1993 12 09

Weekblad van de K a t h o l i e k e

Universiteit

KUB aan vooravond belangrijke toekomstconferentie

Fotografen voor Bosnië

'We moeten niet ten onder gaan aan onze eigen meerspalt' De KUB is momenteel druk doende haar toekomst in kaart te brengen. Deze maand moet op een universiteitsbrede conferentie consensus ge­ vonden worden over een aantal belangrijke beslissingen. Collegevoorzit­ ter prof. dr. G. van Veldhoven schetst het belang van de conferentie: 'We moeten elkaar op essentiële thema's weten te vinden, anders zou het verschrikkelijk zijn.' Volgens plan moet de toekomstvisie van de KUB in maart in de universiteitsraad worden bekrachtigd. de terugloop van HBO­instroom (terwijl de KUB hier, meer dan de gemiddelde universiteit, van weet te genieten) en, de toenemende 'agressie van de klassieke universi­ teiten op de wervingsmarkt.' G e­ vaarlijk zijn ook de geringe arbeids­ marktperspectieven voor zowel af­ gestudeerden als aio's, de wacht­ geldproblematiek die toekomstige werving blokkeert, de geringe prio­ riteit van alfa­ en gamma­onder­ zoek wat betreft de tweede geld­ stroom, en het toenemend belang van het derde­geldstroom­onder­ zoek, terwijl de KUB in deze, in vergelijking met elders, matig pres­ teert. Tijdens de conferentie, die deze maand plaatsvindt, en waar bij zo­ wat alle kopstukken van de KUB aanwezig zullen zijn, zal op basis van de SWOT­analyse gezocht worden naar het goede beleid voor de toekomst. Het college, verzekert Van Veldhoven, heeft met het 1 schrijven van de analyse zijn huis­

Sinds september dit jaar werken de bestuurders van de KUB aan een toekomstplan voor de KUB, voor de jaren tot en met 1998. Onlangs ver­ scheen de zogenaamde SWOT­ana­ lyse, een opsomming van sterke en zwakke punten van de KUB, van de bedreigingen die ze boven het hoofd hangt en van de kansen die ze kan aangrijpen. De analyse signaleert tal van bedreigingen voor de KUB. De teruglopende studentenaantallen,

' Univers en KUB ' met de kerst Volgende w e e k verschijnt de laatste Univers voor het kerstreces. O p 13 j a n u a r i zijn w e terug. D e KUB sluit haar poorten op 24 decem­ ber o m 14.00 uur. Maandag 2 j a n u a r i k u n t u er w e e r terecht.

Amsterdamse aio's krijgen weer beurs Met een beetje creativiteit kun­ nen de universiteiten zichzelf verlossen van een lastig pro­ bleem: de werknemer­status van assistenten­in­opleiding (aio). Wie haar aio's een andere naam geeft, is vrij om ze voortaan een beurs te geven en hoeft ze ook geen uitkering te betalen als ze werkloos worden. Minister Rit­ zen zint echter al op een tegen­ zet. Volgens de wet zijn aio's tijdelij­ ke werknemers die ­ meestal voor vier jaar ­ bij de universiteit worden aangesteld. Vindt een aio na die periode geen baan, dan moet de universiteit hem een uitkering betalen. De universi­ teiten willen daar vanaf, maar hebben nog geen besluit geno­ men. De werkloze aio's kosten hun jaarlijks 56 miljoen gulden. De Universiteit van Amsterdam (UvA) heeft het voortouw geno­ men. In 1994 is de UvA naar schatting 6,5 miljoen gulden kwijt aan werkloze aio's (die na vier jaar vaak nog niet zijn gepro­ moveerd). Rector­magnificus prof. dr. P. de Meijer wil aio's daarom de werknemersstatus ontnemen, zo werd onlangs be­ kend. Zij moeten voortaan een beurs krijgen in plaats van sala­ ris. [PE/HOPj Zie ook aio's pagina 4

werk gedaan, en zal zich terughou­ dend opstellen. 'Het woord is nu aan de diverse geledingen.' De inzet is niet louter een 'vrijheid­blijheid'­ verhaal, benadrukt de collegevoor­ zitter. 'Het kan bijvoorbeeld niet zo zijn dat wanneer wij signaleren dat het derde geldstroom­onderzoek be­ langrijk voor de KUB is, de econo­ men zich hiervan niks zouden aan­ trekken.' Ook over een belangrijk thema (moet de KUB groeien, of sturen we louter op kwaliteit?), moet een zekere mate van consen­ sus gaan ontstaan. Van Veldhoven: 'Als je zegt: je voert een volumebe­ leid, en je constateert dat de markt voor groei niet gevoelig is, dan be­ tekent dat dat je een geweldig aan­ tal instrumenten ervoor zult moe­ ten inzetten. Dan kan het niet zijn dat de ene faculteit zus roept, en de andere er recht tegenover staat.' Als belangrijkste bedreiging voor het lopende ontwikkelingsplan, waar­ in Van Veldhoven met nadruk zegt een 'aantal vrijheidsgraden aan de faculteiten' te laten, noemt de collegevoorzitter het 'ontbreken van consensus op de wezenlijke punten'. Van Veldhoven: 'Warmeer die niet ontstaat, dan word je echt gehinderd door je eigen meerspalt, en dat kan niet de bedoeling zijn.' [PvdB]

Brabant

Laat de Nederlandse intelligent­ sia haar beurt voorbij gaan in de oorlog in voormalig Joegoslavië? Binnen de universiteiten wordt vertwijfeld gereageerd. Een rond­ gang langs bestuurders, studenten en beleidmakers binnen de uni­ versiteiten leert dat machteloos­ heid overheerst, al wordt de actie van het Nederlandse Fotografen­ platform zonder uitzondering breed gesteund. Woensdag 8 de­ cember beleefde de actie het hoog­ tepunt met de publikatie van een paginagrote foto in tal van kran­ ten. [PE/HOPl Zie ook pagina 10

Beenmode van elk nivo voor iedere "beurs" Helmond, Elzaspassage 8, Telefoon 04920­26239

" adriënne . heijmans

Tilburg, Emmapassage 10, Telefoon 013­364276

'Ritzen mag niet meer terugkomen'

Studenten versus de baas Je moetje punten voor de poorten van de hel wegsiepen. Ageerden studenten vorige week tegen de collegevoorzitter. Zo erg is het niet, leert het Univers­ debat. Maar een wat informelere houding van de baas zou welkom zijn.

4 De koe als icoon De KUB­studiedag over de Amerikaanse filosoof Peirce gaat vrijdag 10 december over tekens. Ellen van Wolde, hoogleraar bij de theologen, legt uit hoe koeien de kijker verleiden tot nieuwe betekenissen.

De onderwijsminister waagde zich ten tweede male aan een debat in het Tilburgse hol van de leeuw, in de aula van de KUB. Een bommel­ ding betekende het voortijdig ein­ de van het vorige debat op 13 sep­ tember. Een onbevredigend einde, vond Ritzen toen en hi j beloofde een voortzetting. Die kwam er, maan­ dag 8 december, en nu bleven bom­ meldingen, maar ook het echte vuurwerk uit. Enige honderden studenten keken geboeid naar het debat tussen de mannen en vrouwen op het po­ dium, ze luisterden geïnteresseerd

naar de argumenten en tegenargu­ menten, maar waren amper tot deelname aan de discussie te bewe­ gen. Dat ondanks dreigementen van de voor Ruud Vreeman ingeval­ len discussieleider Hugo Backx ('Is er al een vraag uit de zaal? Anders krijgt Jo Ritzen het woord'). En dus waren het met name de vijf forumle­ den die zich bogen over de vraag hoe het nu zit met de kwaliteit van het onderwijs. Die is prima, nog nooit zo goed geweest, betoogde Ritzen, daarin bijgestaan door KUB­rector Len de Klerk en Katholieke Leergangen­

♦ Na afloop van het debat staat minister Ritzen nog even de pers te woord. [Foto: Enk van der Burgt)

voorzitter Frans Slangen. Die is al­ lerbelabberst, stelden Sharon Dijks­ ma, voorzitter van de Jonge Socia­ listen en kandidaat­kamerlid voor de PvdA en Simone van Geest, de voormalig LSVb­voorzitter en kan­ didaat­kamerlid voor Groen Links. 'Hier tekent zich duidelijk een scheidslijn af', constateerde Backx tevreden. Vervolg debat pagina 3

Tijdgericht ouderenbeleid Dat bepleit Ruud Mutfels, hoogleraar Ouderenbeleid. In zijn openbare rede op 6 december rekende hij af met het spreken over dé oudere. Hij schetst de intragenerationele verschillen. Aangaande artjeid, inkomen. En participatie.

9 december 1993

lUNlVKRSm E

U

niversiteiten vragen ook op landelijk niveau advies aan studenten. Voordat de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) haar beleid vaststelt, mag de Studenten Advies Commissie (SAC) haar zegje doen. Elke universiteit heeft een student in de SAC. De voorzitter is daarvan de belangrijkste en dat is dit jaar KUB­student Arjan Dikmans. 'Ik heb een bepaalde visie over onder­ wijs en die strookt niet altijd met het beleid dat er wordt gevoerd. Omdat ik mijn ideeën ook nog eens aardig kan onderbouwen, wil ik de kans aangrijpen op te komen voor mijn idealen. En dat zijn er nogal wat. Zo vind ik dat de studiefinan­ ciering ondergebracht moet worden bij Sociale Zaken. Dat lijkt extreem, maar de LSVb wil het ook en het zou me niet verbazen als de VSNU nog ooit zover komt.' Dikmans ging drie jaar geleden in de studentenpolitiek onder het motto 'Individueel zet je een pres­ tatie neer, winnen doe je met el­ kaar'. Hij werd bestuurslid van de Tilburgse studentenvakbond TSB. Na anderhalf jaar zocht hij een nieu­ we uitdaging. 'Als vakbondsman kun je alleen maar vanaf de zijlijn roepen en ik wilde meedoen aan het spel. Ik wilde meebeslissen.' De student Sociale Economie stapte daarom over naar de Progressieve Studenten Fractie (PSP), die hij sindsdien vertegenwoordigt in de universiteitsraad. De u­raad stuurt Dikmans nu al voor het tweede jaar naar de SAC om namens de KUB op landelijk niveau de studentenbelan­ gen te verdedigen. Op de voorzit­ tersstoel van de SAC lijkt Dikmans een plaats te hebben waar iets te winnen valt. De vraag is echter of de VSNU de adviezen van de stu­ denten ook opvolgt. Universiteiten hebben doorgaans andere belangen dan studenten. Bovendien beweren de studentenvakbonden en leden van de VSNU zelf dat de studenten­ commissie alleen een schijn van inspraak hebben, en daarmee de 'geweldige goedheid' van de VSNU hoog houden.

voor de VSNU dus van wezenlijk belang om studentvriendelijk te zijn. De universiteiten vergeten dat wel eens, maar het helpt veel als wij ze daar op wijzen. Bovendien heeft de SAC­voorzitter evenveel te zeg­ gen in de commissie die over stu­ dentenzaken gaat als de andere le­

U

W

S

den, de rectores magnifici.' Ondanks de vele ijzers die de SAC in het vuur lijkt te hebben, meldt het laatste jaarverslag van de com­ missie niet meer dan twee wapen­ feiten. Op aanbeveling van de SAC, adviseerde de VSNU aan de visita­ tiecommissies om een student op

Van vergaderclubje naar serieuze meepraters Als de rectores magnifici van de Nederlandse universiteiten vergaderen, mag er één student meepraten. Dat is dit jaar KUB­ student Arjan Dikmans. Hij is voorzitter van de studentencommissie die de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten adviseert. In deze rol wil Dikmans de universiteiten student vriendelijker maken. 'Want dat vergeten ze nogal eens.'

Het plan van de Dienst Bouw en Huishoudelijke zaken (DBH) om de rijwielkelder afsluitbaar te maken en te laten bewaken door medewer­ kers van de stichting Banenpool gaat voorlopig niet door. Het Colle­ ge van Bestuur onderschreef het voorstel maar wil er zelf nog geen geld voor vrijmaken. DBH onder­ zoekt begin januari of het voorstel kan worden gefinancierd uit zijn eigen innnovatiefonds. Het voorstel van DBH kwam voort uit een verzoek vanuit het CPO­ overleg waarin was gevraagd een beleid te ontwikkelen om de fiets­ diefstal terug te dringen. 'Uit nader onderzoek bleek die diefstal mee te vallen,' vertelt Peter Kersten, hoofd van de dienst.' Vanaf het KUB­ter­ rein werden in 1992 negenentwin­ tig fietsen gestolen en elf bescha­ digd. In werkelijkheid zullen die aantallen nog wel iets hoger uitko­ men, omdat niet iedereen die slachtoffer is van deze vorm van criminaliteit hiervan ook aangifte doet bij de bewakingsdienst. Wij achten deze cijfers niet exorbitant hoog.' Desondanks wil DBH werk maken van veilig stallen en lanceerde de dienst voorstellen aan het college.

'Ik was niet tevreden over onze pres­ taties. Ik wilde serieus worden ge­ nomen. En dan kun je twee dingen doen: het bijltje erbij neergooien of ten strijde trekken. Dat laatste doen we nu. We hebben sinds dit jaar een aantal werkgroepen die een speci­ fiek onderwerp voorbereiden. Zo houdt er één zich bezig met door­ stromen en richt een ander zich op de verschillende posities van HBO en universiteit. Iedereen buigt zich over het HOOP. Deze opzet blijkt al te werken. Bij de reactie van de VSNU op het HOOP zijn een aan­ tal punten uit ons advies meegeno­ men, die eerst helemaal niet op de lijst van de VSNU stonden. Zo heeft de VSNU zich na ons advies uitge­ sproken tegen de premie voor snel studeren. We zijn dus op de goede weg, maar ik denk dat er nog meer in zit.' Zijn eigen stokpaardjes komen bij de SAC net zo weinig aan bod als bij zijn eerste post, de TSB. Vooral het allochtonenbeleid binnen het onderwijs ligt hem na aan het hart, maar binnen de SAC wordt hierover niet gesproken. 'Wij behandelen met name zaken die op de VSNU­ agenda staan. Het vervelende aan de VSNU is dat de vereniging door universiteiten wordt gebruikt om elkaar uit het eigen vaarwater te weren. Daarom zijn ze te weinig bezig met studenten­ en onderwijs­ beleid. Ik wil dus beginnen daar iets aan te doen. Ik streef ernaar dat universiteitenstudentvriendelijker worden.' [VS]

'Wij zijn voor de VSNU inderdaad een excuustruus', geeft Dikmans toe. 'Toch kunnen we wel wat be­ reiken. Zonder studenten kan de universiteit niet bestaan. Het is

Stallingbeleid op lange baan

te nemen in haar gelederen. En na een lobby van de SAC sprak ze zich uit tegen de tempobeurs. Voor een adviesorgaan dat serieus iets zou kunnen inbrengen, is dat een geringe opbrengst. Het lijkt erop dat de Studenten Advies Commis­ sie gewoonweg niet veel gedaan heeft. 'Dat klopt', beaamt Dikmans. 'We hebben in het verleden niet goed gewerkt. We waren een verga­ derclubje, met mensen die wel leuk wilden meepraten, maar uiteinde­ lijk weinig inbrachten. Dat gold voor iedereen, ook voor mezelf. Bovendien wilden we over alle stu­ dentenzaken praten, daardoor had­ den we de tijd niet om iets uit te werken.'

♦ Foto: Enk van der Burgt

Idee is om banenpoolers in te zet­ ten ter bewaking van de fietsenkel­ der, om in de 'daluren' preventieve controle uit te oefenen bij de overi­ ge rijwielstallingen, om toezicht te houden op het ordelijk stallen van fietsen en om kleine reparaties te­ gen betaling te laten verrichten. Ook wordt de mogelijkheid geop­ perd om in de afgesloten rijwielstal­ ling een bewaakte garderobe te creë­ ren waar jassen, tassen en brom­ fietshelmen in berging kunnen worden gegeven. Het hele plan kost jaarlijks ruim 22.000 gulden en vergt een eenmalige investering in de verbouwing van de fietsenkelder van 35.000 gulden. [MJj

Arbeidstijdverkorting studentassistenten TFT Studentassistenten krijgen aan de Theologische Faculteit alleen nog aanstellingen voor 75 procent van de tijd. Daarmee hoopt het facul­ teitsbestuur toekomstige tekorten in het budget voor de tien tot twaalf studentassistenten te voorkomen. Tot deze maatregel is besloten toen bekend werd dat het ministerie van Onderwijs de wachtgelden voor studentassis­ tenten voor re­ kening van de instelling wil la­ ten komen. Oor­ spronkelijk zou dit beleid 1 ja­ nuari ingaan, maar zover is het niet geko­ men: de plannen zijn voorlopig uit­ gesteld. De decaan van de Theolo­ gische Faculteit, prof. dr. K. Merks, verwacht echter niet dat dit uitstel ook afstel betekent. 'Ik verwacht dat de regeling later dit jaar wel zal ingaan. Als het anders uit zou pak­ ken dan kunnen we er in ieder ge­ val nog op terugkomen. Dit is na­ tuurlijk een noodmaatregel.' Op de KUB zijn vooralsnog geen plannen om de aanstellingen van studentassistenten in te perken.

Stafmedewerkster rechtspositie mr. A. Oomen houdt de ontwikke­ lingen in de gaten, maar verwacht niet dat het er voorlopig van zal komen. Merks neemt desondanks liever het zekere voor het onzeke­ re: 'Wij zijn maar een kleine facul­ teit en hebben niet de financiële speelruimte die de KUB heeft.' De faculteitsraad van de TFT stem­ de ook in met een andere wijziging in het beleid voor studentas­ sistenten. Na twee jaar zal in principe geen verlenging van de aanstelling meer volgen. Op die manier kan enigszins worden voorkomen dat een studen­ tassistent na zijn contractperiode recht heeft op meer dan een half jaar wachtgeld. Volgens Merks is dat echter niet de belangrijkste reden: 'De achtergrond is vooral om voor doorstroming te zorgen, zodat an­ deren ook de kans krijgen.' Want belangstelling voor een aanstelling is er genoeg, benadrukt Merks. Bin­ nen de KUB geldt al een maximale termijn van aanstelling van twee jaar. [AvdE]

Maximale aanstelling van twee jaar

♦ Foto: Enk van der Burgt

Trajecta is het blad van de Hoge­ school M idden Nederland. Het is tegenwoordig ook in de kiosk te verkrijgen, hetgeen een unicum is voor een hoger onderwijsweek­ blad. Het blad meldt deze week dat veertig Utrechtse corpsleden zich als Sinterklaas vermommen ten­ einde delokale Sinterklaascentra­ Ie te bevoorraden. Dat is tegen­ woordig niet altijd even leuk, ver­ telt één derklazen: 'De deur zwaait open, en meteen heb je zo'n video­ camera in je gezicht. Ze volgen je tot op de WC.' In het M aastrichtse tijdschrift Observant valt een verhaal te le­ zen over de perikelen die een on­ gewilde All You Needis Love­ster over zich krijgt uitgestort. De stu­ dent, die door een verliefde colle­ gamiddels een video werd geïnvi­ teerd een avondje uit te gaan, valt na zijn televisie­optreden van de ene verrassing in de andere. Zo wordt hij in delokale winkelstraat nagezongen, aangesproken en be­ lachelijk gemaakt. Hij krijgt kaar­ ten van vroegere kennissen en van oud­leraren, hij werd herkend in zijn auto, midden op de snelweg, en hij heeft halsoverkop een ant­ woordapparaat gekocht om niet gek te worden van alle telefoontjes. Met zijn aanbidster is het niks geworden: 'Er sprong geen vonk over'. Boudewijn Büch, Folia's colum­ nist, reist bij tijd en wijle de Ne­ derlandse universiteiten af om semi­komische lezingen te geven. Vorige week deed het reizend lite­ rair circus Leiden aan, zo bericht Mare. Büch, die altijd roept dat de universiteit wel de laatste plaats is waar iemand iets kan leren, riep op tot harde actie. 'Als ze mij had­, den verteld dat ik vijf jaar mag studeren om tien jaar een lening af te lossen, had ik Leiden platge­ brand. Jullie zijn zo matgeslagen door dit onderwijsbeleid dat je nu gelaten zit te lachen om je eigen tra­ giek. Het enige watnoghelptis dat jullie ophouden met studeren. Al­ lemaal tegelijk. Nu. Het college van bestuur krijgt een zenuwtoeval.' Met zo'n academische graad ben je inderdaad niet veel verder, schrijft het U­blad. Inventief solli­ citeren is de boodschap, maar zelfs dat helpt niet altijd. De bedrijfse­ conoom die een advertentie in In­ termediair plaatste, is in elk geval nog geen steek verder. 'Ik kreeg van drie onduidelijke bedrijven een vertegenwoordigersfunctie aange­ boden. ' Het Amstelveense blad Ad Valvas heeft de definitieve universi­ teitstop samengesteld. Weliswaar zegt het blad zelf al dat zulke top­ jes alleen leuk zijn voor de leiden­ de universiteiten, een waargeno­ men eerste plaats voor de VU was toen reden genoeg tot publikatie over te gaan. Het weekblad doet wat Univers enkele weken geleden naliet, en telt willekeurige rang­ lijstjes bij elkaar op. Als gezegd eindigt de VU dan eerste. Tweede staat de Utrechtse universiteit, en op een fiere derdeplaats vinden we de KUB terug. Vierde is Rotter­ dam, gedeeld vijfde zijn Nijmegen enLeiden. Op zeven staat Limburg, en gedeeld achtste zijn de UvA en de Eindhovense en Delftse tech­ neuten. Dan volgt Twente, één na laatste is Groningen en zielig, ver en eenzaam onderaan hangt Wa­ geningen. Als daar zo wordt gere­ deneerd als op de VU, is er slechts één adagium van toepassing: wat niet weet, wat niet deert. [DvE]

9 december 1993

lUNlVERSHd N

I

E

U

W

S

DEBAT

Ritzen: 'U heeft mij nog vier jaar nodig' Vervolg van pagina 1 Het was de minister die de verschuiving van het thema inzette. Is de kwaliteit van het onderwijs goed, werd: is Ritzen voor het onderwijs goed? Hijzelf vond van wel: 'Ik heb niet gezegd dat het al klaar is. U heeft mij nog vier jaar nodig'. Dat de verbetering van het onderwijs niet klaar is wist de zaal ook wel en de eerste vragensteller ('ik ben Jan Vos uit Rotterdam en ik wil de zaal bij de discussie betrekken') verwoordde het. Beter onderwijs moet komen van vakbekwamere docenten en daar schort nog steeds het een en ander aan, stelde hij, 'u zou er eens een keertje bij moeten zitten. Dit debat is nog wel te doen, maar de colleges zijn vaak slaapverwekkend'. Deze bal werd door KUB-rector De Klerk ('Ik wil nu even op persoonlijke titel spreken') geroutineerd teruggespeeld naar de studenten.

Sociale faculteit gaat studies evalueren De sociale faculteit gaat haar studies en cursussen in de toekomst beter en vooral grondiger evalueren. Om dat doel te bereiken heeft het bestuur een heel reglement opgesteld. Dit heeft de faculteitsraad vorige week donderdag besloten. De evaluatie wordt verbeterd op initiatief van de studentenfractie. Deze was ontevreden over de wijze waarop de evaluatie tot nu toe plaats

Die moeten maar meer gebruik maken van andere studiemogelijkheden als de colleges niet bevallen. Ze zouden meer op de bres moeten staan voor verbetering van colleges. Ze moeten kortom actiever worden. Een suggestie die Trudy Jansen deed opspringen. Terwijl haar voorgangster Van Geest de minister vanachter de tafel met kritische vragen bestookte, nam de huidige LSVb-voorzitter Ritzen vanuit de zaal onder vuur. 'Ik bent het beu dat studenten als lui geportretteerd worden. De druk is voor ons echt ontzettend hoog. We zijn niet lui.' Jansen wist samen met Van Geest de onderwijsminister in de tang te nemen met een nieuwe vraag: waarom moeten supergemotiveerde studenten die twee studies tegelijk doen straks twee keer collegegeld betalen? Daar wist Ritzen even niets op te zeggen, hij wist er zelfs niets van. Een briefje van zijn voorlichter maakte hem wijzer: 'Ik krijg

vond. Volgens Patrick Vermeulen was de evaluatie gebaseerd op een ad hoc-beleid. 'Waren er veel klachten van studenten, dan gingen docenten eens wat vragen of werd er een formuliertje rondgedeeld. Structureel kon je dat met de beste wil van de wereld niet noemen. Nu er een heel reglement voor is opgesteld, gaat dat in de toekomst veranderen.' De formulieren voor de evaluatie worden voortaan voor het begin van een tentamen uitgereikt. Na afloop van het tentamen moet de vragenlijst bij de surveillant worden ingeleverd. De resultaten worden zo snel mogelijk doorgespeeld naar de docenten en de Opleidingscommisssie. [JFl

Olof speelt de zwarte piet

te horen dat het een voornemen is. Het valt onder de staatssecretaris. Ik ken er de laatste tittel of jota niet van'. Het onderwerp zorgde voor de nodige levendigheid in de zaal. Terwijl Van Geest en Jansen proberen de minister toch tot een uitspraak te dwingen, nam Backx de Ritzen in bescherming; 'Ik denk dat het duidelijk genoeg is dat het een moeilijke zaak is'. Hij besloot nog terug te komen op het onderwerp dat door Ritzen zelf werd aangedragen, mag hij nog vier jaar verder? Nee, zei De Klerk, nee, zei Dijksma, 'alleen als 'ie niet meer bezuinigt, en dat doet hij toch, dus nee', zei Van Geest. Alleen Slangen gunde de minister een tweede periode. Waar Ritzen na het debat van 13 september nog mocht terugkomen, zij het om het debat af te maken, bleken de forumleden maandag van een terugkeer van Ritzen niet gecharmeerd. [AvdE]

Werkloosheid jonge academici sterk gestegen De werkloosheid onder jonge academici is vorig jaar gestegen. De toename is nog sterker dan gevreesd werd en overtreft die van hbo-ers. Eén op de drie universitaire afgestudeerden bleef werkloos of vond zijn toevlucht in uitzendwerk. De positie van jonge academici begint daarmee te lijken op die van begin jaren tachtig. En opnieuw is de werkloosheid bij letteren en sociale wetenschappen het hoogst. Bij veel van deze studies kwam in 1992 maar de helft van de afgestudeerden aan de bak. De nieuwe cijfers staan in de nieuwe Schoolverlatersbrief van het Centraal Bestuur voor de Arbeidsvoorziening (CBA), de landelijke koepel van arbeidsbureaus. Volgens de landelijke werkgeversvereniging VNO wordt het tijd dat de universiteiten systematisch het lot van hun afgestudeerden gaan volgen. In navolging van het HBO zouden ze gezamenlijk 'monitor'onderzoek moeten organiseren. [FS/HOPj Zie ook pagina 6

Zuiden buiten de prijzen van Stimulans

Met een geleasde Cadillac maakten de zwaite pieten van Olof afgelopen vrijdag hun entree op de Christus Koningschool, een basisschool voor moeiliik lerende kinderen. Voor Olof is deze inzet van belang, meent hoofdpiet Hugo van Bilsen. 'Veel mensen staan vei buiten het studentenwereldje, op deze manier proberen we te integreren.' Roger Casteimans: 'En hierdoor zien wij ook eens een ander stukje van de maatschappij. Als je altijd in het academische wereldje zit, moet je oppassen dat je niet een te beperkte kijk krijgt.' [Foto: Erik van der Buigt]

De Leidse universiteit en de TU Delft hebben dit jaar het meeste succes gehad bij de toekenning van NWO-Stimulans-subsidies voor aspirant-onderzoekscholen, die gelden als opmaat tot erkenning tot onderzoekschool. Beide instellingen kregen al hun aanvragen gehonoreerd. Delft kreeg het maximum van drie subsidies. Leiden vroeg en kreeg er twee. Ook Amsterdam (UvA) en Groningen (RUG) waren redelijk succesvol. De veertien prijswinnaars zijn verrassend ongelijk over het land verdeeld: de vier instellingen beneden de rivieren kregen bijvoorbeeld maar één subsidie. Buiten de prijzen vielen Nijmegen, Maastricht en de VU. Tilburg deed dit jaar geen aanvragen. [FS/HOP]

Een economische analyse van voornamen en brildragers De economische faculteit heeft haar 'kopstukken' geanalyseerd en bij elkaar gezet in een handig smoelenboekje dat vooral is bedoeld voor de nieuwelingen onder de 335 personeelsleden. Het boekje blijkt nodig om overbodige vragen als ik ken u ergens van, maar waarvan ook al weer! te voorkomen. Clemens van Diek (volgens het boekje geboren op 11 februari 1955, in dienst getreden op 1 september 1991 en als pr-coördinator zetelend in kamer C 79] hield alle medewerkers vervolgens tegen het licht en destilleerde zoals hij zelf al zegt 'allerlei triviale gegevens uit het boekje'. Het nut daarvan wordt niet duidelijk, maar feit is wel dat er meer herfst-sterrenbeelden dan winter-sterrenbeelden op de faculteit rondlopen, dat er onder ande-

ren 12 Jannen, 12 Hansen, 3 Anja's, 9 Henken en 8 Peters te vinden zijn, dat 35,5 procent van de medewerkers zichtbaar brildragend is en dat er 49 mannen 'iets van beharing op het gezicht, in casu moustache, dan wel baard of beide' hebben. Verder is 24 procent van de kopstukken geboren tussen 1965 en 1969. De gemiddelde leeftijd komt daarmee op 39,5 jaar. Bij CentER lopen de meeste jonkies rond. De gemiddelde leeftijd is daar 33 jaar. De doorsnee sociale econoom is het oudst: 42,7 jaar oud. 288 gezichten mogen een titel voor hun naam voeren (onder meer 125 doctorandussen, 51 prof. dr.'s, 58 dr.'s en 15 ingenieurs (ir.'s). Van de 63 vrouwen op de faculteit, bekleden er maar twee een managementfunctie. [PC]

TFT mist CD-ROMs maar bHjft bibliotheekvernieuwing volgen De vakgroepen Wijsbegeerte en Geschiedenis van Kerk en Theologie van de Theologische Faculteit moeten het voorlopig nog stellen zonder vakgerichte CD-ROMs. Aanschaf daarvan is voorlopig nog te kostbaar, oordeelde de bibliotheekcommissie, in het huidige budget is er te weinig ruimte voor. Probleem is dat dit soort digitale vakliteratuur door de kleine oplage bijzonder prijzig is. De aanvragen van de vakgroepen, ter waarde van zo'n twintigduizend gulden, waren eerder door het bestuur van de faculteit doorgeschoven naar het budget voor boeken en tijdschriften;

het gaat immers om vakliteratuur. Jammer vindt netwerkbeheerder G. Lohuis dat: 'CD-ROM is een medium dat juist voor theologen zeer interessant zou kunnen zijn'. Nu is het niet zo dat theologen het helemaal zonder moderne snufjes moeten doen. Integendeel, ze hebben de beschikking over dezelfde mogelijkheden als de medewerkers van andere faculteiten. Lohuis is er best trots op, 'in recordtempo is een behoorlijkeautomatiseringsachterstand weggewerkt. We zitten nu op hetzelfde niveau als de KUB'. [AvdE]

OESO 1: Nederlandse student is internationaal gezien erg duur De Nederlandse overheid heeft in korte tijd flink bezuinigd op onderwijs. Tussen 1988 en 1991 zaktehet onderwijsaandeel van de overheidsuitgaven van 10,9 naar 9,8 procent. Die bezuiniging kwam geheel voor rekening van het hoger onderwijs: per student daalden de uitgaven met Ijijna 600 dollar. In het primair en voortgezet onderwij s kregen de leerlingen er in dezelfde periode gemiddeld 1200 dollar bij. Dat blijkt uit cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). De organisatie van industrielanden bracht deze week voor de tweede keer een rapport uit met onderwi jsstatistieken uit de 24 lidstaten. Erg vreemd is het niet dat het hoger onderwijs moet inleveren ten opzichte van de andere vormen van onderwijs. Vorig jaar bleek al uit de

eerste uitgave van de 'OESO-indicatoren' dat het Nederlandse hoger onderwijs vergeleken met het buitenland erg veel geld opslokt: in 1988 ging er naar een student maar liefst vijf keer zoveel geld als naar een leerling van de basisschool. Nog steeds zijn de Nederlandse verhoudingen aan de scheve kant. In 1991 kreeg het hoger onderwijs 29,8 procent van het overheidsgeld voor onderwijs, terwijl het aantal studenten maar 13,2 procent uitmaakte van de totale onderwijsdeelname. Jaarlijks werd 9373 dollar aan een student besteed, terwijl een leerling uit het voortgezet onderwijs maar 4071 dollar kostte. In België lagen die bedragen bijvoorbeeld op respectievelijk 6235 en 5000 dollar en in Duitsland zelfs op 6322 en 6638 dollar. [MW/HOP]

OESO 2: Turkse universiteiten herbergen minder vrouwen De deze week gepresenteerde OESO-cijfers maken een vergelijking tussen landen nauwelijks mogelijk, want eenduidige definities voor alle landen zijn er nog steeds niet. Zo worden in Nederland bij de uitgaven voor het hoger onderwijs ook de uitgaven voor levensonderhoud uit de studiefinanciering en een groot deel van de onderzoeksgelden meegeteld. Worden die uitgaven weggelaten dan is het verschil met de belangrijkste OESO-landen te verwaarlozen, vindt het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen. Wel goed vergelijkbaar is het aandeel van vrouwen in het hoger onderwijs. Aan de universiteiten

scoorde Nederland in 1991 opvallend laag met een percentage van 31 procent. Alleen in Turkije staan de vrouwen er nog slechter voor. In het hoger beroepsonderwijs gaat het wat dat betreft beter. Ook qua verdiensten zijn er nog altijd opvallende verschillen tussen mannen en vrouwen. In Nederland verdienen vrouwen met een opleiding in het hoger onderwijs slechts 55 tot 58 procent van het bedrag dat mannen krijgen. Er verandert de laatste jaren echter wel het een en ander. Hoger opgeleide vrouwen tussen de 25 en34 ontvangen inmiddels driekwart van de verdiensten van hun mannelijke leeftijdgenoten. [MW/HOP]

9 december 1993

lUNlVERSPIH A C

T E R G R O N D

Vervolg van pagina 1

Minister grijpt in bij vergaande aantasting aio­stelsel De Universiteit van Amsterdam introduceert in januari het beleid om aio's niet langer een salaris, maar een beurs te geven. Deze nieuwe aanpak wordt als proef geïntroduceerd bij de faculteit der Politieke en Sociaal­ Culturele Wetenschappen, die in 1994 6,5 ton kwijt denkt te zijn aan aio­ uitkeringen. 'We moeten nog wel even uitzoe­ ken of het ook echt kan', aldus een UvA­woordvoerder. Immers, aio's hebben een beschermde rechtspo­ sitie. Minister Ritzen liet enige tijd geleden al weten dat daar niet aan gemorreld mag worden. Te hoge uitgaven aan uitkeringen vindt hij een oneigenlijk argument. Het ministerie van Onderwijs zelf biedt echter de verrassende oplos­ sing. 'De wet bevat slechts voor­

De directe aanleiding tot het debat was de recente discussie in de uni­ versiteitsraad over het diktatenpro­ bleem. De kritiek van de fractie TSO (Tilburgs Studenten Overleg) op de collegevoorzitter dat de al jaren voortslepende diktatenpro­ blematiek niet wordt opgelost, ont­ moette een in de ogen van TSO badinerend onthaal. 'De college­ voorzitter neemt de voor studenten zeer relevante punten niet serieus', luidde het verwijt. Waama de vraag opdoemde, die de inzet zou worden van onderhavig debat. Is hier spra­ ke van een gebrek aan daadkracht van de collegevoorzitter, of weet de voorzitter hetgeen hij voor elkaar krijgt slecht te verkopen aan de stu­ denten. Is het, kortom, een pro­ bleem aangaande de zaak, of aan­ gaande de man? Of, en dat zou uit een kamerbreed KUB­debat kun­ nen blijken: is er helemaal niks aan de hand, en staat het diktaten­ probleem helemaal op zichzelf? Volgens collegevoorzitter Van Veldhoven is er met het beleid in elk geval weinig mis. Daaruit mag blijken, zo leert een opsomming van wapenfeiten, dat de student regel­ matig centraal staat. In de nota van die naam bijvoorbeeld. 'In De stu­ dent centraal staat, en daarmoet je eens goed op letten, niet het proces van onderwijs en onderzoek cen­ traal, daarin komt het belang van de student als een bevmste, strate­ gische beleidskeuze naar voren. En

schriften over aio's. Het staat een universiteit vrij om voortaan over free lance promovendi te spreken, deze een contract aan te bieden en te betalen met een beurs', laat een woordvoerster weten. Vinden de promovendi na afloop van het con­ tract geen baan, dan moeten zij bij de staat een uitkering aanvragen. Staat het alle universiteiten vrij om in plaats van aio's slechts nog 'free lance promovendi' aan te stellen?

'Dat zou een stelselmatige aantas­ ting van het aio­stelsel zijn', zegt de woordvoerster van Ritzen. 'De mi­ nister zal dan zeker iets onderne­ men.' Echter: sinds enkele jaren mo­

'Aio's worden free lance­promovendi' gen universiteiten zelf bepalen hoe­ veel aio's zij aanstellen. 'Dus ook geen één, bevestigt Onderwijs. 'Ik zie geen wettelijke beletselen om geen enkele aio meer aan te stellen', luidt de kernachtige con­ clusie van prof.dr. J.W. Zwemmer,

Debat studenten versus collegevoorzitter

'In woorden is het in orde, maar ik zie geen daden' 'Je moetje punten voor de poorten van de hel wegsiepen. Een open discussie is heel moeilijk.' Bij de koepel van Tilburgse studentenverenigingen (TIGEAK) was vorige week de onvrede op te tekenen over de manier waarop collegevoorzitter prof. dr. G. van Veldhoven, die studentenzaken in zijn portefeuille heeft, omspringt met de belangen van studenten. Univers organiseer­ de een debat om te achterhalen waar de pijn zit. Bijvoorbeeld bij de formele structuur waarin het overleg gegoten wordt, merkt één van de studenten op. 'Het even iets regelen is er nauwelijks nog bij.' En dat werd door menigeen gemist.

Paul van den Broek

fiscaal­jurist aan de UvA. 'Je kunt aio's onder een andere naam precies hetzelfde werk laten doen.' Maar dan volgt een laatste telefoon­ tje van het ministerie, waar men de gang van zaken rond de Amster­ damse proef met enige vrees volgt. Anticiperend op een sneeuwbalef­ fect bij de universiteiten laat Rit­ zens woordvoerster weten dat de minister de 'besparing' op de uitke­ ringen wel eens ongedaan zou kun­ nen maken door de universiteiten minder geld te geven voor de uitga­ ven aan uitkeringen. Dat recht heeft hij. 'Het is niet de bedoeling dat aio's hun werknemersstatus verliezen omdat de universiteiten daarmee geld kunnen besparen. Dat kunnen ze ook bereiken door aio's sneller te laten studeren en ze niet aan te nemen als ze weinig kans maken op een baan.' [PE/HOP]

tafel: het college zou streven naar een centrum met alles erop en er­ aan, met faciliteiten, cultuur, etce­ tera.' Van Veldhoven: 'De inzet die wij voor gebouw K volgen is geheel conform het eerste uitgangspunt. In drie jaar kan het brede centrum een feit zijn. Maar nogmaals: we moe­ ten natuurlijk binnen de randvoor­ waarden, met name wat betreft de financiële middelen, opereren. Mocht het op redelijk termijn niet lukken, denk ik dat een interim­ voorziening wenselijk is.' Scheffrahn: 'Prachtig. Als het maar niet inhoudt dat het studentencen­ trum op de lange baan wordt gescho­ ven.' Van Veldhoven (enigszins gepi­ keerd): 'Maar laat ik dit nu eens vaststellen: de studenten zelf zul­ len naar hun achterban het aspira­ tieniveau realistisch moeten pre­ senteren. Wanneer de minister gaat korten op de bouwsubsidies, heeft dit consequenties voor de bouw­ plannen in de vrije sector. Dat ge­ geven zullen ook de studenten moeten accepteren.' Over het gegeven dat Van Veldho­ ven ­ en breder: het centraal gezag ­ in zijn beleid de studenten een plek geeft die ze toekomt, ontstaat gaan­ deweg de discussie een brede con­ sensus. Jean­Luc van Engelen, van het cultureel studentenoverleg, gaat een stapje verder: 'Ik heb ver­ trouwen in de intenties van het

'Ik wil studenten een centrale plaats op de campus geven'

'Je moet er hard aan trekken om iets voor elkaar te krijgen'

dat is op tafel gebracht door mij.' Ook wijst de collegevoorzitter op hetgeen is gedaan voor de koepel van culturele studentenverenigin­ gen. 'Ik wil graag de culturele vor­ ming en oriëntatie verzwaren. Bo­ vendien wil ik de studenten een centrale zichtbare plaats op de cam­ pus geven, ook fysiek, in een laag­ drempelige plek. Dat zou dan ge­ bouw K kunnen worden, en u moet goedbegrijpen dat zoiets makkelijk in de mond ligt, maar dat hiermee nogal wat financiën zijn gemoeid. En die zijn nog niet rond.' De negen vertegenwoordigers van Tilburgse verenigingen zijn niet allen overtuigd van de wapenfeiten. Peter Vullinghs, van TIG EAK: 'Er zijn wat mij betreft teveel mooie woorden, maar ik zie te weinig da­ den. Waar blijft dat gebouw dan? Wat ik wil is dat er een goed en dui­ delijk beleid naar de verenigingen komt, en dat niet, zoals nu, wanneer erfinanciële bouwtegenvallers zijn, het studentencentrum op de lange baan wordt geschoven. Er is nog

college. Je moet alleen steeds we­ ten de juiste instanties te bereiken. Je moet er hard voor werken om je zaakjes voor elkaar te krijgen.' Wat mede slaat op de wat formalistische wijze waarop, mede op instigatie van de collegevoorzitter, het stu­ dentenbeleid binnen de KUB vorm krijgt. Twee keer per jaar overleg met de culturele verenigingen, twee keer per jaar met de algemene ver­ enigingen, vier keer per jaar met de koepel. En in de tussentijd moeten de studenten hun weg binnen de ambtenarij zien te vinden om het nodige te regelen. Peter Vullinghs van TIGEAK: 'Je moet er af en toe wel heel hard aan trekken om iets voor elkaar te krijgen.' En Hugo Reumkens (Olof): 'Je moet nu wat harder schreeuwen dan vroeger. Daar komt bij dat we nu vaak con­ tact moeten leggen met een dienst birmen de universiteit. Daar krijgen we meestal dan pas het standpunt van het college te horen, wat leidt tot communicatieproblemen.'

geen enkel concreet punt. Ik maak me daarover zorgen.' Van Veldhoven: 'Het idee van het studentencentrum is pas in mei geroepen. Hoe kun je dan in gods­ naam zeggen: zeg, dat gebouw K, waar blijft dat eigenlijk? Dat is niet reëel. We moeten ons in dit opzicht als een zuinige huisvader opstellen, want het moet gefinancierd worden uit eigen portemonnee.' Walter Scheffrahn (TSO): 'In de

♦ Collegevoorzitter in debat [Foto: Enk van der Burgt]

eerste plaats wil ik vaststellen dat de nota De student centraal niet door het college, maar door de stu­ denten is geïnitieerd. Verder proef ik in de plannen over het studen­ tencentrum een wat bagatelliseren­ de toon. Er lag in eerste instantie een heel brede intentieverklaring op

Vervolg op pagina 11

Studiepunten Goddank dat we in Tilburg nog steeds een universiteitsraad heb­ ben. Anders was de cursus Lesbi­ sche en Homostudies allangdenek omgedraaid. M aar neen, de u­raad van de KUB staat voor emancipa­ tie en voor de rechten van minder­ heden. Goddank. En dus besloot men voor het zoveelste jaar in suc­ cessie een aantal duizendjes vrij te maken voor de Lesbo­Homo­cur­ sus. Ik probeer me voor te stellen wat een fantastisch voldaan gevoel de u­raadsleden moeten hebben na zo'n besluit. Ze wanen zich weer voor jaren progressief. Over dertig jaar vertelt een gepensioneerde wetenschapper zijn kleinkinderen nog vol trots dat hij helemaal niet rechts is omdat 'opa ooit zelfs voor de Lesbo­Homo­cursus heeft ge­ stemd'. Nadat de u­raad besloten had de cursus wederom te steunen, bleek dat er in de hele universiteit nie­ mand op de cursus zat te wachten: geen enkele vakgroep wilde er de verantwoordelijkheid voor dra­ gen. Het College van Bestuur leur­ de bij alle faculteiten. Voor de filo­ sofen ging collegevoorzitter Van Veldhoven zelfs zo ver dat hij be­ loofde rector Len de Klerk na zijn ambtsperiode weer als bewind­ voerder bij de wijsgeren aan te zullen stellen. Het hielp niet. Zelfs de vakgroep Vrouwenstudies liet zich niet paaien met de toezegging dat het eerstvolgende College van Bestuur­lid een vrouw zal zijn. Ik snap daar allemaal niets van. Sprankelende onderwerpen zoals dat van eneA. de Rooij , welke vak­ groep zou ze niet willen doceren} Zo geeft zij/hij onder voorbehoud (}) een college over de vraag, en ik citeer letterlijk: 'Hoe waardevol kan gevoeligheid voor het vreem­ de zijn voor homosexuelenl' En daarmee houdt het niet op met de kwaliteit en variatie: metamorfo­ sen van de vrouwelijke gestalte als spel der verschijning, de gender­ wisseling bij sjamanen en de sub­ culturen in Indonesië waar deze sjamanen leven, de houding ten aanzien van lesbische nonnen en op de affaire­Bar, een vergelijkend onderzoek tussen homo­SM ­cultu­ ren in Londen en Amsterdam; het zijn allemaal onderwerpen die in de cursus aan bod komen. Zelfs de bijbehorende literatuur is van een diepgang die je maar zelden aan­ treft in een universitaire cursus: 'Een tent voor iedereen 'in het blad Vroom en Vrolijk, 'God als vriend' uit hetzelfde blad, twaalf pagina's uit 'M eer dan vriendinnen', vijf pagina's uit 'Verkeerde vriend­ schap, lesbisch leven in de jaren 1920­1960', en als klap op de vuur­ pijl 'Lezen als lesbo'van die enorm truttige M aaike M eijer. Ik weet ook wel dat over kwaliteit moei­ lijk valt te twisten, maar dit over­ treft werkelijk alles! Uiteindelijk wierp Lou Keune (Linkse Loetje voor intimi) zich op als de redder van de cursus: hij wilde de verantwoordelijkheid welnemen. En de vakgroep Socio­ logie, waar Lou parttime deel van uitmaakt, bleek zelfs bereid hem in deze te volgen. Zo kwam tenslot­ te alles toch nog op zijn poten te­ recht, en kunnen er ook komend jaar weer kwalitatief hoogwaardi­ ge studiepunten Sociologie wor­ den behaald door ieder die het wiL

BoelhoxiAATer Soudijn

9 december 1993

lUNIVEBSSM w

T

E N S

C

A

P

Amerikaanse filosoof Charles Sanders Peirce voor amateurs

Beeldige koeien en aanstootgevende vrouwen

Op de KUB is vrijdag 10 december een studiedag gewijd aan de Amerikaanse filosoof Charles Sanders Peirce (1839-1914). Peirce, de man die bijvoorbeeld Umberto Eco heeft beïnvloed, was in tegenstelling tot deze latere leerling - de homo ludens in eigen persoon - niet geliefd, niet rijk, niet speels en niet in staat zijn toehoorders te boeien. Zijn tijdelijke baan aan de universiteit werd zelfs niet gecontinueerd. 'Veelte moeilijk', luidde het oordeel, zelfs van de filosoof William James, die zijn leerling was. Gelukkig gaf die brodeloze rust

aan de slag. 's Lezers lust tot betekenis geven brengt vele literatuurwetenschappers tot een eenzijdig benadrukken van die drang. Peirce's basisregel, de zogenaamde pragmatische maxime, die ten grondslag ligt aan zijn kennisleer en semiotiek, kan in dit kader vruchtbaar zijn. In zijn epistemologie houdt deze maxime in dat kennis moet worden uitgedrukt als een voorwaardelijke uitspraak. In zo'n uitspraak is datgene wat aanzet tot aktiviteiten (de antecedent) de voorwaarde voor of de aanleiding tot datgene wat volgt (de consequent). 'Voorwaarde zijn' betekent niet dat de antecedent alles bepaalt, de consequent valt immers niet samen met de antecedent. Voor de semiotiek heeft deze maxime tot gevolg dat een teken voorwaardelijk gedefinieerd moet worden: er is een teken op voorwaarde dat het bepaald is door een object en op voorwaarde dat het zelf een betekeniseffect heeft. Een teken is dus niet alleen afhankelijk van de kwaliteit in zichzelf, maar ook van de inwerking op en werkzaamheden van de tekengebruiker. De tekens in de tekst die de lezer aanleiding geven of verleiden tot vergelijkingen met de eigen ervaring zijn de iconen.

Peirce wel de gelegenheid om

indexaal teken is koorts. Een dokter geconfronteerd met het symptoom 'koorts' is gedwongen dit in zijn betekenisgeving te verdisconteren. Is bij de iconische relatie de invloed van de antecedent niet te negeren omdat deze het scala aan mogelijkheden presenteert, bij de indexicale relatie is de invloed van de antecedent nog groter omdat de betekenisgever direct voor een keuze wordt geplaatst en gedwongen wordt een positie in te nemen. Dat wil niet zeggen dat iemand bij indexen gedwongen is betekenis te geven. Je kunt immers koorts altijd negeren. Maar het betekent wél dat wanneer in een proces van betekenisgeving een indexicale relatie functioneert, de antecedent steeds een dwingende invloed uitoefent op de consequent. Slechts in die voorwaardelijke zin kun je zeggen dat indexen noodzaken of aanstoot geven tot een bepaalde betekenisgeving. Tn teksten komen, zo wordt vaak gezegd, geen indexen voor. Toch kunnen binnen een tekst elementen wel degelijk als index functioneren. Neem het bijbelboek Job. Dat begint met een beschrijving van

de aarde.' Job is alleen op de wereld. Maar toch kiest Job uit alle mogelijke betekenisgevingen nog steeds die van het geloof; 'De Heer heeft gegeven, de Heer heeft genomen, geprezen zij de Heer.' Geheel onverwacht verschijnt de vrouw van Job ten tonele, en zij zegt Job waar het op staat: 'Jij, je bent zo vroom en gelovig, kies ervoor of je God zegent of vervloekt, en zie dan je doodonder ogen en sterf.' (Job 2,9) Eigenlijk drukt ze zich in het Hebreeuws veel mooier uit. Ze gebruikt een beeld: 'Zeg God adieu!' En de dubbele betekenis van deze term verbeeldt de keuze waarvoor ze Job plaatst: 'Kies voor of tegen God, en zie niet alleen je leven maar ookje dood onder ogen.'Zij confronteert haar man met de keuze, en dwingt hem zo een positie in te nemen. Deze keuze is niet te negeren. Ze noemt zijn mogelijk nabije dood, een dood die niet afhankelijk is van de iconiseringsdrift van haar man. Haar confrontatie is onontkoombaar voor Job: de fysieke nabijheid van haar persoon vormt voor Job de uitdaging en frustratie tegelijk. Ze is niet te reduceren tot mogelijkheid, en evenmin tot conventie. Ze is de index in persoon. Job schrikt van de confrontatie met

Onmiddellijk na de confrontatie met de vraag van zijn vrouw, kijkt Job nu voor het eerst niet meer vanuit het perspectief van God, maar vanuit het perspectief van mensen. In plaats van 'de Heer heeft gegeven en genomen', zegt hij: 'Is het niet zo dat als wij het goede van de godheid aannemen dat wij ook het slechte moeten aannemen?' De twijfel heeft toegeslagen. Job weet het allemaal niet zo goed meer. Hij had zijn leven en God zo goed in de hand, maar realiseert zich ineens: 'de orde is niet de orde zoals ik dacht.' De chaos slaat toe. De depressie valt als een zware deken over hem en hij jammert het uit: 'Was ik maar nooit geboren, en als ik dan geboren was had ik beter meteen na mijn geboorte begraven kunnen worden, was ik maar als kind doodgegaan!' (Job 3) We kunnen mevrouw Job dankbaar zijn. Stel je eens voor dat dat bijbelboek alleen over de vrome Job ging, dan was de lol er al snel af. Met 'de Heer heeft gegeven en de Heer heeft genomen', blijft er weinig ruimte voor betekenisgeving over. Gelukkig voor de semiotici en lezers was er ook nog mevrouw Job. Zij gooide de knuppel in het hoenderhok, de index in de rimpelloze vijver van de

duizenden pagina's te schrijven. Deze manuscripten zijn pas dertig jaar na zijn dood uitgegeven en staan vanaf de zeventiger jaren weer volop in de belangstelling.

Ellen van Wolde I I > i n g e n om ons heen hebben geen betekenis, mensen geven er betekenis aan, en op het moment dat mensen er betekenis aan geven functioneren die dingen als tekens of dragers van betekenis. De taaltekens zijn de bekendste tekens. Als je de taal beheerst kun je klanken opvatten als verwijzend naar een bepaalde betekenis. De algemeen erkende tekens, die functioneren op basis van conventionele relaties, noemt Peirce de symbolen. Maar van de drie tekentypen die hij onderscheidt, zijn de symbolen of conventionele tekens (bijvoorbeeld wiskundige formules, de letters van het alfabet of morse-tekens) het minst interessant. Ze houden zich altijd aan de regels. Ze bedriegen nooit en kunnen zich zelfs geen bedrog veroorloven. Ze zijn conventioneel tot op het bot. Boeiender zijn deiconeri, zehebben het hart van Eco en van vele anderen gestolen. Zij zijn verleidelijker en nodigen uit tot eigenzinniger betekenisgeving. Vooral reclamemensen maken er gebruik van. Neem de campagne van de NS, Management by looking out of the window. Uit het raam kijkend kan iedere manager iconische relaties leggen tussen zijn problemen en de oplossingen die de koeien aandragen. Een koe herkauwt en de manager denkt: 'Ik moet mijn probleem nog een tijdje laten liggen'. Zo'n koe (b)lijkt een inventieve tekendrager te zijn. Of is slechts de kijker inventief? Grote verleiders zitten er in taal en poëzie. De lezer gaat er driftig mee

De schrijver P. Nouwen weet in ummmnmmmmchine één koe op een wel heel iconische wijze te waarderen. Hij beschrijft een onooglijke man die een geniale uitvinder is. Ofschoon nog niet erkend, heeft hij de ontdekking van de eeuw gedaan. Op een goede dag is hij namelijk "een heel bijzondere koe op het spoor gekomen. Door zijn grote kennis heeft hij ontdekt dat de bonte vlekken op haar huid een exacte kopie zijn van de wereldkaart van Mercator. Hij is de eerste en tot dan toe de enige die deze overeenkomst heeft opgemerkt. Hij rent naar huis

M e t derde teken van de drieling is de index. Deze is niet zo saai als het symbool en ook niet zo aantrekkelijk als het icon, maar vooral confronterend van aard. De index is niet gebaseerd op conventie of op mogelijkheid, maar op de actualiteit die dwang uitoefent. Een index kan het best gedefinieerd worden als iets dat aanstoot geeft. In Peirce's termen is een index een teken dat verwijst naar het object waarop het duidt op grond van het werkelijk (fysisch of causaal) beïnvloed of bepaald zijn door dat object. Voorbeeld van het

Job die alles heeft wat hij begeert: het ideale aantal van tien kinderen (zeven zonen en drie dochters), veel dienaren en dienaressen, kamelen en schapen, huizen. Hij is de rijkste man van het Oosten. En hij is vroom,vroom!Bijalleswathijdoet, denkt hij aan God. Zijn leven zit goed in elkaar, maar toch treft plotseling hem slag op slag. Zijn vee wordt geroofd, zijn dienaren worden gedood en al zijn kinderen komen tegelijk om; hij houdt niets meer over. Hij zegt dan ook: 'Naakt ben ik geboren, naakt keer ik terug naar

om zijn fototoestel te halen en schiet een heel rolletje vol. Hij ontwikkelt de foto's in zijn donkere kamer, maar terwijl hij bezig is, vervagen de beelden op de negatieven. 'Geen paniek', denkt hij, 'ik ga morgen terug naar het weiland waar de bewuste wereldberoemde kaart graast.' Maar de koe blijkt inmiddels weggevoerd en geslacht te zijn en haar huid verwerkt. De uitvinder is niet alleen de eerste, maar ook de laatste die de wonderbaarlijke Mercatorkaart heeft waargenomen. [Foto: Remco Tazelaar]

zijn vrouw. Hij had alles zo goed onder controle. Hij wist hoe hij betekenis moest geven aan zijn leven, hij wist hoe God tegen het leven van mensen aankeek. Hij wist dat zijn betekenisgeving samenviel met God. Komt daar zo'n vrouwmens aan. Daar heeft hij helemaal niet om gevraagd. 'Ga er maar aanstaan', denkt hij, 'geef maar eens betekenis aan de dood. Zij noemt dat een keuze, maar pure dwang is het.' Natuurlijk, het is aan Job uit te zoeken hoe hij aan haar en haar woorden betekenis geeft.

conventionele én iconische betekenisgeving.

Op vrijdag 10 december vindt om 11 VUT in zaal PZ12 een studiedag plaats over Peuce onder de titel 'C. S. Peirce en de liedendaagse wetenschapsfilosofie'. Ellen van Woldejs hoogleraar exegese Oude Testament en Hebreeuws enis onder meer auteur van het boek Meneer en mevrouw Job; Uitgeverij Ten Have; Baarn.

9 december 1993

luiSTIVERSinE! W E T E N S C H A P / A C H T E R G R O N D

Milieurampje zou best wel eens nodig kunnen zijn Als doctorandus in de economie en econometrie vertrok Herman Cesar (docent milieu­economie aan de KUB) vorige week naar het Italiaan­ se Florence. Enkele dagen later kwam hij terug als doctor. Intussen was hij aan het European Univer­ sity Institute ('een prachtig oud klooster op een heuvel net buiten de stad') gepromoveerd op zijn ­ niet al te vrolijke ­ beschouwingen van milieubeleid. Cesar bekeek voor zijn proefschrift The Comedy and Tragedy af the Commons specifiek de internationale onderhandelin­ gen over het broeikaseffect en con­ stateerde dat die besprekingen nog niets hebben opgeleverd en voorlo­ pig ook nergens toe zullen leiden. Zoals bij alle mondiale kwesties spelen ook in het milieubeleid na­ tionale belangen een doorslagge­ vende rol. 'Politici denken aan hun herverkiezingen en proberen korte termijn­successen binnen te halen. Het broeikaseffect hoort daar niet bij.Datwordtover honderd j aar pas echt een groot probleem', aldus Cesar. 'Wat ons dan te wachten staat, we­ ten we niet. Dat is jammer, want wetenschappelijke bewijzen zou­ den druk achter de politiek kunnen zetten. Een klein rampje als waar­ schuwing zou daarom wel welkom zijn', meent Cesar. Zelf vindthij dat er al beleid gevoerd moet worden als er risico's ver­ wacht worden. Nu dus. Dat pro­ beerde Cesar in zijn proefschrift po­ litiek te verkopen. Zo stelt hij voor om milieu­problemen te koppelen aan onderhandelingen op het gebied van defensie (NAVO) of internatio­ nale handel (GATT). Een mogelijk verlies op het ene gebied zou daar­ door kunnen worden weggestreept door winst op het andere. De promovendus gelooft niet dat zijn bevindingen voldoende zijn om de internationale politiek aan te zetten tot daadwerkelijke actie te­ gen het broeikaseffect. 'We zullen daarom onze individuele verant­ woordelijkheid onder ogen moeten zien. Wat de gevolgen van het broei­ kaseffect ook zullen zijn, ze zijn in

elk geval desastreus en moeten dus worden voorkomen. Het is wel be­ wezen dat het fout loopt als we al­ leen aan ons eigen hachje denken. Dat is de reden dat we in Drente heide hebben en woestijn tussen de Eufraat en de Tigris. En in de toe­ komst misschien wel een ijsberg of een zandbak in Europa.' [VS]

Effectenbeurs Amsterdam moet snel slag slaan • Het is uiterst twijfelachtig of de Europese Monetaire Unie (met één munt) die voor 1997 gepland staat, gerealiseerd kan worden. Het Euro­ pese Monetaire Stelsel ­ de voorlo­ per van de EMU ­ is in de afgelopen zes jaar wel 'geloofwaardig' geble­ ken, maar de valutacrisis van de september 1992 en augustus 1993 heeft veel vertrouwen weggeno­ men. Dat concludeert econometrist drs. Frank de Jong (1966) in zijn proef­ schrift Empirical studies on ex­ change rate target zones and the microstructure of security models. Hij is vooral sceptisch over de rol van de Duitse Bundesbank: deze zal de kar moeten trekken maar heeft haar handen vol aan interne proble­ men. 'Duitsland heeft gewoon geen zin om zwakke valuta te steunen.' De Jong deed ook onderzoek naar de positie van de effectenbeurzen in Londen en Parijs. Door de automa­ tisering van de Londense beurs (in 1985) is een deel van de omzet van het vaste land door de Britten weg­ gezogen. G rote massa's Neder­ landse staatsobligaties worden nu al in Londen verhandeld. De trans­ actiekosten zijn er lager, en de ef­ fectenhuizen kunnen grotere trans­ acties realiseren. De Amsterdamse beurs heeft onder deze ontwikke­ ling te lijden gehad. De plannen om de effectenhandel ook in Nederland te automatiseren komen volgens De Jong net op tijd, 'anders wordt hetDamrak weggeconcurreerd'. De traditionele boekman ­ langs hem lopen nu de financiële transacties ­ zal dan hoogstwaarschijnlijk van de beursvloer verdwijnen, is de ver­ wachting van de promovendus. [MK]

Het lijkt erop dat het feminisme haar beste tijd gehad heeft, maar niets is minder waar: verworven­ heden van vrouwen worden door de huidige generatie als normaal beschouwd, en niet langer als resultaat van een lange strijd om gelijkberechtiging tussen man en vrouw. Maandblad Opzij heeft toch een oplagevan 70.000? Maar het emancipatiebeleid van de overheid bevestigt juist de posi­ tie van de vrouw: maatregelen voor kinderopvang en moeder­ schapsverlof impliceren dat de vrouw nog steeds de zorg voor de kroost op zich dient te npmen. De man bepaalt nog steeds de maat­ schappelijke norm: 'Het is deni­ grerend om alles wat vrouwen be­ reikt hebben af te meten aan normen die ontwikkeld zijn op basis van de prestaties van man­ nen die volledig vrijgesteld waren van huishoudelijke verplichtin­ gen'. Dat betoogde prof .dr. Tine­ ke Willemsen in haar oratie (SeA ­ se verplicht], waarmee ze vrijdag 3 december haar ambt als hoog­ leraar Emancipatie, in het bijzon­ der Vrouwenstudies officieel aan­ vaardde. Niet het begrip 'vrouw' maar 'sekse' is tegenwoordig de kern van het vak. 'Binnen Vrouwen­ studies is sekse een verplicht perspectief waaraan zij haar be­ staansrecht aan ontleent', aldus Willemsen. Daarmee is de the­ matiek binnen Vrouwenstudies verschoven van de vraag naar ver­ schillen tussen mannen en vrou­ wen naar de vraag naar de ver­ schillende voorstellingen van

Studieangst moet plaats maken voor een Idclc­ervaring Bij veel studenten ontbreekt de in­ spiratie aan het streven iets te leren of iets in de vingers te krijgen. Op het moment dat hen gevraagd wordt zich in te zetten om de stof te begrij­ pen, raken ze in de war. Een docent die afstapt van het onderwerp dat voor een tentamen bestudeerd moet worden, kan rekenen op het nodige onbegrip: studenten zijn bang om

KMffiW Vrouwenstudies vrouwen en mannen. Ideeën over vrouwelijkheid en mannelijkheid staan centraal. 'Mensen beoordelen het gedrag van anderen en van zich­ zelf aan de hand van seksespecifie­ ke verwachtingen. Die beoordeling en behandeling wordt mede in stand gehouden door mensen die menen dat er juist helemaal geen onderscheid gemaakt moet wor­ den.' Maar het maakt volgens Wil­ lemsen in een 'egalitair huwelijk' van twee geëmancipeerde mensen heel wat uit of je daarin de manne­ lijke of vrouwelijke wederhelft bent. Een nieuw geluid? Niet echt. He­ laas voor haar en helaas voor al die vrouwen (en mannen) die uitzagen naar frisse visies van de eerste KUB­ hoogleraar Vrouwenstudies, bleef er na afloop van de toespraak een tweeslachtig gevoel over. Geheel in de traditie van de Tilburgse sociale wetenschappen werd er keurig ge­ turfd hoeveel vrouwen een leiding­ gevende functie vervullen en hoe­ veel procent van de Nederlandse mannen een afwasborstel ter hand neemt of de babyluier verschoont. Cijfers over de taakverdeling in het huishouden zijn natuurlijk altijd aardig om te weten ­ illustratief vooral ­ en een inaugurele rede heeft ook die functie. Aan de andere kant

teveel te weten, waardoor ze niet meer kunnen onderscheiden wat ze op t e n t a m e n m o e t e n kennen. 'Schokkend', noemt prof.dr. Hans Lodewijks dit. Woensdag 8 decem­ ber aanvaardde hij ambt van hoog­ leraar Onderwijs­ & Opleidingspsy­ chologie (aan de KUB) en Onderwijskunde (in Nijmegen) met het uitspreken van de rede De kick van het kunnen. Schokkend, inderdaad ­ maar voor­ al voor de school die 'deze onvol­ waardige leerprocessen bij hun leer­ lingen hebben toegestaan of mis­ schien wel hebben gestimuleerd'.

zijn ze ook overbekend. Vrou­ wenstudies wordt er niet mee op een hoger plan gebracht. Prof. Willemsen kwam niet tot een echte theoretische uitdieping van de materie. Het was een te brave voordracht, met een iets te hoog what's new, pussycat­ge­ halte: leuke voorbeeldjes uitTde praktijk van menig gezin ('de vrouw verzorgt het kind, de man de hond, er is dus een eerlijke verdeling over de huishoudelij ke taken'). Vrouwenstudies is een strijdbaar vak, dat met meer discussie dan gebruikelij k in Tilburg werd geïn­ troduceerd. Nauw verweven met een wetenschappelijke invulling is een politiek actionisme waar een reële hoop uit geput kan wor­ den. Zeker van een wetenschap­ per die nu eens een keertje van buiten de KUB komt waren de verwachtingen hoog gespannen. Nu er iemand de mogelijk wordt geboden de typisch Tilburgse wetenschapsbeoefening te door­ breken (turven & tellen), wordt deze niet waar aangegrepen. Een gedegen theoretische onder­ bouwing van haar vakgebied ­ evenals een degelijk onderzoeks­ programma waarmee de leden van de vakgroep de toekomst ingaan ­ zou menig (masculiene) criticaster dan wel poUtical cor­ recte cynicus (want die zijn er) de noodzaak van Vrouwenstudies in doen zien. Dat ontbrak nu. Een gemiste kans voor de nieuwe hoogleraar, die zich helaas niet verplicht voelde haar vakgebied een stevige impuls te geven. [MKj

Gevolg: in plaats van een kick ont­ staat er bij studenten angst om te leren. De lerende moet zich identi­ ficeren met zijn eigen leren, betoogt Lodewijks, en daardoor zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Het motiverend gehalte van het onder­ wijs kan aanzienlijk worden ver­ hoogd doorin de leeromgeving doel­ bewust 'kick­ervaringen' in te bou­ wen: dan pas ervaart de student dat hij als gevolg van een eigen inspan­ ning iets heeft kunnen leren wat hij eerder nog niet kon of wist. [MK]

Aantal werkloze academici vorig jaar met kwart gestegen De werkloosheid onder hoger opge­ leiden loopt sterk op. Bekend was al dat het aantal jonge HBO­ers zonder baan in een jaar is verdub­ beld. En volgens de Schoolverlaters­ brief 1993 is ook de positie van aca­ demici sterk verzwakt. Een half jaar na afstuderen was 35 procent van hen werkloos, tegen twintig pro­ cent van de HBO­ers. De gebruikte CBS­statistieken zijn echter fragiel en laten veel vragen onbeantwoord. Vorig jaar meldde de Schoolverla­ tersbrief nog dat academici van alle opleidingsniveau's de sterkste po­ sitie op de arbeidsmarkt hadden. Volgens CBS­cijfers over 1991 was slechts 4,4 procent van alle acade­ mici werkzoekend, tegen 6,9 pro­ cent van de hele beroepsbevolking. De trend in de academische werk­ loosheid heette 'sterk dalend'. Maar in feite was de toestand toen al aan het verslechteren. In 1992 blijkt het aantal universitair ge­ schoolde werkzoekenden in één klap met een kwart gestegen van 19 naar 24 duizend ­ of 5,3 procent van alle beschikbare academici. En dat terwijl de algehele werkloosheid toen nog licht daalde en die onder HBO­ers maar licht toenam van 4,6 tot 4,9 procent. De pijn zit bij de pas­afgestudeerden

samen betekent dit dat gemiddeld een half jaar na afstuderen een op de vijf HBO­ers nog werkzoekend is, tegen een op de drie academici. De vergelijking met de jaren tach­ tig dringt zich op, toen jarenlang 11 tot 12 procent van alle hoger opge­ leiden zonder werk zat en van de pas afgestudeerden 30 tot 40 procent werkloos bleef. Opvallend is dat dat laatste cijfer bi) de academici al wordt benaderd, terwijl de huidige telmethode zelfs kritischer is dan indertijd. Zonder radicaal herstel van de economie lijkt massale aca­ demische werkloosheid weer in het verschiet te liggen. De Schoolverlatersbrief leidt ook direct tot nieuwe discussie over

♦ De Sociale Dienst: toekomstperspectief voor 24.000 werkloze academici. [Archieffoto: Rien Siers]

die door het ontbreken van vacatu­ res steeds moeilijker aan de bak komen. Een mannelijke arts, inge­ nieur of econoom zoekt gemiddeld al een vol jaar om een echte baan te vinden. Voor zijn collega's bij lette­ ren of de sociaal­culturele richtin­ gen wordt de 'baanzoekduur' ge­ schat op vijf tot negen jaar. Vrou­ wen zoeken wat minder lang, maar

voor alle groepen ]onge academici zijn de zoektijden sinds 1991 ver­ dubbeld. Dezelfde verdubbeling is te zien bij HBO­ers, al vinden die in verhou­ ding nog wel sneller werk. Hun zoektijd varieert van twee of drie maanden bij bedrijfseconomie of verpleegkunde tot anderhalf jaar bij een aantal kunstopleidingen. Alles

'overscholing'. Qua deelname aan hoger onderwijs is ons land inter­ nationaal echter geen uitschieter. En net als in de jaren tachtig is er in veel richtingen helemaal geen over­ schot. Het probleem lijkt eerder dat een beperkte groep 'zachte' studies de laatste jaren opnieuw bezig is geweest op te leiden voor de werk­ loosheid. In 1991 en 1992 konden

afgestudeerden in deze richtingen vaak npg een baantje als uitzend­ kracht of secretaresse vinden; nu zelfs dat moeilijk is, blijft plotseling een grote meerderheid werkloos. In het HBO zijn zulke 'zwakke' stu­ dies sinds vorig jaar vroegtijdig aan te wijzen, dankzij deHBO­Monitor. In dat onderzoek werd dit jaar aan 25 duizend afgestudeerden niet al­ leen gevraagd óf ze werk hadden maar ook wat voor werk, tegen welk salaris en voor hoeveel dagen in de week. Over de universiteiten ko­ men de enige systematisch ver­ zamelde cijfers uit de jaarlijkse En­ quête Beroepsbevolking van het CBS. In die steekproef zitten maar honderd pas afgestudeerde acade­ mici. Dus is er maar zeer beperkte uitsplitsing mogelijk ­ en zijn de geschatte 'baanzoekduren' slechts een grove benadering. Zelf verzamelen diverse faculteiten wel broksgewijs zulke gegevens. Zodat afgelopen week de neerlan­ dici in Leiden konden verkondigen dat bij hen slechts zes procent van alle afgestudeerden werkloos is. Dat is mooi, maar hoe zit het met lich­ ting 1992? En hanteert men dezelf­ de definities als de juristen in Rot­ terdam? [FS/HOP]

9 december 1993

lUNTIVEBS^W W

E T E N S

C

A

P

Ouderenbeleid mist volgens hoogleraar concrete maatregelen

'De overheid blijft steken in een moreel appèl' Ouderen als groep vormen voor de politiek een groot probleem. Daad­ werkelijk beleid wordt vooruitge­ schoven, nieuwe inzichten komen et niet, er worden geen perspectie­ ven geboden. De concretisering van mooie woorden blijft achterwege. Solidariteit en verantwoordelijk­ heid ­ daar gaat het om, meent hoog­ leraar Ouderenbeleid dr. Ruud Muf­ fels.

Michel Knapen I I > e oude vader, weggestopt in een verzorgingstehuis, krijgt nog maar een keer per twee weken bezoek van zijn kinderen. Hij raakt vergeten, is lastig, slurpt zijn soep hoorbaar naar binnen en de gesprekken ach, die stellen al tijden niks meer voor, zelfs het keuvelniveau wordt niet meer gehaald. De liefde tussen kind en vader, tussen volwasseneen bejaar­ de ouder is bekoeld. Dankbaarheid, waar is de dankbaarheid, denkt de oude man. De kinderen wéten ook wel wat er in hem omgaat, vóélen het als het ware aan. En als dr. Ruud Muffels, de hoogleraar Ouderen­ beleid die maandag 6 december zijn oratie uitsprak, het hardop nog eens herhaalt, klinkt het niet langer als een cliché. 'We moeten ouderen geweldig dankbaar zijn voor de wel­ vaart die is opgebouwd ­ en nu wor­ den ze afgedankt.' Het gaat hem aan het hart. Persoon­ lijk, zo lijkt het wel. Een goed con­ tact tussen jongeren en ouderen is voor iedereen zinvol, zegt hij. Maar ja, wat doen we in Nederland, met die hokjesgeestmentaliteit? We be­ werkstelligen een balkanisering van allerlei groepen, van vrouwen, van homoseksuelen, van allochto­ nen en ook van ouderen. 'Dat is écht achterhaald. Daarom moet er een beleid zijn zodat ouderen op een fat­ soenlijke manier geïntegreerd in de samenleving hun oude dag kunnen slijten.' Het zijn de twee hoofdthema's van zijn betoog: integratie en beleid. Het eerste is noodzakelijk, het tweede ontbreekt nagenoeg geheel. Werk zat dus. Maar goed dat de hoogleraar Ouderenbeleid nog jong is: tot zijn emeritaat kan hij nog zo'n 25 jaar vooruit.

Gemeenschappelijke taal en teamwork in hersenonderzoek 'Van oorsprong ben ik electro­ technisch ingenieur. Ik interes­ seerde me al tijdens mijn studie voor neurologische activiteiten en EEG­signalen, waarbij ik me echter beperkte tot het electri­ sche aspect. Dat was immers mijn werk. Maar één van mijn docenten werkte indertijd aan een mathematisch model van eenneuron, ietswattwintigjaar geleden erg populair was. Via hem kwam ik in contact met methodes om neurologische ac­ tiviteit te verwerken en dat ver­ diepte mijn interesse. Ik wilde het electrische signaal analyse­ ren, ik wilde weten wat erin ver­ borgen lag. Voor mijn huidige verblijf in Til­ burg heb ik twee keer geluk ge­ had. De onderzoekstijd bestaat

I n 1990 verschijnt een eerste aan­ zet tot geïntegreerd ouderenbeleid: de nota Ouderen in tel. Oud ben je als je 55 bent, aldus de overheids­ ambtenaren. Arbitrair natuurlijk, want op de arbeidsmarkt zijn jon­ geren van25alvaakteoudvooreen bepaalde baan. Maar ook binnen de generatie oude­ ren zijn de verschillen erg groot, misschien nog wel groter dan tus­ sen jongeren onderling. De feiten: oudere senioren ­ tussen de 75 en 85 ­ hebben gemiddeld een lagere opleiding en daardoor een laag in­

geïsoleerd bestaan leiden. Het kindertal is de afgelopen jaren sterk afgenomen en staat nu op 1,6. Het aantal verwanten dat voor zorg kan opdraaien daalt tussen nu en 2030 nog eens met dertig procent, en komt neer op één verwante. De mantelzorg ­ door familie en vrien­ den ­ zal minder worden en dient te worden overgenomen door profes­ sionele zorg of door ouderen zelf. Daar zou de overheid haar beleid op kunnen voeren ­ en dat doet ze niet. Dat doet de overheid natuurlijk wel een beetje, nuanceert Muffels.

fels voor ogen. Dat zou ook tege­ moet komen aan de vraag vanuit de ouderen­samenleving. Zeventig procent wil zelf het moment bepa­ len waarop ze met pensioen gaat, veertig procent wil na de pensione­ ring het liefst doorwerken, de helft daarvan stopt liever geleidelijk. Sig­ nalen die de maatschappij niet mag negeren, meent Muffels, dat is in het belang van die maatschappij zelf. 'In Nederland hebben we ongelooflijk weinig mensen aan het werk. Die lage arbeidsparticipatie is voor be­ langrij k deel te danken aan uitstoot van ouderen.' En wat men hoopte ­ een instroom van jongeren waar ouderen uitstromen ­ dat gebeurde niet. Voor de overheid was dat een belangrijk argument om de oude­ renrichtlijn in te voeren. 'Bedrijven die moeten reorganise­ ren leggen nu eenzijdig de lasten bij de ouderen. Dat is verkeerd. Uit geen enkel onderzoek blijkt dat de produktiviteit van ouderen lager is. Ze hebben de meeste ervaring en kunnen vaak sneller een oplossing

minder inzetbaar. Het is een self fulfilling prophecy.' J^As in 2015 de ba by boom­gene­ ratie 65 wordt, zal het 'probleem' pas echt de pan uit rijzen. Veertig procent van de loonsom gaat op aan premies voor AOW en aanvullen­ de pensioenen. Ouderen worden te­ gen die tijd steeds ouder, het aantal chronisch zieken zal ook toene­ men. 'Ik verwacht dat de vraag naar ouderenzorg, die nu tachtig procent van de totale gezondheidskosten uitmaakt, nog groter wordt. Maar de overheid maakt op dit moment geen politieke keuzes. Via een versmalling van basiszorgpakket wil men komen tot kostenbeheer­ sing. De overheid verwacht zo'n kwart van de kosten van zorgvoor­ zieningen op te brengen via de ei­ gen bijdragen. Maar dat zal niet l u k k e n . De c o n s u m p t i e van gezondheidszorg gebeurt vooral door lagere inkomens. Omdat de eigen bijdrage afhankelijk is van het inkomen, zullen de opbrengsten van die eigen bijdragen ongelooflijk tegen vallen.' Het probleem is helder. De politiek moet echt keuzen maken om de zorg te garanderen. Meer geld dus. Maar, geeft Muffels toe, dat is na­ tuurlijk een gemakkelijk verhaal. 'Ze moet de burger aanspreken op zijn eigen verantwoordelijkheid. Dat kan bijvoorbeeld door gezond gedrag te belonen (subsidie op bio­ logische produkten) en ongezond gedrag te bestraffen (hogere accijns op roken).' 'Nu probeert de overheid die verant­ woordelijkheid af te schuiven op de burger. Maar als dat niet gepaard gaat met een visie op de toekomst, dan lijkt het meer op een botte bezuinigingsmaatregel dan op fun­ damenteel beleid. De overheid wil af van de zorgfunctie maar er ont­ staat dan een gat dat niet wordt ingevuld. Men blijft dan steken in soort moreel appèl. In feite laat men de burger in de kou staan.'

♦ ...hij raakt vergeten, is iastig, siurpt zijn soep lioorbaar naar binnen ... [Foto: Remco Tazelaar]

komen. De gezondheid is vaak slechter, dat beïnvloedt de mobi­ liteit, en deze is weer van belang voor de maatschappelijke integra­ tie. Naarmate de leeftijd hoger wordt is kans op alleen staan gro­ ter. Ruim negentig procent van de ouderen woont zelfstandig thuis, een kleine tien procent woont in instellingen. Dat betekent dat die mensen thuis zorg moeten krijgen. Het betekent ook dat ouderen, met name in grote steden, veelal een

♦ Dr. Miroslav Indra [Foto: Eril< van der Burgt]

Geïntegreerd beleid kijkt over tra­ ditionele grenzen heen en neemt niet alleen gezondheidsaspecten mee, maar ook zaken als inkomen, arbeid en maatschappelijke partici­ patie. 'Alleen heeft men niet de in­ strumenten om dat geïntegreerd beleid van de grond te krijgen. Er zijn prachtige voornemens, maar er is een gebrek aan concrete maatrege­ len.' Een systeem van flexibele en gelei­ delijke pensionering, dat heeft Muf­

vinden omdat ze de verkeerde op­ lossing al in verleden uitgeprobeerd hebben. Ze zijn van ongelooflijk be­ lang voor de begeleiding van jonge­ ren. Bovendien zijn ze minder mo­ biel en hebben dus een sterkere binding met het bedrijf. Inves­ teringen in ouderen ­ zoals scholing ­hebben daardoor een hoger rende­ ment. Maar werkgevers denken dat ouderen minderproduktief zijn, dus minder aantrekkelijk, dus krijgen ze geen scholing, dan wórden ze

namelijk uit twee samengevoegde uitwisselingsprogramma's. Het eerste deel is op basis van een cultu­ rele uitwisseling tussen Nederland en de Tsjechische Republiek. Het tweede gedeelte betreft een fellow­ sAip­uitwisseling tussen west en oost, opgezet door de Commission of European Countries. De wetenschap in de Tsjechische Republiek is de laatste vijf jaar dras­ tisch gewijzigd. De politieke veran­ deringen worden in de wetenschap weerspiegeld. Zo is het aantal perso­ nen aan de Czechoslovak Academy o/Sciencex in korte tijdgereduceerd tot vijftig mensen. Het Amerikaan­ se gezegde 'publish or perish' viert daar momenteel hoogtij. En eerlijk gezegd was die inkrimping nood­ zakelijk. Vroeger functioneerde je als wetenschapper zolang je niet tégen het socialistische regime was. Je werkte binnen een gigantische organisatie waar veel mensen ver­ borgen zaten die wel geld uitgaven maar er niet thuishoorden.

Het geld stroomde automatisch binnen, daar zorgde de regering voor. Nu moeten we fondsen wer­ ven en dat aspect is nieuw voor ons. Maar het komt de kwaliteit van het onderzoek ten goede. Ook de onder­ linge c o m p e t i t i e is een goede ontwikkeling. Ik hoop natuurlijk tot de 'overlevenden' te behoren. De hogere kwaliteitseisen en de publicatiedrift zijn de redenen dat ik nu in Tilburg ben. De facilitei­ ten zijn hier beter dan in Praag;

hopelijk kunnen mijn publicaties hopelijk daarvan profiteren. De groep van professor Brunia is erg behulpzaam. Je kunt op dit onder­ zoeksterrein namelijk niet alleen werken. TeamworA is noodzakelijk

O f de ouderenproblematiek een beheersbare zaak is? Muffels valt even stil. 'In mijn visie wel. Maar dan met een ander beleid. Ouderen langer inschakelen in het arbeids­ proces, ouderen voor ouderen laten zorgen, meer nadruk op de verant­ woordelijkheid van de burger, een activerende overheid die de burger zijn verantwoordelijkheid laat ne­ men, solidariteit (vooral in finan­ ciële zin) van jongeren voor oude­ ren. Uiteindelijk zal het daarvan af­ hangen. Als de overheid beleid voert om solidariteit af te dwingen dan keert de wal het schip, dan onstaat er een maatschappij waar ik niet in zou willen leven.'

omdat hier twee specialisaties elkaar nodig hebben. De verza­ melde data moeten geanalyseerd worden en daarvoor is mathema­ tische en statistische kennis nodig. Maar voor een succesvol­ le interpretatie is evenzeer ken­ nis van de topografie van het brein belangrijk. Dat is de biolo­ gische en de neurologische kant van het onderzoek. Het moei­ lijkst in de samenwerking tus­ sen beide professies is het vin­ den van een begrijpelijke gemeenschappelijke taal. We ontmoeten elkaar op gemeen­ schappelijke grond, ergens tus­ sen beide specialisaties in. En dat valt niet mee.' [RE] Dr. M iroslav Indra (Fysiolo­ gisch Instituut van de Tsjechi­ sche Akademie van Weien­ schappen) werkt tot april '94 aan een hersenonderzoek­ programma van prof. Brunia.

9 december 1993

lUNIVERSPIH

Mare van Eijs promoveerde op

Van Eijs werkte er niet minder hard om. Hij was vaak om acht uur op de 8 oktober van dit jaar. Op Tilburgse universiteit aanwezig, op de zevende verdieping van gebouw gecoördineerde B. Z'n lunch was altijd kort, om zes uur ging­ie naar huis, at wat, keek bestelstrategieën, het journaal, en werkte dan nog tot een uur of half elf. Dan at hij thuis, beslissingsondersteunende en werkte nog van acht tot tien uur, modellen voor de voorraadbe- half elf, soms elf uur. Dat naar dwangarbeid neigende heersing. Dit is geen veriiaa! werkschema geldt uitsluitend voor de afgelopen weken, voegde hij er over die zware, econometri­ in april 1993 ter geruststelling aan toe. Last van stress had­ie op dat sche kost. Dit is een verhaal moment niet, want hij wist wel dat 't allemaal op tijd af zou komen. over de lange en eenzame Maar een hoop werk is het wel, zeker wel, zo'n proefschrift. Eerste strijd van aio Mare van Eijs, reactie op z'n proefschrift totnog­ die viereneenhalf jaar ploe­ toe? Van Eijs bladert eens wat, denkt eens wat, en zegt: 'Mooi let­ terde op een proefschrift tertype'. Of het droogkomisch is of niet, dat laat zich raden.

slimmer van geworden, zegt­ie, en dat is de grootste bonus van het on­ derzoek. De voorraadbeheersing is een vak van stille wateren en diepe gronden, 't Wordt, door Van Eijs, gedoceerd binnen het reguliere lesprogramma, maar zoals het een ware weten­ schapper betaamt is hij 'r, na vijf jaar onderzoek, ook nog altijd niet uit.

ASSiSTENT-IN-OPLEIDlBiETRIE MARC VAN EIJS

'Ik zal dit vakgebl altijd verdedigen'

X VAinic icollege, zegt Van Eijs, en begint driftig, linkshandig, op een bord te schrijven. Trefwoorden: voorraden en magazijnen. 'Het draait allemaal om wanneer en hoeveel je gaat bestellen. Dat moet je zo economisch mogehjk trachten te doen, zo goedkoop mogelijk, daarbij rekening houdend met voor­ raadkosten, i n k o o p k o s t e n en vrachtkosten. Er zijn allerlei varia­ belen, omdat bijvoorbeeld de vraag niet constant is, de toelevering al­ leen op bepaalde dagen geschiedt, enzovoorts. Ik onderzoek wat de kostenvoordelen zijn wanneer je be­ paalde produkten tegelijk bestelt. Die modellen zijn bruikbaar als beslissingsondersteuning voor ma­ nagers.' Die praktische kant moet hij vaak aanhalen, als weer eens iemand hem vraagt wat het onder­ zoeksdoel is. Dan zegt­ie: 'Dat zijn nuttige vragen. Dan kan ik me niet verschuilen. Door applicaties gaat het onderwerp meer leven, ook voor mij.'Hij is er van overtuigd dat zijn proefschrift voor bedrijven kosten­ besparend zou werken. Probleem zal echter blijven hoe zijn plannen in de praktijk moeten worden ge­ realiseerd. Maar magazijnchef s, die zitten helemaal niet zo te wachten op nieuwe, ingewikkelde compu­ terprogramma's. Die hebben, vaak door jarenlange ervaring, hun eigen bestelstrategie uitgedokterd. En wat zou zo'n broekie van de univer­ siteit hen kunnen leren? Ha! Zij weten al lang wat voor hun bedrijf het gunstigst is, dat laten ze zich niet door buitenstaanders vertellen. Van Eijs weet, vermoedt met grote stelligheid, althans, dat het wèl be­ ter zou kunnen, binnen die bedrij­ ven. Zelfs wanneer ze moderne ap­ paratuur en programma's gebrui­ ken. 'Want dan weten de gebruikers vandieprogram­

waarvan weinig praktijkmen­ sen zich iets zullen aantrekken, tenwijl het juist

voor hen interessant is. Maar: 'Het is een mooi proefschrift. Zie dat lettertype! Met die nieuwe printer is het toch nog mooier.'

Dylan van Eijkeren

M.

­isschien wel het opwin­ dendst wat Mare van Eijs' proef­ schrift voor de buitenwereld ople­ verde, was dat een van zijn stellin­ gen werd aangehaald in een quote­ rubriek)e in 't maandblad SUM . Daar prijkte z'n tiende stelling, tussen drie stellingen van andere jonge doctoren, in 'n piepklein let­ tertje: Een jonge doctor feliciteien metzijn afstuderen (hetgeennogal eens voorkomt) is hetzelfde als een pas getrouwd stel geluk wensen met hun verloving. Die wereld buiten Van Eijs' onder­ zoeksgebied IS heel groot. Mare van Eijs (27) promoveerde 8 oktober jongstleden op Gecoördineerde be­ stelstrategieën, een onderwerp waarvoor de man in de straat niet meteen heet loopt, en waarover de gemiddelde niet­bestelstrateeg zich ook zal afvragen: waar gaat 't over? Van Eijs zelve is niet de laatste die daarin meegaat. Hij weet 't: zijn onderzoek is niet het meest toegan­ kelijke. Zelf legt­ie 't altijd maar uit met een voorbeeld waarin zijn vrouw, ook econometrist, figureert: toen Van Eijs aio werd, vijf jaar ge­ leden, begreep ze nog precies wat­ ie moest gaan doen. De eerste twee jaar van zijn aio­schap bleef dat zo, wanneer hij 's avonds thuis kwam babbelde hij gezellig over die dag gedane arbeid. Langzaamaan begon z'n vrouw echter haar grip op zijn materie te verliezen. Tegen de tijd van z'n promotie was hi j zo ver door­ gedrongen in de ondoordringbare econometrische jungle van de voorraadbeheersing, dat hi) onna­ volgbaar was geworden. Niet alleen voor zijn vrouw overigens, ook voor zijn mede­aio­kamergenoot. Eigen­ lijk, eerlijk gezegd, waren er nog maar heel weinig mensen enigszins thuis op Van Eijs' vakgebied. Ach ja, daar waren die collega's op een congres in Boedapest, en op een con­ gres in Aken, E>uitsland. Dan hield het goeddeels op. Toegegeven: z'n promotor en z'n co­promotor wis­ ten best waar de klok hing, maar de klepel was na een jaar of vier onder­ zoek toch eigenlijk voor iedereen uit het zicht, in de mist verdwenen.

H.

■ij hoefde ook niet overmatig aan stress te lijden, want zeven van de acht hoofdstukken van zijn proefschrift waren in april al goed­ gekeurd door zijn promotor, prof. dr. Frank van der Duyn Schouten, en zijn co­promotor, dr. Ruud Heuts. Straks, zo bedenkt de onderzoeker, zullen de zes leden van zijn promo­ tiecommissie zich nog over zijn veld­ en onderzoekswerk van de laatste vier jaar buigen, maar dat zal wel loslopen. De algemene regel is nu eenmaal dat zulke hindernissen vooral mentaal zijn, en in de mees­ te gevallen zonder moeilijkheden worden genomen, 't Zou jou natuur­ lijk een mooi verhaal opleveren wanneer dat wel zou gebeuren, wanneer ik hierop (wijst naar z'n beeldscherm vol getallen) niet zou promoveren, voegt hij er, minzaam glimlachend, aan toe. Hij weet dat die kans marginaal, om niet te zeg­ gen non­existent is. Zeker met een zo zorgvuldig uitgezocht onder­ werp, zo intensief begeleid en tot de laatste letter gecontroleerd, is de kans dat z'n promotie nog struikelt nihil. Van Eijs gaat promoveren, en hij weet het. Z'n proefschrift zal zo'n 170 pagi­ na's tellen, en handelen over beslis­ singsondersteunende modellen voor de voorraadbeheersing. Dat scoort op de econometrische schaal van Richter heel hoog. Het is geen ouderwets proefschrift met een geleidelijke opbouw, het is een bundeling van artikelen die af­ zonderlijk kurmen worden gelezen, vertelt Van Eijs. Hij veronderstelt een flink portie kennis, legt niet alles tot in den treure uit, en wie die kennis niet in huis heeft, nou, die heeft weinig aan dit proefschrift. Maar dat zou in elk geval zo zijn geweest. Voor leken niet toeganke­ lijk, zo zou een imaginair verbods­ bord luiden. Zeven artikelen, waarvan er drie gepubliceerd zijn in vaktijdschrif­ ten en een paar andere nog op plaat­

'Meestal word ik afgewezen omdat ik overgekwa­ lificeerd ben' sing wachten, vormen het hart van het proefschrift. 'Plaatsing in die bladen duurt ontiegelijk lang', er­ gert de doctor in spé zich. 'Dat is echt hopeloos. Soms duurt het een jaar voordat je aan de weet komt of een artikel in aanmerking komt voor plaatsing. Dan krijg je het te­

9 december 1 9 9 3

lUNIVEBS^M

Ui

MSSSê'iS'ïi'S

ma's er vaak toch niet het fijne van de bepaling van de bestelparame­ ters. Daardoor gaat al kapitaal verloren.' Dat z'n modellen niet worden gebruikt omdat ze te inge­ wikkeld zouden zijn, vindt hij on­ zin. Zijn bestelstrategieën zijn een­ voudig inpasbaar! Van Eijs' meta­ foor daarvoor: 'Om in een auto te kunnen rijden hoefje niet de motor te k u n n e n d e m o n t e r e n . ' Toch wordt de aio niet depressief van de gedachte dat zijn theorie weinig zal worden toegepast. 'Je doet dit werk toch voornamelijk voor jezelf. Je gaat de uitdaging met jezelf aan, je wilt weten of je dit zelf kunt. Daar draait het om.'

♦ Mare van Eijs (rechts) en zijn kamergenoot tijdens hun dagelijkse ontspanning [foto: Enk van der Burgt]

rug met de mededeling dat het meekan, op voorwaarde dat je nog een paar kleine dingetjes verandert. Daar ga ik dan meteen mee aan de slag, en dat levert weer een vertra­ ging op voor m'n proefschrift.' Van Eijs' proefschrift is econome­ trisch (preciezer: het is besliskun­ dig), en bevat zodoende een heel universum aan getallen en formu­ les. Eén momentje van onacht­ zaamheid, van afleiding of ver­ strooidheid kan leiden tot een door­ woekerende fout. Maar goed, rede­ neert de wetenschapper, dat is inhe­ rent aan het vakgebied. Wat daar­ entegen wel heel frustrerend kan zijn is dat je op 'n ochtend ergens mee start, en tien uur later ontdekt dat al dat werk voor rüks is geweest. Soms houden berekeningen of uit­ gangspunten geen stand, en dan is het werk voor niks verricht. Toch maken zulke frustraties het werk niet vervelend of saai. 'Ik begin ie­ dere dag met veel plezier. Voor bui­ tenstaanders lijkt het misschien anders, maar er zit heus beweging in dit werk. Zonder die actie zou ik 't ook niet volhouden. Ik vind dit werk nu nog leuk, maar ik ben ook blij dat het einde in zicht is. Ik zou

dit nooit m'n hele leven kunnen doen. Ik hoop dat na m'n promotie het bedrijfsleven zich opwerpt als volgende werkgever. Maar versta me niet verkeerd: ik zal dit vakge­ bied altijd verdedigen. Het is onzin om te stellen dat dit vak niet nuttig zou zijn. Dat is het wel.' Inmiddels grinnikt Van Eijs' kamer­ genoot, Rob van der Mei (27). Hij is ook econometrist, en verdiept zich als aio in wachttijdtheorie. Samen hebben ze een hoop plezier. Wan­ neer de telefoon rinkelt kijken ze allebei heel verheugd, hé, zegt Van der Mei, er gebeurt iets! en grinnikt naar de telefoon: van de vrouwelijke of mannelijke kunne?

vandaag de winnende hand heeft. Van der Mei laat Van Eijs winnen. 'Anders komt­ie zo onsportief over in het artikel. Maar hij wint ook al altijd met squash, tja, dat is juist.' Ter lering gaan de kamergenoten niet veel bij elkaar te rade. Daar zijn hun onderzoeksonderwerpen te specifiek voor. Ja, tuurli)k, voorpro­ blemen waar geen voor­informatie bij nodig is, leggen ze hun oor wel eens bij de ander te luister. Maar daar stopt het dan ook wel mee. Spieken op aio­niveau is er niet bij. Ze zijn beiden zo ver in hun onder­ zoek gevorderd, dat raad geven on­ mogelijk is geworden. Hun samen­ zijn is daardoor heel prettig: er is geen competitie anders dan op spor­ tief niveau.

T

Midden in de finale periode voor zijn promotie, in april, juist voor hij het laatste hoofdstuk ­ en daarmee het hele werk ­ moet indienen bij zijn begeleiders, heeft Van Eijs het nog razenddruk. Druk, met acti­ viteiten die voortvloeien uit zijn aio­schap. Zo is hij begeleider van stagelopers en afstudeerders. Op 28 april 1993 ziet Van Eijs er op en top geconserveerd uit. Stropdas, gegoten donkerblauw kostuum.

er vermaak delen de kamerge­ J ­ eisportieve passies. Beiden zijn noten fanatieke tafeltennissers en squas­ hers. Die eerste sport beoefenen ze vrijwel iedere dag op de elfde verdie­ ping. Daar staat, op de overloop, een tafel. Wanneer ze spelen zijn ze ge­ weldig fanatiek, sportief en vastbe­ raden. Ze worden gegroet door pas­ santen, die terloops informeren wie

'Dat hoort zo, maar ik vind dat niet erg. Sommige mensen dragen niet graageen stropdas. Daar hoor ik niet bij.' Tijd voor lunch heeft­ie van­ daag niet gehad, en dus heeft­ie snel even een worstebroodje getacklet, tussen de bedrijven door.

laten. Hij jaagt zijn pupil aan, 'doe het in 25 minuten, want we zijn al acht minuten te laat.' De stagever­ dediger is zenuwachtig. Van Eijs onderbreekt zijn voordracht een paar keer, teneinde een toelichting op de gepresenteerde schema's te verkrijgen. Van Eijs regisseert de zaak, en be­

Hl

ij morrelt en prutst een beet­ je aan de inhoudsopgave van z'n proefschrift. Vanmiddag geeft een student die stage heeft gelopen bij i^anAXeroxz'n presentatie, en Van Eijs dient daar als begeleider uiter­ aard acte deprésence te geven. Naar aanleiding van het stageverslag denkt hij aan een zeseneenhalf als eindcijfer. Dat zal­ie nog wel even moeten overleggen met twee ande­ re commissieleden, maar veel zul­ len ze er niet van afwijken. De vra­ gen voor de stageloper heeft hij van­ ochtend op papier gezet, maardenu­ ancering van het cijfer zal afhangen van de presentatie en de vragen van de overige twee juryleden. In een lokaal op de zevende verdieping neemt Van Eijs de touwtjes direct in handen, om ze niet meer los te

'Ik vind dit werk nu leuk, maar ben blij dat 't einde in zicht is'

slist dat het publiek, dat uit twee personen bestaat, bij de verdediging magblijven. Van Eijs blijkt het ver­ slag tot in de details te hebben be­ studeerd. Uiteindelijk, na overleg met de andere twee begeleiders, blijkt hij ook op één lijn te hebben

gezeten wat het cijfer betreft, en rolt een zeseneenhalf uit de bus. Een dag later, op donderdag 29 april, moet hij weer aantreden voor een officiële ceremonie. Deze keer be­ treft het een massale buluitreiking voor econometristen, waaronder een student die door Van Eijs is begeleid. De massaliteit van de uit­ reiking werkt niet op z'n zenuwen. Tenslotte heeft hij in totaal vijf sta­ ges en dertien scripties begeleid. De uitreiking verloopt dan ook soepel: Van Eijs doet zijn praatje alsof hij een gerenommeerd televisiepresen­ tator is, maakt een grapje, reikt uit, en gaat weer zitten. Het eigenlijke onderzoek bestaat uit drie delen, doceert Van Eijs la­ ter in de week. Je houdt je vaklite­ ratuur bij, je verzint ideeën en je kijktof die ideeën werken. Datlaat­ ste kost het meeste tijd: je program­ meert z'n computer en kijkt dan of zijn gevonden theorieën uitvoer­ baar zijn. Het slokt ruwweg vijftig procent van je arbeidsuren op. Het is dus niet vreemd dat Van Eijs meestal aangetroffen wordt terwijl hij onafzienbare cijferreeksen in schijnbaar willekeurige volgorde plaatst; dat is zijn vak. Hij is er zelf

T

JL ien mei van het voorbijgaan­ de jaar. Het is berezonnig, die dag, kamergenoot Van der Mei zit in Japan bij z'n vriendin, en Van Eijs vindt dat bar ongezellig. Van Eijs heeft vandaag de laatste bespreking over z'n proefschrift. Op de zeven­ de verdieping, in de kamer van Frank van der Duyn Schouten, ko­ men ze, als betrof 't een besloten herenclub (deze vergaderingen zijn besloten), bijeen; Heuts iser ook. Ze gaan er nu voor: de laatste hand wordt gelegd aan Van Eijs' proef­ schrift. Iets formeler dan verwacht neemt promotor Van der Duyn Schouten het woord: voeg hier nog

één zin toe ter verduidelijking, en daar, is dat wel het juiste Engelse woord? Co­promotor Heuts: Ja, en hier, oh, wacht even, ik zie het al, het staat er al. 'Recent years', zegt Van der Duyn Schouten, 'dat klopt niet helemaal'. Oh, zegt Van Eijs, zal ik daar 'the last decade' van maken? 'Prima', zegt de promotor. Daarmee is het inhoudelijke deel van deze laatste sessie voorbij. Dan gebeurt er iets opmerkelijks. De promotor vraagt aan zijn protégé hoe het promotietraject nu verder zal verlopen. Van Eijs wentelt zijn wenkbrauwen, en start aarzelend: donderdag moet ik naar de rector, en dan moet ik het geheel kopiëren voor de promotiecommissie. Het College van Decanen krijgt dan een voorstel tot de samenstelling van de commissie. En dan? Van der Duyn Schouten stelt de aio gerust: 'Op dat voorstel komt toch nooit reactie. Ik zal wel even informeren of het goed is. Jijzelf moet de leden van de com­ missie bellen, om te vragen of ze je proefschrift hebben ontvangen. En zeg dan meteen even dat je bereid bent 't mondeling toe te Uchten. Dat is gebruikelijk.' Van Eijs vraagt hoeveel proefschrif­ ten de KUB nodig heeft, en wie z'n drukkosten zal betalen. Van der Duyn Schouten vertelt dat 750 gul­ den door de vakgroep wordt gedra­ gen, en dat er een kasje in het kan­ toor van de rector staat, waaraan voor promovendi nog wat centen zijn te ontrukken. Van Eijs knikt, en zal later, zo economisch moge­ lijk, z'n proefschrift in eigen beheer uitgeven.

De

e bijeenkomst kabbelt ver­ der: de hele commissie komt half juli bijeen, regel dat even; de af­ scheidsborrel is op 14 mei; Van Eijs meldt opgetogen dat z'n nieuwe printer een nog mooier lettertype genereert; Van Eijs zegt dat­ie hard aan het solüciteren is. Van der Duyn Schouten is nieuwsgierig, en Van Eijs licht toe: 'Ik ben bij de Zwol­ sche Algemene op gesprek geweest, via Randstad ben ik bij Ohra ge­ weest, morgen moet ik op gesprek bij een adviesbureau in Amsterdam. Meestal word ik afgewezen', zegt­ ie wat bedremmeld, 'omdat ik over­ gekwalificeerd ben. Of omdat ik te weinig praktijkervaring heb.' Van Eijs weet dan nog niet dat hij vrij­ wel direct na afronding van zijn on­ derzoek een baan zou vinden, op z'n achtste sollicitatie. Een baan die 'm zou passen zoals z'n onderzoek 'm bijna vijf jaar lang als een rubberen handschoen paste. Begin oktober, net voor z'n promo­ tie, heeft Van Eijs met moeite alle leden van z'n promotiecommissie gesproken. Eén voor één, zoals hij 't zelf zegt: om op charmante wijze de vragen voor z'n daadwerkehjke promotie te achterhalen, 'Na elk ge­ sprek moest ik weer studeren. Ten­ slotte wil ik in de aula niet met een mond vol tanden staan. Ik ken de vragen niet exact, hoor, met ik weet welke richting 't uitgaat. Zo blijft het leuk en kan ik al improviserend op iedere spreker zeven minuten ingaan.' Van Eijs werkt vrijwel vanaf het moment dat zijn scriptie af is als beleidsadviseur bij het VU­zieken­ huis in Amsterdam. Een hele hec­ tische, maar verschrikkelijk leuke baan, zegt hij zelf. De kroon op zijn werk, de promotie op 8 oktober jongstleden, verliep goed. Hij was de dag tevoren zenuwachtig, al kon­ ie zich dat tijdtechnisch niet veroor­ loven. De dag na z'n promotie ver­ trok hij, met zijn vrouw, voor een uitgebreide vakantie naar Indone­ sië. 'Dat is een jarenoude wens die nu eindelijk wordt vervuld.'

Foto: Teun Voeten

Sarajevo, Bosnië-Herzegovina, juli 1993. Kinderen in de wijk Skenderija spelen met een een bazooka en een zelfgemaakt speelgoedgeweertje. Nederlandse fotojournalisten vragen met deze publikatie aandacht voor het voortdurende oorlogsgeweld in voormalig Joegoslavië. Voor informatie over mogehjkheden voor hulpverlening kan tot 15 december gebeld worden naar 06 300093. Pax Christi (tel. 030-333346) heeft een uitgebreide bundel opgesteld met hulporganisaties. In Maribor (Slovenië) is het Fund for the Restoration of Libraries in Bosnia-Herzegovina opgericht. Het zamelt geld in en verzamelt boeken, bibhotheekmateriaal en gereedschap voor de restauratie van vernielde universiteitsbibliotheken, (tel. 09-386-62-221331).

^ ^

9 december 1 9 9 3

lUNTIVERSglH S T U D E N T E N / C U L T U U R

Vervolg van pagina 4

'Formele structuur heeft ook voordelen' Arjan Dikmans, van de Progressie­ ve Studenten Fractie in de u­raad: 'Dat Van Veldhoven niet bereikbaar is, dat er geen direct contact moge­ lijk is, klinkt te extreem.' Van Veld­ hoven: 'Rechtstreeks overleg is heus wel mogelijk. Er gaat geen week voorbij, of er loopt wel een student met een initiatief bij me binnen.' Dan valt een stilte. Walter Schef­ frahn (met nauwelijks ingehouden woede): 'Ja, ja, wat klinkt dat mooi.' (Hij blikt het zaaltje rond). 'Opeens zouden er geen drempels meer zijn. Daar kan ik alleen maar schamper op reageren.' Jean­Luc van Engelen wil, in plaats van te wijzen op de wellicht wat hoge drempels, toch vooral ingaan op de voordelen van de wat gefor­ maliseerde overlegcultuur. 'Er ♦ Collegevoorzitter Van Veldhoven: 'Ik wil niks aan die kritiek afdoen'. [Foto: Enk van der Burgt]

Anno

voorkeur

In Thaeterwerk­ plaats Anna, Sint Annasüaat 20a, op 9, 10 en 11 december om 20.30uur; Inboor­ lingen, een beeldtheatervoor­ stelling. Een man komt een ge­ bouw binnen dat hem herinnert aan een parochiehuis uit zijn jeugd. Dan denkt hij terug aan het Tilburg uit de jaren vijftig, dat hij in beelden in zijn geheu­ gen terughaalt. Toegangsprijs is 15 gulden. (Inboorlingen wordt ook op 16,17 en 18 december nog gespeeld.) Filmtheater Louis, Louis Bouw­ meesterplein 1, vrijdag 10 de­ cember om 21.00 uur: Castro Cowboy, een zes minuten du­ rende film over de voormalige Marlboro­cowboy, die nu aan

Reis &) Ramp Er valt niet veel goeds te zeggen over de verhalenbundel Rampenreizen. Om te beginnen had de bundel Rampzalige reizen moeten heten, want nu suggereert de titel dat het om goed voorbereide en weloverwo­ gen uitstapjes naar rampgebieden gaat. Een Siberiëreis roept immers heel andere associaties op dan een Siberische reis. Ik bestelde het boek bij uitgeverij Prometheus in de vooronderstelling een verzameling verhalen te vinden van mensen die bij de eerste berichten van een stuurloos boven de Bijlmer rond­ cirkelende El Al­Boeing, of televi­ siebeelden van brullende voetbal­ supporters in het Heijzelstadion, met een thermoskan koffie, klap­ stoeltjes en videocamera in de auto springen om maar niets van het bloedbad te hoeven missen. Onder de titel Rampenreizen gaat echter een volstrekt willekeurige verzameling verhalen schuil waar­ in de hoofdpersoon op reis gaat, (maar soms is hij al lang en breed op zijn plaats van bestemming) en die een rampzalig verloop hebben. (Al is ook dit rampzalige meestal ver te zoeken.)

Aids lijdt en zichzelf een mietje noemt. Daarna draait Absolutely Posi­ tive, een film van anderhalf uur over elf totaal verschillende Amerikanen bij wie zojuist HIV is vastgesteld. Entree is 9,50 gul­ den. KUB, vanaf deportiersloge, don­ derdag 16 december, vanaf 19.00 uur: universiteitstheater De Koffer brengt De Nacht­ wacht, een cultureel evenement met verschillende uitvoeringen van produkties en cursussen. Deelnemers worden vanaf de balie in gebouw B de KUB rond­ geleid. 'Leuker dan het zo klinkt', aldus een Koffer­mede­ werker. Toeschouwen kost vijf gulden.

Een van de weinige verhalen waar­ in daadwerkelijk gereisd wordt en waarin het noodlot de reiziger treft is Na fulius van de Engelse schrijf­ ster Elisabeth Jane Howard. Na Juhus vertelt over de tragische zee­ reis die de hoofdpersoon Julius Gra­ ce in mei 1940 ondernam om En­ gelse militairen, die door het opruk­ kende Duitse leger aan de Franse kust in het nauw gedreven waren, van krijgsgevangenschap te redden. Maar Julius, die van toeten nog bla­ zen weet als het schepen betreft, zal zwaar voor zijn heldhaftige poging moeten boeten. Halverwege het kanaal weigert de motor van zijn boot, het is onmogelijk om verder te zeilen omdat de wind is gaan lig­ gen, een van zijn passagiers overlijdt en het scheepje wordt door een Duitse Heinkel onder vuur geno­ men en ook Julius wordt getroffen. Een verhaal over een reis én o ver een ramp, waarmee Na fulius een van de weinige verhalen is die onverkort in de bundel thuishoren. Want de mooiste, spannendste of meest ontroerende rampzalige reis­ verhalen heeft Harm Botje niet opgenomen. Was ik zijn plaats ge­ weest, dan zou ik, wat het Neder­ landse taalgebied betreft, begonnen zijn met de hilarische miniramp in

1993

Naam: Marcel Meeuwissen. Leeftijd: 22 jaar. Geboorteplaats: Prinsenbeek. Studierichting: BIK, vijfdejaars. Aangetroffen: Bij gebouw O. Op weg naar het college Kosten Waarde Winst n. Nevenactiviteiten: Is leider en speler van het Bredase voetbal­ team Advendo, dat bestaat uit

wordt nu minder op weinig inzich­ telijke gronden geselecteerd tussen verenigingen. Je positie binnen de universiteit is wat steviger, duide­ lijker geworden.' Walter Scheffrahn zal het vervol­ gens meerdere malen in de discus­ sie als samenvatting op tafel leggen. 'Het formele heeft het waardevolle informele contact vervangen, en dat is voor mij toch een surrogaat. Dat proef ik uit het overleg dat ik mee­ maak.' Wanneer Van Veldhoven na ruim drie kwartier discussie moet op­ stappen, blijven de negen studenten nog even zitten. Een wat geprikkel­ de stemming ontstaat. En komen de verhalen over vroeger op tafel. Toen het er informeler aan toeging. Te­ genwoordig komt het college nog wel, maar meer omdat het moet. Ook dat is formeler geworden. Rondom dit punt ontstaat vervol­ gens een kamerbrede instemming: als de collegevoorzitter eens wat vaker, zomaar zou binnenwippen, zouden studenten zich meer ge­ waardeerd voelen. Michiel Boer­ kamp, van Pendragon, de koepel van studentensportverenigingen: 'Dat rondlopen zou toch de kern­

taak van een voorzitter moeten zi)n, geen bijtaak.' Lex Mook: 'Zijn hou­ ding is niet datgene wat ik ervan verwacht had.' Jean­Luc van Enge­ len formuleert voorzichtig: 'Tja, die blijk van waardering: die zie ik tot nu toe niet.' De uitkomst van het debat tekent zich af. Studenten zien zich toch wat centraler staan in het beleid dan her en der is gesuggereerd, en ook de zinsnede dat 'je je punten voor de poorten van de hel moet wegsie­ pen' blijkt te extreem gesteld en vindt geen draagvlak. De breedge­ dragen kritiek over de te formele wijze waarop de collegevoorzitter zich binnen het studentencircuit beweegt, blijft staan, en wordt de ochtend na het debat door Van Veldhoven geïncasseerd. En dat management by walking around, zo blijkt, is nu eenmaal zijn stijl niet, en zal het ook niet worden. 'Ik wil niks aan die kritiek afdoen, maar zo is nu eenmaal mijn wijze van ope­ reren niet. En gezien de manier waarop ik op mijn manier de stu­ denten­zaken nu voor elkaar krijg, vind ik het ook niet nodig dit punt te problematiseren.' [PvdB]

vrienden uit de middelbareschool­ tijd. Vrijdagis de vaste biljartavond, zaterdag de vaste uitgaansavond, en ook wordt elke thuiswedstrijd van NAC met een seizoenkaart in de hand bezocht. Woonsituatie: Bij ouders in Prinsen­ beek. Laatst gelezen roman: De Zingen­ de Zwanenhals van Harrie Jekkers. Een week geleden dichtgeslagen. Stamcafé: De Beijerd in Breda. Favoriete drank: Kriek.

Toekomstperspectieven: Een stageplek zoeken bij een bank of bedrijfsadviesbureau. Dan afstu­ deren en een baan zoeken bij een soortgelijk bedrijf. Een heel lang verblijf in Italië staat voor de periode die daarop volgt gepland. Voornamelijk vanwege het mooie weer, maar ook om va­ kantievrienden te bezoeken en Florence beter te leren kennen. En dan wordt het wel eens tijd voor een zelfstandige woon­ ruimte. Het liefst in de buurt van Amsterdam, want dat is een ge­ zellige stad. Beoordeling KUB: Een 7,5. De KUB kent een goede begeleiding van studenten. Na een jaar pro­ pedeuse zag de toekomst er niet al te gunstig uit en werd stoppen met studeren serieus overwo­ gen. Maar na persoonlijke hulp van, en aanmoediging door docenten werd de norm voor het eerste jaar in de herfst (negentien studiepunten in een maand) als­ nog gehaald. [Tekst en foto: Erik van der Burgt]

Een koffer vol met poep van Kees van Kooten. Gevolgd door het ver­ slag dat G odfried Bomans schreef over zijn fatale reis naar Rottumer­ plaat. Om te eindigen met het aan­ grijpende verslag van Gerhard Dur­ lacher over zijn deportatie naar Auschwitz in 1942. Maar Harm Botje kwam, wat Ne­ derland betreft, behalve een 16e eeuwse Samenspraak van Erasmus en de volstrekt oninteressante Bra ­

ODELIER OEKEN ziliaanse Brieven van August Wil­ lemsen, niet verder dan het verhaal De verboden extase van Bertus Aafjes. Een van de mindere verha­ len van Aafjes en bovendien een verhaal waarin de calamiteit be­ perkt blijft tot de laatste alinea waarin de hoofdpersoon zich wat slap en koortsig begint te voelen na het drinken van een glas Nijlwater. Hoewel in één verhaal. Erasmus' Samenspraak overeen schipbreuk, tientallen doden vallen en het voor­

val ontegenzeggenlijk tot de zwaar­ dere categorie ellende gerekend kan worden, lijkt Harm Botje vooral rampenreisverhalen te kennen waarin niets catastrofaals, verdrie­ tigs of zelfs maar vervelends ge­ beurt. Zo weet in Sakis verhaal De verteller een aanvankelijk chagrij­ nige treinreiziger drie luidruchtige kinderen tot bedaren tebrengen. Hij vertelt ze, tot ergernis van de tutti­ ge tante van de drie kinderen, een een sprookje over een boze wolf die een braaf meisje oppeuzelt. Een al­ leraardigste vertelling waarin ech­ ter geen spoortje van onheil te ont­ dekken valt. Bruce Chatwins' ver­ slag van Een coup valt daarentegen wel onder de afdeling rampspoed, ­ een bloedige staatsgreep in het Afri­ kaanse land Benin ­ maar de hoofd­ persoon in dit verhaal lijkt al een tijdje in het land rond te hangen en is dan ook allesbehalve op reis. Zo valt op vrijwel elk verhaal in de bundel iets aan te merken en het heeft er alle schijn van dat uitgeverij Prometheus met dit boekje wel op een erg makkelijk succesje uit is. Zoals zoveel mindere uitgevers heeft ook Prometheus de verleiding niet kunnen weerstaan om de com­ binatie van een gerenommeerd au­ teur plus een pakkende titel uit te

buiten, zonder daar een fatsoenlij­ ke inhoud tegenover te stellen. WatHarm Botje, gerespecteerd bui­ tenlandcorrespondent van NRC­ Handelsblad, en auteur van een alom geprezen boek over Egypte, er toe bewogen heeft om zijn naam te grabbel te gooien met dit boekje is me een raadsel. De inleiding die hij bij Rampenreizen verzorgde is zo slordig en onevenwichtig dat ieder zichzelf respecterend auteur zich zou schamen om hem aan de open­ baarheid prijs te geven. Zo spreekt Botje, als hi j een poging doet om het reisverhaal binnen de literatuur­ geschiedenis te plaatsen, wél over de veertig jaar die Mozes in de woestijn verbleef of de reislitera­ tuur van Duizend­en­één­nacht maar verzuimt het, O blunder!, om het oudste, beroemdste en meest besproken reisverhaal uit de wes­ terse cultuur ook maar te noemen: de Odyssee van Homerus. Het zal moeite kosten om Botje nog serieus te nemen.

Rampenreizen uit de wereldlitera­ tuur. Verzameld en ingeleid door Harm Botie. Uitgeverij Prometheus f. 25.-

9 december 1993

lUNlVERSHH

MATSERTJES Matsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB Mits de lengte de dertig woorden niet te boven gaat bedraagt de pnjs vijf gulden Tot zestig woorden kost een matsertje tien gulden Berichten met een (para) commercieel karakter kosten 25 gulden en mogen niet meer dan dertig woorden bedragen Maximaal twee matsertjes per activrtert

KERSTPIEK Van maandag 20 tot en met donderdag 23 december vindt in het sportcentrum weer het kerstpiek toernooi plaats Naast toernooien in verschillende takken van sport zullen er ook gasttrainingen en demonstraties gegeven worden door o a Arnold Vanderlijde Gijsvan Heumen Tnn ko en Gerdie Keen Willem II Gabn Riet broek en John Emmen Inschrijven kan d m v de inschrijfformulieren op het sportcentrum

DE KOFFER Op maandag 13 en dinsdag 14 decern ber worden de produkties Lijven en Dienstlift getoond aan het publiek Aan vang Lijven 20 00 uur in de archief ruimte van gebouw A Aanvang Dienst lift 2 1 00 uur in het stiltecentrum De toegang is f 5 - per voorsteling Beide voorstellingen op dezelfde avond f 7 50 Telefonisch reserveren 013-663228 Zie ook de Memo

DE KOFFER Op donderdag 16 december vindt de cul turelejaarafsluitingvan De Koffer plaats onder de naam De Nachtwacht De produkties Eenzame kerst Heerlijk zo n cruise Avond voor alleenstaanden Lij ven en Dienstlift worden dan getoond aan het publiek Aanvang 20 00 uur in de foyer Toegang f 5 - Zie ook Memo Telefonisch reserveren 013-663228

ACTIEF WORDEN' Efact IS nog op zoek naar enthousiaste mensen die plaats willen nemen in de reis de dies of de verre reiscommis sie Heb je interesse'Neem dan geheel vrijblijvend contact op met Efact Kamer R 1 tel 013-662991

CHINA Heb JIJ interesse om in sept /okt 94 naar China en Hong Kong te gaan en onderzoek te verrichten voor het bednjfs leven' Dan biedt Efact jouw een uniek studieproject aan Voor vragen en voorin schrijving kun je op de Efact kamer (R 1) terecht

THINKTANK TILBURG Word actief en levereen bijdrage aan het opbouwen van het kennisintensieve net werk van Tilburg Kom bij ThinkTank Til burg' Bel Atilla Aytekin (013-670164) of Frangois Hallema (013-555893)

ESN-TILBURG Being a mentor in the ESN program means 9 children of different nationali ties Want to be a mama or a papa' Sign up room R 15 Office hours monday/ thursday 13 00-14 00 h

SEX Is sex voor jou wel zo n hoogtepunt' Vrou wen Tegen Seksueel Geweld Nieuwiand straat 37 Tel 4 3 7 5 0 1 of kom langs ma t / m do 14 00-20 00 uur

BELONING f 75 - Beloning als ikjouw duidelijk lees bare volledige en recente college-aantekeningen van financiële planning mag copieren Tel 013-710644

KOMT DAT ZIEN De TSO-tentoonstellmg over 20 jaar uni versiteitsraad Te bewonderen in de gang bij de TSO kamer A 04 (by de koffiekel der van gebouw A) Komt dat zien

SKIËN In de Franse Alpen (tot 2750 m) vanaf f 450 - inclusief alle maaltijden, busreis, appartement, skipas en gebruik snowboards SPORTURA. Info Vokelien 013-365303

SKIREIZEN Studieboeken even weg Ga de Alpen bestuderen^ Supervoordelige skireizen naar Frankrijk, Oostenrijk of Italië v a f 339,- Voor info bel 050-144255

TENTAMENBUNBEL Goed voorbereid naar tentamen Lever z s m oude tentamens in van I e en 2ejaars vakken psychologie Wij maken voor JOU een tentamenbundel' De uittreksel commissie Complex, kamer SZ 43

ESN-TILBURG Wanted Mentorsfornextsemester You want to meet foreign students and show them a Dutch good t i m e ' Sign up for ESN room R 15 Office hours monday/ thursday 13 0 a i 4 00 h

ARNOLD VANDERLIJDE Dit gezellige toernooi van maandag 20 tot donderdag 23 december zal o a de volgende prominenten ontvangen Arnold Vanderlijde Ben Crum Wim Boersma en John Emmen Ook verwachten we een bezoek van de Kerstman Inschrijvan voor het toernooi kan m b v de inschrijffor mulieren op het sportcentrum

UITDAGING Schoonmaakbedrijf met hoge potentiële groei zoekt student met leidinggevende kwaliteiten maar vooral een creatieve geest Wij zijn jong en erg flexibel Wil je een volle portemonnaie en een goede C V ' Vang twee vliegen in een klap en bel Schoonmaakbedrijf Kerkhof 013 434722

SOLLICITATIEPAKKETTEN Met adresbestanden bedrijfsinformatie contactpersonen en praktische tips zijn o a te verkrijgen voor PZ Advocatuur Traineeships & Marketingfuncties Multi nationals BZ & Organisatieadviesbu reaus f 15 per stuk SvT Prof Verbernelaan 80 013-675217

GEZOCHT Actieve enthousiaste scoutingleiders voor sport en spelactiviteiten tijdens World Jamboree 1995 Albert Akkermans tel 073-134468 (na 18 00 uur)

Standaard

SKIVAKANTIES Waanzinnig voordelige skivakanties met Studenten Reisclub' Tsjechië, Slowakije of Roemenie, vanaf f 267,- Oostenrijk vanaf f 290,- Zwitserland of Frankrijk, inclusief skipas, vanaf f 274,-' Vraag gratis wintersportbrochure, 050-120100 (24 uur bereik baar) of 0 2 0 6 2 0 2 1 2 1 Lid ANVR/SGR

GOEDKOPE SKIREIZEN Goedkope skireizen naar o a Frankrijk en Oostenrijk Bus, app en skipas al vanaf f 349,- Voor groepen speciale kortingen GoGo Tours 0104142599 SGR/ANVR

LOW BUDGET SKIVAKANTIES Super low budget aktieve skivakanties voor jonge, gezellige en aktieve mensen in Frankrijk Busreis -i- 7-daagse skipas -i- skilessen + skimatenaal + appartementshuur vanaf f 549,- Gratis gebruik mono's, snowboards, swingbo s en bobski s Video-opnames door nederlandse skileraren Wij beschikken over 4 t / m 12 persoons appartementen Aanmeldingen zowel individueel als groepen Speciale grote groepskortingen' Bel SPORTIEK voor de gratis bmisende aktieve skifolder' 08870-17770.

HOTEL RESTAURANT DE SWAEN IN OISTERWp: IS per direkt op zoek naar STUDENTEN MET VERANTWOORDELIJKHEIDSGEVOEL Voor een part time functie als NACHTPORTIER Ervaring m de hotellene strekt tot aanbeveling Uw^ schriftelijke reactie, waarbij c V en pasfoto kunt u wenden aan: Hotel Restaurant De Swaen t.a.v de heer R P Verhoeven De Lmd 47 5061 HT OISTERWIJK

Boekhandel Pillot Juliana van Stolbergstraat 25 5038 AM Tilburg

TmJpms Qfiil,

HOTEL RESTAURANT De Lmd 4 50CI H f O sKnv |l<

_ * c^E^mF

Tel 013-42 62 52 Fax 013-35 99 40

VOOR ALLE (STUDIE)BOEKEN

Vraag onze nieuwe Sneeuwwandelen winterbrochure aan Langlaufen

28 exclusieve bestemmingen

Cross country

OFFSETDRUKKERIJ HAVEKA B.V.

Si IP

NATUURREIZEN Het meest gespecialiseerde adres

tEL 080-60 52 22

voor het drukken van uw

PROEFSCHRIFTEN * Boeken * * Tijdschriften * * Congresbundels * Postadres postbus 40, 2950 AA Alblasserdam Ruigenhil 58, 2952 AR Alblasserdam Telefoon 01859-12047

Studenten opgelet! Niéuw m Nederland I Studenten skicarrousel Eice dag skieen m een ander sneeuwzeker top-ski-qebied Pn|s incl bus/verbliif/skipas Oostenri|k ƒ 6 5 9 , - Half pension Frankri|k ƒ 3 9 9 , -

Dubbel Dutch studentenreizen (SGR 1820) Voor gratis ski-krant/offerte

076-211038

UNIVERSITAIRE AGENDA DONDERDAG 9 DECEMBER Promotie drs FC J M de Jong Promotoren prof dr Th E Nijman en prof dr F van der Ploeg Titel proef schnft Empirical studies orrexchan ge rate target zones and the mi crostructure of securities markets Aula KUB 14 15 uur VRIJDAG 10 DECEMBER Concert Viotta Ensemble Org Kon Liedertafel Aula KUB 20 15 uur MAANDAG 13 DECEMBER Promotie drs M L B van der Erve Promotoren prof dr J J J van Dijck en prof dr ir AA Th de Schepper Titel proefschrift Evolution Management Aula KUB 14 15 uur Promotie mr drs NA Florijn Promotor prof mr J H van Kreveld Titel proefschnft Rechtsvergelijking in het wetgevingsproces Aula KUB 16 15 uur VRIJDAG 17 DECEMBER Promotie drs W P A M Perreijn Promotor prof dr L C M Heyde Copromotor dr H H H van Erp Titel proefschnft Kants ethiek tussen ervaringen a pnon Aula KUB 16 15 uur TENTOONSTELLINGEN Moderne fotografie uit Vietnam Org Studium Generale KUB gebouw S Tot en met 27 jan Verschuivende grenzen Verzameling atlassen van Jaap van Velzen Bibliotheek KUB Van 14 dec t / m 26 febr

UNIVERS tiiburgs un versite t s b l a d REDACTIE pieter siebers hoofdredacteur (tel 2 9 2 6 ) paul van den broek ( 2 9 2 5 ) dylan van eijkeren ( 2 2 7 2 ) michel knapen ( 2 5 0 6 ) gerard rutten ( 3 3 3 0 ) angela van schendel assistente (2277) VORMGEVING g e r t j a n bioemers ( 2 2 7 2 ) MEDEWERKERS mark van a s s e n ralf bodelier pascalle cappetti adnan van den eerenbeemt roland enthoven j a c frederix bert heffe Is michel j e h a e corine de kater klaas mulder barbara snoeren bert witte REDACTIERAAD mr p zoontjens voorzitter mr h a m backx dr f b o e k e m a h d a m e n dr h evers j rietveld f t e u n i s s e n dr a vallen j v vugt c van wagtendonk m a u n c e ackermans adviseur FOTOS enk van der burgt remco tazelaar ADVERTENTIES angela van schendel kamer a 17

tel (66 2277 b u r e a j van vli^^t p o s t b u s 2 0 2 0 4 0 aa zandvoort tel 0 2 5 0 7 1 4 ^ 4 5 fax 0 2 5 0 7 1 7 6 8 0 OFRCIELE MEDEDELINGEN afd pers en voorlichting kamer b 1 0 t e l (66) 2 0 0 1 KOPIJ alle kopij m o e t uiterlijk op donderdag 1 2 0 0 uur in de week vóór het verschijnen in het bezit van de redactie zijn REDACTIE ADRES warandelaan 2 5 0 3 7 ab tilburg kamer a 1 ^ t / m a 1 7 fax nr 6 3 0 1 4 5 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger ondenwijs persbureau hop waarbij verder aangesloten ad valvas vu amsterdam cursor eindhoven delta delft foUa uv amsterdam ku nieuws nijmegen mare leiden observant maastricht u blad utrecht uk gronmgen en universiteitsblad twente REDACTIE HOP frank s t e e n k a m p pieter evelein marcel wiegman DRUK drukkerij de j o n g baarie n a s s a u ABONNEMENTEN Studenten f 15 per jaargang voor niet universiteitsleden f 4 0 maak voor een a b o n n e m e n t het bedrag over o p g i r o 1 0 7 7 4 9 6 t n V katholieke universiteit brabant o v v abonnement univers jaargang 3 1

9 december 1993

lUNlVüRStH

.jfik.

EDE DE L I N GE

V^

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren via één centraal punt (het secretariaat) kopij z.s.m. aan, uiterHjk donderdag vóór 13.00uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actuahteitswaarde voorrang.

ALGEMEEN MEDEDELING VAN DE AFDELING P&O

M 1 V 1 nov 1993 wordt uitvoering gegeven aan het stopzetten van de vergoeding reiskosten woon-/werkverkeer bi) langdurig ziekte mdien na afloop \ an een kalendermaand bli)kt dat betrokkene de gehele maand atwezig is ge weest wegens ziekte De vergoeding zal dan met terugwerkende kracht worden stopgezet De vergoeding herleeft op de eerste van de maand waann betrokkene zi)n of haar werkzaamheden geheel of gedeelteliik heeft hervat Bi) gedeeltelijke werkhervatting wordt de regeling toegepast conform het gestelde bi) parttimeaanstellmgen Daarbi) zal de vergoeding gebaseerd worden op de teitelijke situa tie Deze regehng geldt tevens bi) zwangerschaps-/ bevallings- en ouderschapsverlof Voorbeeld De heer A ontvangt maan delijks een vaste reiskostenvergoeding woon-/werkverkeervanf 1 SO,- Betrokkene meldtzichziekm i v ISokt 1993 Indien betrokkene op 1 dec 1993 nog steeds arbeidsongeschikt is, zal zijn reiskostenvergoeding met terugwer kende kracht tot 1 nov 1993 worden stopgezet tiidens de salarisverwerking van dec 1993 Indien betrokkene m i v 15 jan 1994 zi)n werkzaamheden hervat, herleeft zi|n recht op reiskostenvergoeding m 1 V I jan 1994 In de kalendermaand waarin de reiskostenvergoeding wordt stopgezet zal betrok kene door de afdeling DEA/PIA schriftelijk op de hoogte worden gesteld Op bovenstaande regeling geldt een uitzondering Bij personeelsleden die t b v het woon /werkverkeer gebruik maken van een jaarkaart (OV-jaarkaart, NS-jaarkaart of jaartrajektkaani zal de reiskostenvergoeding eerst worden stopgezet, nadat de desbetreffende jaar kaart IS afgekocht Het moment waar op de desbetreffende jaarkaart dient te worden afgekocht zal door betrokkene in overleg met de desbetreffende sectorpersoneelsconsulent worden bepaald Om aan te tonen dat het desbetreffende personeelslid daadwerkelijk gebruik maakt van een jaarkaart dient deze een kopie van de jaarkaart te verstrekken aanzijnofhaarpersoneelsconsulent De sector-personeelsconsulent richt vervolgens een schriftelijk verzoek aan de afdelmgDEA/PIA de stopzetting van de reiskostenvergoeding tot nader order op te schorten Bij dit verzoek stuurt hij tevens een kopie van de jaarkaart door naardeafd DEA/PTA Indien afkoop van de jaarkaart heeft plaatsgevonden dient betrokkene een schriftelijk bewijs te overleggen aan de sector-personeelsconsulent, waaruit de datum van afkoop door de NS blijkt Hierna richt de sec tor-personeelsconsulent een schrifte lijk verzoek aan de afdehng DEA/PTA, waarin wordt aangegeven wanneer tot stopzetting van de reiskostenvergoeding woon-/werkverkeer kan worden

overgegaan, onder overlegging van het bewijs van afkoop Tot slot bevestigt DEA/PIA aan betrokkene wanneer de reiskostenvergoeding woon-/werkverkeer zal worden stopgezet ONBESTELBARE POSTSTUKKEN

Poststukken geadresseerd aan de KUB, kunnen soms niet besteld worden Betrokkene komt bijvoorbeeld nognietm het centraal adressenbestand voor ot de naam is fout gespeld ot onduidelijk geschreven Wij verzoeken u, wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen een week mi verschijning van dit nummer te reageren bij de atdeImg Registratuur en Archief, kamer 153 van gebouw A of via tel nr (6612808 De stukken zullen circa een week na verschijmng van deze Umvers aan de afzender worden geretourneerd Geadresieerde Afzender P Jonkman Fin Dagblad, A'dam mr F van Waveren Inst. Un Europeo, Italië mw B vanlersel Stig RSOB, A'dam Mannie van Hooft, Northwestern Univ Illinois, USA F van Lohy Value Added Cons BV, A'dam mr Mats Lundahl The Economist Newspaper Kent, Engeland dr J H Andnessen Ertico Organising Committee, Panjs mr I Emonds H Naïma Frankrijk drs T vdr Hoek Canadian Embassy, Den Haag Frans Thielen Centre d'Etudes LatmoAm Brussel mw C Potters ABN-AMRO Bank, Dublin mw Kruisen Buurtgroep Stnjen I

FACU LTEIT ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN

BUREAU INTERNATIONALISERING

Bureau Internationalisering is van 20 dec t/m 7 jan gesloten Gedurende deze dagen vervalt ook het spreekuur

FAC U L T E I T RECHTSGELEERDHEID RESPONSIECOLLEGE HANDELSRECHT A

Het responsiecollege vmdt plaacs op ma 11 jan 1994 te 14 30 uur m C Z 101

Om redenen van orgamsatonsche aard (ruimtegebrek) wordt het tentamen Organisatie van de Onderneming 2 met afgenomen op 21 januan '94 maar op 20 januari 94 m de namiddag HERKANSING INFORMATICA MODULE INF-A VOOR ECONOMEN

De herkansing voor de module inf-a vindt plaats op di 11 jan '94 Inschrijven op de gebruikelijke manier via de computers m de practicumzalen of via de VAX-termmals Inl W Minnaert, B 43? tel (6613109 INFORMATICA-PRAKTIKUM 2E SEMESTER (ALLE RICHTINGEN)

Daar het rooster m het 2e sem met gelijk IS aan het rooster van le-sem moeten alle propaedeuse studenten die deelnemen aan mformatica-praktika in het 2e-sem zich opnieuw inschrijven Dit IS mogelijk vanaf 17 jan '94 De praktika beginnen voor BIK en econometrie en voor de economen van de kleurgroepen oranje en rood m week 6 (31/01-04/02) De economen van de kleurgroepen groen en blauw beginnen in week 7(07/02 11/02) Inschnjvenop de gebruikelijke manier via de computers in de practicumzalen ot via de VAXterminals Inl W Minnaert, B 433, tel (66)3109 STUDENTEN KWW 1

Studenten die vanaf januari 1994 het college KWW 1 gaan volgen dienen het boek Management Accounting and Cost Accounting, Colin Drury, Third Edition, Chapman and Hall, ISBN O 412 463903, aan te schaffen (± f 65,-) Dit boek vervangt Homgren en Foster, dat in de studiegids als verplichte literatuur IS opgenomen Studenten die de cursus reeds gevolgd hebben, maar het tenta men nog niet met succes hebben afgerond, kunnen voor de bestudenng van de stof nog gebruik maken van het boek Homgren en Foster Voor het volgen van de colleges wordt echter nadrukkelijk het boek van Drury voorgeschreven VOOR STUDENTEN BEDRIJFSECONOMIE EN RSCALE ECONOMIE die het tentamen Inleiding Privaatrecht/Privaatrecht I op 26 jan. '94 willen afleggen

1 V m dit tentamen bevatten nrs 1 en 2 Begeleidende Stencils (dictaat nr 650 93 510 en 650 93 516) ook ver plichte stof Omdat het tentamen vele multiple choice vragen bevat moet U naast een pen een HB ot B potlood en een gum meenemen

FACU LTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN

CAPITA SELECTA BURGERLIJK RECHT

In tegenstelling tot hetgeen is vermeld in de studiegids wordt dit vak gegeven m het tweede semester op ma 15 4517 2 5 m C Z 104 RESPONSIECOLLEGE STRAFPROCESSUELE RECHTSMIDDELEN

Het responsiecollege vmdt plaats op v r 14)an 1994van 15 00-17 OOuurinCZ 103 INKOMSTENBEL. B (FRW/FEW/ POSTDOCT.BELASTINGKUNDE)

Naast de mogelijkheid tot mondelmge tentaminenng is er voor dit vak tevens eenmogehjkheidgepland om een schriftelijk tentamen af te leggen op di 7jum 1994 Tevens IS er een herkansmgsmo gelijkheid op ma 8 aug 1994 INTRODUCTIECOMMISSIE FRW

Voor deze commissie worden nog stu dent-Ieden gezocht [e kunt je hiervoor tot 21 jan a s aanmelden op vr van 10 00-14 OOuuropkamerB 1010b Voor meer informatie kun je op dl van 13 0016 00 uur en op vr van 10 00-14 00 uur contact opnemen met Henn, tel 013 662625, of even langskomen op kamer B 1010b RECHTSGESCHIEDENIS

WIJZIGING DATUM TENTAMEN ORGANISATIE 2

te literaratuur vormt onder meer de Syllabus Capita Selecta Sociaal Recht 'Verdiept', verkrijgbaar bij het dicta tenmagazijn, waarvan deel A voor de eerste bijeenkomst op 2 febr moet worden bestudeerd Aanmelding voor de cursus IS met nodig, ml mr W Flessen, tel 013-662254

Van het boek van O E Tellegen-Couperus. Korte geschiedenis van het Ro memse recht, Deventer 1990, zal begm jan 1994 hl j de Tilburg Um versi ty Press een herziene versie verschijnen Deze zal zowel bij de boekhandel als bij de TUP zelf (L 122) verkrijgbaar zijn SOCIAAL RECHT BASISPROGRAMMA

De vakgroep Sociaal Recht en Sociale Politiek maakt bekend, dat de deelne mers aan het basisprogramma Sociaal Recht m de eerste week van januari schriftelijk bencht krijgen over het resultaatvan het tweede werkstuk en over de mogelijkheden om deel te nemen aan het verlengd mondeling tentamen en de 'bezemgroep' Inl mr J Zeijen, B 942, tel 662013/662254 BESTUURSRECHT A, PROPEDEUSE

Het eerste werkcollege wordt gegeven in week 6 Het eerste hoorcollege voor de voltijdstudenten is in week 3 op ma 17 jan van 13 00 14 35 uur in AZ 115, voor de deeltijdstudenten op di 18 jan van 18 45 20 30 uur m AZ 112 De te bestuderen literatuur staat in de leidraad die tegen die tijd verkrijgbaar zal zijn SOCIAAL RECHT KEUZEVAKKEN

Ook in het tweede semester verzorgt de vakgroep Sociaal Recht en Sociale Pohtiek weer een brede waaier van keuzevakken De informatie hierover is ge bundeld m een speciale brochure Sociaalrechtelijke afstudeerrichting 1993 1994', welke u kunt afhalen bij het secretariaat van de vakgroep, kamer B 1008 De vakgroep IS bovendien betrokken bij de Law Lectures die komend semester m het teken zullen staan van het Europese sociaal recht Verdere ml mr J Zeijen,B942 tel 662013/662254 KEUZEVAK CAPITA SELECTA SOCIAAL RECHT 'VERDIEPT ARBEIDSRECHT'

In het keuzevak V erdiept Arbeidsrecht zal ook in het komend semester de verdieping van de stof van het mdividueel arbeidsrecht van het basisdoktoraal centraal staan Het algemene thema is de vraag van de toekomst van het arbeidsrecht is het arbeidsrecht nog wel effectief gelet de grote regelverdichting' Werkt het arbeidsrecht inmiddels te beknellend' Wat zijn eigenlijk de kernen van het arbeidsrecht' Onderdelen van het arbeidsrecht die nader bezien worden zijn discriminatie van gehandicapte en vrouwelijke werknemers, het ontslagrecht (met daarbij tevens de bestudering van de p lannen tot afschaffing van de preventieve toets ) Europese normen m het nationale arbeidsrecht, bewijs- en pensioenrecht De verplich-

^

VRIJETUDWETENSCHAPPEN

De studenten die het keuzevak Arbeid, Zorg en Vnjetijd willen volgen m het tweede semester wordt verzocht zich voor 15 december 1993 m te schnjven op het Secretariaat Vrijetijdwetenschappen, S 153, tel 2208 PROP PSY Roosterwijziging dagopl.

Betreft vrij 10 dec de cursus Ontwik kelmgsleer van 8 20 10 00 u is verplaatst naar 13 50 15 30 u m AZ 115, de cursus Statistiek van 13 50 15 30 u IS verplaatst naar 8 20-10 00 u in CZ 101 WIJZ. TENTAMENDATUM DT2 FYSIOLOGISCHE PSYCHOLOGIE

I V m het samenvallen van de prop toets 'dt 2 Fysiologische Psychologie' en het doe tentamen 'Sociale Psychologie en Cultuurpsychologie' op wo 5 jan 1994 IS Fysiologische Psychologie' verschoven naar do 6 jan van 18 30 tot 21 30 uur m de zalen A052, AZ 112 en AZ 115 DOC PSY STATISTIEK II

Het responsiecollege Regressieanalyse vindt plaats op do 6 jan 1994vanl6 4018 30 uur m zaal AZ 7 De nabespreking van de toets Regressieanalyse vmdt plaats op ma 24 jan 1994 van 17 00-18 00 uur m zaal PZ 25 VTW Vrijtijdwetenschappen

Studenten Vnjetijdwetenschappen die volgens hun programma de cursus Onderzoeksmethoden Dl (Capita Selecta toetsingstheone) moesten volgen mogen deze cursus vervangen door de cursus Toegepaste m e t h o d e n en technieken van onderzoek Deze laat ste cursus wordt m het 2e semester verzorgd KORTE OPLEIDING VRIJETUDWETENSCHAPPEN

Studenten van de korte opleiding die het leerproject nu volgen voor 10 studiepunten terwijl in hun programma stond dat het voor 6 studiepunten zou zijn, worden op hun verzoek door de examencommissie vrijgesteld van overige examenonderdelen tot maximaal 4 studiepunten Dit dient echter wel schnf telijk bij de examencommissie te worden aangevraagd LERARENOPL. MAATSCHAPPIJLEER

De cursus Beleidskunde m het tweede semester op di 17 40-21 40 u is verplaatst van AZ 6 naar SZ 158 BOW CURSUS 'MANAGEMENT VAN PRODUKTIVITEIT EN KWAUTEIT'

In het 2e semester 1993-94 wordt de cursus 'Management van Produktiviteit en Kwaliteit gegeven De college-uren zijn gepland op maandagavond van 19 30 tot 20 45 in CZ 101 Velestuden ten hebben voor hun afstudeerproject een thema gekozen dat betrekking heeft om produktiviteit en kwaliteit Teneinde een goede start met de atstudeerwerkzaamheden te kunnen maken, zullen de college-data worden aangepast De wijzigingen zijn met alleen voor de betref fende afstudeerders van belang, maar gelden voor allen die de cursus willen volgen Rooster alle colleges in zaal CZ 101 college 1 2, 3 en 4 do 20-1-94 9 3016 30 uur college 5 ma 31 jan , college 6 ma 7 febr , college 7 ma 7 maart, college 8 ma 14 maart, college 9 ma 21 maart, college 10 ma 28 maart, college 11 ma 11 apnl college 12 ma 18 apnl, college 13 ma25apnl(Colleges5t/ml3 19 3020 45 uur) De tentamendata blijven ongewijzigd (zie studiegids) Verplichte literatuur 1 J Prokopenko, Productivity Manage ment, Geneve, 280 p 1987 2 V Zeithaml,CS DelevenngQuality Services, 205 p 1990

3 M Imaai, Kaïzen, 300 p 1990 4 A Wentmk, te verschijnen boek apnl 1994, 300 p 5 A Wentink, Over kwaliteit gesproken, TUP, Tilburg, 55 p 1993 BERICHT VAN DE VAKGROEP

Het DB van de vakgroep BOW heeft besloten dat er voor alle matenalen die via het BOC verstrekt zijn, betaald dient te worden De kosten bedragen 4 cent per pag Aan het einde van de cursus wordt een totaalpnjs berekend voor het pakket dat uitgekomen is voor de desbetreffende cursus Deze totaalprijs dient tot 2 weken voor aanvang van de desbetreffende tentamens bij het BOC (O 46) (contact) betaald te worden Het BOC zal toezien op een strikte controle Het gaat (tot nu toe) om de vakken Ondernemen in de Maatschappelijke Context, Technologie, Arbeid en Beleid, Organisatiewetenschappen I, Beleid en Organisatie van de Arbeidsmarkt, Internationaal Ondernemen, Management, Intormatiseren en Besturen TENTAMEN WETENSCHAPSRLOSOHE

Studenten FSW die zich hebben aangemeld voor het schnftelijk tentamen van 27 januan 1994 en alsnog getentami neerd wensen te worden over de stof zoals behandeld in het collegejaar 1992/ 1993 (De Gelder/De Regt) dienen dat schriftelijk te melden bij het secretanaatFWWt a v mw J van Grimbergen, kamer P 2 221

FAC U LTEI T WIJSBEGEERTE TAALFILOSORE

Wie van plan IS in het 2e semester 199 3/ 1994 Taalfilosofie te volgen wordt van harte uitgenodigd voor de informatiebijeenkomst op 15 december 1993, 16 00 uur in P 211

FACU LTEIT LETTEREN EXAMENREGLEMENT

Het nieuwe Examenreglement is verknjgbaar bij Bureau Onderwijs STAGES IN ANTWERPEN

In 1994 zullen op diverse plekken in Antwerpen weer stage-opdrachten be schikbaar zijn voor Letterenstudenten Belangstellenden worden verwezen naar het pnkbord bij Bureau Onderwijs, tegenover B 201 KENNISMAKING MET EEN NIET-INDOEUROPESCHE TAAL

De taal waar het tijdens deze cursus om zal gaan is het Hongaars Er zal gebruik worden gemaakt van hoofdstukken uit boeken en van anikelen Een voorlopige bibliograhe is op verzoek verknjgbaar bij Henk van Riemsdijk, kamer B 207 ROOSTERWIJZIGINGEN

Zodra de inschrijvingen van de keuzevakken zijn verwerkt, worden evt roosterwijzmgen geplaatst in UNIVERS Studenten die zich niet op tijd hebben ingeschreven, worden niet in de planning betrokken

VACATURES Vacatures, geplaatst in Univers, zijn urtslurtend bedoeld voor werknemers van de KUB.

Het Center for Language Studies (CLS) IS een gezamenlijke onderzoekschool van de Kathoheke Universiteit Nijmegen de Katholieke Universiteit Brabant en het Max Planck Institut fur PsychoImguistik Het CLS biedt een opleidingsprogramma op het terrein van de taalwetenschap m brede zm De onderzoekprogrammas zijn sterk internationaal gencht en het CLS biedt onderdak aan gastonderzoekers uit bmnen- en buitenland Per 1 januan 1994 ontstaat een vacature m de functie van BELEIDSMEDEWERK(ST)ER

vacaturenummer

810 037

Het betreft een full-time aanstelling (38 uur per week), vooralsnog voor een penode van 6 maanden Een eventuele part-time aanstelling behoort tot de

lUNIVERSHH

9 december 1993

.j^k.

EDE DE L I N GE

^ir

MEMO STUDENTEN INTEGRAND

'London 1994 euro financial seminar' Procter & Gamble organiseert een zeer interessant seminar m het hootdkwar tier van Procter & Gamble m Londen Hier zullen btudenten aanw ezig zijn uit Europa en het Midden-Oosten Heb je interesse in deze 6 dagen durende tnp (10 apnl 15 april of 24 apnl-29 apnl) en ben je goed in Engels kom dan de folder halen op kamer R 23 van Integrand (Tussen twee haakjes je moet wel af studeren in 1994 of 1995) Integrand Tilburg, gebouw R kamer 23, Postbus 90153 5000 LE Tilburg Tel 013 635612 DE KOFFER

Op ma 13 en dl 14 dec worden de pro dukties 'Lijven' en 'Dienstlift' getoond aan het publiek 'Lijven' wordt opge voerd m de archiefruimte van kelder A, aanvang 20 00 uur 'Dienstlift' in het stiltecentrum, aanvang 21 00 uur De toegang per voorstelling is f 5, , de toe gang voor beide voorstellingen is f 7,50 Op do 16 dec vmdt de culturele afslui ting van het jaar plaats onder de naam 'De Nachtwacht' De avond begint om 20 00 uur bij de foyer Op deze avond zullen de produkties 'Eenzame Kerst, 'Heerlijk, zo'n crmse', 'Avond voor alleenstaanden' en wederom de Dienstlift' en 'Lijven' worden gespeeld Ook zal er een demonstratie van theatersport worden gegeven Het publiek zal in groepen worden verdeeld en langs verschillende lokaties op de universiteit worden geleid Toegang f5,- Vanwege geringe aantal plaatsen reserveren 013663228 INPUT

Koude nachten m bed' Koop zo'n heerlijk warm prachtig blauw Input shirt' Voor slechts 15 piek heb je heerlijk lange nachten (Kom naar R 13 tijdens kantooruren) Voor 1994 Nieuwjaarsborrel met het overbekende cabaret Wil je het schaamrood op de kaken zien bij de bestuurs leden' Dan moet je op do 6 jan naar cafe Wellus komen, vanaf 21 30 uur kun je dit super kwartet zien in hun nu al legendarische opvoenng FRACTIE VRIJSPRAAK

Wo 15 dec 1993 houdt Fractie Vrijspraak om 19 30 uur een openbare ledenvergadenngmA 187 Op de agenda staan verslagen faculteitsraad en OC-vergadenngen, voortgang commis sies Iedereen is welkom Voor meer mfo Antoine Westhoff (013-358030) of FerencWelten(013 427584) Spreekuur maandag van 13 00 14 00 uur, dinsdag van 17 45 18 45 uur, B 911 TEV Cees Nootenboom allures' Nekst, het veremgmgsblad van de Tilburgse Econo metnsten Vereniging, zoekt mensen die de acquisitie en redactie willen on dersteimen Tevens is de redactie op zoek naar mensen die een eigen rubnek wil len beginnen of een column willen schnjven Informatie TEV kamer (R 27)

mogeliikheid Voortzetting van het dienstverband behoort welhcht tot de mogehjkheden Taakinhoud schniven van beleidsstukken, organisatie van onderwiis die binnen het CLS plaatsvinden dan wel door derden worden gegeven in opdracht van het CLS, - opzetten en bijhouden van promovendi administratie, - voorbereidende werkzaamheden met betrekking tot de begroting en afwikkeling van financiële zaken, - opzetten en onderhouden van een in en extern communicatienetwerk.

VIDAR

Do 9 en 16 dec Ouderwetse Vidaravond Er wordt gekookt Er IS iedere wo van 20 00 tot 22 00 uur een compi indoor Deze avond is voor alle competitieroeiers en vindt plaats onder deskundige begeleiding Blijf ook tijdens de tentamens in optimale condi AEGEE

Wil je Europa m ' Dat kan, want AEGEE biedje de mogelijkheid om m heel Eu ropa congressen en andere interessante aktiviteiten bij te wonen Ga eens mee naar een congres (m het buitenland) en ontdek het AEGEE gevoel'Een greep uu de mogehjkheden 21 24 jan Congres New Europe New law georganiseerd door AEGEE Krakow, 17 20tebr Con gres Ethnic and national minorities georganiseerd door AEGEE Budapest, 26/07 febr/mrt Ski week show skien in Bulgarije met AEGEE Sofia, 14 19 m n Spnng University Thebndgingof cultural differences, in Maastricht, 14 17 april Congres The new world (dis)order, georgamseert door AEGEEIstanbul Zie voor een geheel overzicht van de internationale aktiviteiten onze Calendar of Events in de glazen gang en bij ons kantoor (R 3) Wil je meer mfo, kom dan eens langs op onze borrel,elke oneven week op woensdag in cafe Kandmsky, of op R 3 Dan is het over een paar weken weer tijd voor oliebollen, vuurwerk en veel zoenen dus houdt AEGEE op 5 jan een nieuwjaarsborrel in cate Kandinsky vanaf 21 30 uur Vergeet vefder ntet om 2 febr m je agenda te zetten want dan wordt er de Alge mene Leden Vergadenng gehouden TSO

De TSO vereniging is nog op zoek naar enkele nieuwe actieve leden De TSOverenigmg is het overkoepelende orgaan van TSO Zij houdt het hele jaar door contact met studenten, door o a het organiseren van lezingen, excursies en tentoonstellingen Ook verzorgt de TSO vereniging de Rode boekjes, waar iedereen zijn of haar klachten in kan schrijven Lijkt een functie binnen de TSO vereniging jou wel wat, kom dan gerust een keer langs op de TSO kamer A 04 (bij koffiekelder van gebouw A) of bel ons even 663108 OLOF

Do 16 dec zet je al je zorgen aan de kant tijdens het grote slotfeest Ook dit keer weer open voor niet leden De sociëteit IS vanaf vr 17 dec gesloten Pas het volgende jaar gaan de deuren weer open, en wel op za 1 jan om 01 00 uur Tenslotte iedere dinsdag om 19 00 uur precies voor f 5,-een drie gangen maaltijd en op donderdag een luxe maaltijd voor f 7,50 MERCURIUS

Studievereniging Mercunus is de fman cieel economische vereniging van de KUB Gedurende het hele collegejaar organiseert Mercunus tal van activitei ten, zoals bednjfsbezoeken, workshops en lezingen Daarnaast organiseert Mercunus jaarlijks een congres Wil je hd worden of wü je meer informatie over Mercunus, kom dan gerust eens langs op de Mercunus kamer R 7 TENTOONSTELLING

PRIORITIJD

Vnj 31 dec grandioos Oud en Nieuwfeest in l'Industne De oudejaarsconfe rence van Paul de Leeuw wordt op een grootbeeld video vertoond en de fantastische swmgband 'C Monkee Doo' treedt op Kaarten f 60, per stuk, voor dit bedrag kun je zoveel eten en dnn ken als je wilt Deze kaarten kun je kopen bij Polis en Pnontijd m R 10 en R 11 tijdens de mloopuurtjes en bij l'Industne zelf Kijk ook eens in de KUBGids voor meer Priontijd info

'Verschuivende grenzen' geopend met rondleiding een reis om de wereld in 45 minuten' Jaap van Velzen is een gepassioneerd verzamelaar van atlassen Van 14 dec t,/m 26 febr wordt een selectie uit zijn pnvebezit tentoongesteld in de Biblio theek De verzameling is aangevuld met Items uit de Topografisch Histonsche Atlas van de Brabant Collectie Opdms dag 14 december geeft Van Velzen voor belangstellenden een rondleiding van ongeveer 45 min , waarbij hij laat zien

- organiseren van jaarliikse solhcitatieprocedures, ondersteuning en/of organisatie van sociale activiteiten, - afwikkeling telefoonverkeer, - notuleren van vergadenngen bestuur, directie, raad en eventueel onderzoek en onderwi|scommissies, - onderhouden van externe relaties, - ondersteuning bi) het zoeken naar huisvesting voor buitenlandse promovendi Functie eisen bil voorkeur afgestudeerdm Letteren of Psychologie ervaring met tekstverwerking, data

hoe in de laatste eeuwen de grenzen ver schuiven, maar ook de druktechniek zich ontwikkelt Dne kwartier dus over de ontberingen van voortzwoegende ontdekkingsreizigers die bij gebrek aan voedsel scheepstouwen eten, en wereld ontwikkelingen die in elke nieuwe druk van een atlas keurig vertaald worden m een spel van lijnen, kleuren en teksten Over de prachtige kunstwerkjes die men soms maakte van omslagen en titelbla den en over vele andere wetenswaardigheden van de vreemdste soort Als u met Jaap van Velzen m dne kwartier een reis om de wereld wilt maken, meldt u dan bij Petra Langenhuizen tel 013 663308, kamer L 120(bibhotheek) Derondlei dmg IS gratis, een eenvoudige catalogus kunt u kopen voor f 2,50

bases en eventueel e-mail - ervaring in admmistratieve/finan ciele werkzaamheden goede mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid en het Nederlands en het Engels Het salaris voor deze functie bedraagt max f 4 203,00 bruto p m afh van leeftijd en werkervaring Inf over deze functie kan worden inge wonnen bij prof dr H van Riemsdijk, tel 013-662642 bgg 662668 of bij prof dr L Boves, tel 080 612902

Om het nieuwe jaar op een passende wijze m te luiden v, ordt er op wo 5 jan een nieuwjaarsborrel gehouden Hier aan voorafgaand zal een ALV gehouden worden waar een nieuwe secretaris gekozen zal worden, dit in verband met het vertrek van de huidige naar Amsterdam De ALV en de meuwjaarsbonel zullen plaats vinden in cafe d'n Egelan KONTEKST

Dl 14 dec Theatraal Bonelf eest met BEEVEE Multilied Verklarend kunst programma 'Geen appel maar Appel', toegang inclusief feest nu f 4,50' Aan vang stipt 20 30 uur Verwacht voor volgend semester Yer ba Seku Antilliaanse poëzie op Afri kaanse muziek, lezingen in de 'doctorencyclus', en veel ander interessants In ieder geval 1 febr borrel of feest, misschien met act Spreekuur iedere ma 12 30 tot 14 30 uur SBIT

Erzijnnogtentamenbundeisvanhet Ie en 2e docteraal jaar te koop op de SBITkamer (R 21) Tentamens van het 3e docteraal jaar mag je komen kopieren In het begm van het 2e semester vmdt er weer een bestuurswisseling plaats bij SBIT Dne van de zeven bestuursleden zullen aftreden Hierdoor komen de volgende plaatsen vnj Secretans en de commissies voor PR, Lezingen & Excur sies. Symposium, BIKMag, Sponsonng en Onderwijs Nieuwe bestuurskandida ten kunnen zich melden bij een van de huidige bestuursleden of op de SBIT kamer Ook mensen die actief willen worden m een van de commissies van SBIT, zijn altijd van harte welkom Op dit moment wordt er bij voorbeeld een nieuwe Symposium commissie gevormd en ook de Lezingen &. Excursie en de BIKMag commissie kunnen nog enkele mensen gebruiken DIGIT

Opdo 17mrt 1994zal vanaf 13 30uur de jaarlijkse snelpleitwedstnjd worden georganiseerd Wij adviseren de leden die eventueel m een team zouden wil len deelnemen om deze datum alvast vnj te houden Nadere berichtgeving volgt EFACT-CHINA PROJECT

Efact organiseert in 1994 voor vergevor derde studenten BE en AE een uniek studieproject, met als hoogtepunt het veldonderzoek m China en Hong Kong in sept /okt '94 Gezocht wordt naar studenten die kwalitatief hoogwaardig onderzoek voor het bedrijfsleven kun nen afleveren E e a staat onder bege leidmg van hooglerearen van de KUB Heb je interesse dan kun je voor informatie terecht op de Efact kamer (R 1) Tevens ligt hier een lijst voor de voor inschnjving POUS

Do 9 dec wordt een poolcompetitie door de sportcommissie georganiseerd

- ^ ^

Het universitaire beleid is gericht op het m dienst nemen van een groter aantal iTOuvvcn gehandi captenenleden van etmschemm derheidsgroepermgen Zi] wordmi daarom uitdrukkehik uitgenodigd te soibciteren

Uw schnftehjke sollicitatie kunt u richten aan de plv secretaris van de Fac der

Dl 21 dec is de laatste Polis bonel van dit jaar Polis/Pnontijd en l'Industne organiseren een bruisend Oud- en Nieuwfeest'Kaarten f 60, mcl hapjes, drank, live band en Paul de Leeuw (levensgroot op scherm) Kaartverkoop 22 nov tot 10dec i n R l l Aanvang 10 00 uur in l'Indubtrie Let op onbeperkt introduces' In januari komen er twee plaatsen vrij bij het LOB (Landelijk Overleg Bestuurskunde) Voor geinte resseerden is er in R 11 meer informatie Aanmelding is hier ook mogelijk De openingstijden vanR 11 zijn maan dag t/m donderdag 13 00-15 00 uur

STUDIUM GENERALE MODERNE FOTOGRAFIE UIT VIETNAM

VERSOT

Letteren mw dr M E Loots, Pb 90153, 5000 LE Tilburg o v v het vacaturenr (uw brief moet voor 13 december a s , voor 12 00 bmnen zijn)

Van 7 dec t/m 27 jan (tijdensweekend en tussen Kerst en Nieuwjaar gesloten) wordt m gebouw S een tentoonstelling gehouden van foto's van moderne Vietnamese fotografen in het kader van de culturele manifestatie 25 jaar Medisch Comité Nederland Vietnam De foto's laten een optimistisch beeld van Viet nam zien Dit m tegenstelling tot de gebruikelijke documentaire achtige manier van kijken van Westerse foto grafen De geëxposeerde foto's zijn te koop en de opbrengst gaat naar het Medisch Comité Nederland-Vietnam Info 013 662082

SPORTCENTRUM BASKETBALL

De Pendragon is op zoek naar mensen die zin hebben om actief te komen bas ketballen Het is nog mogelijk om lid te worden voor een half competitiejaar Ook kun je feest-flodderlid worden en meegaan op enkele leuke intemationa Ie toernooien, bv m Parijs Kom gerust eens kijken op een van de trainingen op ma vanaf 20 45 uur en op wo vanaf 18 00 uur op het KUB Sportcentrum Of bel voor meer informatie naar Jacomijn 436198 of Onno 446411 LACOSTE

Je kan je nog mschnj ven voor het kerst dinerop23dec bijStefan(431665) Dit gaat f 25, kosten, hiervoor krijg je een lekker 3-gangen-diner, gratis wijn en champampagne en een koffie met li keurtje Wil je op do av een keer ten nissen bel dan naar Gordon (422668) of Femke(361673) Martine(438320)moet je bellen als je mee wilt doen met het wintertoemooi van Lacoste van 5 tm 8 jan Op 8 jan is er de meuwjaarsbonel met gratis fust CAMELOT

Handbalvereniging 'Camelot' zoekt met spoed een keepster die competitie wil spelen Ook andere belangstellen de zijn van harte welkom Onze trainmgstijdenzijn woensdag 21 00 22 15 (zaal 2), donderdag 20 45-22 00 (zaal 1) Bel voor informatie Ellen 013-672484 of Susanne 013-675482 KERSTPIEKTOERNOOI

Traditioneel word het sportjaar op het sportcentrum KUB afgesloten met het grandioze kerstpiektoemooi Dit evene ment bestaat uit de volgende onderdelen Sporttoernooien o a in Zaalvoet bal, Handbal, Korfbal, Volleybal, Bas ketbal. Judo, Karate, Schermen, Tafeltennis, Badminton en Squash Diverse demonstraties en gasttrainingen, o a Arnold Vanderhjde (Keep Moving), Gijs van Heumen (Zaalhockey), Gerdi en Tnnko Keen (Tafeltennis), M den Edel (Jiu-Jitsu)en Gabri Rietbroek (Handba 1), andere zullen nog volgen' Ook zal er een zaalvoetbalwedstrijd zijn tussen spelers van Willem II en het eerste van Myrddm Daarnaast zijn er diverse lu dieke activiteiten in de kantine (pijlen keilen, spiraaltje, waterbak') en zal er

een unieke mdoor triatlon georganiseerd worden Natuurlijk is er ook een afsluitend feest met disco Ook is er weer de Kerstpieklotenj met dagelijkse trekkingen, prijzen zijn kleine sportartikelen en een waardebon van f 100,voor sportmatenalen Ook dit jaar is er weer een hoofdprijs, trekking op donderdagavond om 22 00 uur, een winters portreis t w v f 639 Houd de publica ties m de gaten, en zorg dat je er bij bent Inschrijven via het formulier, verknjg baar op het KUB sportcentrum Iedereen kan meedoen sportkaart met ver plicht' SLUITINGSPERIODE KERSTMIS/ NIEUWJAAR

Het Sportcentrum is gesloten tussen Kerstmis en nieuwjaar Daadwerkelijk betekent dit dat we gesloten zijn vanaf vr 24 dec tot ma 3 jan 14 00 uur Inde eerste week van jan hebben we een beperkt rooster Dit betekent dat we open zijn tussen 14 00 uur en 22 00 uur Er zijn dan geen lessen en tramingen, alleen Keep Moving gaat wel door Vanaf maandag 10 jan starten de meeste les sen en trainingen weer

MENU PERIODE 13 T/M 17 DECEMBER MAANDAG

kaassoep of groentesoep met noedels gehakt in bladerdeeg of kotelet m mosterdsaus bloemkool of bleekseldene gebakken of gekookte aardappelen veg cheeseburger-mosterdsausbloemkool gekookte aardappelen luxe biefstuk met champignons DINSDAG

vissoep of heldere tomatensoep nasi goreng-kroepoek seroendeng-sate, pindasaus, taorol of papnkaburger ratatouillegekookte aardappelen veg nasi kroepoek seroendeng sate pindasaus ei ananas luxe vaxkenshaas WOENSDAG

erwtensoep ot heldere seldenesoep kippeboutje ot blinde vmk demi glacé patates frites of gekookte aardappelen veg gebakken tahoesperciebonen frites luxe entrecöte au poivre DONDERDAG

bonensoep of kippemaissoep gevulde paprika tomatensaus macaroni kaas of hazepeper-spruitjes aardappelpuree veg gevulde paprika tomatensaus-macaroni kaas luxe duitse biefstuk-spek uien VRIJDAG

tomatensoep of heldere kervel/ aspergesoep gebakken vis met kruidensaus of luengehaktbal met vleessaus wortelschijfjes of doperwtjes panjse aardappeltjes of gekookte aardappelen veg kaassouffle worteltjesdoperwten-panjse aardappeltjes luxe gebakken mosselen

9 december 1993

DIENSTPLICHT! Het Haags Juridisch Adviesbureau helpt u aan uitstel of afstel. Info: 06 ­ 8898.249 (0,20 p/min.)

WIM VAN OOSTEN uit het Westen, regelt uw vervoer het allerbeste. 1 of 50 touringcars bestellen? Wim van Oosten bellen!

Afspraken: 070 ­ 347 95 67 / 383 81 49

02510­23060 02943­1210

WINTERSPORT AAer20fot200pers. 5kiën?

Dubbel Dutch groepsreizen jSCR 1 820) Voor gratis slcj­kfon t/offerte:

076^211038

Hoezo hopeloze gevallen?

Kalholiake Universiteit Brabant

ESCOM PRIMO 486 SX -25 Mhz 4Mb RAM 210 Mb harde sdiijf 3.5" floRjy drive SVGA kleuremiKxütor (Low Radiation) 1 jaar garantie Exdusief Dos + Windows

fl. 1989,= Inclusief Dos 6.0 Inchiaef Dos 6.0 + \Vindows 3.1

I

fl. 2060,= fl. 2120,=

Priizen onder vDOtbeiiaud en ind. aX.W. Aai*ioding is geldig zolang de vDonaail strekt!

IVA

JP

vraagt

student-assistenten

«ar.nael«.n 2. seö C 2» «errtiopino Pojcbui 90153, 5000 LE Tilburg Tel 10131 «63068, F » 101318

H e t IVA T i l b u r g , een i n s t i t u u t voor sociaal-wetenschappelijk beleidsonderzoel< en advies, verricht contract­onderzoek op een groot aantal terreinen Het onderzoek is georganiseerd m een viertal secties ■ Arbeidsvraagstukken ■ Gezondheid en Welzijn ■ Beleid, Organisatie en Personeel ■ Onderwijs en Cultuur Op genoemde terreinen lopen permanent enkele tientallen onderzoeksprojecten, vanerend van grootschalig survey­onderzoek tot case­studies, van kwantitatief tot kwalitatief onderzoek, van literatuuronderzoek tot prakti|k­ experimenten. Op vele van deze onderzoeksprojecten kunnen student­asisstenten geplaatst worden. H e t IVA b i e d t student-assistenten:

Onze tap blijft tot in de kleine uurtjes geopend.

■ de mogelijkheid o m in aanvulling op de bestudeerde theorie, praktijkervanng op te doen met onderzoeks­ ontwerp, vragenlijstconstructie, interviewtechnieken, dataverzameling, analysetechnieken en verslaglegging, ■ de mogelijkheid om in aanvulling of aansluiting op een student­assistenschap onderzoeksmateriaal te gebruiken voor scnptie of stage, ■ de mogelijkheid om de kansen op de arbeidsmarkt te verbeteren door de opgedane werkervanng, ■ een aanstelling voor max 2,5 dag per week gedurende de looptijd van een onderzoeksproject Een aanstelling als student­assistent wordt in elk geval beëindigd op de datum van afstuderen, ■ een honorenng van max. ƒ 1.597,- (4e jaars) bruto per maand bij een aanstelling van 2,5 dag per week Als j e b e l a n g s t e l l i n g h e b t voor een student-assistentschap bij het IVA, kun je dit kenbaar maken door de bon in te vullen en op te sturen. O m ons bestand up to date te kunnen houden verzoeken wij eenieder die gereageerd heeft op eerdere advertenties en die in aanmerking wil blijven komen voor een student-assistentschap, opnieuw Q^

de bon ingevuld te retourneren

Ik wil graag In aanmerking komen voor een functie van student-assistent bij het IVA.

POSTCODE

TEtEFOONNR

ABNAMROZ>^bank

VAKKENPAKKET IS BEKEND MET

SPSS / SAS/Lotus 1-2-3-/ dBase / Word Perfect*) *) Omarkeien indien van toepassing

Deze bon opsturen naar (of zelf deponeren in de bnevenbus van de KUB, danwei afgeven bij IVA-secretariaat,

EURO REISTOPPER NR. 1 Voor groepen van onderwijsinstellingen!

gebouw S, kamer 225) IVA Tilburg, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg

IVA Tilburg, instituut voor sociaal-wetenschappelijk beleidsonderzoek en advies

4-daagse P R A A G vanaf 7 0 % 7 y ~ pp INKLUSIEF: touringcarvervoor inkl. wegenbelasting, chauffeurswissel en alle chauffeurskosten, hotel**, logles-l-ontbljt, reisverzekering, programmaservice, elke 16e deelnemer vrij, SGR garantie

EUROPA SPECIAAL REIZEN

meer dan 25 Jaar ervaring in groepsreizen voor smalle beurzen voor informatie en een geheel vrijblijvende offerte:

Julianalaan 4 - Bilthoven 030-287034 ANVR/SGR

^

9 december 1993

Drs. soldaat 'Liever een studieschuld dan mij arm eraf.' Rikkert van Assouw, tweedejaars student algemene economie is heel duidelijk over het nieuwste proefballonnetje van minister Ritzen. De onderwijsbewindsman heeft voorgesteld studenten de mogelijkheid te bieden snel hun studieschuld 'af te lossen', in ruil voor een jaar legerdienst in een VN-vredesleger. De studenten kunnen ook gedurende eenzelfde periode lesgeven in vakken waarvoor nu te weinig onderwijskrachten zijn, zoals Duits en Natuurkimde. Ritzen deed deze suggestie voor het eerst bij een bezoek aan Duitsland toen het gebrek aan leraren Duits aan bod kwam. Bij de recente onderwijsbegroting verscheen het voorstel ook in de politieke plannen. De Tweede Kamer-partijen waren (met uitzondering van Groen Links) vooralsnog positief over het idee dat overigens nog helemaal moet worden uitgewerkt door het ambtenarencorps. 'En dat duurt nog wel even', meent Michael van Wissen van Veen, voorlichter bij het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen. 'Een concreet voorstel hgt er waarschijnlijk pas na de Tweede Kamer-verkiezingen.'

lUNlVERSgH

Het groene licht voor de vakgroep Vrouwenstudies kwam ruim een jaar geleden in de faculteitsraad van de Sociale Faculteit. De wer^cgroep werd een vaAgroep, die een paar weken later onder leiding van prof .dr. Tineke Willemsen van start ging. 'Dat is toen een goed besluit geweest. Ikzelf ben zeer tevreden. Iedereen hier eigenlijk'. De vakgroep kende een vliegende start, niet alles hoefde immers van de grond af opgebouwd te worden. In de loop der jaren was er al het een en ander op het gebied van Vrouwenstudies gebeurd. Willemsen kan een breed cursuspakket tonen. Maar, moet ze toegeven, dat zijn allemaal cursussen die al bestonden voordat de vakgroep van de grond kwam. 'Alleen Taal en Sekse is van dit jaar. En binnenkort beginnen we ook met een cursus Feministische Klassieken. Voor de rest moeten we nog bekijken wat we gaan doen'. Een jaar Vrouwenstudies heeft in ieder geval een onderwijs- en een onderzoeksplan opgeleverd. In de nabije toekomst hoopt Willemsen de contacten met andere faculteiten te gaan opbouwen. 'We hebben nu vooral contact met de

Letterenfacultiet. Met de andere faculteiten zijn we ook wel in gesprek, maar nog niet zo officieel. Dat hebben we gepland voor het volgende semester. Dat is eigenlijk het voor- en nadeel van de KUB. Omdat het zo klein is, ken je toch al alle mensen, je komt ze vanzelf

Vrouwenstudies

Zaken Q. tegen. Dan komt het er soms niet meer van om op een officiële manier contact met ze te zoeken'. De vakgroep is in ieder geval groot genoeg om op eigen benen te staan, betoogt Willemsen: 'We zijn straks met dertien mensen. Dat is bij el-

kaar een groep die groot genoeg is om sterk te zijn. Er zijn vakgroepen die kleiner zijn en waarover geen vragen worden gesteld. We zouden het nog niet redden als we aan alle faculteiten les zouden willen geven, maar zoals het nu is, hebben we een mooi onderwijspakket.' Hoewel Vrouwenstudies al sinds tien jaar onderdeel is van het cursuspakket, weet Willemsen een aantal redenen omdenoodzaakvan een vakgroep te noemen: 'Zonder vakgroep heb je geen onderhandelingspositie. Er was wel een werkgroep om de activiteiten te coördineren. En die functioneerde een beetje als een onofficiële vakgroep, maar met alle nadelen van dat onofficiële. Dat betekende bijvoorbeeld: geen inspraak.' De vakgroep geeft Vrouwenstudies meer een eigen gezicht binnen de KUB. En dat is wel zo prettig, al was het alleen maar voor de duidelijkheid naar de studenten toe. Willemsen: 'Het werkt wel makkelijker als je een vakgroep bent. Het is in elk geval voor ons veel duideHjker hoe al die lijnen liggen'. [AvdE]

DE GSCtJFgRDE WPRFÏ WPRI

Daarbij zuUen ze op nogal wat haken en ogen stuiten, zeker gezien de reacties van de studenten en een aantal belangenorganisaties. Een rondje door een KUB-kantine leert in ieder geval dat het moeUijk zal worden om één student te vinden die bereid is naar bijvoorbeeld het voormalige Joegoslavië te gaan.

^Kr> enkel en alleen om van de studie-schuld verlost te worden. 'Dan nog eerder als vrijwilliger, omdat je achter een dergelijke vredesmissie staat', vervolgt Van Assouw, die er overigens aan toevoegt dat het voor de meeste academici 'waarschijnhjk niet zo'n probleem zal zijn om van hun studieschuld af te komen wanneer ze eenmaal een baan hebben.' Een groepje van zes juristen in spé ziet daar juist een groot knelpunt in het voorstel. "De kans is groot dat studenten uit de lagere milieu's, met de grotere schulden maar het leger in gaan om snel van die last af te zijn. Bovendien kom je ook als academicus steeds moeilijker aan de bak.' Verder is het hele gezelschap eensgezind over de alternatieve VN-dienst: 'volkomen krankzinnig'. Een van hen kan zich nog wel iets voorstellen bij onderwijs geven in vakken waar te weinig leerkrachten voor zijn, maar ze voegt er aan toe 'dat je dan natuurhjk dan wel dat vak moet beheersen.' Zou Ritzen daar niet aan gedacht hebben en ziet hij de afgestudeerde werkloze econoom straks Duits doceren? Een vijftal derde- en vierdejaars economen ziet nog andere knelpimten met de arbeidsmarktpositie. 'Verleer je je vak niet wanneer je er een jaar uit bent? En hoe zit het wanneer je je studie niet afmaakt, moet je dan toch voor de staat aan de slag? Laat ze de beroeps maar naar de oorlogsgebieden sturen, die hebben er voor gekozen.' [MJ]

TJni Vfei-sT\vee

AUard, Met een zwaar gemoed ga ik de laatste maand van het jaarin (bijna wilde ik schijven: de laatste maand van mijn studie). Semester één zit er praktisch op, maar ik weet niet of ik dat nu relatief, dan wel absoluut moet interpreteren. De kerst nadert even snel als de tentamens, en beiden zijn een moment van bezinning. Alleen: zal ik vóór de toetsen de beslissing al nemen, of ernai Of moet ik ook nog eens de uitslagen afwachten^ Ik hou liever de eer aan mezelf - en kap ermee. Dus toch: de laatste maand van mijn studie. Ik kom niet met een analyse van waaróm het mis ging. Het ging gewoon mis. Het was niet te moeilijk, niet te makkelijk, niet te veel, niet te weinig, niet te spannend en niet te saai. Het was van alles wat en daarom washet eigenlijk ook weer niks. Mijn studieduur is beperkt - ik moet zeggen: de jaren dat ik poen krijg van Groningen is beperkt - en ik moet dus snel knopen doorhakken. Lummelen, vier keer van studie veranderen, drinkeboeren, demonstreren en de studie bekritiseren - bezigheden uit jouwtijd waar iedereen wel enkele jaren in investeerde - zitten er nu niet meer in. Een dooddoener! fuist. Maar waar. Onder de kerstboom zullen wij elkaar ontmoeten. Ik zal jouw verhalen, doorspekt met studentikoze romantiek en nostalgie graag aanhoren. Nog één keer. Lonneke is trouwens weer bij me terug. Niels

Brieven aan

mijn broer

Het College van Bestuur tast dit jaar met kerst weer eens diep in de buidel. Elke KUB-medewerker - van student-assistent tot hoogleraar - krijgt rond de vijfentwintigste december tweehonderdtwintig gulden op zijn rekening. De generositeit die uit de brief aan alle personeelsleden spreekt, blijkt echter schijn alsof de bestuurders dit bedrag zelf ophoesten. Het geld komt uit de pot Doelsu bsidies, een ministerieel potje voor de verbeteringvan de arbeidsvoorwaarden. De werknemers betalen hun geschenk daardoor indirect zelf. Het college bepaalt bovendien niet in zijn eentje de bestemming van het geld. De Commissie Personeelsoverleg (CPO) mag mede uitmaken hoe de drie miljoen gulden aan doelsubsidies worden besteed en hoeveel daarvan met kerst of bij een andere bijzondere gelegenheid naar de personeelsleden gaat. Als het om de besteding van deze pot gaat, heeft de CPO namelijk instemmingsrecht, wat betekent dat een maatregel van het college pas mag worden uitgecollegealspas voerd de mag CPOworden akkoorduitgegaat. voerd als de CPO gaat. Zo reserveert de akkoord CPO samen Zo reserveert deaan CPO met het college, hetsamen begin met het het jaar college, aan het begin van geld voor onder anvan het jaar geld voor onder an-

220 gulden kerstgratificatie dere ouderschapsverlof, bindingspremies voor de aio's en kinderopvang. Aan het eind van het jaar kijken zij: wat is er over, waarvoor hebben we teveel opzij gelegd? Dit jaar was voor het ouderschapsverlof te veel beraamd; slechts weinigen - vooral mannen - maakten gebruik van de mogelijkheid om 50 dagen uitgesmeerd over maximaal een jaar vrij te nemen voor de verzorging van hun kinderen. De gratificatie wordt niet opgenomen in de voorlopige besteding van de doelsubsidies aan het begin van het jaar. Want belastingtechnisch ligt de gift nogal gevoelig. De KUB mag de beurs alleen trekken wanneer de schenking niet is gepland. De schenking moet zogezegd 'spontaan uit de hemel vallen', weet Joyce van Nistelrooy van Personeel en Organisatie. Maar ze geeft toe dat de jaarlijks terugkerende kerst natuurlijk niet echt spontaan te noetuurlijk nietcollege echt spontaan te noemen is. Het - wederom met men is. Het college wederom met CPO - kan besluiten om ook tussenCPO kanschenking besluiten om tussentijds -een te ook doen. Lou tijds een doen. Lou Keune, dieschenking namens dete Abvakabo in Keune, die namens de Abvakabo in

de CPO zit én groot liefhebber van de kermis, oppert: 'WeUicht kan ten tijde van de Tilburgse kermis een gratificatie volgen.' Dit bedrag is wel aan een maximum gebonden. Per 'gebeurtenis' mag maximaal 110 gulden worden uitgekeerd. Kerst en Oud en Nieuw zijn twee gebeurtenissen, dus dat komt neer op twee keer 110 gulden. De twee flessen wijn vorig jaar en de kadobon het jaar daarvoor, waarmee de KUB haar medewerkers eveneens verblijdden, staan los van de gratificatie. Een dergelijk geschenk volgt, maar welk? Dat blijft volgens Keune nog even een verrassing. 'Van mij mag het een taart zijn.' De vraag waarom de 330.000 gulden (220 maal 1500 medewerkers) niet naar een humanitair doel - bijvoorbeeld Bosnië is gegaan, is volgens Keune niet aan de orde geweest. 'Het geld is bedoeld voor de verbetering van de werkomstandigheden van de personeelsleden. Wij mogen het geld niet zomaar aan derden buiten de KUB schenken. Anders wordt de begroting niet goedgekeurd door de minister. Dit moeten de personeelsleden zelf maar doen.' [PC]

Niels, December is een gevaarlijke maand geworden. Wij zullen elkaar nog wel treffen onder de kerstboom maarfRnk wat anderen in dit land schijnen zich met de feestdagen te la ten opnemen in een zieken huis of vergelijkbaar oord. De vereenzaming is doorhet jaarheennog draaglijk, maar als de mediamieke kerstvreugd wordt uitgestraald, dan wordt het allemaal teveel. Ik liep eerder deze week door het onvolprezen Eindhoven en het kwam niet eens in me op, hoe het toch komt dat het in moderne steden toch zo mis is. Zoals jij schrijft: niet te veel, niet te weinig, niet te spannend, niet te saai. Van alles wat en toch ook weer niks. De studie is een stad geworden, een woestenij van het haalbare. Een versteend compromis, ontsproten aan de fantasie vanplanners en beleidsmakers. Kant en klare tekentafelfantasie. Ik kan me er waarachtig nog steeds kwaad om maken, hoe zit dat eigenlijk met jou! Is er nog boosheid in dat jonge lichaam of ben je vroeg gesneuveld in studentikoze lijdzaamheid! Allard