het als Ideologies afweermiddel tegen het socialisme, anderzijds arbeid, toch zal onze analyse van het wezen van het fasjisme dan pas stelt het de ekonomiese krisis en de algemene nood als onvermijdelijk volledig zijn als we erin geslaagd zijn de sociale funktle van het voor, als natuurlijk of als "de wraak van de natuur op de intellektuele te vatten, zijn deel rationaliteit en zijn omslag In een totale poging haar wetten te wülen doorbreken" (E.Krieck). Zo worden ekonomie fasjisme irrationaliteit. Anders lopen we het gevaar te vervallen in een kroniek en sociale verhoudingen tot natuurlijke kategorlSn gebombardeerd In het van staatsen andere belangrijke aktivltelten. Vandaar dat we de belang van de bestaande ekonomiese verhoudingen. Verder Is hiermee volgende keer iets dieper ingaan op de korporatieve gedachte van het duidelijk dat het "ideöle" loon van de arbeider verbonden wordt met de fasjisnie Inzake ekonomiese planning, (w. v.). fiktieve volksgemeenschaps-gedachte. De Ideële verhuUing van de werkelijke sociaal-ekonomiese verhoudingen die nodig is voor de machtsuitoefening van de fasjistiese staat, die op haar beurt met de Industrie aanpapt, dreigt vaak doorbroken te worden door Inzicht In de feitelijke verhoudingen. Om deze tegenspraak tussen geïdealiseerde arbeid en de feitelijke onderdrukking te kamoefleren, is een Ideologlese vlucht noodzakelijk naar een radikale ontwaarding van materieel geluk. Hieruit moet het frekwent gebruik van woorden als "offer", "eer" en "plicht" verklaard worden, deze veiklaring zou echter onvolledig zijn als niet hun konkreet ideologlese relatie tot het begrip arbeid Is aangegeven: "arbeidseer" en "arbeldsplicht". De strijd tegen het materialisme is voor het onveranderd voortbestaan van de maatschappelijke verhoudingen een bittere noodzaak: het fasjisme MOET het aardse geluk van de mensen, dat het zelf niet kan brengen, ontkennen ten gunste van ideële waarden als eer, plicht en fatsoen. Maar tegelijk moeten deze waarden gelieerd blijven met een arbeldsetos dat de groei van de nationale ekonomie garandeert. Zoals gezegd bestaat voor het fasjisme een volk niet uit klassen die elkaar moeten haten, maar uit volksgenoten, die elkaar moeten helpen. Daarom zal het marxisme vernietigd worden. Het volk zal saamhorigheid en opofferingsgezindheid moeten leren. Daarom zullen de arbeiders de klassenstrijd niet nodig hebben. Zij zullen niet langer de proletariërs zijn, die het marxisme van hen gemaakt heeft. Zij worden gelijkwaardig aan de werkgever, met wie zij tenslotte éen en hetzelfde levensbelang hebben. Het is duidelijk dat de klassestrijd en de bestaande maatschappelijke tegenstellingen zo gemakkelijk ontkend konden worden
fvb
-Katholieke Openbare Bibliotheek—
-Willem II straat 21-23 Telefoon 25984/35137
Tilburg"
Filialen: Wassenaarlaan 40 - Telefoon 34712 Ringbaan West 96a - Telefoon 34825 Roelof Kranenburgplein 51 - Telefoon 71597 ABONNEMENTEN VANAF ƒ 1 . - PER JAAR