Issuu

- U N I VERS medewerk s Techteikti I vijfcemittif ndt.Soms.i [deBelgiscl n knie opei 1. Achterzif, in bwekspii lijke plek V eb ik opgei,^ paters i IS in het g.Hetphüti 'klagaank nijn 7 en Uigheden Ij iteentjesta verbotgen '.nstukje V( me lukte & wijnen mi . ik weetgea te zo hef, in slikken a zeltje zoeken

Bedreigde beken 8 / 9

Brabant kende ooit een

groot aantal langzaam stromende waterwegen dat uniek in de wereld

De hersenen

was vanwege de planten en dieren die erin voorkwamen. Het behoud

Universiteit

Brabant

Jaargang 32 • 8 december 1994 • Nummer 14

Verder in dit nummer Slachtoffer Faro-ramp zoekt naar de zin van de msh 2 - Benelux moet in de revisie 2 - Sociologen hebben eindelijk nieuwe hoogleraar 3 - Steeds meer VWO-scholieren kiezen voor universiteit 3 - Vakbondsvoorman voorziet zware tijden voor universitair personeel 4 - De meest studentgerichte docent zwaait af 5 - Ook econometristen kunnen kinderboeken schrijven - Golf is een kwestie van keuzes, ook voor studenten 10 - Bo van de Graaf speelt alvast begrafenismuziek voor zichzelf 11 - Artistiek monnikenwerk in voormalige fabriekstuin 11

van die stromen wordt bemoeilijkt

Wat gaat et doot

door vervuiling, verstedelijking en

het hoofd van atlete Nelli

landschappelijke herinrichting. Ju-

Cooman als ze op het startschot van de 100 meter hard-

riste Annelies Freriks wijdde een proefschrift aan de bescherming

lopen wacht? En wat speelt

van Brabantse

zich af in het brein van auto-

beken. Alleen

coureur Jos Verstappen, enke-

een grensover-

le seconden voordat het licht

schrijdende

op groen springt? Psycholoog

aanpak blijkt

Van Boxtel bestudeerde de

soelaas te kun-

menselijke hersenactiviteit

nen bieden.

tussen Klaart en A/!

dden op dii ai veikermi des wist m\ haai vodii] ai. Zewasia INOODVEBBAND VOOR lad ei alm ttenmet, lym. liet veelmwl Ie Aidenneri m we dus mi 2 die lachm 1 mijn stem istukje,ïïui\ n van eenm ei te werpi\ lat wat b Jurist mr. J. van Erp heeft vele redeld haai am' nen om af te reizen naar de bibliotheI keei noii^'i ken van Berkeley, Harvard of Lon• het steentf den, maar hij 'zou toch een beetje mze borsta voor gek staan' wanneer hij één van bespion^ti de redenen van zijn bezoek zou ontion te hem hullen tegenover zijn buitenlandse •,en leputüh i collega's. Hij verzwijgt liever dat de 1 snel wisti |KUB bijna alle belangrijke handie me onk ; boeken en tijdschriften van de laatnttenaaik i ste tien jaar op zijn vakgebied mist. >f mijn level :hienwasè latwassnt' Ingezonden dem en zif en op de sit < kon duikti ikeibeen « eleisteenb' •kleuideM msenoimti liktotopii' adat de boe IS veihmd' fhadbehat riendinwee' n die dagnifi lai nadien en. Dezem •.gen. Ze ha ijk en lachh •.tandeisèt enstakaho' st, gemot et^

JURISTEN

SINTERKLAAS Maandag 5 decembei toonde de Tilbuigse univeisiteit haai goedheid dooi al het peisoneel te gedenken met een speculaaspopje. Naai goed gebiuik zijn de dit jaai 2100 Sinteiklaas-smpiisesbetiokken van een plaatselijke veieniging, die met de winst op de veisnapeiingen haai kas kan spekken. Uitveikoiene dit jaai vvds de Tilbuigse Honkbal en Softbalveieniging. [Foto: Eiik van dei Buigt]

iBibliotheek komt met nieuw plan voor collectievorming Nu is Rechtsvergelijking, het vakgebied van Van Erp, niet het geringste. Het thema is uitgeroepen tot speerpunt binnen de faculteit, en ook de onderzoekschool van de juristen wil uitblinken op het terrein van grondslagenonderzoek en internationale vergelijking van rechtssystemen. Vreemd dus dat de inventarisatie van de juridische collectie onlangs uitwees dat er sinds 1985 bijna geen nieuw handboek hierover is aangeschaft, en dat menigbelangrijk abonmededeling

Ja hoor, dat zit ook in het Postbank Studentenpakket. Bel 06-0400.

POSTBANK

W e e k b l a d v a n d e Katholieke

nement in datzelfde jaar is opgezegd. Van Erp: 'Het werk is vanuit Tilburg niet meer te doen.' Studenten moet hij voor inzage in basale werken doorverwijzen naar Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Van Erp beseft dat de KUBbieb die van Berkeley niet naar de kroon hoeft te steken. 'Maar wat je in elk geval mag verwachten is dat medewerkers en studenten voor de basisliteratuur niet hoeven te reizen.' 'n Andere uitweg die Van Erp bewandelt is het privé aanschaffen van literatuur. Ongewenst, vindt hij, zowel met het oog op zijn portemonnee als op de collectievorming van de bibliotheek. Bibliothecaris mr. H. Geleijnse is doordrongen van het boekenleed binnen de KUB. In een recente analyse schrijft hij de problemen toe aan het groeiend aantal publikaties, onderzoekers en onderzoeksterreinen. Daarbij blijft de prijs van de literatuur stijgen. P. van Waelsden, binnen de bibliotheek verantwoordelijk voor de juridische collectie, zegt dat de rechtenfaculteit in augustus al geen nieuwe boeken meer kon aanschaffen. Ook de aanvragen voor nieuwe abonnementen vingen bot. 'Voor elk nieuw abon-nement moet er een vergelijkbare titel uit, en dat lukt dus niet.' Van Waelsden weet niet precies hoe alle vakgroepen hun problemen oplossen. Volgens Van Waelsden moet de universiteit niet streven naar volledige collecties op alle terreinen. Dat kan niet meer. 'Het is beter om met andere universiteiten afspraken te maken over zwaartepunten in de collecties.' Vervolg Bibliotheek pagina 3

SECRETARIS FACULTEIT VREEST ONTSLAGEN

Raad lijkt psychologen niet tegemoet te komen De financiering van het onderzoek bij Psychologie vormt een heet hangijzer in de aanstaande begrotingsbehandeling door de universiteitsraad. Verder zal die begroting het College van Bestuur dit jaar weinig hoofdbrekens opleveren. Alleen over bedrijfseconomisch onderzoek en het studentencentrum wordt mogelijk nog gedebatteerd. Of het nu komt doordat de begroting als 'helder opgebouwd en goed leesbaar' is ervaren, of omdat er geen sprake is van alarmerende tekorten: feit is dat de universiteitsraad nauwelijks fundamentele opmerkingen heeft over het stuk dat 22 december in de universiteitsraad wordt behandeld. Een moeilijkheid is de vraag van de psychologen aan het centrale niveau om de meerkosten van hun onderzoek te betalen. De vakgroep Psychologie heeft onlangs berekend dat de ondersteuning van haar onderzoek - apparatuur en personeel - 480 duizend gulden kost. Het college is niet genegen dit bedrag zoals is gevraagd

Ingezonden

volledig af te dekken, en sluit zo naar eigen zeggen aan op landelijke ontwikkelingen. Het college komt de psychologen deels tegemoet met de toezegging om jaarlijks, op structurele basis, een kwart miljoen bij te dragen aan onderzoeksondersteuning; de overige 230 duizend gulden dient te worden gevonden binnen de eigen Sociale Faculteit. Uit vragen van de fractie Breed Front blijkt dat de universiteitsraad geneigd is het college te volgen. Faculteitssecretaris C. de Graaf zegt dat in zijn faculteit geen rek zit om de vakgroep Psychologie extra te financieren. Mocht de u-raad akkoord gaan met het college, dan is het volgens hem onvermijdelijk dat er ontslagen gaan vallen. Collegelid dr. C. Mouwen vindt het te vroeg voor conclusies. Hij wil de conclusies afwachten van het nu lopende onderzoek naar de 'revitalisering' van de vakgroep. Extra financiering van het centraal niveau sluit hij niet uit. 'De deur voor de psychologen zit wel op slot, maar is niet vergrendeld.' Vervolg Begroting pagina 3

mededeling

;^»J-.

Voordelig op reis met het postkantoor Zie pagina 13

U N I V E R S B g l 8 DECEMBER 1994 Interview

et was lang wachten op de bevindingen naar de precie ze toedracht van de ramp Na bijna twee )aar concludeerde het Portugese onderzoeksteam dat het slechte weer de oorzaak van decrash IS geweest De landing werd gehin derd door felle windstoten, en een microburst, zeg maar een kleine wervelstorm, bleek noodlottig Die zoog de wmd onder de DC 10 van daan, en de val die erop volgde was door de gezagvoerder met meer te cor rigeren, omdat de kist al te laag bo ven de landingsbaan hmg Nieu wenhoven had geluk, want ze rookt, en zat derhalve m het achterste, welhaast ongehavend gebleven deel van het vliegtuig Even voor haar gaapte het gat, een vliegtuig ineen gevouwen als een harmonika De bevindingen uit Portugal zi|n onlangs door de Nederlandse Ri)ks Luchtvaartdienst onderschreven, en tijdens een bijeenkomst van het mi nisterie van Verkeer en Waterstaat, begin deze maand, is een en ander tegenover de slachtoffers uitgebreid uit de doeken gedaan Dat was een heel goede bijeenkomst, aldus Nieu wenhoven Verkeersvliegers, metere ologen en andere deskundigen wisten de zaak prima uit te leggen, en door een bijna levensechte computerani matie heeft zij de fatale landing nog eens kunnen beleven De hulp en

inzet van de ANWB, die aan de mees te slachtoffers rechtsbijstand ver leent, en de nazorg van Martinair zijn voor Nieuwenhoven een grote steun m de rug Ook de bijeenkomsten van de stichting spelen een rol in het ver werkingsproces Een bijzonder pro ces, zo zei een Utrechts traumatoloog eens bij een lezing voor de stichting HIJ wees erop dat de slachtoffers van 'Faro' er boven verwachting goed doorheen rollen dankzij de onderlin ge steun Dat kan Nieuwenhoven onderschrijven Het gaat erg goed, zegt ze Al is het momenteel beter te spreken van gmg want Nieuwenh oven IS 'm een dip' terecht gekomen De reden het recent losgebarste ru moer m de pers l>»rog voor de uitleg van het minis terie heeft de slachtoffer stichting op een aparte persconferentie haar Ie zmg van het gebeuren op tafel gede poneerd Menselijke fouten hebben de ramp veroorzaakt, luidde het de dag erop in de kranten Gevolg was dat de 'in zijn goede naam aangetas te' gezagvoerder nu met een rechts zaak tegen de stichting dreigt Nieu wenhoven neemt afstand van deze lezing, maar beseft dat elk woord dat ze hierover zegt, het rumoer alleen maar kan aanwakkeren En dat is nu juist wat ze wil voorkomen, want haar verwerking is niet gebaat met

publiciteit over meningsverschillen En meer mensen binnen de stichting denken er zo over, zegt ze 'Het was gewoon domme pech, punt uit, ik kan met deze constatering wel leven ' Zij vmdt onterecht om met de schat aan informatie die nu bekend is, de gezag voerders te beschuldigen Daarbij wijst Nieuwenhoven op het onder zoeksrapport, dat concludeert dat de Portugese verkeerstoren de beman ning op verkeerde wijze heeft geïn formeerd over de windstoten Over tuigend IS hfct pleidooi van Nieu wenhoven over de inzet van de be manning en de crew direct na de ramp Waarom sommigen binnen de stich ting happig zijn de 'waarom'vraag, en de 'waarom het juist mij is over komen'vraag te stellen, dat is voor Nieuwenhoven de kwestie 'Som migen blijken met deze vragen met goed overweg te kunnen, en zoeken daarom een schuldige een wind vlaag, die kan daartoe met dienen Nieuwenhoven leerde van een van de huispsychologen van de Tilburgse universiteit dat het zoeken naar een schuldige een van de vier basisreac ties kan zijn van mensen die een trau matische ervaring hebben doorge maakt Nieuwenhoven 'Sommigen zijn er veel slechter aan toe dan ik, zijn blij vend gehandicapt, hebben iemand

verloren, en wellicht voelen sommi gen zich niet serieus genomen als slachtoffer Ik kan met voor iedereen spreken ' Maar laat anderen dan ook niet spreken voor mij, is de volgende reactie 'Veel mensen leven er nog steeds mee, en spreken me er op nieuw over aan Het kost me heel veel energie om steeds weer mijn kant van het verhaal te vertellen Mij doet al deze heisa geen goed ' ] > J i e t het waarom, maar het waar toe, dat is wat Nieuwenhoven het meest m beslag neemt Een verrijking voor haar leven, zo omschrijft ze de gevolgen van decrash 'Ik kijk dank zij de ramp anders tegen het leven aan, geniet meer van kleine dingen, van een mooi boek, of van een kind dat l a c h t ' Ook deed de ramp haar be seffen hoe veelvormig de werkelijk heid door mensen kan worden erva ren, waardoor ze milder is geworden, mmder snel klaar staat met een oor deel, anders tegen mensen aankijkt Aan haar beste vriend heeft ze vlak na de ramp het boek£en schitterend ongeluk van Wim Kaïzer cadeau ge daan Toepasselijke titel, vmdt ze nog steeds Het was je tijd nog met, luid de een reactie na het ongeluk 'Het zal wel een reden hebben dat ik er nog ben Het hele verhaal heeft zm gehad Voor mij IS de vraag wat je er verder mee doet ' [PvdB]

'Zo'n ramp is ook een verrijking' Chris Nieuwenhoven, hoofd van het Audiovisuele Centrum, was een van de 271 passagiers van de DC 10rampvlucht van Martinair, die in december 1992 tijdens de landing in het Portugese Faro neerstortte. 56 Mensen kwamen om het leven. De Stichting Anthony Ruys, waarin 150 slachtoffers zijn verenigd, zocht de laatste weken uitgebreid de openbaarheid om haar visie op de ramp te geven. Nieuwenhoven is lid van de stichting, maar vindt dat deze het antwoord op het waarom te luidruchtig naar voren brengt. Zij kijkt naar de toekomst. 'Mijn leven heeft een tweede kans gekregen, dat moet wel een reden hebben.'

■ Chris Nieuwenhoven, hoofd AVC en passagier van net gecrasnte raro vliegtuig, op ae plek waar gebouw O heeft gestaan [Foto Enk van der Burgt]

UNIVERS Weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant Redactie adres Warandelaan2 5037ABTilburg K a m e r s A l S 16 en 17 T e l e f o o n 0 1 3 6 6 2 2 7 7 Fax 013 630145 E mail Schendel@kub nl Redactie PieterSiebers {hoofdredacteur tel 2926) Paul van den Broek (2925) Michel Knapen {2506) Vormgeving en opmaak Gert Jan Bloemers (3409) Redactiesecretariaat Angela van Schendel kamer A 17 (2277) Redactionele medewerkers (2272) Mark van Assen Anneke Dunning Adrian van

den Eercnbeemt Dylan van Ei]keren (eindredac tie) Roland Enthoven BertHeffels Marco Knip pen Jiska t Mannet|e Viory Schellekens Barba ra Snoeren Linda van Tilburg Medewerkers Chris Bergman Ralf Bodelier Jan Boelhouwer Jeroen van Bree H e r m a n Brusselmans Jeroen Fiers Hugo Keuzenkamp Agendapagina Gabe van der Zee {2272) E mail Uagenda@kub nl Fotografie E n k van der Burgt Stef S c h e l l e k e n s R e m c o Tazelaar Tekeningen Bert Witte Hoger Onderwijs Persbureau (HOP) Univcrs maakt deel uit van het HOP waarbi) alle u n i v e r s i t e i t s k r a n t e n alsmede een aantal hoge schoolbladen zijn aangesloten Redactie Frank S t e e n k a m p Fieter Evelein Marcel Wiegman Telefoon 071 321432 fax 071 317787

Redactieraad Univers is een onafhankeli]k weekblad dat wordt uitgegeven door de Katholieke Universiteit Bra bant De onafhankeli)ke positie en de taakstel ling zijn n e e r g e l e g d in een door de u n i v e r siteitsraad vastgesteld redactiestatuut De redac tieraad ziet toe op de naleving daarvan Leden mr H Backx voorzitter dr F Boekema H Damen dr H Evers J Rietveld F Teunissen dr A Vallen J vanVugt C vanWagtendonk M Ackermans adviseur Druk Drukkerij Em De Jong Baarle Nassau (042S7 5555) Advertenties Angela van Schendel (2277) Bureau Van Vhet Postbus20 2040 AAZandvoort Tel 02507 14745 fax 02507 17680 Kopif, matsertfes en mededelingen Materiaal kan aangeleverd worden tot uiterlijk donderdag voor de week van verschijning tot 13 00 op het r e d a c t i e s e c r e t a r i a a t M a t s e r t i e s

m o e t e n c o n t a n t afgerekend worden en bi] voorkeur op floppydisc worden aangeleverd memoberichten graag per elektronische post (schendel@kub nl) Officiële mededelingen worden Verzameld door Pers en Voorlichting (Margreet Kemper 2000) Abonnementen Studenten en oud personeelsleden f 25 per laargang instellingen en mensen van buiten de umversiteitsgemeenschap f 50 Bi] opga ve voor een a b o n n e m e n t zi|n nodig naam adres woonplaats en {voor studenten) ANR n u m m e r Opgave bi) het redactiesecretariaat Toezending geschiedt pas na betaling Copyright Het IS verboden zonder schnfteliike toestem ming van de hoofdredacteur artikelen lUus traties of foto s geheel of gedeelteli)k over te

V e r d e r h i i i l e n l a n d s nieuws

Benelux De Benelux is roestig gewordo en moet een poetsbeurt knjgo Dan pas kan het opnieuw de voortrekker van de Europese integratie worden, meent drs Henk van Houtum, aio bij Regionale economie. Dondeidi 8 december vindt op de Tilburg se universiteit een congres plaats over de vijftig jaar oude Benelux. 'De Benelux is voor ons nog steeds beetje buitenland. Bellen naar Bd; is duurder dan naar Groningen, overschrijdende huwelijken kou nauwelijks voor, evenals grensot schrijdend arbeidsverkeer. Een roi kaart komt pas vijf dagen later aan binnengrenzen zijn na vijftig jaar» open, maar nog lang niet beslecht hoge mate van coördinatie tussen drie landen ontbreekt. Er is eeini doorgang maar geen intensieve menwerking. Er is binnen de Benei wel een structuur ontwikkeld, mi dat wil nog niet zeggen dat het ptoi in gang gezet is. 'De Benelux is de eerste organisal binnen het huidige Europa die beji nen is met het slechten van gren; en het wegnemen van economisi barrières. Het is opgezet om de wej| bereiden voor een groter verband de Benelux zelf. Daarom is het de vi loper en de promotor van het EUK van nu. Het was een proeftuin, m is de achtertuin van Europa gewordt De Benelux verkeert in een impasi Veel mensen beginnen daarom twijfelen aan het politiek en ecoi misch nut van de Benelux. Politiel het een stiefkindje geworden stoelendans rond de opvolging n Delors als voorzitter van de Europt Commissie heeft duidelijk gemai dat de Benelux politiek zwak is onderonsje tussen Lubbers, Deha en de uiteindelijke voorzitter, de xemburger Santer, was een farce Ei drachtig samenwerken binnen de litiek is van groot belang. De Benei moet meer een stem laten horen Brussel. Was dat gebeurd, dan had! bers veel meer kans gehad om Deli op te volgen. Het gebrek aan kortsli ting heeft echter voor een behoorliit kater gezorgd. Dat en het jubilei willen wij aangrijpen om de Benei nieuw leven in te blazen. 'Economisch is de Benelux kracht maar ze zou veel krachtiger kunn worden; ook op economisch gebi prevaleren de Europese belangen I revisie van de Benelux is daarom In nodig. Gaat men op deze voet verJ dan sterft 't een stille dood. Dat» ten de ambtenaren zelf ook wel, en doen er alles aan om dat te voorkomt Die revisie kan het beste geschied' via een bottom upstructuur t grensoverschrijdende aspect van Benelux moet meer benadrukt «t den. Er dient direct samengewerkt worden met de buren. De wetgeMi moet geharmoniseerd, sociale zekt heidstelsels en rechtsstelsels moett op elkaar worden afgestemd. Als i gebeurt, dan zou de Benelux een nit we voorloper voor de Europese int gratie kunnen zijn.' [MK]

ColL stijgt zev<

Minister Rit plan om stu meet coUegt len. Na krit State blijft 1 ven )aar geld universiteit de hoogte v bepalen, mei gulden.

De minister voeren om s ten tot snel] band daarm( langere tern van69mil)0 lingen moei ren door na geld te verb Volgens Raa zen echter wachten var studiefmai tempobeur' wetsvoorst maandag 5 Tweede Kaï verhoging V vi)f )aar ges ten en hoge' vrijheid het jaarteverhc moeten vo gaan en stat gmg van 50 het hoger o Op aandra Kamer heef nen voor 27 Wie voor zi deren, bli)f lage tarief maximaal

Wilde ledei

meer laten 27ste gaat gens het wi begin het 1 haafd is d collegegelc de deelnan derwijs te collegegeli gulden Te deuniversi er 15 milic IPE/HOPJ

mRO'

'Aarz Stud

Vervolg pag

Ook Bedri)f' zuid gulden om haar one g<iat daar vei in het ondei grote aantal kuzi]nvan] fr ictics vm op deze mai en denkt d. ziehbcnade dentcnfract om de facu reeent met meubilair t bedrag niet

U N I V E R S P^SDLLEMBER 1994

Collegegeld stijgt pas na zeven jaar

nmiddels beijvert de KUB zich om her en der noodverbanden aan te leggen. Het College van Bestuur wijst in zijn laatste begroting op een extra bijdrage van 90 duizend gulden voor de hele collectie; de juristen kunnen daarnaast voor drie jaar rekenen op nog eens 60 duizend gulden uit facultaire middelen. Ook betaalt de

Minister Ritzen ziet af van zijn plan om studenten na vijf jaar meer collegegeld te laten betalen. Na kritiek van Raad van State blijft het 'lage' tarief zeven jaar gelden. Daarna mag een universiteit of hogeschool zelf de hoogte van het collegegeld bepalen, met als minimum 2250 gulden.

BIBLIOTHEEK

De minister wil de beperking invoeren om studenten aan te zetten tot sneller studeren. In verband daarmee boekte hij voor de langere termijn een bezuiniging van 69 miljoen gulden. De instellingen mochten dat compenseren door na vijf jaar het collegegeld te verhogen. Volgens Raad van State moet Ritzen echter eerst het effect afwachten van de beperking van de studiefinanciering en van de tempobeurs. Daarom is in het wetsvoorstel dat de minister maandag 5 december naar de Tweede Kamer heeft gestuurd de verhoging van het collegegeld na vi)f )aar geschrapt. Universiteiten en hogescholen krijgen nu de vrijheid het collegegeld na zeven )aar te verhogen. De maatregelen moeten volgend studiejaar ingaan en staan los van de bezuiniging van 500 miljoen gulden op het hoger onderwi|s. Op aandrang van de Tweede Kamer heeft Ritzen ook de plannen voor 27-plussers versoepeld. Wie voor zijn 27ste is gaan studeren, blijft na die leeftijd het lage tarief betalen (eveneens maximaal zeven jaar). Ritzen wilde iedereen vanaf z'n 27ste meer laten betalen. Wie na z'n 27ste gaat studeren betaalt volgens het wetsvoorstel vanaf het begin het hoge tarief. Gehandhaafd is de verlaging van het collegegeld voor deeltijders. Om de deelname aan deze soort onderwijs te bevorderen daalt het collegegeld van 1700 naar 750 gulden. Ter compensatie krijgen de universiteiten en hogescholen er 15 miljoen gulden bij. IPE/HOP]

Vervolg pagina 1

bieb uit eigen reserve één ton om de juristen te steunen. Anders zouden de juristen dit èn volgend jaar geen enkel boek kunnen aanschaffen, aldus Geleijnse in zijn analyse. De bibliothecaris wil eindelijk eens een punt zetten achter het hap-snap beleid. Hij kondigt een nota aan over een nieuwe opzet voor de collectievorming,

'We zoeken naar een landelijke afstemming'

U Bibliothecaris Geleijnse: 'Pijlen samenwerking richten op tijdschriften lArchieffoto: Joke Backx]

BEGROTING

Larzelingen over verkenner )tudentencentrum Vervolg pagina 1 Dok Bedrijfseconomie, dat 400 duikend gulden gereserveerd wil hebben lm haar onderzoek te versterken (er laat daar verhoudingsgewijs veel tijd In het onderwijs zitten vanwege het potc aantal studenten) kan niet zeker zijn van haar zaak. De personeelsIractics vinden dat een achterstand pp deze manier beloond zou worden p denkt dat de andere faculteiten fichbenadeeldzullen voelen. De stupentenfractie PSF vraagt zich af waarPm de faculteit, die zij voorhoudt lecent meer dan een miljoen aan pieubilair te hebben uitgegeven, het pedrag niet zelf kan betalen.

De kosten voor een zogeheten verkenner die het artistieke programma van een nog te bouwen studentenannex cultureel centrum moet voorbereiden, stuiten eveneens op verzet. De studentenfracties willen dat er nu al structureel geld wordt vrijgemaakt, terwijl de personeelsfracties twijfels hebben of er geld moet worden uitgetrokken voor een centrum waarvan nog niet eens vaststaat of het er komt. De fracties beraden zich in de loop van volgende week op hun standpunten. [PS/PvdB]

die nog voor de zomer het licht zal zien en die een aanzet geeft de problemen blijvend op te lossen. Idee van Geleijnse is om 'een basiscollectie te definiëren op doctoraalniveau'. Elke student moet tot en met zijn scriptie alle literatuur aanwezig weten, is de inzet. De KUB zou de basiscollectie uit centrale middelen moeten opbouwen en financieren, en moeten opdraaien voor de prijscompensatie. De Algemene Bibliotheek Commissie ABAC neemt dit voorstel over, en het College van Bestuur is geadviseerd een projectgroep in het leven te roepen die de inhoud en omvang van de basiscollecties moet gaan vaststellen. De betrokkenen hebben geen flauw benul van de jaarlijkse kosten van dit model. ABAC-voorzitter prof. mr. W. Witteveen: 'Ik weet dat het college zich al voorstander heeft getoond van dit beleid, maar ik heb het idee dat het de kosten onderschat.'

Aan de eerste Nationale Wetenschapsquiz, die op zondag 1 januari in VPRO's Noorderlicht wordt uitgezonden, zal geen enkele KUB-wetenschapper deelnemen. Deelnemers zijn via-via geselecteerd, zo laat een woordvoerder van NWO (Nederlandse Organisatie van Wetenschappelijk Onderzoek) weten, en van belang is dat ze op televisie spontaan overkomen. Onder leiding van Wim T. Schippers strijdt een team van vier wetenschappelijk onderzoekers tegen een team van vier wetenschapsjournalisten. De quiz is opgezet door de VPRO en NWO en moet uitgroeien tot een jaarlijks terugkerende traditie. Een dag na de opnames op 16 december verschijnen de quizvragen in een aantal dagbladen en de VPRO-gids. Lezers kunnen prijzen winnen naar Ander advies van Geleijnse is om wetenschapsmusea in Washington binnen de KUB alleen collecties in DG, Londen of Parijs, en Franeker. stand te houden aangaande de zwaar- Het winnende televisieteam moet tepunten van onderzoek. Het advies: het doen met een bokaal. [MK] alleen boeken aanschaffen op enkele welomschreven terreinen, en de Theologen beperken tijdschriften die hier buiten vallen tentamenkansen tot drie opzeggen. Geleijnse verwijst daarbij naar het interbibliothecair leenverkeer en naar 'de levering van tijd- Studenten theologie springen wat al schriftartikelen binnen 48 uur'. De te makkelijk om met hun tentamenaanstaande elektronische ontslui- kansen, vindt de opleidingscommisting van artikelen spoort met deze sie van de Theologische Faculteit. Ze gedachte, aldus de bibliothecaris. De zeggen voortdurend af en krijgen door ABAC toont zich in haar recent ad- onduidelijkheid meer kansen dan de vies aan het college huiverig voor dit drie waarop ze eigenlijk recht hebben, plan. 'Het gevaar van een richtin- aldus de commissie. Verder wijst de genstrijd is niet denkbeeldig', aldus commissie erop dat de onduidelijkde commissie. Tevens wordt erop heid leidt tot irritatie en werkdruk gewezen dat dit beleid alleen zin voor docenten en het onderwijssecreheeft als andere universiteiten het- tariaat. De opleidingscommissie wil zelfde beleid gaan voeren. Toch wil daarom een strengere regeling: de drie ABAC het plan wel uitwerken, bin- tentamenmogelijkheden die een stunen twee faculteiten. Een project- dent heeft moeten meteen ook de drie groep krijgt daarvoor twee jaar de tijd kansen zijn. Tijdens de afgelopen en heeft volgens ABAC vooral een faculteitsvergadering stemde de raad diplomatieke missie te vervullen, daar mee in, onder het voorbehoud dat zowel intern als landelijk. Waar mede student-raadsleden met de secredische, bèta- en technische biblio- taris van de onderwijscommissie theken inmiddels onderling zwaar- overleggen over een goede spreiding tepunten vormen, daar wil het met van de tentamens. [AvdE] de gamma- en alfacollecties niet vlotten. Geleijnse: 'Er zal toch een VWO-leerlingen kiezen universiteit het voortouw moeten vaker voor universiteit nemen. We moeten dan onze pijlen richten op de tijdschriften; die vor- Steeds meer VWO'ers kiezen voor een men driekwart van de budgetten.' overstap naar de universiteit. Dat [PvdBj blijkt uit de publikatie Voortgezet

WIL ARTS UNANIEM VOORGEDRAGEN

Bezetting jarenlang vacante leerstoel Sociologie in zicht ties op het terrein van de inkomensverdeling, heeft hij zijn naam gevestigd op terrein van de Economische sociologie. Volgens ingewijden is Arts ook goed thuis op terreinen als waardenonderzoek en cultuursociologie. Arts is mede-auteur van een veelgebruikte Vorige week ging de raad van de inleiding in de sociologie. Sociale Faculteit akkoord met de Arts is beoogd opvolger van de prof. unanieme voordracht van de be- dr. P. Ester, die in 1991 de leerstoel noemingscommissie. Het wach- verruilde voor de directeurspost bij ten is nog op het ja-woord van het het IVA. Sindsdien zijn er twee College van Bestuur en van het voordrachten geweest, die deels Stichtingsbestuur. Volgens een om persoonlijke redenen zijn afingewijde zijn dit louter formali- geketst. De vorige benoemingsteiten, zodat het bijna zeker is dat commissie is naar zeggen van Arts in het voorjaar van 1995 het voormalig decaan prof. dr. J. Hagenu ruim drie jaar durende hiaat naars 'helaas meegesleurd in een binnen de Sociale Faculteit gaat scholenstrijd'. Bedoeld wordt de tweespalt in de faculteit tussen de opvullen. meer empirisch georinteerde soArts is nu als UHD'er verbonden ciologen en de 'theoretici'. Een aan de vakgroep Economische soingewijde zegt dat Arts in staat ciologie en psychologie van de Ergeacht moet worden beide partijen asmus-universiteit Rotterdam. tot elkaar te brengen. [PvdB] Met zijn proefschrift en publika-

Naar alle waarschijnlijkheid wordt dr. W. Arts de nieuwe hoogleraar Algemene en theoretische sociologie. Met zijn benoeming komt een einde aan de sinds 1991 durende onzekerheid binnen de Sociale Faculteit.

KUB'ers doen niet mee aan Wetenschapsquiz

onderwijs in cijfers 1993 van het ministerie van Onderwijs. In 1980 koos nog maar ruim vijftig procent van de VWO-leerlingen voor een studie aan de universiteit. Nu is dat percentage ruim zestig. De groeiende belangstelling voor een universitaire opleiding heeft zich inmiddels vertaald in afnemende prestaties. Het percentage studenten dat de propedeuse binnen twee jaar haalt is in vijf jaar tijd teruggelopen van 72 naar 67. Anders dan vaak wordt gedacht volgen vooral leerlingen uit het hoogste sociale milieu omwegen in hun schoolcarrière. [MW/HOP]

TSO houdt gebouwen Y en Q tegen het licht Het Tilburgs Studenten Overleg houdt deze week een enquête onder de student-gebruikers van de gebouwen Y en Q, die in september in gebruik zijn genomen. Anders dan bij de in 1992 geopende bibliotheek is nu direct gekozen voor een gebruikerscommissie. Over de bibliotheek waren na de opening veel klachten op te tekenen. TSO is van plan zeshonderd enquêtes te verspreiden. De vragen handelen over de toegankelijkheid, de faciliteiten en de collegezalen. Ook mogen de studenten een eindcijfer geven aan de gebouwen. Volgend week zijn de uitslagen te verwachten. [PvdB]

J^r

U ] \ r i V E R S B ^ 8 DECEMBER 1994 Onderwijs

VOORZITTER VAKBOND VREEST ZWARE TIJDEN VOOR PERSONEEL

De vrees voor de wetenschappelijke tramconducteur is terug

llustratie: Bert Witte

Ais de bezuinigingen op het hoger ondenwijs doorgaan, moeten de universiteiten in korte tijd zeer fors bezuinigen op het personeel. 'Er wachten ons harde l<euzes. De l<aasschaaf (<an niet meer', voorspelt ir. W. van Horssen, voorzitter van de sector wetenschappelijk onderwijs van de CMHF, de

kele wetenschapsdagper jaar zet geen zoden aan de dijk. 'Je kunt simpel beginnen. Wij sturen een brochure op naar middelbare scholen, 'Wetenschap in de bocht'. Dat gaat over iemand van de universiteit die aan motorwedstrijden meedoet. Een motor ^ bevat veel concrete techniek: nieuwe materialen, stroomlijn, brandstofverbruik. Geen ingewikkelde verhalen over tanden en boortj-es, nee, dingen die de belastingbetaler in het dagelijks leven tegenkomt. Dat spreekt aan. Scholieren die hier langskomen beginnen er vaak over.' Het lijkt er echter op dat het imago van geldverspillende hobbyisten onuitroeibaar is. Van Horssen is daarom somber gestemd over de toekomst. In 1998 meer dan 200 miljoen gulden weg bij de universiteiten, -i ,t betekent duizenden ontslagen. Er is geen tijd om te wachten totdat mensen vanzelf weggaan, ze zullen weggestuurd worden. 'Werken met de kaasschaaf kan niet meer. Er zullen nu echt keuzes gemaakt moeten worden', aldus Van Horssen. Tegelijkertijd worden universiteiten opgescheept met duizenden uitkeringen. Want betaalde de overheid bij TVC en SKG nog de wachtgelden, nu valt vanuit Den Haag slechts een zeer beperkte vergoeding te verwachten. Er moet dus extra worden bezuinigd, en dat in een luttel aantal jaren. Van Horssen voorziet zeer moeizame procedures rond de afvloeiing van overtolligpersoneel. 'Op universiteiten willen mensen a-ltijdalles op personeelsterrein dichttimmeren. Het maken van een sociaal plan kost veel tijd. Die is er niet, en er is ook nog eens minder geld dan vroeger. Wie nu opstapt, weet dat er een veel minder riante uitkering op zijn bankrekening wordt overgemaakt dan in de jaren '80. Destijds volstond een zachte aandrang vaak om ouderen ertoe te bewegen plaats te maken voor jongeren. Nu zal de solidariteit een stuk minder zijn.'

Centrale van IVliddelbare en Hogere Functionarissen. 'Voor het personeel zullen de gevolgen heel ingrijpend zijn.'

Pieter Evelein I HOP

'N;

' e e m nu het gebouw van mijn faculteit. Eind jaren '60 werkten hier 650 mensen. Nu zitten er nog 380 en zo meteen moeten er weer een stuk of twintig weg. Het is dus veel te groot, maar verkopen kunnen we het niet. Daar is totaal geen belangstelling voor. Mogelijk komt er een andere faculteit bij. Dan moet het wel voor 100 miljoen gulden worden verbouwd. En dat geld is er eigenlijk niet.'

Schrappen in het personeelsbestand en de overtollige huisvesting verkopen of verhuren: volgens het ministerie van Financiën levert het geld op. Het is één van de vele verkeerde veronderstellingen waarop de bezuinigingen zijn gebaseerd, zegt ir. W. van Horssen, secretaris-beheerder van de faculteit Werktuigbouwkunde van de Technische Universiteit Delft. Zeker, er zijn wel mogelijkheden om hier en daar wat vet weg te snijden.

.Rood staaf tot

f2.ooa-?"4

Ja hoor, dat zit ook in het Postbank Studentenpakket. Bel 06-0400.

POSTBANK

Is het bijvoorbeeld nodig dat de universiteitsraad van 's ochtends tien tot 's middags vijf vergadert? En moeten alle twaalf faculteiten een eigen functionaris hebben die contacten onderhoudt met de vreemdelingenpolitie (in Delft werken en studeren veel buitenlanders)? 'Dat kan efficiënter. Maar het zijn zaken waarmee je weinig kunt besparen. En het zijn uitzonderingen. Kamerleden grijpen die te makkelijk aan om het beeld van universiteiten te veralgemeniseren.' Bi j het personeel is de rek er na de forse bezuinigingen in de jaren '80 (Taakverdeling en Concentratie, en Selectieve Krimp en Groei) volgens Van Horssen werkelijk uit. 'Wetenschappers zijn rare lui. Hun werk is vaak hun hobby. Toen er geld af ging, zeiden ze: 'We gaan gewoon harder werken, want het is zonde om die mooie dingen te laten liggen.' Ze werkten door in het weekeinde. Maar nog harder werken kan niet meer. Ze maken al meer uren dan verantwoord is. Ze zijn vaker ziek, en sommigen raken zelfs overspannen. In het algemeen worden ze meer prikkelbaar.' C ü e z i e n de marginale rek in de bureaucratie zullen nieuwe bezuinigingen zonder meer ten koste gaan van onderwijs en onderzoek, denkt Van Horssen. Dat politici daar vooralsnog bijzonder optimistisch over zijn, hebben de universiteiten volgens hem voor een groot deel aan zichzelf te wijten. 'We moeten de deuren veel meer opengooien. Ik zou graag eens een paar kamerleden een tijdje mee laten lopen, zodat ze kunnen zien wat hier nu werkelijk gebeurt.' Een en-

H > e betere onderzoekers die nog geen 40 jaar zijn, kunnen volgens Van Horssen in het bedrijfsleven terecht. Wie'niet tot de top behoort of al wat ouder is, heeft echter een ernstig probleem. Een omvangrijke groep dreigt daarvan het slachtoffer te worden. Van Horssen: 'We moeten de beperkte mogelijkheden om mensen te helpen maximaal benutten. De CMHF wil vastleggen dat zoveel mogelijk maatwerk wordt geleverd. Wat wij willen voorkomen is dat strak de hand wordt gehouden aan de regel dat iemand met een bepaalde leeftijd en een bepaald aantal dienstjaren automatisch een bepaald bedrag ontvangt. De regels moeten nu soepel worden toegepast. Ik vind dat iemand die vanuit Delft naar Groningen moet verhuizen vanwege een nieuwe baan, meer geld moet meekrijgen dan iemand die in Leiden aan de slag kan en dus niet hoeft te verhuizen. Tegen die laatste moet je kunnen zeggen: jij krijgt het niet.' Zo wil Van Horssen ook dat werknemers met minder dienstjaren relatief meer pensioenfaciliteiten krijgen. 'Met dergelijk maatwerk compenseer je de ongelijkheid. Ik vind dat je op die wijze een beroep mag doen op de solidariteit, want we gaan echt een heel moeilijke tijd tegemoet als deze maatregelen doorgaan. Als we elkaar niet helpen, sluit ik zelfs niet uit dat het voor wetenschappers weer kan worden als tijdens de crisis in de jaren '30. Toen werden ze tramconducteur om tenminste nog iets te verdienen.'

Herstel De column 'Nieuwe faculteit' (vorige week I n Univers] werd geschreven door Jan Boelhouwer, en niet door Hugo Keuzenkamp zoals werd aangegeven

Veiling Een kleine annonce in het mededei lingenblaadje van de London Scho„ of Economics, afgelopen week. flj gebruiksrecht voor het komendesil mester van enkele parkeerplaatseM naast de bibliotheek wordt geveilji Een schaars goed, Hier in het ha\ van Londen. Dus, zoals econonuM weten, is dat geld waard. LiontM Robbins, rond de oorlog een vanii coryfeeën van LSE, introduceetdi met vooruitziende blik het markiï mechanisme in de allocatie van fel parkeerrecht. De hoogste biedaï wint, en meestal was dat trouweni Robbins zelf.

De markt wordt echter weinig ge. bruikt op de universiteit. Maatei zijn uitzonderingen. Neem de intro ductie van het marktmechanisme, aan een Amerikaanse universiteii ditmaal, van de toedeling van ka. mers via een markt. In Tilburg isdaai uiteraard geen behoefte aan, wij heb. ben namelijk goedwillende dictators, de universiteitsbestuurders, die het beste met ons en de KUB voor het. ben. En geen mens durft eraan te twijfelen dat het in ons aller belang is dat deze benevolenten de mooiste ruimtes van de KUB in beslag ne men, en sinds kort ook beslag hebben gelegd op de Portrettenzaal, de parel van gebouw A. Stel je voor dat gewone wetenschappers daar conferenties zouden houden! In Wisconsin werd onlangs geëxperimenteerd met een markt voor sa larisverhogingen voor de medewetkers, waarbij over de toedeling van het gegeven budget gestemd kon worden. Het marktprincipe was echter slecht uitgewerkt: er waren geen prikkels om voor de beste collega te stemmen. Het gevolg was 'logrolling': onderlinge afspraakjes (als jij mij dit jaar steunt, steun ik jou volgend jaar) vertroebelden het proces. Overigens, omdat de mobiliteit van wetenschappers in de VS groot is, bestaat daar weinig noodzaak om zo'n extra markt te creëren. Iemands marktwaarde wordt door een concurrerend salarisaanbod onthuld. In Nederland, waar de mobiliteit geringis, is de markt minder doorzichtig. Soms kan je, met bluf (Robeco belde me laatst...), een hoge marktwaarde suggereren. Maar de kunst van het bluffen is niet iedereen gegeven, en bluf is een hachelijke fundering voor personeelsbeleid. Zou een markt toch uitkomst kunnen bieden? Een universitaire medewerker heeft drie taken: onderwijs, onderzoeken bestuur. Je kan je voorstellen dat de medewerker een vast basisinkomen (ruwweg een eerstejaars aio-salatis) krijgt voor de bestuurstaken. De waardering voor onderwijs kan heel goed via een markt tot uiting komen, door plaatsen in de collegezalen te veilen aan studenten (hiermee creëren we de moderne variant van de ptivaatdocent). Colleges van de docent van het jaar worden duur, net zoals een mooie auto. Het collegegeld wordt uiteraard afgeschaft. Publikaties kunnen tenslotte per keer met standaardbedragen worden beloond. Maar wie bepaalt de marktwaarde van tijdschriften? Een pubiikatie in ESB is exact honderd gulden waard (dit is een objectief feit). Maar hoe zit dat met een artikel in het Tijdschrift voor het Baksteenwezeii, de Quarterly Journal of Economics of Maandschrift Economie? Een aandelenbeurs voor wetenschappelijke tijdschriften is een ontbrekende markt, wachtend op een innovatieve entrepreneur.

Boellaoxix/\rer ICexizenkarnpJ

U N I V F T t S g g 8 DECEMBER 1994 Afscheid

Prof. dr. Piet Leenhouwers, apucijner kloosterling en op de Theologische Faculteit door velen geroemd onn zijn didactische kwaliteiten, neemt op donderdag 15 december aanstaande afscheid. Noodgedwongen, want hij heeft de arbeidsgrens van 65 jaar bereikt. 'Ik ben de laatste van de ouwe hap', geeft hij aan: vanaf de oprichting van de Theologische Faculteit in 1967 was hij verbonden aan de vakgroep Wijsbegeerte aldaar. Colleges geven aan kleine groepen, dat was zijn kracht. En zo zou onderwijs ook gegeven móeten worden, is zijn overtuiging: 'Alleen dan bestaat de mogelijkheid vruchtbare dialoog tussen docent en studenten te laten plaatsvinden.'

Roland Enthoven

SGO-DOCENT AVANT-LA-LETTRE VERTREKT

Tiet kon de zaken kraakhelder uitleggen' O

p de Theologische Faculteit staat Leenhouwers bekend als de innemende, zachtmoedige en didactisch begaafde docent 'Geschiedenis van de wijsbegeerte'. 'Piet Leenhouwers kon de zaken kraakhelder uitleggen aan een onwetend publiek. Hij deed niet wat de meeste filosofiedocenten doen, namelijk een initiële verwarring alleen maar groter maken. Integendeel: hij gaf je het idee dat je Plato tot en met Kant begreep.' Aldus dr. Ronald Jeurissen, docent ethiek aan de Faculteit der Wijsbegeerte en in 1977 in de collegebanken van Leenhouwers gezeten. Andere (oud-)studenten zijn eveneens vol lof over de mens en de docent Leenhouwers. Het onderwerp van bejubeling weet zich niet goed raad met zo'n stortvloed aan eerbetuigingen. In zijn gezicht strijden bescheidenheid en lichte spot om voorrang. 'Ik heb altijd gezegd dat het er niet gaat om de filosofie te leren, maar om te léren filosoferen. Als je iets niet weet, dan zoels je het gewoon op. Waar ik op uit ben, is mensen zelf aan het denken te zetten.' Dat brengt de vertrekkende hoogleraar bij wat hij noemt 'de ethiek van het doceren'; in de wijsbegeerte is het gezag geen argument. 'Ik probeer alles wat mij tijdens een college in een gezagspositie brengt te elimineren, en de stof via een Socratische methode over te brengen. Zoveel mogelijk in een dialoog met de studenten, in plaats van alleen denksystemen de revue laten passeren. Als het goed is, denken studenten dan: 'Dat kan ik

ook', en dat is wat filosofie-onderwijs tot stand moet brengen. 'Ik zie het college als een gebéuren', zegt hij met nadruk, 'er gebeurt iets. Niet alleen studenten steken er iets van op, ook ik leer via de gestelde vragen voortdurend bij. Dat is het belangrijkste kenmerk van een dialoog, dat het een over en weer gaat. Dat betekent dat de groep studenten niet te groot mag zijn. Je moet je wel aan de chronologie van de wijsbegeerte houden. Dat klinkt misschien overbodig, maar tijdens mijn theologische opleiding als Capucijn werd ik ook drie jaar in de filosofie onderwezen. Dat waren roulerende cursussen, omdat de groep te groot was. Daardoor werd ik in het eerste jaar met Kant geconfronteerd.' Met een zucht: 'Daar heb ik dus niets van begrepen. Pas in het derde jaar werd de klassieke oudheid behandeld. Die methode werkt niet.' In het gebeuren dat college heet krijgen ook zijn publikaties vorm. Elk jaar geeft Leenhouwers een doctoraalcursus, naar aanleiding waarvan hij bijvoorbeeld een artikel publiceert. Zo snijdt het mes aan twee kanten, uit de interactie met de studenten merkt hij wat de interessante en relevante punten zijn die het geraamte voor de publikatie vormen. 'Ik loop door die aanpak nooit het gevaar dat mijn onderzoek mijn onderwijstaken overvleugelen..' H i j woont sinds 1967 in het Capucijnenklooster aan de Korvelseweg. Het gebouw en het veelal antieke interieur stralen, net als de bewoners

Piet Leenhouwers, hoogleraar en Capucijner kloosterling gaat met pensioen [Foto; Enk van der Burgt]

rust uit. Leenhouwers wijst op een fraaie klok in de ontvangstkamer: 'De vorige was nog mooier, maar die is helaas gestolen. Ik ben nog met een afgebroken stukje langs een aantal antiquariaten gegaan, maar helaas.' Zijn als Capucijn verkregen naam luidt Albuinus, 'naar de Heilige Albuinus uit Brixen, noord-Italië', verklaart hij. 'Ik heb een paar keer zijn graf bezocht. Hij heeft het tot bisschop gebracht .Wat dat betreft ben ik dus bij hem achtergebleven.' Een dialoog met studenten aan willen gaan, betekent volgens Leenhou-

'Ik probeer de stof via de Socratische metiiode over te brengen' wers dat je de ander serieus neemt. Die eigenschap heeft hij van huis-uit, de mens fascineerde hem van jongs af aan. 'De mens is een mysterie, en wanneer je dat inziet word je vanzelf bescheiden.' Zijn - gelovige - ouders waren de eersten om hem daarop te wijzen, in het bestaan als Capucijn heeft hij die levenshouding verder uitgebouwd. Ook z'n didactische vaardigheden heeft hij niet van den vreemden: zijn vader was hoofd van eeir school in Helmond en ook zijn moeder werkte enige tijd in het onderwijs. De van nature aanwezige wil tot dialoog met de medemens bleek Leenhouwers uitstekend te kunnen combineren met het christen-zijn. 'Een dialoog voeren betekent jezelf kunnen en willen relativeren. Maar het relativeren van je geloof hoeft niet te verzanden in een alles overheersend relativisme. Het christendom is één van de zingevingssystemen, en ik heb in mijn leven nog genoeg te doen om me daarnaar te stileren. Dat maakt het christen-zijn zo interessant, het is groeiende zoals je mens-zijn. Je hebt je menselijke en je gelovige identiteit nooit bereikt. Mensen die dat wel beweren zijn verstrikt geraakt in een systeem.' I Z > i e open houding van de dialoog kan spanningen oproepen, maar dat hoeft niet te gebeuren, bezweert hij: ' N a t u u r l i j k redeneren s o m m i g e filosofen lijnrecht tegen mijn geloofsovertuigingen in. Bij een uitspraak als 'God is dood' gaan mijn haren echter niet overeind staan. Het is belangrijk om er niet direct in te vliegen. Filosofen zijn geen ketters. Je moet je inleven in de betreffende filosoof, voordat je je eigen mening geeft. Mij is het mens-zijn met al zijn problemen zeer dierbaar. Het is een taak van de filosofie en de theologie om die problemen aan te snijden. Dat verdient respect. Bij een uitspraak als 'God is dood' moet je je afvragen: welke godsopvatting wordt precies dood verklaard? Zo word je als gelovige aan het denken gezet. We zijn de Middeleeuwen voorbij, toen stond de filosofie voortdurend ter discussie en had de theologie het bij het rechte eind. Daarom mag wijsbegeerte niet in een theologie-opleiding ontbreken, ze confronteert je met je mens-zijn. Laat maar eens een paar poten onder je stoel vandaan zagen, dat zet je aan

het denken.' Voor Leenhouwers was de wijsbegeerte in eerste instantie geen roeping, maar een opdracht. Een opdracht die hij met genoegen uitvoerde, maar toch; als het aan hem had gelegen, had zijn studieloopbaan een andere wending gekregen. Ook de studiestandplaats was niet zijn eerste keuze, hij opteerde voor Leuven, het werd Rome. 'Vanuit de Capucijnen kreeg ik de opdracht om na mijn theologische opleiding filosofie te studeren, en dat doe je dan. Je kunt wel weigeren, maar dat was hoogst ongebruikelijk. Ik was liever exegese gaan studeren, om me pas daarna op de wijsbegeerte te richten.' Leenhouwers had zich graag onder de Leuvense studentenpopulatie gemengd, omdat in die tijd - we schrijven 1954 - het existentialisme in de filosofie hoogtij vierde. De Leuvense universiteit stelde zich open voor moderne denkstromingen, terwijl het pauselijke Rome dergelijke nieuwlichterij verfoeide. Ook hier had Leenhouwers niet het laatste woord en dus werd hij in Rome gestationeerd, waar het ' o u d e r w e t s e ' Thomistische denken nog de boventoon voerde. Leenhouwers' vrees bleek ongegrond; 'Er doceerden in Rome regelmatig Jezuïeten die van elders kwamen, en dus op de hoogte waren van de nieuwe geluiden in de filosofie. Het onderwerp van mijn proefschrift uit 1959 heb ik b e w u s t in de existentialistische hoek gezocht: Peter Wust, een christelijke existentialist die in 1942 door de Duitsers is vermoord. Dat kun je zien als een compensatie voor mijn Thomistische opleiding.' In het klooster stuit Leenhouwers soms op gefronste wenkbrauwen waar het zijn vrije houding betreft. 'Sommige oudere Capucijnen vinden mijn opvattingen erg vrij. Doordat we ook op alledaagse basis met elkaar optrekken, zien we eikaars goede bedoelingen echter. Dat is belangrijk, dat er een menselijke basis is waarop je elkaar ontmoet.' O mdat Leenhouwers dat ontmoeten op menselijke basis zo hoog in z'n vaandel voert, kleven voor veel studenten persoonlijke herinneringen aan hem en zijn vak. Leenhouwers wees met succes zijn opvolger op de Pedagogische T e c h n i s c h e Hogeschool Eindhoven aan. Dat werd Ronald Jeurissen. En Iet Meurders, die in 1974 zijn colleges volgde, werd 'n jaar later door Leenhouwers in de echt verbonden; 'We wilden voor de kerk trouwen, maar wel op onze eigen manier. Leenhouwers heeft daar toen voor gezorgd, het is een zeer attente man.' In die 27 jaar filosofie-onderwijs aan de Theologische Faculteit is het nodige veranderd. In de getuigenis van Leenhouwers overheerst het positieve; 'Vroeger was de studie theologie een privilege, voorbestemd aan mensen die het priesterambt wilden bekleden. Nu is het een normale wetenschappelijke opleiding. Dat merk )e aan de studenten, die zijn gemotiveerd om iets met hun zinvragen te doen zonder dat ze praktizerend kerkelijk zijn. Studenten zijn daardoor kritischer, ze willen weten wat de theologie nu voor hén kan betekenen.' ' Ook het feit dat er steeds meer vrouwen theologie zijn gaan studeren is een positieve ontwikkeling. De feministische accentuatie van de filosofie en de theologie is voor mij vruchtbaar gebleken. Daarvoor heb ik nooit ten volle beseft hoe mannelijk de theologie altijd was, kijk alleen al naar de traditionele godsvoorstelling. Die was puur mannelijk, terwijl de andere kant als fout en onwaardig werd afgewezen. Ik zie nu ook die andere gelaatstrekken van God.'

U N I V E R S VB 8 DECEMBER 1994 Wetenschap

Winters kijkt hij wel eens naar het schaatsen op de tele visie, maar verbaast zich min der dan zijn huisgenoten over de zo veelste valse start.Hoe Aan dat nou:! roepen ze dan verontwaardigd uit. Als onderzoeker heeft drs. Geert van Box tel na vijf jaar wetenschappelijke ar beid een mogelijk antwoord op deze vraag gevonden. Van Boxtel (1958| bracht in kaart wat er gebeurt onder het schedeldak van sportlieden op het moment suprèmeI fracties van een se conde voor het startschot knalt. Van Boxtel is sportliefhebber, maar de hersenroerselen van atleten inte resseren hem in de eerste plaats als experimenteel psycholoog. In zijn vakgebied onderzoekt men wat er in de hersenen gebeurt bij een bepaald soort gedrag. In de hoofden van de sporters voltrekt zich een psycholo gisch proces dat vergelijkbaar is met wat zich dagelijks in de hoofden van 'gewone' mensen afspeelt. Zijn on derzoek concentreert zich op de vraag wat er in het brein gebeurt als men sen informatie krijgen waarvan ze weten dat ze er iets mee moet doen. Om de taakbelasting van de hersenen te meten hoefde Van Boxtel echter niet de atletiekbaan op. Dat zou trou wens ook niet mogelijk zijn met de methode die hij gebruikt: proefperso nen kregen elektrodes op hun hoofd geplakt. 'Bovendien zouden metingen op de atletiekbaan geen zuiver beeld geven omdat daar allerlei storingen optreden. De elektrodes reageren ook op oogbewegingen, spierspanningen op licht.' Vandaar dat Van Boxtels on derzoek plaatsvond in een geheel ver duisterde cabine. Vanuit een stoel met drukknoppen op beide leuningen

"V^an Boxtel vond zo informatie ()\ wat er in de hersenen gebeurt tijdeiü de mentale voorbereiding: tussenhetl signaal [Klaar!] waarover menvaJ tevoren is geïnformeerd en het start schot {'Af!]. In de jaren zestig beweer den onderzoekers dat tijdens dezJ mentale voorbereiding alleen de spie. ren schrap werden gezet om lichamcl lijk te kunnen reageren op het start schot. Klopt niet, zegt Van Boxtel, Zijn onderzoek laat zieiTdat ook heil zogenaamde sensorisch systeem ho ren of zien wordt geactiveerd omzo snel mogelijk weg te lopen of te reml men. Die constatering lijkt triviaal, maai geeft belangrijke informatie over de belasting van de hersenen. Die blijkt bij sporters en automobilisten veel zwaarder te zijn dan in de jaren zes tig werd gedacht. 'Als die mensen alleen hun spieren zouden spannen, zou enkel het hersendeel waar bewe ging wordt gestuurd moeten werkea Maar omdat horen en zien tegeli)ket| tijd een rol spelen, moeten andere delen op dat moment ook gaan wei.l ken. Daarmee worden de herseneiil dubbel belast, en dat vereist coör dinatie binnen de grijze cellen.' Die coördinatie geschiedt ergens in het voorhoofd, de frontale cortex. ■ S c h a a t s e r s t u s s e n Klaar? en Af! Volgens promovendus Geert v a n B o x t e l worden t i j d e n s Kennis van de werking van dit 'coöi dat k o r t e m o m e n t niet alleen de spieren g e s p a n n e n , maar w o r d t o o k h e t sensorisch dinatiesysteem' in het voorhoofj s y s t e e m g e a c t i v e e r d [Archieffoto: Enk van der Burgt] wordt steeds belangrijker, zeker in de huidige maatschappij waar mensen overspoeld worden met informatie Deze proef is vergelijkbaar met wat reiding (het schrap zetten in de start die zo snel mogelijk moet worden ver sporters ondergaan tijdens de start blokken en de concentratie op het werkt. van een sprint. Eerst krijgen ze infor verschijnen van de lampjes) en ten matie (het signaal Klaart is te verge slotte komt de reactie (het wegspur lijken met de instructie tijdens de ten en het drukken op de knoppen). proef), dan volgt de mentale voorbe Lees verder op pagina 1(1

MENSELIJKE HERSENACTIVITEIT TUSSEN 'KLAARV

De valse start als een kronkel in de hersenen Wat gaat er door het hoofd van atlete Nelli Cooman als ze op het startschot van de 100 meter sprint wacht? En wat speelt zich af in het brein van autocoureur Jos Verstappen, enkele seconden voordat het licht op groen springt? Psycholoog Geert van Boxtel promoveert vrijdag 9 december op de menselijke hersenactiviteit tussen 'Klaar?' en 'Af!'

Linda van Tilburg

werden ze gevraagd te kijken naar een computerscherm, waarop rode en gele lampjes verschenen. Vooraf werd hen verteld wat de opdracht was: links drukken bij een rood, en rechts bij een geel lampje.

N I E U Vtf Promoveren met een mooi afgewerkt proefschrift, tegen een unieke prijs !! Wij maken het voor u mogelijk

Creditcard

Voor informatie:

"'^^^^ST'

De HEAOArnhem heeft de volgende opleidingen:

in voltijd of deeltijd opleiding

Tel. 018441930 Fax 018441584

nratis

HEAO

WAAROM WACHT EN TOT SEPT EMBER? ARNHEM START SNEL

Graafdijk West 23 2973 XD Molenaarsgraaf

Indien nodig

EN 'AFF

ojoe'

Ja hoor, dat zit ook in het Postbank Studentenpakket. Bel 060400.

Accountancy* Bedrijfseconomie Bedrijfskundige infor matica

AANVANG

Fiscale economie

DEELTIJD:

Commerciële economie Logistiek en economie

10 januari 1 9 9 5

Management, economie en recht

POSTBANK

Economischllnguïstisch'

AANVANG

International Business

V O LTIJD:

Studies*

2 0 februari 1 9 9 5

* alleen in voltijd

Meer informatie?

UNIVERS

ADMINISTRATIENUMMER:

vijfentwintig gulden pet jaar Studenten die Univei s thuis wülen ontv,in gei! kunnen een postabonnement n e m e n van t 2S, per studiejaar [ongeacht het aantal n u m m e r s ! Het abonnementsgeld kan gestort wol den via een acceptgirokaart die u wordt toegestuurd na mlevermg van onderstaande, volledig ingevulde bon

NAAM.,

Tijd: 19.00 uur Plaats: Velperweg 39, Arnhem

POSTCODE f WOONPLAATS:

Of bel voor schriftelijke 085-539150

Na ontvangsit van de betaling zal Univcrs administratieve handeling veigt, kan het twee tot drie weken duren voordat de kiant

informatie-avond 14 december 1994

ADRES:

worden toegezonden Dotir de ti)d die de

daadwerkehik wordt toegestuuid

Bezoek de op woensdag

Bonnen kunnen worden ingeleverd of opgestuurd worden naar Univers, kamer A 17, Postbus 90153, 5000 LE TILBURG.

informatie:

HOGESCHOOL VOOR E C O N O M I S C H EN ADMINISTRATIEF OND ERWIJS

U N I V E R S y ^ 8 DECEMBER 1994 Wetenschap

derboek moet, net als een weten schappelijke publikatie, logica bevat ten. Je kunt zo ingewikkeld schrijven als je maar wilt, maar dat maakt de gedachte niet dieper of beter. De fei ten moeten corresponderen met de werkelijkheid. Een kinderboek en een boek over econometrie staan of val len met dat gegeven.' T^en avond in juh, 1980. Magnus raakt tijdens een verjaardagsfeestje in gesprek met de directrice van een uit geverij. 'Ze verkondigde de theorie dat kinderboeken twee taboes ken nen, namelijk seks en geld. Het eer ste taboe, seks, was volgens haar al doorbroken, maar het taboe rond geld nog niet. Als er al geld in kinderver haaltjes voorkomt, bleef dat volgens haar beperkt tot de koning die baadt in zijn gouden dukaten en de arme boswachter die geen cent te makken heeft. Een echte discussie over geld vond je nergens terug in een kinder boek, zei ze.' Magnus krijgt het verzoek dit laatste

Op woensdag 14 december vindt er op de KUB een congres plaats over jeagdliteratuur. Univers vroeg drie wetenschap pers naar hun favoriete jeugdboek. Deze week het slot van deze korte serie: prof.dr. Jan Magnus met Ko & Co in ijs van Flip de Kam en Jan Magnus.

I Jan Magnus: 'Door boeken van mijn zusjes ontdekte ik de belevingswereld van meisjes' [Foto: Enk van der Burgt]

taboe in de kinderliteratuur te door breken en een boek te schrijven dat aan kinderen uitlegt wat geld is. Het resultaat is een avontuurlijk boek over vijf kinderen die op het punt staan naar de brugklas te gaan en hun zomervakantie opofferen om de ijs winkel van oom Ko van de ondergang te redden. Het vijftal gaat naar de bank en de sociale dienst om geld los te peuteren voor de man die hen zo veel vreugde bezorgt met zijn lekke re ijsjes. Gaandeweg het boek leren ze ook nog wat belastingen en ande re financiële instituties zijn. Met De Kam een goede vriend die al Co in ijs is uitgevoerd in pasteltintjes snel wildenthousiast over het idee is met kinderen die likken aan ijsjes, ge zet Magnus in een aantal zondag wikkeld in hoorntjes van papiergeld. ochtenden een schema voorhetboek De andere kaften zijn op zijn deur in elkaar. Met de kennis van de eco strak van kleur en voorzien van titels nometrie als hulpmiddel. Magnus: {'Matrix differential calculus with ap 'Op een schoolbord maakten we een plications in statistics and econome . matrix. De karakters van de vijf kinderen die we hadden ver zonnen, hebben we via die ma trix op logica getoetst. Dat was 'De karaktertrekken van de vijf erg belangrijk. Niets is afschu hoofdrolspelers hebben we in welijker dan een boek waarin de hoofdpersoon in het begin van een matrix gezet. Zo hebben het verhaal blauwe ogen heeft en we de interne logica getoetst' een aantal hoofdstukken verder op bruine.'

[Een kinderboek is net zo logisch als econometiie peugdllteratuur en wetenschap pelijke artikelen lijken niet veel net elkaar van doen te heb Den. Hoogleraar Econometrie t)an IVIagnus vindt echter dat er puist weinig verschillen bestaan pssen de twee genres. Logica, ilaar draait allemaal om. Hoe |cie econometrie kan helpen bij het schrijven bij een kin derboek, en hoe het laatste [taboe in de jeugdliteratuur verd doorbroken.

Barbara Snoeren

n de fictieve literatuur komen meer emoties voor dan in een wetenschappelijke publika ties over econometrie', zegt prof. dr. Jan Magnus (46). Hij stoort zich ver der niet aan dat voor de hand liggen d e onderscheid: 'Wel eens gelezen dat de ene matrix de andere omhelst?' Daar houdt 't verschil voor Mag nus op, en begint de gelijkenis. Magnus, één dag in de week werk zaam op de Tilburgse universiteit en de rest van de week verbonden aan de London School of Econo mics, haalt zijn kast met econome trieboeken overhoop, op zoek naar Ko et) Co in ijs zijn geesteskind. Hij verontschuldigt zich. 'Het is al weer een tijd geleden dat ik het boek heb gelezen. Je vergeet de namen zo snel.' Hij doelt op Willem, Richard, Evelien, Marijke, Peter, Jaski en Ko, de hoofdpersonen die hij vijftien jaar geleden met zijn Groningse collega econoom prof. Flip de Kam in dit kinderboek tot leven wekte. De kaft van 'zijn' boekKo e? Co hangt tussen een aantal covers van weten schappelijke werken op zijn deur op de achtste etage van gebouw B.Koet>

tries') die minder uitnodigen om eens lekker in weg te zwijmelen. De arge loze voorbijganger die de kamer van Magnus passeert, veronderstelt dat hier een man werkt uit twee verschil lende werelden. Voor de schrijver zijn die werelden één geworden. Tijdens 't schrijfproces ontdekte Magnus dat zijn econometrische werken en het kinderboek aan dezelf de wetten onderhevig waren. Zorg vuldig z'n woorden wegend: 'Een kin

Magnus en De Kam plegen uitvoe rig onderzoek voor hun boek, om de gebeurtenissen zo realistisch mogelijk te kunnen beschrijven. Ze bezoeken scholen, waar ze met leerlingen en do centen praten, ze maken foto's van hui zen waar de kinderen uit het boek zou den kunnen wonen. De twee econo men kiezen bewust voor vijf kinderen uit verschillende sociale klassen. 'Daaraan koppelden we, om de geld kwestie zo goed mogelijk uit te kun nen leggen, de hoeveelheid zakgeld die

de kinderen krijgen. In het echte leven heeft het ene kind ook rijke ouders, het andere niet.' ' H e t schrijven veranderde mijn beeld van de literatuur', zegt Magnus over het creatieve proces. 'Pierre Jan sen, een heel populaire figuur die jaren geleden op televisie kunstpro gramma's presenteerde, verwoordde dat ooit heel mooi. Hij liet een in gelijst doek zien en zei: Zo ziet het eruit voordat de schilder begint. Een leeg kader dat stap voor stap ingevuld moet worden. Voor een schrijver geldt dat ook. En de macht die je hebt om dat kader zelf in te vullen is ver schrikkelijk leuk. Dat had ik nooit zo beseft.' Magnus schudt het hoofd nadrukke lijk. Hij vindt niet dat het kader ook altijd ingekleurd moet worden met een educatief element, zoals inKo &) Co in ijs. 'Van elk boek leer je wel iets. Je leert van mensen en emoties. Een goed kinderboek is voor mij een boek waarvan de schrijver zich inleeft in wat kinderen op dat moment belang rijk vinden.' Tijdens het schrijven vanKo &> Co in ijs woonde Magnus in het C anadese Vancouver. Lange wandelingen met vrouw en kind in het bos leverden hem de nodige inspiratie op. De hand van zijn vrouw, die ook een aantal kinderboeken op haar naam heeft staan, is duidelijk in het boek aanwe zig. Lachend: 'Tijdens die wande lingen gaf ze tips over de invulling van het boek. Zij heeft ervoor gezorgd dat de meisjes in mijn boek een meer feministische inslag kregen. Zoals de passage waarin de meester de kinde ren in de klas als 'jongens' aan spreekt. Een van de meisjes in het boek zegt daarop dan: 'Wi) zijn geen jongens'.' ■"V^olgens Magnus waren de kinder boeken in zijn tijd, zo'n 35 jaar gele den, vaak emotieloos. 'Een reflectie van die tijd. Toen hielden kmderen zich met andere onderwerpen bezig. Er bestond een heel duidelijke schei ding tussen jongens en meisjes. De jongens lazen frisse jongensboeken uit bijvoorbeeld de H eintjeseiie, waarin Heintje gaat kamperen en op het nippertje een hockeywedstrijd wint. De meisjes lazen echte meisjes boeken zoalsEllen op ballet. Dat boek had ik van mijn zusjes geleend. Op die manier ontdekte ik de belevings wereld van meisjes. Prachtig vond ik dat.' Magnus las vroeger zelf ook echte jongensboeken. In de laatste klas van de basisschool was de Bob Eversse rie favoriet. Er klinkt melancholie door in zijn stem. 'Dat waren nog eens spannende boeken. Het gaat over drie jonge detectives. Bob Evers een Ame rikaan, Jan Roos en Arie Prins. Ze zijn in elk boek de grote mensen te slim af. Maar het zijn wel 'geslachtsloze' jongens, want ze hebben bij voorbeeld nooit een vriendinnetje. Emoties ko men bijna niet voor in het boek.' Dat wordt gecompenseerd door het genot van de gedetailleerde beschrijvingen die auteur Willy van der Heide gaf van het repareren van ingewikkelde tech nische apparaten. 'Hij legde precies uit hoe je kapotte dingen weer moest maken. Dat vond ik enorm interes sant.' A./^an een tweede kinderboek is het nog niet gekomen, maar als Magnus nog eens in opdracht zou schrijven, dan zou dat geen boek worden dat hem de beperking van het verplichte edu catieve element oplegt. 'Ik zou een boek willen schrijven dat de onuitge sproken conflicten tussen kinderen en ouders weergeeft. Kinderen van nul tot en met zeventien jaar bevinden zich in een gevoelige periode, en het gedrag van ouders kan heel emotionele reac ties bij hen oproepen.'

U N f I V E R S B g l 8 DECEMBER 1994

Annelies Freriks: 'Alleen grensoverschrijdende aanpak kan Brabantse beken redden' (Foto Enk van der Burgt]

In minder dan vi]ftig jaar is het Brabants landschap ingrijpend ver anderd. Verstedeh]king, grootschahge landbouw, industriali satie en ruilverkaveling zorgden ervoor dat de provincie verworden is tot een gecultiveerd gebied dat momenteel een kwalijke reputatie overeind houdt als mestprovmcie. De Brabantse Milieu Federatie maakt zich zorgen over die ontwik keling en het onderzoek verrichten naar de aantasting van beken en rivieren. Die zijn minstens zo ver vuild als het landschap. Juriste Annelies Freriks schreef er een proef schrift over . Zij meent dat de oplossing gezocht moet worden in samenwerking met de Belgen. Die ^''" blijken de waterlopen nog te gebrui.r.^.^ ken als een open riool. * '"''' '

■v^ ■v~Mi'vfi-,fir,pj. i^

i:,ifT>X^'^

Linda van Tilburg en Pieter Siebers

De beken van Brabant

■nlden steeds i Hvassen moest ' kunnen worde] stn waar de n [ steldheid dat t pen in de beek ieekdalen dro logische moge jnest en bemal ^ aan mee Tcger maïs op de oev ^ewas dat eigei ■odig heeft' % n de Sande k winden over d pen m het lan idee achter van desamenievin zeker bij boe L ênderstellmg f leren ze met t kunt verbouwt Hiet welke mic maar willen k Laatst sprak ik terhoek was g( dalen grotende Watishetdaai ik uit dat we hebben als hij; van oorsprong groeien Ze st< ze het zelf aan H l / T mder d, i ï A w a s de I nen en beston een mengeling grond die doort tjes, beken en a Hetzaldearge dagen niet snel het waren bijz Uniek op de v zo traag door hl Die geringe si ertoe dat de riv d6r(iên,ingrot Ook had de vr afwijkend plan gevolg Vooral na de T dat beeld ingi bouw van tall trialisatie en i kende bio md schap het aanz fotoboeken h< wild het oude dooi de ruilvs zestig en zev omvattende pi Limburg tot de oeververbindingu hikt hcrmdel met Zeeland is de grootste provincu ojnLischilleni van hetlandzo goed als geheel verk i van (.en juist j schap In die V veld in rechthoekige gebieden wiuimmtcvi biedtn, maar an de Sande houdt met van du geïsoleerde 1 beeld 'Mensen hebben een Jt stLLdsmeerge wisselend landschap nodig, met hu Igms juri' kennmgspunten Zoals een kerktoren m een dorp' dat is ontstaan dooi heeft de milie menselijke ingrepen m de beekstruc beweert dat h turen Ongeveer veertig jaar geleden ■ijl die jaren alh begon dat het rechttrekken en ver andenngen va diepen van de beken Economisclu mnuerd heefi groei en verstedelijking verdroegen beeld om een de natuurlijke loop van de watertjes terd kwam d met, aldus Van de Sande 'Dorpen en 'raag om irri; steden rezen de pan uit Men kon het dnnkwaterv met gebruiken dat m de zomerperiode instellingen e een beek die midden door de stad hettraditione] kronkelde overstroomde Door recht onderspit, als trekking en verdieping van de beken over al die m stroomt het water sneller weg Ook De beken kun de boeren hadden daar belang bij Di' een metafoor

T e zou het niet zeggen als je per I trein van Den Bosch naar Zeeland I rijdt, maar karakteristiek voor / het Brabants landschap zijn be ken Stroompjes die vaak even over de Belgische grens ontspringen Som mige wat groter, zoals de Mark (ten zuiden van Breda) en de Dommel (bij Eindhoven) Andere zo klem dat ze de naam 'beek' volgens velen nauwelijks verdienen 'Ik ben eens met een groep studenten naar de Stnjbeekse beek gaan kijken, die heel smal is', vertelt René van de Sande van de Brabantse Milieufederatie 'H ou ie ons voor de geki zeiden ze, dit is een sloot' De Brabantse beken en beekjes liggen Van de Sande en zijn collega's na aan het hart Want zoals in Zeeland de polder het natuurlijke landschap vormt, waren het m Brabant ooit tot voor de Tweede Wereldoorlog de beken die de omgeving haar gezicht gaven 'In Brabant vind je in het klem

wat je m berggebieden in het groot vindt Er zit een natuurlijke welving in het landschap, die de aard en mo gelijkheden van de bodem bepaalt Zoals m het bergdal de rivier stroomt, die de bodem langs de oever nat en vruchtbaar maakt, bestonden er in Brabant beekdalen De grond erom heen was van oudsher nat Boeren verbouwden er gras, zowat het enige gewas dat er kon groeien Wat hoger gelegen werd de grond iets droger, daar lagen de woonhuizen, akkers, weilanden en dorpen Nog hoger lag de droogste zandgrond, op de toppen groeiden heide en bossen Ongeveer op dezelfde dag dat het 500 pagina's dikke proefschrift over de juridische bescherming van beeksys temen op de redactie van deze krant arriveerde, lag daar ook een vuistdik boek met luchtfoto's van Brabant Wat daaruit nog eens heel duidelijk blijkt van de oostelijke grens met

U N I V F T t S E 3 8 DECEMBER 1994

pèm':sm.

Eerste promotie bij Wetenschapswinkel

ilden steeds meer produceren. Ge assen moesten overal verbouwd unnen worden, niet alleen op plaat n waar de natuurlijke bodemge teldheid dat toeliet. Door de ingre en in de beekstructuren werden de eekdalen droger. Nieuwe techno )gische mogelijkheden als kunst lest en bemaling hielpen daar ook an mee. Tegenwoordig groeit er zelfs lais op de oevers van de beken, een ewas dat eigenlijk heel droge grond odig heeft.' an de Sande kan zich behoorlijk op ifinden over deze kunstmatige gre en m het landschap. 'Daar zit het iee achter van de maakbaarheid van e samenleving. Dat is tegenwoordig zeker bij boeren een blinde voor nderstelling. Op landbouwscholen ;ren ze niet te kijken waar je wat ,unt verbouwen, nee, men toont hen iet welke middelen ze alles waar ze laar willen kunnen laten groeien. ,aatst sprak ik een boer die in de Ach ahoek was geweest, waar de beek alen grotendeels in tact zijn gelaten, l'flt is Aet daar mooi, zei hij. Dan leg i uit dat we dat hier ook kunnen ebben als hij z'n maïs gewoon op de an oorsprong drogere gronden laat roeien. Ze staan er niet bij stil dat ze het zelf aanrichten.' 'i IS inder dan een eeuw geleden ■ . » JL was de Peel niet eens ontgon ■ e n en bestond de provincie dus uit een mengeling van natuur en cultuur grond die doortrokken was van rivier tjes, beken en andersoortige stromen. Het zal de argeloze wandelaar van die dagen niet snel opgevallen zijn, maar het waren bijzondere waterpartijen. Uniek op de wereld zelfs, omdat ze zo traag door het laagland stroomden. Die geringe stroomsnelheid leidde ertoe dat de riviertjes en beken m ean derden, in grote bochten stroomden. Ook had de vrij geruisloze gang een afwijkend planten en dierenleven tot gevolg. Vooral na de Tweede Wereldoorlog is dat beeld ingrijpend gewijzigd. De bouw van talloze woningen, indus trialisatie en vooral de sterk opruk :ende bioindustrie gaven het land hap het aanzien dat het nu in lucht toboeken heeft. De grootste klap erd het oude landschap toegediend or de ruilverkaveling in de jaren stig en zeventig. Dit bijna alles jmvattende proces van landschappe jke herindeling verleende Brabant srbindingen verschillende plaatsen het aanzien ite provincie tan een juist gewonnen polderland ,eheelverb schap. In die verkaveling was welis bieden. aar ruimte voorzien voor natuurge eden, maar dat werden letterlijk niet van dit [eïsoleerde kavels in een verder ^bbeneenat eeds meer gecultiveerd landschap, iig, met her olgens juriste Annelies Freriks en kerktoren :eeft de milieufederatie gelijk als ze tstaan door weert dat het economisch belang ebeekstruc die jaren alle beslissingen over ver jaar geleden denngen van het landschap gedo üken en ver ineerd heeft. Een besluit bijvoor conomische leeld om een waterweg te verleggen , verdroegen erd kwam doorgaans voort uit de de waterties 'raag om irrigatiemogelijkheden of .'Dorpenen drinkwaterwinning. Mensen en Vlenkonhet .^stellingen die zich inzetten voor amerperiode •Jet traditionele landschap dolven het loor de stad ^derspit, als ze al gehoord werden . Door recht aver al die ingrijpende wijzigingen. 'an de beken ■Pe beken kunnen gezien worden als er weg. Ook |en metafoor; waar zij verdwenen. ;langbij.Die

verdwenen waardevolle na tuurgebieden, waar zij veront reinigd raakten, vervuilde ook het landschap waarin ze ge bed waren. e jaren negentig zijn net begonnen als Annelies Freriks voor het eerst te ma ken krijgt met wat zij in haar proefschrift beeksystemen noemt, een verzamelnaam voor verschillende soorten stromen. Bij de Wetenschaps winkel van de Tilburgse uni versiteit heeft zich dan de Bra bantse Milieu Federatie ver voegd, en dat vooral vanwege haar zorg om de verontreini ging van wat het oppervlak tewater w o r d t genoemd. Landbouw en industrie blij ken de belangrijkste vervui lers van het steeds kwetsbaar der wordende Brabantse land schap. Freriks begrijpt die zorg wel, maar meent dat een praktisch georiënteerd proef schrift want dat wil ze van meet af aan schrijven zich dient te richten op de moge lijkheid om de verschillende stromen en het aanpalende gebied juridisch te bescher men.

De promotie van .Annelies Freriks is de eerste die plaatsvindt bij de lü burgse Wetenschapswinkel, f Iel on derzoek, dat ruim 200 dui/end gul den heeft gekost, is hclaald door de wink(l. liie een eigen fonds lu'cft voor onder/* ick met een grotere maatschap pelijke of wcteiisciiap[)eliik(" Ixieke iiis. Nietcommerrit'ie organisaties die /.elf onvoldoende middelen heb hen kunnen met luiii onderzoeksvra gen bij de Wetenschapswinkel aan kloppen. De eerste tien jaar nu de o[nichting van de winkel in 1980 werden de vragen van aankloppende organisaties uitbesteed aan studenten, die lK>t on derzoek \o()r de Wcleiischupswiiikel ais stage ol al'studeerproiect deden. Sitids W^{) bestaan daarnaast de aio projecten, die begeleid worden van uit de faculteiten op de KUB. De be doeling is, dat samenwerking met de faculteiten in de toekomst ook f)p fi nancie<;l vlak zal plaatsvinden, aldus drs. Marise Pols. hoofd van de We leiisehapsvvinkel. Onlangs diende de winkel bij het Schoordijk Instituut een aanvraag in voor evenredige fiiiaiuie ring van een onderzoek naar de juridi sche aspecten van grondwaterbeheer. Het onderzoek zou begin 1995 van start moeten gaan.

Een van de grootste hindernis sen om die bescherming te bieden is volgens haar gelegen in het feit dat de stromen al in België vervuild raken. En dan is elke striktNederlandse maat regel wat potsierlijk, de problemen dienen letterlijk bij de bron aangepakt te worden. Van de noodzaak daartoe werd ze doordrongen bij een tocht langs de Dommel, een bijna 150 kilo meter lang zijriviertje van de Maas dat stroomt van noordBelgië naar 's Hertogenbosch, waar het uitmondt in het stroompje de Dieze. Net over de

tot regelrechte natuurvemietiging. 'In en om de beken had je altijd een enorme rijkdom aan soorten. Die zijn uitgestorven of zeer zeldzaam gewor den. Salamanders, kikkers en padden, die op de natte oevers leefden. Ook veel orchideënsoorten.'En kleine plantjes en beestjes die op de beekbo dems leefden en nu meegesleurd wor den door de te snelle stroom.'

Nederlandse grens zag Freriks met ei gen ogen dat de rivier daar de functie van open riool vervult. Van de Sande weet dat de aantasting van de beekstructuren niet alleen heeft geleid tot vervuiling, maar ook

De toenemende vervuiling als gevolg van de industriële groei heeft de laat ste decennia de natuurvernietiging versterkt. Van de Sande: 'General Electric in Bergen op Zoom vervaar diger van plastic en de zinkfabriek

Budelco in Budel zijn geduch te vervuilers in Brabant. Zo zijn door toedoen van die laat ste zware metalen in de Dom mel terecht gekomen. Dit heeft tot ernstige afwijkingen bij muggenlarven geleid. De diertjes zijn nu zo ernstig ver vormd aan de kop, dat man netjes en vrouwtjes elkaar nauwelijks meer herkennen. Dat heeft uiteraard grote ge volgen voor de voortplanting.' Volgens Annelies Freriks had den veel politici in Brabant tot voor kort te weinig oog voor die vervuiling, laat staan dat ze wisten waar de bron ervan gezocht moest worden. Fre riks: 'Daarbij komt dat veel m e n s e n er niet van op de hoogte zijn bij wie ze waar voor moeten zijn. Op dit ter rein is het vergeven van de lo ketjes, en ook de milieubewe ging heeft vaak geen idee wie ze moet aanspreken als het om dit soort zaken gaat.' Wel is er volgens haar veel infor meel overleg, waarin niet zel den onenigheid over de nor men voor oppervlaktewater v e r v u i l i n g de b o v e n t o o n voert. e Brabantse Milieu Fe deratie komt sinds en kele jaren voor de beken op. Dat doet ze vooral door de strijd tegen de vervuiling aan te binden. Zo adviseert ze bedrijven over recycleerbare materialen die minder schadelijk zijn bij afvalver werking. Samen met de zinkfabriek Budelco werkt de BMF aan een me thode om het afval van zware metaal om te vormen tot beton. Duidelijk werd al gauw dat samenwerking met buurland België was geboden om, al dus Van de Sande, 'niet te dweilen met de kraan open'. De vraag die aan de Wetenschapswinkel werd voorge legd resulteerde in het proefschrift van Freriks. Overleg met de Economische Facul teit van de KUB had BMF ook al eens, maar plannen voor een economisch gericht milieuonderzoek staan nog in de kinderschoenen. 'We denken bij voorbeeld aan mogelijkheden om drinkwater te gaan winnen uit opper vlaktewater. Dat is relatief minder vervuild dan grondwater, waarin ele menten uit de bodemverontreiniging zijn doorgedrongen. Wellicht dat zo'n initiatief ook economische voordelen heeft. Huizen verzakken misschien minder gauw als het grondwaterpeil stabiel blijft.' Tot nu toe opereerde de BMF vooral defensief, erkent Van de Sande. Emo tie en natuurbehoud zijn de trefwoor den, waar 'misstanden' plaatsvinden grijpt men in door symptoombestrij ding. Freriks beschouwt het als 'een eerste stap' dat er door de lagere overheden in 1993 grensoverschrijdende comi tés in de Benelux zijn opgericht die zich buigen over de 'onbevaarbare wa terlopen' (de bevaarbare worden door ministeries van de verschillende lan den tot hun domein gerekend). Hoe wel die comités juridisch geen enke le status hebben, verwacht Freriks dat ze kunnen uitgroeien tot organen met

de bevoegdheid om op zijn minste te adviseren, bijvoorbeeld over de ves tiging van een fabriek of over de ge volgen voor waterlopen van een voor genomen ruilverkaveling. Ze denkt dat het een kwestie van 'enkele jaren' is voordat de comités een wat solider status hebben. Aanvankelijk bekeek Freriks de mo gelijkheden om iets te doen aan dit soort milieuproblemen met scepsis. In haar eerste gesprekken met water schappen werd ze fijntjes gewezen op de talloze angels en klemmen die deze wereld kent. En natuurlijk ken de ze de geluiden van sceptici die meenden dat oplossingen op kleine schaal geen enkel soelaas bieden; wil men milieuproblemen aanpakken, dan dient men dat fundamenteel te doen. Freriks constateert een kente ring in het denken van degenen die zich in Nederland en België met de w a t e r h u i s h o u d i n g bezighouden. Daaruit put ze de hoop dat zoiets als grensoverschrijdende afspraken meer kunnen opleveren dan de per defini tie schimmige compromissen van Europese leiders.

at niet alleen de milieubewe ging oog heeft voor de waarde van beken en rivieren, maar sinds enige jaren ook politici hun oor lenen voor die problematiek, is volgens Freriks voor een niet onbelangrijk deel te verklaren uit het simpele feit dat er meer geld beschikbaar is, bij voorbeeld uit Europese fondsen die bestemd zijn om de samenwerking tussen landen in grensregio's te sti muleren. Met weer ander geld afkomstig van landelijke fondsen is het mogelijk om sommige beken en gebieden over te nemen van boeren die zich toch al beraden over hun toekomst. De crisis in de landbouw doet veel boeren besluiten hun land of hoeve te verkopen. Ook de dreiging van af nemende subsidies, strengere milieu eisen en de toenemende concurren tie van andere landen zet boeren er toe aan hun land anders te bestem men. De kampeerboerderij is een van de meest sprekende gevolgen van die ontwikkeling. En dan wordt een meanderende rivier die niet alleen dient voor irrigatie of water voor de koeien een regelrecht voordeel. Het is niet alleen letterlijk aantrekkelij ker, ook krijgen de boeren betaald voor het instandhouden van als waar devol aangemerkte stroomgebieden. Een echt effectieve bescherming van de beken in het grensgebied kan vol gens Freriks echter alleen plaatsvin den als België en Nederland beter sa menwerken. 'Daarmee krijg je nooit de oude beekstructuren terug, maar als ik zie hoezeer het politieke kli maat de laatste jaren is veranderd, dan heb ik er vertrouwen in dat nog voor het einde van de eeuw de situatie een stuk beter is dan nu.'

Annelies Freriks: Juridische bescher ming van beeksystemen: de grenzen ver legd. Uitgever Tjeenk Willink, Zwolle, f87,50.

U r S T I V E R S g g l 8 DECEMBER 1994 Sport

STUDENTENGOLFCLUB

COMPAK

UNDER PAR O PGERICHT

Met een spijkerbroek op de fairway

Klak

De studenten Jeroen Lemmens, Rick van der Kemp en Hans van den Bergh heb b en

Jeroen van Bree en Jeroen Fien stu deren dit academisch jaar in de Ver enigde Staten. Beurtelings schrijven zij over hun ervaringen op un/Versj. teiten aldaar. Deze week Jeroeg Fiers over drugs.

met het Sportcentrum en de Tilburgse golfvereniging Prise d'Eau het plan opge vat een studentengolfclub op te richten. Zowel voor b eginnende als gevorderde golfers ligt een lesprogramma klaar. Tegen

Geestverruimend

sterk gereduceerde prijzen. Jeroen Lemmens: 'Dat dit zal aanslaan, daarvan ben ik overtuigd.'

Marco Knippen De golfsport kan ook succesvol worden beoefend zonder ruitjesbroek [Foto: Erik van der Burgt]

ehuld in spijkerbroek en witte sportschoenen, de tas met gehuurde clubs noncha lant om z'n schouders, betreedt Je roen Lemmens, voorman van Under Par, het golfterreininaanleg. Niet echt wat je noemtetiquette, dus. Het parkeerterrein deed ook al z'n best zo te bewijzen dat het met het elitaire karakter van deze sport meevalt: niet meer dan één Jaguar, voor de rest mid denklassertjes. Golf is een kwestie van keuzes, zegt Lemmens. 'Zo'n lid maatschap mag dan ruim 1600 gul den per jaar kosten, je kunt wél elke dag op een baan terecht. En als je dan minder duur met vakantie gaat, ben je per saldo niet meer of minder kwijt dan voor een andere sport.' Prise d'Eau, zoals de door de Tilburg se Waterleidingmaatschappij beheer de golfbaan heet, is gloednieuw. Als Jeroen zich opmaakt voor de afslag op de eerste hole, wordt hem toege schreeuwd dat er matjes gebruikt moeten worden, kleine tapijttegeltjes die bij elke slag gebruikt moeten wor den. Het heeft licht gevroren en de golfclub is zuinig op het jonge gras. Jeroen schat de afstand tot de gieen in, denkt even na en pakt vervolgens een ijzei zeven. Hij haalt vol uit, de bal maakt een prachtige, hoge curve door de lucht om zo'n tachtig meter verder in de buurt van de vlag terecht te komen. Een glimlach maakt zich van hem meester, de club wordt opge

borgen en met een sigaret in z'n mondhoek slentert hij naar de bal. Hij mag dan zonder ruitjesbroek, dure golfschoenen en beschaafde trui lo pen, hoffelijk is Jeroen wel. Omdat we de baan met z'n drieën lopen en maar over één putter dat is de club waarmee de bal op de green rustig in de hole moet worden geslagen be schikken, is het een over en weer overhandigen van jewelste. Niet één keer zal hij vergeten 'alsjeblieft' of 'dankjewel' te zeggen. S t e e d s meer mensen weten de weg naar de golfbaan te vinden. Op dit moment staan zo'n 75 duizend beoe fenaars geregistreerd. De verwach ting is dat rond de eeuwwisseling dit aantal verdrievoudigd zal zijn. Ook onder jongeren neemt de belangstel ling voor de golfsport toe. Op steeds jongere leeftijd komen ze in aanra king met dit van origine Schotse spel. Het aantal jeugdspelers bedraagt in Nederland zo'n vijfduizend. Jeroen, bijvoorbeeld, speelt al vanaf zijn kin derjaren. 'Het is de enige sport waar bij je feitelijk alleen jezelf als tegen stander hebt. Als het mis gaat, kun je dat nog wel wijten aan het materiaal, of de avond stappen ervoor, maar dat zijn uitvluchten.' Uit een vorig jaar onder Tilburgse Sportkaarthouders gehouden onder zoek bleek dat ongeveer achttien procent van hen in golf is geïnteres

seerd, dat betekent dat er zo'n dui zend belangstellenden zijn. Dat de golfsport de laatste jaren een groter publiek trekt, verbaast Lemmens, die zich opmaakt om te gaan putten, niet. 'Golf is een sport waar alles in zit', zegt hij. 'Techniek, inzicht, wed strijdelementen, noem het maar op.' En, vervolgt hij, nadat ie de bal op de green van de eerste hole heeft gesla gen: 'Het is ook een eerlijke sport. Dankzij het handicapsysteem speel je zelden tegen spelers die veel beter zijn. De handicap bepaalt immers in hoeveel slagen je de baan dient rond te gaan.' Zelf beschikt L emmens over handi cap acht (een baan die is berekend op 72 slagen wordt dan gerond in 80). Voor een speler van zijn leeftijd is dat niet slecht. 'Maar ja, ik speel dan ook al vanaf mijn veertiende', licht hij toe, terwijl hij met eenfuU switch de bal zo'n tachtig meter verder op de green van de tweede oefenhole doet belanden. 'In Brunssum, waar mijn ouders lid zijn van de plaatselijke golfclub, heb ik privétraining gehad. Daarnaast heb ik altijd veel gegolfd. Zowel in Nederland als in andere Europese landen en Amerika.' De 21jarige student economie en rechten heeft er juist de afslag van de derde oefenhole op zitten. 'Niet slecht, al had ie iets minder naar links moe ten afwijken. Dan was ie zeker op de green beland', zegt de beoogde voor zitter van de Tilburgs aanstaande stu dentengolfclub Under Par. Ontspan nen aan een sigaretje zuigend leunt hij achterover, wachtend op de slag van z'n tegenstander. Hoewel deze de bal in de eerste slag net niet op de green krijgt, complimenteert Lemmens zijn opponent met het resultaat. 'Niet gek voor de eerste keer.'

Een valse start Vervolg van pagina 6

Ja hoor, dat zit ook in het Postbank Studentenpakket. Bel 06-0400.

POSTBANK

Hoeveel belasting kan het voorhoofd gedeelte aan? Deze vraag speelt bij voorbeeld een rol in verkeerssitua ties. Van Boxtel: 'Op de automarkt bestaan tegenwoordig testmodellen die naast het dashboard een video schermpje hebben waar allerlei info opstaat over bi) voorbeeld files. Het is niet verstandig dit in te voeren. Het deel van de hersenen waarin visuele informatie aankomt, wordt zo over belast. Het voorhoofd kan de verwer king van filemeldingen en de situa

i r > a t is hem aan te zien. De vierde en vijfde hole levert weliswaar net geen par op, maar op deze holes laat Lemmens zien over een fraaie tech niek te beschikken. Ook de laatste hole levert niet al teveel problemen op, al moet hij hier door een slordig heidje met een dubbele bogey (twee boven par) genoegen nemen. Druk maakt ie zich er niet om. 'Dat heeft ook weinig zin. Je kan hooguit het materiaal de schuld geven. Voor het overige ben je toch zelf verantwoorde lijk. Overigens vind ik de baan hier pas echt mooi worden, zo beschut tussen de bomen. Je kunt je voorstel len dat veel bedrijven een dergelijke omgeving benutten om de onderlin ge contacten aan te halen of zelfs zaken te doen. Dit is toch leuker dan tegenover elkaar aan de vergaderta fel zitten.' Waar het bij golf voornamelijk op aankomt, is concentratievermogen. Lemmens: 'Er hoeft maar iets te ge beuren of je raakt uit balans. Een straaljager die, zoals net bij het der de hole, langs vliegt of een tegenstan der die iets geks doet, kan ertoe lei den dat je een enorme afzwaaier pro duceert. Een rustige omgeving is bij het golfen daarom van groot belang. Het bevordert de prestatie.'

In de tweede week van februari start TSGV Under Par met een introductie cursus van tien lessen van één uur. In deze lessen (135 gulden, alleen voor mensen die lid worden)komt ondermeer de etiquette ter sprake en worden de verschillende slagen en clubs doorge nomen. De laatste les wordt verzorgd door een professional. Informatie: 013/ 677298

tie op de weg niet tegelijkertijd bij houden. Beter zou zijn om die info au ditief aan te bieden, bijvoorbeeld via een luidsprekertje. Dan wordt de info verdeeld over verschillende hersen delen en verloopt de coördinatie in het voorhoofd makkelijker.' Dat wil niet zeggen dat die coördina tie altijd feilloos verloopt, is de erva ring van veel sporters. De valse start bij het schaatsen duidt op een over belast coördinatiesysteem in het voorhoofd. 'Dat houdt motorische impulsen niet meer in de hand. Het hersensignaal naar de spieren is al vertrokken voor het startschot heeft geklonken', aldus Van Boxtel. 'Fout je van de frontale cortex.'

Hash, you smoke/sell drugs? Dit zin normaal de eerste w o o r d e n die Ame rikanen uiten als ze merken dat ikuii Nederland kom. De universiteit waar ik dit semester verb lijf doet echter al mijn vorige contacten met drugs ver bleken. D e campus heeft een aantif dorms waarin de studenten verdeeld zijn naar belangstelling en achtergrond, ik ben als liberale Nederlander in Kap pa, deh/pp/edorm geplaatst. Dezedorm is een speeltuin v o o r allerlei geestver ruimende sub stanties. Mijn medestu denten zijn elke dag op de een of an dere manier b ezig hun tolerantiegrens met b etrekking t o t w a t dan ook te verleggen. Er w o r d t natuurlijk alcohol, marihuana, xtc, cocaïne enzovoorts gedaan maar mijn medestudenten heb ben er een sport van gemaakt om alles w a t maar enigszins hallucinerend of verdovend kan werken in grote hoe veelheden naar b innen te werken. Dit b egint al met simpele dingen zoals hoestdrankjes en pijnstillers die eeo roes kunnen voortb rengen die geest dodende colleges een heel ander aan zien kunnen geven. Een andere, ietwat vreemde manier o m aan je b uzz te komen is 'to dip', dit is een soort pruim tabak die je tussen je lip en je tandvlees legt en waar je dan op sabbelt, de spuuj die dan vrij k o m t w o r d t in een fles of ergens anders heen gespuugd. Dit is niet de meest oogstrelende manieren aan je plezier te komen en wordt dan ook alleen gebezigd d o o r mensen die zich h i e r o v e r niet d r u k hoeven te maken omdat ze er sowieso smakeloos uitzien. Tegen de avond is het voof velen dan tijd v o o r brownies, dit ZI|J chocoladekoekjes die v o o r de gelegen heid met marihuana gemaakt zijn. A l deze drugs maken de Kappadorm t o t een ietwat onproduktieve dormof enig ander geb ied dan drugsinname Hoogst verb aasd was ik dan ook toen ik hoorde dat men b esloten had om's ochtends vroeg o m zes u u r o p te staan om in een weiland paddestoelen te gaan plukken die op koeiestront groeien Het zou die nacht hard gaan regenen dus mijn voorstel om een andere keer te gaan leek me zeer redelijk. Het bli|kt echter dat die paddestoelen alleen groeien als het geregend heeft en ie mogen niet In contact met zonliclii komen want dan zijn ze niet lekker meer. Ik vroeg me af of paddestoelei die op koeiestront groeien üb erhaupt wel lekker zijn maar het werd me wel weer duidelijk dat de reden van hun ontdekkingsreis in de natuur weeront spoord was in de zoektocht naar een verboden genotsmiddel, 's Avonds za ten w e b ij elkaar, ik met mijn glaa^l' melk en zij met hun paddestoelen, p r u i m t a b a k en dergelijke. Het ge s p r e k s o n d e r w e r p was de treurijt drugswetgeving in Amerika en dat het veel leuker was in Amsterdam, want daar hadden ze tenminste drugs. Daar mocht alles. N o u ja, of dat waar is weet ik niet maar koeiestront heb b en we in ieder geval genoeg.

Bo van de Graaf oto Gerard Verscl

Jeroen Fiers

OU ]a, h

filmlief trouwer Magistrale f il ;k, die prachtij ta. Als ze hem hem op zijn h ezier mee zoui I het wel. 'Dat jn maar een pa ecies de goeie, et zijn band I > n en één vrouv usici, brengt d praansaxofoni

een oor

de Franse Pér tantóme. Rond ig een kale bed 'ervende moni ai veilig ondei [ealeplekopde leander van de steile rotswi letlei krochter t|n. Daar vonde tóschutting, va hjcschetmd door ie voorkant do( l^op van de jare €epet in het sed enhouwdenaldi ^t met woningt ^pellen en ganj

•I

■ Beelden Muller in d museum D [Foto: H. G

Icrocn 'ikn

U r S T I V E R S p i g j 8 DECEMBER 1994

COMPANI MET

FELLINIMUZIEK

IN PARADOX

Klakkeloos naspelen heeft geen enkele zin' Jazzmuzikant Bo van de Graaf (39) doet van alles, van straatorkest tot claxon

oen Fiers stuaar inde V(rings schrijven 1 o p un/versi. veek Jeroen ugs.

concert en van draaiorgelklanken tot circusmuziek. Hij werd echter vooral bekend door zijn vertolkingen van Nino Rota, de huiscomponist van Federico Fellini. Samen met zijn band / Compani

mend

brengt hij donderdag 8 december in Irugs? D it ■den dieAme Paradox de bijzondere filmmuziek. rken dat ik uit versiteit waar Afgewisseld met eigen werk, dat wel. doet echter i e t drugs ver Volgens hem de ideale combinatie. zit een aantit 'Maar alles watje doet is in principe nten verdeeld 1 achtergrond, goed. Als je het maar niet klakkeloos lander in Kap St. Dezedorm kopieert.' ;rlei geestver "lijn medestu van de Graaf (tweede van links): 'Jezelf vergelijken met de groten der aarde heeft geen zin' de een ofan oto, Gerard Verschooten] jjerantiegrens it dan ool< te iurlijk alcohol, k T o u ja, hij was altijd al een merige, romantische tonen van Fel hangt', zegt hij zonder nadenken, school ging hij meteen de muziek in. e enzovoorts ^ 1 filmliefhebber. Nog steeds lini's lijfcomponist. Het begon met want het is hem al duizend keer ge Hij had nog wel de ambitie om foto tudenten heb . ^ trouwens. Vooral Fellini, ja een eenmalig optreden, ter gelegen vraagd. 'Het is de snelheid waarmee graaf te worden of filmer, maar dat naakt om alles Magistrale films. En dan die mu heid van de Felliniweek van het Nij hij bepaalde sferen tegen elkaar kan werd niks. De muziek bleef. lucinerendof ek, die prachtige muziek van Nino meegse filmhuis. Livemuziek bij zetten. Een soort zappen, ja... zo zou Hij laat het echter niet bij één kunst in grote hoe ta. Als ze hem zouden vragen waar filmscènes, was de bedoeling. Het j e het misschien wel kunnen noemen. je, hij houdt van afwisseling. Als te werken, hem op zijn begrafenis een groot sloeg gigantisch aan, 'daar moet je Heel geraffineerd. Het lijkt een beet nazaat van een oud Italiaans circusge e dingen zoals ezier mee zouden doen, dan weet iets mee doen', zeiden de mensen. je op wat ik doe: sterke melodieën, slacht treedt hij met I Compani op in .illers die eeo j het wel. 'Dat marsje uit 8'/2. Het Volgde een serietje van tien optre korte thema's. Met weinig materiaal het Utrechtse Kerstcircus, hij compo neerde en orkestreerde een concert gen die geest jn maar een paar noten, maar wel dens, dat werden er veertig en toen / veel proberen te vertellen.' voor vijftien auto's, schreef twee kor eel ander aan Compani stopte, zaten ze al over de ecies de goeie.' indere, ietwat et zijn band I Compani, zes man honderd. 'In die vorm, muziek en ^/X_ls kind was Bo van de Graaf al te draaiorgeltango's en ging a a n d e an je buzz te voortdurend bezig op de piano en de slag met een straatorkest en een bei ;n en één vrouw, allemaal beroeps film, doen we het niet meer.' n soort pruim usici, brengt de Nijmeegse alt en 'Het is het mysterieuze sfeertje dat mondharmonika, met liedjes naspe aardier. Zijn wortels liggen in de/ree ■n je tandvlees ipraansaxofonist al tien jaar de dro om sommige van Rota's stukken len van de radio. Na de middelbare jazz. In het begin van de jaren zeven ibelt, despuuji in een flesolj ;puugd. D it S I worden, maar leidt uiteindelijk naar Zeker: het is een imposant bouw ide manier om I het vijfde bouwwerkje waar de bezoe werk, en het ligt er bepaald esthetisch en wordt d ker zich plotseling onder de blote he bij, daar in die rustieke museumtuin. )r mensen die I mel bevindt, in wat de toi^n blijkt te Maar voor het overige is de schoon ik hoeven te zijn van een kerkachtige constructie. heidservaring een beetje aan de ma iso smakeloos De claustrof oob haalt daar opgelucht gere kant. Muller gebruikt een be d is het voor hoorlijke materiële overkill om de de Franse Périgord ligt het stadje an dat religieuze gangenstelsel adem. wnies, dit zi|ii herinnert het werk van de Am Overigens is het ook mogelijk om op toeschouwer een kleine portie sereen antóme. Rond 1100 was het daar or de gelegen ig een kale bedoening. Een groepje sterdamse beeldhouwer Pjotr Muller, de plaatsen waar de gebouwtjes aan naakt zijn. ervende monniken, op zoek naar in de tuin van stichting De Pont. Hij elkaar sluiten uit het bouwwerk te ' Kappadorm m veilig onderkomen, vond er de richtte daar vijf aaneengeschakelde ontsnappen om de norse, gesloten tieve dormof leale plek op de oever van de buiten bouwsels op, gemaakt van sloophout, buitenkant te kunnen zien. Dan valt drugsinname leander van de rivier de Dronne. In waar de bezoeker doorheen kan wan de omvang van het werk pas goed op. dan ook toen steile rotswand had het water delen. Het interieur van de construc Kolossale hoeveelheden afgedankte t e n had om's etlei krochten en nissen uitgesle ties bestaat grotendeels uit nauwe vloerplanken zijn verwerkt in het on lurop te staan n. Daar vonden de Benedictijnen gangen en spelonken, met hier en daar geveer 70 meter lange object. Er moet itoelentegaan r o n t groeien schutting, van boven en in de rug vensterspleten waardoor inen naar wel haast een complete ploeg tim buiten kan kijken, naar het smette merlieden aan te pas zijn gekomen gaan regenen Beschermd door de hoge berg en aan loze gazon van De Pont. Hier een nis, om dit monnikenwerk in elkaar te ri andere keer è voorkant door het water. In de daar een pilaar, elders een trappetje. zetten. Want dat is het, monniken ïlljk.Hetbll|kt l^op van de jaren groeven de paters Crème au Beurre is het eerste Het doet sterk denken aan primitieve werk; volgens Koenen 'arbeid van toelen alleen 4epet in het sedimentair gesteente, toneelstuk van de Belgische Ka grotten, maar dan gestileerd en geabs moeitevol geduld, soms met de bij d heeft en ze Mihouwden aldus een complete stad telijne Damen, voorheen actrice traheerd. Het gangenstelsel kan op betekenis: ten slotte niets opleve met zonlidu ^t met woningen, cellen, een kerk, bij de Blauwe Maandag Com verschillende manieren doorlopen rend'. e niet lekker ipellen en gangen. pagnie. Ze schreef, regisseerde, paddestoelen decoreerde en kostumeerde. Om en überhaupi het feest compleet te maken zou ■ Beelden van PJotr werd me wel ■ ze ook nog zelf moeten spelen, IVIüller in de tuin van aden van hun maar dat heeft ze overgelaten aan museum De Pont uurweeront Vera Puts, Anja van Riet en Staf (Foto: H. Gerardts] 3cht naar een Damen, de Drie Vingers. In alles 's Avonds za maakte ze de juiste keuze. t mijn glaasie addestoelen. n eenthé dansant, voorgesteld jke. Het ge door tientallen aan elkaar ge de treurige naaide beha's, corsetten en onder ikaendathet jurken, komen Tinneke en Josian terdam, want ne regelmatig bijeen om de stand e drugs. Daar van zaken door te nemen. Alles en t waar is weet iedereen gaat over de tong en ook hebben wem

reen monnikenwerk oor claustrofoben A

tig, de hoogtijdagen van die stroming, hoorde je er namelijk helemaal bij als je zo hard en lang mogelijk speelde. Bebop was voor ouwe lullen. 'Het zal wel te maken hebben gehad met het antiAmerikanisme van die tijd. Juist niet naar Amerikaanse voorbeelden kijken. Ik gmg naar Mengelberg en Breuker, dat was nieuw. 'Ik heb meer waardering voor men sen die aan rap en zo doen, dan voor iemand die kiest voor de zekerheid van de jaren vijftig. Het is heel mak kelijk, want je hebt een standaard. Je weet of je het goed doet of niet. Maar ja, wat is goed? Jezelf vergelijken met de groten der aarde heeft geen zin. De zaak is of je zelf tevreden bent, of het idee dat je had er uit komt. Dat je kunt zeggen: dit heb ik gemaakt, dus is het geslaagd. Laat de kwalitatieve beoor deling maar aan anderen over.' JL>it alles komt uit de mond van de man die nu Nino Rota naspeelt. 'Ja, nee, begrijp me niet verkeerd: ik ben niet wars van andermans muziek. Als je het maar niet klakkeloos kopieert. Het is het verschil tussen geïmprovi seerde en gecomponeerde muziek. Kijk, mensen als C harlie Mingus en Duke Ellington, daar blijf ik van af. Niet uit respect of zo, want dat zou betekenen dat ik geen respect heb voor Rota. Nee, bij die mensen wordt de waarde van de muziek bepaald door de manier waarop zij het spelen. Naspe len heeft dus geen zin. Dan zeg ik: blijf er van af of maak je eigen verhaal. Bij gecomponeerde muziek, zoals van Rota of bijvoorbeeld deDrei Groschen Oper, is dat anders. Want ook al speel je het slecht, de compositie blijft al tijd overeind. Wij proberen het natuur lijk zo goed mogelijk te doen en geven er door onze bezetting en uitvoering een eigen tintje aan.' [MvA] I Compani staat donderdag 8 december in Paradox, aanvang 21.00 uur. Entree is tien gulden.

sentiment te bezorgen. Dat is trou wens niet zo erg; het is een beetje ei gen aan de beeldende kunst. En het past ook weer wonderwel in wat we van De Pont gewend zijn: verstilde es thetiek, afgesloten van een turbulen te buitenwereld. (CBj

CRÈME AU BEURRE IN DE SC HOUWBURG

Anderhalf uur genieten van kwebbeltantes

elkaar sparen ze bepaald niet. Gaandeweg de avond veranderen hun ontboezemingen van toon. Het wordt persoonlijker (huwe lijk, seksleven, eetgewoonten) en vanaf 't moment dat er een aan

'"'."t&'&it..

'fMMK'JH m

trekkelijke oude heer b i n n e n komt, ook veel groffer. Er wordt fantastisch geacteerd, zeer natuurlijk en overtuigend, gewoonzoais het hoort. De dialo gen zijn buitengewoon grappig (en niet alleen door het Vlaainse ac cent) oi^ juist gevoelig. Met een Hammondorgel op de achter grond, ze zitten tenslotte in een thé dansant, wordt er hilarisch ge danst of verbeten gevochten. De vrolijke kwebbeltantes, zoals ie dereen er wel een paar in zijn fa milie heeft, blijken namelijk gete kend door een verleden, dat lang zaam maar zeker wordt onthuld. Je blijft op het puntje van je stoel, anderhalf uur lang. [MvA]

Crème au Beurre van Drie Vingers is dinsdag 13 december te zien in Schouwburg Tilburg, aanvang 20.30 uur. Toegang i.s 19,50 gulden.

g X O deceinber [do] Katholieke Universiteit Brabant

Z a k e n d o e n In O o s t E u r o p

\ o o i s l u d r i i l r i i l!f d i r in I f a n k r i j k r r n a r l i l r r

t( vn l',nri)p< aii H u s i i i e s \\,u ki l' u o i d t d o o r stiidii

w i i l ™ v i n d i i i vooi h n i i s r r i | > l i r , \ r r « > r g t l i i d i o ,

v e i r m g i i i g \ I K s E ( , r e n Ivvrelal u o i k s h u | ) i:e,n:;.i n i s e r l d . D r / r «<ii k h o p g.i.iii o v e r OoslI'.ilt o p , | . ii h r b b e n het k a r a k t r i v.iii r r n d i s r n i r

X ^ december [ma]

(hlderlelding

d h r . Bell ( l i i l e r i u i l i o n a a l M a n a j j e m e i i t ) e n d h r .

,]eurisrn ( Bedrij(selhiek) zullen een aantal M

B—la

d r n l r n met I O ( ) o s | E n r o p r r l u d < n l r i i r n o n a a n t a l (onferentie

Atlas conferentie Dr/l

m r i i s r n uit het h e t l r i j f s l r v r n ( v i r l k r o n l a n g s , rti (>ol

lwtfil,i4S^«* «■onfcKiitic, ïi'or!i,itil^t'fi«l (lijor

E u i o p . r l a i i i a i i Hl h a d h r l , b r i l h u r t e l k a a r in d i s e u s

\ I I N'I H n i o f i c a i i \v„>ii.ii ion for I ' d i i r i m ,iri<l f << m

ir t r r d r n

111 r [ ( J u c a l K i n ) iv ^rtiti'UI: ■ E u r o p f . m T O U I I M H a n d

(Bl')i

l i i s i h i t p m kan hi| de A l E H E t . k a m c r

m a m g I faet r r n I t t d i r r r i n a a r F r a n k r i j k . Iiifof, !f< e n i i i r h t i j v m i ; in d r E f a i l Q n i r i

lol

lf,..U)uui

iiii|nov i s a t i e o r k r s t d a t r e p e t e e r l o p d o n d r r d a g j i i j lirbjriirl,ni»trllingoiiimrrtrs])tlrn'i'l!el<laii3);(l|

OpJ"tg«"oep

S l u d i r v r r r n i g i n g (a>niple\ organiseert in samenwer

t c d i i i ï . I ) » ' v o e r t a a l \ aii d*Tij»r<'i rilt ir U Engels., maai

k i n g met (; O e e n l e z i n g d i e g e g e v e n w o r d t d o o r p r o f . T . 'I h e o r r l l . v e r b o n d e n a a n het v e r m a a r d e K a r o l i n s k a

In t I r a i l tr Mil^rn \ a i i d a a " i» hel t h e m a : ' C u r r e n t ( h a i l e n E e ^ l n ( a i i , > | i r ' . Iiiiui m a l i e i I e \ r r k r i j g e n hij lirt \akïrf>ej>sN( i l e t a n a a t l a n d e v a k g r o e p \ T V t . t c

i n s t i t u u t in S t o c k h o l m . H i j is i i i l r r n i t r n heeft zieh

s c h r i j v e n v o o r d e o p j n t g r o r p r n k a n lol 2 3 tlrmiilj

vooral beziggehouden met d r pvrh,>liiologisrhr

V o o r i n l i c h t i n g e n r n i n s e h r i j \ i n g e n k u n j e in helJ

fecten v a n b e l a s t e n d e I r v r n r r v a i m g e n r n w r r k I i r .

lifoori («>)22()8.

S p e c i a l e a a i u l a r l u !:erlï h i | a a n s l t e s s h o r m o n e n

uur in

AZ6

f o r m a t i e c e n t r u m in G e b o u w N t e r e c h t .

bloeddruk. int 17.4$

training

uur i„

n i e t a a n r e n g e s p r e k t e h e g i n n e n ' ? H o n d je jr 1

i,7A9

i r n g r o r p . ' W r r t j r n i e t h o r j r k r i t i e k k n i i t haiilinl

D o k a >vorkshop K o t o v e r e n i g i n g O m e g a in s a i i i e n w e r k i n g m e i B e n

Stagescriptiedag

( i r r g m a n ^ (fotograaf 4 V ( ; K L B ) o r g a n i r e r l e e n d o k a u o r k s h o p g e t i t e l d : • W a t d e e a m e r a n o o t t zas". l a zullen diverse dokaleehnieken

aan hod komen

( p s e u d o ) s ( > l a r i a t l e . Mai kielljiien h i j

(zoals

half f r b r u a r i 199.j m e e t e d o e n a a n r e n a.ssrrlnil

B o v r n i l i e n is e r i n f o r m a t i e te v e r k r i j g e n bij b e g e l e i

( O l . ^ . i h l 1 t 2 ) of K i a n n e D o e l e m a n (01.366312.5/ studie

VVW VM.

; Um \ \\V

\M,

uu, in l'l208

PZ208

13 december

[di]

urn in

Studiereis

H e b j e i n t e r e s s e o m m e e te g a a n o p s t u d i e r e i s naai Si

.iZ6

g a p o r e e n I n d o n e s i ë ? De r e i s is g e p l a n d v a n 29 jumli(

16 december conferentie

|hetschri)venva : leuk zi)n?

t r a i n i n g ( I r r r n o p k o m e n v o o r jezelf z o n d e r d r teil J letscoinmissie v l i n g te h e b b e n o m a n d e r e n v o o r h e l h o o f d te stotnl pet kan! Wil jij itergrondvim I n l i c h t i n g e n e n i n s c h r i j v i n g e n v o o r d e trainingliill ^a dan m e e e n b( j a n u a r i 1 9 9 3 in h e t I n f o r m a t i e c e n t r u m in gehom e studiereis t e scriptie Infori 1 de EFAC Tk

d e r s en sludieadv iseurs.

36.")680).

perdejaarsscrif

m o g e l i j k h e i d om (hij v o l d o r n d r a a n m r l d i n g i nmr

in s a m e n w e r k i n g n i e t a f g e s t u d e e r d e n v e r e n i g i n g F^x d e n zu Hen v e r t e l l e n o v e r h u n e r v a r i n g e n o p dit g e b i e d .

toiK h e r e n van foto's. Bel v o o r i n f o r m a t i e M a i k e d e Bot

K u n j r ïïrrii ' n r r ' zeggen.'' S t u d e u t e n z a l v t 11 Inrilt |, ' De studievereniging voor Letteren, P h o e n i x , verzorgt L i b r i s e e n s t a g e s e r i p t i e d a g . S t u d e n t e n en a f g e s t u d e e r

Sal)hatierrf

feet. d t i l i h e l d n i k e . d . ) a l s m e d e het i n k l e u r e n en r e

20.(10

Assertiviteitstraining H e b j e m o e i t e met h e t o p k o m e n v o o r j e z e l f ?

.4 v>\ VM.

15.00

tTse

(verwacht d a t len' P l a a t e r o v S t i i d r n t r n / a k e n v r r y o r g t ilezr g r o r p . \ a n a f dr < I n Seksueel G e v r o l l e g r v v r r k v a n iirl n l r i i w r s t u d i e j a a r k u n j r illri'iiJ ïan 14 0 0 2 0 . 0 0 L 3 7 in T i l b u r g . a a n e r n o p j u t g r o r p ( s l u d i e i n l e n i v r r i n g s g r u r p l |J

Werkstress

e r 1). t a a t o o k d e iiioüi lijkheiil o m ile r o n f r r f e n t i e in

9.:i0

H e t T i l b u r g s S t i i d . n l r n M u z i e k g e z e l s r h a p besti

14.00

lu'd(>in<Hii licl i i i i d i T w i | s t r i iixn i,mtcii \ i i j r n j d i l x "

r e n s a l o n o r k e s t d a t r r p e t e r r t oji l i i n s d a g a v o i u l ™

luc tiïM' I l a ^ i n i i s r n S o c r a l r |iriior,ininia ^ « « i ' d f n !«• l i r o k c i i I'll d a a r b i j w o r d t j^ckiktii n a a r di mi>j;tdi|k

fcl

Vv>V V M .

l i ' i i k o m s l MHir tiirrisim en \ n | f ' t i | i l > h i ' » t i ' d m ! ; . l ) c

BI.

M |l

ma de cconmnisclic spelen E c o n o m i s c h v u u r ee In f e b r u a r i 199.> p r r r n l e r i t E f a r l d r e r r s l e r r e cie KJtM s c h r s p e l e n . M e e r i n f o r m a t i e is be.sr h i k h a a r iipj ■ " ten Efactkamer BI. n met meer dar dragen. Maxime s per activiteit. Orkesten

i ( iMii.. E d u i a l i o r i : r r i i u K a i ) ( l P n > . , p f l l « ' . ü c t l ^ c r n inli 1 n a t i o n a l e I i i n l i ' i c n l i c . Iicltxli! a U l•^ahlatl(■l)i|

■

Derdejaarsscriptie

\ | s a U l i i i t h i » \dn h e l N T P ' Vii lnc|iiirv m t o tlir E.i»

\,in

0 A

En verder...

Ma do we ten Mit de te dra gul

lercunus

Mercurius zo( n de onderwijf t i n g S E . A S P . E r is n o g r i i n n l e v o o r e n k e l e stiidenle gemotiveeri 3 e v e leden K o m 1 I n s e h r i j v i n g v a n a f 9 d e r ( i i i b r r v.in I I.OOI i ( merR7ofbel.662S k a m e r B 4 1 8 of s t a n d bij \7. T. c a . 2 5 j u l i 1 9 9 3 e n w o r d t g e o r g a n i s e e r d d o o r de

[vr]

informatie>vetenschap O n d e r de naam StinfoN94 wordt de d e r d e interdiscpli

conferentie

Atlas conferentie

informatiewetenschap

sport

Kerstpiektoernooi

g e h o u d e n . D e z e s t a a t o n d e r l e i d i n g v a n prof. d r . L . G . M .

" K t i i o p e a n T o u r i s m a n d l.ei.surc E < h i e a l i o n : T r e n d »

N o o r d m a n ( K U B ) . D e o r g a n i s a t i e is in h a n d e n v a n d e

and Prospects'. Het thema van vandaagis: 'The » a y

w a t g e h o u d e n w o r d t in <le k e i s t v a k a n t i e . 1)( MIIJ

.stichtinginformatiewetenschapNederland. Na de ope

sporten zullen a a n bod k o m e n ; hrachtrnni.kfi'

. T e k u n t j r n u i n s c h r i j v e n v o o r hel K r r s l p n k

for« a i d ' . In e e n a a n t a l w o r k s h o p s zullen versehillen

n i n g zal e r ' s o c h t e n d s e e n l e z i n g w o r d e n g e h o u d e n d o o r

d r aspecten van de toekomst van het onderwijs r o n d

v i n g m a r a t h o n , j u d o , j i u j i l s u . b a d m i n t o n , s(|

d r . \ l a n . S i n r a t o n ( [ ' n i v e r s i t y of D u b l i n ) g e t i t e l d :

om t o u r i s m e e n v r i j e t i j d s b e s t e d i n g n a d e r b e s p r o k e n

h o m e t r a m e r w e d s t r i j d e n , s c h e r m e n , tafeltennis 1

' l s i n a s v i u a e t i r levrl language analysis for d o c u m e n t

» o r d e n , 's M i d d a g s zal e e n p l e n a i r e d i s c u s s i e o v e r d i t

r a l e . I i o k s r n . z a a l v o e t b a l , v o l l e y b a l e n basketbal li

r e t r i e v a l , d o r il hrip.'''. D a a r n a w o r d e n e r e e n t w e e t a l

ondervsrrp plaatsvinden.

c hl i j K o n n u l i r r e n z i j n v e r k r i j g b a a r b i j d e doffnli

parallelsessies g r h o u d e n . Tijdens de theepauzes rn d r

v a n d r b r l r c f f e n d e s p o r t e n e n b i j d e B a l i e van

\\\v

i u m l i w o r d r n er demonstraties van informatiesyste

S | i o r l e e n t r u m . D a a r n a a s t z i j n e r e n k e l e activiteiti

m e n en p r o t o t y p e s v e r z o r g d . V o o r n a d e r e i n f o r m a t i e

w a a r b i j j e j e b i j d e d o c e n t m o e t i n s c h r i j v e n , zoals

kan contact o p g e n o m e n w o r d e n met mw. R. J u r r i ë n s ,

i n d o o r t r a i t h l o n , h a n d b a l , k o r f b a l , u l t i m a t e frisbet

\M,

9..iO tol 16.45

uur in

AZ6

14 december sjinposium

naire onderzoeksconferentie

Tvieede dag van deze i n t e r n a t i o n a l e eonferentie over:

Z o g o e d als

telefoon: 013(66)2689.

[wo]

softbal.

9.30

klassiek

tol 16.30

Verder

zijn

er diverse

spectaculai

g a s t t r a i n i n g e n e n d e m o n s t r a t i e s , w a a r o n d e r ren

AA^VA^(;

uur in

v o e t b a l w e d s t r i j d t u s s e n s t u d e n t e n e n Willem 11

SZ17

squasdemonstratiewedstrijd,eenbeachtennis(liii»

Dit s y m p o s i u m w o r d t g e o r g a n i s e e r d d o o r h e t L O K V ,

stratie, eenklimdemonstratie,eengasltraininï,|i

h e t IVlBLC e n d e F a c u l t e i t d e r L e t t e r e n . H e t t h e m a is

Koninklijke liedertafel

d e k l a s s i e k e j e u g d l i t e r a t u u r . D u s y m p o s i u m wil m e t e e n b r e e d s c a l a a a n g t v . i e h l s p u n t e n een b e e l d g e v e n v a n d e d i s c u s s i e o v e r klas.sieke j e u g d l i t e r a t u u r e n

SU, e e n b o k s g a s t t r a i n i n g , e e n t u r n d e m o i i s f lalic c

I n d e k a ï n e r m u z i c k c y r l u s '94'9.5 v e r z o r g t d e K o n i n k

d e m o n s t r a t i e b c a c h v o U e y b a l , d o o r d e I\< driiaiiil

lijke Liedertafel een o p t r e d e n van het P r a z a k Strijk

kampioenen.

k w a r t e t en het S k a m p a S t r i j k k w a r t e t . Beide k w a r t e t

n i e u w e p e r s p e r t i e v e n o p e n e n v o o r al d i e g e n e n d i e d e

ten k o m e n uit P r a a g en zullen gezamenlijk het oktet

klassieke j e u g d l i t e r a t u u r ter h a r t e gaat.

v a n M e n d e l s s o h n s p e l e n . D a a r n a a s t zal i e d e r k w a r t e l

Programma:

afzonderlijk nog een werk uitvoeren. K U B s t u d e n t e n

P l e n a i r e l e z i n g e n d o o r Els P e l g r o m o v e r : ' G e h o o r d

hebben gratis toegang op vertoon collegekaart.

e n gezien o p d e V e l u w e en in A n d a l u s i ë ' e n A r i e v a n A4'VVAfNr.

den B e r g o v e r : ' K e n n i s m a k i n g m e t de geschiedenis van

20.15

de Nederlandse k i n d e r p r e n t ' . Aansluitend uitreiking

uur in de

aula

van de E. du P e r r o n p r i j s . V o o r n a d e r e informatie en i n s c h r i j v e n k u n je t e r e c h t bij C o n c h i l a Z e r r o u k en A n n e k e S m i t s in k a m e r B 1 2 3 of h e l l e n n a a r 0 1 3 (66)2773.

tot 12.10

Info

Innprovisatieorkest H e t i m p r o v i s a t i e o r k e s t v a n het T i l b u r g s S t u d e n t e n M u z i e k g e z e l s c h a p ( T S M G ) t r e e d t o p in s a m e n w e r k i n g m e t d e m u z i e k s c h o o L Bel v o o r m e e r i n f o r m a t i e A n n e m a

■itMVM. 9.1^

muziek

uur in de

aula

Ken a a n t a l k e u z e p r o g r a m m a ' s r o n d d e v o l g e n d e l l t e n i a ' s : 'Bi IV o o r b e e l d d e b i j b e l . B i j v o o r b e e l d d e Odv s

rie: 0133.57031.

uur in Paradox

De K u b a g c n d a v e r s r h i i n l w r k e l i j k s gedurendehfH» d e n ü s c h j a a r . H i ) w o r d t v e r s p r e i d in d e s t a d e n 4 ' d r u k l in I J n i v e r s . Hij w o r d t g e m a a k t o n d e r vcraiit»!»'

AANVAINC.

21.00

colofon

d e l i j k h e i d v a n h e t P l a t f o r m a a n v u l l e n d e ondermj' (Willem

Ustraat

24)

v o o r z i e n i n g e n in s a m e n w e r k i n g m e t U n i v e r s .

spe. . s p r o o k j e s e n v o l k s v e r h a l e n , D e s i r e n e n v a n d e

Redactie:

k i n d e r h n e k , ( J e r e c h t i g h e i d in d e o o r l o g . De B o s a t

Eindredactie:

las v a n d e k i n d e r l i t e r a t u u r e n De m n l t i e u l l u r e l e c a non". D e z e t h e m a b i j e e n k o m s t e n w o r d e n o n d e r a n d e r verzorgd door

.laap Goedegehuure. Karel E y k m a n

rn Imrae Dros, Vanshiitend de uitreiking van de Boek e n . l e u g d P r i j s . T o t l o t r i n v r r t e l h n g i n Woord e n k l a n k d o o r H a n s H a g e n en E n k K a r s e m e i j e r g e t i t e l d : ' K o n i n g Gilgamesj*.

Tent O ons telling O l i e v e r f o p glas

AnneMieke Binnendijk

adres I n f o r m a t i e z e n d e n

naar:

Deze t e n t o o n s t e l l i n g van F r a n k V e n t u r e s w o r d t ver zorgd d o o r S t u d i u m G e n e r a l e . In de collectie van deze

K U B t.a.v. K i i b a g e n d a

schilder b e v i n d e n zich werken van u i t e e n l o p e n d e a a r d w a a r i n k l e u r een c e n t r a l e rol speelt. Ook wat betreft

kamer \ 1 7

s t i j l e n is h e t a a n b o d g e v a r i e e r d : v a n g e o m e t r i s c h a b

\ VW V M .

s t r a c t tot l a n d s c h a p p e n , v a n s t i l l e v e n s lot p o p a r t . T e

13.1.5

zien in d e a u l a f o y e r tot e i n d d e c e m b e r .

lol IS,00

Gabe van der Zee

uur in de

nula

P o s t b u s 901.53 50(10 l , F 'I i l b u r g M a d : l \ \ ( ; L M > \ r o K I B.iNL

ISymposfum org F.AT Mercurius 1 voor enkele fanatici di^een s y m p o s i u m Heb |e i n t e r e s s ;s op kamer R7

\Uitdaging

i )i| de u i t d a g i n j van een v e r e n i , 1, kom dan e e n s lestiseenvereni; |die willen alstui accountancy of lesterorganisere lezingen, b e d r i irhchtingcn.Voo lonzeaktiviteitc icn leiden daarvai ir mensen die h i e waken Voor m e e r i tetehtopdelsabest 6626621.

TTNTTVKRS fMJ^

Matsertjes zijn be doeld voor mede werkers en studen ten van de KUB. Mits de lengte de dertig woorden met te boven gaat be draagt de prijs vijf gulden. Tot zestig r a n k r i j k . lttf<>n woorden kost een 'U-v R ] . matsertje tien gul den. Berictiten met een (para) commer cieel karakter kos ten f 25, en mo In met meer dan dertig woorden idragen. Maximaal twee matser Is per activiteit.

iis<lHgav<)iulciJ i(li>ii(leril<i(;a\fj ■nyi!,.|<iar

yrsG

lit verwacht dat het jou zou over l e n ' Plaat erover bij V r o u w e n •|). \aiiaf(lc( In Seksueel Geweld van ma. t / m lar kuil jcmpcdoj lan 14.0020.00 uur. Nieuwland lt37inTilburg.Tel.013437.S01. H'riilgsgroe|)),|| 11 tot 23 lifiei 11 kun je in hellj Beloning \ dit keer niet in de vorm van geld ;cht. [ervaring. Ervaring die je opdoet de meedoet aan De Economische lenvan Efact in februari 1995. 1 bedrijven zullen hier h u n op »or jezelf? 1 Ihting maken. i o i i d j e je n

HE C EMBER 1994

Huren? Verhuren? Ruilen Kamers en appartementen. Bel Telewoon voor vraag & aanbod uit heel Nederland. Gepsreksduur: 3 tot 5 minuten. Geen inschrijfkosten! Goedkoper informeren kan niet! Bel 0691122340 (Igpm).

H E T HELE JAAR DOOR Zin in veel sneeuw?

OP REIS MET HET POSTKANTOOR.

Busreis + 7dgse skipas + skilessen + skimat.+ app. v.a. f 499,. Gratis gebruik snowboards, videoopnames, Ned. skileraren, 4 tot 12persoons app. Ind. en groepsaanm. Bel voor bruisende aktieve skifolder: Sportiek 088017770, lid SGR.

Wintersport De goedkoopste studenten v\/intersportrels van Nederland. De mooiste gebieden tegen de laagste prijzen. Bus, appartement, plus skipas vanaf f 339,. Voor meer informatie bel Snowteam 077870118 (SGR) of Henriëtte 013674952. Voor groepen speciale kortingen.

Skireizen Goedkope skireizen naar o.a. Frankrijk en Oostenrijk. Bus, appartement en skipas al vanaf f 299,. Voor groepen speciale kortingen. GoGo Tours 0104142599, SGR/ ANVR.

Sportura Rei zen

•k k u n t hantorj it/ak<ii ïiicilf j j petdejaarsscriptie

Ihetschrijven van een derdejaars ecu asferthiteid Itie leuk zijn? '/.oiHlerdt'bedal feiscommissie van EFAC T weet l l i o o f d te sfotnl Jiet kan! Wil jij ook in Frankrijk ■achtergrond vinden voor je scrip de traininglotl j dan mee en ben verzekerd van r u m in ^ebüui^l jleuke studiereis en een Be scriptie. Informatie en inschrij iindcEFACTkamer R L imi'l<tirip'ii)\ai

iidiereisnaar 'ercunus ind van29junil T. Mercuriu.s zoekt voor de redac erd tJoor de n de onderwijscommissie nog snkele .stiulentf Ie gemotiveerde, e n t h o u s i a s t e ilcSeve leden. Kom eens langs op ka 1.00l.i. mer R7 of bek 662992.

Symposium organi seren? F.AT Mercurius heeft nog plaats vooi enkele fanatieke actieve leden, die een symposium willen organise ren. Heb je interesse, k o m dan eens op kamer R7 of bel:662992 pitdaging f JIJ de uitdaging aan om het be van een vereniging op je te ne kom dan eens langs bij Isabest. lest is een vereniging voor studen die willen afstuderen in de rich accountancy of controller. Ieder ester organiseren wij onder ande ezingen, b e d r i j f s b e z o e k e n en VQPihchtmgcn. Voor het organiseren yéonzeaktiviteitcn en het in goede icn leiden daarvan zijn wij op zoek mensen die hieraan m e e willen werken. Voor meer informatie kun je tereditopdeIsabestkamerR18l013 6626621.

STUDENTEN OPGELET!!

Goedkope studentenskireizen naar Frankrijk, vanaf 449,. Inclusief busreis, appartement, skipas en alle maaltijden. Voor info, bel Eric, tel. 632819.

Skiën & Après Ski ?

BUDGETAR " ^ Vliegtickets Manchester New York Curacao Jakarta Sydney/Melbourne

Wintersport Oostenrijk : Mayrhofen, 1 week logies/ontbijt vanaf ƒ 164,00 Frankrijk Valfrejus, 1 week logies -i- skipas, (bij 4 pers.) vanaf ƒ 245,00 Winterzon Algarve

: 1 week logies/ontbijt, vlucht en autoverhuur vanaf ƒ 468,00 Costa del Sol: 1 week logies incl. vlucht vanaf ƒ 525,00 Stedentrips Praag New York

White D reams! Vanaf 299, (bus + appartement t skipas). Ook zoeken wij nog leden vor ons Dream Team! Bel voor info en brochure: 072154259.

5 dagen bus incl. appartement vanaf ƒ 296,00 5 dagen hotel incl. vlucht (bij 2 pers.) vanaf ƒ 699,00

Infonneer bij de reisbalie ook naar onze 2.750 andere bestemmingen. Telefonisch boeken is mogelijk.

Tempo Team Tempo Team Uitzendbureau vult jouw basisbeurs aan! Ben jij tussen de 18 en 21 jaar en 1 of meer nachten per week beschikaar als loodsmedewerker m/v? Neem dan snel contact op met Martin Annink of Frea Eeftink. Tel.; 013427745.

TKA Telefoonkostentellers

Reisbalie Budget Air Postkantoor Heuvelpoort Tilburg 013-440010

S T U D I E B O E K E N H E T HELE J A A R D O O R UIT V O O R R A A D LEVERBAAR

V~amet aangeboden meubileerde kamer (± 12 m^) in eihuur voor studenten van januam)unil995.Prijsf330,-incl.Tel. '-'14,S916

universitaire a.gen.d.a 8

december

P1 o m o t je w c \ r m r A . A . Fieuks r r o m o t o r : p i o t . m r P.C. Cïilhuis Titel prooKchrilt. 'luiidische bescherming van hccks;.^tem e n ; de grenzen verlegd'. Aula KUB, 14.15 uur.

Boekhandel Gianotten Prof. Verbemelaan 100 Tüburg Tel. (013) 651111

durendeheiaiJ

in"

IltiiflilM-»

Donderdag

[' 70,- Beloni ng 1 recente, duidelijke en volledige ^fttekeningen van KWW^ |kopie 1 S*»,! Tel. 085810264 (.Simone). Stichting SEASP foep aan alle doctoraalstudenten ider verant»» inomie, rechten, FSW, VTW. Heb ende onder»!)- Wnl Wntcresse om imee te gaan op studieiti' Univer.s. naar Singapore en Indonesië? " 'It ie scriptie in het buitenland!!! "^'s IS gepland van 29 )uni tot ca. jk |uh 1995 gj jj, j.jpg r u i m t e voor wie studenten. Inschrijving 9 denbervanll.üO-U.ÜOuur: kamer B > 01 stand lii) AZ 7

f 45,— p. stuk, helemaal nieuw, ouderwets degelijk model, 3 maanden garantie, schroeven en pluggen, duidelijke handleiding, verzenden mogelijk. Telerecorder f 90, Ma.vrij. 072330949; weekend 0250248171 of 0652824712.

I ' 50,- Beloni ng F complete eeen overzichtelijke legeaantekeningen voor de tenta ps. financiering HBO, marketing jO look werkcolleges!, André 023 1377.

de stad en af?

ƒ 249,00 ƒ 555,00 ƒ1.295,00 ƒ1.430,00 ƒ1.995,00

retour retour retour retour retour

Ja hoor, dat zit ook in het Postbank Studentenpakket. Bel 0 6 - 0 4 0 0 .

EUROPA SPECIAAL REIZEN meer dan 25 Jaar maatwerk voor het or)derwijs BUDQETTOURS VOOR STUDENTENQROEPEN NAAR O.A.;

POSTBANK

5-daagse P R A A G vanaf f l . 2 0 8 , - pp 3-daagse P A R I J S vanaf f l . 1 5 8 , - PP 4-claagse L O N D E N vanaf f l . 1 7 8 , - PP 4-daagse B E R L I J N vanaf f l . 1 9 8 , - pp Voorinformatie of een vrijblijvende offerte op maat:

Juilanalaan 4 • 3722 QP Bilthoven 030-287034 LID ANVR/SQR

Piomotic mr KAV f. Hendriks. Promotor: piot.mr. M.J.G.C^ Raatpnakcrs Co-promotorcn:prol.mr I.B.M. Vrankcn en prol.dr J.A.C; van der (ield. Titel proelschiift. 'De Stichting in 'conccrnverband' Enkele privaatrechtelijke en h s caaiiechteiiikc b e s c h o u w i n g e n ' . AuiaKUB, 16.1.S uur

Vrijdag 9

december

Piumoue drs. W.I.H van Cioe nendaaJ Pinmotoi: prof.di J.P.C Kleuucn. Titel pioetschritt: 'Invest m e n t analysts and decision support for gas tiansmission on lava' Aula KUR, 14 IS uur.

Promotie di< G.J.M, vou Boxtel r r o m o t u r : prot.di C^.H.M. Brunia. Titel p m e J s e h n t t . ' N o n - m o t o t components ot slow bram potentials'. Aula KUB, 16 15 uur.

U N I V E R S V^i^

Iflll B^'V faij H«^] Ki>J

K ^ JSSB

De mededelm genpagma wordt verzorgd door de afd Pers & Voor iichtmg (gebouw B kamer 10 tel 2001) D iensten en faculteiten Ie veren via een centraal punt (het secretariaat) kopij z s m aan. uiterlijk donder dag voor 13 00 uur voor het ver schijnen van de nieuwe Univers

I V m beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formule ren D e redactie kan het be ncht wijzigen Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteits waarde voorrang

WIJ verzoeken u, wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen een week na verschijning van dn nummer te reageren bij de afdeling Registratuur en Archief, A 153 of tel 662808 De stukken zul len circa een week na verschijning van deze Univers aan de afzender worden geretourneerd Geadresseerde Afzender Prof V N e c k e l s r o u c k I n s t i t u t e Bonsignon, Remedello Drs M Ting Hoogheemraadschap Rijnland, Leiden A S Louter GGMpensioenfonds, Zeist CDL J ï i , Tilburg SSB Kamer van Koophandel, Til burg E Hoogenboom Ver Basisinkomen, Amsterdam Dhr Schoon Puntgaaf mterieurbou wers, Den Bosch Bas Wouters La Trappe, Tilburg V Dekoninck B Y E , Bunmk Vrije Tijd en Samenleving Westfrie se flora, Bovenkarspel Mare Hermans E4ASM, Brussel 1 M H Roosen European Business Studies, Eindhoven

Aluemeen Stichting SEASP

Economische Wetenschappen

DE C EMBER 1994

gewijzigde opzet van WRSS kan deze druk, W E J Tjeenk Willink en de begint, ligt een brief m e t belangrijke h o r s t de n i e u w e s t u d u idv cursus nieuwe stijl m e t in combina syllabi Inschr bi) m w I Smit, (Y informatie klaar op het secretariaat z o w e l voor propedeuse als tie m e t Inleiding Alg Econometrie 256, tel 6622811 kan uiterlijk op 6 (S171) Het IS van belang dat je deze d o c t o r a a l s t u d e n t e n Letten A worden gekozen Ookinl Bedrijfs febr 1995 brief z s m ophaalt, in ieder geval kunt langskomen op het sprei econometrie wordt m het voorjaar voor half dec , i v m de eerste op op dinsdag en vrijdag tussen I van 1995 voor h e t laatst gegeven Responsiecollege dracht Voor de groepsindeling zie 14 00 uur op kamer B 202 Ot Evenals voor deze laatste cursus zal burgerlijk h e t PEW bord Verder ligt op h e t recht A een afspraak via Bureau Ondei voor zowel Inl Alg Econometrie A secr (S 171) ligt formulier dat voor zaken (B 201) als WRS3 oude stijl na 1 sept 1995 1 jan i n g e v u l d m o e t w o r d e n en Op m a 19 dec a s vindt plaats een nog een jaar de mogelijkheid gege ingeleverd bij W Dons, wanneer je r e s p o n s i e c o l l e g e voor burgerlijk ven worden er t e n t a m e n in af te leg definitief aan het skill lab wilt deel r e c h t A Tijd 18 4 5 20 30 u u r Taalfilosofie als keuzevak gen nemen Plaats A Z 1 1 5 Besproken zal wor den het t e n t a m e n uit de syllabus op Studenten van de Faculteit dei blz 310 Tevens IS er gelegenheid tot BOW/Cursus Borrel afstudeerders teren die het Keuzevak TaaK Milieubeleid het stellen van vragen sectie K.W.W. fie willen volgen (docent di De c u r s u s m i l i e u b e l e i d , speciaal Buekens) k u n n e n op 14 dec Op vr 16 dec a s (vanaf 15 30 uur, bestemd voor doctoraal studenten om n 00 een mformatievergaj in de foyer van geb Q) geeft de sec Beleids en Organisatiewetenschap bijwonen over opzet van deci tie K W W een borrel Alle studen pen, start op vr 03 02 1 9 9 5 v a n l 3 50 evaluatievorm, inhoud e d Als ten die het afgelopen semester afstu 15 30 u u r De cursus wordt op ie in zaal P 211 deerseminars bij de sectie K W W dere vrijdag gegeven tot en m e t 21 Sociale hebben gevolgd zijn hierbij van har 04 1995 D e c u r s u s is o o k t o e te welkom gankelijk voor s t u d e n t e n m e t een Wetenschappen propedeuse m een van de andere opleidingen van de KUB Postdoctorale opleiding Prof dr N I M Nelissen Accountancy Tentamen Inleiding recht Zaalwijziging 2e semester AOre petitiecollege (W Timmer) is ver plaatst van Q Z 201 n a a r Q Z 101 (be halve op 21 4 95 naar AZ 7| LAC werkcollege (Drs P Aben) is ver plaatst van Q Z 204 naar Q Z 105

Op de inschrijfformulieren van bu Winter Universiteit Bilbao reau examens is een onjuiste naam vermeld voor dit vak, op het betref Van 3 tot 12 apr 1995 vmdt in Bil fende formulier is namelijk sprake bao, Spanje de 6e European Leisure van Recht van arbeid en organisatie Studies Winter University plaats De juiste stand van zaken is de vol Voor g e ï n t e r e s s e e r d e n is er e e n gende o p l 2 d e c om 13 3 0 u u r i n Y Z voorlichtingsbijeenkomst op 14dec 1 ishetherkansingstentamenvinde a s , 15 00 uur Plaats wordt bekend nu niet meer bestaande cursus Inl gemaakt via het VTW mededelin aibeidsrecht en sociale zekerheids genbord D e z e m e d e d e l i n g geldt recht Op 22 dec om half 2 is in AZ voor allen die zich reeds h e b b e n 116 het t e n t a m e n Inl recht, in het i n g e s c h r e v e n Voor diegenen die bijzonder sociaal recht (let overigens zich nog niet hebben ingeschreven op e v e n t u e l e m e d e d e l i n g e n over ZIJ erop gewezen dat ze op een reser zaalwijziging) Deelnemers aan de velijst k o m e n te staan cursus Inl recht die zich opgegeven hebben voor 12 dec worden toege laten tot het t e n t a m e n op 22 dec Men mag de toets echter maar een maal afleggen m de maand decem ber In jan is een herkansingsmoge Letteren lijkheid Op 7 en 14 dec wordt nog college gegeven in het vak Inl recht Op het college van 7 dec wordt een Propedeuse r e g e l i n g m b t de c o m p e n s a t i e mogelijkheden uitgereikt Informatie over de toets/tentamen regeling eerste semester wordt in KIK nr 4 opgenomen Algemeen

Oproep aan alle doctoraalstudenten Rechts economie, rechten, FSW, VTW Voor slechts een k l e m aantal studenten Tentamen Openb. Fin. 2b geleerdheid bestaat nog de mogelijkheid om mee te gaan op studiereis naar Singapore De tijd van bovengenoemd tenta en Indonesië Het is de bedoeling dat m e n (d d 16 1 95) IS gewijzigd i n Handelsrecht A en handels m deze reis h e t uitvoeren van be 14 30 u u r in zaal AZ 115 Er volgt recht A voor fiscalisten drijfsopdrachten gecombineerd een nieuwe oproep wordt m e t h e t schrijven v a n e e n Aanwijzingen m b t het t e n t a m e n scriptie De reis is gepland van 29 Tentamen In de readers staan overzichten van Geschiedenis l u m t o t c a 2 5 | u l i l 9 9 5 Inschrijving Economisch verplichte literatuur, jurisprudentie Denken 9 dec tussen U 00 en 13 00 u u r in en teksten Voor de studenten fis kamer B 418 of de stand bij AZ 7 (Macro/Micro ld, code 330 039) caal lecht dient die lijst te worden Verdere m l tel 662912 In afwijking van een eerdere mede aangevuld m e t Vetter, JJ en P J deling wordt aan studenten die het Walter, H o o f d z a k e n I n v o r d e r i n g bedoelde vak nog moeten herkansen 1993, paragraaf401 t / m 422 Het is hiertoe schriftelijk de gelegenheid toegestaan de teksten en jurispru Cursus Bibliotheek geboden op m a 30 jan 1995 o m dentie die zijn opgenomen in de dic Informatie Systemen 18 30 u u r Intekening voor deelna taten m e t de n u m m e r s 650 94 540 De cursus natuur en milieuvraag m e dient voor 15 jan 1995 te ge (voor de s t u d e n t e n N e d e r l a n d s stukken start eerder dan m de stu Op dl middag 1S dec en wo middag schieden bij h e t secr van de vak Rechtl en 650 94 542 (voor de stu diegids IS aangegeven D e e e r s t e 14 d e t en de week erop op 20 en 21 groep Alg Economie B 520, tel d e n t e n fiscaal recht) a l s m e d e de bijeenkomst van de cursus is op vr dec vindt er telkens om 14 00 uur, 662416 I n a u g 1995 zal een laatste j u r i s p r u d e n t i e o p g e n o m e n in de OS 02 1995 van 13 5015 45 uur De in het cursuslokaal van de biblio h e r k a n s i n g s m o g e l i j k h e i d worden bundel 'Arresten Handelsrecht cursus wordt op iedere vrijdag gege theek L 123 een cursus bibliotheek georganiseerd I!'(W E ] Tjeenk W i l l i n k Editie ven t / m 28 04 1995 Alle studenten informatie systemen |B1S| plaats De 1994) tijdens het tentamen te raad met een propedeuse in een van de cursus duurt een kleine drie u u r plegen Het is ook toegestaan in de opleidingen van de KUB kunnen aan Bestuurseconomie 2 Voor wie is de cursus bedoeld' p l a a t s h i e r v a n de j u r i s p r u d e n t i e , deze c u r s u s d e e l n e m e n Prof dr Bibliotheekgebruikers (studenten, wetteksten, kamerstukken e n l n c o Deze cursusgaatm het 2e semester W A Hafkamp en prof di N J M medewerkers, AIO's, professoren, terms uit andere bron te gebruiken van start De cursus gaat over het Nelissen s e c r e t a r e s s e n , d i r e c t e u r e n , voor of van e e a copieen te h a n t e r e n interne management en de externe lichters, b o e k h o u d e r s , caissières, Prints uit de databanken zijn niet sturing van n o n profits I v m de Psy doctoraal enz I die nog weinig of geen ervaring onderwijsvorm (hoorcolleges, cases toegestaan hebben m e t het zoeken van informa en opdrachten) wil de docent graag De te gebruiken teksten en htera Inschrijving interview (Beroepsvaar tie via de elektronische s y s t e m e n het a a n t a l s t u d e n t e n k e n n e n dat tuur mogen met van enig commen dighedenjopdo 8dec v a n l 3 0 0 u u r die de bibliotheek aanbiedt deze cursus gaat volgen Studenten taar zijn voorzien Onderstrepingen tot 15 30 uur en op vr 9 dec van 9 00 Voorkennis die de cursus als verplicht of keuze zijn wel toegestaan Let op mdien uur tot 12 00 uur in gang 5 Avond Elementair computergebruik, liefst vak willen lopen, woiden daarom oude readers gebruikt worden die s t u d e n t e n k u n n e n telefonisch in e n i g s z i n s b e k e n d m e t de g e m t e verzocht contact op te n e m e n m e t nen de delen waarop met jurispru schrijven op tel 662480 greerde w e r k p l e k of al eerder ge Dr E N K e r t z m a n , B 539, tel dentie, wetteksten, kamerstukken Statistiek II b r u i k g e m a a k t h e b b e n d e v a n de 662102 en Inco terms zijn afgedrukt te zijn Op 5 jan van 11 3012 30 uur vindt elektronische op het netwerk aan verwijderd er een responsiecollege Statistiek II gesloten (onlmel C atalogus, maar Statistiek Let er op dat de oude UC Pversie BIK (doctoraal) plaats in SZ 17 s l e c h t s op e e n zeer e l e m e n t a i r e niet meer geldt en dus m e t aanwe Inleidende cuisussen manier De stof voor het t e n t a m e n van Sta zig mag zijn Vanaf heden kan m e n zich inschnj Inhoud cursus t i s t i e k v o o r B I K v a n 3 j a n 1995isals Beschikt u tijdens het tentamen over ven voor de in het tweede semester Overzicht bibliotheek informatie volgt H 34 (uit deel 2 van Moors), H andere dan de toegestane bronnen verzorgde Inleidende cursussen in systemen 35 en 36 (diktaat), H 10 (uit deel 1 dan IS er sprake van examenfraude de d i v e r s e a f s t u d e e r r i c h t i n g e n Opstarten van KUBGids via de geïn van Moorsl, H 39 1 en 39 2 (diktaat), psychologie Intekenlijsten liggen tegreerde werkplek (GIW| H 40 en 41 (diktaat) bij de c o m p u t e r s c h u i n tegenover De opbouw van KUBGids Deze stof wijkt (voor wat de hoofd Informatiebijeenkomst het secretariaat van de sectie ondei Capita De Catalogus van de bibliotheek van stukken 10 en 39 betreft] af van die Selecta w i j s o n d e r s t e u n i n g (P 308) M e n Bestuursrecht de KUB van vorig jaar moet zich uiterlijk 13 jan 1995 m De verschillende zoekmogelijkhe geschreven hebben' Op dl 24 1 1995 zal m r A de Moor den van de C atalogus van Vugt informatie geven over het Tentamen WRS2, Ie doctoraal Zoeken op onderwerp m de Catalo jaar keuzevak C S Bestuursrecht De bij ASZ Econometrie gus e e n k o m s t vindt plaats van 18 45 Publikaties reserveren en verlengen In afwijking van wal m de studiegids 19 45 uur in PZ 208 De colleges Economie van Arbeid 11 Printen en downloaden van titels uit staat, zijnerditjaar voor WRS2 geen Sociale Zekerheid I worden m afwi i de C atalogus SAStoetsen bij de t e n t a m e n s (6 jan Internationaal king van het collegerooster gegevt n mededingings T e k s t overbrengen naar tekstver en 11 aug ) De te bestuderen stof recht o p m a l 0 45 12 3 0 u u i i n P Z 2 0 7 c n werker voor WRS2 blijft ongewijzigd, mclu op WO 10 4512 30 in PZ 205 Hel Catalogi van andere bibliotheken sief de stof van het SAS praktikum Op do 2febr 1995 te 18 45 uur zal eerste college v m d t plaats op ma 1 |OBN en Internet) In de schriftelijke t e n t a m e n s zullen Prof Hoyng in zaal SZ 21 een in mrt 1995 Voor groepen vanaf 8 personen kan onderdelen worden opgenomen t r o d u c t i e college geven onder de op afspraak op afwijkende tijden een waarmee de kennis van SAS getoetst titel "Mestproblemen, groeihormo PEW cursus BIS verzorgd worden Kunt u wordt H e t eindcijfer voor WRS2 nen en Philips spaarlampen of hoe m e t op aangegeven tijden, laat ons wordt bepaald als het m a x i m u m van vergroot ik mijn kansen op de ar Skill lab Advies & Onderhandelci dit dan weten het tentamencijfer en het gewogen beidsmarkt" Tijdens het college zal De literatuur voor het skill lab Ad Inschniven en kosten gemiddelde van het tentamencijfer een overzicht gegeven worden over vies &. Onderhandelen dat in feb Inschr bij de centrale balie op ni en het gemiddelde cijfer voor de zes de te behandelen onderwerpen, aan 1995 begint, is bekend veau 1, of via een e mailbericht aan inleveropgaven, m e t wegmgscoeffi gegeven zal worden op welke wijze E H Schem, Process C onsultation LIBRARY@KUB NL cienten respectievelijk 4/5 en 1/5 college zal worden gegeven en exa lts role in o r g a n i z a t i o n develop Deelname mcl cursusmateriaal is Dit alles geldt voor alle studenten mens worden afgenomen Verder zal m e n t , Addison Wesley, Hfdst 1 1 / gratis Uitgebreide handleiding ca die t e n t a m e n WRS2 doen, i n c l mededeling worden gedaan over het m 3 en 9 t / m 14 ' * P A E van de talogus kost f 5, (wordt gebruikt recidivisten Nadere inf te verkrij bijwonen van rechtszaken en ande Bunt, Management van verandering tijdens de workshop) gen bij A van Soest, B940, tel 013 re buiten college activiteiten T e en de rol van de organisatie advi 662028 vens zal de tijdens het eerste colle seur, Samsom Bedrijfsinformatie * * ge t e b e h a n d e l e n c a s u s w o r d e n Reader Advies en o n d e r h a n d e l e n uitgedeeld C olleges worden gege kenmerk 46194 020 Doctoraal Econometrie ven ledere donderdag vanaf 9 febr Op het secr (S 171) hgt een formu Onbestelbare poststukken. v a n l 8 3 0 20 0 0 u u r , z a a l S Z 2 1 Een Studenten van de opl Econometrie h e r dat voor 1 jan ingevuld moet P o s t s t u k k e n geadresseerd a a n de die voor of op 1 sept 1994 aan h u n lijst m e t data en de op die data te worden en ingeleverd bij W Dons, KUB, k u n n e n s o m s n i e t b e s t e l d behandelen onderwerpen zal tijdens doctoraal zijn begonnen wordt er op wanneer je definitief aan het skill worden Betrokkene k o m t bijvoor het introductie college worden uit gewezen datinhetvoor) aarvan 1995 lab wilt deelnemen beeld nog niet in het centraal adres gedeeld Verplichte literatuur M i L voor de laatste keer Inleiding Alge Skill lab Werving en Selectie senbestand voor of de naam is fout Wichers Hoeth, Kort Begrip van het mene Econometrie A en WRS3 oude Voor de deelnemers aan het skill lab gespeld of onduidelijk geschreven I n t e l l e c t u e l e Eigendomsrecht, 7e stijl w o r d t gegeven V a n w e g e de Wervingen Seltctie,datin jan 1995

^ ^

Internationalisering Subsidie aanvragen voor studie of stage in h e t b u i t e n l a n d voor h e t eerste kwartaal van 1995 deadline 15januaril995 Informatie verkrijg baar bij D e n i s e Lindenau, k a m e r B203 Tweede gramma

semester

doctoraalpro

De deadline voor inschrijving keu zevakken tweede semester is ver .streken Raadpleeg UNIVERS en de borden bij B201 v oor wijzigingen in het rooster De indeling in groepen voor Engels en Statistiek worden via de borden bekendgemaakt

tudieadviseur

BIJ het Talencentrum van ten der Letteren is vanaf mti nuari 1995 0,4 formatieph cant voor de functie van

Toegevoegd

docett

(vacaturenr 810 052)

Het takenpakket bestaat oil de verzorging van cursiisseii\ lands voor buitenlandse (aspi studenten op verschillende verzorging van taalcursussei uitwisselingsstudenten Bijkomende taken zullen zin bijdrage aan onderhoud vanci materiaal bij voorkeur inzetbaarheid scholmgs en adviesactiviteiti relatie tot de hoofdtaak Functie eisen doctoraaldiploma Letteren^ relevant specialisatiegebied ervaring m e t het geven van o WIJS Nederlands bij voorkem hoog opgeleide buitenlanders bij voorkeur ervaring met hel zorgen van ondersteunende ii teitcn in het kader van nasck en advisering

ur ontspanning t kort en bondig houdt zich het r hten m te korte

udievereni

iMG

vr 16 dec zal 'kest van het Ti uziekgezelscha ;n in samenwer ekschool Hetoj ndeninPaiadoj II om ongeveer last zijn WIJ op den voor ons sal ïorkest Inprinci enten welkom )m dan eens naa ties Op dl repe Btenopdo h e t i iden van 2 1 1 5 irgse Dans en IV daan Poellplein dmuseuml Voo rer het optreden CS kun je bellen

Ite internation:

ededeling tijdei ode (van 12 dec IJ bereikbaar o 30 12 30 uur oor de deelneme IS naar India gel( )ort in kunnen Ie 12jan tussen 1 Het salaris voor deze funct» pdi 10 jan heb draagt, afh van leeftijd en eni n even de tentar tten tijdens on max f 5 977,00 bruto p m ki| irrel'Dus tot 10 voltijdse aanstelling Inl kunnen worden ingewonn; dr G Meijers, tel 013 662 662508 eisot Publicatie vindt plaats ondo voorbehoud dat er geen gesel herplaatsingskandidaten vooi den zijn U w schiiftelijke solli tie k u n t u voor 14 dec a s on vacaturenr op de envelop, nt aan drs T h van den Hoek sec ris van de Faculteit der Lettes

M 1 V 1 december is Olga Zweek

hebt foto's en h foto'svanhetVi rnip die JIJ nog n n Kom dus lanj graag een pasf c e nog niet hebfc nt|e brengen a i aar je woont en 17

■ teps

innen onze veren en om op korte TEPS truien te 1 mw garderobe we ruiken, kom dan 1 3omren op de Ste eetaandatjedetr l»kzi]nerplannej :is naar Bergen u "8 1995 vindt c »or economise fliats Hebjehie kom dan ook even p 3 0 15 3Ou) Ve fnthousiaste men' Pwordenindelu wn Steps Deze co "'«zig gaan boude ereidingenvanhe fam Voor verder ' terecht bij M , «1013 358274)

Ja hoor, dat zit ook in het Postbank Studentenpakket. Bel 060400.

POSTBANK

* tentamentijd 1 BDekomkomm Mnde zo Dit w toeg open is van tio bestaat er we "1 te eten voor re n f 7,50 Nog eve " de komende kor et trappenhuis ve aapt dit zal af i ^«zorgen Midde 'Wdels aankondig 'UenwijUmfori

TTMTVERS tEi 8 DELLMBLK iwe studie adii ropedeuse al d e n t e n Letten nen op het sprei vrijdag tussen a m e r B 2 0 2 01 ia Bureau Ondei

De niemoberictiten zijn bedoeld voor studenten en gezellig heidsverenigingen plus instituten en afdelingen welke activi teiten ont lis keuzevak plooien op het 1 de Faculteit dii terrein van culPeuzevak TjalS ur, ontspanning en sport Hou gen (docent di t kort en bondig De redactie nen op 14 dec houdt zich het recht voor be nformatievergai opzet van de Cl, hten in te korten , inhoud e d Afs

udieverenigingen entium van de m IS vanaf mii i formatieph unctie van

docea

10 052) '<et bestaat oil vancursussenS itenlandse (aspi erschiUende n taalcursusscB tudenten ken zullen zm iderhoudvancu inzetbaarheid idviesactiviteiii loofdtaak oma Letteren0| ilibatiegebied het geven van» ds bij voorkem • buitenlander! •rvaring met hei iersteunendc ii ader van nasck or deze funciif ileetti)denera O bruto p m elling rden ingewonni tel 013 662'

iMG pvr 16 dec zal het improvisatiekest van het Tilburgs Studenten uziekgezelschap jTSMG) optrein in samenwerking m e t de m u ekschool Het optreden zal plaatsnden in Paiadox (Willem Il-straat II om ongeveer 21 00 uur Daarlast ziin wi) op zoek naar nieuwe den voor ons salon- en improvisalorkest In principe zijn alle instruenten welkom Heb je interesse dan eens naar een van de repeties Op dl repeteert het salonoristenopdo hetimprovistieorkest, iden van 21 15-22 15 op de Til irgse Dans en Muziekschool, Kadaan Poellplein 3 (naast het texdmuseuml Voor meer informatie ferhet optreden of over de repeti:s kun )e bellen 013-357031

te International ededehng tijdens de tentamenpe)de (van 12 dec t / m 27 jan | zijn ) bereikbaar op di en do v a n 30 12 30 uur oor de deelnemers van de studieis naar India geldt dat zij hun paslort in kunnen leveren op di 10 en 12jan tussen 10 30en 12 3 0 u u r pdi 10 jan heb je de gelegenheid neven de tentamenstress opzij te ;tten tijdens onze maandelijkse irrel'Dus tot 10 jan '

eisot dt plaats ondel It er geen gesel andidaten voor hiiltelijke solli 14 dec a s ovi de envelop, rit a den Hoek, sec Iteit der Letteii

hebt foto's en foto's Wij hebben foto'svan het Versot-introductieimp, die )ij nog moet komen ophan Kom dus langs' Verder willen ilgraageen pasfoto van jou (als we ie nog niet hebben) Kom er dus intje brengen a u b m e t adres en aar je woont enzo Tot ziens in 17

^Ttepi linnen onze vereniging zijn er planicn om op korte termijn n i e u w e STEPS truien te laten m a k e n Kan jouu garderobe wel een opfrissergeiiuken, kom dan langs tijdens kanloraren op de Steps-kamer R14 en :ef aan dat je de trui wilt bestellen pk zijn er plannen voor een studienaar Bergen m Noorwegen In 1995 vindt daar een congres 'ot e c o n o m i s c h p s y c h o l o g e n laats Heb je hier interesse voor, im dan ook even langs (di, wo, do |30 15 30u) Verder z o e k e n we ithousiaste mensen die aktief wilworden in de lustrumcommissie in Steps Deze commissie zal zich =zig gaan h o u d e n m e t de voor^reidmgen van het lustrumsy mpomm Voor verdere informatie kun 'terecht bij M a r j o l e i n L a s k e r el 013-358274)

jstbank

0400.

tentamentijd k o m t er nu echt "1 Dekomkoramertijdbegintaanaande zo Dit wil zeggen dat de open IS van dl t / m do Op di nao bestaat er wel de mogelijkheid °i te eten voor respectievelijk f 5," [ 7,50 Nog even ter informatie, ' M komende komkommertijd zal et trappenhuis verbouwd worden snapt dit zal af en toe voor overastzorgen Middels deze stukjes en 'Wdels aankondigingen in het pand uilen WIJ U informeren over even-

tuele data waarop het pand of gedeelten daarvan gesloten zullen zijn Het moge duidelijk zijn dat als het pand g e s l o t e n is er ook n i e t g e k o o k t wordt

dens de tentamentijd doorgaan, dus ga na een hele dag studeren je eens uitleven op de ergometer Op donderdag kan er natuurlijk weer gegeten worden op de loods

Aegee

De Smeetsl<ring

De eerst volgende activiteit op lokaal niveau zal in jan plaatsvinden. Op 11 lan is er een nieuwjaarsborrel in De Boekanier vanaf ±20 00 uur Dit IS geen typefout De borrel begint 2 uurtjes eerder dan normaal, omdat dan weer de 'beruchte' tentamenperiode aan de gang is Schrijf het nu al in je agenda" Aan het einde van de t e n t a m e n p e r i o d e is het misschien een idee om eens lekker te feesten in het buitenland Dit kan inHeidelberg Aegee-Heidelbergorganiseert op za 28 jan 1995 een Maskerade Het is dan ook verplicht om een masker te dragen Deentreekosten bedragen in de voorverkoop 10 ECU O m meer te weten te komen, kun je bijv een mailtje (via de l i s t p r o c ) naar Aegee-Heidelberg sturen.

Plato Het eerste semester loopt weer ten emde Daarom is er op do 22 dec een sluitfeest Komt allen'

ESN-Tilburg Het Erasmus Student N e t w o r k Tilburg h o u d t zich bezig m e t de opvang, begeleiding een sociale integratie van buitenlandse studenten. Elk semester k o m e n er zo'n 120 studenten naar Tilburg, die het Nederlands studentenleven leren kennen Elke dl av is er een ESN-borrel in Cafe 't M i n i s t e r i e , Paleisring 17 Omdat buitenlandse studenten graag willen weten wat Nederlandse studenten m h u n mars hebben, nodigen WIJ avonturiers uit om eens te k o m e n kijken in 't Ministerie Voor informatie kun je altijd langs bij R 15, geopend ma tot do van 13 0014 00 uur

Op dl 20 dec a s zal er een actualiteitencollege worden gegeven door e n k e l e d o c e n t e n van h e t Fiscaal I n s t i t u u t T i l b u r g Op dit college z u l l e n een a a n t a l v e r s c h i l l e n d e fiscale onderwerpen worden aangesneden Het college zal worden gedoceerd door mr E Kemmeren,prof D. Juch en prof J van der Geld Het college vindt plaats in zaal YZ I en zal om 14 00 u u r beginnen Na het college IS er nog een mogelijkheid o m over de aangesneden onderwerpen verder te praten onder het genot van een drankje Verder is er h e t v e r z o e k v a n h e t b e s t u u r aan de mensen die verhuisd zijn, of binnenkort gaan verhuizen, om zo spoedig mogelijk h u n adreswijziging door te geven Dit m verband m e t de administratie en de bezorging van de Forfaitair De inloopuren zijn van ma t / m vr van 11 30-13 30 uur

Platvorm FSW Hé, FSW-er ken jij Platvorm a l ' Platvorm IS een overlegorgaan van de sociale faculteit waarin o a de studentenvertegenwoordigers van de opleidingscommissies en de faculteitsraad zitten Tevens vormen een aantal leden de Beste Docent Verkiezingscommissie Platvorm pro beert door onderling overleg knelp u n t e n in het onderwijs te signaleren en op te lossen. Platvorm k o m t dus op voor de belangen van de studenten binnen de sociale faculteit Daarom starten wij vanaf 6 december een spreekuur en wel elke dmsd a g v a n l 2 0 0 - 1 3 3 0 u u r m S - l l Dit spreekuur is bedoeld om alle studenten van de Sociale Faculteit de mogelijkheid te geven h u n opmerkingen over onderwijs en andere zaken binnen de faculteit te melden Aarzel daarom m e t o m eens langs te komen'

Beloning

Polis R i l IS tijdens de tentamenperiode gewoon open van m a , t/m vr van 13 00-15 00 uur Op 3 jan is er een nieuwjaarsborrel m de Wereld Op lOjan i s d e A L V o m l 9 3 0 u u r m S Z 17 D e uitnodiging heb je hiervoor als het goed is gekregen In week 7 van 1995 staat een excursie gepland n a a r K P M G Zet dit vast in je agenda en let op nadere informatie Op het programma staan onder voorbe h o u d een inleiding door een topadviseur, de werkzaamheden en carrieremogehjkheden Inschrijven k a n v a n f ö f e b r Deelnemers van de Masterclass k u n n e n het verslag ophalen m R l 1 Foto's van het outdoor-weekend kun je nabestellen in R H , waarbij je direct dient te betalen Intro-T-shirts zijn te koop voor f4,95 O p i s o p ' H e e l v e e l s u c c e s m e t de t e n t a m e n s

VIdar Deze week hangt er een inschrijflijst op de loods voor het traditionele gezellige kerstdiner Schrijf je op tijd in want er zijn ieder jaar maar een b e p e r k t a a n t a l p l a a t s e n beschikbaar De lokatie en d a t u m worden nog doorgegeven in de v o l g e n d e Univers De compi-indoor blijft tij-

Studentenzaken

Loopbaan advies centrum

Sbit Sbit heeft weer tentamenbundels te koop We hebben tentamenbundels voor doctoraal 1 en 2 en nog een paar propadeuse bundels Als er nog personen zijn die graag actief willen worden of in h e t b e s t u u r willen, wacht niet tot je gevaagd wordt maar o n d e r n e e m zelf actie en bel onze voorzitter Joost Kooien tel 670548 Tijdens de tentamenperiode worden er geen spreekuur gehouden m o c h t je iets willen weten dan moet je onze voorzitter bellen op het eerder gen o e m d n u m m e r Het b e s t u u r wil hierbij ook melden dat iedereen die nog m e t betaald heeft per 1 december uit het ledenbestand gehaald is. Mocht je alsnoch lid willen blijven wordt er f 2,50 als extra kosten gerekend

1994

Nee, dit keer m e t in de vorm van geld maar ervaring Ervaring die je opdoet als je meedoet aan De Econ o m i s c h e Spelen van Efact m februari 1995 Vele bedrijven zullen hier h u n opwachting m a k e n Derdejaarsscriptie Kan het schrijven van een derdejaarsscriptie leuk zijn' De reiscommissie van Efact weet dat het kan' Wil jij ook in Frankrijk een achtergrond vinden voor je scriptie, ga dan mee en ben verzekerd van een leuke studiereis en een goede s c r i p t i e . I n f o r m a t i e en inschrijving m de Efact-kamer Rl

Marketing Associatie KUB We beginnen de maand febr meteen goed op WO 1 febr n wordt het symposium 'Market Orientation e) Strategy g e h o u d e n Op deze dag z u l l e n de A m e r i k a a n s e Professor George S Day, Dr Ruud Frambach en twee bedrijfsfunctionarissen een aantal lezingen verzorgen, welke allemaal betrekking hebben op Strategische Marketing Op vr 10 febr vindt devoorronde van de NMA dag plaats bij H e m e k e n in Den Bosch Ut Nationale Marketing Associatie dag zelf zal dit jaar plaatsvinden op do 23 febr in Rotterdam Op deze dag zal het team dat de Tilburgse voorronde wint, de strijd aan gaan m e t de beste teams uit Amsterdam, R o t t e r d a m , Groningen en Maastricht op het gebied van International Marketing H e t t e a m d a t dePhilipscase als beste oplost, zal worden beloond met maar liefst f 5 000,--'Voor meer informatie en inschrijvingsformulieren kun je terecht op de Mak u b - k a m e r R-25 Op di 21 febr staat deSawa Reel gepland Tijdens dit avondprogramma zullen de beste commercials van het afgelopen jaar worden vertoond m de aula Dus Makub your m i n d ' en schrijf deze data alvast in jouw agenda

Het maandelijks spreekuur voor studenten die hun sollicitatiebrieven willen laten beoordelen is op ma 12 12 1994 en09 011995 Per spreekuur k u n n e n vijf studenten worden ingeschreven De sollicitatiebrief, c v en advertentie dien je uiterlijk woensdag voorafgaande aan de afspraak op maandag in te leveren in het d o c u m e n t a t i e c e n t r u m van het LAG (zie boven) In 1995 organiseert het LAC weer verschillende cursussen en informat i e b i j e e n k o m s t e n voor s t u d e n t e n die in de eindfase van hun studie zijn of onlangs zijn afgestudeerd Data en tijden worden bekend gemaakt in Univers nr 16(12/01/95) Vanaf die dag is de nieuwe folder beschikbaar en kunnen studenten zich inschrijven Wacht niet te lang met aanmelden want de belangstelling voor de cursussen is groot' Studenten die zich aan het voorbereiden zijn op de overstap van universiteit naar arbeidsmarkt k u n n e n natuurlijk ook altijd terecht m het documentatiecentrum van het LAC In het d o c u m e n t a t i e c e n t r u m vind ie - informatie over bedrijven en organisaties - vacature-overzichten, vakbladen en de zaterdagedities van diverse dagbladen - boeken en naslagwerken over o a de arbeidsmarkt, solliciteren, loopbaanplanning, onderhandelen M o c h t je een p e r s o o n l i j k a d v i e s willen hebben over mdividule loopbaanvragen dan is het altijd mogelijk een afspraak te maken m e t de loopbaanadviseur

door onderzoek te verrichten voor maatschappelijke groeperingen Wij bieden hierbij ondersteuning en faciliteiten aan Ben je op zoek naar een afstudeeronderwerp, vrije studie o p d r a c h t , leerproject of scriptie, kom dan eens langs Hier volgt een aantal onderzoekvragen Fietserbond ENFB Eindhoven De fietsersbond ENFB vraagt zich af op welke wijze het lokatiebeleid m ruimtelijke plannen (structuur- en bestemmingsplannen) kan worden vastgelegd en op welke wijze hierdoor het fietsgebruik gestimuleerd zou k u n n e n worden Gezocht student rechten Stichting Bedrijfsgerichte Kinderopvang Tilburg Onderzoek onder bedrijven en m stellingen waarbij in h u n CAO af spraken zijn gemaakt over kinderopvang en wat doen ze h i e r a a n ' Gezocht student personeelswetenschappen, arbeidsverhoudingen of vrouwenstudies Drunense Omroep Stichting Onderzoek onder de Drunense be volking o m t r e n t de o n t w i k k e l i n g van lokale radio en/of televisie m Drunen Gezocht student letteren, c o m m u nicatie Als je interesse hebt in een van deze vragen of je wilt weten welke andere vragen er nog liggen bij de Wetenschapswinkel, kom dan eens langs in Gebouw S Onze coordinator bemiddelingen Ricus Timmers, kamer S-5, zal je graag verder helpen Je k u n t ook bellen (013-662819)

Bureau Buitenland

Spreel<uur Het spreekuur van Bureau Buitenland in N-24 k o m t op di 13 en do 15 december a s te vervallen

Opjutgroep Stel je het studeren steeds opnieuw te lang u i t ' Lukt het je met een evenwicht te vinden tussen studie en ontspanning' Komt er weinig terecht van al je studieplannen' Studentenzaken biedt je de mogelijkheid om vanaf de eerste coUegeweek m het volgende semester, mee te doen aan een opjutgroep (studie-intensivermgsgroep) Inschrijven voor de opjutgroepen kan tot 23 december' Vol IS v o l " Voor i n l i c h t i n g e n en inschrijvingen kun je m het Informatiecentrum terecht (zie boven)

Assertiviteltstraining Heb je moeite met het opkomen voor jezelf' Durf je m e t aan een gesprek te beginnen' Houd je je mond in een g r o e p ' Weet je m e t hoe je kritiek k u n t h a n t e r e n ' Kun je geen ' n e e ' zeggen' Studentenzaken biedt )e de mogelijkheid om (bij voldoende aanmeldingen) vanaf half febr 1995, mee te doen aan een assertiviteitstrainmg (Ieren opkomen voor jezelf zonder de bedoeling te hebben om anderen voor het hoofd te stoten) Inlichtingen en inschrijvingen voor de training tot 31 jan 1995 in het Informatiecentrum (zie boven)

PENDRAGON

Avalon Angels <softbal) De laatste training voor de tentamenperiode zit erop Hopelijk kan iedereen zich nu goed voorbereiden op de tentamens O p w o 25 jan starten de trainingen w e e r ' ' ' Maar eerst hebben we op di 3 jan een nieuwjaarsdiner (e k u n t je hiervoor o p g e v e n bij D a n i e l l e (070413149) D o e d i t w e l v o o r 2 3 d e c De windjacks zijn nu eindelijk binnen Heb je er nog geen of heb je er nog geen gezien, neem dan even contact op m e t Rob (635131|

Cameiot (handbal) Let op ' Door omstandigheden is de S i n t e r k l a a s - , K e r s t - en N i e u w jaarsborrelverplaatst naar di 20 dec (i p V do 15 de I Vanaf 20 30 uur ben je van harte welkom in Cafe Toxandria

Studium Generale

ffffffr

Spörlcenlruiti K.ILU.

Tentoonstelling Franli Ventures Olieverf op glas-Frank Ventures Aula-foyer t / m december Frank Ventures heeft de afgelopen jaren een omvangrijke schilderijencollectie opgebouwd Hierin bevinden zich werken van uiteenlopende aard waarin kleur een centrale rol speelt Ook wat betreft stijlen IS het aanbod gevarieerd van geometrisch abstract tot landschappen, van stillevens tot pop-art.

Korfbal Tijdens de kerstpiek houden we een open korfbaltoemooi op ma 19 dec van 21 00 tot 24 00 uur Geïnteresseerden k u n n e n zich opgeven bij Vincent (675506| of kom even langs op de training op ma 20 45 - 22 00 uur of wo 22 00 - 23 30 u u r

Golf leren

Wewi Nieuwe vragen/vacatures voor student-onderzoel<ers De W e t e n s c h a p s w i n k e l biedt de mogelijkheid om ervaring op te doen met de analyse van praktijksituaties

In het tweede semester is het mogelijk om aan een beginnerscursus golf m e e te doen Wat houdt dit in 10 lessen, waarin je alle facetten van het golfspel leert, van verre slagen tot p u t t e n en alles daar tussen in Deze kursus kost f 1 3 5 , - , hij wordt gegeven onder a u s p i c i e e n van de (nieuwe) studentengolfveremging Under Par De kursus wordt gegeven vanaf 6 febr Inschrijven voor deze

menu Periode 12 t/m 16 december Maandag

bamigroentesoep of kalfssoep zigeunerschnitzel of varkenslapje met paprikasus poestamix of bloemkool rijst-gebakken of gekookte aardappelen veg.: schnitzBl-paprikasauspoestamix-rijst luxe: entrecote au poivre

Dinsdag

tomatengroentesoep of lielöere kervelsoep kipfilet of rosbief met stroganoffsaus boterboontjes of spitskool patates frites of gekookte aardappelen veg.: gierstnotenburgerstroganoffsaus-spitskoolfrltes luxe: biefstuk stroganoff

Woensdag

erwtensoep of jullennesoep nasi goreng-kroepoekseroendeng-tjap tjoy-daging smoor-saté of deense schnitzel-spruitjesgekookte aardappelen veg: nasl-kroepoek-seroendengtjap tjoy-daging smoor-saté of eense schnltzel-sprultjesgekookte aardappelen luxe: 1/2 haan bonne femme

Donderdag

Indische kerriesoep of heidere champignonsoeps shoarma met shoarmasaus of wlldragout rauwkostsalade of rode kool met appel aardappelpuree of frites veg.: shoarma van sojarauwkostsalade-frites luxe: biefstuk champignons

Vrijdag

tomatensoep of heldere taugésoep gepocheerde vis of kop cordon bleu met hoiiandaisesaus worteischijfjes of broccoli aardappelkroketten of gekookte aardappelen veg.: pasteitje met kaasragoutbroccoil-aardappeikroketten luxe: scholrolletje met rode zalm

kursus kan op di. 13 dec. tussen 17 00 en 19 00 uur, en op ma 30 jan ook tussen 17 00-19 OOuur, op het Sportc e n t r u m ' J e m o e t bij inschrijving m e t e e n het inschrijfgeld (f 135,--) voldoen Na de kursus is het de bedoeling dat je lid wordt van Under Par om te k u n n e n blijven golven Sportkaart en collegekaart zijn verplicht' M e e r i n f o r m a t i e verkrijgbaar bij Jeroen (677298| of Rick (676912)

Kerstpiel<toernooi Inschrijfformulieren verkrijgbaar bi) de docenten en bij de Balie van het Sportcentrum Daarnaast zijn er enkele a c t i v i t e i t e n waarbij je bij de docent moet inschrijven, zoals een mdoor-traithlon, handbal, korfbal, u l t i m a t e frisbee en softbal Verder zijn er diverse spectaculaire gasttrainingen en demonstraties, waaronder een zaalvoetbalwedstrijd tussen studenten en Willem II, een squasdemonstratiewedstrijd, een beach-tennis demonstratie, een klimdemonstratie, een gasttraining Jui-jitsu, een boksgasttraining, een t u r n d e m o n stratie en een demonstratie Beachvolleybal, door de Nederlandse kampioenen

U N I V E R S Hi^ip 8 DECEMBER 1994

We naderen Kerstmis (steeds vroeger doen we dat de laatste jaren) en de prille dromen van niet te tellen studenten beginnen af te brokkelen, te verpulveren, uit elkaar te spatten, in elkaar te zakken als puddingen, leeg te lopen als ballonnen, noem maar op. Dit verschijnsel is zo oud als de straat. In september a oktober zetten tienduizenden jongelieden in alle streken des lands vol goeie moed hun eerste stap over de drempels van allerlei hogescho len, universiteiten, instituten voor uitgebreid onderwijs, weet ik veel hoe al die hersenverruimende tempels heten. Doch zo ongeveer twee maanden later jawel, als Kerstmis in zicht komt is bij velen oh zo velen de goeie moed al finaal in de schoenen gezonken; zijn de frisse plannen al bedorven; is de hoop op kennis al verschrompeld tot wanhoop; zijn ambities al verworden tot molenstenen aan de nek, en is de zin tot verder studeren om het aldus 'te maken in het verdere leven' al veranderd in de neiging om naar een touw te grijpen en zich op te hangen. Toch lijkt het de mens aange boren om verder te krabbelen en te kruipen, al is de onder grond van drijfzand, en op die manier zijn het er al bij al nog maar weinigen die rond Kerst mis definitief afhaken en we ten de meesten jazelfs alle el lende te doorploegen tot niet alleen Kerstmis en even later Nieuwjaar achter de rug liggen, Jaargang, 2, aflevering 14 maar nog later zelfs Pasen, Onze Lieve Heer Hemelvaart, de Ten tamens, de Examens, het Eerste Jaar, de Vakantie, het Tweede Jaar, het Derde, het Vierde, het Vijfde, het Zesde, het Behalen van het Einddiploma, de Eerste Baan, de Eerste Man/Vrouw, het Eerste Kindje, de Tweede Baan, het Tweede Kindje, de Derde Baan, de Tweede Auto, de Eerste Scheiding, de Tweede Man/Vrouw, het Derde Kindje, de Vierde Baan, het Eerste & het Tweede Kleinkindje, het Pensioen, het Derde & Vierde & Vijfde Kleinkind je, de Zevenentwintigste Hobby, de Wenkende Blik van God, de Grijnslach van de Duivel, Het Leven Zelve. En wat is er gedurende al die tijd gebeurd? Niets. Hebben wij heel veel kennis

rtissefmans is deze iveei^zief^

vergaard? Neen. Hebben wij steeds meer geleerd? Neen. Hebben we dan van onze fouten geleerd? Ook niet. Hebben we genoeg nagedacht? Neen. Hebben we inzicht verworven? Neen. Hebben we onze geesten kansen genoeg gegeven? Neen. Hebben we ontdekt wat waardevol werk is? Neen. Hebben we dan wel ontdekt wat ware liefde is? Nog minder. Hebben we de angst voor de dood proberen maskeren? ja, proberen wel. Is het gelukt? Neen. Zijn we eigenlijk ooit gelukkig geworden? Neen. Het spijt mij, maar neen, ooit echt gelukkig geworden, dat zijn we niet. Maar waar doen we het dan in godsnaam allemaal voorl Ik zou het niet weten. We maken onszelf wijs dat er hoe dan ook een reden is waarom we het in godsnaam allemaal doen; we zijn er zeker van dat onze levens hoe dan ook in godsnaam gerechtvaardigd zijn; we harden ons om er geen moment aan te twijfelen dat het hoe dan ook later in godsnaam niet allemaal tevergeefs zal zijn geweest wat we hebben gedaan, of niet gedaan; wat we hebben nagelaten te doen, of niet nagelaten; wat we hebben bedacht, of niet bedacht; wat we hebben geprobeerd, of niet geprobeerd; wat we hebben nagestreefd, of niet nagestreefd; wat we hebben gezocht, of niet gezocht; wat we hebben gevonden, of niet gevonden; wat we hebben bijgedragen aan de Geschiedenis Van De Mensheid, of niet bijgedragen. Maar... Er is geen reden. Er is geen zekerheid. Er is geen rechtvaardiging. Wel is er twijfel. Ja, wel is er twijfel. Altijd en overal. Van de ene Kerstmis naar de andere Kerstmis: een jaar gevuld met twijfel. Van het ene Nieuwjaar naar het andere Nieuwjaar: een jaar gevuld met twijfel. Van de ene Verjaardag naar de andere Verjaardag: een jaar gevuld met twijfel. Van het ene Studiejaar naar het andere Studiejaar: een jaar gevuld met twijfel. Van de ene Liefde naar de andere Liefde: een tijdje gevuld met twijfel. Van de Geboorte naar de Dood: een heel leven gevuld met twijfel. Ben ik een pessimist omdat ik dat beweer? Ach neen. Integendeel. Een godverdomde optimist ben ik! Want twijfel is prachtig! Twijfel is de bron van alles! Zal ik dit of zal ik dat: daar ontstaan keuzes uit! Zal ik si of zal ik la: daar ontstaat kunst uit! Zal ik pontus of zal ik pilatus: daar ontstaat zelfkennis uit! Zal ik leven of zal ik sterven: daar ontstaat Nieuwe Kennis uit! Nieuwe twijfel, frisser, hoopvoller, moediger, zinniger, mooier dan de oude. Ververs, Oh Jeugd, zo vaak mogelijk Uw twijfel, en Uw Bestaan zal niet Verdoemd zijn! En nu een aspirientje en naar bed. (HB, te Gent)

Thailand

Waarom Thailand, vraag i t r'"'^^^^ verwacht dat ze uit zal wijo over de schoonheid van Khi tempels, van wilde bergvolki en trektochten per olifant M ze geeft geen an twoord enkijkti: het treinraampje naar wintei polderland. Ik ken haarliit de col legezaal. Verzorgd, timide, typj secretaresse. Nu draagt ze ie^er schoenen en een kaki spijker broek. Een overvolle rugzak stmt Wann naast haar met labels van Smgi pore Airlines aan de draagbanden tóverskerstui Vind je het niet eng om alleen stap te gaan, gooi ik het over eenien studenten 01 andere boeg. Ze blijft uit het en welk beeld z raampjekijken en schudt vanme Mijn vriend is daar. jorstelt met ha; O. Een gevoel van onbehagen glijdt plotseling over mijn mv want eensklaps herinner ik me\ dat de vriend, haar vriend, snAel Ie maanden geleden overledenis. Of verwar ik haar met lemandm ders! Wellicht bedoelde ze vriend! Misschien dat ze een nieu we liefde gevonden heeft! Nu pit valt me op dat ze haar ogen ma

lerstspec

^Bodi■cwf con nn de meeste k

itad zoals die o

je kijk op het " opzet afgewend houdt. H oe kq denk je te blijven vraag ik lafki ivaat is dat weti tig Ik weet het nog niet ani woordt ze zonder op te kijken Misschien een half jaar, mis schien tweemaanden, misschien ben ik over twee weken al weei terug. Achter haar wegkijkende ogen k gin ik een tragedie te veimoeki en voel onbedwingbare nieum gierigheid opwellen. Wat is er gebeurd! vraag ik in eens en schaam me onmiddelhjl voor mijn indiscretie. Voor het eerst kijkt ze me aan. Ze hadl diep adem en begint in korteza nen tepraten. Zeverteltoveihm vriend emdiens interesse inkt Iden zal een Boeddhisme. Over zijn fascmütie2ï) euforisch sic voor het monnikenleven, zijnk gelijkse meditatieuurtjes enziiii iskend als die dromen over de volstrekte rust bestuursgebouv van het Nirvana. Vorig jaar werd hij plotselingziei. op 13 decembe In het ziekenhuis constateeida ze multiple sclerose. Niet val «en de NOScar laterbesloothijnaarAziétegaüd Nu kon het nog, meende hij. U en joelden zo'n ter zou hij zich alleen nog pi' rolstoel kunnen voortbev/epf studenten het Van de zomer is hij vertrokhr' de bezetters n? Ik heb hem op het vliegtuiggatt en hij beloofde dat hij zou belke onderhandelen zodra hij m Thailand was. Ikhè nooitmeeriets van hem gehooii f n Bestuur sk Niemand weet wat er gehemde maar een paar weken laterisbi t dood in zijn hotelkamer gevon den. Ergens in het oerwoudaam grens van Birma. De mensem" 'e staande ovati{ dat dorp wisten niet watzewl aars te beurt viel hem aan moesten en naaiplaci van een ochtend selijk gebruik is hij diezelfdeM Vol bezetters om nog begraven. Nu ga ik hem dm' begonnen. Stude van de studenten opzoeken. hielden de deure Met haar kijk ik uit het raamp Sloten om met d en zie de avond vallen oveikat zetting het colle toorgebouwen en industneteiK' dwingen in te ga nen. Enziehaarlopen, typesectt vier uiteenlopen taresse met legerschoenen. Doo' Éen. De bezetter het hete, zompige landschap aft *ntal liep in de de Birmesegrens, opzoeknaaiW van de morgen o graf van een jongen die droonw % vroegen hete over de rust van het Nirvana Pand tegen de ve Kgegeldmetdui de handelwijze \ Van Lieshout a verder tegen ni( ten koste van sti Het college were

ITZEN H

OJB

Wat vinden buitenstaanders van hun tijdelijk verblijf aan de KUB! Deze week aflevering 14: Kaoru Takano (22) uit Tokio (Japan), student ESP (European Study Program).

ö l / d c U X l X t / X O I 'i^t jullie allemaal denken dat wij in Japan zo fi, . ■ . ■ ■ ■ I hard werken. Om op een universiteit te komen .. ■ ■ ..,■".. . . „ . " ,..r^ ^., .^ . moeten we inderdaad hard werken, maar als stu denten eenmaal binnen zijn, doen ze niets meer. Dat weet ik zeker. Voor het bedrijfsleven kan ik het natuurlijk niet 'Voordat ik naar Tilburg kwam, heb ik eerst nog een maand door zeggen, maar volgens mij blijven die ook alleen maar na vijven Europa gereisd. Ik heb ontzettend veel gezien: Engeland, Zwitser doorwerken omdat ze dan overuren krijgen uitbetaald. De gene land, Spanje en alles ertussenin. Na die maand had ik genoeg van het ratie voor mij, die werkte volgens mij wel hard. Maar mijn eigen trekken. Toen ik uiteindelijk in Tilburg arriveerde had ik echt het generatie is heel lui. gevoel dat ik 'thuis' kwam. 'In Japan bestaat geen studiefinanciering. Ik studeer aan een privé 'Het eerste wat me hier opviel was dat iedereen hier zo groot is. En universiteit en de achttienduizend gulden collegegeld moeten mijn dat het in de bibliotheek altijd zo druk is. Je moet hier vechten voor ouders zelf ophoesten. Dat is inderdaad veel geld, zeker als je be een plaatsje. Als je in Japan maanden voor de tentamens ai in de denkt dat mijn broertje en zusje straks ook willen gaan studeren. bibliotheek wordt gesignaleerd, dan verklaren ze je echt voor gek. 'Met kerst komt mijn familie naar Tilburg. Samen gaan we dan naar 'Het niveau van de vakken die ik aan de KUB volg vind ik heel hoog. Londen en daarna wil ik zelf ook nog een tijdje door Europa gaan Ik moet hier hard werken om het allemaal bij te benen, terwijl ik reizen. Zolang ik hier ben, wil ik het er echt van nemen. In de zomer voor mijn studie economie in Japan werkelijk niets doe. Met uitzonde ga ik weer terug naar Tokio. Wat ik van daar erg mis is het skicn m ring van de tentamenperiode misschien. Wat ik hier in één jaar leer, de bergen, het strand, en de mogelijkheid om te kanoën. Maar straks daar hebben we in Japan toch wel vier jaar voor nodig. heb ik daar weer alle tijd voor.' 'Met vrienden discussieer ik regelmatig over hoe het toch komt

[Tekst: Jiska 't Mannetje, foto: Erik van der BurgtJ