1997 10 02

UNIVERS

W e e k b l a d v a n d e Katholieke

Universiteit

Brabant

Jaargang 35 • 2 oktober 1997 • N u m m e r 6

' . 'ok in dit nummer LEZEN EN GELEZEN WORDEN

ADJUNCT-DIRECTEUR WORDT DIAKEN Peter Broeders is adjunct-directeur bi] het IVA, en sinds zaterdag ook diaken. In de stampvolle kathedraal van 's-Hcrtogenbosch werd hij gewijd door bisschop Ter Schure. Broeders wil een praatpaal zijn: voor zijn parochie, maar ook voor de mensen van het IVA.

Hoewel de uitslagen van twee enquêtes wat verschillen, blijken studenten tamelijk verwoede krantenlezers die ook de literatuur een warm hart zijn '% - ,. toegedaan. In financiële journalistiek zijn ze minder gemteresseerd. Vanaf pagina 8 de uitslagen van de enquêtes, columns, wetenschappers over het kiezen van boeken plus een interview met oud-Univers columnist Herman Brusselmans.

4 5 7

De veertiende editie van de Hart van Brabantloop werd nu eens niet gewonnen door de gedoodverfde kampioenen de (S)lopers. De Tartantrappers uit Groningen zegevierden. Univcrs verkende fietsend een deel van de 105 kilometer. Brabant was koud, maar

Tilburg: bijna acht procent meer eerstejaars

''Dit wordt beslist géén Poolse landdag''

Studenten kiezen op valreep tóch voor universiteit

op een Large Scale Event in etablissement De Druiventros krijgen alle personeelsleden van sociale wetenschappen donderdag 2 oktober de kans hun hart te luchten. Iedereen lijkt ervan overtuigd dat er wat moet veranderen, maar het duizelt de meesten inmiddels over het hóe. Over het event zelf zijn de meningen verdeeld.

Ruim t w e e h o n d e r d personeelsleden buigen zich 2 oktober in h e t aan Tilburg grenzende Berkel-Enschot over de verschillende p l a n n e n . N i e t o m erover te beslissen, niet o m te s t e m men, maar o m 'gewoon onder mekaar de gedachten u i t te wisselen', schrijft decaan prof.dr. T h . Beckers. De g e d a c h t e w i s s e l i n g s t a a t o n d e r enorme tijdsdruk. Binnen t w e e weken m o e t de faculteit een s a m e n h a n gend plan p r e s e n t e r e n o m h e t college en de universiteitsraad te bewegen geld te stoppen in de faculteit. Want sociale w e t e n s c h a p p e n heeft vooral geld nodig. Er m o e t e n t w e e grote reorganisaties betaald worden, maar m e e r nog is h e t geld nodig o m goede m e n s e n te k u n n e n a a n t r e k k e n

De jaarlijkse Louis Paul-Boon lezing wordt vrijdag 3 oktober gehouden door de auteur Willem jan Otten, van wie deze week ook het toneelstuk De nacht van de pauw in première ging. In Univers een aantal passages uit de lezing. De crisis van de wil staat daarin centraal.

PITTORESK HARDLOPEN

Verdeeld over hel vijlde jaar Brieven Promotie Wim van de Donk

Large Scale Event voor alle FSW'ers

Het event is een van de laatste sluitstenen van een s t o r m a c h t i g e fase op de faculteit sociale w e t e n s c h a p p e n . Werkelijk alles is daar onder de loep genomen en h e t resultaat van de inspanningen van vijf projectgroepen is terug te v i n d e n in even zoveel keurige rapportjes m e t kleurige kaften. Een samenhangend beeld valt daaruit nog niet te destilleren. Alles m o e t beter, hoogwaardiger en efficiënter, zoveel is wel duidelijk.

WILLEM JAN OTTEN HOUDT LOUIS PAUL BOON-LEZING

Nexus-subsidie ter discussie Studente naar de rechter KUB blijft KUB Commerciële interesse voor ouderejaars

die h e t onderzoek een s t i m u l a n s en de faculteit een betere r e p u t a t i e geven. Voor die toponderzoekers, zo becijferde h e t o n d e r z o e k s i n s t i t u u t van de fac u l t e i t W O R C in een van de vijf rapportjes, is per jaar r u i m acht t o n nodig. A l l e e n al e e n w i s s e l l e e r s t o e l , w a a r m e e m e n hoopt tijdelijk m e n s e n van i n t e r n a t i o n a a l gezag te k u n n e n t r e k k e n , kost jaarlijks drie ton. In brede kringen d e n k t m e n bij FSW dat vooral h e t a a n t r e k k e n van een a a n t a l gezaghebbende w e t e n s c h a p pers soelaas zal bieden. In h e t recente verleden slaagden de e c o n o m e n en juristen erin o m - m e t centrale s t e u n - z u l k e m e n s e n aan zich te binden. H e t zijn vooral die m e n s e n die de rep u t a t i e van de faculteit bepalen, niet zozeer de p l a n n e n of h e t beleid. Het voorstel van W O R C illustreert de paradox waarin de facultaire vernieuw i n g zich bevindt. O m geld t e krijgen m o e t m e n zich in - snel gemaakte - p l a n n e n wringen, die noodzakelijk zijn in de ogen van h e t centrale n i v e a u . H e t r e a l i t e i t s g e h a l t e is als gevolg h i e r v a n nogal betwistbaar. wmÊmrnsmKmtmmmmm

Een record-aantal schoolverlaters heeft op de valreep gekozen voor een universitaire studie. Voor het eerst in zes jaar stijgt nu het totale aantal eerstejaars met procenten. H o e w e l de exacte a a n t a l l e n eerstejaars pas over enkele w e k e n bekend zijn, t e k e n t zich landelijk een stijging van rond vijf procent af - veel beter dan de constante i n s t r o o m die in augustus werd verwacht. In Tilburg is sprake van verdere t o e n a m e . D e vooraanmeldingen in augustus gaven een stijging van 5.6 te zien. D e cijfers, voor zover n u bekend, m a k e n duidelijk dat de stijging nog hoger is. Waar zich in h e t vorig collegejaar 1320 eerstejaars inschreven, zijn dat er n u 1417; een stijging van zo'n 7.5 procent.

Bij r e c h t e n t r e k t de Europees-juridis c h e opleiding m e t t a c h t i g s t u d e n t e n bijna h e t dubbele van vorig jaar. O o k wijsbegeerte t r e k t fors aan: zestien s t u d e n t e n vorig jaar, 28 n u . Bij e c o n o m i e is er veel m e e r belangstelling voor bestuurlijke informatiek u n d e (82 n u tegen 55 vorig jaar). M i n d e r goed gaat h e t m e t door reorg a n i s a t i e p e r i k e l e n geplaagde sociologie. T i e n eerstejaars schreven zich in, tegen 26 vorig jaar (degenen die zich a a n m e l d d e n voor een verkorte o p l e i d i n g zijn n i e t m e e g e t e l d ) . Bij

sociale w e t e n s c h a p p e n m e l d d e n zich voor alle opleidingen s a m e n overigens meer eerstejaars aan: 327 nu, 316 vorig jaar. Vrijwel alle universiteiten die op achteruitgang rekenden, k u n n e n toch gelijke of hogere a a n t a l l e n eerstejaars v e r w e l k o m e n . Z o w e l in A m s t e r d a m (UvA) en Wageningen als bij de drie technische universiteiten betekent dat een verbetering m e t vijf tot tien p r o c e n t vergeleken m e t eerdere verwachtingen. Van een e c h t e daling - m e t zeker tien p r o c e n t - is n u alleen nog sprake i n Leiden. D e u n i v e r s i t e i t o n t k e n t n o g steeds dat dit veroorzaakt zou zijn door de invoering van h e t 'bindend advies' per dit studiejaar. [PS/HOP/PSj

Univers-enquête over leesgedrag

KUB-student leest het liefst sport- en hobbybladen Studenten aan de Tilburgse universiteit besteden gemiddeld per keer een klein half uur aan het lezen van de krant. Ruim tweederde leest hem minstens vier dagen per week. Zeventig procent koopt zelden tot nooit een opinieblad, maar bijna de helft leest minstens één keer per maand in Elsevier. Een op de drie studenten kijkt in z'n vrije tijd minder dan één keer per half jaar een boek in. Dat zijn enkele resultaten van een enquête naar het leesgedrag van studenten, gehouden onder honderd studenten op de campus. D e overgrote meerderheid bestond uit studenten van de economische en de juridische faculteit. Overigens leest veertien

procent van de economiestudenten, zo bleek uit een aparte enquête onder deze groep, nooit de krant. Voor tijdschriften en boeken hebben de studenten minder belangstelling. Gemiddeld vijftig minuten pet week wordt gelezen in bladen, dat is iets

minder dan leeftijdgenoten in het land. Mensen met een universitair diploma lezen trouwens gemiddeld zo'n anderhalf uur per week in tijdschriften. Bijna de helft van de ondervraagde studenten is geabonneerd op een blad. Het gros daarvan heeft tennis, voetbal, auto's of paardensport tot onderwerp. Ook ais het om kopen gaat, voeren sport- en hobbybladen de lijst aan. Opiniebladen - als aparte categorie bevraagd - worden door bijna de helft van de studenten tenminste een keer per maand gelezen. Elsevier is de huizenhoge favoriet, wat waarschijnlijk verklaard wordt door het grote aantal economiestudenten in het onderzoek. [LvT]

Advertenties Met debat over VLUCHTELINGENBELEID donderdag 2 oktober 1330 15 30 aur zaal YZ l toegang vrtj

Johan Stekelenburg Elizabeth khmitz wMrdrwrdïfi m de 4 grotf jwlitiekf partip zie MEM&-p<^ina

Loopbaan Advies Centrum

Goed voorbereid de arbeidsmarkt op!

Volg dan nu trainingen bij het Loopbaan Advies Centrum. G e b o u w N k a m e r 7, tel: (013) - 4 6 6 2 5 2 1

Bibliotheek, Rekencentrum en de digitale revolutie

UNIVERS Weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant Redactie­adres W a r a n d e U a n 2, 5 0 3 7 AB Tilburg. Postbus 90153, 5000 LE Tilburg Kamers A 15, 16 en 17 Telefoon 013­4662277. Fax 0 1 3 ­ 4 6 3 0 1 4 5 E ­tnail Schendel@kub.nl Redactie Pieter Siebers [hoofdredac­ teur, tel. 2926), Arian de Heer (2925), Marloes Hooimeijer (stagiaire, 2272], Michel Kna­ pen (2506), Linda van Tilburg (3330), Y v o n n e V e r s c h u r e n (archief en d o c u m e n t a t i e , 34091 Redactiesecietariaat Angela van Schendel, ka­ mer A 17(2277) Opmaak Michel Dierckx, d r u k k e n ) Em de |ong (2272) Medewetkers (2272) Mark van Assen, Chris Berg­ man, ian Boelhouwer, Oscar van Dam, Sti|n Dunk, Adrian van den Eerenbeemt, Bert Hef­ fels, Leon H e u t s , W i e n e k e Kok, Quiriin Metz, Karel Sou­ diin, lelie Wils Agendapagina Angela van Schendel (2277), E ­mail Schendel® kub nl Fotografie Enk van der Burgt Tekeningen Hans van den Tillaart Hoger Onderwijs P ersbu­ reau (HOP ) Univers maakt deel uit van het HOP waarbij alle univer­ s i t e i t s k r a n t e n a l s m e d e een aantal hogeschoolbladen zi)n aangesloten Redactie Frank Steenkamp, H a n n e Obbink, M a t t h e ten Wolde Telefoon 0 7 1 ­ 5 2 3 6 1 5 1 , fax 071­5232 138 Drukkerij Em. de Jong, Baarle Nassau Redactieraad Univers is een onafhanke­ lijk weekblad dat wordt uitge­ geven door de Katholieke Uni­ versiteit Brabant De onafhan­ kelijke positie en de taakstel­ ling zi)n neergelegd in een door de universiteitsraad vast­ gesteld redactiestatuut De re­ dactieraad ziet toe op de nale­ ving daarvan. Leden' dr. H. Evers, dr. R de Groof, I. de Kort, dr ing. W. van Oorschot, S van Puffelen, P. T u y t e l a a r s , dr. A. Vallen (voorzitter), J. van Vugt, prof dr. W W u t e v e e n , M. Acker­ m a n s (adviseur) Advertenties Angela van Schendel (2277) Bureau Van Vliet, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort. Tel 023­5714745, fax 023­ 5717680 Kopij, matsertjes en mede­ delingen Materiaal kan aangeleverd worden tot uiterlijk donder­ dagvoor de week van verschij­ n i n g t o t 13.00 u u r op h e t redactiesecretariaat Matser­ tjes m o e t e n c o n t a n t afgere­ kend worden en bij voorkeur op floppydisc (alleen WP5.1) worden aangeleverd, m e m o ­ b e n c h t e n graag per elektroni­ sche post (schendel@kub nl) Abonnementen S t u d e n t e n en o u d ­ p e r s o ­ neelsleden f 25,­ per jaargang, instellingen en m e n s e n van b u i t e n de u n i v e r s i t e i t s g e ­ meenschap f 50,­ Bij opgave voor een abonnement zijn no­ dig naam, adres, woonplaats en (voor s t u d e n t e n ) A N R ­ n u m m e r Opgave bij het re­ dactiesecretariaat Toezen­ ding geschiedt pas na betaling Copyright H e t IS v e r b o d e n z o n d e r schriftelijke t o e s t e m m i n g van de hoofdredacteur artike­ len, illustraties of foto's ge­ heel of gedeeltelijk over te nemen

"Het is sociaal en emotioneel niet wen­ selijk om de kinderen nog vroeger naar school te sturen. Nu hangen ze bij de eerste schooldag al aan de rokken van pa of moe. Arslan kan wel zeggen dat kinderen in Engeland en Frankrijk wél op jongere leeftijd naar school gaan, maar dat zegt niets. Daar hebben ze een heel ander onderwijssysteem. Met an­ dere woorden: Arslan ziet het pro­ bleem, maar de analyse is onzorgvul­ dig en staat buiten de werkelijkheid. "Het punt is meer dat de scholen ver­ beterd moeten worden. Terwijl vijftien procent van de honderdduizend leerlin­ gen per lichting allochtoon is, weten leerkrachten vaak niet hoe ze met allochtone kinderen moeten omgaan. Dit moeten ze leren tijdens hun oplei­ ding. Docenten Nederlands op de lera­ renopleiding voor het basisonderwijs, de Pabo, geven zelf toe dat ze niet des­ kundig zijn op het gebied van Neder­ lands als tweede taal. Hierdoor hebben de leraren meestal een enorme kennis­ achterstand van leermiddelen die ze kunnen gebruiken. De huidige midde­ len zijn afgesteld op leerlingen met Nederlands als moedertaal. Zij worden gebruikt om het kennen en kunnen van de kinderen te controleren en niet om een taal aan te leren. "Allochtone kinderen hebben een ach­ terstand in de woordenschat. Autoch­ tone kinderen kennen, als ze naar school gaan, zo'n drieduizend woorden, terwijl allochtone kinderen tussen de nul en duizend woorden kennen. Als zij iets niet weten, wordt gelijk geïmpli­ ceerd dat ze het begrip niet kennen. Eigenlijk kennen ze alleen het Neder­ landse woord niet. Als een allochtoon kind een keer van de trap is gevallen, kent bij echt 'het begrip' boog wel, hij kent alleen 'het woord' ervoor niet. De

^<<X.Ho<^lntonet

A. Arslan van het landelijk instituut voor multiculturele ont­ wikkeling Forum wil dat de leerplichtige leeftijd voor allochtone kinderen verlaagd wordt naar drie jaar. Anders lopen kinderen een achterstand op die niet meer in te halen is, vreest hij. Dr. Anne Vermeer, docent sociolinguïstiek en taalverwerving, ziet daar het nut niet van in. "Je kan leerlingen wel langer naar school sturen, maar als ze dan nog niets leren heb je er niets aan."

Dr. A. Vermeer |Foto: Enk van der Burgtj

taalmethode moet daarom verwer­ vingsgericbt en niet toetsingsgericht zijn. "Bij de verwervingsgericbte methode worden verschillende woorden steeds

D

E

"Een onthullende publicatie", "een bestseller". Syntax Publishers, de commerciële poot van Tilburg University Press (TUP), komt superlatieven tekort om de succesvolle bundel De Leeuw, hét zwarte wapen te beschrijven. In het boek wordt een schaakopening getiteld 'De Leeuw' uitgediept, een tactiek die al dertig jaar wordt gepraktiseerd door ene Leo (Latijn voor leeuw!) Jansen, lid van schaakvereniging Sliedrecht. "Ik heb weinig verstand van schaken", licht TUP­ directrice Carrie Crootaerg toe, "maar het schijnt dat hiermee het nadeel van het beginnen met de zwarte stukken wordt omgezet in een voordeel." Al zo'n duizend exemplaren zijn ervan verkocht, waarmee de bundel het best verkochte boek van het jaar is voor Syntax. De geest van oud­wereldkampioen Max Euwe, ooit hoogleraar op de Katholieke Hogeschool, waart bUjkbaar nog op de campus rond. Dat juist een schaakboek zo'n succes is, is opmerkelijk, juist omdat Syntax altijd heeft laten weten succes te willen boeken via meer gerenommeerde auteurs. Dat zal volgens Grootaers echter niet lang op zich laten wachten. Daarbij wijst ze op een pas uitgekomen essayistisch getint werk van Kristien Hemmerechts, waarin deze Vlaamse schrijfster op literair­wetenschappelijke wijze verhaalt over haar eerdere werk. Gespreid over enkele jaren verwacht Syntax met deze uitgave de omzet van De Leeuw te evenaren. Er wordt bovendien het nodige verwacht van de verhuizing van de uitgeverij naar een strategisch beter gelegen ruimte naast boekhandel Gianotten. Die verhuizing laat al een halfjaar op zich wachten, omdat de bouwafdehng van de KUB er nog niet in is geslaagd een aluminium tussenwand met glas in de begeerde ruimte te plaatsen.

U N I V E R S ^ a 2 OKTOBE R 1997

k ï x i d .

W

E

E

in een andere context gebruikt. Eerst wordt de kinderen een verhaaltje voor­ gelezen. De woorden die daarin voorko­ men staan in een rijtje naast een teke­ ning waarop een uitbeelding van ieder

K

S

T

A

A

woord is terug te vinden. Vervolgens krijgen ze een verwervingsopdracht waarin ze de woorden moeten gebrui­ ken. "Ook autochtone kinderen hebben pro­ fijt van meer taalverwervingsgericht onderwijs. Ook al kennen ze wat meer woorden, de diversiteit van hun woor­ denschat is vaak niet groot. Het is goed dat woorden die ze thuis te horen krij­ gen op school herhaald worden. "Leerkrachten moeten meer nadenken over welke woorden ze hun leerlingen gaan aanleren. Een inmiddels afgestu­ deerde student van mij heeft eens on­ derzocht of leerkrachten dit voorberei­ den. Ze heeft leerkrachten gevraagd welke woorden ze de volgende les aan hun leerlingen wilden leren. Geen van hen wist een antwoord te geven. "Arslan wil zwarte scholen gaan wit­ ten door fusies, door nieuwe scholen te bouwen of door bussen in te zetten. Zie je de kinderen van de Trouwlaan al ie­ dere dag met de bus naar de Blaak gaan en daar tussen de kakkers zittenl Je kunt je afvragen of zulke heterogene groepen wel zo gunstig zijn. De ver­ schillen tussen de leerlingen zouden te groot zijn. Het ene kind heeft een computer, een aansluiting op internet en een kast vol prentenboeken en het andere kind heeft niets. Nee, het is voor alle leerlingen het beste als de school een afspiegeling is van de wijk waar ze in wonen. In een etniscb­heterogene wijk, hoort een etniscb­heterogene school. Spreiding heeft dus geen nut. "Het gaat erom dat de school goed is. Je ziet dat allochtone ouders die in Ne­ derland een opleiding hebben gevolgd daar steeds meer op letten. Als een school niet aan goed taalonderwijs doet, dan sturen ze hun kind naar een andere school." [MH]

T

kan het ook, die afgelopen zaterdag met steun van een aantal prominenten voor de tiende keer deelnam aan de race. De stichting verzorgt de begeleiding van haar lopers geheel per fiets en hoopt dat dit een voorbeeld is voor andere teams. Gilhuis staat met kracht achter dit principe, dat volgens hem verder uitgebreid zou kunnen worden tot andere sporten. "Als je ziet hoeveel mensen met de auto gaan voetballen of gaan tennissen, dat is slecht voor de conditie en het milieu." Gilhuis kon zaterdag niet aanwezig zijn, maar zal aan een toekomstige actie graag bijdragen. Wel ziet er hij er tegen op zeven kilometer te rennen, want een echt getrainde loper is hij niet. De vraag is of dat ook geldt voor collegevoorzitter Yvonne van Rooy, die ook haar medewerking heeft toegezegd. ONDER RE DACTIE VAN STIJN DUNK ■ De Leeuwekuil, een variant van De Leeuw: zowel wit als zwart kunnen in vele kullen vallen.

'.'De eerste wand was haastwerk en daardoor niet conform de buitengevel. De borstwering en de tussenkozijnen hadden te dikke afmetingen", laat Robert Hijmans namens DBH weten. "Tel daarbij de bouwvak en de levertijd op en je hebt een flinke vertraging." "Het is net de Tour de France met al die volgwagens", bekritiseert decaan van de rechtenfaculteit Piet Gilhuis het milieuvriendelijke gehalte van de afgelopen zaterdag gehouden Hart van Brabantloop. Gilhuis is sympathisant van de stichting Zonder auto

Herstel In het artikel over bursalen in het vorige nummer van Univers werd geschreven dat het presidium van de universiteitsraad het bursalenstelsel van de faculteit sociale wetenschappen zou hebben afgewezen. Het was echter het College van Bestuur dat geen goedkeuring aan de regeling hechtte. Het presidium kan over dit soort zaken geen besluiten nemen. In het artikel over dichter­wetenschapper Afshin Ellian werd gezegd dat deze sinds zes jaar in Nederland verblijft. E llian woont hier echter al sinds 1989, acht jaar dus.

KUB blijft KUB

Meeste zaken in onderling overleg opgelost

Student naar Raad van State met klacht over examen Voor het eerst in de geschiedenis van de KUB gaat een (oud­) student in hoger beroep bij de Raad van State tegen de uitslag van zijn examen. Hij doet dit nadat de bestuurskamer van de recht­ bank in Breda het bezwaar over zijn examen had afgewezen. De student wil nu bij de hoogste instantie op dit gebied zijn recht halen: de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De student volgde de lerarenoplei­ ding algemene economie en kreeg na afloop van zijn stage geen "boterbrief­ le voor een voldoende stage", aldus mr. Fr. van Spaendonck, secretaris van het College van Beroep voor Exa­ mens, die de KUB vertegenwoordigt in dit proces. De zaak begon zo'n twee jaar gele­ den toen er na zijn stage op een mid­

delbare school onenigheid ontstond over de beoordeling. Die was onvol­ doende. Hierdoor kon zijn afstuderen bij de lerarenopleiding voor datzelfde jaar niet doorgaan. De kwestie is vrij uniek. Klachten over het afstuderen zijn niet aan de orde van de dag. De meeste bezwaar­ schriften die binnenkomen bij het College van Beroep voor E xamens

gaan over problemen rond tentamens en vrijstellingen. Behalve een be­ zwaarschrift kan een student voor minder formele bezwaren ook een klacht indienen bij de examencom­ missie van de eigen faculteit. Een korte rondvraag langs de facul­ teiten maakt duidelijk dat studenten in Tilburg tijdens en na hun afstude­ ren erg weinig te klagen te hebben. De enkele klachten die jaarlijks bin­ nenkomen worden vaak binnenska­ mers met de studie­adviseur opge­ lost. De problemen gaan doorgaans over een stroeve communicatie tus­ sen de (toegewezen) scriptiebegelei­ der en de afstuderende student. Zo diende een inmiddels oud­student van de vakgroep Personeelweten­ schappen half september een klacht in bij de examencommissie van de sociale faculteit. Hij beklaagde zich

over de behandeling door een van zijn begeleiders tijdens de afstudeer­ bijeenkomst. De docente zou hem ge­ negeerd hebben bij binnenkomst en na afloop, iets wat de oud­student zeer heeft gekwetst. Verder bleek er na de beoordeling van zijn scriptie on­ enigheid te bestaan onder de docen­ ten over het punt dat de scriptie ver­ diende. Met de klacht wilde hij "bekend maken hoe het kan lopen en dat een vakgroeplid zich zo niet kan gedra­ gen". Deze week kreeg hij bericht van de examencommissie, waarin deze schrijft de gang van zaken erg te be­ treuren. Voor de voormalige KUB'er is dit voldoende; "Ze hebben de zaak in ieder geval serieus in behandeling genomen." [WK]

■ Yvonne van Rooy: "UT ie ldt tot naamsverwarring met Twente"

Beheerder studentenflats ziet voorlopig af van ISDN Cijfers niet meer Volgens De Pee is er sprake van uit­ Woningstichting De Woonstad ziet af van invoering van ISDN in stel, geen afstel. "Ontwikkelingen op enige maatstaf bij dit gebied gaan zo razendsnel. Begin evaluatie onderzoek de studentenflats. Begin dit jaar wilde de woningstichting nog volgend jaar kijken we daarom of het De universiteiten gaan toepassings­ gericht en puur wetenschappelijk onderzoek niet langer langs dezelfde meetlat leggen. Ook zullen voortaan niet per se alle prestaties met een rap­ portcijfer gewaardeerd worden. De universiteiten zijn het daarover vo­ rige week eens geworden. Ze willen vooral meer aandacht voor wat ze de missie van de onderzoekers noemen. Beoordelingscommissies moeten voortaan nagaan wat de onderzoekers zichzelf ten doel stellen en de kwali­ teit van hun onderzoek vervolgens aan die doelstellingen afmeten. De beoordelingen zullen door de aan­ gepaste opzet minder op cijfers berus­ ten. Met name als het gaat om het antwoord op de vraag of een onder­ zoeksgroep wel productief genoeg is, zal er soms "op de hand worden ge­ wogen", zeggen de universiteiten in het rapport over de nieuwe opzet. De beoordelingen van onderzoek worden uitgevoerd onder de paraplu van de vereniging van universiteiten, de VSNU. Sinds de start in 1993 is bijna al het onderzoek aan Neder­ landse universiteiten geëvalueerd. [HO/HOP]

alle flats voorzien van zo'n digitale telefoonaansluiting. E lke studentenkamer zou daarbij voorzien worden van een eigen toestel, met eigen telefoonnummer. Voor computerbezitters betekent ISDN daarnaast ook een snelle internetverbinding. De kosten van zo'n operatie blijken toch te hoog, meldt woordvoerder Jeanet de Pee. In ieder geval bleek het duurder dan de vijftien gulden per student waarop De Woonstad aan­ vankelijk rekende. De hogere prijs heeft vooral te maken met de admi­ nistratieve rompslomp die de invoe­

ring van één aansluiting per kamer zou veroorzaken. "Nu is er één tele­ foon per gang en voor de financiële afwikkeling zorgen de bewoners zelf. Bij invoering van ISDN zouden wij elke student een telefoonrekening moeten sturen. Dat maakt het rede­ lijk complex."

project toch uitgevoerd kan worden." De woningstichting is namelijk nog steeds enthousiast over de mogelijk­ heden van het digitale telefoonnet­ werk, aldus De Pee. Uit datzelfde enthousiasme werd begin dit jaar nog aangekondigd dat alle studentenflats in september voorzien zouden zijn van ISDN. Daaraan voorafgaand zou eerst met een enquête gepeild worden wat de bewoners er zelf van vinden. Die en­ quête is nooit gehouden. Dat komt omdat nooit duidelijk was wat het project de bewoners precies zou gaan kosten, zegt De Pee. [AvdE]

Gemeenteraad Tilburg kritisch over Nexus­subsidie Spannende tijden voor het Nexus­in­ stituut. Een gemeentelijke subsidie gaat mogelijk niet door. "We zouden dan in een zeer moeilijke situatie komen," aldus drs. Rob Riemen van

Commissie­De Klerk onderzoekt toelating buiten loting om Een commissie onder leiding van de Tilburgse rector De Klerk gaat onder­ zoeken hoe studenten buiten de lo­ ting om toegelaten kunnen worden tot studies met een studentenstop. Minister Ritzen wil daar nog dit jaar een advies over. In de toekomst mag een universiteit voor een deel zelf bepalen wie zij toe­ laat tot een studie met een studen­ tenstop. Dat staat in een wetsvoor­ stel dat in juli is toegestuurd aan de Raad van State. Maar hoe groot dat deel moet zijn en hoe de selectie van studenten in haar werk gaat, stond nog niet in dat voorstel. De commis­ sie­De Klerk moet dat nu uitzoeken. Met name werk­ of onderzoekserva­ ring kunnen criteria zijn om aspirant­ studenten rechtstreeks toe te laten. Het merendeel van de studenten zal volgens het wetsvoorstel bij het mid­ delbare­schoolexamen gemiddeld een acht of hoger moeten halen om direct toegelaten te worden. De rest van de studenten moet loten om een plaats. Ritzen wil het nieuwe toe­ latingsstelsel in het studiejaar 1999­ 2000 invoeren. [HO/HOP]

Nexus. "Het geld is al uitgegeven, we zouden een gat van vijfentwintig dui­ zend gulden op onze begroting krij­ gen." Dat geld zou volgens Riemen dan ergens anders in de Nexus­begroting gevonden moeten worden. "E r valt bij ons niets te bezuinigen. Van de KUB mogen we niks verwachten. Als de gemeenteraad ons om zeep wil helpen, is dit een heel goede manier." De subsidie van 25.000 gulden is de gemeentelijke bijdrage aan het on­ langs gehouden Wagner­symposium. Burgemeester en wethouders hadden het geld toegezegd, er moest alleen nog goedkeuring van de gemeente­ raad volgen. Bij een commissie­ vergadering bleek die goedkeuring echter niet vanzelfsprekend. De frac­ ties van de PvdA, Groenlinks, SP, ABT, en AB hadden bezwaren tegen de subsidie. Samen zijn ze goed voor negentien van de negenendertig stemmen in de gemeenteraad. De Nexus­subsidie staat of valt met één stem. De bezwaren tegen de subsidie wa­ ren divers. E r werd gewezen op het elitaire karakter van het symposium, het bedrag zou te hoog zijn, de be­ groting zou rammelen en verder werd

Nexus-directeur Rob Riemen: "Begroting was wél itloppend." [Foto: Enk van der Burgt]

volgens de SP geen aandacht besteed aan de anti­semitische kanten van Wagner. Met name dat laatste kri­ tiekpunt steekt Riemen. "Dan heb je nog niet eens de voorkant van de fol­ der gelezen. De titel was Het proces van Richard Wagner, dus daar ging het nou net over." Riemen snapt niets van de geuite kritiek. "Ik heb geen enkel reëel ar­ gument gehoord waarom we nu geen subsidie zouden krijgen, terwijl we die vorig jaar wel kregen. Het is niet zo dat er maar tien mensen rondlie­ pen, het symposium was goed be­

De naam van de Tilburgse universi­ teit blijft voorlopig onveranderd. Dat houdt in dat de officiële naam KUB ­ zonder puntjes ­ gebruikt blijft wor­ den. Het College van Bestuur gaat er wel op toezien dat die naam conse­ quenter gebruikt zal worden. Nu worden er tenminste vijf benamin­ gen gebruikt.

zocht. Ook was er veel publiciteit. Het is heel goed besteed geld." Volgens gemeentewoordvoerder Hans Leeuwenkamp heeft het colle­ ge kennis genomen van de opmer­ kingen van de commissie, maar blijft het de subsidieaanvraag una­ niem steunen. "Het college is van mening dat Nexus een belangrijke bijdrage levert aan het verder op de kaart zetten van Tilburg." De gemeenteraad beslist 13 okto­ ber over de subsidieaanvraag. [AvdE]

De naam van de universiteit stond ter discussie na een onderzoek bij de Brabantse bevolking. Die bleek Uni­ versiteit van Tilburg een betere naam te vinden dan KUB. In een enquête die deze krant hield, bleek ook een grote meerderheid van personeel en studenten die mening toegedaan. De fractie P reS '96 trachtte in de afge­ lopen vergadering van de universi­ teitsraad die gegevens politiek te maken en poogde de handen op el­ kaar te krijgen om de naam te wijzi­ gen in Universiteit Tilburg. De u­raad legde echter weinig en­ thousiasme aan de dag. De noodzaak tot een naamswijziging werd nog minder gevoeld door de nieuwe col­ legevoorzitter mr. Yvonne van Rooy. Die vreesde dat de (katholieke) iden­ titeit van de instelling ter discussie zou komen te staan. Dat bij­effect ging haar te ver. Daarnaast zou de naam Universiteit van Tilburg, ge­ zien de initialen, voor nieuwe ver­ warring zorgen aangezien er ook een Universiteit Twente is. [AdH/PS]

Studentenverenigingen doen zelfonderzoek De studentenverenigingen zullen nagaan hoe ze nog meer greep kun­ nen krijgen op uitwassen op het ge­ bied van drank en geweld. Dat heb­ ben ze beloofd aan minister Ritzen. Maar ze zien eigenlijk niet wat er nog te verbeteren valt. Het landelijk verband van studenten­ verenigingen, de LKvV, sprak vorige week met de minister over de dood van een bouwkunde­student. Die had zich doodgedronken bij een inwij­ dingsritueel in een studentenhuis van Vindicat atque P olit, het Gro­ ningse studentencorps. De verenigingen hebben de gelegen­ heid vooral gebruikt om uiteen te zetten hoeveel ze al doen om uitwas­ sen te voorkomen. Veel verenigingen, zoals het Tilburgse St. Olof, hebben al gedragsregels en houden rekening met bijvoorbeeld de medische toe­ stand van hun leden, en met studie­ programma's. Volgens Ritzen is er echter nog wel wat te verbeteren, bij­ voorbeeld door voorlichting. De LkvV is niet blij met de bemoeie­ nis van Ritzen. De koepel houdt de minister mede verantwoordelijk voor de publiciteitsgolf die het voorval in Groningen heeft veroorzaakt. "Rit­ zen heeft de verenigingen schade be­ rokkend door de zaak naar zich toe te trekken", zegt Erik van Buiten, voorzitter van studentenbond ISO en tevens woordvoerder van de LkvV. De minister toonde zich in het ge­ sprek van vorige week echter weinig ontvankelijk voor deze kritiek, en dat noemt Van Buiten "teleurstellend". [HO/HOPj

U N I V E R S ^ a 2 OKTOBER 1997

Vervolgstudie onderdeel van permanente vorming

"Vijfde studiejaar maakt einde aan droogzwemmen" Een werkgroep van de KUB lanceerde vorige week een plan om een vijfde studiejaar op te zetten. Het gaat om een arbeids­ markgerichte vervolgstudie die na het reguliere programma wordt gevolgd: E enjarige Postdoctorale Specialistische Oplei­ dingen (EPSO). Werken en leren worden in dit jaar gecombineerd; het bedrijfsleven is dan ook nauw betrokken bij de opzet van dit plan. Hoe is dit plan ontvangen? Drs. Inge Wels, managing director van TIAS, dat in samenwerking met het bedrijfsleven vervolgopleidingen voor academici verzorgt: "De KUB pretendeert een bepaalde universiteit te zijn, dicht bij de maatschappij. Dit plan past daar goed in. De samenwer­ king tussen TIAS en het bedrijfsleven is ook heel vruchtbaar. Elke opleiding heeft een adviesraad die bestaat uit mensen van het bedrijfsleven en de universiteit. Zo'n raad vormt voor de programmadirecteuren van de oplei­ dingen een klankbord. Ze kunnen h u n ideeën toetsen aan h e t be­ drijfsleven. Ook komen de bedrijven zelf met onderwerpen voor het onder­ wijs. Deze suggesties worden altijd eerst getoetst op academisch gehalte door de universiteit zelf. Met de in­ vloed van het bedrijfsleven op het ■ Invloed bedrijfsleven op academische vor­ onderwijs valt dus nogal mee." ming?

Drs. Elisabeth P oppeliers, Loopbaan Advies Centrum: "Ik wil bij dit plan twee kanttekeningen plaatsen: de opleiding heeft erg hoge kosten, 9500 gulden per cursist, waardoor er een selectie zal plaatsvinden. E igenlijk moet iedereen in aanmerking kun­ nen komen voor zo'n vijfde jaar. Ver­ der neemt de vraag naar afgestudeer­ den toe. Ik denk daarom dat de net afgestudeerden eerder een baan zul­ len aannemen dan een extra jaar stu­ deren. "Zo'n vijfde jaar zou eigenlijk niet nodig moeten zijn. Het is belangrijk dat studenten tijdens de eerste fase van de opleiding een eigen arbeids­ identiteit ontwikkelen. Dat ze beden­ ken waar ze willen werken en bewust keuzes leren maken en niet als van­ zelfsprekend doorstromen. Ik zie daarom meer in het initiatief van de economische faculteit, waar al in de eerste fase van de opleiding stage­ en loopbaanvoorbereidingen worden aangeboden."

C. Sleddering, arbeidsbureaus Neder­ land: "Alles wat men verzint om mensen niet naar een uitkeringssitu­ atie te laten stromen, is goed. De be­ drijven vechten om sommige afgestu­ deerden, die er dan trainee kunnen worden. Dat is hetzelfde principe als wat de KUB nu voorstelt. Dat de universiteiten in dat gat springen van het gebrek aan ervaring ­ dat overi­ gens iedere schoolverlater heeft ­ vind ik prima. Op kantoor of in een fabriek gelden nu eenmaal andere regels dan in het studentenleven. "Ik heb er wel moeite mee dat ze het helemaal zelf moeten betalen. Veel studenten hebben toch al een studie­ schuld. Iedereen moet evenveel kan­ sen hebben om zo'n vijfde jaar te vol­ gen, maar door de hoge kosten is dat niet iedereen gegeven." Dr. G. Bernaert, directeur van de Rabobank Academie: "Wij steunen dit experiment, omdat we als bank profijt kunnen hebben van dit plan.

De universiteit blijft verantwoorde­ lijk. We werken met ze samen door in een adviesraad plaats te nemen. "In het westen, in Nederland ook, zijn de werelden van leren en wer­ ken gescheiden. Maar de ontwikke­ lingen in de samenleving vragen om een integratie van deze twee werel­ den: education peimanente, bijblij­ ven en professionaliseren. Dit plan past dus goed bij wat nodig is in de maatschappij. Zo'n vijfde jaar zorgt ervoor dat je in je opleiding niet al­ leen hoeft droog te zwemmen. Met de huidige academici is niks mis, maar dit project biedt de mogelijk­ heid om het beter te maken. Boven­ dien komt er zo ook minder druk op de eerste vier jaar van de studie en is daar meer plek voor academische vorming: leren denken, problemen oplossen en het kweken van ethische normen en verantwoordelijkheidsge­ voel." Miranda de Kort, woordvoerder van de Open Universiteit: "De roep om permanente vorming wordt steeds luider. Veel korte cursussen worden buiten de reguliere universiteiten om gegeven. Het is een grote markt waar de universiteiten nu nog maar een klein stukje van hebben. Wij voeren ook intern discussies om een andere vorm van onderwijs te gaan geven. We verleggen het accent van het ver­ werven van kennis, naar het leren ontsluiten van kennis. Omdat er zo­ veel kennis is en er zoveel verandert, is het belangrijk om te weten waar je je informatie zo snel mogelijk van­ daan kan halen.

Uitgevers vechten om 'markt' ouderejaars student De ouderejaars student wordt populair bij commerciële uit­ gevers. De een komt binnenkort met een nieuw blad, de ander opende deze week een uitgebreide studentensite op internet. Op 8 oktober komt het eerste num­ mer uit van het tweewekelijkse blad Oriëntatienieuws, voor laatstejaars studenten en pas afgestudeerden. Het bevat informatie over de arbeids­ markt, toekomstige werkgevers en vervolgopleidingen. Financieel drijft het op de vacature­advertenties, want er zijn genoeg werkgevers die HBO'ers en academici al voor hun afstuderen willen bereiken. Het nieu­ we blad wordt gratis verstuurd aan 35.000 studenten. Ze schreven hun adres op een vorig jaar via studenten­ administraties verspreide Oriëntatie­ gids. Met het nieuwe blad gaat Project Media, een dochter van de Perscom­ binatie, de concurrentie aan met In­ termediair. Dit goedverdienende blad van uitgever VNU is verreweg het grootste voertuig voor vacature­ad­ vertenties gericht op hoger opgelei­ den in Nederland. Het telt nu weke­ lijks tweehonderd pagina's. Met zijn serieuze inhoud en kwart miljoen abonnees (alleen lezers boven de 45

Sociale faculteit mmmmmmmm

WORC bijvoorbeeld gaat zich, zoals gewenst, richten op thema's. Men kiest voor arbeid en welzijn, maar op een manier dat alles daaronder valt te rangschikken. Deze en andere plannen ontberen, zo zeggen critici "Impliciet voorziet onze instelling op de faculteit, intellectuele noodza­ overigens al in post­doctorale studies, kelijkheid. Onder die critici bevinden omdat veel van onze studenten aca­ zich ook psychologen die vrezen dat demici zijn die zich willen bijscho­ hun onderzoek buiten de bescher­ len, bijvoorbeeld in management­ ming van WORC zal vallen. vaardigheden. Wij proberen ons on­ Over de procedure en het Large Sca­ derwijsprogramma ook snel aan te le E vent was op de faculteit aan de passen aan de ontwikkelingen in de vooravond meer gemor dan instem­ maatschappij. Maar we proberen dat ming te beluisteren. Het is te bureau­ minder te doen, want het is voor de cratisch, te vaag en het gaat allemaal studenten weleens lastig om zich te snel, zo zeggen velen. Toch zal een steeds te moeten aanpassen. Wel zeer ruime meerderheid (naar ver­ proberen we de cursussen flexibel te wachting ruim tachtig procent) acte houden: globaal staat er vast waar de presence geven. over het gaat en dan wordt er inge­ Een belangrijk punt op de bijeen­ speeld op de actualiteit. Op het mo­ komst wordt gevormd door een on­ ment zijn we bijvoorbeeld bezig met derwerp waarover nog weinig duide­ het opzetten van een virtueel bedrijf, lijkheid bestaat: zijn al deze plannen waar studenten hun kennis in de betaalbaar? Is er geen inkrimping van praktijk kunnen brengen." [WK] het personeel nodig, gelet op de zor­

betalen) is Intermediair officieel ook het grootste opinieweekblad van het land. Bovendien heeft het een goed bezochte internet­site, met een om­ vangrijke vacaturebank en andere informatie over de arbeidsmarkt. De troef van Oriëntatienieuws is dat het speciaal gericht is op de groep mensen die bijna of net afgestudeerd is. Zij kunnen ook Intermediair krij­ gen, maar moeten zich in dat blad door honderden advertenties voor dertigers worstelen. Maar de reus Intermediair was zijn concurrent deze week vóór. De inter­ netkrant Intermediair Online open­ de op woensdag 1 oktober een aparte studentensite. Daarin is nieuws over studiebeurzen en andere actualitei­ ten te vinden, maar ook tips voor scriptieschrijvers en buitenlandgan­ gers, een 'stagebank' en andere gids­ achtige informatie. Het adres waar het allemaal staat is http:// www.intermediair.nl/student. Overi­ gens komt ook oriëntatienieuws bin­ nenkort met een site. [F S/HOP]

gelijke financiële toekomst? De eigen mogelijkheden die de facul­ teit heeft om meer geld te verwerven, zijn beperkt. In het rapport van de projectgroep Onderwijs wordt opge­ merkt dat er een wel heel forse ver­ betering van de rendementen (het aantal studenten dat het doctoraal afrondt afgezet tegen het aantal dat eraan begint) nodig is om het afge­ sproken aantal van 250 per jaar te ha­ len. Daarmee zou men financieel quitte draaien. Ook aan de mogelijkheden van de faculteit om meer geld te halen uit de zogeheten Voorwaardelijke Finan­ ciering wordt getwijfeld. De faculteit zou op termijn driekwart van haar onderzoek onder 'VF­bescherming' willen hebben. Nu is dat minder dan vijftig procent. Decaan Beckers kent inmiddels de kritiek, maar zegt dat eerst de inhou­ delijke lijn helder moet zijn. Hij gaat uit van een gezond financieel scena­ rio. Hij verwacht dat het event niet zal ontaarden in een Poolse landdag. "We hebben het zeer goed voorbereid en gestructureerd. Het wordt een be­ langrijke dag." [PSj

Kop van Jut Met mensen die niet weten wat 'compact' is praat ik niet gemakkelijk. Laat ik daar dus mee beginnen. Leg alle getallen tussen O en 1 netjes op een rijtje. Dus 1/2 en 2/3 zitten daar­ bij (zogenaamde rationele getallen) maar ook l/2­\I 2 (een irrationeel getal, omdat het niet als breuk van twee gehele getallen kan wor­ den geschreven). Het 'open' interval (0,1) be­ vat alle getallen tussen O en 1, maar niet O en 1 zelf. Het 'gesloten' interval [0,1] bevat het open interval maar bovendien nog de punten Oenl. Wanneer een gesloten interval ook nog begrensd is (zoals hier), dan heet zo'n interval compact. Nu is het probleem het volgende. Veelstellin­ gen in de econometrie en wiskundige econo­ mie veronderstellen dat een interval compact is, terwijl in feite het interval open is en dus niet compact. De stelling is dus alleen toepas­ baar als we het open interval compact kun­ nen maken. Dit nu kan op drie manieren. Ten eerste kunnen we twee punten toevoegen aan

het open interval (0,1), namelijk de punten O en 1. Dit is de meest voor de hand liggende oplossing, maar in de praktijk gebeuren er vaak gekke dingen op de rand en leidt dit tot problemen. Ten tweede kunnen we één punt toevoegen. Dit ligt minder voor de hand. U kunt zich dit voorstellen door het open inter­ val te buigen in een cirkel, zó dat de noord­ pool ontbreekt. Door de noord­ pool toe te voegen krijgt u een complete (compacte) cirkel. In bei­ de gevallen voegt u punt(en) toe om compactheid te bereiken: het interval wordt groter. De derde manier is om het interval kleiner te maken door een heel klein ge­ talletje e van beide kanten af te halen. Zo krijgen we het compac­ te interval [e, 1 ­e]. In de praktijk (wetenschappelijk

of niet­wetenschappelijk) komen deze essen­ tieel verschillende oplossingen voortdurend voor. We kunnen de huidige situatie vergro­ ten of juist verkleinen om haar in te passen in een reeds bestaande en bekende situatie. In de econometrie bijvoorbeeld, kan je de over­ gang van één vergelijking naar een stelsel van vergelijkingen behandelen door een nieuwe theorie van stelsels te ontwikke­ len, maar ook door het stelsel om te vormen zodat het weer één (gro­ tere) vergelijking wordt. Omdat wetenschap pas echt be­ langrijk gevonden wordt als het ook een praktische toepassing heeft, laat ik u zien hoe deze in­ zichten ons helpen een passende nieuwe naam te vinden voor de Katholieke Universiteit Brabant. Er zijn drie mogelijkheden: uit­

J a n R.. i V L a g n u s U N I V E R S E l 2 OKTOBER 1997

B

breiden, verkleinen of totaal veranderen. To­ tale veranderingen (Universiteit Tilburg) zijn gewild bij het publiek, maar niet bij de be­ stuurders en laat ik buiten beschouwing. Uit­ breidingen (KUB Tilburg) zijn lelijk en voor niemand aantrekkelijk. Blijft dus over een verkleining. Er is maar één mogelijkheid en dat is UB: Universiteit Brabant. Deze oplos­ singheeft ­ zoals alle goede oplossingen ­ extra voordelen. Door een ieder toe te staan zijn of haar favoriete beginletter toe te voegen, kun­ nen katholieken blijven werken op de KUB. Maar protestanten werken vanaf nu op de PUB, taalkundigen op de TUB en globaliseer­ ders op de LUB. Mocht er ooit een joodse rec­ tor komen, dan wordt hij of zij het hoofd van de JUB, of als u Tilburg boven Brabant ver­ kiest, de kop van JUT. Prof.dr. J.R. Magnus is hoogleraar Algemene Econo­ metrie. Op toerbeurt verzorgt hij op deze pagina een column.

Adjunct­directeur IVA Peter Broeders tot diaken gewijd

"Mensen moeten bij me terecht kunnen"

D

e Sint Jans­kathedraal in 's­ H e r t o g e n b o s c h is op 25 oktober rijkelijk gevuld. E r vindt dan ook niet elke zaterdag een diakenwijding plaats, geleid door bis­ schop Ter Schure himsdf. Begonnen wordt met het vragen van toestem­ ming aan de echtgenotes, gevolgd door een toelichting van de bisschop op het ambt van diaken. "Niet de ei­ gen opvattingen of de wensen van de gelovigen dienen de leidraad te zijn, maar standvastigheid en trouw aan het geloof", doceert Ter Schure. Na­ dat de diakens in spe hun beloften hebben gedaan, is het meest beelden­ de moment van de wijding aangebro­ ken: de vier mannen vleien zich langgestrekt voor het altaar ter aarde om zo hun nederigheid aan de goede zaak te betuigen. Terwijl zij op de grond liggen, werkt het kerkvolk een lange litanie van heiligen af, wier zegen over de diakens wordt afge­ roepen. Tenslotte wijdt de bisschop de kandidaten, waarna de vrouwen de dalmatiek, het ambtsgewaad van de diaken, om de schouders van hun echtgenoot leggen. "Je doet gigantisch veel indrukken op", blikt Peter Broeders, adjunct­di­ recteur van het IVA, enkele dagen later terug. "Het meest emotionele moment was voor mij het einde van de viering. Toen we de kerk uit lie­ pen klonk er geheel onverwacht een applaus uit de kerkbanken op. Dat geeft volgens mij de verwachtingen van de mensen weer, verwachtingen die ik natuurlijk waar wil maken." Die verwachtingen wil Broeders gaan inlossen in E sch, een klein dorpje vlakbij zijn woonplaats Haaren. E n alhoewel een diaken mag dopen, hu­ wen en preken, wil Broeders vooral de inhoud van het geloof over het voetlicht brengen, het liefst in direct contact met de parochianen. "In Esch is men heel actief, steekt men de han­ den uit de mouwen, bijvoorbeeld via de ziekenbezoekgroep. Ik wil meer ruimte bieden voor bezinning en re­ flectie, onder meer door gespreks­ groepen. Het geloof ging mijzelf ook meer zeggen toen ik er meer over sprak en las." Die verdieping vond bij Broeders plaats toen hij bedrijfseconomie stu­ deerde aan de Katholieke Hoge­ school, de voorloper van de KUB. Tot dan toe was het katholieke geloof

Grote woorden en pretenties zijn aan hem niet besteed, daar is hij te veel down to earth voor. Toch verwacht Peter Broeders kracht van boven bij het invullen van zijn diaconaat, een ambt waarin hij zijn engagement met de kerkgemeenschap goed denkt kwijt te kunnen. Broeders wil de parochia­ nen van het dorpje Esch vooral inhou­ delijk sturen in hun zoektocht naar het ware gelooL

Stijn Dunk Peter Broe de rs tijdens de wijding (Foto. Enk van der Burgt]

niet meer dan een vanzelfsprekende waarde in zijn jeugd geweest. Broe­ ders ging intensiever de bijbel lezen, net als literatuur over de liturgie en werd lector in zijn thuisparochie in Boxtel. "Het geloof werd belangrij­ ker, als steun in moeilijke momen­ ten, maar ook als inspiratiebron, als drijfveer om een beter mens te zijn met oog voor anderen." l Z > i e betere mens probeert Peter Broeders te zijn als diaken door een luisterend oor te bieden voor de le­ vensbeschouwelijke vragen van gelo­ vigen, maar ook als adjunct­directeur van het IVA. Bijvoorbeeld door men­

sen persoonlijke aandacht te geven. "Ik hoop dat mensen het idee heb­ ben dat ze bij mij terecht kunnen." Daarbij is Broeders wars van enige pretentie. "Ik heb niet het idee dat ik de goedheid of waarheid in pacht heb omdat ik gelovig ben", bena­ drukt hij. Broeders hoopt dat hij zijn kerkelij­ ke en wereldlijke rollen niet te veel hoeft te scheiden. "Ik wil voorkomen dat ik op het ene moment de pet van diaken en op het andere moment de pet van adjunct­directeur opzet. Ik streef naar integratie van beide we­ relden." Typerend daarbij is zijn pro­ fessionele visie op het vrijwillige

Op zoek naar de mens in lijn 48 Je bent opgegroeid en opgevoed met het erfgoed van je cultuur. In een be­ schaafd land, met beschaafde ouders en op een beschaafde school. Tenslot­ te beland je op een beschaafde uni­ versiteit. E entje met een K in de naam. De K die voor het ietsje meer moraliteit staat dat de instelling hoog heeft te houden. Het voorgaande ging door mij heen toen ik onlangs in de bus stond. Heel gewoon, gezien de logistieke talen­ ten van de beheerders van ons open­ baar vervoersysteem. Voor mij was het echter niet zo gewoon. Ik heb een handicap en tijdens het staan in een bus voel ik me meestal als een in ge­ bruik genomen boksbal. Toch bleef ik staan. Zelfkastijding? Nee, studenten. Een hele bus vol, die als een gek naar de zitplaatsen wa­ ren gestoven en vervolgens met koeienogen zaten te gapen hoe ik tus­ sen de boekentassen en stangen balanceerde. Toen er een uitstapte aan het begin van de Hart van Bra­

b a n t l a a n , werd haar plaats meteen ingepikt door een ander. Pas bij het centraal station kon ik zitten. Inmiddels was mijn ergernis flink ge­ groeid en ik besloot hem te kanaliseren in dit stukje. De reden van mijn op­ rechte boosheid was niet dat ik moest blijven staan, maar de mentaliteit die blijkt uit dit soort hersenloos kuddegedrag. Ik vroeg me iets af. Zijn dit de men­ sen die in actie komen wanneer hun bushalte niet meer voor de deur is ge­ plaatst, zodat ze een paar meter ver­ der moeten lopen? Zijn dit misschien de mensen die tijdens een ontgroe­ ning een zieke, door de alcohol vergif­ tigde student aan zijn lot overlaten? De mensen die in het uitgaanscircuit worden geconfronteerd met vecht­ partijen en ander geweld en geen poot uitsteken om een slachtoffer te hel­

pen? Dezelfde soort men­ sen als zij die vier jaar ge­ leden werkloos toekeken hoe in Barendrecht een negenjarig meisje ver­ dronk? De mensen die wij opleiden om leiding­ gevende posities te bezet­ ten in deze maatschappij? Binnenkort moet ik weer werkcolleges verkeers­ recht geven. Misschien moet ik voortaan het lesprogramma aanpassen. Aangezien de elementai­ re fatsoensregels in het menselijk ver­ keer niet behoorlijk zijn bijgebracht, heeft het weinig zin de verfijnde re­ gels van ons rechtssysteem bij te brengen. Deze functioneren immers alleen in een maatschappij waar men op een beschaafde manier kan om­ gaan met anderen. Karin van Tuijn Aio bij de FRW

ambt van diaken. Broeders: "Ik wil verantwoord bezig zijn, mensen ver­ wachten ook dat je er op professio­ nele wijze mee bezig bent. Ik wil een goede ondergrond hebben." Die ondergrond bouwde Broeders in de loop der jaren ruimschoots op. Het tekenbord op zijn werkkamer moet er verschillende keren aan te pas ko­ men om het labyrint van opleidingen ­ "Mijn familie snapt het soms nog steeds niet" ­ dat hij heeft gevolgd toe te lichten. Broeders studeerde theo­ logie en levensbeschouwing aan de katholieke leergangen, volgende een schakelcursus bij de theologische fa­ culteit ­ "Ik draag zo onderhand een

flinke KUB­geschiedenis met me mee" ­, stroomde in op de diakenop­ leiding van het Sint Jans Centrum in Den Bosch en is net begonnen aan het laatste jaar van de praktische vor­ ming pastoraat bij de theologen, die hij per se wil afmaken. Al deze inspanningen verrichtte Broeders naast een drukke baan. De vrije woensdagmiddag, de opgespaar­ de vrijdagen ­ om diaken te worden moesten er jarenlang heel wat vakan­ tiedagen worden opgeofferd. Bezie­ ling vindt Broeders echter een groot woord, hij noemt het zelf liever een bijzondere vorm van engagement. En dat engagement kan hij goed kwijt in het ambt van diaken, dat valt te com­ bineren met het huwelijk en dat veel betrokkenheid bij de kerkgemeen­ schap vraagt. Hij hoopt dat het ambt hem ook 'kracht van boven' geeft, "al moet je je daarbij niet zoiets als een deus ex machina voorstellen." H e t feit dat hij als diaken eerbied en gehoorzaamheid heeft beloofd aan de als conservatief bekend staande Ter Schure, zegt Broeders niet zo veel. "Die belofte van gehoorzaamheid is uiteindelijk niet gericht tot een spe­ cifieke bisschop, maar meer aan de persoon van Jezus Christus zelf. Ik houd me sowieso liever niet bezig met kerkpolitiek. De kern van het geloof is voor mij dat de kerk erin geslaagd is het geloof in Christus, als iemand waarop je kunt vertrouwen, te behouden." Broeders zegt dan ook zich in het bisschoppelijke Sint Jans Centrum evenzeer op zijn gemak te voelen als op de meer progressieve theologische faculteit. Een plek waar Broeders zich ook thuis voelde, was in het Trapistinnen­ klooster in Berkel­E nschot, waar hij vorige week voorafgaande aan zijn wijding in retraite ging. Echt los van zijn werk kwam hij er, en hij bouwde een bijzondere band op met de andere drie diakenkandidaten die hem ver­ gezelden. Ook met de kloosterge­ meenschap voelde hij zich verbonden, met name door het gezamenlijk ge­ bed. "E r hing een heel prettige, blij­ moedige sfeer. En hoewel het van oor­ sprong een slotklooster is, viel me op hoe sterk de Trapistinnen op de bui­ tenwereld zijn gericht. In hun gebe­ den baden ze behalve voor ons ook voor de actuele noden in de wereld."

Advertentie

'23:25 Laat De Leeuw Present Leeuw. (VARAi ♦

ZIE DRIE ELKE DINSDAG EN DONDERDAG

Uitgesproken

VARA U N I V E R S 1 9 2 OKTOBER 1997

hoofd over het pittoreske bruggetje. Luid aangemoedigd door hun bege­ leidende fietsers worden ze de laat­ ste kilometers in geschreeuwd. E en­ maal aangekomen bij roeivereniging Vidar komen de bidons gevuld met isostar tevoorschijn. E r is ook veel animo voor een bekertje thee, dat volgens het programmaboekje 'de beste dorstlesser is'. Na de herstart ­ de zon is inmiddels doorgebroken ­ lopen de deelnemers in een grote lus verder door het Bra­ bantse landschap. De teams komen uiteindelijk aan bij de voetbalvelden van Longa, waar de restart voor de laatste etappe plaatsvindt.

■ Van de 99 gestarte teams haalden er 92 de eindstreep. Winnaar werd het team van de Tartantrappers uit Groningen, met een kieine minuut voorsprong op de (S)lopers, die in de vorige twee afleveringen zegevierden. In de slot­etappe was Marco Glastra na 4,8 ki­ lometer het eerste over de finish. Bij de vrou­ wen won Wilma van Onna. [Foto; Enk van der Burgt]

Gronings team wint veertiende Hart van Brabantloop

Honderd kilometer individueel samenwerken Honderd teams meldden zich aan voor de veertiende editie van de Hart van Brabantloop, en 99 gingen er uiteindelijk van start. De (S)lopers grepen dit jaar net naast het goud, waarop ze al enkele jaren patent hebben. ■ JelleWils

V

oor h e t sportcentrum van de KUB zijn zaterdag 25 oktober in alle vroegte twee Spanjaarden in een zware discussie verwikkeld. Druk ge­ barend lopen ze op een meisje af en stellen in gebrekkig Engels een vraag. Het meisje wijst vervolgens naar de ingang van het sportcentrum, de jon­ gens rennen er als een haas naar toe. "Het aanmelden van de teams is ge­ woon naast de bar", zegt ze lachend. Het is de Spaanse studenten niet kwalijk te nemen. Voor de start van de Hart van Brabantloop is de sfeer, zoals gewoonlijk, erg gespannen. Om

zeven uur 's ochtends is het sport­ centrum dan ook net een mierennest, waarin iedereen zich druk voorbe­ reidt op de start van de wedstrijd. In de hal van het gebouw heeft zich in­ middels een rij gevormd bij het aan­ meldingspunt voor de teams. E én team komt uiteindelijk niet opdagen. Even later staan 99 rode besjes onder het startdoek op de Verbernelaan. Veel teamgenoten moedigen de lo­ pers van het eerste uur aan, in luid­ ruchtigheid aangevoerd door de Span­ jaarden. Organisatoren doen hun ui­ terste best om de nieuwsgierige toe­

schouwers van de weg te houden. Om klokslag half acht gaat de veer­ tiende Hart van Brabantloop van start. Een dag lang van individueel sa­ menwerken zal volgen, over een par­ cours van 103,6 kilometer, verdeeld over vijftien etappes, die afwisselend door een mannelijke en een vrouwe­ lijke student gelopen worden. De loop is een estafetterace, waarbij het deelnemershesje als 'stokje' fungeert. Onderweg zijn er drie grote stops, waarbij een algemene hergroepering plaatsvindt. H > e lopers (in rood) worden verge­ zeld door een fietser in het groen. De ochtendkou zorgt voor tal van wolk­ jes die boven de lopers uitstijgen. De meeste van hen hebben dan ook ge­ kozen voor een lange broek of mail­ lot. Na een kleine kilometer is het veld al opgerekt tot een lange sliert. "Dat is ook de charme van deze loop. Alles valt in deze wedstrijd in een

goede combinatie samen. Zowel de fanatieke atleten als de recreanten komen aan hun trekken", laat een toeschouwer bij het Mariaziekenhuis weten. Hij staat voor de tiende keer langs de kant en is in afwachting van zijn deelnemende dochter. Zij komt als middenmoter voorbij. De eerste etappes worden afgelegd ten noordoosten van Tilburg. De kor­ te routes door het prachtige decor van de Loonse en Drunense Duinen gaan de deelnemers goed af, hoewel stu­ dent Mark Venekamp (groep 68) in de derde etappe veel last heeft van het parcours. "Het was een geacci­ denteerd terrein. Er was veel los zand en heuvelachtige paden. Vrij lastig, ja." De mannen hebben veel moeite met de etappe van Udenhout naar Vidar. Op de ophaalbrug in de E nschot­ sestraat blijkt hoe zwaar een aantal deelnemers het heeft. Achterblijvers lopen met een vuurrood en bezweet

E l e n loopster van Better Late Than Never staat al een kwartier te rek­ ken en strekken aan de rand van het Longa­sportpark. Ze is op het laatste moment gebeld om in te vallen. "Vanmorgen kreeg ik te horen dat ik om vier uur klaar moest staan voor de laatste kilometers." Als ze ont­ dekt dat de start pas na vijf uur plaats­ vindt, besluit ze haar trainingsbroek weer aan te trekken. Het zijn de loper van de (S)lopers die als eerste de voetbalvelden op ren­ nen. Op een kleine minuut van de Udense ploeg, die in het verleden zo succesvol was, volgen de Tartantrap­ pers uit Groningen. Langs de tribune wordt hun tijd geklokt. In de Longa­kantine, waar de groepen zich nog een keertje kutmen opladen, heerst een positieve stemming. Groep 36, lopend onder de naam OLV Fatima, bestaat uit oud­studenten die voor de twaalfde keer meedoen. "E r is tot nu toe goed gelopen. We eindi­ gen elk jaar in de middenmoot, maar het is ook nu weer een hele beleve­ nis", aldus f. Smeets van OLV Fati­ ma. Smeets zelf legde ook een etap­ pe af. "Op een gegeven moment kwam ik bij een punt waarbij niet stond aangegeven welke kant ik uit moest." De slot­etappe naar de Heuvel trekt als vanouds veel publiek. Enkele hon­ derden nieuwsgierigen kijken naar de finish, waarbij fanatieke groepen hun beste atleten inzetten voor de over­ winning. Het centrum van Tilburg, een weekend lang omgedoopt tot wijnstad, is voor een half uur in de ban van de finish van de Hart van Bra­ bantloop.

Hoogleraar Van lersel wordt secretaris van Pax Christi

"Geen sprake van een plotselinge bekering" "Vijf jaar geleden zou deze benoeming niet mogelijk geweest zijn", erkent een woordvoerder van de katholieke vredesorgani­ satie Pax Christi. Prof.dr. Fred van lersel, bijzonder hoogleraar Theologische aspecten van de militaire geestelijke verzorging,

door de legerbisschop, de katholieke kerk dus, maar daarnaast mocht ik de leerstoel vervullen Ln werktijd van het Ministerie van Defensie. Daar werden in feite de formatiekosten be­ taald. Dat wordt nu overgenomen door Pax Christi."

maken met de drugsmaffia en daar­ van zijn ook weer afdelingen in Ne­ derland te vinden. Wat daar gebeurt, heeft ook consequenties voor hier. Die link wil ik leggen. Verder zie je ook vaak dat gebeurtenissen in con­ flictregio's leiden tot de komst van vluchtelingen hier, ook daarin wil ik koppelingen aanbrengen. Daarnaast vind ik dat Pax Christi te weinig heeft meegedaan bij de discussie over de uitbreiding van de Navo. Er is wel een interessante interne discussie ge­ voerd maar daarvan is te weinig naar buiten gekomen."

verruilt per 1 januari '98 zijn baan als wetenschappelijk mede­ werker bij het ministerie van defensie voor de functie van

Verandert er daardoor wat op bet inhoude­ lijke vlak!

"Gedeeltelijk wel. Ik ga me straks bezig houden met ethische dilem­ ma's bij vredesmissies en me verdie­ pen in het vredeswerk binnen paro­ geen sprake van een plotseling beke­ chies. Dat waren uitdrukkelijke wen­ ring. Negen jaar geleden was de si­ sen van Pax Christi. In die zin veran­ tuatie trouwens omgekeerd. Ik had dert er wel wat. Verder vermindert onderzoek gedaan naar het vredeson­ de omvang van de leerstoel van 0,5 derwijs binnen parochies, toen ik bij naar 0,4. Maar daar staat tegenover defensie ging werken. Toen waren er dat Pax Christi de leerstoel gegaran­ ook wat mensen die hun wenkbrau­ deerd tot 2004 en oorspronkelijk was wen fronsten." het een experiment voor vijf jaar tot september 1999."

algemeen secretaris bij Fax Christi. U bent gevraagd om te soUicitereB naai deze functie. Waarom bad a niet gesolliciteerd toea de vacature in de krant stond!

"Het initiatief is van Pax Christi uit­ gegaan. Zelf had ik nog nooit nage­ dacht over zo'n functie. De vacature heb ik indertijd wel gezien. Maar ik wist niet hoe ik dat met mijn leer­ stoel zou kunnen combineren. Ik vind dat veel te leuk om op te geven. Dat was de voornaamste reden om niet te reageren." U stapt over van defensie naar een vredes­ organisatie. Is dat niet opmerkelijk!

"Die overgang lijkt dramatischer dan ze IS. Uiteindelijk ben ik al twintig jaar actief bij Pax Christi. E r is dus

Het gaat bier om een volledige baan, beeft dat nog consequenties voor uw boogleraarscbap!

"Het was voor mij een voorwaarde dat ik die leerstoel bij de theologische faculteit kon blijven vervullen. Ge­ lukkig stelt Pax Christi mij in de ge­ legenheid om dat te doen. Wat dat betreft zal er weinig veranderen. De leerstoel wordt officieel gefinancierd

Waarmee zult u zicb met name bezig bonden bij Pax Cbristi!

"Ik wil Fax Christi maatschappelijk en politiek weer op de agenda zetten in Nederland. Daarbij wil ik me voor­ al gaan concentreren op de koppeling tussen internationale activiteiten en de activiteiten van Pax Christi in

Uw benoeming wordt wel gezien als een stap in de richting naar defensie. Heeft H dat ook gemerkt! ■ Prof.dr. Fred van lersel [Foto: Enk van der Burgt]

Nederland. Zo hebben we bijvoor­ beeld goed werk gedaan in Colombia. We hebben meegedaan aan de vre­ desbesprekingen daar en hebben ook meegewerkt aan de oplossing van een ontvoeringszaak. We kunnen daar niet stuk, maar in Nederland is daar­ van weinig bekend ­ terwijl er ook koppelingen naar Nederland zijn. De guerillatroepen daar hebben alles te

"Ja. Ik heb over deze veranderingen natuurlijk mensen in de top van de­ fensie geïnformeerd en die waren zeer in hun nopjes. Ze hebben me ge­ vraagd of ik mijn adviesfunctie over ethiek bij vredesoperaties wil voort­ zetten. Pax Christi en defensie zijn de laatste jaren al beter gaan samen­ werken. Zo is onze landmijnencam­ pagne een eclatant succes geworden. Minister Voorhoeve heeft ons stand­ punt over landmijnen toen volledig overgenomen." [AvdE]

p r o m o v e n d u s Van de D o n k over de i n f o r m a t i s e r i n g v a n de overheid

Kengetallenterreur en spread­sheet­politiek Een overheid die de bescliikking krijgt over steeds meer cijfers, trekt teveel maclit naar zich toe. Dat leidt tot kengetallenterreur of spread­sheet­politiek. De termen zijn van promovendus Wim van de Donk die in zijn proefschrift harde noten kraakt over de rol van informatisering in het openbaar bestuur. "We zijn steeds meer in staat om te weten of w/e de dingen die we doen goed doen maar steeds minder om te weten of we wel de goede dingen doen."

Michel Knapen

■ Dr. WIm van de Donk [Foto: Enk van der Burgtj

O

p 1 april krijgen alle me­ dewerkers van de KUB een brief van het College van Bestuur waarin staat aan welke regels hun geschreven tek­ sten ­ brieven, wetenschappelijke verhandelingen, ambtelijke nota's ­ moeten voldoen. E r zal worden be­ paald hoeveel woorden een zin maxi­ maal mag bevatten, hoeveel procent van de zinnen in de lijdende vorm staan en hoeveel germanismen er maximaal in de teksten mogen voor­ komen. Het lijkt complex om dat allemaal te bepalen, maar een pro­ gramma als WordPerfect 7.1 voert dergelijke berekeningen en controles automatisch uit. E n wat technisch realiseerbaar is, zal uiteindelijk door bestuurders ook ingezet worden. Het zou een goede grap zijn, denkt poli­ ticoloog en bestuurskundige dr. Wim van de Donk, maar wel eentje met een serieuze ondertoon. Want de zegeningen van de techniek kunnen wel eens hun doel voorbij schieten, zo zegt hij. "Technologie heeft de neiging bestuur te over­ heersen." E n dat dat een gevaarlijke tendens is, toont hij aan in zijn proef­ schrift De arena in schema, waarop hij 26 september promoveerde. Cum lande. Van de Donks computer rekende, met behulp van WP 7.1 keurig uit hoeveel woorden zijn dissertatie be­

vat (300.291), hoeveel regels (28.958) en hoeveel zinnen (17.486). Zijn woorden tellen gemiddeld zes tekens en de zinnen zijn doorgaans zeven­ tien woorden lang. Het geavanceer­ de tekstverwerkingsprogramma leer­ de verder dat de tekst van het proef­ schrift minder 'leesbaar' is dan eer­ dere artikelen van de promovendus en dat hij vrij vaak de lijdende vorm kiest. De techniek staat voor niets en maakt de teksten 'transparant'. Geef dit instrument in handen van be­ stuurders, voorspelt Van de Donk, en er zal ongetwijfeld een soort schrijf­ beleid komen, waarin staat aan wel­ ke eisen de teksten van de medewer­ kers voortaan moeten voldoen. Wie het dan nog presteert om een zin te schrijven langer dan de afgesproken ­ zeg ­ twintig woorden, wordt met een piepje afgestraft en weet dus dat hij de zin moet inkorten.

Z

onder informatie kan een over­ heid niet functioneren. Maar ambtenaren schieten in hun inf orma­ tiehonger veel te ver door, betoogt Van de Donk (1962) in zijn dikke boek. Dat constateerde hij bijvoor­ beeld bij de bestudering van de wijze waarop lokale en provinciale overhe­ den geld verdelen over een zestal ver­ zorgingstehuizen. In sommige plaat­ sen beschikten de ambtenaren over

Advertentie

van boeken krijg ^^^^^■L^^^^^H

nooit genoeg

■^1 Gianotten J *UniveKiteitsboekhandel KUB,Warandelaan 2Tilburg *Emmapassa£e i7Tilburg Tel.(013) 4651111

zeer goede informatiesystemen en konden ze dus op een uiterst effec­ tieve en rationele manier berekenen op hoeveel geld een verzorgingste­ huis recht had. E en ideaal verzor­ gingstehuis, zo is bijvoorbeeld bere­ kend, telt 125 bejaarden. Geen 126. En ideaal heeft betrekking op kosten, omzet, efficiënte ruimteverdeling en zo meer. Overheden kregen mét de cijfers ook veel meer macht in handen. Om het geld te verdelen bijvoorbeeld. De minder goed 'geïnformeerde' be­ sturen van de tehuizen konden zich daartegen steeds minder verweren. De 'geïnformatiseerde overheid' denkt in details mee, "tot in het absurde". Volgens Van de Donk is de situatie bij de verzorgingstehuizen symptomatisch voor wat er in het gehele Nederlandse openbaar bestuur nu gaande is. "Je ziet het ook bij de universiteiten. Ritzen wil sturen op basis van bij­ voorbeeld rendementscijfers. Zijn ambtenaren ­ maar die van andere departementen doen dat ook ­ leiden aan een ware kengetallenhonger: ze willen steeds nieuwe en steeds meer informatie. Bestuurders en ambtena­ ren van de universiteiten krijgen dan wel een heel enge rol: informatie ver­ zamelen en die doorspelen aan Zoe­ termeer. "Zet deze tendens zich door, dan ga je meemaken dat de tentamen­ briefjes rechtstreeks naar Zoetermeer gaan." Uiteindelijk worden veel amb­ tenaren uit de tussenlaag volstrekt overbodig. In zijn onderzoeksveld, de verzor­ gingstehuizen, zag Van de Donk een vergelijkbaar verschijnsel. De amb­ tenaar die vroeger nog naar de bejaar­ dentehuizen ging en met zijn eigen ogen kon aanschouwen hoe het de oudjes verging, is weggerationali­ seerd. Kostenplaatjes, over bijvoor­ beeld de gemiddelde prijs van een maaltijd en de gemiddelde prijs van medicamenten voor bejaarden bepa­ len het beleid. De verzekerings­ branche idem dito. Wie een verzeke­ ring wil nemen, vult een bon in uit de krant, en hij zit in het grote sys­ teem van de verzekeraar. De tussen­ persoon, die tot voor kort bij men­ sen thuis kwam om de polis door te spreken, is niet meer. "Dit alles leidt tot een uiterst ratio­ neel beleid, onder het argument: wat

we nu doen gebeurt in ieder geval eerlijker. Het geïnformatiseerde sys­ teem maakt immers geen fouten. E n tegen de strakke algoritmen van de gecomputeriseerde verdeelmodellen legt zelfs een Leidse bek het af. Ook decibellen doen er niet meer toe: door geïnformatiseerde overheden wordt zonder aanzien des persoons ver­ deeld. De eerder zo belangrijke 'ver­ halen' van bezoekende ambtenaren zijn dan niet meer nodig. Ook onder­ handelen is er niet meer bij. Het is als met de man die voor een vraag bij het loket van de sociale dienst komt. De ambtenaar kan zeggen: don't tell us, we know. We wéten al hoe je si­ tuatie is." Het is allemaal de schuld van com­ puters, "een brutaal stuk technolo­ gie", zoals Van de Donk het om­ schrijft. Informatisering versterkt de kengetallenterreur, zegt hij. Maar het is ook de schuld van bestuurders die niet in staat zijn zichzelf beperkin­ gen op te leggen en ieder nieuw tech­ nisch snufje willen toepassen. 'Zoe­ termeer' zou die kant ook wel eens op kunnen gaan, denkt Van de Donk: nog rationeler en nog efficiënter wer­ ken, zeker wanneer zaken als rende­ ment de bepalende factor worden achter overheidssturing. "Dat leidt tot een verschraling. We kijken teveel door een bedrijfseconomische bril. Dan letten we alleen op cijfers maar de werkelijkheid achter de guldens reduceren we weg. "Het zou veel beter zijn wanneer de universiteiten hun eigen visie op een fenomeen als rendement ontwikke­ len en dat niet overlaten aan de amb­ tenaren van Ritzen. Het rare is ove­ rigens dat er nog geen enkele KUB­ bestuurder heeft gezegd: 'Jongens, gaan we nou niet te ver?'"

D

at die transparantie in eerste in­ stantie heel redelijk overkomt, erkent ook Van de Donk. "E r ontstaat pas een probleem wanneer deze trend zich doorzet. Waarom zou iemand dan bijvoorbeeld nog actief willen zijn in het bestuur van een zie­ kenhuis of verpleeghuis? Zo iemand is niet meer dan een boekhouder, een doorgeefluik van informatie. E n waarom zouden er nog koepels be­ staan waaronder scholen zijn onder­ gebracht? Die scholen kunnen hun floppy met informatie net zo goed

direct bij de ambtenaren van O&W afgeven." Valt de tussenlaag van mensen die zich willen inzetten voor maatschap­ pelijke organisaties en zich daarvoor verantwoordelijk voelen weg, dan gaat volgens hem de sociale infra­ structuur naar de knoppen. Door de kengetallenterreur wordt uiteindelijk de bestuurlijke compe­ tentie van de samenleving vernietigd, aldus Van de Donk. "Mensen hebben dan niet langer zeggenschap over hun eigen visies, over hun beeld van de problemen. Bestuurders raken uitge­ knepen. E en hiërarchie bezit slechts weinig prikkels tot verandering, en vat geen omgevingssignalen op. Uit het oogpunt van democratie is dat niet gezond. Bedreigend zelfs. De politiek van 'meten is weten' leidt tot een beleid van 'meten en persen'. Dat maakt organisaties weerloos ten op­ zichte van de geïnformatiseerde over­ heid, en de kans dat ze tegen elkaar worden uitgespeeld neemt alleen maar toe. Van de Donk mag dan 'niet optimis­ tisch' zijn en er een wat romantisch gekleurd wereldbeeld op nahouden, hij wil ook weer geen doem­scenario schetsen. "Momenteel bevinden we ons in een stadium van verhoogde alertheid. Mijn proefschrift is een waarschuwing voor de besturen. Ze moeten vaker aan de overheid vra­ gen: 'Waarom wilt u deze cijfers ei­ genlijk hebben?' Besturen moeten zich niet laten ringeloren door de Haagse ambtenaar met zijn contro­ ledrang. Dat geldt ook voor gemeen­ ten: deze mogen geen uitvoerings­ kantoren worden van de centrale overheid. "Van de Donk zegt niet te geloven in een alwetende overheid. "Je moet als overheid een dialoog voeren met de maatschappelijke organisaties, zoals bejaardentehuizen. Je kunt niet al­ leen een spread­sheet­beleid voeren. Door de informatisering zijn we steeds meer in staat te weten of we de dingen die we doen goed doen maar steeds minder om te weten of we de goede dingen te doen." Wim ï a n d e Donk, De arena in schema. Promotoren: I. Snellen (E rasmus Univer­ siteit) en I. Hagenaars (KUB). Koninklii­ ke Vermande, f 77,50.

UNIVERS

2 OKTOBE R 1 9 9 7

Herman Brusselmans onverminderd populair bij studenten

"Ik ben volledig vrij van iedere vorm van frustratie" Herman Brusselmans, de Mooie Jonge Oppergod van de Neder­ landse (en misschien wel mondiale) letteren en ex­columnist van Univers wordt veertig. Dertig boeken heeft hij reeds op zijn naam staan, zijn meest recente heeft als titel Logica voor idioten. De serieuze literaire kritiek ziet hem nog niet als een groot schrijver. Jongeren, studenten ook, verslinden zijn boeken. "Ik hou niet van mensen die zeiken."

Oscai van Dam

L

opend van het station Gent­ Dampoort, vraag ik een man en vrouw naar de weg. Pas bij de beantwoording herken ik de door mij aangesproken passant als de op één na bekendste inwoner van Gent: Kamagurka, Vlaams ko­ miek. Ik ben op weg naar het huis van de bekendste inwoner van Gent: Herman Brusselmans, Vlaams schrij­ ver. Brusselmans wordt begin okto­ ber veertig en heeft inmiddels dertig werken op zijn naam staan. Momen­ teel bevindt de voormalige Mooie Jonge Oppergod van de Nederlandse letteren zich op een 'kruispunt in zijn carrière', zoals hij zelf zegt. De autobiografische roman, een hem zeer geliefd genre, heeft voorlopig af­ gedaan. Het is zoeken naar een nieu­ we vorm.

ken zal uiteraard altijd een stuk van mezelf zitten. Maar het zal niet meer zo zijn dat het hoofdpersonage altijd wordt vervuld door de schrijver zelf."

je me vraagt of ik een boek als De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch kan schrijven, dan zeg ik: ik denk van niet."

Heeft die verandering te maken met hel ouder wordenl U wordt inuners begin oktober veer­ tig­

"Eigenlijk wel ja. Dus laten we zeg­ gen dat ik m'n talent niet overschat."

"Het speelt een rol. In mijn privé­le­ ven en in mijn denkwereld ben ik geëvolueerd naar een soort van rust. Noem het een vorm van geluk. Je hebt het cliché dat je echt ongeluk­ kig moet zijn om studiën van jezelf te kunnen maken. Dat is ook zo." Heeft bet gebrek aan positieve kritiek er toe geleid dat u voor een andere vorm boeken kiestl

mijn publiek met mij meegroeit. Ik heb vrij veel lezers uit mijn eigen leef­ tijdsklasse en dankzij mijn column in het tijdschrift Hutno komen ook oudere mensen in contact met mijn werk. Ik ben wel eens mensen van zeventig tegengekomen die zeggen dat ze mijn boeken en stukken lezen en ook leuk vinden. Dus om nu te zeggen dat ik een jongerenschrijver ben, omdat ik een jong publiek heb, nee, dat klopt niet. "Ik evolueer ook in wat ik doe. Ik ben van plan om andere boeken te gaan schrijven. Om weg te gaan van het puur autobiografische naar meer ge­ construeerde verhalen. In mijn boe­

"Nou nee. Nee, nee, nee. Zeker niet." U probeert niet wat respectabeler te wordenl

"Nee. Ik ga me niet richten naar wat de critici eigenlijk van een schrijver willen." Wilt u niet eens graag aan uw critici laten zien dat u in staat bent prachtige meesterwer­ ken te schrijven!

"Uiteraard vind ik mijn boeken al prachtige meesterwerken. Snap je? Ik lees momenteel een boek van Leon de Winter, De Hemel van Hol­ lywood. Dan vraag ik me af: zou ik zo'n geconstrueerd boek kunnen schrijven? Ik denk van wel. Maar als

Zou u dat wiUenl

Bent u rancuneus!

"Oh, nee." En de opmerking in 'Geschiedenis van de we­ reldliteratuur'(uit 1989) dat alle 'zogenaamde literatuurkenners' ­ onder andere intervie­ wers, critici, recensenten en hoogleraren ■ ge­ frustreerde schrijvers zijn, die jaloers zijn op echte schrijvers!

"Daar sta ik nog steeds achter. Som­ migen literatuurcritici beginnen van­ uit frustratie over boeken te schrij­ ven, maar worden gaandeweg heel goed in hun vak. Terwijl anderen hun hele leven gefrustreerd blijven. Die eindigen dan als juryleden van prij­ zen of als ambtenaar bij het ministe­ rie van subsidies voor literatuur. "Gerard Reve heeft ooit eens gezegd ­ en dat vond ik wel heel leuk en ook heel erg waar ­ dat je op je vijftiende of twintigste opeens tegen je ouders kan zeggen; 'Vader, moeder, ik wil schrijver worden'. Maar niemand zegt ooit op zijn vijftiende tegen zijn ouders 'Vader, moeder ik wil lite­ ratuurcriticus worden'."

Terwijl er in uw boeken aardig wat frustratie naar voren komt.

"Dat is dan de frustratie dat mensen dom zijn. Dat noem ik niet echt frus­ traties, dat zijn meer constateringen. Ook al ben ik vrij van frustraties, ik zit wel vol woede en vol afkeer en vol haat. Maar dat heeft te maken met de buitenwereld en niet met mijn binnenste." Het schrijven is voor u dus een soort therapie!

Wat is uw bindiBg met de universitaiie werelê

Ik stel die vraag omdat uw werli bij de meeste hoogleraren en literatuurwetenschappers niet altijd wordt geapprecieerd.

"Dat is een eufemisme. Nee, ik word niet beschouwd als een schrijver. Ik word beschouwd als een soort rand­ figuur uit de jongerencultuur." Vindt u dat Yervelend!

(Twintig seconde stilte.) "Ik vraag me wel eens af of ik het echt vervelend vind. Ik word wel eens moedeloos als ik besef dat ik na vijftien jaar beroeps­ schrijverij inderdaad nog door som­ migen word beschouwd als een clown. Het zou hetzelfde zijn als een voetballer, die op handen wordt gedragen door de supporters, conti­ nu wordt gekoeioneerd door de ma­ nager of door de trainer. Dan twijfel je wel eens. Ik kan wel zeggen: twin­ tigduizend kopers per boek, of hon­ derdduizend lezers als je de bibliothe­ ken meerekent, that can't be wrong. Maar soms wringt het wel, dat geef ik gerust toe." Uw lezers zijn voomameliik joBgeren. Studen­ ten, jonge meisjes. Beschouwt u uzelf ook als ioBgerenschrijverl

U N I V E R S ^ a 2 OKTOBER 1997

"Verwerken? Dat is een goede vraag. En zoals iedere goede vraag niet zo simpel te beantwoorden, daar moet ik even over nadenken. Niet alleen wat ik schreef, maar mijn hele instel­ ling als schrijver en wat daar bij hoort, heeft mij dingen inderdaad doen verwerken. Het schrijversleven garandeert nu eenmaal een enorme vrijheid. Die vrijheid heb ik enerzijds nodig gehad om mijn hele filosofie ten opzichte van het leven vorm te geven. Anderzijds heeft het me de r u i m t e geboden o m t e groeien. Mocht ik geen schrijver zijn geweest, dan zou ik les hebben gegeven of op een kantoor hebben gewerkt, of zo­ iets. Dan zou ik waarschijnlijk een gefrustreerd mens zijn geworden. Als ik al één ding over mezelf kan zeg­ gen, is het dat ik zo goed als volledig vrij ben van iedere vorm van frustra­ tie."

"Eigenlijk wel. Ik heb altijd gedacht: therapeutische schrijvers, dat zijn mensen als Frans Pointl, die zitten met iets uit het verleden en die schrij­ ven het van zich af. Ik heb nooit pro­ blemen uit het verleden van me afge­ schreven. Maar wel uit het heden. In die zin ben ik net zo goed een thera­ peutisch schrijver. E n wat die ont­ wikkeling betreft, houd ik de eer vooral aan mezelf. Er komen wel eens mensen naar me toe en die zeggen dat ik het als schrijver toch maar makkelijk heb. Je mag in je nest hui­ ven liggen zolang je wil, je schrijft eens een boekje en dat verkoopt dan wat. Oké, zeg ik dan, dat is misschien wel waar, maar er is niemand die het mij op een gouden schaaltje heeft aangeboden. Ik heb enorm veel hulp en steun gehad van mijn eerste vrouw Gerda en na de scheiding van mijn huidige vriendin. Maar voor de rest heb ik van niemand echt hulp gehad. Ik heb het allemaal zelf moeten doen ­ zoals je het tenslotte allemaal zelf moet doen. Ik hou niet van mensen die zeiken van 'had ik dat maar ge­ daan, en was mijn vrouw niet zwan­ ger geweest van ons tweede kind dan was ik nu misschien de koning van de wereld'. Ik bedoel, wij leven in een democratie. We kunnen méér dan bij­ voorbeeld creperende mensen in Afri­ ka of de mensen in de dodencellen in Zuid­Amerika. We kunnen moge­ lijkheden creëren om te doen wat we willen doen. Dus iemand die in een fabriek werkt moet tegen mij niet komen zeiken van 'eigenlijk had ik hersenchirurg kunnen zijn of eigen­ lijk had ik voetballer moeten worden, maar mijn vrouw of mijn moeder....'. Het ligt altijd aan jezelf."

"Ik heb op de universiteit Germaan­ se filologie gestudeerd. Daarnaast heb ik enkele jaren bij Univers als columnist gewerkt. Het schrijven van een column voor een universi­ teitstijdschrift was geen totaal duis­ ter onderwerp voor me. Het is een wereld die in zekere zin eeuwig het­ zelfde blijft."

"Je begint natuurlijk niet met als punt één op je agenda te schrijven: ik wil jongerenschrijver worden. Ui­ teraard appelleert de inhoud van mijn boeken meer aan de smaak van jon­ geren dan aan die van een rijper of intellectueler publiek. Maar ik word ook ouder en ik heb het geluk dat

Heeft u door het schrijven frustraties kunnen verwerken!

■ He rman Brusselmans [Foto: K laas K oppe]

Deze maand verscheen van Herman Brus­ selmans Logica voor iétoten, Prometheus, f29,90.

Poldermodel? Wat is dat?

Economiestudenten houden niet van drukinkt aan vingers Een krant mag dan wel dagelijks in de bus vallen, de helft van de economiestudenten van de KUB leest 'm niet iedere dag. Veer­ tien procent van hen zegt nooit een dagblad in te zien. Dat blijkt uit een enquête onder 140 economiestudenten (eerste­ en vierde­ jaars) van de KUB.

■ Ee n eerstejaars college macro^conomle. Echte krante nle ze rs zitte n er maar weinig tussen (Foto: Enk van der Burgt]

E

conomiestudenten houden niet van kranteninkt aan hun vingers. Veertien procent van hen leest nooit een krant, eenderde kijkt 'regelma­ tig' een krant in en de helft doet dit dagelijks. Mannelijke economen le­ zen overigens fors meer dan vrou­ welijke. Van de ondervraagde manne­ lijke studenten gaf 56 procent aan dagelijks de krant te lezen, bij de vrouwen bleef de teller steken op 32 procent. Vierdejaars studenten lezen vaker de krant dan eerstejaars. Twee­ derde van de vierdejaars zegt dage­ lijks te bladeren, tegen 42 procent van de propedeusestudenten. De Volks­ krant en het Brabants Dagblad wor­ den het meest gelezen, met respectie­ velijk 28 en 26 procent. E lf procent van de ondervraagden krijgt nooit een krant in de bus, omdat hun ouders of het studentenhuis waar ze wonen geen abonnement heeft. Aanleiding voor de t/nivers­enquête was het onderzoek naar 'economie in de krant', waarvan de resultaten eind augustus in ESB werden gepubli­ ceerd. Zes KUB­economen vaaren verantwoordelijk voor het onder­ zoek, waaruit naar voren kwam dat NRC Handelsblad de beste finan­

cieel­economische pagina's maakt. Uit eerder onderzoek van Cebuco (Centraal Bureau voor Couranten­ publiciteit) bleek al dat de interesse van de gemiddelde lezer voor sociaal­ economisch en financieel nieuws redelijk laag is. De Univers­enquête bevestigt dit beeld. Economiestudenten werden gevraagd van acht verschillende onderdelen in de krant een score toe te kennen. Daarmee konden ze aangeven aan welke pagina's ze de meeste tijd en aandacht besteedden. Hieruit bleek dat de voorpagina en sport het meest werden gelezen, gevolgd door binnen­ lands en economisch nieuws. Zowel bij de eerste­ als bij de vierdejaars scoort het financieel­economisch nieuws bij de vrouwen ruim een punt lager dan bij de mannen. De secties cultuur, wetenschap en media krij­ gen van de economiestudenten de minste aandacht. H e t feit dat de helft van de econo­ miestudenten aangeeft dagelijks de krant te lezen, betekent niet automa­ tisch dat deze groep op de hoogte is van de economische actualiteit. Zo kon maar vijftien procent uitleggen

Het onderzoek van Univers over leesgewoon­ tes levert weinig opvallende resultaten op. Naast de verplichte studieboeken lezen studen­ ten wel wat, maar daarbij gaat het vooral om de krant en om gezellige bladen. Studenten le­ zen in hun vrije tijd ook boeken, maar een gro­ te groep komt daar zelden aan toe. Degenen die in hun vrije tijd minder dan één boek per half jaar consumeren, kunnen in dit opzicht beslist niet als fanatiekelingen worden bestem­ peld. Abonnees van NRC Handelsblad zouden nu de op 18 september gepubliceerde themabijla­ ge over 'lezen' tevoorschijn kunnen halen. Daarin staat dat jongeren tegenwoordig steeds meer 'functioneel' lezen en steeds minder 'uit genoegen': 'Ondertitels, pc­handleidingen en dienstregelingen lijken het te winnen van de schriftelijke cultuur waarin de bronnen van onze beschaving liggen.' Tegelijkertijd bena­ drukt NRC Handelsblad, dat er gigantisch veel boeken worden gepubliceerd: in Nederland al­ leen al meer dan 18.000 nieuwe titels per jaar. Er worden ook aardig wat boeken verkocht of uit een bibliotheek geleend. De genoemde krant is daarom redelijk optimistisch. We zak­ ken niet af naar een samenleving van analfa­ beten. E r wordt in ons land wel gelezen, maar er is geen sprake van een 'homogene geletterde samenleving'. Overigens blijkt uit onderzoek, dat katholieke gezinnen veel minder lezen dan onkerkelijke of gereformeerde. In dit opzicht

wat het poldermodel inhoudt. Es­ sentiële begrippen uit dit model ­ consensus en loonmatiging ­ waren slechts in het antwoord van één van de 28 vrouwen terug te vinden. De mannelijke studenten deden het be­ ter. Achttien procent van hen wist een adequate uitleg van het polder­ model te geven. Op de vraag wie vo­ rige week een Duitse prijs in ont­ vangst voor het Nederlandse polder­ model ­ groot gebracht door de kran­ ten, vaak met een foto ­ wisten vijf mannelijke studenten het antwoord (FNV­voorzitter L. de Waal en VNO/ NCW­voorzitter H. Blankert, na­ mens de Stichting van de Arbeid). Geen enkele vrouw kon de twee na­ men noemen. Zelfs één naam bleek voor hen een te moeilijke opgave. Op de vraag welk financieel­econo­ misch instituut vorig weekend zijn jaarvergadering hield, werd niet veel beter gescoord. Negentien procent gaf het goede antwoord, het IMF. Opval­ lend was dat de eerstejaars het gemid­ delde fors omhoog getrokken hebben. Van hen wist 26 procent de juiste naam. Bij de vierdejaars lag dit per­ centage op een schamele acht pro­ cent.

Economische tijdschriften vinden boeien." hun weg nog niet naar de studenten. Zowel de eerste­ als de vierdejaars Zestig procent ziet nooit bladen met studenten hadden volgens De Groot een financieel­economisch karakter. moeten weten wat het poldermodel Populair­wetenschappelijke tijd­ inhoudt. "De eerstejaars moesten het schriften als ESB en The Economist debat na de Troonrede voor hun col­ worden slechts door respectievelijk leges volgen. Daarin was het pol­ zes studenten en één student gelezen. dermodel een onderwerp dat je niet Elsevier kan op meer belangstelling hebt kunnen missen. De vierdejaars rekenen: dat blad wordt door acht­ staan op het punt de weide wereld in tien procent van de studenten ge­ te stappen, en ze weten niet eens wat het poldermodel is." Ook de IMF­ noemd. jaarvergadering had volgens De Groot ./Vssistent­in­opleiding drs. Henri niet aan de aandacht mogen ontsnap­ de Groot ­ hij is één van de auteurs pen. "Dat heeft met grote koppen in van het E SB­artikel over 'economie alle kranten gestaan." in de krant' ­ noemt de resultaten van Econoom De Groot begrijpt niet dat de Univers­enquête 'verwacht' maar studenten die worden opgeleid tot desondanks 'teleurstellend'. Vooral 'kritische academici' zo slecht op de dat maar vijftien procent van de eco­ hoogte zijn van het economisch nomiestudenten weet wat het pol­ nieuws. "Om voor je tentamen een dermodel inhoudt, vindt De Groot zesje te halen, hoef je de krant niet opvallend. "In de kranten wordt veel te lezen. Maar het lezen moet juist aandacht aan het poldermodel be­ een motivatie zijn om met de taaie steed. In ieder artikel zijn de begrip­ en soms stof uit de colleges aan de pen consensus en loonmatiging terug slag te gaan. Als je de krant bekijkt, te vinden." De aio algemene econo­ zie je dat het nuttig is waarmee je mie meent dat de studenten zich bezig bent. Het is een bron van in­ vooral voor de opiniestukken beho­ spiratie." [MH/MKj ren te interesseren. "De discussie over het poldermodel moet hen toch

GEBREK AAN LEESLUST Karel Soudijn recruteert de KUB haar studenten uit een iet­ wat 'armzalige' bevolkingsgroep. Vergeleken met de doorsnee­bevolking gedra­ gen onze studenten zich echter in hun leesge­ woontes heel normaal. Maar moeten we juist bij studenten geen andere normen aanleggen? Wie daarover wil nadenken, kan verwezen worden naar een boekje dat Jaap Goedegebuure in 1989 publiceerde bij uitgeverij G. A. van Oor­ schot; Te lui om te lezenl In kort bestek be­ handelt deze auteur de standpunten van diver­ se cultuurfilosofen die menen dat het lezen van literatuur gedegradeerd is tot een randver­ schijnsel. Zelf meent Goedegebuure dat de cul­ turele fossilisering in onze samenleving voor­ al de letterkunde uit het verleden betreft. Daar­ bij maakt hij zich grote zorgen om het kenne­ lijke gebrek aan leesplezier bij studenten. Goe­ degebuure betreurt het ten zeerste dat de stu­ denten zo vaak de voorkeur geven aan pulp boven klassieke literaire werken. Misschien is de bezorgdheid van Goedegebuu­ re wel als volgt weer te geven: juist omdat stu­ denten in cultureel opzicht een elite vormen.

is het jammer dat deze elite zich zo weinig in­ spant om boeken van een behoorlijk gehalte te lezen. Goedegebuure voegt hier onder meer het volgende argument aan toe: "Literatuur is niet alleen maar 'mooi' of 'kunst', maar ook van belang als middel om het heden in historisch perspectief te zien." Wie dit perspectief mist, valt gemakkelijk ten prooi aan de waan van de dag. Hoeveel zouden studenten moeten lezen? Goe­ degebuure laat zich niet uit over kwantiteit, omdat bij hem de kwaliteit voorop staat. Zelf heb ik daar wel een mening over: ik vind dat studenten buiten de tentamenstof om minstens honderd (zegge: 100) boeken per jaar moeten lezen. Niet alleen literaire werken, maar ook cultuurhistorische beschouwingen, politieke analyses en biografieën. Waarom zoveel? Boeken eisen een paar uur geconcentreerde aandacht op. Ik vind dat stu­ denten moeten leren om juist ook buiten hun vakgebied behoorlijk diep op allerlei zaken in te gaan. Als ik de baas was van deze universi­

teit, dan zou ik van studenten zelfs eisen dat zij minstens één keer per week een schriftelijk verslag inleveren over een boek dat zij onlangs gelezen hebben. In dat verslag zouden onze stu­ denten telkens een goed onderbouwd oordeel over het desbetreffende boek moeten geven. Waarom zulke hoge eisen? Lezen zie ik als een hulpmiddel om zelf goede redeneringen te ont­ wikkelen. Als docent aan de KUB merk ik he­ laas, dat de tegenwoordige generatie studenten hier nauwelijks meer toe in staat is. Werkstuk­ ken en scripties vertonen juist op het punt van argumentatie (het ontvouwen van een redene­ ring) vreselijke tekortkomingen. Wie veel boe­ ken leest op allerlei terrein, krijgt hier nu juist een prachtige bijscholing. E n wie een eigen oordeel over boeken op papier moet zetten, wordt uitgedaagd om na te denken over wat de begrippen 'goed', 'slecht' of 'wel leuk' te bete­ kenen hebben. Wie na het doctoraal examen een baan vindt, komt meestal in een functie terecht waarin het van belang is om langs schriftelijke weg ande­ ren van een standpunt te overtuigen. Je moet nota's en rapporten kunnen schrijven. Om die algemene vaardigheid te ontwikkelen, is het zinvol om op een actieve manier met boeken om te gaan. Bovendien: van goede schrijvers kun je de kunst afkijken. Lees boeken om je geest te scherpen en om je gevoel voor taal te ontwikkelen.

UNIVERS

2 OKTOBE R 1 9 9 7

Student duikt gemiddeld half ar per d a g i n d e k r a n t

Liever de Viv; dan een gedicht studenten) leest minder dan één boek per half jaar. E en op de drie onder­ vraagden kijkt in z'n vrije tijd min­ der dan eens in de zes maanden een boek in. Vreemd is in dit licht het ant­ woord op de vraag 'wanneer heb je voor het laatst een boek gelezen?'. Een op de vier studenten zegt dat het een week of korter is geleden. Het populairste genre onder studen­ ten is literatuur. Bijna de helft (47) las in de afgelopen twaalf maanden een of meerdere literaire boeken. Een iets kleiner aantal (45) dook in een thriller of detective. Van deze span­ nende boeken werden wel de meeste exemplaren gelezen. Andere catego­ rieën (hobby, mens en maatschappij, romantische boeken) zijn veel min­ der populair. Wel heeft bijna een op de vier studenten (24) het afgelopen jaar een boek gelezen uit de catego­ rie 'kunst, cultuur en geschiedenis'. Landelijk ligt de leesvoorkeur iets anders. De gemiddelde Nederlander leest het meest informatieve en span­ nende boeken, op enige afstand ge­ volgd door romantische en literaire werken. Mannen lezen vooral infor­ matief en 'spannend', vrouwen veel romantische boeken en meer literai­ re romans dan mannen. Overigens besteden vrouwen liefst 74 procent meer tijd aan het lezen van boeken dan mannen. Bij de honderd KUB­ studenten werden geen belangrijke verschillen tussen mannen en vrou­ wen gevonden.

^isf^".

Nieuwe Revu is het meest gekochte tijdschrift onder studenten, het opinieweekblad Elsevier is 'favoriet'. Bijna de helft van de studenten ieest mininnaal een keer per nnaand een opinieblad. Het meeste geld wordt uitgegeven aan sport­ en hob­ bytijdschriften. Een op de vier studenten kocht het afgelopen jaar een literair boek, maar veel gelezen worden die niet. De grootste groep leest minder dan één boek per halfjaar. Heel anders is het met kranten: daaraan besteden K UB­studenten aanzienlijk meer tijd dan hun leeftijdsgenoten in het land. Dat zijn enkele resulta­ ten van een Univers­enquête over het leesgedrag van studenten. Linda van Tilbuig

Graeieiiöe fc­ostratios bij

De falende Feyeixoordei 'Trendy?! Wij?!' Miek Jag^ger over Bleuwe RoJims Ston

is er nog vies va

ï Jïis.f il a tie p^iTïmière van de eer ■;­«citïe pornottiïn ïtesp Tbroat­ y­Uti ­ Mis&umi^s verfïE ïimd. Dimltajj TV. vid

H«UÜI881»R,H£T ^ i b 1 1 Vl Y b 1 b K l ÖCCESÏiWJOEIFIiiS aMii»t%utvl, Milder

Sf01«!NNiBE8U«8 lf«ts« •A­iBjiagster §»t

EeïlilSCHSTEK SÜDESDOÜDM

mmoimmmm "Wóammmïi tmtém'.

«miss

NT TMMI

iRA^tCi^RKfi

P

eter R. de Vries is boeiender dan een m i s d a a d r o m a n . Soaps vervangen de bou­ quetreeks. E en literair boek lezen? Dan liever de film zien. Het journaal is in de plaats gekomen van de nieuwspagina's. E n de krant, die is alleen nog goed voor de kattenbak. Dat is, enigszins gechargeerd, het beeld dat cultuurpessimisten schet­ sen van de huidige leescultuur in Nederland. En niet voor niets, want blijkens lan­ delijk onderzoek gaan mensen steeds minder lezen. Zo ging in 1955 nog 22 procent van de vrije tijd op aan het lezen van kranten, tijdschriften en boeken. In 1995 is dat nog maar 11 procent. De laatste twintig jaar is de daling het sterkst. 'Ontlezing' is in de Nederlandse cultuur net zo'n begrip geworden als zuurkool met rookworst. Ooit, in de jaren vijftig, was dat an­ ders. "Het is mogelijk dat het vele lezen een eigenschap van de jeugd zelve is", opperden onderzoekers van het Centraal Bureau van de Statistiek toen. Het was een poging de zeer hoge cijfers te verklaren over het leesge­ drag van jongeren en studenten. On­ der studerenden tussen 18 en 28, zo bleek uit het betreffende CBS­onder­ zoek, bevonden zich 96 procent boekenlezers. Het hoogste percen­ tage van het land. Anno nu zijn het juist vooral jonge­ ren die afhaken met lezen. In 1975 lazen twintigers nog gemiddeld 5,6 uur per week, in 1995 3,2 uur. Aan uitgaan, sporten, de computer en de televisie besteden zij meer vrije tijd dan aan het Geschreven Woord. Voor de overheid is dat reden tot zorg. Drie jaar geleden werd bijvoorbeeld de Stichting Lezen opgericht, die 'het lezen in de vrije tijd' moet stimule­ ren. Subsidie voor de komende vier jaar: 6,6 miljoen gulden.

L

ezen KUB­studenten nog? Jaze­ ker. De krant, zo blijkt uit de (Jnivers­enquête, wordt volop gele­ zen. De grootste groep van de hon­ derd ondervraagden (36) leest zes nummers per week. E en op de vier U N I V E R S ^ a 2 OKTOBE R 1997

studenten leest vier dagen per week de krant. Negentien studenten lezen twee nummers per week of minder. Als ze de krant pakken, besteden de studenten gemiddeld 27 minuten aan een leessessie. Rekenen we dit door naar zes nummers per week, dan be­ steden de 36 fanatieke dagbladlezers precies 2,7 uur per week aan het le­ zen van de krant. Daarmee stoppen ze exact even veel tijd in de krant als lezers van kwaliteitskranten in Ne­ derland [NRC Handelsblad, de Volkskrant en Trouw). E n dat is rela­ tief veel. Ter vergelijking: aan het le­ zen van regionale dagbladen wordt door de Nederlander 2,5 uur besteed, de populaire landelijke pers {AD en de Telegraaf] wordt wekelijks 2,3 uur gelezen. De KUB­studenten lezen aanzienlijk meer dan hun leeftijdgenoten. De 81 studenten die wekelijks drie num­ mers of meer lezen, zitten allemaal boven het landelijk gemiddelde. Dat is voor jongeren tussen 20 en 29 jaar 1,1 uur per week. Voor de groep 12 tot en met 19­jarigen overigens nog minder: 0,4 uur per week. Mensen met een universitaire opleiding stop­ pen wel meer tijd in kranten dan KUB­studenten. Zij lezen 3,2 uur per week in hun dagblad. Kwaliteitskranten zijn bij KUB­stu­ denten het meest geliefd. De Volks­ krant wordt in de enquête het vaakst genoemd als favoriet, gevolgd door NRC. Regionale dagbladen zijn niet populair bij studenten. In de favorie­ tenlijst worden namen van landelijke kranten ruim twee maal zo vaak ge­ noemd. Dit beeld stemt overeen met de landelijke voorkeur van hoger op­ geleiden. De meerderheid van de studenten (68) heeft, al dan niet met ouders of studentenhuis, een abonnement. E n daarnaast leest ruim tweederde (65) ook minimaal een keer per week een tweede krant. Regionale dagbladen moeten het ook daar echter afleggen tegen de landelijke kranten. Het meest gelezen onderdeel van de krant is de voorpagina, gevolgd door binnenlands nieuws en sport. Op een gedeelde vierde plaats staan buiten­

lands nieuws en economie (zie ook artikel op pagina 9). Radio en tv komt nog voor de hekkensluiter: cultuur. Studenten mochten ook onderdelen noemen die niet in dit lijstje waren gegeven. Het vaakst werden daar ge­ noemd regionaal nieuws en strips. Een 22­jarige econometrist noemt als enige 'wetenschap'.

Z

itten KUB­studenten met het le­ zen van kranten boven het lan­ delijk gemiddelde, anders is het met de tijdschriften. Studenten besteden wekelijks gemiddeld vijftig minuten aan het lezen van 'de bladen'. Dat is iets minder dan hun leeftijdsgenoten (20­29 jaar) in het land, die gemiddeld een uur per week in tijdschriften le­ zen. Ook 12­ tot en met 19­jarigen lezen een fractie meer: 54 minuten. Mensen met een universitair diplo­ ma zitten gemiddeld op anderhalf uur per week. Overigens is de afname van de leesinteresse het sterkst bij tijd­ schriften merkbaar. Bijna de helft (45 studenten) heeft een abonnement op een of meerdere bla­ den. Daaronder werden veel verschil­ lende titels genoemd, van Donald Duck tot De Wereld van paard en pony. Opvallend is het groot aantal abonnementen op sport­ en hobby­ bladen. Tennis, voetbal, auto's en paardensport zijn duidelijk populair onder deze groep ondervraagden. Opinie­ en vakbladen en populair­

wetenschappelijke tijdschriften heb­ ben beduidend minder abonnees on­ der studenten. Eén student is geabon­ neerd op Sociale Wetenschappen, twee krijgen thuis Financieel Econo­ misch Magazine in de bus. E en uit­ zondering in dit beeld vormt Elsevier. elf studenten hebben een abonne­ ment op dit opinieweekblad. De grootste groep studenten (39) koopt maandelijks een of meerdere tijdschriften. Het meeste geld wordt uitgegeven aan, opnieuw, sport­ en hobbybladen. Voetbal International springt er overigens uit in die cate­ gorie. Niet alleen heeft het voet­ balweekblad de meeste abonnees en kopers, ook komt het op twee terecht in de favorietenlijst. Opiniebladen en mannenbladen (Meuwe Revu, Pano­ rama] worden ieder door 27 studen­ ten regelmatig gekocht, direct ge­ volgd door de vrouwenbladen (waar­ toe in de enquête onder andere Flair en Viva, maar ook de gossips als Pri­ vé en Story worden gerekend). Kijken we naar wat er het meest fre­ quent wordt gekocht en gelezen, dan scoren de Viva­achtigen en de roddel­ bladen het hoogst. De vrouwenbla­ den worden door ruim een op de vijf studenten (22) eens per week gelezen. In het algemeen worden opiniebladen het meest gelezen: bijna de helft van de studenten (47) gaat minimaal een keer per maand zitten voor een opinieweekblad. De vrouwenbladen

en sport­ en hobbybladen zijn res­ pectievelijk de nummers twee en drie in de leestop van KUB­studenten. Daarmee wijken studenten af van het landelijke beeld. In Nederland wordt relatief de meeste tijd besteed aan vrouwenbladen en hobbybladen (in die volgorde). Overigens kiest een overdonderende meerderheid voor E lsevier als favo­ riet opinieblad. Het economisch ge­ tinte weekblad is opvallend populair bij de studenten die de enquête in­ vulden. Sociaal wenselijk antwoord door economiestudenten? Hoe het ook zij, van de 66 studenten die een favoriet opinieweekblad vermeldden, vulden liefst 53 ondervraagden E lse­ vier in. HP/De Tijd komt met zeven aanhangers op een uiterst bescheiden tweede positie. De eenzame hoogte van E lsevier blijkt opnieuw uit het koopgedrag van opiniebladen. E en op de vijf stu­ denten koopt dat blad een keer per maand of vaker. E n dat terwijl een ruime meerderheid (70 studenten) zelden tot nooit een opinieblad koopt. Schaarse klandizie dus voor HP/De Tijd en Vrij Nederland (in die volgorde). De Groene Amsterdam­ mer heeft onder de ondervraagde stu­ denten geen enkele lezer, en niemand heeft dat blad ooit gekocht. UB­studenten zijn géén boeken­ wurmen. De grootste groep (36

K

^■r

Wat verkocht de boekhandel aan stu­ denten, behalve de verplichte kost van de literatuurlijst? Verreweg het meeste: literaire boeken. E en op de vier studenten uit de steekproef kocht het afgelopen jaar een roman, samen waren ze goed voor 106 boe­ ken. Van thrillers en detectives gin­ gen 81 stuks over de toonbank, maar het spannende boek had wel meer kopers dan literatuur: 31 studenten telden daar geld voor neer. Overigens kochten studenten nog opvallend veel romantische boeken (dames­, familie­ en streekromans): 63 stuks in het afgelopen jaar. Die hoge score is vooral te danken aan een rechten­ studente. Zij kocht dertig romanne­ tjes. Poëzie is voor de meeste studenten not done. Tachtig van de honderd zeggen nooit gedichten te lezen. De twintig die dat wel doen, geven de voorkeur aan 'oude' dichters als J.C. Bloem, Gerrit Achterberg, Marsman en Gorter. E en student noemt Jules Decider als favoriet. Wat lievelings­ schrijvers betreft: liefst 38 verschil­ lende namen werden genoemd, van Tolkien tot Hans Dorrestijn, van Couperus tot Suske en Wiske­vader Willy Vandersteen (!). Opvallend ge­ noeg zijn de populairste auteurs ook toppers op de literatuurlijst van de middelbare school. Hermans is num­ mer één, Mulisch de runner up. Ook op een ander punt lijkt het klassieke leeslijst­trauma niet op te gaan. Meer dan de helft van de studenten (59) zegt wel eens een boek in het engels, frans of duits te lezen. Het gros (46 studenten) houdt het overigens wel bij engels.

Favoriete 1. 2. 3.

krant

de Volkskrant NRC Handelsblad Algemeen Dagblad en Brabants dagblad

Favoriet

tijdschrift

1. E lsevier 2. Nieuwe Revu Voetbal International 3. Viva 4. Oor

Favoriete 1. 2. 3.

schrijver

W.F. Hermans Harry Mulisch John Grisham

Meest gekochte tijdschriften l. 2. 3. 4. 5.

Nieuwe Revu Viva Panorama Flair Elsevier Voetbal International

Meest gelezen onderdelen van de krant 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Voorpagina Binnenlands nieuws Sport Buitenlands nieuws Economie Radio/tv Cultuur

De landelijke cijfers die m dit arti­ kel worden genoemd zijn ontleend aan 'Leesgewoonten. Een halve eeuw onderzoek naar het lezen en zijn be­ lagers' van W. Knuist en G. Kraay­ kamp(1996). MET DANK AAN MIA STOKMANS (FLW).

UNIVERS

2 OKTOBE R 1997

Ook hoger opgeleiden lezen graag een spannende detective % p i e s e n bracht het leesgedrag en Lager opgeleide boekenwurmen lezen meer dan hoger opgeleide bliotheek doen dat veel minder. Ook ' ­ de 'mentale bagage' over boe­ slagen zij er minder goed in om spon­ ken en schrijvers in kaart van 48 veellezers. Mannen houden meer van 'complexe' boeken dan taan schrijvers te noemen en herin­ inwoners van Tilburg. Hij sprak daar­ neren ze zich moeilijker de titels van toe mensen aan in boekhandels, bi­ vrouwen. En de fervente snuffelaar in de boekhandel leest min­ boeken die ze hebben gelezen. "Ko­ bliotheek en bij de E CI­boekenclub. der dan het trouwe bibliotheeklid. Dat zijn enkele bevindingen pers hebben altijd een verlanglijstje Het resultaat: een soms verrassend in hun hoofd", zegt Miesen. "Leners beeld van een zo divers lezerspubliek uit een onderzoek van promovendus drs. Harold Miesen (lette­ daarentegen grasduinen. Ze kiezen als de bejaarde dame die haar roman­ een boek op basis van het onderwerp. netjes uit de bibliotheek haalt, tot de ren). Zijn nieuwe onderzoeksmethode helpt ook een hardnek­ Ook zijn ze minder literair georiën­ snuffelende intellectueel die niet is kige opvatting uit de wereld: intellectuelen trekken niet hun teerd dan vaste klanten van de boek­ •weg te slaan uit de boekhandel. handel." Zo blijkt de 'mentale boekenkast' neus op voor Stephen King. van mannen groter dan die van vrou­ "V^oor zijn onderzoek gebruikte wen. De mannen die Miesen onder­ Miesen de 'spontane' methode, die vroeg konden spontaan twee keer lezen voornamelijk 'hoge' literatuur, weten niet meer over auteurs en gen­ nieuw is in cultuursociologisch zoveel namen van schrijvers opnoe­ terwijl vrouwen naar verhouding res dan anderen. En lager opgeleiden onderzoek. Hij liet zijn respondenten men als vrouwen (gemiddeld twin­ meer spannende boeken lezen." Ove­ lezen meer dan hoger opgeleiden. thuis, gezeten met hun rug naar de tig tegen gemiddeld tien). "Lezen rigens werden Mulisch, Reve en Wol­ "Waarschijnlijk hebben hoger opge­ boekenkast, alle namen van auteurs heeft voor mannen een andere func­ kers het vaakst gememoreerd door leiden vanwege drukke banen en der­ noteren die in hen opkwamen. Ook tie dan voor vrouwen", verklaart mannen. Vrouwen noemden Reve gelijke minder tijd om te lezen", ver­ vroeg hij schrijvers en titels te noe­ Miesen dit verschil. "Mannen ver­ het meest, gevolgd door Adriaan van onderstelt Miesen. men die mensen nog zouden willen diepen zich meer in de informatie om Dis. Overigens worden andere 'vooroor­ lezen. Miesen: "Gebruikelijk in dit boeken heen, zoals recensies en au­ Miesen kwam met nog enkele op­ delen' wel bevestigd. Zo oriënteren soort onderzoek is om mensen een teurs en hun positie. Vrouwen lezen merkelijke bevindingen voor ama­ 'kopers' zich grondiger dan 'leners'. lijst met titels voor te leggen en hen vaker gewoon omdat ze het leuk vin­ teur­literatuursociologen. De fre­ Ze raadplegen bijvoorbeeld recensies te vragen welke ze hebben gelezen. den." Ook is er volgens de promoven­ quente bezoeker van de boekhandel en kennen uitgevers en literaire prij­ Of ze een setje algemene culturele dus een verschil in genrevoorkeur leest minder dan de trouwe biblio­ zen. Ook praten ze veel met kennis­ vragen voor te leggen als: 'Wie schil­ tussen de seksen. Miesen: "Mannen theekganger. De fanatiekste lezers sen over boeken. Klanten van de bi­ derde de Mona Lisa?' In beide geval­

len maakt de onderzoeker een voors­ electie. Bovendien wordt alleen ken­ nis van hoge literatuur getoetst. Zo krijg je nooit een volledig beeld van de leeservaring." Dat die kritiek hout snijdt, blijkt uit een nieuw feit over het leesgedrag van hoger opgeleiden. Zij lezen vol­ gens het onderzoek van Miesen veel diverser dan doorgaans wordt aange­ nomen. "De meeste hoger opgeleiden blijken twee a drie verschillende gen­ res naast elkaar te lezen. Ze lezen hoge literatuur én 'spannende boe­ ken', detectives en thrillers van bijvoorbeeld Stephen King en John Grisham." Daarmee verdient een gangbare op­ vatting in de cultuursociologie een stevige nuancering: hoe hoger opge­ leid, hoe meer behoefte aan 'com­ plexiteit' in culturele producten. Simpel gezegd: een eenvoudig, nict­ literair boek gaat intellectuelen snel vervelen. Niet altijd, concludeert Miesen. "Na een drukke dag op het werk ben je moe. Dan kies je voor een boek dat net complex genoeg is om de stress terug te drijven." [LvT]

Profiel van de beste student

Oproep tot de laatste boekverbranding Sedert jaren vertoeft filosoof Herman de Regt in de bovenste regionen bij de beste docent­verkiezingen. Univers vroeg hem om een profiel te maken van de beste student. Dat blijkt een klassieke veellezer te zijn. De docent doet er echter het beste aan om deze student te redden van de ondergang middels een massale boekverbranding. Anders verwordt het leven tot tekst. ■ Herman C.D.G. de Regt it zegt van Dale's Etymologisch Woordenboek: "[lezen], verza­ melen is de oorspronkelijke beteke­ nis, de tweede ontstond onder in­ vloed van het niet­verwante Latijn­ se legere, dat zowel 'verzamelen' als 'lezen van schrift' betekent". In Web­ ster's Encyclopedie Dictionary lezen we: "[read], from reden (Middle Eng­ Hsh), r'den (Old English), meaning to counsel; cognate with raden (Dutch), raten (German), ratha (Old Norse); akin to radhnoti (Sanskrit) meaning (he) achieves". Volgens fJnivers­gegevens lezen stu­ denten niet bijster veel en is deze, in dikke boeken gevonden, herkomst van de woorden 'lezen' en 'to read' aan hen waarschijnlijk niet besteed, terwijl het toch opvallend is te zien wat de eerste betekenis van ons 'le­ zen' is, en dat het E ngelse 'to read' verwant is aan het Nederlandse 'ra­ den', zodat het voor mij mogelijk is te spreken over lezers als in boeken te rade gaande verzamelaars van ad­ viezen. Studenten zijn lezers. De beste student is er één die vooral veel leest. Ons staat toch het beeld voor ogen van een zolderkamer met schuinaflopend dak, waar, wegge­ stopt in een hoekje bij het branden van een zwakke lamp, een zwaar en ondersteund hoofd boven een dik boek hangt. E en even dikke bril ligt ergens op een stapel nog te lezen boe­ ken en een kop koude koffie wordt U N I V E R S ^m

2 OKTOBER 1997

met een vies gezicht toch nog opge­ dronken, terwijl de rinkelende tele­ foon achteloos van de haak wordt gelegd; hier wordt al verzamelend een prestatie geleverd. Hoe luiden de au­ teurs? Plato en Aristoteles, Aquino, Galileo en Newton, Darwin en Men­ del, E instein en Bohr, naast Marx, Smith, Keynes en Tinbergen natuur­ lijk, maar ook Wundt, James, Skin­ ner en schrijvers als Weber en La­ zarsfeld. De Saussure en Chomsky, De Groot en Montesquieu; etcetera, etcetera. De titels laten zich dan ge­ makkelijk raden. De beste student is er één die toch vooral heel veel leest. Naast deze klassieke studie­literatuur leest hij ook die andere boeken, de grote wer­ ken van het Westen: Homerus' Ilias en Odyssea, Vergilius' Aeneas, de Bijbel, Dante's Divina Commedia, Cervantes' Don Quichote de la Man­ cha, etcetera, etcetera. Als vanzelf­ sprekend leest de beste student voortdurend de grote moderne lite­ ratuur: Proust, Joyce, Dostojevski, Kafka, Mann, etcetera. In de verlo­ ren momenten neemt hij evenzo de eigentijdse Nederlandse fictie tot zich: De Avonden, Ik Heb Altijd Gelijk, De Ontdekking van de He­ mel, etcetera, etcetera. En de wereld­ poëzie? Ja, vooral ook de wereldpoë­ zie, vlak voor het slapen gaan: de Griekse tragedie­schrijvers, Shake­ speare, Goethe, Whitman, Rimbaud,

Arc

Eliot's The Waste Land, Celan, etce­ tera. De beste student is er één die vooral toch héél erg veel leest. De laatste commentaren en interpretaties door de grootste lezers van onze tijd: Va­ lery, Borges, Steiner, Eco, (misschien ook Fens), etcetera, etcetera. Ja, de beste student is er één die vooral on­ waarschijnlijk veel leest. Het laatste nieuws en de heersende opinies: elke dag de NRC en de Volkskrant, elke week De Groene Amsterdammer en Vrij Nederland, vaak ook The Inde­ pendent, Le Monde of zelfs de F rank­ furter AUgemeine, etcetera, etcetera. H > e beste student lijkt toch van 's morgens heel vroeg tot 's avonds heel laat te lezen en kan onmogelijk in de collegebanken verschijnen. De beste student is daarom onvindbaar en ver­ loren voor welke docent dan ook. Meer in het algemeen: deze hele ge­ neratie studenten gaat, wanneer ze haar uiterste best zou doen, verloren in een ongekende verzamelwoede die

ingegeven is door een enorme hon­ ger naar kennis, die slechts gestild wordt door te rade te gaan bij de au­ teurs van de schier oneindige hoe­ veelheid grote Boeken van het Wes­ ten. We moeten blij zijn dat de stu­ dent niet bijster veel leest. Zo zien we hem nog eens. En als we hem dan zien is het onze eerste taak te zeggen hoe onbelang­ rijk het is een lezer te zijn, hoe ge­ vaarlijk een man van boeken. Hoe makkelijk het is je te verliezen in geschriften, te laten verleiden door beschreven werelden. Alleen al door het aantal gedrukte boeken komen we tot een besef dat het er niets meer toe doet. We merken dat al het ge­ schrevene evenveel waard is, alles of niets. Boeken zijn misleidende raad­ gevers. E en boek dat je boeit kun je maar het best onder je kussen of je arm vandaan halen, en ergens ver­ stoppen waar je het niet meer vin­ den zult: temidden van een verzame­ ling van oneindig veel andere boeken. Dat wil zeggen, laten we onze stu­

denten ook niet meer leren wat we ze zouden kunnen leren, namelijk waar een mogelijk antwoord op een mogelijke vraag mogelijk te vinden is. Het woord 'bookmark' of 'leeswij­ zer' is in alle opzichten een vreselijk woord. Het geeft aan dat de vrije geest gevangen is zonder dat het dat beseft. We moeten blij zijn dat de student niet bijster veel leest, en weinig aan­ dacht schenkt aan het boek (dat uit de tijd zijnde medium), zo heeft hij nog tijd te denken en te leven. En we hebben de plicht hem daarbij blijvend te helpen. Red deze generatie, ver­ brand het boek! En laat je hierbij niet misleiden door het protest van de grootste lezers van deze eeuw, want juist zij zullen je willen laten lezen hoe de wereld een tekst geworden is. Een vreselijke metafoor die alleen maar misleidt (zie voor 'metafoor' het derde boek van Aristoteles' Retorica, bla, bla, bla, etcetera). Een beetje docent steekt de nieuwe bibliotheek van Alexandrië

Louis Paul Boon-lezing door Willem Jan Otten

De crisis van de wil

I

k weet waar ik ben beland: bij een dikke Vrij dag 3 oktober vindt de zevende Louis in de verleden tijd stond. Het tragische staat niet in de verleden tijd, het ontstaat telkens knoop. Die dikke knoop is, ik zeg het maar meteen, God. De Onontwarbare. Deze le- Paul Boon-lezing plaats op de KUB. De wanneer je je de scène voorstelt. Een tragedie neemt mensen de maat - ze zijn, zing heb ik, van het moment af dat de orlezing, mede door de letterenfaculteit leert hij, als het er op aan komt, hun eigen werk ganisatoren van de Louis Paul Boon-lezing mij er om verzochten, opgevat als een uitgelezen georganiseerd, wordt dit jaar gehouden niet. Het enige wat ze ten slotte tot hun eigen gelegenheid om op een of andere manier de voordeel kunnen zeggen is dat ze, dankzij de tocht door de fuik, die mijn lectuur afgelopen door Willem Jan Otten. Hij gaat in op de tragedie, beseffen dat ze hun eigen werk niet jaren is geweest, te heroverdenken. zijn. Achteraf lijkt het zo logisch. Op zeker moment crisis van de wil in een tijd die van een Dit is geen besef waarop een samenleving geben ik Dostojewski gaan lezen, niet op de daar- onbegrensde vrijheid lijkt. De onder- baseerd kan worden. Om dagelijks je werk te voor geëigende leeftijd van twintig, maar op doen, je plichten als ouder te vervullen, je bijmijn tweeënveertigste. Op Dostojewski kwam staande passages zijn afkomstig uit de drage aan de groep te leveren waarin je verkeert, ik omdat ik me een tijd lang op Griekse en daar is een vertrouwen voor nodig in een orde Raciniaanse tragedies had gestort, want die le- lezing. waarvan we onszelf en elkaar hoe dan ook al ken me een antwoord te kunnen geven op de schipperend en onderhandelend kunnen overkwestie van de publieke zelfmoord. tuigen. En als we willen begrijpen hoe tragedie Hoe dan ook moest ik op een dag toegeven dat menleving sinds een generatie de illusie dat er als populaire kunstvorm mogelijk is geweest ik me, inmiddels alweer enkele jaren, voor- wel heel wat te willen en te kiezen valt. Of het terwijl hij de held, en dus in zekere zin ook het namelijk met religieuze, christelijke schrijvers nu gaat om de verlenging van de periode van publiek, een noodzakelijke nederlaag bereidt onledig hield. Zo gezegd ziet het er uit als een vrouwelijke vruchtbaarheid met een decen- , dan moeten we aannemen dat de Atheners tocht met een doel, maar het was iets veel pas- nium, of om het fijnmazige voorspellingssys- blaakten van zelfvertrouwen. sievers, palingachtigers. Ik liet me lokken, ik teem om de kans op geboorte van steeds gewilde iets weten maar wist niet wat. Wat is wenstere mensen te verbeteren, of om het artragedie? Dat was, en is, de aanvangsvraag. Wat senaal van mogelijkheden om de dood fatsoennoem ik tragisch? Welk belang heb ik bij dat lijk, tijdig en in samenspraak met nabestaanWanneer ik me afvraag waarom ik begin jaren begrip? Is een tragedie in onze tijd denkbaar? den te regelen - we kunnen op al deze terrei- negentig zo onweerstaanbaar naar tragedies Deze vragen stelde ik me opnieuw in oktober nen kiezen, wat zeggen wil: we moeten A wilwerd getrokken en vervolgens in een adem door 1993, bij de aankondiging van de schrijver len, wat inhoudt dat we B niet doen - en dat op Adriaan Venema dat hij zelfmoord zou gaan een gebied waar we nimmer zekerheid zullen plegen. Wat was het geval? Toen Venema zijn krijgen. aankondiging had gedaan (hij had zichzelf door een omroep op video laten registreren en werd Bij het klassieke grondpatroon horen behalve de drang tot zelfvernietiging ook zaken als kinuitgezonden op de dermoord door vaders avond dat hij de hand en door moeders, zelfaan zichzelf sloeg), kon moord door helden die eigenlijk niemand van Ik denk dat het woord droevig zich schamen, het verzi)n vrienden, die tezawekken van kinderen voor mij de sleutel is men het grootste deel door zonen bij moevan de spraakmakende ders. Dat zijn allemaal columnistengemeente bleken uit te maken, bedenken waarom Venema had moeten blijven schendingen van taboes; de personages zijn, leven. In afwachting van de zelfmoord ontstond wanneer op deze wijze hun karakter wordt er in gerenommeerde kwaliteitskranten en - blootgelegd dat hen vervolgens tot zulke daweekbladen een soort koor van mensen die zich den drijft, in flagrante overtreding. Toch behohaastten te vertellen dat we, dankzij de voor- ren hun misdaden bij het grondpatroon, of aluitgang en de liberalisering van het we- thans: de razernij, het pathos, de woede waarreldbeeld, moeten vaststellen dat iedereen het mee zij, daartoe geforceerd door de plot, door recht heeft op zijn eigen dood; dat we ons ei- buitenmenselijke omstandigheden en goddelijgen werk zijn en over onze eigen dood kunnen ke verdoemenis, door de grenzen van h u n beschikken; dat kunnen hier mogen is; en dat ethische voornemens gaan - die hartstochten, zou je kunnen zeggen, zijn het grondpatroon. er dus sprake was van een recht. Dit koor klonk daarom zo schril, omdat de zelf- Er is alles bij elkaar geen taboe of goddelijke moordenaar zelf had verklaard dat zijn daad wet, of hij wordt geschonden - en het zijn de Willem Jan Otten [Foto: Bert Nienhuis eens, over vijf of tien jaar, 'heel gewoon' zou goden zelf die de mensen hiertoe aanzetten. zi)n. Hij streed, met andere woorden, voor een Goden die niet zelden dag in dag uit gunstig gestemd zijn met brandoffers. Vooruitgang. bij Dostojewski uitkwam - de laatste tragicus, De goden zijn onverschillig. Niet eens sadis- en degene die altijd feilloos dat personage uittisch. Onverschillig. Ze trekken hun plan en kiest dat ons het moeilijkst maakt om te gelogebruiken daar mensen voor. Ook mensen die ven dat we ons eigen werk zijn - dan heeft dat keurig offeren. En precies dat - dat je niet eens natuurlijk te maken met dat ik me, tijdens de ergens voor gestraft wordt wanneer het nood- grote, ethische discussies die plaats begonnen Hoe ik sindsdien over het tragische ben gaan lot toeslaat, dat het een vervloeking in the blue te vinden, realiseerde dat mijn godsbeeld vrijdenken, hangt samen met mijn overtuiging dat is geweest, waar je zelf, met je hebben en hou- wel non-existent was. Ik was bang voor veel, er een mentaliteitsverandering gaande is die wen, je deugden en ondeugden, je kracht en je om niet te zeggen: voor van alles, maar niet nog lang niet is uitgekristalliseerd en die iets zwakheden, buiten hebt gestaan. voor God. veroorzaakt wat op een crisis lijkt. Een crisis We kunnen het tragisch besef nooit los zien Die discussies gingen, gaan en zullen blijven van de wil. Nog niet eerder zijn mensen in het van het feit dat het wordt ontketend door scègaan, over het leerstuk van de autonomie. De rijke westen in materiële zin zo onbelemmerd nes. Toen, zoals Van Erp Taalman Kip het zegt, geweest hun levens naar eigen inzichten in te crux is onophoudelijk de zelfmoord, en het al de Verteller uit het drarichten en precies op het punt waar het gaat dan niet kunnen laten ma verdween en er alom de eerste levensdingen, lijkt de wil een onsterven van mislukte, leen maar acteurs op willig, alle kanten uitschietend, brain damaonzelfstandige wezens, Tragedie is de plaats waar het toneel achterbleged kind te zijn geworden. dat wil zeggen het defiven, handelden gemasde wil zijn grens bereikt De crisis van de wil heeft als symptoom het niëren van wat leven nu feit dat er sinds meer dan een decennium spra- kerden die ter plekke eigenlijk is, en de zorke is van een meningsverschillencyclus. De deden alsof zij Orestes, gende verantwoordekwesties waar het om gaat hebben allemaal te Klytaemnestra of Pylades waren - toen ont- lijkheid daarvoor. maken met geboorte, ouderschap en dood - met waakte het tragisch bewustzijn in de zin die De debatterende en vaak onverzoenlijk tegende drie dingen die van oudsher het onderwerp wij er aan zijn gaan toekennen. over elkaar staande partijen baseren zich allezijn van een tragedie. Het zijn vanzelfsprekend Doordat het publiek leerde kijken naar perso- bei op een idee over de wil. Volgens de ene parook de drie levensgebieden waarop de vrije wil, nages die naast en tegenover elkaar stonden, tij - de Wilsbekwamen - kunnen mensen wedie zich baseert op de rustige rede, het minst en die een praktijk van hoor en wederhoor uit- ten wat zij willen, ook als het om de eerste en te zeggen heeft. oefenden, daardoor leek het alsof het drama ook laatste dingen gaat, en is hun wil respectabel, Tragedie is de plaats waar de wil zijn grens be- werkelijk op datzelfde moment, daar voor de ook wanneer zij dood willen. Volgens de andereikt, zijn breekpunt - en soms gebroken wordt. scène, ontstond en bestond. Het vloeide niet re partij - de Vreesachtigen - is de wil niet zoEn uitgerekend daar waar mensen in een tra- meer voort uit de reciterende stem van de Ho- iets stabiels en afgeronds. gedie op cruciale punten wilsonbekwaam zijn merische zanger die de geschiedenis uit zijn Het is duidelijk dat de Partij van de Wilsbe(hoezeer ze ook spartelen), verkoopt onze sa- geheugen putte, en dus altijd sprak van iets dat kwaamheid de beste papieren heeft, en het

overtuigendst de Vooruitgangsgedachte vertolkt waar de samenleving hoe dan ook zijn élan vandaan denkt te halen. En toch, vraagt de Vreesachtige zich af, wat is dit voor willen? Wat of wie wil iemand die zijn dood, of het krijgen van kinderen, of het anoniem per spermabank verwekken van kinderen, of de kwaliteit van het al verwekte maar nog ongeboren kind in de hand wil houden wat is dat voor willen? Wat wil je nu eigenlijk als dat wat je wil ten slotte precies zo zal zijn als je het wilde? Dit is waar tragedie op uitdraait - op moeten en willen. Al naar gelang de kracht van je respect voor de machten die groter zijn dan jezelf, noem je die goddelijk of niet, en uiteindelijk misschien zelfs God, of niet. Dit richten tot een Verborgene is het geheim van de gelovige, dat voor iedereen overigens openbaar is. Men kan zich op een dag blijken te richten. De menselijke maat, zoals die ons door het tragisch besef genomen wordt, formuleerde Pascal met zijn spreekwoordelijke maxime: 'De mens is een riet, maar een denkend riet'. Van de angstaanjagende onverschilligheid van het universum, dat ons in een oogwenk kan uitwissen, zei hij dat het zich zelf niet kan denken. Dat kunnen mensen. Die kunnen het

angstaanjagende dat zich zelf niet denken kan, denken. De Poolse filosoof Leszek Kolakowski noemt in zijn prachtige boek God owes us nothing Pascals geloof droevig. Pascals sad religion. Ik denk dat het woord droevig voor mij de sleutel is. Op een voor mij volstrekt onachterhaalbare wijze trachten diegenen die zich richten tot de God van Pascal (door hemzelf de God van Abraham, Izaak en Jakob genoemd) hun angst en hun sensatie van verlatenheid ten overstaan van de afgrond te doen verkeren, per gebed, in iets wat ten slotte het meest op een klacht lijkt. Het woord klacht helpt me om te begrijpen waarom het lezen van tragedies van mij, terwijl ik mijn houding trachtte te bepalen tegenover het denken in termen van autonomie, en tegenover h e t gezapige, borstklopperige rationalisme, als vanzelf een zoekende heeft gemaakt. En met zoeken bedoel ik precies wat zoveel van mijn generatiegenoten, die in de jaren zestig juist met zoveel kracht van hun geloof zijn afgevallen, vrezen: ik ben de fuik van het geloof in gezwommen; ik ben gaan geloven dat ik moet geloven. De touis Paul Boon-lezing door Willem Jan Otten wordt gehouden op vrijdag 3 oktober 1997 in d e aula. Aanvang 20.00 uur. Toegang 20 gulden, personeelsleden i 5 gulden. Studenten letteren hebben gratis toegang.

UNIVERS

2 OKTOBER 1 9 9 7

Repetitor Mr. v.d. Gronde Repetitor Rechten. Alle vakken. Slagingspercentage 90%. Tel. 030-2523089.

Matsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB Mits i de lengte de dertig woofden met te boven gaat bedraagt de prijs vijf gulden , Tot zestig woofden kost een matsertje tien gulden Berichten met een (para) commercieel karaktertot dertig woorden kosten f 50-.elk woord meer kost een gulden extra Onder vooruitbetaling Maximaal twee matsertjes per 1 activiteit Inleveren tot do 13 00 uur Niet op woens |

Feesten! Beste Makub ers, hierbij nodigen we jullie uit voor onze borrel op 7 okto ber De maandelijke MAKUB borrel zal voortaan plaatsvinden in Cafe 'De Voortuin vanaf 21 30 uur ledere keer om 22 00 uur zal er een gratis rondje gegeven worden 'Sec y o u ' '

Defacto Vind JIJ het leuk om regelmatig een artikel te schrijven over een econo misch onderwerp of ben je gemteres seerd in het lay outen van de DEFACTO, kom langs op de EFACT-kamer

Boekeninkoop De groene boekenbonnen kunnen nog Ik heb Je nodig! t / m 10 oktober ingeleverd worden op Gezocht s t u d e n t e n die mee willen de EFACT kamer R1/R2 of in de bus doen aan een interview voor derde in de hal van gebouw B jaars scriptie Mail naar K L M Cramer@kub nl A E-bedrijven dag EFACT organiseert op 5 n o v e m b e r Verkoop meubilair wederom de AE bedrijvendag Er zijn Elke zaterdag van 10 00 12 00 u u r verscheidene bedrijfssesies (o a Unihebben wij verkoop van gebruikt meu lever, MeesPierson, DNB en KPMG bilair en verlichtingsartikelen O n s BEA|, een sollicitatietraining en de adres is Hoofdstraat 77 te Rijen Rui mogeli|kheid tot het voeren van indim e keuze, goedkoop en u steunt te viduele gesprekken met o a ING en vens het werk van de Zonnebloem te h e t M i n i s t e r i e van F i n a n c i e n InRijen Molenschot Tegen een geringe schrijving m e t individuele gesprek vergoeding bezorgen wij ook ken t / m 17 o k t , zonder t/m 4 nov op kamer R2 Open Squashtoernooi Lancelot organiseert woensdag 8 ok Lekker Squashen! tober van 18 00 tot 24 00 u u r een Wo 8 okt organiseert Lancelot het squashtoernooi Iedereen kan mee- Openings Squash Toernooi van 18 00 doen Schrijf je in bij Tjeerd (5444232) 24 00 u u r Iedereen m e t of zonder als je een balletje wilt slaan' squash-ervaring kan meedoen (OOK NIET LEDEN') Voor infoeninschijvmgen bel Tjeerd (5444232)

eR47';s?

D o n d e r d a g 30 o k t o b e r organiseert WBS een congres over BPR TopspreFSW-feest kers, cases, congresmap en luneh &. Wil ji] onze commissie helpen om van borrel voor maar 20 piek' (Net niet h e t FSW feest een groot s u c c e s te gratis dus ) Info R27 maken'StichtmgFSW-feest zoekt nog een paar enthousiaste FSW studenten Interesse' Bel Josje 013 5425004 FSWfeest L e t o p ' O p 13 november IS er weer een FSW-feest in het Noorderligt Ook dit Carrièremakers gezocht! jaar weer met een spectaculaire band Wil JIJ weten hoe je snel carrière maakt Houd deze d a t u m vrij' Nadere infor na een s t u d i e o n d e r n e m i n g s f i n a n matte volgt ciering, geldwezen of beleggen' Tijdens de Finance Day kom je hier ach ter Zes sprekers bespreken alle facet Alweer naar een congres?! ten van h u n loopbaan op de financiële Ia, een m u s t voor je carrière i Leer N U afdelingen van de grootste bedrijven wat BPR IS, ooit kom je het tegen Top- Inschrijving M e r c u n u s kamer R 7, of sprekers, cases, borrel en leerzaam' => via het inschrijfformulier WBS congres, 20 piek' Info R27 Rustieke zolderkamer Voor mannelijke student In rustig en mooi studentenhuis Vier vrouwelij ke m e d e w o n e r s In c e n t r u m Prijs f 3 0 0 , - excl Te aanvaarden per okto ber '97 Info H o o g t e s t r a a t 3 3 , tel 5424496

Gratis dineren? Na afloop van de Finance Day kunnen studenten die willen spreken met men sen van Philips, KPMG of Rabobank aan het business-dmer deelnemen In schrijving tot 3 oktober kamer R-7

Jongeren Milieu Aktlef Zoekt bestuursleden Liefst 27 jaar of EXCURSIEWEEK jonger, enige ervaring gewenst, 1 a 2 Ga mee naar de bedrijven Philip Mor- dagen p w Kantoor in Utrecht, reisris, Heinz en Coca Cola N e e m een en onkostenvergoeding Informatie bij kijkje a c h t e r de s c h e r m e n bij deze Bart Brugmans 030-2316566 multinationals en kom alles te weten over de marketing van hun produkten' InfoB en inschrijven MAKUBkamer MARKETEERS (M/V) GEVRAAGD. R 25 En verder iedereen die het leuk vindt om met de MAKUB te gaan kijken bij Philip Morris, Heinz en Coca-Cola' De Management Consultancy Dag '9 7 bedrijfsbezoeken vinden plaats in de Is het afwisselende leven van mana- excursieweek op 7 en 9 oktober Info gement consultant iets voor jou, kom en inschrijven MAKUB-kamer R 25 dan zeker 29 oktober naar de M C D '97 Inschrijven via internet stuwww kub nl/studie/top-down/ m c d h t m l l h t m , stands gebouw A en mensa of T O P D O W N k a m e r R 3 4 Studiereis naar Mexico Van 10 t/m 26 apr 1998 organiseert studievereniging VITE International haar jaarlijkse verre reis naar Mexico' De eerste week verblijven we m Mexi co City waar we bezoeken zullen bren gen aan o a Philips, Shell, ING Barings, Coopers & Lybrand, Nederland se Ambassade, Hoogerechtshof, Orde van Advocaten, UNICEF en Univer sidad Nacional De tweede week reizen we naar het noorden alwaar we verschillende Mexicaanse bedrijven zullen bezoeken Voor meer informatie k u n je terecht op de VITE kamer R15 Tevens vindt er op dinsdag II november in AZ6 om 14 00 een voor lichtingsmiddag plaats

UNIVERS

2 OKTOBER 1 9 9 7

Proefschrift? Uw jarenlange opofferingen verdienen een professionele grafische afsluiting. Bel voor onze informatieve documentatie met prijzen.

Drukkerij Elinkwijk Postbus 11061 3505 BB Utrecht

030-2444921

Camelot snow-specials! Supervoordelige en oergezellige ski- & snowboardreizen voor studenten. Frankrijk, Oostenrijk, Andorra. Al vanaf f 299,- (bus/app./skipas). Speciale groepskortingen. Nieuw: weekend-specials en short weeks naar Val Thorens! Bel CAMELOT: 030-2769246. Deelnemers gezocht ABG zoekt in opdracht van Pharma Bio-Research, het grootste instituut voor geneesmiddelenonderzoek in Europa, met vestigingen in Zuidlaren en Assen: deelnemers (m/v) 18-80 jaar voor diverse onderzoeken in de maanden oktober november en december. De vergoeding varieert per onderzoek. Bijvoorbeeld: f 2.575,- voor een verblijf van 19 dagen intern; f 1.375,voor 10 dagen intern en f 625,- voor 3 dagen intern. Jaarlijks zijn er ongeveer 2500 deelnemers. Inl.: ABG (projectwerving), Turftorenstraat 20, 9712 BP Groningen, tel. 050-3123798.

MISSTANDEN & MISVERSTANDEN OP HET INTERNET «<llMI>*«Ml

Snow-Trex 98% voordeliger wintersporten SNOW-TREX 98% voordeliger wintersporten in de Franse Alpen! 10-Daagse vakanties v.a. f 198,- (bus/app./pas). Maaltijdpakketten, Ned. skileraren, waanzinnige aprèsski... Hoge groepskortingen!! Bel voor de brochure: Snow-Trex Utrecht 0302753030 (SGR) www.snowtrex.nl. Wintersport Skiën! Snowboarden! Feest! SPORTURA! 9 Sneeuwzekere toppers in de Franse Alpen vanaf f 239,incl. bus/app./skipas. Nu ook Chalets! Bel snel SPORTURA: 013-4678694. Vrijwilligsters gezocht Dinox Medical Investigations en Farma Research zoeken gezonden vrouwen (18-35 jaar) met een regelmatige menstruele cyclus (24-35 dagen) die mee willen werken aan diverse onderzoeken met anticonceptionele pillen. Ook pilgebruiksters kunnen reageren. Er staat een redelijke financiële vergoeding tegenover. Info op werkdagen tussen 11.00-15.00 uur, dr. Christine Klipping, dr. Ingrid Duijkers, Anna van Oijen, bel 0243888786, Groenewoudseweg 317, 6524 TX Nijmegen. Telefoonkostentelier Tikkenteller f 37,50 nieuw + 3 mnd garantie. Duidelijke handleiding. Verzending mogelijk. Kom langs na 20.00 uur of in het weekend. Vanaf het CS met bus 18. Vanaf Station Sloterdijk met bus 15 of tram 12. Uitstappen halte Haarlemmerweg. P.S. Eerst bellen! Evert Tjong-ahung, Admiraal de Ruyterweg 482 HS, Amsterdam, tel. 020-4750490.

Lees er alles over op :

http://www.proefdiervrij.nl

Kringloop Bedrijf Tilburg Perosistraat 81, Tilburg Noord

eerste keus in tweede hands spullen! Open: dinsdag t/m vrijdag: zaterdag:

9.30 - 17.00 u 9.30 - 16.00 u

buslijn 41 stopt voor de deur

Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

ONDERZOEKSMARKT MINISTERIE VAN VROM

>-«t9$«HW M»£«a(9ër4|ii'

Op 24 oktober 1997 wordt door het Ministerie van VROM tussen 11.00 uur en 14.00 uur een onderzoeksmarkt voor Assistenten en Onderzoekers in Opleiding (AIO's en OIO's) georganiseerd. Het Ministerie van VROM biedt jonge onderzoekers 24 oktober a.s. de mogelijkheid om hun onderzoek in de vorm van een 'postersessie' tijdens de onderzoeksmarkt te presenteren aan beleidsmedewerkers van het Ministerie. Doe je onderzoek dat aansluit bij de beleidsterreinen van het Ministene (o.a. Milieuwetenschappen, Ruimtelijke Ordening, Volkshuisvesting, Bestuurskunde, Communicatiewetenschappen of Bestuursrecht) en wil je je onderzoek presenteren aan beleidsmedewerkers van VROM? Neem dan contact op met Marianne Simons of Wessel van Kampen, telefoon 070-3393933 of e-mail: Onderzoeksmarkt@DIO.CS.MINVROM.NL

MovieZone wil studenten naar filmhuizen lokken

De ontmuffing van het ft lmfiuis tussen vijftien en vi|fentwintig jaar de theaters in zou krijgen, kwamen hij en vertegenwoordi­ gers van andere filmhuizen tot een MflcDonaMs­formule Dat wil zeggen, duidelijkheid en uni­ formiteit. Twaalf filmhuizen door het hele land brengen vanaf 3 aarom gaan jongeren wél reclame gemaakt voor Men \n oktober iedere vrijdagmiddag naar Men in Black in de bio­ Black. "Ten tweede is er een gene­ een film, die vooral jongeren scoop maar niet, of veel minder, ratiekloof Filmhuizen hebben moet aanspreken Filmtheater naar typische jongerenfilms als een wat muffig karakter Daar ga Louis begint met het controver­ La Hflineof Zusje in de kleine film­ je niet naar toe, dat is veel te siële portret over de Ameri­ huizen? HenkCamping, initiator kunstzinnigentemoeilijk "Cam­ kaanse jeugd van regisseur Lar­ van MovieZone en directeur van ping is ervan overtuigd dat dit ry Clark, Kids. "Op die manier filmtheater 't Hoogt in Utrecht laatste lang niet voor iedere film creëer je een moment in de week waarop meerdere mensen van leent twee redenen Ten eerste in de kleine theaters opgaat wordt er op MTV om het kwartier Filosoferend hoe hij jongeren dezelfde leeftijdscategorie bij e­ Ikaar zijn", aldus Camping. De toegangspri js moet overigens laag zijn De samenwerking tus­ sen filmhuizen én een E uropees subsidiepotje garanderen en­ treekaartjes voor maar zeven piek Cl P­houders hoeven zelfs twee gulden minder af te staan bij de kassa E n, netzoals spaar­ acties bi| MacDonalds voor een Big Mac, kan men bij de Movie­ Zone sparen voor een vrijkaart­ je E lk bezoek, maakt niet uit bij welk theater, levert een stempel op en vijf stempels is voldoen­ de. Romeo en luliet: 17 en 24 oktober

studenten naar filmhuizen lokken is niet de meest eenvou­ dige opgave. Het idee bestaat dat filmhuizen muf zijn en de films onbegrijpelijk. Twraalf filmhuizen, waaronder het Tilburgse filmtheater Louis, wagen toch een poging met het project MovieZone. ledere vrijdagmiddag een hippe kunst­ film­voor­jongeren voor het zachte prijsje van zeven gulden.

W

Kids: 3 en 10 oktober

MovieZone gaat gepaard m( ■ een flitsende campagne, waiil Hollywoodfilms mogen dan vaak bol staan van actie, de films van MovieZone zijn klaarblijkelijk ookergwild "Moviezone.Nieuw geestverruimend middel Begin je weekend met een shot voor je heart, je soul en je mind", staat op posters en flyers te lezen Dat belooft nogal wat. "Het ligt er inderdaad iets te dik Zusje: 27 februari bovenop",geeftCampingtoe Hij is niet helemaal gelukkig met de campagne, ontworpen door het bod heel interessant Ach,erzi|n Amsterdamse reclamebureau misschien wel wat meer fouties HCPB, toch gespecialiseerd in gemaakt in de voorbereiding " jongeren "Hoewel films natuur­ Inderdaad, want ook het tijdstip, lijk heel hallucinerend en versla­ iedere vrijdagmiddag om half vendkunnenzijn Datiseenbeet­ vier, is niet bepaald student­ je het knipoogje dat erachter zit vriendelijk Studenten met een Het probleem is dat de groep weekkaart zitten dan meestal in tussen vijftien en vijfentwintig detrein Camping."Overeentijd­ heel groot is Misschien dat de je gaan we de boel evalueren en campagne studenten wat minder dan zien we wel welke punten we aanspreekt danscholieren, maar moeten aanpassen Bijvoor­ toch is ook voor hen het filmaan­ beeld het tijdstip" |LH1

MovieZone, i e d e r e vrijdagmid­ dag om 15.30 uur in twaalf film­ theaters in het land, waaronder fiimtheater Louis (zijkant van d e schouwburg). E ntree: voorjonge­ ren tussen vijftien en vijfentwintig f 7,­; CfP f 5,­. Vijfentwintig­plus­ sers betalen de normale toe­ gangsprijs. Programma oktober: zie Kuituur Kort.

De Daders bewegen in installatie van Pjotr Muller '"m(m^lf!>»i

Leven van binnenuit in de Tilburgse watertoren De voorstelling heet Bovenkamers, een woord waarmee we iemands op hol geslagen hersenen aanduiden. Het is een project waarin een beeldend kunstenaar, P jotr IVIüller ­ die in zijn sculpturen druk citeert uit de architectuur ­ samenwerkt met een mime­kunstenaar, lan Langedijk. Die maakt ta­ bleaus waarin lichamen zich meten met weerstand biedende materialen (boomstammen) of spelen met weerstand ophef­ fende werktuigen (katrollen). Of genotvol hemden strijken en vouwen. Of wellustig woonkamers afbreken. De locatie is de ronde ruimte van de precies honderd jaar oude Tilburgse watertoren aan de Bredaseweg. Vijftien voorstellingen, maximaal dertien mensen per voorstelling.

W

atertorens zijn relicten van een technologie die maar enkele decennia functioneel was Rond, gesloten, ahverend, m een omheind tuintje waarvan het hek meestal op slot is E en watertoren is een modern voor­ beeldvan een temenos, bi j de Grie­ ken een sacrale plek met meest­ al in het midden een tempeltje met godenbeeld Maar onze watertoren is leegen doelloos in een verder hyperfunctionele wereld Dat is zijn sacraliteit en dat is de enige sacraliteit die er op deze wereld nog te vinden lijkt In diezelfde sacrale sfeer, van het lege centrum in een voller wor­ dende wereld, beweegt zich beel­ dend kunstenaar Pjotr Muller Voor me ligt een foto van wat op fieteerstegezichteen juweel van een klassiek tempeltje liikt, tus­ sen het groen aan een meertje, opgaande trappen en een pla­ teautje waarop twee sober ge­ canneleerde zuil­muurtjes met nissen en kapitelen Daarop twee bogen Verder niets Mooi post­ modern decorum Het is een Müller­sculptuur in een park te Almere, een uit een serie van twaalf die hij eind jaren tachtig maakte Daarvoor had hij hutten gemaakt, dichte structuren van

zwaar zeildoek, hol maar zonder ingang TotdatMüllerbeslootin te breken in zijn sculpturen, die daarvooralleen maarstonden te zijn wat ze waren­ een concave ingreep in de ruimte, meer niet Maar nu werd zijn spel ingewik­ kelder Bol van buiten, werd hol

van binnen Convexe vormen werden concaaf. De dertien toeschouwers betre­ den Müllerstemenos.deTilburg­ se watertoren, terwijl voorgedra­ gen wordt uit profetischegedich­ tenvanWilliamBlake. Dezedich­ ter­schilder­ziener, levend rond 1800 in Londen, zette zich radi­ caal af tegen wat hij noemde de Natural Religion van de moderne wetenschap, tegen haar Natural '^orld die alleen maar is zoals zij zegt dat ze is en tegen haar im­ pliciete arrogantiedat die wereld de enige realiteit is die er is. De wetenschappelijke wereld is een wereld van convexe vormen die de mens als toeschouwer bena­ dert, onderzoekt en beschrijft, terwijl hij zich aldoende zelf

Steeds meer buiten die wereld plaatst Blake schept een conca­ ve wereld als een ei ­ the mundane egg ­ waarin de mens genesteld is en die hij metzichzelf kan vul­ len, zinvol kan maken De dertien toeschouwers treden dus binnen in Blakes ei en wor­ den geconfronteerd met de we­ reldvan De Daders,diealhunver­ nuft en vakmanschap steken in schijnbaardoellozeen nutteloze handelingen. Ditmaal is het to­ neel geen huiskamer die rebels wordt, zoals in een eerdere voor­ stelling, maar het menselijke brein dat van binnenuit, dus met uitzicht op het concave gewelf van hetschedeldakdoorieefdzal worden Draden lopen als ze­ nuwbanen door het inwendig stelsel, licht flitst op in het duis­ ter', aldus de programmatekst De Daders zijn gespecialiseerd in het zichtbaar maken van al dat­ gene wat wij niet meer beleven aan ons lichaam, omdat we ge­ routineerde en haastig levende doeldieren geworden zijn. Leven is een functie geworden van een maatschappelijk systeem, een netwerken tijd geld Mimograaf |an Langedijk, oprichter van De Daders, leeft van binnenuit "Ik kan al gelukkig worden van het inschenken vaneen glas meikof het openmaken van een pak kof­ fie" Die watertoren wordt een belevenis, alleen het concept al is bloedmooi |BH| 'Bovenkamers' door 'De Daders'. Locatieproject in het kader van het Moving Mime Festival, met installatie van Pjotr Muller. In de

De Daders, tussen draden en lichtflitsen |Foto Serge Ligtenbergl

Tilburgse watertorenaan d e Bre­ daseweg. Zaterdag 4 l/m woens­ d a g S o k t o b e r o m 12.30, 14.00en 18.00 uur.

MovieZone Filmtheater Louis start deze maand met de Movie­ Zone (zie elders op deze pagi­ na) Dat betekent twee films die jongerenpubliek moeten trekken Op 3 en 10 oktober draait Kids (Larry Clark, VS 1995) een film die in Amerika nogal wat stof deed opwaaien, omdat een zwartgallig portret wordt getoond van wat jonge­ ren zoal doen als hun ouders niet in de buurt zijn. Seks en drugs dus 17 En 24 oktober zijn daarentegen romanti­ scher Romeo and \uliet (Baz Luhrman,VS/Australië 1997), de jaren negentig versie van het eeuwenoude liefdesver­ haal. Marietje Kessels De Tilbur­ gers komen er maar niet over­ heen, de moord op Marietje Kessels Ditmeiskevanelfjaar oud werd in 1900 in Tilburg in een kerk verkracht en ver­ moord De grote vraag Wdodu­ «i(? Was het de schilder, die wel werd beschuldigd maar niet werd veroordeeld? Of was het, god betere het, de pries­ ter? Vorig jaar bracht ONS­ theaterproducties, in samen­ werking met Muziek en Thea­

ter Netwerk, een toneelstuk over de moord op de Tilburg­ se op de planken dat zo suc­ cesvol bleek dat er dit jaar een reprise volgt Telefonisch reserveren biedt de meeste kans op een kaartje, tel nr 5433127 Op 1 en 2 oktober in De Vorst Aanvang 20 45 uur Entree ƒ 15,- Korting ƒ 12 50 Marietje Kessels in Brabant 7/ 10 schouwburg Cuyk 14/10 Speelhuis Helmond 16/10 Markant Uden 18/10 Lievekamp Oss 28/10 en 4/11. De Kring Roosendaal. 30/10: Schouwburg Eindhoven 1/11 De Kei Reusel SITP De Tilburgse happ^ industrial band SITP is tijdens de Grole Pri;s van Nederland, zaterdag in de Amsterdamse zalen De Melkweg en Paradiso, uitgeroepen tot de meest vernieuwende band De Sukkels in Trainingspakken (zie voor uitleg Univers-cultuurpagina van 25 september) kaapte daarmee een prijs van 2 500 gulden weg Winnaar werd de gladde, maartechnisch goede, rockband Su6ur6s uit Den Haag.

UNIVERS ^ a

2 OKTOBER 1997

Mm. UNIVERSITAIRE

a c a d e m i s c h e p l e c h t i g h e d e n

1 3 oktober [vr]

a c t i

71

| j oktober [wo] Efact-congres Studievereniging Efact organiseert vandaag en morgen een congres getiteld; "Changing Marl<ets". Tijdens dit congres wordt o.a. de Cyberman II (een joystick, ontwikkeld met NASA-technologieen) getoond en er is een forumdiscussie over de normen en waarden van Internet, en de toekomst van TVomroepen. Aatmmg:

Promotie m e v r o u w tirs. R.S. Irausquin (FSW) Titel proefschrift: "Quality and Use of Phonological Representations in Poor and Norma Readers". Promotor: prof.dr. B.L.M.F. de Gelder.

i t e i t e

09.A0 uur, aula KUB

[ 2 oktober

[do]

gent: prof. Bloemeke. Studenten hebben op vertoon van hun collegekaart gratis toegang. Aanvang:

20.15 uur, aula KUB

i 3 oktober [vr]

Aanvang

Louis Paul Boon-lezing De Letterentaculteit van de KUB organiseert samen met het Noordbrabants Genootschap de jaarlijkse Louis Paul Boon-lezing, uitgesproken door de (toneel)auteur, essayist en dichter Willem Jan Often. Often gaat in op de relatie tussen literatuur en drama. Kaarten: bij het Noordbrabants Genootschap (073-6139484) en de betere boekhandels. Studenten Letteren gratis toegang. Aanvang:

20.00 uur, aula KUB

16.15 uur, aula KUB

Concert Koninklijke liedertafel Souvenir des Montagnards verzorgt een optreden van het Folkwang Kammerorchester m.m.v. jasminka Stancul, piano. Diri-

Almanova Werkmeubel Industrie B.V. is fabrikant van de bekende ALMAT keukens. Je vindt ALMAT keukens bij Vendoplan Keukens in de grootste Vroom & Dreesmann warenhuizen en in de keukenspeciaalzaken van Keuken Partners. Verder presenteert Top Select Keukens de ALMAT collectie op ruim 40 consumentenbeurzen in Nederland. Tenslotte is ALMAT partij in de renovatiemarkt van keukens met de formule De Keuken Makers. Marketing is al jarenlang de ruggegraat van ons boeiende bedrijf waarbij vooral Direct Marketing en Telemarketing centraal staan. Op de afdeling Telemarketing wordt dagelijks met klanten gebeld en voor die afdeling zoeken wij per direct....

Medewerkers/sters m/v Vind je telefoneren leuk en heb je een goede telefoonstem bel ons dan even. Er zijn diverse werktijden mogelijk, overdag en 's avonds. Almanova Werkmeubel Industrie B.V. in OistenA/ijk. Telefoon (013) 529 22 00.

MlloJctober

Aanvang

10.00 uur, KUB

Tof 28 oktober, foyer gebouw Y

Publiek debat o v e r recht e n r e c h t s p l e g i n g i n de t o e k o m s t D66afdelingTilburg organiseert deze bijeenkomst

Colofon Redactie: Angela van Schendel Informatie zenden naar: Univers ta.v. Universitaire agenda kamer Al 7 Postbus 90153 5000 LE Tilburg Mail: Schendel&KUB.NL

menu russ

aard

C H A U F F C U R S D I i N S T E N

(Privé-)Chauffeurs (m/v) Voor onze relaties in Tilburg en omg. zoeken wij op afroep beschikbare privé-chauffeurs c.q. hikers. Wij vragen: - min. 2 jaar i.b.v. rijbewijs B - min. 2 dagen p/w beschikbaar - bij voorkeur in bezit van OV jaarkaart (week) - representatief voorkomen Interesse? Neem dan contact op met het hoofdkantoor, Ronald van der Weerd, tel.: 0346 - 584243.

Q Q l Uitgeverij Em. de Jong b.v.

ftj

Postbus 8 5110 AA Visweg 8 5111 HJ Baarle-Nassau Telefoon 013-5075555 - Telefax 013-5079100

Maandag proveneaalse tomatensoep of aardappelsoep kipfilet met zoetzure saus of varkensstoofschotel tjap tjoy of romanobonen rijst of puree veg: tattoe stoofschotel

Dinsdag mortelselderijboulllon of Indische kerriesoep seltnitzel met kaassaus of roomburger met Jus ratatouille of spinazie a la crème gekookte aardappelen of frites veg.: preitaartje

chinese groentesoep of courgette crèmesoep hamburger of rempangballetjes bami met el afgebakken aardappelen witte bonen met tomatensaus of stoofgroenten veg.: omelet

Donderdag

Vrijdag

NAAM: ADRES:

Bonnen kunnen worden ingeleverd bij Univers of opgestuurd naar Univers, kamer A 17, Postbus 90153 5000 LE TILBURG

6 t / m 10 oktober

champignonbouillon of mediteranese tomatensoep rosbief met mosterdsaus of vleessples met Jus gemengde groenten of bleekselderij met kruldensaus gekookte aardappelen of aardappelsalade veg.: chinese medaillon

Studenten die Univers jaargang 35 ('97-'98) thuis willen ontvangen kunnen een postabonnement nemen van f 2 5 , - per studiejaar (ongeacht het aantal n u m m e r s ) . Het abonnementsgeld kan gestort worden via een acceptgirokaart die u wordt toegestuurd na inlevering van onderstaande, volledig ingevulde bon. Na ontvangst van de betaling zal Univers worden toegezonden. Door de tijd die de betaling vergt, kan het twee tot drie weken duren voordat de krant daadwerkelijk wordt toegestuurd.

WOONPLAATS:

Periode

Woensdag

vijf en twintig gulden per jaar

POSTCODE:

I

Werl4en v a n T h e r e s a Ferket Expositie van schilderijen en tekeningen van Theresa Ferket uit de periode 1990-1997. De werken zijn veelal geïnspireerd op de figuur van de amfora, de Griekse of Etruskische kruik. In een kleurenspel van minieme verschillen drukt Ferket haar ideeèn over de posities van mens en wereld uit.

UNIVERS PER POST

ADMINISTRATIENR.:

[za[

Bridgetournooi Top integraal bridge-tournooi met prachtige prijzen en meesterpunten.

1 6 oktober [ma]

Wat bijverdienen?

20.00 uur, aula KUB

I t e n t o o n s t e l l i n g e n

Debat o v e r v l u c h t e l i n g e n b e l e i d § 5 oktober [zo] Aanvang: 14.15 uur, aula KUB Studium Generale organiseert in samenwerking met de Evert Vermeer Stichting een debat over vluchte- lOe Landelijke W e t e n s c h a p s d a g lingenbeleid. Inleiding en forumdiscussie m.m.v, Met interessante lezingen en demonstraties kennis^13 oktober [ma] Johan Stekelenburg, burgemeester van Tilburg making met wetenschappers en wetenschappelijk (voorzitter), Elizabeth Smidtz, Maxime Verhagen, onderzoek van alle faculteiten. Ook is de universiP r o m o t i e m e v r o u w d r s . M.I. v a n D o o r e n j a n Rijpstra, Leoni Sipkes, Gerrit-Jan van Oven. teitsbibliotheek geopend. (FRW) Muzikale omlijsting door de percussiegroep 'Afrika Aanvang: 13.00 uur, KUB Titel proefschrift: "Recht op arbeid vrij van rassen- 2000'. discriminatie". Promotor: prof.dr. A.T.J.M. Jacobs. Aanvang: 13.J0 uur, YZl, KUB Aanvang:

in samenwerking met de Juridische Eaculteit KUB en met de Vereniging van Afgestudeerden aan deze faculteit OU VAT). Als spreker treedt op: mevrouw mr. W. Sorgdrager, minister van Justitie. Discussieleider: dr. F. van Doorne, lid Adviesraad D66.

E E N M O D E R N E GRAFISCHE ONDERNEMING MET 'N R I J K E TRADITIE

kippesoep of vissoep spaghetti bolognese of gebakken mosselen met cocktailsaus frites wortelschijfjes met peterselie of tomaat-komkommersalade :veg.: bolognese met farfalla

ALGEMEEN

|

Student-voorlicbters Gezocht e n t h o u s i a s t e s t u d e n t voorhchters voor de KUB studen tenpool Een klus op korte termijn is het be geleiden van een groep van ongeveer 15 VWO scholieren (eventueel met hun ouders) tiidens het vrije pro gramma van de voorlichtingsdagen op WO 22 okt (economische facul teitjendo 23 okt (overige facultei ten) Je geeft dan een rondleidong over de campus, vertelt hoe het is om aan de KUB te studeren, wat je ervaringen zijn met het studenten leven enzovoorts Professionele trainingen Uiteraard word je goed voorbereid op )e taken als studentvoorlichter Voor de studentenpool worden professionele trainingen georganiseerd Voor de voorlichtingsdagen is er een trai ning op do 9 okt Vergoeding Voor het begeleiden van een groep tijdens de v o o r l i c h t i n g s d a g e n in oktober krijg je de rode KUB-swea ter Heb je zelf al een rode KUB sweater' Dan krijg je als groeps begeleider een vergoeding van f 25, Ook voor deelname aan informa t i e m a r k t e n en v o o r l i c h t i n g a a n scholenisdevergoedingf2S, (excl evt reiskosten) Voor speciale pro jecten zoals bijvoorbeeld de Studie beurs zal een aangepaste vergoeding worden afgesproken Wil je meer informatie of wil je je opgeven voor de s t u d e n t e n p o o l ' Neem dan contact op m e t Claudia van der Z a n d e of Sylvie de Lyon, gebouw B, kamer 11, telefoon 2848/ 2867 Je k u n t je tot uiterlijk 8 okt opgeven Rekencentrum Deadline quiz verschoven naar vr 17 okt (zie Univers nr 5)

STUDENTEN ADVIESBUREAU Loopbaan

Advies

Centriun

Het LAC start volgende week, voor studenten die zich voorbereiden op de arbeidsmarkt, een SoUicitatietrai nmg De training bestaat uit vier dagdelen waarin verschillende facet ten van het solhcitatieproces worden belicht, zoals het schrijven van een sollicitatiebrief en het houden van een sollicitatiegesprek De training IS op do 9/10, 16/10, 30/10 en 6/11, van 13 30 16 30 uur De deelnemers bijdrage is 50 gulden Voor inschnj ving en meer informatie over het programma kun je terecht in het LAC (N7|, of r a a d p l e e g o n z e w e b s i t e (http //cwis kub nl/-dso/lac/)

â&#x20AC;&#x201D; FACULTEIT ECONOMIE Bereikbaarheid Onderwijsbureau Het tel spreekuur van drs J Berg mans van do 9 okt a s k o m t te vervallenen 1 v m afwezighgeidvan drs J Bergmans van 10 t / m 17 okt komen zowel de telefonische a l s m loopspreekuren te vervallen Het spreekuur van drs R D o m s ver valt op 3 oktober a s Overstap naar een propedeuse

nieuwe

Zie Univers nr 5 Recidivisten Bedrijfseconomie

tentamen 1

wanneer wordt gekozen voor Statistiek m e o w d a n wordt geadviseerdtĂł oefenen m e t MATLAB Wanneer Informatica nog slechts gedeeltelijk is voldaan dan k u n n e n de T h e o r i e modules direct worden voldaan en voor Practicummodules wordt m no vember a s een aantal practica gege ven die worden afgesloten met een toets Inschrijven vanaf november a s m COMAP op code ECON96 Bik s t u d e n t e n w o r d t geadviseerd contact op te n e m e n met de heer W Minnaert Informaticarecht kans

-

allerlaatste

Op 8 dec a s zal voor Informatica recht de allerlaatste tentamengele genheid worden geboden Schrifte lijk aanmelden via de lijst op de gang bij het Onderwijsbureau (BI 118) ui terlijk o p 3 1 okt a s Het t e n t a m e n IS schriftelijk Systeemen Ontwikkeling

Programma II

Voor SPO-II wordt een schriftelijk tentamen afgenomen op 15 jan 1998, h e r k a n s i n g op 28 juli 1998 H e t schriftelijk t e n t a m e n en de werk stukken tellen elk voor 50% mee in de weging voor het eindcijfer Tentamendata Socialezekerh eidsrech t, individueel arbeidsrecht collectief arbeidsrecht

en

Het t e n t a m e n Socialezekerheids recht zal worden afgenomen op 9 jan 1998, 2 juli 1998 en 20 aug 1998 Individueel arbeidsrecht zal worden afgenomen op 22 dec 1997, 25 |uni 1998 en 12 aug 1998 Col lectief arbeidsrecht zal plaatsvinden op 19 jan 1998, 10 juni 1998 en 4 aug 1998 A a n m e l d i n g voor deze t e n t a m e n s op de gebruikelijke manier bij bureau examens Plaats en tijd z u l l e n op de oproep v e r m e l d staan Tentamenregeling Internationaal

belastingrecht

Komende t e n t a m e n p e r i o d e (dec / jan ) k u n n e n studenten kiezen voor of een mondeling tentamen of een schriftelijk tentamen Internationaal belastingrecht Wanneer m e n kiest voor een mondeling tentamen, dan kan m e n via het secretariaat van het FIT (013-4662412) een afspraak ma ken dit tentamen dient te worden afgelegd m de periode dec 1997/jan 1998 Het schriftelijke tentamen zal plaatsvinden op 23 jan 1998(meteen verlengd tentamen op 13 febr 1998 voor hen die een 5 hebben gehaald) Hiervoor dient men zich via bureau e x a m e n s aan te m e l d e n Voor de goede orde het is met toegestaan het t e n t a m e n z o w e l m o n d e l i n g als schriftelijk af te leggen, m e n dient derhalve een keuze te maken Met in gang van 1 aug 1998 wordt het tentamen Internationaal belastingrecht alleennogschriftelijkafgenomen De herkansing is op 10 aug 1998 Tentamendatum Methodologie van het belastingrecht Het schriftelijke t e n t a m e n Metho dologie van het belastingrecht vindt plaats op 22 dec 1997 (met een verlengd t e n t a m e n op 27 jan 1998 voor h e n die op 22 dec een 5 scoorden) De herkansing is op 3 aug 1998

Twee tentamens op een dag Wanneer er voor jou twee tentamens op een dag worden afgenomen kun je dit sciin/teii;k melden bijmw M Lukkenaer Louer,B 1118, we zullen trachten hiermee rekening te hou den De tijdvan afnamevind j e t z t op je oproep College/tentamenrooster Internet

op

De roostering kun je vinden op In t e r n e t (http / / c w i s k u b n l / ~ f e w / few/obureau/home htm)

Het recidivisten t e n t a m e n Bedrijfs Uitreiking propedeuse economie 1 op 24 okt 1997 betreft diploma's een t e n t a m e n over de gehele stof voor BE 1 zoals gedoceerd in studie Zie Univers nr 5 jaar 1996/97 Het is dus geen (lissen toets" Afstuderen Econometrie Recidivisten

en

Informatica

Economie studenten die voor 01 09 1997 zijn begonnen en Informatica hebben behaald, maar Statistiek nog niet, krijgen vrijstelling (via studie adviseur) voor Informatica, indien zij Statistiek (oud) noggaan afleggen be hoeft e e a geen aanvulling, maar

F DeJong(B941,tel291I)isTh Nij m a n opgevolgd als contactpersoon voor Kwantitatieve Financiering De contactpersonen voor het afstu deren in de Econometrie zijn nu Algemene Econometrie B Van der G e n u g t e n (B1021), B M e l e n b e r g (B942), Bedrijfseconometrie, onderdeel

Handelsrecht fiscalisten

A

voor

In de syllabus staat op p 6 onder de verplicht aan te schaffen literatuur vermeld Van Empel/Huizink, Beta ling, waardepapieren en document air krediet Dit boek hoeft U m e t aan te schaffen'

De mededelingenpagina wordt verzorgd door Univers (tel 2277) Diensten en faculteiten gelieve hun kopij in WP5 1 per e mail (SchendeliSkub nIj aan te leveren uiterlijk donderdag 13 00 uur De berichten dienen kort en kernachtig geformuleerd te zijn Uitgebreide versies van de mededelingen kunnen geplaatst worden in de Internetversie van Univers Daarnaar v^ordt m de betreffende korte mededeling in de krant verwezen met het teken @ De mededel ngen voor Internet sturen naar Y D Verschuren@kub nl Uiterlijk vrijdag 9 00 uur De redactie behoudt zich Dvengens het recht voor om in te

Kwantitatieve Financiering F De Jong (B 941), Bedrijfseconometrie, onderdeel Kwantitatieve Logistiek J Ashaye ri (B908), Bedrijfseconometrie J Roemen (B 908), Besliskunde H Blanc {B906), W Haemers (B1031), W i s k u n d i g e E c o n o m i e F Borm (B9I2), P Ruys (B9I9), Voor algemene vragen over het af studeren kan men terecht bij de sta gecoordinator Econometrie, R Heuts {B909)

Extra tussentoets

Tentamenregeling Internationaal

belastingrecht

Komende t e n t a m e n p e r i o d e (dec / jan ) k u n n e n studenten kiezen voor een mondeling of schriftelijk ten tamen Wanneer m e n kiest voor een mondeling, dan kan m e n via het se cretariaatvanhetFIT(013 4662412) een afspraak m a k e n dit t e n t a m e n dient te worden afgelegd in de periode dec '97 / jan '98 Het schrifte lijk t e n t a m e n v m d t p l a a t s op 23 jan '98 (met een verlengd t e n t a m e n op 13 febr '98 voor hen die op 23 jan een 5 hebben gehaald) Voor de goe de orde het is niet toegestaan het t e n t a m e n z o w e l m o n d e l i n g als schriftelijk af te leggen, m e n dient derhalve een keuze te m a k e n M i v 1 aug '98 wordt het t e n t a m e n alleen nog schriftelijk afgenomen De her kansing is op 10 aug '98

VTanalyse; blok2 Op do zijn de colleges verplaatst van SZ25 naar AZ9 (m u v 13/11 dan A Z I I 6 , 20/11 YZ2)

Doctoraal Psychologie Het college O n t w i k k e l i n g in Cul t u u r p s y c h o l o g i s c h perspectief is verplaatst naar AZ7 Voor de cursus Testdiagnostiek moeten dagstuden ten zich als volgt inschrijven via P mail 1) S t u u r " l e e g " b e r i c h t n a a r GROOT@KUB NL 2) Zet in adresvenster achter Sub ject Testdiagnostiek 3) Zet cursor in tekstveld 4) Verstuur bericht met Ctrl Enter G e b r u i k g e e n fancy n a m e n als Scoobiedoo, Cantona, Psycho

Doctoraal ASZ

Het praktische gedeelte van LASZ V wordt in het TWEEDE semester ver Er wordt een t u s s e n t o e t s voor de zorgd Metvragenhierover graag con doctoraal-cursus 'Taal, cognitie en tact o p n e m e n m e t de studie advi c o m m u n i c a t i e ' ingelast Deze seur,Jeannette Wouters (tel 4662088 wordt gehouden op vr 17 okt 1997 / P 311) Sociale Zekerheidsrecht II van 16 00 18 00 u u r in C Z 101 wordt alleen aangeboden op 3/10,17/ Inschrijven bij Bureau Examens voor 10,7/11 en 5/12 Sociologie van ASZ deze tussentoets is niet nodig, stu I vindt plaats op ma en dms (blok 2) denten die de cursus op dit m o m e n t v o l g e n k u n n e n g e w o o n a a n de Tentamendatum Methodologie tussentoets deelnemen Zij krijgen Uitreiking propedeusebullen van het belastingrecht geen oproep thuisgestuurd psychologie Het schriftelijke t e n t a m e n v i n d t Op do m i d 16 okt o m 16 00 u u r plaats op 22 dec '97 (met een ver Voorlichting studeren v m d t de uitreiking van de propedeu lengd t e n t a m e n op 27 jan '98 voor Groepsbegeleiders buitenland sebullen Psychologie plaats aan alle hen die op 22 dec een S scoorden) voorlichtingsdagen studenten die per 1 juli 1997 of per De herkansing is op 3 aug '98 Op 4 nov a s zal informatie worden 31 aug 1997 hebben voldaan aan alle gegeven over studeren m het buiten Zie mededelingen Algemeen verplichtingen Alle studenten die l a n d v a n 12 00 13 00 u u r in sa Tentamendata sociale voor een bul m aanmerking komen, m e n w e r k i n g m e t andere facultei zekerheidsrecht, individueel Minisymposium krijgen hiervan persoonlijk bericht ten Nadere informatie over zaalin arbeidsrecht en collectief van Bureau Examens Een lijst van deling volgt Numerical aspects of solving linear arbeidsrecht geslaagden hangt op bijP 312 Indien systems and eigenvalue problems, studenten wel in a a n m e r k i n g meHet t e n t a m e n SocialezekerheidsThursday October 16, 1997, Place Uitreiking Propedeusenen te k o m e n voor een bul, maar recht wordt afgenomen op 9 jan , 2 R o o m Q Z 2 0 2 , T i l b u r g U n i v e r diploma's m e t voorkomen op bovengenoemde juli en 20 aug 98 Individueel ar sity,Warandelaan 2,Tilburg lijst en op 10 okt nog geen uitnodi beidsrecht wordt afgenomen op 22 Program 13 30 14 3 0 h r s prof dr L Op vr 24 okt 1997 zal de feestelij gmg van Bureau Examens hebben dec a s , 25 juni en 20 aug '98 Eisner (Bielefeld) ke uitreiking van de Propedeuse di ontvangen, dan dienen zij zich te Collectief arbeidsrecht vindt plaats ploma's plaatsvinden, vanaf 15 00 Divide- and conquer methods for the melden bij de studie-adviseur van de op 19 jan , 10 juni en 4 aug '98 uur Het programma wordt t z t generalized tndiagonal eigenvalue Propedeuse Psychologie, drs Annet bekend gemaakt problem Hahn, kamer P 317, tel 4662088 14 35-15 35 hrs prof dr H A van Voorlichting studeren in der Vorst (RUU) The main effects Mentoraat buitenland of rounding errors in Krylov solvers ASZ Zie mededeling Faculteit Econo Data 2e mentorbijeenkomst groep for symmetric linear systems De overgangsregeling voor deelna 1 02 10 97, 14 00-15 00 m SZ31, mie 15 35 16 00 hrs coffee/tea m e aan het leerproject is als volgt groep 2 30 09 97, 09 30 10 30 m 16 00 17 00 hrs P Smit (KUB) studenten die twee of minder afstu A Z I U , groep 3 02 10 97, 14 00 Tilburg Foreign Law Inexact subspace iterations for ei Review deerseminars hebben bezocht, die 15 00 in PZ209, groep 4 02-10 97, genvalue problems nen aan het gehele leerproject deel 14 00 15 0 0 i n P Z 2 1 0 Ben je econoom of fiscaal jurist en Forfurtherinformation P Smit(tel te n e m e n Studenten die drie afstu op zoek naar een nieuwe uitdaging 013 4564905, e mail smit@kub nl), deerseminars hebben bezocht, moedan ben je bij de TFLR aan het goede PAM L i g t e n b e r g (tel 0 1 3 Studiepunten ten de eerste twee colleges op 6 en adres Op dit m o m e n t hebben wijnl 4662430, e-mail P A M Ligten 20 nov volgen Studenten die vier een vacature voor penningmeester berg@kub nl) Wanneer je een eind op weg bent met of meer afstudeerseminars hebben van onze stichting Benjegeinteres stage of scriptie, of wanneer je een b e z o c h t k u n n e n v r i j w i l l i g deel seerd, kom dan snel langs op onze 5 hebt staan voor een vak dat gecom Opgelet! nenem aan het leerproject Colleges k a m e r , Y 4 3 1 , of e mail op adres penseerd mag worden, b e s t a a t de leerproject 6 nov van 13 45 t o t TFLR@KUB nl mogelijkheid om voor deze onder Studeren m het buitenland 15 3 0 i n Q Z 1 0 4 e n 2 0 n o v v a n l 3 45 delen studiepunten te laten registre Kijk eens op onze s p l i n t e r n i e u w e tot 15 30 in PZ 25 ren zodat ze toch meetellen voor de Geef je op voor de KUBwebsite h t t p / / c w i s kub nl/~few/ t e m p o n o r m N e e m voor meer inf or few/BI/index_nl h t m studentenpool! matie contact op met Bureau Onder Op 4 nov is er weer een voorheb LASZV WIJS & Onderzoek (kamer B 208), of Zie mededelingen algemeen tmgsbi]eenkomst gepland waarbij kijkindeStudiegidsoppag 282 283 Het practicum LASZ V wordt m e t alle faculteiten vertegenwoordigd De r e g i s t r a t i e v a n s t u d i e p u n t e n in het eerste, maar in het tweede se zullen zijn De aanvangstijd is 13 00, verloopt via de studie adviseur m e s t e r gegeven Dit staat foutief plaats YZ 9 Maak van de gelegen vermeld in de studiegids Studenten held gebruik om je te informeren i die hierdoor m de problemen k o m e n Studenten verkorte wat betreft studieplanning, k u n n e n Laatste fase van studie opleidingen contact opnemen met Jeanette Wouters, studie adviseur Studenten van de verkorte opleidinVoor studenten die m de laatste fase gen die nog geen kopie hebben ingevan h u n studie zijn bestaat de mo leverd van h u n HBO diploma, wordt gelijkheid om beurzen aan te vragen v e r z o c h t dit zo snel mogelijk te voor post doctorale of post HBO doen Lever een kopie in bij Bureau studie en onderzoek in het Verenigd Onderwijs &^ Onderzoek (kamer B Koninkrijk Voor meer informatie Aankondiging (deeltentamens 208) en ook bij Bureau Inschrijving k u n t u terecht op B 1115 (kamer C 82), en schrijf je vervolgens De plaats en tijd van de (deel)toetsen De Federale overheid van Canada bij Bureau Inschrijving in als docto IS 2 weken voor aanvang te v m d e n BIJ de Automatisenngsunit van de stelt verschillende beurzen ter be raal student op h t t p llcwis kub nl/-FSW_2/soo/ Faculteit der Economische Weten schikking voor Nederlandse studen rooster/tentamen htm en bij P306 schappen worden met spoed tot 1 ten en docenten Voor meer infor op het mededelingenbord Het ten tan 1998 m a t i e k u n t u t e r e c h t o p B 1115 Voor Groepsbegeleiders gevraagd tamen van inl Recht vindt plaats op Isep studie in de Ver Staten worden 20 okt studenten verzocht m e t spoed con Zie mededelingen Algemeen tact op tenemen (013-4662512)

FACULTEIT-

SOCIALE WETENSCHAPPEN

VACATURES

BIK/scriptie

Wijzigingen

FACULTEIT-

tentamenrooster

Zie Univers nr 5

Studenten BIK die in dit semester een 3e jaars scriptie willen Inschrijving SPSS schrijven dienen zich in te schrijven De inschrijving voor de cursus SPPS m COMAP Het hoorcollege "inlei voor ASZ, PEW, VTW, SOC (code ding3e jaarsscriptie" wordt gegeven 451 037) en PSY (code 500 148)start op 9 oktober 1997 van 10 45-12 30 Wijziging werkcollege m week 41 via C O M A P Een hand u u r in zaal Q Z 206 Inlichtingen bij privaatrecht A leiding ligt dan in de roosterkast bij M Smits B 411 (tel 3179, email P306 en in de bibliotheek M S m i t s S k u b nl) Werkgroep 2 op di van 10 45 12 30 uur IS verplaatst van PZ 208 naar op 30/9 PZ 25, 7/10 Q Z 105, 11/11, Inl. Personeelwetenschappen I 8 / I I en 25/11 PZ 25 Op 10/10 IS er een extra college om 10 45 m AZ6 Tutoraatsbijeenkomsten privaatrecht Wijziging propedeuse bIok2 De mededeling m b t de verplaat smg van alle groepen naar de d m s Inl Empirisch theoretische socioloRoosterwijziging dagavond was alleen bedoeld voor de gie is verplaatst van vr 15 45 naar deeltijd studenten In de bijeenkom vr 13 45 in AZ114 Het college " V e r k e n n i n g v a n de sten van de d a g s t u d e n t e n is geen k r a n t e n en t i j d s c h r i f t e n m a r k t " wordt m 1 V 2 okt a s in CZ 106 wijziging gekomen gegeven

RECHTEN

|

2 Studentassistenten (m/v)

gezocht 1 v m het b e h e e r van de practicumzalen Omvang 3 eenhe den p w R e a c t i e s b i n n e n 1 w e e k richten aan de heer C P M Verhoe ven, KUB, Pb 90153, 5000 LE Til burg, o V V s a prac op de brief en enveloppe @ Tevens is er een vacature

voor een

Studen t-assis ten t (m/v) 1 v m h e t a s s i s t e r e n v a n de sys teembeheerder Omvang 5 eenhe den p w Info over beide functies bij m e v r o u w ing C A Noordergraaf, tel 013 4662731 Reacties binnen 1 week r i c h t e n aan de heer C P M Verhoeven,KUB,Pb 90153,5000LE Tilburg, o v V s a ass systeem op de brief en enveloppe @

UNIVERS

2 OKTOBER 1 9 9 7

STUDENTEN VERENIGINGEN

j",- -

T.S.C. 'St. Olof Vanavond vindt de definitieve Koe/ Kippen Handel plaats. Het 29 Pallieter mixed hockeytoernooi staat w e e r voor de deur. Op vr. 3 o k t . zullen er vele bekende artiesten voor u optreden, nadat er door de deelnem e n d e teams reeds zelf is gepresteerd op de velden. Zo. .T okt., vanaf 24.00 uur, mogen de disputen hun favoriete eerstejaars kandidaatlid maken. Di. 7 okt. zal dispuut Pallieter, ter gelegenheid van het 11 de lustrum, een receptie geven op het dispuutshuis. Dispuut K.O.N.G.S.I. zal ter gelegenheid van het 10e l u s t r u m aanstaande do., 9 okt., recipiëren ter sociëteite. Vidar Vandaag viert Vidar haar 36e verjaardag! Het middagprogramma bestaat uit bowlen en zal om 13.00 uur beg i n n e n . V a n a v o n d w o r d je r o n d 18.00 u u r feestelijk ontvangen te Landvidi, waarna we met de bus naar Breda gaan. Daar zullen we een hapje gaan eten en ons geluk beproeven in het casino. Vanaf 01.00 u u r zal de bar op de loods open zijn. Zo. 5 okt. zal vanaf 13.00 uur de Diësvergadering plaatsvinden. In het weekend van 11 en 12 okt. zal de Thèta verroeid worden in Eindhoven. Plato

Di. 7 okt. wordt er voor de eerstejaars P l a t o n e n een fustenrace georganiseerd. Nadere mfo volgt nog via de Intercom, [e bent van harte uitgenodigd op de galapromotieborrel, op di. 14 okt.. Vanaf dan begint de kaartverkoop voor het lustrumgala, dat gehouden wordt op 21 nov.. Op do. 16 okt. k u n je k o m e n kiiken naar de k a m p v i d e o . A a n s l u i t e n d w o r d t er een s p e l s h o w gepresenteerd.

STUDIE VERENIGINGEN ISABEST Dit semester weer de actief kaderdag georganiseerd voor de actieve leden van ISABEST. En niet te vergeten is iedere eerste di. van de maand de ledenborrel in café de Boekanier. Voor meer informatie over de ISABEST-activiteiten kun je terecht op de ISABEST-kamer, R18, op de Int e r n e t - p a g i n a van U n i v e r s en op onze eigen I n t e r n e t - h o m e p a g e : http://stuwww.kub.nl/~isabest/. Hier kun ie ook terecht voor informatie over de diverse business courses, de open sollicitatiedagen van Deloitte & Touche en de Nationale Berk Management Competitie. Debat Club Tilburg Cicero Ma. 6 okt. om 21.00 uur is iedereen v a n h a r t e w e l k o m o m n a a r café Marijnen te komen. Je mag komen kijken, m e e d o e n , l u i s t e r e n of gew o o n een pils)e m e e d r i n k e n . Er wordt over verschillende stellingen gedebatteerd en ook op verschillende manieren. Van 20.00-21.00 zal de ALV plaatsvinden. AIESEC AIESEC biedt je de kans om op stage te gaan in een van de 87 AIESEClanden! Dit is een unieke m a n i e r o m internationale ervaring op te doen. Ben ie geïnteresseerd' Kom dan op do. 2 okt. om half I naar de AIESECk a m e r , R I 9 , voor een v o o r l i c h tingsmiddag! Hier k o m je alles te weten over jou mogelijkheden op dit gebied. Er zal een korte presentatie zijn met daarna volop gelegenheid om vragen te stellen. Zelf actief worden hij AIESEC? Heb jij zm om in een team van 18 ontzettend enthousiaste mensen aan verschillende projecten van AIESEC-Tilburg te werken? Loop dan binnen bij de AIESEC-kamer, RI9,

M

voor meer informatie over actief worden. Ook kun je iedere ma. vanaf 22.00 uur langskomen op de borrel in café De Lamme Goedzak. Meer weten over AIESEC! Kom dan langs op de AIESEC-kamer, R19, i e d e r e dag g e o p e n d t u s s e n 10.00 en 12.00 en tussen 14.00 en 16.00 uur. Door een 'Ja, ik wil' kaart in te v u l l e n k u n je op de hoogte gehouden worden van alle AlESECactiviteiten. Ook kun je terecht op onze i n t e r n e t - p a g i n a : h t t p : / / c l u b support.info.nl/8176/welkom.htm.

lEMO

De memoberichten ztjn bedoeld voor studenten en gezelligheidsverenigingen plus instituten en afdelingen welke activiteiten ontplooien op het terrein van cultuur, ontspanning en .sport. Hou het kort en bondig. De redactie behoudt zich het recht voor berichten in te korten. Inleveren donderdags tot 13.00 uur. Niet op woensdag. Kopij aanleveren in wp 5.1.

Marketing Associatie KUB Op 7 & 9 okt. organiseren we excursies naar Heinz, Philip Morris en Coca Cola. Heel gezellig en zeer l e e r z a a m ! H i e r v o o r k u n je ie inschrijven op de MAKUB-kamer. Dus loop eens binnen bij de MAKUB ! Kamer R-25. Onze commissies zijn al vrij vol, maar vele handen m a k e n l i c h t w e r k . D u s wil je actief lid worden bij de MAKUB, kom dan gerust langs op onze kamer R-25. Ook ligt er voor alle Makub-leden een prachtig lustrumboek te wachten op de kamer, dus k o m maar halen. En vergeet het m e t op 7 Oktober is er weer de maandelijkse borrel voor alle Makub-leden; nu voortaan m café "De Voortuin" vanaf 21.30 uur. En let op |!) om 22.00 uur wordt er een gratis rondje gegeven. 'So be there in time!' Eisa Wij zoeken gezellige en enthousiaste jongens en meisjes om de verschillende c o m m i s s i e s te v e r s t e r k e n . D u s heb ie interesse, kom dan langs op onze kamer in Y 309. Spreekuur is elke dinsdag en w o e n s d a g van 12:45-13:30 uur. Ook k u n je een m a i l t i e s t u r e n naar elsa@kub.nl. Verder zijn er dit jaar ook weer de nodige borrels. Deze zijn altijd supergezellig en vinden plaats in de 'Miller T i m e ' vanaf 21.00 uur. De eerstvolgende borrel vindt plaats op 15 okt.. De hieropvolgende borrels, telkens twee weken daarna. integrand Op zoek naar een stage of opdracht? Kom langs bij Integrand. Wi| hebben op dit m o m e n t 26 openstaande opdrachten! Bij ING Groep zijn er 3 stages beschikbaar voor een market i n g - , e e n f i n a n c i e r i n g - en een communicatie/letteren- student. Op dit m o m e n t hebben we zelfs 9 marketingopdrachten en stages! Ook voor BIK, KWW, ORG, RECHTEN, BOW hebben wij opdrachten in ons bestand staan. Unilever internationale stage Inschrijfformulieren kun je bij Integrand ophalen. Wees er snel bii. De mschriivmg sluit 31 okt.. Intekrant De n i e u w e I n t e k r a n t is er weer. Deze keer een intervieuw met Guus Meeuwis en een special over McKinsey. Je vindt de I n t e k r a n t in de groene I n t e k r a n t b a k k e n die verspreid staan over het KUB-terrein. Inschrijven IS gratis en vrijblijvend en k u n je doen in R-23 of bel even 013-4663192 Marge We zijn een vereniging voor zowel gevorderde als beginnende beleggers. We besluiten waarin we handelen tijdens de beleggingsvergadering. In deze vergadering heeft ieder lid een stem ongeacht zijn financiële inbreng. Heb je interesse in onze vereniging bezoek dan een beleggingsvergadering. Voor informatie over Marge kun je ook terecht op het internet. We staan bij de studie verenigingen. Het adres is:" stuwww.kub.nl/studie/marge". Als je ons wilt e-mailen dan kan dat ook. Het adres is:" Marge@kub.nl ". Mercurlus Studenten ondernemingsfinanciering, beleggen en geldwezen komen tijdens de FINANCE DAY alles te weten over de mogelijkheden na hun s t u d i e . Z e s longe a c a d e m i c i v a n gerenommeerde bedrijven vertellen over h u n ervaringen en leggen de link tussen hun huidige werk en hun financiële studie. Na de Finance Day k u n n e n studenten die meer willen weten over Philips, KPMG of Rabobank tijdens het business-diner spreken m e t afgevaardigden van deze bedrijven. Inschrijving voor de Finance Day en/

of het b u s i n e s s - d i n e r via h e t inschrijfformulier uit de folder of op kamer R-7. Peter Noll Door de Vereniging voor Strafrecht Peter NoU te Tilburg wordt di. 14 okt. 1997 ter ere van haar tienjarig bestaan, een congres georganiseerd met als thema: "Ethiek in het strafproces". Bel voor a a n m e l d i n g of verdere informatie m e t John |01354.34.3241 of M a r i a n n e ( 0 1 3 46.35.3341 ot kijk op de Univers-site op internet. SBIT Stagevoorlichting De stagevoorlichting zal vanavond plaatsvinden om 19.30 in CZ112. Alles wat belangrijk is voor je stage zal o.a. door dhr. Minnaert uitgelegd worden. ALD eO Borrel De Actieve Leden Dag zal dit semester op 13 okt. gehouden worden. We gaan m e t z'n allen skaten en daarna eten. Je k u n t je inschrijven op de k a m e r . A a n s l u i t e n d op de A L D v i n d t 's a v o n d s de m a a n d e l i j k s e borrel plaats in café Kandinsky. Excursie AMS Op 16 oktober gaat SBIT naar AMS in Den Haag, alwaar we o.a. op de hoogte worden gesteld van de ontwikkelingen in de Telecom sector en een demonstratie van Billing via het Internet kriigen. Ook is er een gelegenheid voor informele gesprekken. Het complete programma en een inschrijflijst hangen op de SBITkamer. SBIT-Weekend Houd 14,15 en 16 nov. alvast vrij, want dan wordt voor de tweede keer het SBIT-weekend georganiseerd. Kamerdiensten Wil je je inschrijven, heb je vragen? Elke werkdag is de SBIT-kamer geopend van 10.00-15.00 uur, kamer R2I. Phoenix Na het feest is het tijd voor iets serieuzers: wo. 8 okt. vindt de ALV plaats m de boventuin. Hier zal de nieuwe voorzitter van de activiteitencommissie verkozen worden. Wil je je stem laten horen of je beschikbaar stellen, kom dan zeker! Er zijn ook nog genoeg mensen nodig in andere commissies, dit is leuk, leerzaam en kost helemaal niet zoveel tijd als je denkt! Half okt. organiseert Phoenix een GlW-cursus. Hier kun je leren hoe je nou precies omgaat m e t de comp u t e r en leer alle t r u c s v a n h e t m a i l e n . De foto's van h e t i n t r o k a m p kun ie bijbestellen op de kamer (B 236). 29 Okt. is het alweer DubDichtersFestival Meer info? Phoenix@kub.nl of B 236. Smeetsl(ring Do. 9 okt. vindt de eerste excursie van het nieuwe collegejaar plaats en wel naar Coopers &. Lybrand in Eindhoven. Ook roepen wij eenieder, die geen forfaitair ontvangt dat even te melden. Of door even langs te kom e n bij de k a m e r of door even te bellen. TEV Excursie naar DAE. Ma. 6 okt. vindt er een excursie plaats naar DAF in Eindhoven. De onderwerpen die aan de orde zullen komen zijn : 'speed in the logistical and information processes' en 'build to order'. Mocht je interesse hebben kom dan op de TEV-kamer langs om je in te schrijven (of kom maandag om 11.50 naar Tilburg Centraal). WBS-congres. Wie is YOHYON ? Dit

en meer op do. 30 okt. tiidens het BPR-congres van de WBS. Topsprekers, cases, congresmap én lunch &. borrel voor maar 20 piek! (TEV-leden: 15 piek). Info: TEV-kamer R27. Zelf een congres organiseren? Kom langs op de TEV-kamer of mail naar WBS@kub.nl. TAOP De volgende borrel staat gepland op 14 okt.: niet vergeten dus! Zoals de meeste van jullie al wel zullen weten, k u n n e n op 10 okt. zowel A&Oers, PEW-ers, BOW-ers e.a. deelnem e n aan een workshop van Kenhardt en Psychotechniek. De workshop duurt van 9.00-17.00 uur. Vier c o n s u l t a n t s van Kenhardt en Psychotechniek zullen de deelnemers intensief en interactief met de selectieprocedure laten k e n n i s m a k e n : functieomschrijving -> criteria -> i n t e r v i e w t e c h n i e k e n -> p s l h . t e s t (OPQ) en c a p a c i t e i t s t e s t -> asses m e n t (rollenspel)-> evaluatie geschiktheid sollicitant. Wanneer je in deze activiteit bent geïnteresseerd, kom dan snel langs om je in te schrijven (er zijn nog maar een beperkt aantal plaatsen vrij)! N.B. aan deze activiteit zijn geen kosten verbonden. Vrijdag lOoktober'savonds k u n n e n studentleden kennis maken met oud-studentleden en onze ereleden prof.dr. F. Van Dooren en dr. T h . Taillieu! Op deze avond kun je cont a c t e n leggen en van zowel loopb a a n p e r s p e c t i e v e n als de l a a t s t e nieuwtjes in het vakgebied op de hoogte raken! Kom naar de revenu, vanaf 20.00uur in 'Villa de Vierjaargetijden'. Ma. T / m Wo. 20,21 en 23 okt.. Een studiereis naar België! Met o.a. een bezoek aan ABN-AMRO( interne opleidingen), Interbrew Hoegaarden(reorganisatie). Universiteit Leuven (managementgame) en Haven Antwerpen (W&.S havenarbeiders)!. Het belooft een leerzame en gezellige studiereis te worden! Donderdag 30 okt. geeft Dhr. Eliahou , werkzaam bij Philips, een lezing over H R M en t e a m b u i l d i n g (19.00-21.00 uur in SZ18). Voor meer informatie, inschrijvingen e.d. kun je terecht op de TAOPk a m e r R12. Tijdens balie-tijden, ma. t/m do. van 10.30-13.30uur en vr. van 12.30-16.30 is er altijd iem a n d a a n w e z i g . Bel:4663071 of mail: TAOP@kub.nl. TOP-DOWN Excursie Bavaria. Do. 9 okt. gaan we op excursie naar Bavaria in Lieshout. Zin om mee te gaan? Kom dan snel naar de TOP-DOWN kamer | R34) en schrijf je in! Management Consultancy Dag 1997 In navolging van het succes van de M a n a g e m e n t C o n s u l t a n c y Dag (MCD) ' 9 6 , o r g a n i s e e r t T O P D O W N wo. 29 okt. de M C D '97. De inschrijving voor deze dag is reeds begonnen. Gedurende deze dag zullen vele facetten van het management consultancywezen belicht worden. Het dagprogramma bestaat uit een aantal lezingen en diverse w o r k s h o p s . Aan deze dag n e m e n deel : G I T P M a n a g e m e n t Focus, C o o p e r s &. Lybrand M C S , Stork Technical Services, BPR Groep Nederland, IMCG, Magnus MC, Moret Ernst & Young MC en O C & C Strategy C o n s u l t a n t s . De KUB wordt vertegenwoordigd door Prof. dr ir. A. de Schepper. De dag zal worden gehouden m Congrescentrum De Postelse Hoeve in Tilburg, De kosten voor studenten bedragen f 10,- voor M & O en/of T O P - D O W N leden, en f 15,- voor niet-leden. Inschrijven k a n via i n t e r n e t : h t t p : / / s t u w ww.kub.nl/studie/top-down/ m c d h t m l l .htm, de Top-Down stand in gebouw A en de mensa of op de T O P - D O W N kamer R34.@

ViTE international

Op di. 11 nov. zal er een informatiemiddag plaatsvinden voor deze reis m AZ 6 van 14.00-16.00 uur. Op do. 30 o k t . o r g a n i s e e r t VITE i.s.m. het Loopbaan Advies Centrum en het Bureau Internationale A m b t e n a r e n een s y m p o s i u m over 'Werken bij Internationale Ambtelijke Organisaties'. Plaats van handeling IS SZ 25, de toegang is gratis en inschrijven kan op de VITE-kam e r R 15. Verder z o e k t de redactie van het VITE Bulletin nog wat vers bloed voor het komende jaar. Fractie Vrijspraal< Di. 7 okt. is er weer een ledenvergadering van Vereniging Fractie Vrijspraak. Als je belangstelling hebt om deze vergadering bij te wonen, ben je van harte welkom o m 20.00 uur in A 186. Na de vergadering is het gewoonte om naar cafe Kandinsky te gaan. Deze uitnodiging geldt ook voor niet-leden! JST- borrel Ma. 6 okt. h e b b e n we weer onze maandelijkse borrel m "De Stomerij" (achter de V&.D) vanaf 20.30 uur. Kom ook eens langs. Ook als je geen lid bent, ben je natuurlijk van harte welkom. Het is ook nog altijd mogelijk om lid te worden. Voor slechts f 25,- ben je een heel jaar lang lid en k u n je gratis m e e d o e n aan alle a c t i v i t e i t e n . Je krijgt dan ook onze n i e u w s b r i e f " D i c t u m " thuisgestuurd, waarmee je op de hoogte wordt gehouden van de geplande activiteiten en andere wetenswaardigheden. Als je nog vragen hebt, k u n je even langskomen in R4 of op de borrel. Ananta Studenten-symfonie-orkest Ananta is nog op zoek naar e n t h o u s i a s t e leden. Speel je hoorn, slagwerk, (alt)viool, contrabas, trompet of trombone kom dan langs op een van onze repetities. Deze zijn iedere wo. van 1 9 . 3 0 - 2 2 . 0 0 u u r in de B i s s c h o p Z w i j s s e n s t r a a t 5. ( d e p e n d e n c e c o n s e r v a t o r i u m ) . Voor meer info kun je bellen naar Kirsten Boselie: 013-5369823. Contrast Wij zijn op zoek naar mensen die het leuk vinden o m m e e t e doen met het aankomende lustrum van Contrast. Je stem gebruiken kost slechts twee uur in de week, je stem smeren kan tot diep in de nacht in onze stamkroeg de ]<orenbloem. Meld je d a a r o m a a n bij J a n i n e ( 0 1 3 4671989), Gonnie (013-5424356) of kom langs bij R32.

Genetische Manipulatie. Sprekersprof.dr. Joep Geraedts, hoogleraar genetica en celbiologie Universiteit Maastricht; dr. H a n n e k e van den Boer van den Berg, medicus-ethicus Erasmus Universiteit Rotterdam G e s p r e k s l e i d e r s : R o e l a n d Dobbelaer, hoofdredacteur Natuur & T e c h n i e k , H e i n M e i j e r s , hoofd V o o r l i c h t i n g en C o m m u n i c a t i e N W O . Z o w e l de t e c h n i e k als de ethische principes worden aan de orde gesteld. Toegang vrij.®

SPORT PENDRAGON

m Lancelot (squash) Wo. 8 okt. organiseert Lancelot het Openings Squash Toernooi van 18.00 uur t / m 24.00 uur. Ook metleden kunnen meedoenl Je kunt je opgeven t o t di. 7 o k t . bij Tjeerd (5444232 / T.P.F.vdnHeuvel@kub.nl) of op de inschrijflijst op het Lancelot-bord op het Sportcentrum. Lacoste (tennis) Volgende week begint de donderdagavond weer, als je dan wilt tennissen kun je het beste Rogier bellen (5358486) en hij zorgt ervoor dat je op de lijst komt. Ook mensen die nog geen lid zijn k u n n e n een avondje mee tennissen om wat van de Lacoste-sfeer te proeven. Voor het komende (introductie) weekend dat gehouden zal worden op 4 en 5 okt. kun je je al opgeven bij Bianca (5435928) of bij Janneke (463822). Ben er snel bij want vol-vol. Nog een aantal data voor de agenda. Op 7 okt. zal de ALV weer gehouden worden ditmaal niet in 't zaaltje, maar in l'Industrie. Aans l u i t e n d een gezellige borrel ook voor nieuwe leden. Hou in iedergeval de laatste week van okt. vrij voor het zesde l u s t r u m . Vergeet vooral m e t snel de lustrumformulieren in te leveren bij Martijn. Cave no Cadas (Paardrijden) Heb je altijd al willen leren paardrijden of wil je (laten) zien wat je k u n t op een paarderug? Grijp dan nu je kans!! Cave ne Cadas biedt naast wekelijkse lessen voor beginners en gevorderen ook buitenritten, strandweekenden, wedstrijden, springlessen enzovoorts. Interesse? Bel Janet 013-5441262 of Freek 013-4672920.

SPORT SPORTCENTRUM

De Koffer Op WO. 15 okt, 20.00 uur is er weer een Algemene Leden Vergadering van De Koffer in De Boventuin. Hier z u l l e n de oude b e s t u u r s l e d e n afscheid n e m e n en de n i e u w e zich voorstellen. Verder dreigt het weer ouderwets gezellig te worden, dus k o m t allen!

Roosterwijziging Volleybal M.i.v. WO. I okt. vindt de volgende roosterwijziging plaats: do., zaal I; 19.15-20.30 niveau 5 dames wordt niveau 4 dames do., zaal 1: 20.30-21.45 niveau 4 dames wordt niveau 5 dames Roosterwijzigingen worden gepubliceerd op het Sportcentrum, in Univers en op de pagina's van het Sportc e n t r u m op k u b - W E B ( h t t p : / / cwis.kub.nl/~dso/sport/index.htm) Bodyfit op za.

Vluchtelingenbeleid S t u d i u m Generale presenteert op do.2okt.vanl3.30-I5.30uurinzaal YZ 1: Het debat over vluchtelingenbeleid. Streng maar rechtvaardig? Inleiding en f o r u m d i s c u s s i e m.m.v.fohan Stekelenburg, burgem e e s t e r van T i l b u r g (voorzitter). Het p r o g r a m m a w o r d t m u z i k a a l omlijst door de percussiegroep Afrika 2000. Organisatie: Studium Generale ism de Evert Vermeer Stichting. Toegang vrij.@ Genetische Manipulatie S t u d i u m Generale presenteert op do. 9 okt. van 13.30-15.00 uur in zaal YZ 1 interviews en discussie over

We zijn afgelopen weken begonnen m e t een b o d y f i t - t r a i n i n g op za.. Deze training is van 11.00-11.45 uur en wordt in zaal 2 gegeven. Herfstvakantie M a . 20 t / m vr. 24 o k t , is het HERFSTVAKANTIE. Dit houdt het volgende in: Er zijn geen trainingen/ lessen en/of cursussen. Er is wel elke dag Bodyfit (16.15-17.00 uur) en elke dag Keep Moving (17.00-17.45 uur). Gedurende de avonduren zal Pendragon de WEEK VAN PENDRAG O N organiseren, d.w.z. toernooitjes in v e r s c h i l l e n d e t a k k e n van sport. Meer informatie hierover kun je k r i j g e n bij P e n d r a g o n (0134663012)

^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ P

Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijl<e Ordening en MilieÜDeheer

RUIMTE VOOR EEN NIEUWE GENERATIE: 3 5 PLAATSEN VOOR AMBITIEUZE STARTERS

Hoe ziet Nederland eruit in 2020? Wordt er wel of niet in zee gebouwd? Is er nog voldoende frisse lucht? Kunnen we met z'n allen goed en betaalbaar wonen? Wat is de invloed van de communicatie- en informatietechnologie op de kwaliteit van de leefomgeving? Kent Europa echt geen grenzen meer? Het vinden van antwoorden en oplossingen vraagt om een samenhangende, integrale aanpak. Om een overheid die interactief beleid ontwikkelt: mét anderen en niet vóór anderen. Om nieuw elan. Bij het ministerie van VROM werken we daar hard aan. Daarin past ook ons streven om de komende jaren medewerkers aan te trekken, die in staat zijn deze vernieuwing mede gestalte te geven. Dit jaar bieden we 35 pas afgestudeerde academici en HBO-ers een startersplaats. Zij volgen een leer/werkprogramma - inclusief Europese oriëntatie - dat hen gedurende i tot 2 jaar intensief voorbereidt op een loopbaan bij het ministerie.

WERKEN BIJ VROM Werken bij VROM staat voor veelzijdigheid, dynamiek en samenwerking. De missie van VROM - de zorg voor de duurzame kwaliteit van de leefomgeving - biedt u een grote diversiteit aan werkgebieden, geconcentreerd rond de thema's milieu, ruimte, wonen en rijkshuisvesting. Werken bij VROM is werken op beleidsterreinen met een grote politieke en maatschappelijke relevantie. Politiek en samenleving zorgen daarbij continu voor nieuwe impulsen. De complexiteit van de problemen is vaak groot. Informatie- en communicatietechnologie spelen een steeds grotere rol in beleidsprocessen. Kenmerkend is verder een grote samenhang tussen de verschillende werkgebieden en de ontwikkeling naar één integraal VROM-beleid. Samenwerking tussen medewerkers, afdelingen en diensten van VROM, met andere departementen, overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke groeperingen is essentieel om resultaat te boeken. Het vermogen om coalitie-werkverbanden en win-win situaties te creëren is daarbij van groot belang. LEER/WERKPROGRAMMA: BREDE ORIËNTATIE

U krijgt een startersplaats. Gedurende i tot 2 jaar doet u elk halfjaar bij een ander dienstonderdeel werkervaring op, bijvoorbeeld met beleidsontwikkeling, overdracht van beleid, projectmanagement, toezicht en inspectie. Zo leert u de organisatie en de verschillende disciplines kennen. U krijgt de kans u breed te oriënteren op de beleidsterreinen van VROM, leert samenhang te zien en vanuit dit inzicht te denken en te handelen. Gemiddeld één dag per week wordt besteed aan het volgen van cursussen, gericht op bestuur, beleid en (persoonlijke) vaardigheden. Een onderdeel van het opleidingsprogramma is een oriëntatie op de Europese context. Hoe succesvol u bent, hangt vooral van uzelf af Dat betekent niet dat u er alleen voor staat. U kunt rekenen op een intensieve begeleiding.

onder andere m de vorm van een persoonlijke mentor. VROM biedt een aanstelling voor een jaar, die kan worden verlengd met nog een jaar. Bij goed functioneren kunt u na afronding van het leer/werkprogramma als interne kandidaat solliciteren op functies die vrijkomen. Dit kan een functie zijn waarin u een directe bijdrage levert op een van de beleidsterreinen of een functie in het ondersteunende proces (personeel, organisatie, financiën, informatievoorziening e.d.). Overigens zullen - wanneer u bij VROM uw loopbaan vervolgt training en opleiding, brede inzetbaarheid en mobiliteit een belangrijke rol blijven spelen. Uw PROFIEL ALS STARTER Het geschetste werkveld resulteert in een uitgesproken profiel. U bent een pas afgestudeerde academicus of HBO-er of hebt inmiddels al enige werkervaring opgedaan (maximaal 2 jaar). U bent breed inzetbaar, daarin mede gevoed door een brede maatschappelijke belangstelling. U wilt graag leren, weet dit te combineren met een open instelling en kunt goed omgaan met kritiek. U combineert enthousiasme en vernieuwingsdrang met gevoel voor politiek en bestuur. Samenwerkings-, klant- en resultaatgerichtheid zijn essentieel. Belangstelling voor de beleidsterreinen van VROM achten we vanzelfsprekend. Creativiteit, onderhandelingsvaardigheid en integriteit completeren uw profiel. Met name de volgende studies passen goed bij het startersprofiel: sociale en gedragswetenschappen, informatie- en communicatietechnologie, (bedrijfs)economie, (technische) bedrijfskunde, bestuurskunde en vastgoedkunde. Ook wanneer u een (meer specialistische) opleiding hebt gevolgd die direct aansluit op de beleidsterreinen van VROM is uw reactie welkom. KLAAR V O O R E E N STEVIGE P R O C E D U R E ?

Voor wie nieuwsgierig is en durft hebben we een informatiepakket klaar liggen. Het aanvragen van dit pakket is de eerste stap in een stevige maar voortvarende sollicitatie- en selectieprocedure. Naast informatie over VROM bevat het informatiepakket een sollicitatieformulier en een biografische prestatielijst. Deze twee formulieren willen we graag uiterlijk maandag 13 oktober a.s. in ons bezit hebben. Op basis daarvan vindt een eerste selectie plaats. De tweede stap is een psychologische test. Bij een positief resultaat volgt een gesprek met enkele VROM-managers. De procedure wordt afgerond met een assessment center. U kunt het informatiepakket op de volgende manieren aanvragen bij het ministerie van VROM: - TELEFONISCH: (0348) 48 75 55

- PER FAX: (0348) 48 74 09 - VIA

I N T E R N E T :

H T T P : / / W W W . M I N V R O M . N L

- PER POST: POSTBUS 431, 3440 AK WOERDEN.

WIJ nodigen vooral gehandicapten en allochtonen uit om te solliciteren. Bij gebleken geschiktheid hebt u voorrang in de selectie.

UNIVERS

2 OKTOBER 1 9 9 7

Praf.mr. Willem van Genugten, hoogleraar Volkenrecht Was vorige week in Santiago, Chili, als spre­ ker en als mede­organisator van een con­ ferentie

Hans van Driel en de moord op J.F. Kennedy [Fotomontage. Marjan Vos]

Ook dr. Hans van Driel, docent Nieuwe Media op de lette­ renfaculteit, reageerde diep geschokt toen de Amerikaan­ se president John F. Kennedy op 22 november 1963 door een aanslag in Dallas, Texas om het leven kwam. Maar het is de dag na de meest besproken moord van deze eeuw die hij helemaal nooit meer zal vergeten.

les op m'n gemak op een rijtje te zetten. Als kind werd je natuurlijk geweldig geïndoctrineerd. E r werd van alles ge­ roepen: dat Rusland erachter zou zitten, of Cuba, noem maar op. Iedereen had het voortdurend over het rode ge­ vaar. Later deden er ook allerlei speculaties de ronde over een complot van de FBI, omdat Kennedy te populair zou zijn geworden en omdat hij de maffia in eigen land te hard zou aanpakken. E r bleef en blijft een waas hangen om zijn dood. In ieder geval kwam ik er achter dat de wereld gek was, vooral Amerika. Wat een land, dacht ik. Later werd mijn beeld alleen nog maar bevestigd, toen ook Martin Luther King en Robert Kennedy werden ver­ moord. Weer een dode Kennedy was natuurlijk extra zielig.

DIE DAG

"Ik was een jongetje van elf jaar oud en ik keek samen met mijn ouders naar de enige televisiezender die je in die da­ gen had, toen het programma plotseling werd onderbroken. Kennedy, de redder van de wereld, was in levensgevaar. JVLi)n ouders konden geen woord meer uitbrengen en volg­ den de rest van de avond gespannen wat er gebeurde. As­ en asgrauw werden ze.

196:

"Het bericht van Kennedys overlijden schokte niet alleen ons, maar de hele wereld. We zaten midden in de hoogtijdagen van de Koude Oorlog. Chroetsjov had namens Rusland net schepen naar Cuba ge­ stuurd en door het wegvallen van Kennedy ontstond een groot machts­ vacuüm: een Derde Wereldoorlog leek dichter bij dan ooit. "Vandaar ook die massapsychose. Iedereen was aangeslagen, echt iedereen. Zelfs kinderen. Dat bleek toen ik de volgende dag aankwam bij de fietsenstalling van mijn school. Ik zat op een rooms­katholie­ ke lagere school in Nijmegen en daar begonnen we de dag volgens goed gebruik altijd met een gebed. Onze hoofdonderwijzer presteer­ de het om te zeggen: 'Laten we bidden voor Kennedy, maar ook voor de moordenaar'. Dat was een klap in mijn gezicht. Ik begreep niet dat hij zoiets kon zeggen. Het strookte totaal niet met de publieke opinie, die Lee Oswald het liefst in de hoogste boom zag hangen. "Toch besefte ik vanaf dat moment dat je ook vanuit een andere invalshoek tegen dit soort gebeurtenissen aan kunt kijken. Ik leerde om niet onmiddellijk met een reactie te komen, maar eerst even al­

"De moord op John paste in de tijd. Zoals Kennedy werd omgebracht met een pistool, zo werd prinses Diana de dood in gedreven door de paparazzi. Haar dood past weer precies in de tijd waarin we nu leven. Op de BBC hoorde ik een E ngelse jongen zeggen dat de jongere gene­ ratie met Di haar allereerste held verloren heeft. Daar zit iets in, denk ik. "Verder zie ik geen echt overeenkomsten tussen de dood van Kenne­ dy en die van Diana. Kennedy stond symbool voor de wereldvrede, Diana is voor mij niet veel meer dan een Assepoester. Het gewone en niet al te intelligente meisje dat altijd gewoon bleef, ook toen ze toe­ trad tot het koninklijk huis. Ze bleef zichzelf en vormde een prach­ tig contrast met Charles. E n ze is het sprekend voorbeeld van ie­ mand die door de media gemaakt en tegelijk gebroken is, wat in ze­ kere zin ook geldt voor Kennedy. Dat beeld van the perfect man is later aardig bijgesteld toen duidelijk werd dat hij met Marilyn Mon­ roe gerotzooid had en deel uitmaakte van één grote maffia­familie."

[Tekst: Quirijn Metz­, foto H. van Dnel: Erik van der Buigt]

Vrouwen...? Vrouwen zijn een wonderlijk volkje. Vele schrijvers, dichters en wetenschappers hebben zich door de eeuwen heen al over het fenomeen 'vrouw' gebogen. Ze kwamen vaak niet verder d a n wanhopige kreten als Was will dass Weib? en Vrouwen..., je kunt beter kippen houwen! De puzzel van de week gaat over drie vrouwen, die zo h u n eigen regels hebben over jokken en de waarheid vertellen. De eerste is een b r u n e t t e die altijd de waarheid spreekt, de tweede een blondine die altijd jokt en de d e r d e is een roodharige dame die beurtelings jokt en de waarheid vertelt. Ze hebben een probleem met ­ hoe k a n het anders ­ een man die ze hebben ontmoet in een café. Ze bespreken dit met elkaar. A. 1.

Dit is niet de eerste keer d a t we deze man ontmoeten. Ik v e r a n d e r van woonplaats als die ontmoetingen niet stoppen.

♦ sport 3.

B. 1. 2. 3. C. 1. 2. 3.

♦

C spreekt slechts een deel van de tijd de waarheid.

Helaas is er in Denksport van vorige week een fout geslopen, waarvoor onze excuses. De laatste twee stellingen van de puzzel waren onjuist weergegeven, waardoor er geen oplossing mogehjk was. Sommige inzenders vonden desondanks toch een oplossing. De verwoede denksporters echter meldden d a t er met de gegeven stellingen geen uitkomst mogelijk was. In hen herkenden wij de echte puzzelaars: de winnaar van deze week is Bert Hoeijmakers. Hij krijgt een boekenbon van 25 gulden, af te halen op de redactie (A 16). [WK]

Dit is de eerste keer dat wc deze m a n ontmoeten. C was zo geschrokken d a t ze flauwviel. De man heeft meer gedronken d a n wij.

A verandert niet van woonplaats als de ontmoetingen niet stoppen. Ik ben niet flauwgevallen. De man heeft niet meer gedronken d a n wij.

Wie is de brunette, dame?

de blondine

en de

roodharige

Oplossingen kunt u sturen naar Unhers, kamer A 16. mai­ len kan ook: M.A.M.Knapen@Kl)B.NL. De inzendingsluit dinsdag 30 september, 17.00 uur. De winnaar (na loting) ontvangt een boekenbon van 25 gulden.

Misdaadconnecties staan bekend om hun ondoorgrondelijkheid. De opbouw van we­ tenschappelijke contacten mag er echter ook zijn. Zo hield ik in 1992 in Nijmegen een le­ zing over het recht op bijstand van arme lan­ den. De tekst kwam, door eigen toedoen, op het bord van een goede kennis van me, werk­ zaam bij de Verenigde Naties, die mij vroeg of ik voor de VN in New York eenzelfde ver­ haal kon houden. De schriftelijke weerslag daarvan in een of­ ficieel VN­document, eind 1994, leidde tol de uitnodiging door een Noorse collega, Else Oyen, om een paper te presenteren tijdens een workshop in Ofiati in Baskenland. Bij de afsluiting van deze bijeenkomst spraken we af dal we een vervolgdebat zouden organi­ seren, bij voorkeur in een Latijns­Ameri­ kaans land ('naar de armoede toe'). Voor de contacten in deze regio vielen we vervolgens terug op de voorzitter van de bijeenkomst in New York, de Chileen José Bengoa, hoogle­ raar aan de Universidad de Chile in Santia­ go. E n dat bracht mij de afgelopen week in Chili, op een conferentie over Human rights as an instrument for the eradication of ex­ treme poverty. De conferentie kende dertig deelnemers (onderzoekers en (Zuid­Amerikaanse) beleidsmakers). Circa twintig van hen pre­ senteerden papers over allerlei aspecten van het armoedevraagstuk en de vraag of bij de bestrijding daarvan gebruik kan worden ge­ maakt van het mensenrecbteninstnimenta­ rium van organen als de Verenigde Naties, de Internationale Arbeidsorganisatie, UNES­ CO en de Organisatie van Amerikaanse Sta­ ten. Daarbij is me weer eens opgevallen hoe­ zeer de stijl van presenteren en debatteren van Latijns­Amerikaanse wetenschappers verschilt van die van 'het Westen'. De laatste kan grofweg worden aangeduid als Cartesi­ aans: vraagstelling, alimentatie, conclusies. De eerste echter begint vaak met de conclu­ sie waarna een stortvloed van toelichtingen volgt, onveranderlijk open eindigend, al dan niet na een interruptie van de voorzitter. Zelf had ik een drievoudige taak: als lid van het organiserend comité van drie helpen toe­ zien op een goed verloop van het geheel, de presentatie van mijn eigen paper over Hu' man Rights and the Struggle against (extre­ me) Poverty, en, als editor van het te ver­ schijnen boek, overleggen met diverse van de sprekers over bijstellingen/aanvullingen van hun teksten. Het grootste werk komt echter nog: het becommentariëren en redigeren van alle artikelen die eind dit jaar voor opname in het boek zullen worden ingezonden. Reizen naar een land als Chili betekent naast twee keer achttien uur vliegen, onvermijde­ lijk ook de nodige tijd doorbrengen op tus­ senliggende luchthavens, in dit geval Sao Paulo. Na aftrek van de nodige uren voor werk en slapen blijft er dan nog heel wat tijd over voor andere dingen. In dit geval was IK in het goede gezelschap van Voskuils Het Bureau, deel 3 ('Plankton'). Bij terugkeer, zondagavond, had ik deze pil van ruim 800 bladzijden bijna uit. Zelden las ik een boek waarin verschillende karakters zo beeldend lot leven komen. En achter elke naam zit wel een collega. Was ik eigenlijk toch gewoon op de faculteit D I T IS D E

TOEKI;NVREKTI(,STE

vKi.tA'EKiNB VAN EEN

RIBRIEK WAARIN STUDENTEN EN MEDEWERKERS ^^^­ IIT VERSfllll.l.ENDE LANDEN LATEN WETEN HOE lltt HEN OP DE LNIVERSITEIT ALDAAR VERBAAT.