1993 09 02

NIVER

Weekblad van de K a t h o l i e k e U n i v e r s i t e i t

Aandeel opdrachtonderzoek KUB daalt Het aandeel opdrachtonderzoek (derde geldstroom) vertoont voor de KUB een dalende trend en is lager dan het landelijk gemiddelde. Ook de tweede geldstroom (NWO-financiën) is relatief klein. Dit blijkt uit de cijfers bij het Hoger Onderwijs- en Onderzoekplan (HOOP), die nu in concept binnen de universiteiten circuleren. De nieuwe cijfers vormen een bijlage bij HOOP-1994, dat binnenkort het licht ziet. De jongste cijfers, uit 1991, tonen aan dat de KUB vooral winst boekt in de eerste geldstroom, de bijdrage van de overheid. Het contractonderzoek, ooit goed voor eenderde van de financiën, ver-

Ruime gedragscode moet bijklussers intomen

Hoogleraren die ongecontroleerd bijklussen zijn een smet op het universitaire blazoen. De universiteiten gaan daarom de komende maanden proberen een gedragscode voor 'nevenwerkzaamheden' op te stellen. Niet omdat zulke activiteiten volledig beheersbaar zijn, maar vooral om excessen te voorkomen.

schaft 21,8 procent mensjaren werk (landelijk: 26,1); voor de NWO-bijdrage zijn deze cijfers 8,3 (15,6), voor het overheidsgeld 69,8 (58,3). [PvdB]

Brabant

Staatssecretaris Cohen heeft de vereniging van u n i v e r s i t e i t e n (VSNU) dinsdag verzocht een 'heldere gedragscode' op te stellen. Hij vindt het de vrijheid van de universiteiten om te Ijepalen wat wel en niet mag, zolang de universitaire taken niet worden geschaad. Wetenschappers mogen van Cohen

extra geld ontvangen voor nevenwerkzaamheden, voor zover de universiteit daar mee instemt. Werkgever en werknemer moeten daarover afspraken maken, waarbij de universiteit het laatste woord heeft. Volgens Cohen is de kans groot dat werknemers zich daaraan zullen houden. 'Niet omdat zij heiligen zijn, verre daarvan, maar omdat het pan of the deal is.' Zij kunnen worden gecontroleerd in functioneringsgesprekken, aldus Cohen. Nevenwerkzaamheden die aansluiten bij de taak van een wetenschapper zijn 'vanzelfsprekend', meent Cohen. Bovendien 'maken zij de wetenschap op praktische

wijze dienstbaar aan de samenleving'. Cohen deed zijn verzoek aan de VSNU na ontvangst van het rapport Verdiend Verdienen van de commissie-Zeevalking. De commissie onderzocht welke regels universiteiten hanteren voor nevenactiviteiten van wetenschappelijk personeel (hoogleraren en universitair docenten). Aanleiding waren vragen vanhetWD-kamerlidJ. Franssen naar aanleiding van de affaire op de Rotterdam School of Management, waar hoogleraren van de Erasmus Universiteit in werktijd bijzonder veel geld zouden bijverdienen. Lees verder op pagina 3

Vandalisme op de KUB

Acties verwacht bij komst minister Ritzen naar Tilburg Terwijl studenten en scholieren zich opmaken voor een nieuwe actieionde tegen bezuinigingsplannen, die zal uitmonden in een landelijke demonstratie op 18 september, komt minister Ritzen op maandag 13 september naar de KUB om zijn beleid ter discussie te stellen. Het debat, dat om acht uur 's avonds begint en onder voorzitterschap staat van PvdA-kamerlid Tineke Netelenbos, is een initiatief van studentenvereniging Plato en van de Jonge Socialisten. De komst van Ritzen is een uitvloeisel van een actie van de Jonge Socialisten, die in het voorjaar het partijbureau van

De kwestie-Van Berkom Een reconstructie leert dat de bestuurlijke structuur van de KUB niet soepel genoeg was om het ongewenste heengaan van een bestuurder te voorkomen

De oevers van de Mississippi

Een prachtige rivier wier oevers de bakermat vormen voor uiteenlopende muziekstijlen als jazz, blues en cajun. Nu verzameld in een Studium Generale programma. En in een reportage op

8

de plaatselijke PvdA hadden bezet. Bij die gelegenheid, op 5 mei, tijdens de landelijke actieronde tegen het bezuinigingsbeleid op de studiefinanciering, beloofde de minister naar Tilburg te komen om te debatteren over zijn beleid in de afgelopen vier jaar. Jan Hamming, die is betrokken bij de recente oprichting van de lokale afdeling van de Jonge Socialisten: 'Het is dus een heel bijzondere bijeenkomst. Anders dan tijdens de debatten die Ritzen vorig jaar hield, staat nu zijn hele beleid ter discussie.' In het forum zitten naast Ritzen ook Trudy Jansen van de Landelijke Studenten Vakbond, oud-rector magnificus prof. dr. R. de Moor en mogelijk collegevoorzitter prof. dr. G. van Veldhoven. De organisatie verwacht dat er acties zullen komen tijdens het debat. Koen Eggermont, voorzitter van Plato: 'Via via heb ik gehoord dat er wat aan staat te komen. Daar ben ik niet echt op tegen maar we willen de boel wel in de hand houden.' [PvdB/GR]

In het derde weekeinde van augustus gooiden vandalen ruim drie vierkante meter straatstenen die normaal rond het kunstwerk liggen in de vijver. Eerdei werden daai al vuilnisbakken - met paal en al - en brandweerkranen uitgevist. Daar de stenen niet meer leverbaar zijn, moest een hoveniersbedrijf de vijverbodem afzoeken om de zaak te kunnen herstellen. Wat uiteindelijk lukte. Schadepost voor de hiervoor niet verzekerde maar steeds meer door vandalisme geplaagde KUB: een slordige vijfhonderd gulden. [PS/foto: Eiik van der Buigt]

De Tilburgse econoom prof. dr. Harry Huizinga (Internationale Economische Betrekkingen) ziet wel iets in het voorstel van Jacques Delors om een Economische Veiligheidsraad in te stellen. Deze raad zou vraagstukken die de wereldeconomie aangaan moeten oplossen en een harmonieuze groei veilig stellen.

KUB-econoom steunt plan Economische Veiligheidsraad

Huizinga, die de veiligheidsraad beschouwt als een 'symptoom van de vervlechting van de internationale economische ontwikkelingen' heeft echter ook z'n twijfels. 'Er is al een dergelijk instituut, dat jaarlijks bij elkaar komt: de G-7. Maar de enige manier om een echte veiligheidsraad in te voeren is door de machtsverhoudingen te institutionaliseren.' De economische raad uit het plan-Delors ziet de econoom als een 'soort forum om over economische zaken te praten en te komen tot onderhandelingen waar iedereen baat bij heeft'.

Huizinga: 'Landen zullen de voors en tegens van een lidmaatschap tegen elkaar afwegen. Is er een vetorecht, dan zal er nooit iets aangenomen worden dat de economie van een land schaadt. Dat leidt tot verlamming. Belangrijke landen zullen dan buiten deze veiligheidsraad gaan opereren. Als voorwaarde voor een Economische Veiligheidsraad stelt Huizinga dat de soevereiniteit bij de landen moet blijven. Het moet, net zoals het IMF en de Wereldbank, een 'intergouvernementele instel-

ling worden, waar iedereen uit kan stappen en waar lüemand de ander iets op kan leggen'. De bevoegdheden van de raad kunnen met de tijd toenemen. Harmonisatie van de verschillende belastingregimes is een mooie start, denkt hij. 'Maar ook een economische boycot zou tot de bevoegdheden kunnen horen. Een dergelijke boycot heeft de kracht van een militair wapen. De economie kan ook gebruikt worden als een chantagemiddel. Daartegen moet je kunnen optreden.' [MK]

KUB vrijdag 3 septembei gesloten In verband met de personeelsdag zijn alle gebouwen van de KUB op vrijdag 3 september gesloten.

'EMU Starten met paar landen' De recente valutacrisis heeft niet geleid tot het failliet van het Europees Monetaire Stelsel, zoals velen beweren. Maar de oprichting van de EMU - met één Europese munt als uiteindelijk doel - zal nu moeten geschieden door een beperkte groep landen, die een betrouwbare monetaire politiek voeren. Dat zijn, volgens CentER-econoom drs. Roel Beetsma, buiten de Benelux ook Frankrijk, Denemarken en Duitsland. Landen als Italië en Engeland zullen eerst intern orde op zaken m o e t e n stellen, h u n m u n t e n aanpassen aan de internationale concurrentieverhoudingen, en zo nodig, hun centrale bank onafhankelijk moeten maken, voordat ze kurmen toetreden. Beetsma promoveert donderdag 2 september aan de KUB. [MK] Zie ook pagina 5

2 september 1993

HUNIVERSlJl-

KUB regelt tempovergoeding Studenten en auditoren wiens beurs door studievertraging in een rentedragende lening wordt omgezet, kunnen in gevallen van ziekte, handicap, zwangerschap of familieomstandigheden, per 1 september een vergoeding van de KUB krijgen. Deze uitbreiding van de 'regeling ondersteuning auditoren en studenten' is het gevolg van het invoeren van de tempobeurs. De tempobeurs bracht een aanpassing van de Wet op het Hoger onderwijs met zich mee, die inhoudt dat universiteiten hun studenten zelf moeten gaan steunen. Deze aanpassing gaat gepaard met een aanscherping van de meldingsplicht. Meldt een student zich te laat bij de studentendecaan, dan kan die zijn recht op een vergoeding verspelen. [BS]

DE uNKmm, Jfl,B£iflcwa;jM Mocrfw wi m swpBREu WE i m u mi OOK' I SCHOUER&I, \mMlLmj

Avondprogramma Sociologie afgeschaft Vanaf volgend studiejaar is het niet meer mogelijk om als avondstudent Sociologie te worden ingeschreven. De studie kan nog wel in deeltijd gevolgd worden. De belangstelling voor het avondonderwijs van Sociologie was de laatste jaren zeer gering. Steeds meer studenten gaven de voorkeur aan verkorte (vrijstellings-)programma's en het ziet er niet naar uit dat dit zal veranderen, stellen de studierichtingscommissie en de vakgroep Sociologie. Zij verwachten dat geen enkele avondcursus Sociologie komend jaar meer dan vijf studenten zal tellen. 'Door deze ontwikkeling gaat de kwaliteit van het avondonderwijs achteruit, vooral omdat cursussen met minder dan vijf studenten in de regel niet in college-vorm maar als tuto-

rial worden aangeboden', zo schreven zij afgelopen juni in hun brief aan het Faculteitsbestuur. Verzocht wordt om in de toekomst geen nieuwe avondstudenten meer toe te laten. De Faculteitsraad heeft vorige weekjnet dat verzoek ingestemd. [Ad]]

Fietsen door Brabant wordt een 'voltreffer'

Ter afsluiting van het dertiende lustrum, maken vijfhonderd KUB-medewerkers vrijdagS september een fietstour door Brabant en ondernemen nog eens 250 mensen een cultureel uitstapje in Den Bosch en Tilburg. Eerst zullen alle 750 deelnemers samen lunchen op het Provinciehuis. Maurice Ackermans, voorlichter en één van de zes vrijwilligers die de festiviteit op touw heeft gezet, is nu al overtuigd van het welslagen van het feest (dat ongeveer 70.000 gulden kost). 'Het wordt een voltreffer van de eerste orde. We hebben nog nooit zoveel mensen op de been gekregen. Meestal komen er maar 150 mensen als we zoiets organiseren.' De vrijwilligers die uit alle geledingen van

de KUB komen, hebben het spektakel dat betaald wordt door de universiteitsraad, dit keer zonder de personeelsvereniging georganiseerd. A c k e r m a n s : 'Dan kunnen die jongens ook eens gewoon meef ietsen, zonder dat ze weer van alles moeten organiseren.' Het gaat er vrijdag niet om wie er de beste is, hoewel de tocht niet geheel vrij is van competitie. De deelnemers zullen bij verschillende stopplaatsen een opdracht moeten uitvoeren, waarbij ze op de foto worden gezet. Na afloop vindt op de KUB een feest plaats, met borrel, eten en cabaret. Het besluit dat nietdeelnemers vanwege de sluiting van de KUB noodgedwongen een vrije dag moeten opnemen, is overigens teruggedraaid. [BS]

Culturele studentenverenigingen vormen overleggroep Cinema, studentenkoor Contrast, theater De Koffer en het Tilburgse Studenten Muziek Gezelschap zijn samen in een overlegorgaan getreden, teneinde het contact en overleg met de universiteit te vereenvoudigen. De oprichtingsvergadering vond woensdag 25 augustus plaats. Voor de universiteit was het niet duidelijk hoe er contact gelegd kon worden met de vier verenigingen, die gezamenlijk zo'n 150 leden hebben. De subsidietoekenning en het structureren van beleidsplannen verliep daardoor tamelijk ondoorzichtig. De culturele clubs onderkenden dat probleem zelf ook, en besloten tot de oprichting van een overkoepelend orgaan, vooralsnog OCSV (Overleg Culturele Studenten Verenigingen) geheten. Tijdens de oprichtingsvergadering is besloten dat het OCSV op 7 september zijn beleidsnota zal presenteren aan de werkgroep culturele voorzieningen, die onder andere over de subsidietoekenning gaat. De voorzitter van de OCSV, Jean Luc van Engelen, benadrukt dat het in eerste instantie gaat om een versoepeling van het contact met de universiteit. 'Ze wisten echt niet waar ze met hun vragen heen moesten. Het was een onoverzichtelijke en moeilijk werkbare situatie. Daarnaast willen we structureel

cultuurbeleid van de grond tillen, waarbij je vooral moet denken aan de subsidieverdeling. Dat kunnen we op deze manier duidelijk regelen.' Het cultuuroverleg denkt ook sterker te staan in het debat over een nieuw Studentencentrum. Over de invulling van dit multiculturele centrum zal het OCSV waarschijnlijk een plan opstellen. Overigens bestaat er op dit moment nog geen duidelijkheid over de bouw dan wel oprichting zo'n centrum. Het cultuuroverleg overweegt op termijn het invoeren van een 'cultuurkaart', in navolging van Enschede. Met zo'n kaart kunnen studenten voorstellingen bezoeken en proeflessen bij een der aangesloten verenigingen nemen. Van Engelen hoopt de kaart in de wat verdere toekomst uit te bouwen tot 'een soort CJP'. Ook wil Van Engelen op den duur samenwerken met de lokale HBO-instellingen, waarnaar op dit moment onderzoek wordt gedaan. [DvE]

Staatssecretaris Cohen heeft de studentenorganisaties LS Vb en ISO gemaand spoed te maken met een gezamenlijk scholingsplan komen voor student-bestuurders.

varen studenten zelf cursussen kunnen geven, ISO doet dat liever in samenwerking met een apart bureau. In (èen brief op poten liet Cohen deze

Scholing student-bestuufders niet voor najaar Ruim een jaar geleden stelde Ritzen geld beschikbaar om studenten te scholen in studiefinanciering, onderwijswetten en begrotingscycli. Dit ter bevordering van de invloed van studenten op het universitair bestuur. De LSVb en ISO werden uitgenodigd om een plan te maken. Na ruim een jaar overleggen zijn de twee organisaties er nog altijd niet uit. De LSVb wil dat er-

^

zomer al weten dat hij nu eindelijk wil weten aan wat voor cursussen er behoefte bestaat. Zijn waarschuwing leverde echter niets tastbaars op. Deze maand volgde in een gesprek een harder dreigement. Het ministerie verwacht dat door de vertraging de landelijke cursussen op z'n vroegst dit najaar kunnen beginnen. [PE/HOP]

Het Rotterdamse Quod-Novum heeft een nieuw jasje aangemeten gekregen, een jasje dat de krant decennia terug in de tijd werpt. Het brengt, omlijst als een necrologie, een interview met de aftredende rector, Cees Rijnvos. Deze blikt terug op de geruchtmakende affaires die de Erasmus Universiteit op haar grondvesten deden trillen: de kwestie rondom deRotterdam School of Management, en de zeer korte arbeidsduur van Rotterdammer Roel in 't Veld als staatssecretaris. Over de eerste zaakis de rector bijzonder verbolgen. Hij geeft toe dat de organisatie van de RSM er tamelijk chaotisch bijlag, maar de 'negatieve publiciteit' die de NRC de school schonk, noemt hij achtereenvolgens 'gelogen', 'beroepsverwording', 'onzorgvuldig'enietsdathij slechts 'met minachting kan bezien'. Het vertrek en de snelle terugkeer van bijklusser In 't Veld noemt de vertrekkende rector 'pijnlijk'. 'Vooral voor de man zelf. 'Ik constateer dat de echte wetenschapsbeoefenaar geen maatschappelijk respect meer krijgt.' Daar laat Rijnvos het bij, hij spreekt zich niet uitoverbriefpapierenbijbaantjes. De UK van Groningen komt met een uitgebreid eerste nummer, waarin buiten alle verplichte introductie-artikelen ook een klein academisch woordenboekis opgenomen. Eén van de Groningse neologismen is 'collegehengst', wat staat voor een uitslover. Onbekend voor niet-noorderlingen zal ook het begrip 'universiteitskat'zijn. Om het begrip te kennen moet men in het Groningse academiegebouw bekend zijn: het is een waarlijk levend beest, dat een uitgesproken voorkeur voor zalmslaatjes aan de dag legt. En tussen Theo van Gogh en Boudewijn Büch is in Folia inderdaad deroddelnichterij uitgebroken die verwacht werd: hun brievenrubriek over 'onderwijs en wetenschap'betreft uitsluitend analyses van door drank verkrachte nachten. Verder besteedt het Amsterdamse blad vier pagina's aan het financiële wel en wee van studenten. Vooral veel wee, zo blijkt, want anders dan op papier ('creatief boekhouden') kan 't een student niet lukken om rond te komen, concludeert het blad. Om het gat in de begroting te dichten hebben banken studentemrekeningen bedacht, en daarvan worden de voordelen door het blad op een rijtje gezet. Voor 'grootgebruikers 'is de Postbank het voordeligst, maar wie wat minder frequent zijn bankfiliaal bezoekt, kan voordeliger uit zijn bij de ABN/AMRO of de Rabo, aldus een onderzoek van de Consumentenbond. Een studente van de Utrechtse School voor Journalistiek is beticht van plagiaat, en wordt daarom haar bul onthouden, meldt Trajecta, krant van de Hogeschool Midden Nederland. De verdachte geeft ruiterlijk toe uit een boek te hebben geciteerd zonder bronvermelding. En verdedigt zich door te melden dat ze haar afstudeerwerkstuk nooit ter plaatsing ergens zou willen aanbieden. Dan mag citeren wel, is haar stelling. Daar is het docentenkorps van de journalistenschool het nietmee eens. Inmiddels speelt de zaak bij het College van Beroep. De schooldirecteur ontraadt de studente deprocedure door te zetten, want ze zal verliezen 'en dat kan haar verdere carrière alleen maar schaden.' [DvE]

i 4

2 september 1993

-lUNIVERSM-

Adviseurs SGO-Letteren: 'Het kan altijd beter' Het was een race tegen de klok om de propedeutische leerboeken op de Letterenfaculteit aan te passen voor het Student Gericht Onderwijs (SGO). Grote blokken theorie werden drastisch gestructureerd, opdrachten uitgebreid. De deadline werd goeddeels gehaald. Iets meer dan honderd letteren-studenten worden dit jaar proefkonijn van het KUB-fenomeen SGO. Een grotere zelfstandigheid van de student en onderwij s gericht op studieresultaat. Dat zijn debelangrijkste doelen van het projekt SGO dat in navolging van de Rechtenfaculteit dit jaar in de propedeuse van start gaat op de Letterenfaculteit. De inrichting van de cursus verschilt qua onderwijsaanpak niet zo gek veel van het SGO-projekt op de Rechtenfaculteit, waarvan de resultaten binnenkort op tafel komen. In de propedeuse zullen studenten met studietaken werken die worden afgesloten met een tentamen. Onderwijs gaat in kleinere groepjes plaats vinden, met de bedoeling studenten persoonlijker te benaderen. Effectiever onderwijs. Enig verschil zit hem in de tot standkoming van de taakboeken. Bij de Rechtenfaculteit zijn de boeken door medewerkers aangepast en opgeschoond, op de Letterenfaculteit hebben twee externe adviseurs van de Open universiteit zich gebogen over de leerstof en nieuwe taakboeken samengesteld. Die taakboeken stellen hogere eisen aan het zelfstandig werken van de student. De student is geen passief toehoorder meer in de collegezaal, maar wordt gedwongen om colleges voor te bereiden. Op dit moment werken de adviseurs, onderwijstechnologen W. Giesbertz en G. van der BoomvandeOpen Universiteit Heerlen, aan de afronding van de taakboeken.

Vervolg pagina 1

CommissieZeevalking Er is sprake van een 'grote diversiteit, zo nieteen bonte verzameling' regels, afspraken en gebruiken, aldus het rapport. Elke universiteit meent dat nevenwerkzaamheden niet ten koste mogen gaan van het eigenlijke werk. Aan de andere kant zijn dit soort activiteiten van groot belang. Extra verdiensten kunnen voorkomen dat een hoogleraar naar een beter betaalde baan vertrekt. Bovendien brengt zo iemand nogal eens een onderzoekopdracht mee terug naar zijn vakgroep, die er dus ook aan verdient. Daarbij wordt vertrouwd op de integriteit van de persoon in kwestie en op de sociale controle. Volledig beheersbaar zijn zulke activiteiten niet, zoals diverse bestuurders tegenover de commissie erkenden. In feite bepaalt de bedrijfscultuur of regels werken of niet, stelt het rapport. Die cultuur verschilt per universiteit en zelfs per faculteit. Het is daarom ondoenlijk een vergaande, uniforme gedragscode op te stellen voor alle wetenschappers in Nederland, zoals Cohen van harte beaamde. Verwacht mag worden dat de VSNU met een ruime gedragscode komt, die een einde maakt aan de kennelijke sfeer van vrijheid-blijheid, maar zeker niet te gedetailleerd zal zijn. Een woordvoerder van de VSNU waarschuwde na de presentatie van het rapport al, dat universiteiten een gruwelijke hekel hebben aan alles wat extra papierwerk met zich meebrengt. Gezien de onrust in de Tweede Kamer en de smet die de affaires RSM en In 't Veld op de universiteiten hebben geworpen, dient er volgens de VSNU echter wel iets te gebeuren. [PE/HOP]

Volgens C. Thoolen, secretaris van de Letterenfaculteit, is het iets makkelijker om een SGO-projekt bij Letteren van de grond te krijgen dan bij Rechten. 'De Rechtenfaculteit herbergt veel meer studenten. Het is veel moeilijker om daar in kleine groepjes te werken.' Volgens H. Schellekens, onderwijskundig adviseur en alleen in de eerste fase bij de veranderingen betrokken, zou dat nog wel eens tegen kunnen vallen: 'Op de Letterenfaculteit ligt

de nadruk veel minder op de toetsing en het terugkoppelen van de studieresultaten dan op de Rechtenfaculteit. Die toetsing heeft een extra effect op de studieprestaties. Daar komt ook nog eens de spanning bij hoe de docent op jou reageert, die bepaalt op het eind van het jaar hoe het met je verder zal gaan. Ik ben benieuwd hoe dat zal uitpakken.' Adviseurs Giesbertz en Van den Boom gaan tot aan het eind van het eerste semester het onderwijsproces op de Letterenfaculteit volgen. Studenten zullen daarbij een actieve rol spelen. 'Want het kan altijd beter', aldus Giesbertz. [BS]

Geen plaats voor Tilburgers op handtekeningenlijst Klukhuhn 'Al decennia lang staan de Nederlandse universiteiten onder steeds toenemende financiële druk, met zo langzamerhand onaanvaardbare gevolgen voor het onderwijs.' Zo begint de Verantwoording bij het deze week verschenen boekje Van het universitaire front niets nieuws. Deze 'analyse van een langdurige ziektegeschiedenis' is ondertekend door dertien wetenschappers: Utrecht levert er vier, Wageningen en Nijmegen twee en Leiden (RUL), de Open Universiteit en de UvA zijn goed voor één wetenschapper. Twee ondertekenaars zijn verbonden aan meerdere universiteiten, de een aan de VU en de RUL, de ander aan de UvA en de RUL. Desgevraagd zegt initiatiefnemer André Klukhuhn dat is gestreefd naar een zo breed mogelijke verte-

genwoordiging over het land. Het hoofd van het Utrechtse Studium Generale heeft ook zijn college in Tilburg, Marsel van Hoorn, benaderd om mogelijke ondertekenaars uit Tilburg te noemen. Van Hoorn bevestigt enkele namen te hebben doorgegeven, maar die zijn, denkt hij, gewogen en te licht bevonden. Klukhuhn: 'Belangrijk criterium voor ons om mensen aan te schrijven was het feit dat ze recentelijk met de kwestie in de publiciteit zijn gekomen.' De Tilburgers die nu om deze reden buiten de boot vallen, hoeven niet buiten beeld te blijven. De groep van dertien (Klukhuhn: 'Ik ben al heel blij dat we met deze mensen naar buiten zijn gekomen') bezint zich op een vervolg. En daarbij zijn ook Tilburgers welkom. [PvdB]

Nog drie jaar subsidie voor internationalisering

De recente campagne van de letterenfaculteit om meer studenten te trekken lijkt heeft vruchten afgeworpen. Op maandag 30 september vrerd de bagage van ruim 110 eerstejaars letterenstudenten ingeladen voor een driedaagse verblijf in Loon op Zand. [Foto: Erik van der Burgt]

Onderzoek Sociale Faculteit gestroomlijnd De onderzoeksschool Arbeid, Adaptatie en Cultuur (OsAAC) van de Sociale Faculteit zal in de toekomst niet langer als instituut blijven voortbestaan. De taken van OsAAC worden overgenomen door een 'aioopleiding', die blijft waken over het leerproces van de aio's. Hoe dit opleidingscentrum er precies gaat uitzien is nog niet bekend. Het principebesluit om de status en structuur van OsAAC te veranderen werd afgelopen week in de faculteitsraad unaniem aangenomen. De Sociale Faculteit moest op aandringen van het College van Bestuur op zoek naar een nieuwe organisatievorm voor de onderzoekschool OsAAC en het onderzoeksinstituut WORC. Beide zijn nu onafhankelijk. Het college wil dat ze aansluiten bij de KNAW-eisen voor erkenning van onderzoekscholen. Dat houdt in dat er één bestuurlijke eenheid moet zijn die verantwoordelijk is voor zowel de onderzoeksprogrammeringen -uitvoering als voor de opleiding van aio's. Formeel voldoet de nieuwe opzet aan deze eis. WORC wordt het eindverantwoordelijke instituut, dat zijn zeggenschap over de opleiding delegeert aan de aio-opleiding. In de

raadsvergadering werd benadrukt dat de aio-opleiding dezelfde controlerende bevoegdheden houdt. Over de precieze invulling van deze nieuwe opzet moet voor het eind van het jaar een concreet plan ingediend worden. In de praktijk zal er waarschijnlijk niet veel veranderen. De Sociale Faculteit is van mening dat de opzet die ze nu heeft bijzonder goed is en stond daarom niet te springen om organisatorische wijzigingen. Met de oplossing die nu bedacht is, voldoet ze aan de wensen van het college zonder al te veel van de huidige koers af te wijken. Inhoudelijk zal er aan de onderzoekprogramma's niet gesleuteld worden. De nadruk blijft liggen op het thema Arbeid, terwijl Adaptatie en Cultuur als zelfstandige VFonderzoeken blijven bestaan. [Adf]

Ruzie kopieervergoedingen bijgelegd Aan de al jarenlang slepende ruzie tussen de Stichting Reprorecht en de universiteiten is deze zomer een einde gekomen. Onder druk van een door de stichting aangespannen rechtszaak, zijn de universiteiten akkoord gegaan met een betaling van jaarlijks 2,1 miljoen gulden. De KUB betaalt hiervan een krappe 90.000 gulden. Met terugwerkende kracht gaan de universiteiten voor hun losse kopieën tussen 1988 en 1991 in totaal bijna 6,5 miljoen gulden betalen.

Per universiteit wordt de bij drage vastgesteld aan de hand van het aantal studenten en personeelsleden. Tot en met 1993 gaan de universiteiten jaarlijks als voorschot 2,1 miljoen gulden afdragen. Een onafhankelijk onderzoek moet aantonen of dit bedrag later moet worden gecorrigeerd. De Leidse universiteit denkt met het akkoord te duur uit te zijn en heeft als enige het niet ondertekend. [PE/HOP] Zie ook achterpagina

^

Minister Ritzen wil de intemationahsering van universiteiten en hogescholen wel financieel blijven ondersteunen - voor nog zeker drie jaar -, maar de manier waarop een en ander gestalte moet krijgen wordt aan strengere regels onderworpen. De wijze waarop nog geput kan worden uit het stimuleringspotje STIR (waaruit universiteiten sinds 1988 kuimen putten), gaat veranderen. Eén op de drie universitaire studenten die in 1992 naar het buitenland ging, maakte gebruik van een STIR-beurs. In totaal verbleef één op de tien studenten in het hoger

onderwij s vorig jaar gedurende kortere of langere tijd in het buitenland. Een mooi resultaat, vindt Ritzen, maar het kan nog uitgebreider, en om universiteiten en hogescholen een zet in de rug te geven, houdt hij het STIR-fonds (dat in 1994 zou worden opgeheven) nog even bestaan. De student die geld wil trekken, dient er voortaan wel voor te zorgen dat zijn verblijf in het buitenland deel uitmaakt van een uitwisselingsprogramma dat voor meerdere jaren is vastgelegd. Dat biedt meer continuïteit, vindt de minister. [PE/HOP]

P-mail helpt buitenlandse studenten niet aan kamer De opvang van buitenlandse studenten begint de Dienst Studentenzaken (DSO) boven het hoofd te groeien. Door de toename van de gaststudenten wordt het steeds moeilijker om hen te huisvesten. Elk jaar groeit het aantal buitenlanders (voornamelijk uit West Europa) met zo'n 25 studenten. Dit studiejaar verwacht DSO-medewerker Wim Heuvelmans zo'n 350 studenten, die hier zo'n drie tot negen maanden verblijven. De groep die in september met cursussen begint is ternauwernood onderdak, vertelt hij. Maar in oktober komt een groep van 26 studenten voor wie nog huisvesting moet worden gevonden. De oproep om tegen vergoeding kamers beschikbaar te stellen voor studenten uit het buitenland, zoals

die twee weken geleden aan ruim duizend medewerkers van de KUB via P-mail is gedaan, heeft geen enkele kamer opgeleverd. 'Er hebben zich twee geïnteresseerden gemeld die zeggen hun tante of oma te zullen informeren', aldus Heuvelmans. Een mailing naar een kleine duizend studentenhuizen leverde vier kamers op. Ook advertenties in de lokale media en studentenbladen levert maar mondjesmaat woonruimte op. Aan een structurele oplossing wordt gewerkt, aldus Heuvelmans. De gemeente zou onderzoeken of het gebouw waar nu het Conservatorium huist, is om te bouwen tot verblijfsruimte voor buitenlanders. [GR]

Op de nieuwe bekers kim je zelfs staan Hoe alle studenten aan een nieuwe, gratis kunststof-beker moeten komen is nog niet geheel helder, maar medewerkers van deze universiteit zijn in de laatste week van augustus allemaal voorzien van het afwasbare drinkgerei. Tienduizend zijn er verspreid. Daarmee moet een deel van de milieuverontreiniging, veroorzaakt door de vele plastic bekers die hier worden weggegooid, voorkomen worden. De plastic bekers uit de automaten waren menigeen al langer een doom in het oog, maar een duurzaam (stenen) alternatief paste niet in de apparaten. Vandaar dat er nu voor ongeveer zeven ton 35 tot 40 nieuwe koffieautomaten (diensthoofd P. Kersten: 'de oude waren toch aan vervanging toe') op de KUB worden geplaatst waarin dergelijke bekers

wél passen. Om duidelijk te maken dat het een maatregel met een milieukarakter is, komt er een prijsverschil tussen koffie met afwasbare beker en koffie in plastic beker. Het laatste gaat een dubbeltje meer kosten. De Dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken (DBH) heeft overigens een geheel eigen test uitgevoerd om te bezien of de nieuwe bekers de toets der degelijkheid konden doorstaan. Medewerkers hebben ze flink door de gangen gegooid en zijn er zelfs op gaan staan. De bekers doorstonden werkelijk alles en bleven heel. Kersten: 'Er is natuurlijk altijd wel een manier te vinden om zo'n ding kapot te krijgen, maar bij enigszins normaal gebruik gaat die beker heel lang mee. Hoe lang, dat weten we niet eens.' [PS]

2 september 1993

UNIVERS NIEUWS ND D| ACHTERGRON

ISO­voorzitter Claudy Lubbers wil heilige huisjes graag slopen Hoe groter de problemen in het hoger onderwijs, hoe groter de uitdaging, vind je niet?' Claudy Lubbers (geen familie) beseft wel dat het woord uitdaging een cliché is, maar op dit moment ligt het anders. In het jaar dat zij voorzitter is van de 'pragmatische studentenorganisatie' ISO ('Libe­ raal of behoudend vind ik van die ellendige typeringen') wordt immers ook een nieuwe Tweede Kamer gekozen. Pieter Evelein/HOP

H

et staat vast dat alle fracties de onderwijs een bijdrage kunnen verkiezingsperiode gaan benut­ worden verkregen. In het hoger ten voor wat zij zelf een fundamen­ beroepsonderwijs zijn zeer beslist tele discussie over de studiefinan­ mogelijkheden, denkt Lubbers. ciering noemen. Van het huidige stelselzijn de fundamenten dusda­ ubbers hekelt de verhalen dat nig aangetast, dat er na de sloop iets studenten wel klagen over hun geheel nieuws moet worden opge­ onderwijs, maar daar nauwelijks bouwd. Het Interuniversitair Stu­ iets aan kunnen veranderen. Zeker, denten Overleg (ISO) haakt hierop het kost moeite en het gaat lang­ m, aldus Lubbers. Op Prinsjesdag zaam, maar het kan. De nieuwe verschijnt een notitie die in elk voorzitter, vierdejaars politicologie geval voor de studiebeurzen een aan de Rijksuniversiteit Leiden, 'machtige oplossing' biedt. Lub­ geeft een voorbeeld: binnen de fa­ bers: 'Het wordt écht iets bijzon­ culteit Sociale Wetenschappen in ders. Een stuk met een integrale Leiden was besloten dat docenten visie op het hoger onderwijs. We hun studenten veel intensiever laten de samenhang moesten gaan bege­ zien tussen onder­ leiden. De weerzin werpen als onder­ bij de vakgroepen wijskwaliteit, stu­ was echter groot. De 'Wij hebben een diefinanciering en invoering van een tu­ c u r s u s d u u r . ' Hoe machtige oplossing toT­systeem dreigde precies, dat wil Lub­ hopeloos vast te lo­ voor de bers nog niet kwijt. In pen. 'Doordat de stu­ elk geval gaat het vol­ studiefinanciering' denten in de facul­ gens haar om een sys­ teitsraad er bovenop teem dat alle studen­ zaten, is het nu toch ten van een volwaar­ van de grond geko­ dige beurs verzekert, die niet afhan­ men.' kelijk is van het inkomen van de Zelfs de zo nodige opwaardering ouders. van h e t onderwijs aan univer­ De LSVb denkt dat doel te kunnen siteiten Ï5 niét langer een utopie, realiseren door mensen die m het stelt Lubbers hoopvol vast. In hoger onderwijs hebben gestudeerd Utrecht zijn de regels al zo veran­ achteraf een speciale heffing op te derd, dat niet langer alleen onder­ leggen, in de vorm van een percen­ zoekers er carrière kunnen maken. tage van het belastbaar inkomen. 'Waarom ook niet? Sommige do­ Lubbers voelt daar niets voor. Vol­ centen blinken nu eenmaal uit in gens haar moet in de eerste plaats onderwijs en doen dat in feite lie­ de staat studenten de gelegenheid ver dan onderzoek. Laat anderen bieden te gaan studeren. Een nahef­ dan minder in de collegezaal staan.' fing maakt ex­studenten medever­ De noodkreet binnen universi­ antwoordelijk. Dat vindt Lubbers teiten dat zo een klasse van min­ onjuist. En wie zegt niet dat het per­ der­wetenschappelijke docenten centage van de naheffing stijgt als wordt gecreëerd, betitelt Lubbers de tekorten van de overheid verder als misplaatste angst voor identi­ oplopen? 'Dan mag jij de gaten in teitsverlies, waar ze zich niet aan de begroting helpen dichten. Nee, wenst te storen. 'Laten we wel we­ dankjewel.' zen, een universiteit is er om goed De overheid kan volgens Lubbers onderwijs te verzorgen.' In één veel beter aankloppen bij het be­ adem bekritiseert Lubbers de weer­ drijfsleven. Als dat wil betalen voor zin van universiteiten om intensief onderzoek waar het baat bij denkt samen te werken met hogescholen. te hebben, dan moet ook voor het Een geforceerde poging om een

L

hogere status in stand te houden, vindt zij. Studenten zullen het vol­ gens haar van harte toejuichen als zij tegelijkertijd aan een universi­ teit als een hogeschool kunnen stu­ deren. Lubbers schaart zich niet blinde­ lings achter elke noodkreet uit de

Studenten geven hun opleiding ge­ middeld een 6,5. Dat bleek onlangs uit een landelijke enquête. Wat is eigenlijk de waarde van het oordeel van studenten? En waarom zijn wiskundigen altijd positiever over hun studie dan economen?

Gamma's scoren op onderwijsenquêtes stelselmatig slechter dan bèta's

In het woud van enquêtes ver­ schijnt deze maand het stevig rap­ port Studenten over kwaliteit in het hoger onderwijs. Het Nijmeegse instituutlTS ondervroeg 2.955 stu­ denten, verspreid over de zestien sectoren van het hoger onderwijs. Alle onderzoekstappen werden besproken met vertegenwoordigers van het ministerie, de studenten­ bonden en u n i v e r s i t e i t e n en hogescholen. Het resultaat is een solide m o m e n t o p n a m e van de studentenmening over het onder­ wijs. Wat blijkt? De universiteiten krij­ gen als gemiddeld rapportcijfer een 6,6 en de hogescholen een 6,4. Stu­ denten blijken 'niet ontevreden', maar hebben wel kritiek op de be­

geleiding, voorlichting en de vaar­ digheden van docenten. Eén op de vijf docenten is vakmatig of didak­ tisch ondermaats, vinden de stu­ denten. De landelij ke kwaliteitsman van de universiteiten, drs. A.C. Vroe­ ijenstijn van de VSNU, vindt de resultaten 'verrassend positief'; hij had meer gekanker verwacht. Olaf Pots van de studentenbond LSVb noemt de score juist 'magertjes'. Maar beiden nemen de massale meningspeiling zeer serieus. Het onderwijsvolk echter heeft zo zijn twijfels. 'Wat voor waarde moet men aan dergelijk oordelen hech­ ten?', vroeg de Leidse historicus prof. dr. H.L. Wesseling bijvoor­ beeld in april in zijn NRC­column.

Studenten kunnen 'bijna nooit ver­ geli j ken en weten per definitief nog niet wat hun studie waard is'. Dat weet je pas als je klaar bent, betoog­ de hij. Die kritiek snijdt hout als je studen­ ten een vakinhoudelijk oordeel vraagt. Dat is bij het ITS­onderzoek echter bijna volledig vermeden. Misschien een spijtige beperking. Maar des te duidelijker is waar het wel over gaat: over vaardigheden van docenten, onderwijsklimaat en ­organisatie en diverse voorzienin­ gen. En wie kan daarover beter oordelen dan de studenten zelf? De ITS­onderzoekers, die overigens de verschillen tussen de studieclus­ ters erg klein noemen, signaleren dat universitaire bèta's en medici

kringen van haar medestudenten. Dat er anno 1993 hard gestudeerd moet worden klopt, maar zij steunt minister Ritzen in zijn opvatting dat slechts weinig studenten toe komen aan een volwaardige werk­ week. 'En zelfs al studeer je veertig uur per week. Je houdt nog heel wat tijd over om jezelf te ontwikkelen. Om met andere delen van de maat­ schappij in aanraking te komen, een absolute noodzaak voor studenten. Laten we eerlijk zijn: je krijgt vijf jaar een beurs. Dat biedt de nodige speelruimte, ook als je een be­ stuursfunctie wilt bekleden. En dan is er nog het auditorenfonds.' Za­ kelijk stelt Lubbers vast dat stude­ ren een kwestie is van keuzes ma­ ken. 'Als je wilt kun je in je vrije tijd ook in de kroeg gaan zitten. Maar dan moet je niet zeuren.' ♦ Studenten zullen het volgens Claudy Lubbers van harte toejuichen als ze tegelijkertijd aan een universiteit en een hogeschool kunnen studeren. [Foto: Bram de Hollander]

met hun totaaloordeel (7,0 en 6,9) wat positiever zijn dan alfa's, gamma's, juristen en economen (allen 6,5). In het HBO scoren bijna alle sectoren 6,4 of 6,5. Alleen de sociale academies en lerarenop­ leidingen blijven steken op 6,2 en 6,3. Eerdere enquêtes, bijvoorbeeld van de Keuzegids Hoger Onderwijs, vertonen eenzelfde beeld. De vraag is waarom bèta's en medici tevre­ dener zi)n dan juristen en econo­ men. Felipe Salve, die namens de LSVb meedacht over het ITS­onder­ zoek en zelf wiskunde studeert, ziet in de kleinschaligheid en de relatie­ ve rijkdom van de exacte studies een belangrijke factor. Er is meer tijd voor je en de drempel om naar een docent toe te stappen is min­ der hoog. 'Maar het zit ook in het soort studenten. Ze hebben meest­ al een bewuste keus gemaakt. Bij rechten of psychologie is dat heel anders. En als je niet weet wat je wil, raak je eerder je motivatie kwijt.' [FS/HOPJ

Decorum Op 4 juni was erin Tilburg een af­ gestudeerdendag. 's Avonds trad het KUB­cabaret op; we zouden ondermeerde wereldpremière van de Jan van Berkom­tango brengen. Per interne post had ik Van Ber­ kom, vice­voorzitter van het Col­ lege van Bestuur, gewaarschuwd, fan zat echter niet in de zaal. Een tijdje later kreeg ik een brief waar­ in hij zich verontschuldigde voor zijn afwezigheid: 'Tot mijn spijt was ik toen in Moskou.' Ik weet niet wat er in Moskou is gebeurd, maar Jan is met behoud van salaris delaan uitgestuurd. In de weken daarna demonstreerden zo ongeveer alle vrouwelijke per­ soneelsleden mij ongevraagd hun knie­techniek. Telkens als ik in de buurtvan een damekwam, schoot er een knie in de richting van mijn kruis. Vooral de demonstratie van Carrie Grootaers, directrice van de Tilburg University Press, was on­ vergetelijk. Dank je, Carrie, het gaat al weer. Bea de Gelder sprak me aan in de koffiekamer: 'Wat is er precies ge­ beurde' 'Ik weet het niet', zei ik. Bea, dromerig: 'Als L en de Klerk mij op de mond zoent...' Ik, met­ een daar bovenop: 'Dat zou je wel willen, hèl' Die laatste opmerking was impor­ tuun. Je moet mensen niet in de rede vallen. Ik kan u nu niet ver­ tellen, wat Bea de Gelder in het tweede gedeelte van haar zin wil­ de zeggen. Van Berkom is niet de eerste die met behoud van salaris is wegge­ jaagd. Enkele jaren geleden had­ den we een CvB­voorzitter, Van Straaten, die niet in aanmerking kwam voor herbenoeming. Ook Van Straaten verdween met be­ houd van salaris. Herman Hop­ man, indertijd secretaris van de KUB, is eveneens met behoud van salaris afgevoerd. Hoeveel verdie­ nen Van Straaten, Hopman en Van Berkom eigenlijk! Zes ton per jaar. Hoeveel aio's zouden we van dat geld in leven kunnen houden} Len deKlerk, onze rector magnifi­ cus, zit met die slechte reputatie van het college toch wel in zijn maag. Hij heeft nu een oplossing gevonden. Op maandag 6 septem­ ber, klokke 16.15 uur, opent hij in toga het academisch jaar. De ove­ rige leden van het College van Bestuur worden geacht daarbij aanwezig te zijn. De Klerk heeft voorgesteld dat zij in jacquet ver­ schijnen. Als de leden van het College van Bestuur in jacquet rondlopen, kunnen wij tenminste zien dat dit heel nette mensen zijn waar niets op aan te merken valt. In zijn enthousiasme heeft De Klerk ook gesuggereerd, dat de voorzitter van de universiteitsraad een jacquet aantrekt. Zou L en ver­ geten zijn, dat die voorzitter sinds kort een dameis! Ofheeft hij mooie herinneringen aan Circus Strass­ burger waar de dochter van de di­ recteur een paardennummer op­ voerde in jacquet en met zweep! Of was het een rokkostuum! Ach, als je haar maar goed zit. Ook al ben je in de lorum: bewaar het decorum.

BoelHouwer Soudiin

f

2 september 1993

sEK

UNIVERS WETENSC

H AP|

kan worden, dan krijg je speculatie.' Politici valt het nodige te verwijten, stelt Beetsma. 'Ze hadden moeten anticiperen: ze hadden de rente om­ hoog moeten doen als een munt in waarde daalt. Want zodra die op de ondergrens is, dan maakt die een sprong naar beneden en juist met die sprong verdienen de speculan­ ten hun geld. Uiteindelijk is zo'n munt niet meer houden'. De Franse centrale bank speelde hierin een wat dubbele rol. Omdat deze bank niet onafhankelijk is, heeft de regering het laatste woord over de monetaire politiek. 'Maar met de regeringswisseling van dit voorjaar wist m e n niet hoe betrouwbaar de geldpolitiek was ge­ worden. Er waren twijfels over het commitment van de nieuwe rege­ ring met de sterke Franse franc. Dat brengt me tot de meest cruciale maatregel die politici kunnen ne­ men als ze klaar willen zijn om tot de EMU toe te treden: ze moeten hun centrale bank onafhankelijk maken zodat deze niet meer onder­ geschikt is aan de korte termijn gril­ len van de politiek.'

Promovendus Roel Beetsma over de crisis binnen het EMS:

'Vooral politici valt veel te verwijten' Er is nog hoop voor een Europese Monetaire Unie, ook na de recente crisis in het EMS. Een EMU kan het best gestart worden met een kleine groep landen die hebben laten zien dat ze een betrouwbaar monetair beleid kun­ nen voeren. En de centrale banken moeten onafhankelijk worden van de nationale regeringen. Betoogt CentER­promovendus Roel Beetsma.

Michel Knapen

D

e maanden die vooraf gaan aan het drukklaar maken van zijn dissertatie zijn voor drs. Roel Beets­ ma om andere dan de voorspelbare redenen (het klassieke gevecht te­ gen de onverbiddelijke deadline) buitengewoon spannend. Als op 2 augustus Groot­Brittannië het Ver­ drag van Maastricht ratificeert is de EMS­crisis op haar hoogtepunt. Bij Beetsma komen de eerste twijfels op: 'De ontwikkelingen op gebied van de wisselkoersen heb ik met enige vrees gevolgd. Stel dat het EMS was opgeheven, stel dat het idee van de EMU al eind juli getorpedeerd was, dan weet ik niet in hoeverre de resultaten van het onderzoek nog relevant waren.' Om er snel aan toe te voegen: 'Nüt zou het wel gehad hebben. Want elders op de wereld zijn er ook wissel­ koersbandsystemen. Maar ik zou het niet zo leuk hebben gevonden als het systeem was opgeblazen en het daarna uit de actualiteit ver­ dwenen was.' Het boek heeft echter ook zijn waarde buiten het dagelijkse nieuws om. Een overheid heeft alle belang bij een stabiele economie, en zal bij de keuze van een wissel­ koerssysteem ­ een stelsel dat de verhoudingen tus­ sen verschillende valuta weergeeft ­ rekening hou­ den met de stabiliserende eigenschappen ervan. Ex­ terne schokken, zoals een inzakkende wereldhandel, een oliecrisis, of de techno­ logische ontwikkelingen (de invoering van geldautomaten die leiden tot sneller betalingsver­ keer) kunnen funest zijn voor die stabiliteit. Een goed stelsel van wisselkoersen zal deze schokken op moeten vangen. Beetsma heeft meerdere valutasystemen bestu­ deerd.

succesvol en vooral snel weten­ schapper: vier jaar gedaan over zijn KUB­studie Bedrijfseconometrie, vier jaar gedaan over zijn proef­ schrift, gedurende een aantal maan­ den VKitingresearcAer geweest aan de prominente L ondon School of Economics. Nu: universitair do­ cent aan de Rijksuniversiteit Lim­ burg. De Europese Gemeenschap investeert in hem door een postdoc­ toraal fellowship aan te bieden: ne­ gen maanden Parijs. Veelbelovend, zegt promotor Rick van der Ploeg. Krachtige handdruk, stevige stem. Maar boven alles: een tikkeltje be­ scheiden. Ten onrechte. Roel Beetsma (Sit­ tard, 1967) bezit een bijzondere gave: een gesprek met hem over economie overstijgt de gebruikeli j ­ ke abstracties. Een wetenschap komt tot leven. De economie­pagi­ na van een dagblad blijkt plotseling de meest spannende te zijn van de hele krant. Ogenschijnlijk techni­ sche zaken als wisselkoerssyste­ men, inflatie en economische onge­ lijkheid krijgen iets menselijks, iets romantisch bijna. Zijn proefschrift behandelt deze thema's maar is, het kan ook bijna

H

et wisselkoerssysteem, zoals dat nu functioneert (munten kunnen vi j f tien procent naar boven en naar beneden van andere mun­ ten fluctueren), noemt Beetsma 'niet gezond'. Als een land gaat de­ valueren om een concurrentievoor­ deel te krijgen, hebben anderen ook

♦ Promovendus Roel Beetsma: 'Huidig wisselkoerssysteem is met gezond' [Foto: Enk van der Burgt]

deze wetenschappelijke proeve rijkelij k mee gelardeerd is ­ zelfs een lichtpuntje. Waar de meest pessi­ mistische Europa­watchers een vroegtijdig einde voorspellen van een monetaire unie binnen dit werelddeel, en waar de vrucht van Maastricht haar foetale fase ternau­ wernood lijkt te overleven, laat Beetsma weten: 'Het idee van de EMU is veel te goed om overboord te gooien'.

Eerst de centrale banken onafhankelijk maken, dan pas toetreden tot EMU

Hij roept het beeld op van een jong.

Een filmanalyse als puzzelwerk op Terschelling 'De film was er duidelijk eerder dan de filosoof Peirce. Voor mij dan, want in werkelijkheid leef­ de Peirce voor het tijdperk van de film. En je spreekt het trouwens uit als Purs, niet Piers. Peirce kwam bij mij in beeld door pro­ fessor Van den Bunder, een Bel­ gische theoloog die tijdens film­ weekenden in Neerpelt zo af en toe ideeën van Peirce in zijn ver­ haal inbouwde. Hij ging me boeien, net zoals de film The Trial van Orson Welles had gedaan toen ik hem zag, op mijn veertien­ de. Die twee gegevens zijn de basis geworden van mijn disser­ tatie. ïyiijn promotie was een voorwaar­ de om aan de KUB universitair

niet anders, minder toegankelijk. Het grootste deel van het boek is al verschenen als CentER Discussion Papers, waarin men de hand van zijn leermeester Van der Ploeg her­ kent: nuchter, geen poespas. Het onderwerp van zijn promotie­on­ derzoek is heet van de naald, en in deze tijden van recessie gloort ­ tus­ sen de formules en tabellen waar

H

et Europese Monetai­ rre Stelsel (EMS) is in 1979 opgericht met het idee stabiele verhouding­ en tussen de munten te creëren. Va­ luta stonden in een vaste verhou­ ding ­ afgezien van kleine afwijkin­ gen binnen de 'banden' ­ tot elkaar. Dit EMS zou moeten uitgroeien tot een Europese Monetaire Unie, met één Europese Centrale Bank en één Europese munt. Maar ondanks de vele koersaanpas­ singen en de interventies van de na­

docent te ktmnen worden, een voor­ waarde waar ik geen bezwaar tegen had. Ik was toen al lang bezig met film als hobby (ik gaf cursussen en lezingen) en kende inmiddels al aar­ dig wat van Peirce. De uitdaging was tweeledig: allereerst het schrij­ ven van een consistente theorie voor de ideeën van Peirce, want zelf had hij alleen losse theorieën over van alles en nog wat. Dus dat was één. De tweede uitdaging was om die theorie vervolgens toe te passen op mijn terrein, de film. Het mooie aan het schrijven van de theorie was het puzzelwerk, het zo in elkaar passen van de stukjes dat er een onomstotelijk geheel zou ontsta. Dat is uiteindelijk toch wel een kick, ja. Ik zie de dissertatie als

♦ Dr. Hans van Driel [Foto: Enk van der Burgt]

tionale centrale banken zijn er inflatieverschillen tussen de landen blijven bestaan. 'Op termijn, bij het ingaan van de EMU', zegt Beetsma, 'zouden de wisselkoersen zich toch zou moeten aanpassen aan de con­ currentieverhoudingen. Maar de politiek heeft herschikkingen geweigerd. Ze wilde daarmee laten zien dat ze een betrouwbaar mone­ tair beleid voert en dat ze klaar was voor een monetaire unie.' Dan wordt, in 1990, Duitsland her­ enigd. In de voormalige DDR stij­ gen de lonen, de inflatie neemt over het hele land toe, de rente stijgt. Andere landen moeten hun rente ook verhogen om te voorkomen dat beleggers massaal D­Marken gaan kopen, en de eigen munt onder druk zetten. Er ontstaat onzekerheid in de financile wereld, die versterkt wordt door de zware toela­ tingscriteria voor de EMU. Beet­ sma: 'En als het onzeker wordt of landen kunnen meedoen aan een EMU, als er twijfels ontstaan of hun munt in de EMU vastgeklonken

een fundamentalistisch stuk. Het moest er eerst komen om vervol­ gens als basis te dienen voor vele toepassingsmogelijkheden. Het is een noodzakelijk goed, en zeker geen kwaad. Mijn volgende project wordt het schrijven van een boek

over filmanalyse. Niet strikt aan de handvandeideeën van Peirce, maar er wel zijdelings op gebaseerd. Het leuke is, dat je filmanalyse in­ eens vanuit een heel andere invals­ hoek benadert, en dat er mensen zijn je mee kunt krijgen in die denk­ wijze. Een tijdje geleden, tijdens een lezing in filmhuis Louis kwamen

de neiging dat te gaan doen. Het enige dat resteert is een hogere geld­ groei, en dus meer inflatie. Beetsma heeft andere ideeën over een gezonde monetaire unie: start met een kleine groep landen die in staat zijn gebleken tot een betrouw­ baar monetair beleid. 'Andere lan­ den, die er duidelijk niet voor klaar zijn moeten maar eens beginnen met hun centrale banken onaf­ hankelijk te maken. Is de EMU een­ maal gevormd dan is dat een stimu­ lans voor de zwakke broeders om monetair orde op zaken te stellen. Dan kunnen ze ook zien of ze een systeem willen waar een restrictief monetair beleid wordt gevoerd.'

Roel Beetsma, 'Essays on Exchan­ ge Rates and Inflation'. Promotie: 2 september. Promotoren: prof dr. Th. Nijman en prof.dr. R. van der Ploeg.

er na afloop twee mensen op me af, die zeiden dat het wel Peirci­ aans was opgebouwd. Prachtig, dat ze dat herkenden, want het zat er niet expliciet in verwerkt. Het schrijven van de dissertatie is me in drie jaar gelukt. Toen ik de opdracht aanvaardde, had ik al de nodige voorstudie achter de rug. Het schrijfwerk heb ik in vakantieperiodes gedaan. Laptop­ je mee naar Terschelling, en dan was het een maandje lang schrij­ ven geblazen. Gelukkig woonde ik in die tijd alleen en zonder kinderen, want anders had ik het absoluut niet gered in zo'n korte tijd. IRfl Hans van Driel promoveerde 27 augustus biiprof f. Goedegebuu­ re op 'De semiosis. De semiotiek van CS. Peirce in verband ge­ bracht met het verschijnsel 'film'.'

2 september 1993 AC HTERGROND|

Waarom het presidium bet vertrouwen in Van Berkom verloor

Een vreemde mengeling van feiten, geruchten, meningen en interpretaties De zomer heeft de kwestie­Van Berkom in de luwte geplaatst, maar een aantal vragen is nog niet beantwoord. Hoe komt het bijvoorbeeld dat het informele overlegcircuit in die warrige junidagen niet functioneerde. En hoe kon het zover komen dat college en presidium ­ doorgaans redelijk in harmonie ­ plotseling ijzig tegenover elkaar stonden? Hoe konden feiten, geruchten, meningen en interpretaties zodanig vervlochten worden dat het kwam tot het opzeggen van het vertrouwen in Van Berkom? Een reconstructie. Pieter Siebers

A

ls er al een conclusie te trekken valt uit de gang van zaken die leidde tot het vertrek van Van Ber­ kom, dan is het dat onder hoogspan­ ning de bestuurlijke gremia van deze universiteit niet goed op elkaar zijn ingespeeld. Waar normaal in­ formeel overleg, sondering en de wandelgangen een hoofdrol spelen, liet de kwestie Van Berkom twee partijen zien die zich recht tegen­ over elkaar bevonden. En die er niet in slaagden een mogelijk compro­ mis te bedenken, laat staan voor te stellen. De inzet van de affaire is groten­ deels bekend. Op acht juni beklaagt een vrouwelijke ambte­ naar van de economi­ sche faculteit van de KUB zich bij college­ voorzitter Van Veldho­ ven over een incident dat zich heeft voorgedaan tussen haar en collegelid Jan van Berkom tijdens een verblijf in Moskou, in het weekeinde daar­ voor. Zij eist genoegdoe­ ning voor water gebeurd is. Wat er precies in Mos­ kou gebeurde, is tot op de dag van vandaag niet he­ lemaal duidelijk, daar­ voor bestaan er teveel uiteenlopende lezingen van de werkelijkheid. Van Berkom is zonder twijfel bui­ ten zijn boekje gegaan, maar van verkrachting of een vergrijp van vergelijkbare aard, zoals boze ton­ gen willen, is geen sprake geweest. Het blijft eenmaal terug op de KUB echter niet bij de bewuste vraag om genoegdoening. Er gebeurt iets meer: aan het incident wordt door de ambtenaar ruchtbaarheid gege­ ven. Weliswaar worden slechts enkele personen ingelicht, maar genoeg om het geruchtencircuit in gang te zetten. Genoeg ook om daarmee de zaak uit de strikt per­ soonlijke sfeer te halen. Waarmee de kansen om het incident geheel en al binnenskamers af te hande­ len, sterk afnamen. Het valt, zo betoogt achteraf bijvoorbeeld raadsvoorzitter Backx, te begrijpen dat iemand die zich in haar per­ soonlijke integriteit aangetast voelt, en daarover wil praten. Maar voor hem en veel anderen is het minder goed te begrijpen dat er zo weinig rekening is gehouden met de mogelijkheid dat beperkte open­ baarheid op de KUB al snel aanwak­ kert tot een lopend vuurtje. Het verhaal in juni wilde nog dat het allemaal extra gevoelig was omdat verschillende ambtenaren getuige zouden zijn geweest van het incident. Een paar van de econo­ mische faculteit en enkelen van het ministerie van Onderwijs. Dat blijkt achteraf niet waar: er was één ambtenaar van het ministerie wat schielijk getuige. Deze heeft ach­ teraf de lezing van de KUB­ambte­

naar onderschreven. Het college controleert de lezingen van het gebeuren, heeft geen reden te twijfelen aan de lezing van de amtenaar, en zet van meet af aan in op een afwikkelingbinnenskamers. Daar had het college een goede re­ den voor. Er ligt, zo redeneert men daar, geen officiële klacht maar slechts een verzoek tot genoegdoe­ ning. Men besluit ­ in overleg met het stichtingsbestuur ­ Van Berkom een reprimande te geven. Daar gaan een paar dagen overheen maar als het einde van de week nadert heeft de topambtenaar genoegdoening, Van Berkom kan met de afhande­

♦ Raadsvoorzitter Backx: dit was een bestuurlijke aangelegenheid

ling leven, stichtingsbestuur ac­ coord. Einde verhaal, zo zou je den­ ken. Denkt ook het college.

I

n de tussentijd is echter het hoofdstuk openbaarheid geo­ pend. De mandatarissen (de hoof­ den van dienst en de secretarissen van de faculteiten)­ voor een deel op de hoogte van de affaire ­ zijn op maandagochtend niet zó gemakke­ lijk te overtuigen van de juistheid van de college­afhandeling. Er kan dan wel geen klacht liggen, ze op­ peren enkelen, maar we weten on­ geveer wat er gebeurd is en hebben volgens ons te maken met iemand die buiten zijn boekje is gegaan. En daar moeten wij in de toekomst regelmatig mee werken. Dat gaat niet zómaar. Er is bezinning nodig en later in de middag komt er een tweede manda­ tarissenoverleg aan te pas om de gelederen te sluiten. Er wordt afge­ sproken (zij het dat sommigen het met tegenzin doen) dat er voldoen­ de vertrouwen bestaat om verder te kurmen werken. Narrow escape, zo meent het college, maar nu zijn we er dan ook echt uit. Dat laatste blijkt niet waar, want het is buiten de waard ­ in dit geval het presidium ­ gerekend. Verschil­ lende leden van de universiteits­ raad krijgen in de loop van donder­

dag 11 of vrijdag 12 juni lucht van de kwestie. En vragen raadsvoorzit­ ter Hugo Backx of die wat meer weet. Hij zit immers uit hoofde van zijn functie bij de collegevergade­ ringen. Ze vragen ook of Backx, zo'n beetje de spil tussen college en raad, het college kan vragen op maandag uit te komen leggen wat er aan de hand is. De raadsleden voelen zich gepas­ seerd, ze worden in de wandelgan­ gen op de kwestie aangesproken, horen van het m a n d a t a r i s ­ senoverleg, maar weten officieel van niets. Ze beklagen zich er aan het einde van de week onder elkaar

over dat ze niet worden genfor­ meerd. Dat gebrek aan informatie speelt een hoofdrol in de verdere afhandeling. Het presidium ziet de affaire al snel niet louter als een persoonlijk pro­ bleem, het is volgens de meesten een bestuurlijke kwestie. Immers, anders was er in het mandatarissen­ overleg toch niet over gesproken? Dus, zo redeneert men, gaan wij er ook over, wij vormen tenslotte het hoogste bestuursorgaan van deze universiteit. In dat snel ontluikende sparmings­ veld komt de door het presidium gevraagde toelichting er. Op maan­ dag, aan het einde van de middag schetst het college de situatie, maakt duidelijk hoe het probleem naar zijn idee naar behoren is afgehandeld en vraagt het presi­ dium in te stemmen met de gevon­ den oplossing. Ook de bij het inci­ dent betrokken topambtenaar is aanwezig en verklaart kort dat de zaak wat haar betreft is afgedaan. Met Van Berkom wordt niet ge­ sproken. Het presidium sputtert tegen en merkt vooral op dat de affaire dermate wijd en zijd bekend is, dat er mogelijk een situatie ontstaan is waarin J an van Berkom té kwets­ baar is geworden. De argumenten voor die kritische opstelling worden niet zozeer ge­ vonden in enkel het feit zelf (op dat moment weet geen enkel presi­ diumlid wat er precies is voorge­ vallen). Wat daarentegen een steeds

grotere rol kan gaan spelen in die paar dagen zijn allerlei uitspraken van mensen uit en rond het raads­ en commissiecircuit zélf: Sommi­ gen zeggen ­ op basis van wat ze dan weten ­ niet meer met Van Berkom te willen werken. Een enkeling gaan zover te beweren niet meer met hem in één ruimte te zullen verkeren. Anderen zeggen op te zullen stappen als ze met hem in een vergadering geconfronteerd worden. Allemaal heel emotioneel dus en nogal vreemd ineen bestuur­ lijk proces. Maar dat gebeurt in de tijd dat het presidium officieel van niets weet, in de oordeelsvorming wordt dat wel meegewogen. Wat in de meningsvorming op dat m o m e n t ook nog een grote rol speelt: de vermeende getuige(n) van het ministerie. De KUB zou er daar, door het Moskou­incident, niet best meer voorstaan. En met een zowel intern als extern beschadigde reputatie is het slecht zaken doen. De vraag in hoeverre het om een inderdaad serieus beschadigde re­ latie gaat, wordt op die maandag niet gesteld. Terwijl achteraf dui­ delijk werd dat er slecht een amb­ tenaar getuige was. Die over de zaak

♦ Collegevoorzitter Van Veldhoven: binnenskamers elegant oplossen

geen mededelingen wil en zal doen. Met die beschadiging viel het dus wel mee. Net zozeer als met de vermeende onwil van de mandata­ rissen om nog langer met Van Ber­ kom te werken.

O

p maandag 14 juni treft het col­ lege aan het einde van de dag een presidium voor zich dat zich op basis van feiten, vermeende feiten, geruchten en opvattingen al een mening gevormd heeft: Van Ber­ kom is niet te handhaven, hij moet weg, maar het liefst op een elegan­ te manier. Het college ziet zich met een enorm probleem geconfronteerd dat het tot dan toe niet eens als probleem gezien had. In haar ogen immers waren presidium of raad geen par­ tij in de hele kwestie. Informatie over de afhandeling, okay. Maar erover meepraten en beslissen? Daar is toch geen aanleiding voor? Die inschatting valt nog wel te begrijpen, maar houdt onvoldoende rekening met het aspect van de openbaarheid. Het college heeft dat waarschijnlijk te lang niet als fac­ tor willen zien. En zou een milder presidium hebben getroffen als er eerder ­ al was het informeel ­ infor­ matie was verstrekt. De opstelling van het college op maandag is stevig: m e t zoveel

woorden wordt het presidium te verstaan gegeven dat het zich voor haar eigen harde oplossing maar tot het stichtingsbestuur moet wen­ den. Einde korte bijeenkomst, ver­ warring bij het presidium. Hoe zal dit verder gaan? _ Op dinsdagochtend verschijnt, sa­ men met collegeleden De Klerk en Van Veldhoven en universiteitsse­ cretaris Van de Riet, mr. B. Schmitz, voorzitter van het stichtingsbe­ stuur, voor het presidium. Met een herhaling van zetten. De college­ procedure wordt opnieuw verde­ digd, en het presidium zegt op­ nieuw nee. Voor een compromis was het kli­ maat op maandag tezeer verslech­ terd, er waren die dinsdag eigenlijk maar twee radicale mogelijkheden over. De eerste was het vertrek van Van Berkom, de tweede was de portefeuillekwestie. Het college heeft immers op zo'n moment de mogelijkheid om een machtstrijd te ontketenen: hij eruit, dan ook wij eruit. Tot dat laatste komt het echter niet. Terwijl er toch een presidiumver­ klaring op tafel lag (zij het kort) waaruit te lezen viel dat het presi­ dium haar standpunt nog wel eens wilde heroverwegen als het gehele college consequenties zou trekken uit de opstellingvan het presidium. Het college wilde ver gaan, maar niet zover om een bestuurlijk con­ flict van de eerste orde te creëren. Daarmee was het lot van Van Ber­ kom bezegeld en is er op dinsdag achter de schermen vooral gewerkt aan een elegante afhandeling. Het had overigens nog anders ge­ kund. Het presidium had op andere gronden het vertrouwen in het colle­ ge kunnen opzeggen, immers met het eigen beleid, zo redeneerden enkelen, was op zijn m i n s t ongebruikelijk omgegaan. Zij vonden zonder meer dat Van Berkom in Moskou te ver was gegaan. Maar omdat de Moskou­kwes­ tie zelf niet de hoofdrol speelde, is het presidium niet zover gegaan het vertrouwen in het colle­ ge op te zeggen. Waar­ schijnlijk heeft het presidium de zaak zelf ook niet nog verder op de spits wil­ len drijven, de meesten hadden al moeite genoeg met het besluit dat er onvermijdelijk zat aan te komen.

W

as er eigenlijk een ander be­ sluit denkbaar geweest? Al­ leen als de zaak niet zover was rond­ gezongen én als er vroegtijdig af­ stemming was geweest tussen pre­ sidium en college. Hoeveel haken en ogen er nu dan ook kleven aan de argumentatie van het presidium, veel anders bleef er niet over. Aan de hele zaak was teveel ruchtbaar­ heid gegeven om met vertrouwen de toekomst in te kunnen zien. Van Berkom zou op termijn pubüekelijk verdacht zijn gemaakt. Vooral de angst voor zoiets ligt ten grondslag aan het gebrek aan vertrouwen van het presidium. Wat, zo moet er in de presisiumachterhoofden ge­ speeld hebben, gebeurt er als de zaak nóg verder in de openbaarheid komt? Dan hebben we te maken met een collegelid dat écht niet meer kan functioneren. En krijgen wij het verwijt dat we niet meteen iets gedaan hebben. Dan komt onvermijdelijk de vertrouwens­ vraag alsnog aan de orde en worden we toch gedwongen tot een harde opstelling. Die vorm van gezicht­ sverlies heeft iedereen zich willen besparen. Het presidium, en uitein­ delijk ook het college.

2 september 1993

—lUNIVERSH-

Mariam Tehran, Manager of Environmental Affairs Akzo Chemicals Ine

I take it personally "Milieukwesties zijn vaal< controversieel. Ik probeer ze te ontdoen van politiek en symboliek. Ik ben een ingenieur, de maatregelen die ik voorstel zijn gebaseerd op feiten. Technische en wetenschappelijke

feiten. Overheden en actiegroepen zie ik niet als tegenstanders maar als partners. We zijn het niet altijd eens, maar hebben hetzelfde doel. Zij weten dat ik hun zorgen deel. Beroepsmatig èn persoonlijk. Ik sta op

m'n stuk en het bedrijf respecteert dat. Akzo weet dat een goede milieuzorg uiteindelijk

het meeste rendement

op-

levert. En gewoonweg een 'must' is, als je streeft naar de 'right chemistry'."

MILIEU CENTRAAL OP AKZO BUSINESS COURSE 1993 U e Akzo Business Course is een intensieve vierdaagse bijeenkomst

Er wordt uitgebreid ingegaan op de beroepspraktijk van chemisch techno-

bedoeld voor dertig getalenteerde cliemisch teciinologen en bedrijfseco-

logen en economen bij Akzo. Naast het reguliere programma is er tijd voor

nomen die binnenkort afstuderen en medio 1994 voor de arbeidsmarkt

informele contacten met Akzo-medewerkers. Dan kun je meteen zien hoe

beschikbaar zijn. Hiervoor is Akzo op zoek naar ondernemende studenten

zij hun persoonlijke betrokkenheid bij Akzo en het milieu in de praktijk

die zicii goed willen voorbereiden op de arbeidsmarkt. Zij kunnen zich van

gestalte geven. Aanmelding: Schrijf in een korte briefje motivatie voor deelname, ambi-

2 t/m 5 november op het hoofdkantoor in Arnhem als gast van Akzo oriënteren op hetgeen Akzo te bieden heeft. Akzo is één van 's werelds leidende chemische concerns. Bij Akzo zijn

ties en verwachtingen. Voeg daaraan een curriculum vitae toe met gegevens over studie(resultaten) en nevenactiviteiten. Deze brief moet uiterlijk 20

zo'n 60.000 medewerkers actief op het gebied van chemie, verven en

september in ons bezit zijn. Selectiegesprekken vinden plaats op 7, 8,11

lakken, vezels en produkten voor de gezondheidszorg. Er zijn 350 vestigin-

en 12 oktober.

gen in meer dan 50 landen.

Bedrijfseconomen kunnen hun brief richten aan de heer drs R. A. Muller.

Bij de Business Course 1993 staat het milieu centraal. Het beleid van

Chemisch technologen kunnen schrijven aan Ir F. A. Fokker.

Akzo is gericht op duurzame ontwikkeling. Van chemisch technologen en bedrijfseconomen mag in het kader van hun werkzaamheden een bijdrage

Akzo NV

verwacht worden m.b.t. de drie belangrijkste peilers hiervan: efficiënter

Human Resources

produceren van produkten die het milieu minder belasten en het ver-

Management Development & Recruitment

kennen van de mogelijkheid om niet afbreekbare produkten opnieuw te

Postbus 9300

gebruiken.

6800 SB Arnhem

Tijdens de Business Course ga je aan de slag in de praktijk. Het zijn

Telefoon 085-664203

pittige maar interessante dagen; er wordt gewerkt met cases, er zijn dis^ cussies en er is een bedrijfsbezoek. Niet alleen het eigen vakgebied komt aan de orde maar ook zaken die een multidisciplinaire benadering vragen.

CREATING THE RICHT CHEMISTRY

V

AK2X>

2 september 1993

D

e jonge Mark Twain en zijn kameraden uit Han­ nibal hadden maar één ambitie. En dat was va­ ren op de raderboten. Eenmaal per dag arriveerde er uit St. Louis een goedkope, opzichtiguitgemonster­ de raderboot in het stadje, en een tweede kwam stoomafwaarts uit Keokuk. 'Voordat die boten kwa­ men was de dag prachtig, vol ver­ wachting, na hun vertrek doods en leeg'. De komst van de eerste stoombo­ ten in 1812, die tegen de sterke stroom van de kronkeligste en op twee na langste rivier ter wereld konden optornen, brachten een begin van welvaart in deze streken. De wassende geldstromen trokken ook avonturiers aan, gokkers, pooiers en oplichters. Het type van the con­man vereeuwigd in een minder bekende roman van Her­ man ­ Moby Dick ­ Melville. Zij troffen elkaar en hun slachtoffers in de salons van de eerste casino's van Amerika op de luisterrijk ingerichte rader­ en hekwielsche­ pen. In 1833 voeren er vijfhonderd rond, tijdens de bloeitijd moeten het er zo'n tweeduizend zijn geweest. Tegenwoordig is het onmogelijk om werkelijk met een schip de Ol' Man River af te zakken, zoals de boeken van Twain en Melville be­ schrijven. Op de rivier varen alleen reusachtige duwbakkonvooien, die geen bezoekers toelaten. Men is aangewezen op een soort cruise­ schepen, kopieën van 19de eeuwse raderboten, waarop men zich te­ midden van welgestelde bejaarden kan laten vermaken. In de haven van New Orleans ligt zo'n reusachtige replica van een 19de eeuwsw showboat afgemeerd, de door stoom aangedreven Nat­ chez­witte romp, brandweerrood geschilderd hekwiel en twee im­ mense bovendekken vol plastic stoeltjes. Rondvaartboot op Ame­ rikaanse leest: plaats voor zestien­ honderd opvarenden. Tussen ver­ trek en aankomst verstrijken twee uur waarin de moloch niets be­ zienswaardigs paseert. De petro­ c h e m i s c h e i n d u s t r i e heeft de stroom in de nabijheid van Ne w Or­ leans omzoomd met naargeestige constructies. Niet alleen hier ove­ rigens, ook verder stroomopwaarts is weinig over van de ongereptheid uit de dagen van Huck Finn, de van huis weggelopen zoon van de dorps­ dronkaard. In zijn tijd maakten vlot­ ten van geurige dennenstammen, met wigwams erop voor de opva­ renden, vanaf de bovenloop een lange passieve reis naar de houtfa­ brieken en timmerijen stroomaf­ waarts. Spaimender zijn tochten op de in pop en country menigmaal bezon­ gen en in reeksen films (Dov^m by law. Blue bayou, Angel Heart, Swamp woman, Southem Comfort en Bayou Boy) als lokatie fungeren­ de bayous in de 2800 kilometer lange kustlijn van Louisiana. Er huizen alligators, schildpadden, kleine zilverreigers, beverratten, ibissen, wasbeertjes, otters en visarenden in deze moerassige kre­ ken in de breed uitwaaierende del­ ta van de Mississippi. Als het mee­ zit zingt de gids, een cajun, een Hed­ je in het Frans en begeleidt hij zich­ zelf op gitaar of liever nog op een accordeon die gemaakt is van een oud cederhouten kistje en ander af­ gedankt huisraad, terwijl je even met je handen door de strengen Spaans mos woelt ­ groengrijze pa­ rasitaire plan tens trengen die van de takken van cypressen en eiken in sierlijke guirlandes soms tot het wateroppervlak afhangen. Bayou is een Franse verbastering van het woord bayuk, dat kreek of stroom betekent in de taal van de Choctaw Indianen, die in deze streek woonden voordat de Cajuns in 1785 in zeven schepen vanuit Frankrijk arriveerden, waarmee een

UNIVER^l^*^

♦ Phineas Newborn, Snr. op de drums.

eind kwam aan een dertig jaar du­ rende odyssee van the wretched exi­ les cropped up like driftwood along the httoral of the Atlantic Ocean and the Carribean Sea, zoals een chroniqueur uit die tijd hen typeer­ de. In het begin van de 17de eeuw stichtten boeren uit Normandië en Bretagne in het oosten van Canada een Franse kolonie Acadie ge­ naamd. Terwijl de Acadians dank­ zij de vruchtbare landbouwgrond een betrekkelijke vorm van wel­ vaartgenoten, vochtenFrankrijken Engeland om de hegemonie over dit

Nog steeds worden cajuns ten tonele gevoerd als een archaïsch soort Frans mompelende moerasbewoners aan wie de moderne wereld voorbij is gegaan gebied. Bij de vrede van Utrecht in 1713 werd het gebied toegewezen aan Engeland, dat het omdoopte tot Nova Scotia. Vier decennia later, toen er opnieuw een oorlog uitbrak tussen de Fransen en de Engelsen, werden de Acadians door de Britten van verraad beschuldigd. Voordat de oorlog in 1763 eindigde werd twee derde van de naar schat­ ting 15.000 Acadians gedeporteerd naar de Amerikaanse koloniën, waar men ze vervolgens als krijgs­ gevangenen naar Engeland ver­ scheepte. Een ander deel zwermde uit naar Frankrijk, Quebec, het Caraïbisch gebied, Frans West­In­ dië en Frans Guyana. Een paar hon­ derd vestigden zich zo rond 1765 in Louisiana. Omdat de meer dan 2500 verarmde Acadians die in de Fran­ se havensteden terecht waren ge­ komen ten laste kwamen van de Franse staat, rijpte al spoedig het plan om ze te verenigen met hun verwanten in Louisiana. Voor Span­ je, dat Louisiana in 1762 van Frank­ rijk had overgenomen, waren deze katholieke kolonisten een welko­ me versterking tegen de Engels­ sprekende buren.

I

nstinctief probeerden zij hun vroegere bestaan weer op te bouwen, door zich af te zon­ deren in nederzettingen rond de bayous en prairies van zuidelijk Louisiana. Him medebewoners ver­ kortten het Franse Acadien tot Cadien en dit werd weer verbasterd tot Cajun. Ze woonden in drijvende huizen in dorpen met een bayou als hoofd­ straat. De weinige zandwegen wa­ ren moeilijk begaanbaar. Met hun prauw als belangrijkste vervoer­ middel, gleden zij over de met wa­ terhyacinten gedecoreerde rivieren. Ze waren arm, tamehjk onontwik­ keld en leefden van de garnalen­ vangst, de jacht en het verbouwen van rijst en suikerriet. Ze dronken inktzwarte koffie als opwekkend middel tegen de drukkende, voch­ tige warmte en kweekten een gro­ te verscheidenheid aan genees­ krachtige kruiden. De culturele traditie leeft voort in hun kookkunst en muziek met vaak accordeon en viool in de front­

igivffirr'

Studiiun Generale belicht een nu overstroomd gebied als bakermat van cajun, blues en jan

Laissez les bons temps roulei aan de oevers van de oude Mississippi linie en een vastberaden two step­ beat. Bekender is een wat minder hoekige zwarte variant, die zydeco heet. De deels in Cajun­patois, deels in het Engels zingende (zwar­ te) accordeonist Clifton Chenier had in de jaren zeventig veel suc­ ces met titels als Jole Blonde, Blues de ma negresse, French Town Waltz en Bon Ton Roulet (oftewel Laissez les bons temps rouler, het all­time Cajun motto). In films als Southern Comfort wor­ den Cajuns nog steeds ten tonele ge­ voerd als een archaïsch soort Frans mompelende moerasbewoners aan wie de moderne wereld voorbij is gegaan en waartussen de filmhel­

den in exotische moeilijkheden ge­ raken. Maar de meeste moeras­ bewoners zijn al lang verhuisd naar comfortabeler oorden. De drijven­ de huizen met hun aanlegsteigers zijn verdwenen of omgebouwd tot vakantiehuisjes. Een 90 pk Yama­ ha brengt him nu in een uur of twee heen en terug van de visgronden om een graantje mee te pikken van de world wide crawfish craze. De cra­ wfish is een vuurrode rivierkreeft met zacht en pikant vlees, die ei­ genlijk gekookt opgediend te wor­ den, maar als concessie aan de smaak van het grote publiek tegen­ woordig gebakken, gefrituurd of ge­ grild verorberd kan worden.

Terwijl de om zijn exotische ingre­ diënten geroemde Cajun­cuisine (tot in J oure hebben slagers een Cajun­kruidenmLx op de toonbank staan) de wereld veroverde, ging het merendeel van de half miljoen Ca­ juns op in de moderne Amerikaan­ se samenleving. De grote olievond­ sten en de aanleg van op betonnen pijlers rustende snelwegen dwars door het moeras hebben dit deel van Louisiana uit zijn isolement ge­ haald. De bayous worden aan het oog onttrokken door buizen, fra­ mes, ladders, boortorens, pijlers, ka­ bels, boeien en tanks. Door het uitbaggeren van de bayous, het gra­ ven van kanalen en het kappen van

2 september 1993 UNIVERS Spaans­Amerikaanse oorlog in 1898 lagen de tweede­handsmu­ ziekwinkels vol met klarinetten, trompetten, trombones, tuba's en trommels. In de straten van de stad versche­ nen de lopende biassbands die jaz­ zy marsmuziek speelden bij de tal­ loze festiviteiten, waaraan ook de jubelstemmen van de gospel en de zinsbegoochelende percussie van de voodoo hun steentje bijdroegen. Bepalend waren vooral de funeral marches die door de straten van de stad schreden. Een mengeling van treurnis en volksvermaak, getoon­ zet op een trage, meeslepende beat, waarbij de rouw soms plots verdre­ ven werd door een schelle uitbars­ ting van jubelend koper. In de bloeitijd van de New Orleans jazz speelden zwarte musici in nachtclubs, bioscopen en dansza­ len meestal voor een zwart publiek. Als ze voor blanken optraden, moesten ze door de achterdeur naar binnen en werden als oud vuil be­ handeld. Er werd van ze verwacht dat ze zich op de bühne aanstelden als goedlachse domme clowns, die weliswaar leuk konden spelen, maar die je niet serieus hoefde te nemen.

Wie deze zomer Hannibal, IVlississippi wilde bereiken moest 400 kilometer omrijden om daar te kunnen zien lioe het liistorisch centrum afdoende was bescliermd tegen het wassende water. Zandzakken en metalen schuiven vormden daar een dijk van drie meter hoogte die de oprukkende vloed weerstond. Daarmee toonde de Mississippi in zijn huidige staat van oeverloosheid toch nog ontzag voor een van haar beroemdste zonen. Hannibal is de geboorteplaats van Samuel Clemens alias Mark Twain, die daar ook de avonturen van Tom Sawyer en Huckleberry Rnn schreef. Life on the Mis­ sissippi, de kroniek van zijn reis naar de benedenloop van de rivier, is een eerbetoon aan de machtige rivier die ­ zoals de mythe wil ­ steeds weer haar eigen loop creëert. Een mythe die de afgelopen maanden harde realiteit bleek. Het stroomgebied van de Mississippi is tegelijkertijd de voedingsbodem geweest voor het

Toen hij al een gevierd jazz­musi­ cus was, moest Louis Armstrong met de bekende watermeloengrijns en rollende ogen in een lachen­gie­ ren­bruUen vertoning in vrouwen­ kleren het podium op. Ook tegen de weigering van de omroeper om bij zijn eerste radio­optreden een neger aan te kondigen protesteerde Armstrong niet. Hij liet dat alle­ maal over zijn kant en schopte het erg ver met zijn pragmatische in­ stelling: Always keep a whiteman behind you, that will put his hand on you and say: 'That's my nigger'.

ontstaan of uitgroeien van muziekstromingen als cajun, jazz en blues. Studium Generale­ wijdt op 9 september een programma aan die muziek. Medewerker en free­ lance journalist Luc Jeurissen is verknocht aan die muziek en bezocht het gebied verschillende malen. Luc Jeurissen

D

e Mississippi ontspringt ergens in de binnenlan­ den van Minnesota ­ het Scandinavië van de USA ­, stroomt door diverse meren, ontvangt zo'n 250 rivieren om na 5000 km in de Golf van Mexico uit te monden. Toen Mark Twain 110 jaar geleden zijn ode aan de rivier schreef kon hij niet bevroeden dat de delta van Ol' Man River de ba­ kermat zou worden van de klanken die de populaire muziek van de 20ste eeuw zouden bepalen. Van King Cotton tot de King of Rock & Roll loopt er een rode draad: het antwoord van de zwarte cultuur op de bijbelse beschavingsopdracht van de blanken ­ the white man 's burden. De ironie van de geschie­

itroomé ; en jazi

igre­ sine een )ank jhet Ca­ aan­ jnd­ inen vars van ge­ het fra­ , ka­ het gra­ van

♦ Cotton­makers' Juilee, Beale street, Memphis, 1957.

hele bossen is het moeras steeds verder teruggedrongen.

I

n New Orleans klinkt vanaf een uur of vier in de middag overal muziek. De eretitel The Big Easy dankt de stad dan ook aan haar roemruchte mu­ ziekverleden. Er was altijd jazz, veel jazz. Met eenzame trompetten op de hoek van de straat en jazz in zwarte pakken en met banjo's in de nachtclubs. De dixieland­clubs waar het allemaal begonnen heet te zijn dragen nog hun glorieuze na­ men als Mahogany Hall, The Fa­ mous Door en The Old Absinthe Bar. In de Preservation Hall kun je

nog de hele avond Voor een paar dollar naar de levende legenden van de jazz luisteren. Voor dit uitge­ woonde pand dat ooit een galerie huisvestte is het dringen geblazen om een glimp op te vangen van een stel stokoude dixieland spelende negers. De geschiedenis van de jazz begon rond de laatste eeuwwisseling, toen blanken, creolen en zwarten el­ kaars muziek ontdekten en ermee gingen experimenteren. Er was een grote behoefte aan muzikanten voor de opluistering van picknicks, boottochtjes, begrafenissen en op­ tochten. Door de ontbinding van legeronderdelen na het einde van de

denis wil dat een exponent van de rednecks ­ de blanke bevolkings­ groep die zich tot het uiterste ver­ zette tegen opheffing van de segre­ gatie ­ de hoofdrolspeler zou wor­ den in de popularisering van de zwarte muziek. Elvis Presley, the all­time neck (V.S. Naipaul), ging net als zijn zwarte bluescollega's van het platteland van de staat Mississippi naar Blues City Mem­ phis, maar wel met een fortuin waar de laatsten nooit van hadden dur­ ven dromen. De muziek van de zwarten stoelde op de Afrikaanse muziek, waarvan het belangrijkste instrument, de trommel, tijdens de slavernij ver­ boden was. Die kon immers ge­ bruikt worden voor geheime com­ municatie op afstand. In plaats daarvan viel er op het land soms zomaar een langgerekte uitroep te horen, een wonderlijk muzikaal verschijnsel dat field holler (veld­ kreet) genoemd werd. Aangemoe­ digd werd de zogenaamde work­ song, omdat de slavenbezitter er voordeel bij had: een voorzanger gaf de toon aan bij een gezamenlijke

♦ Elvis Presley and B.B. Kmg, Memphis, 1955.

muzikale en ritmische bezigheid, die de slavenarbeiders prikkelde tot een regelmatig werkritme. Een vorm van arbeidsvitaminen tijdens het plukken van katoen, lossen van schepen en het ophogen van dijken. Na de afschaffing van de slavernij was muzikant worden een van de weinige mogelijkheden voor de zwarten om zich omhoog te wer­ ken uit een miserabele sociale en economische situa/ pulled on the other thigh. If I'd 'a felt any further believe I'd 'a fainted and died. De teksten van de blues vertelden verhalen o ver het leven van alledag op een armelijk platteland, ergens langs de Mississippi, op een deso­ late vlakte tussen New Orleans en Memphis, die bekend staat als de Mississippi Delta. De meeste toe­ risten laten dit deel van Amerika, waar de armoede in een oogopslag is waar te nemen, links liggen. Er zijn geen glanzende musea, geen po­ pulaire jazz­ en bluesclubs waar zangers optreden met grote namen, geen beelden van Louis Armstrong (zoals in New Orleans' French Quarter) of van W.C. Handy, de va­ der van de blues (in Memphis' Be­ ale Street). Dit stukje van Amerika is het land van katoen, rijst, sojabonen, gin, van juke­joints, smoezelige hutten en bars waar de lokale musici, de authentieke, ongepolijste blues spelen. In Clarksdale waar het Delta Blues Museum huist ver­ kocht ­ volgens de plaatselijke le­ gende ­ Robert Johnson, de koning van de Delta Blues, zijn ziel aan de duivel om de meest indringende blues in de regio te kurmen spelen. Johnson overleed op jonge leeftijd in 1938, vermoedelijk vergiftigd door een jaloerse echtgenote. Zijn gitaarstijl en emotionele teksten inspireerden niet alleen collega's en streekgenoten als Muddy Waters en Sonny Boy Williamson maar een hele generatie van rock­, country­ en jazz­musici. Clarksdale is rijkaanblues­ ensoul­ historie en heeft deze geschiedenis aandoenlijk gerangschikt in het plaatselijke bluesmuseum, dat ge­ sponsord wordt door de rockband ZZ Top. Hier groeide Ike Tumer op en begon Muddy Waters zijn car­ rière. De keizerin van de blues, Bessie Mae Smith, overleed er in

1937, na een auto­ongeluk op Highway 61, de weg die in veel bluessongs voorkomt als het pad naar het beloofde land. De weg waarlangs veel jazz­ en bluesmusi­ ci reisden naar de vrijheid en een lucratiever bestaan, naar Memphis en verder noordwaarts. Memphis trekt veel meer muziek­ fans dan de Delta. Vanwege de ge­ renoveerde, legendarische bluesa­ der Beale Street, waar W.C. Handy aan het begin van de eeuw met ei­ gen composities (St. Louis Blues, Memphis Blues) en overgeleverde teksten het grote publiek voor de blues wist te winnen? Nee. De beel­ tenis van de trompettist en band­ leider staat op eenzame hoogte in het onfotografeerbare donker tus­ sen de bomen van het naar hem genoemde park. Handy is ouwe koek van een stad waar sinds de dood van Elvis in 1977 zich elk jaar twee miljoen toeristen vergapen aan de villa Graceland waar de King in de tuin begraven ligt. Op Mud Island, een eiland in de ri­ vier tegenover het centrum van Memphis, is een twee kilometer lang schaalmodel van de Mississip­ pi aangelegd. Alle zijrivieren, on­ dieptes en moerassen zijn in de be­ tonnen vloer uitgespaard. Met een typisch Amerikaans gevoel voor realisme was ook de waterstand in overeenstemming met de werkelij­ ke. Vanwege de heersende droogte was vijf jaar geleden ook het schaal­ model maar een miezerig stroom­ pje. Hoe zou het er nu uitzien?

Op 9 septemoer vanaf 13.15 presenteert Ruud Hendriks op het binnenplein vangebouw A een zogeheten Mississippi ra­ dio­show. Optredens van o.a. Max Taxysus banditos (cajun) en Sixpack Eric (blues). Met commentaar en muziekfrag­ menten van Mei van Elteren (KUB), Martin Schouten (Volkskrant) en Jos Kessels (Brabant Pers).

4

CZ groep Stationsstraat 22 5038 ED Tilburg

Regiokantoren Goes Helmond s Hertogenbosch Middelburg Nijmegen Valkenswaard Veghel Vlissmgen Zienkzee

2 september 1 9 9 3

UlSriVEB*^»'^ STUDENTEN CULTUUR

Aanpak succesvolle hockeycoach Wentink gevormd door tien jaar universitair milieu Bert Wentink, hoofd sportzaken van de KUB, is een tevreden mens. Want naast zijn baan op het Sport­ centrum is hij sinds ook b onds­ coach van de Nederlandse dames­ hockeyploeg. En met zijn meiden behaalde Wentink dit weekend een schitterende tweede plaats in het toernooi om de Champions Trop­ hy. Dus is Wentink zeer content, maar daarnaast vooral ook heel nuchter: 'Ik ben niet zo'n jubelcoach die meteen over het veld heen hup­ pelt' Nauwelijks 24 uur na het behalen van het glorieuze zilver, is Wentink weer gewoon aan het werk in het Sportcentrum. De kranten van die dag zijn lovend, de bondscoach ont­ vangt juichende kritieken. Wen­ ♦ Bert Wentink: geen jubelcoach [Foto: Enk van der Burgt]

Studenten zijn arme luizen, Ineens pakt­ie een enorm pistool maar met vakantie lijken ze en zet dat tegen mijn slaap. desalniettemin altijd te gaan. En Lachtte z'n tanden bloot. 'Hier ver, vaak. Deze vijf ijotspots zijn worden veel toeristen vermoord de favorieten van deze zomer, door zeerovers', brulde hij. En waarbij opviel dat er driftig om lachtte, maar dat pistool bleef de geijkte paden heen wordt ge­ waar 't was. Toen sloeg de mo­ bonjourd: in België worden voor­ tor af. We dachten allebei: dat al de popfestivals goed bezocht, was 't dan. Hij schiet ons dood, in Spanje de zwetend hete zuid­ dumpt ons en jat de spullen. Hij zou dan voor kust en in Zwit­ plaatselijke serland en Italië begrippen doet 't alpinisme Vakantiebestenuning rijk zijn ge­ het lang niet Spanje weest, daar slecht. Maar net België niet van. onder deze vijf Frankrijk Afijn, dat landen komt een Zwitserland pistool op lijst naties waar je Italië m'n hoofd, in een toerist met een wankel een vast inkomen van 563 gulden per maand niet bootje, motor stuk, midden in zo snel zou verwachten. Twee zo'n door god verlaten kolere­ bedrijfseconomen trokken naar baai. Maar de motor sloeg weer de Colombiaanse binnenlanden, aan en hij bracht ons veilig aan om zich daar behoorlijk te laten land. We zweerden elkaar nooit beangstigen door een armetierig meer op een boot te gaan. Daar­ uitziend schippertje, vertelt een om moesten we per bus een van hen: 'We zaten in een enor­ enorme omweg maken, waarop me baai in zijn bootje. Hij had een we wel zijn bestolen. Twee keer hele fles Aguardiente gedronken, zelfs. Goed gedaan, hèVlDvE] en was dus zo zat als een aap.

Het Boek van het Kwaad Degruwelijkste tekst ooitgeschre­ ven, een schandkroniek volperver­ siteiten, orgiën, onuitvoerbare sek­ suele stunts, mishandelingen en orgasmen ligt weer in de boekhan­ del. Ofwel: de nieuwste ­ tiende ­ druk van Markies de Sade's 120 dagen van Sodom. Zowel in een pa­ perback als in een prachtige gebon­ den versie. En deze editie van uit­ geverij Bert Bakker is nog maar een flauw aftreksel van de chique Fran­ se 'Bibliothèque de la Pléiade'­uit­ gave, de Rolls Royce in boekenland, waarin Sade op bijbels drundrukpa­ pier verschijnt, gekoesterd in een schapenleren omslag en in de boe­ kenkast geflankeerd door Rousseau ter linker­ en Saint­Exupéry ter rechterzijde. Een alleszins opmer­ kelijke carrière, want in 1958 werd Sade's uitgever J ean­J acques Pau­ vert nog tot een zware geldboete en voorwaardelijke gevangenisschap veroordeeld omdat hij Sade über­ haupt uitgegeven had. De 120 dagen van Sodom is het ver­ haal van vier hooggeplaatste heren die zesenveertig kinderen gijzelen op een afgelegen kasteel en dertig van hen in welgeteld zeshonderd

verschillende martelingen ver­ moorden. Ogen worden uitgesto­ ken, waarna de heren in de oogkas­ sen ejaculeren, ze gieten kokend lood in bloederige wonden, alle li­ chaamsopeningen van een vrouw worden met kruit gevuld, dat de heren vervolgens tot ontploffing brengen, etcetera. Elke marteling is door Sade keurig genummerd en achterin de roman in een boekhoud­ kundig overzichtje opgenomen. Markies de Sade (1740­1814) schreef het boek tijdens zijn gevan­ genschap in de Parij seBastiUe waar hij tijdens de vooravond van de Franse revolutie opgesloten zat wegens verkrachting en mishande­ ling van minderjarigen. Na de re­ volutie kwam Sade weer op vrije voeten, maar wordt even later in een krankzinnigeninstituut opge­ sloten waar hij twaalf jaar later overlijdt. De waardering en belangstelling voor Sade kent, hoe kan het ook anders, uitersten. Gefascineerd was Sünone de Beauvoir, die meende dat Sade als geen ander de schaduwkan­ ten van de menselijke verhoudin­ gen aan het licht gebracht heeft. Zo oordeelde ook de filmmaker Pier Paolo Pasolini die Sade gebruikte om zijn beruchte film over het Ita­ liaanse fascisme te maken: Salo, of de 120 dagen van Sodom. De Frank­

tink zit erbij en kijkt ernaar en denkt er verder het zijne van. Hij heeft wel geleerd dat hij zich van alle publiciteit niet al te veel moet aantrekken. 'Het belangrijkste is dat je voor jezelf een duidelijke doelstelling hebt en daarin blijft vertrouwen. Als je luistert naar al het gekrakeel om zo'n ploeg heen, dan word je helemaal gek.' Het Nederlands team was een puin­ hoop toen hij acht maanden gele­ den aan zijn nieuwe job begon. De weinige routiniers die nog in de selectie wilden spelen, kampten al­ lemaal met een gigantische kater van de blamage op het Olympisch toernooi. Aan Wentink de taak om met hen en een fiks aantal 'groen­ tjes' weer een solide elftal neer te zetten. Een taak die hij met verve volbracht.

ma. 'Er moeten wel wat praktische zaken geregeld worden voor de pe­ riodes dat ik weg ben, maar dat is niet echt een probleem. Zelf vind ik het een ideale combinatie. Je bent bij alletwee bezig met studenten­ sport, maar de wijze waarop sport beleefd wordt is heel verschillend. Hier is de doelgroep breder en de sfeer meer vrijblijvend terwijl ech­ te toppers alles voor hun sport op­ zij zetten.' Voor de veelal studeren­ de hockeysters is het wellicht een voordeel dat hun coach verbonden is aan de KUB. 'Ik werk natuurlijk al jarenlang met studenten en denk dat ik hun belevingswereld heel goed begrijp.' Op nog meer fronten is het nieuwe Oranjeteam gevormd door de we­ tenschappelijke wereld waarin Wentink dagelijks vertoeft. 'Tien jaar werken binnen een universitai­ re gemeenschap benvloedt de ma­ nier waarop je problemen benadert. Een probleem wordt eerst ontleed en vervolgens opgelost. Ik heb bijvoorbeeld heel veel aandacht be­ steed aan de vorming van het team. Ze moeten niet alleen goed kunnen hockeyen, maar ook in het team

Anno

1993

Of hij bij het WK volgend jaar nog steeds van de partij zal zijn, is nog niet helemaal zeker. Er moet nog met een aantal mensen gesproken worden. Van het thuisfront en de hockeybond verwacht hij geen pro­ blemen, rest nog de KUB, waar hij zeker niet wegwil. De afspraak is dat na een jaar bekeken wordt of de functies in de praktijk goed te com­ bineren zijn. Volgens Wentink verloopt het pri­

furter filosofen Horkheimer en Adomo trokken een gelijke conclu­ sie in hun Dialektiek van de ver­ lichting door te verdedigen dat het kille, boekhoudkundige moorde­ naarsregime van de 120 dagen een voorspelhng was van de Duitse con­ centratiekampen. Kunstenaars als Man Ray, Salvador Dali en René Magritte lieten zich door de Mar­ kies inspireren, terwijl met name feministen hem verafschuwen. Zo meent Alice Schwarzer dat Sade niet alleen de allergrofstepomogra­ fie schreef maar bovendien geen enkele artistieke waarde heeft.

ODELIER OEKEN De meest recente ­ Nederlandse ­ proeve van Sadologie is het essay Sade, een pessimistische libertijn van Volkskrantredacteur Arnold Heumakers in diens voortreffelij­ ke bundel Schoten in de concert­ zaal. Heumakers situeert Sade vol­ ledig in de 18e eeuwse libertijnse traditie. Een libertijn ­ niet te ver­ warren met een liberaal ­ was een schuinsmarcheerder, een losbol, die het niet al te nauw nam met de

heersende moraal. Bovendien was de libertijn een vrij­denker die elke godsdienstige en maatschappelijke overtuiging probeerde te overstij­ gen. In de tijd van Sade was een zichzelf respecterend libertijn dan ook atheïst, in reactie op de op dat moment nog steeds invloedrijke kerk, als een criticus van het ver­ lichtingsoptimisme van de gezeten burgerij. De libertijnen, met Sade als meest extreme vertegenwoordi­ ger, werden daarmee tot chroni­ queurs van al datgene wat kerk en burgerij verwierpen: godslastering, verkrachting, martelingen moord. In hun romans, poëzie en schil­ derkunst verschijnt keer op het keer precies het Kwaad dat uit de wereld van alledag verbannen werd. Want, en hier ligt de interessante kern van Heumakers betoog, geen enkele samenleving kan de maat­ schappelijke gevolgen van een con­ sequente libertijnse gedachtengang tolereren. Elke praktiserende liber­ tijn zal onverwijld als misdadiger in de gevangenis of als psychopaat in een gekkenhuis verdwijnen. Daarom heeft het libertinisme zich na Sade volledig in de kunst en li­ teratuur teruggetrokken, alwaar het alle maatschappelijke normen kan overschrijden, zonder dat dit de gevestigde orde verstoort. Zo kun­ nen wij onze verborgen lusten bot­

passen. De speelsters moesten een vragenlijst invullen, onder meer over kenmerken van 'toppers', aan de hand daarvan heb ik van het be­ gin al aan duidelijk gemaakt wat ik van hen verwachtte. In juni heb ik dit soort gesprekken nog eens her­ haald. Of ik dit ook gedaan had als ik in het bedrijfsleven gezeten had? Dat weet ik niet, ik denk wel dat de KUB hierop van invloed is geweest.' Wentink denkt erover om mensen van de sociale faculteit in te scha­ kelen bij het begeleiden van enkele pupillen, die wat individuele aan­ dacht nodig hebben. Andersom werkt het natuurlijk ook: Wentink betekent voor de KUB op dit moment een mooi visi­ tekaartje. Hij bezorgde de univer­ siteit publiciteit en zijn contacten in de topsport kunnen zeer nuttig zijn. 'Nieuwe literatuur die ver­ schijnt kan ik snel doorspelen', meent Wentink. Hij denkt daarom dat ook de KUB haar fiat zal geven om de huidige situatie voort te zet­ ten. Zekerheid hierover moet een dezer dagen volgen, want drie ok­ tober gaat de competitie weer van start. [Adf] Naam: Ralph Hobbelen Leeftijd: 18 Geboorteplaats: Tilburg Studierichting: Bestuurlijke In­ formatiekunde. Aanwezig: Bij EHBO­post intro­ ductiekamp economen Nevenactiviteiten: Voetballen, uitgaan en vooral feesten. Woonsituatie: Woont nog thuis bij ouders in Eersel, maar wil dit jaar nog op kamers in Tilburg. Laatst gelezen roman: 'Vanwege een tere huid' van Anton Kool­ haas. Favoriete muziek: Heef t geen uit­ gesproken favoriet, maar vindt Metallica en REM wel aardig. Beoordeling KUB: Kan alleen nog over de introductie oordelen. De TIK­wcek was kei gaaf. Toekomstperspectief: Heeft daar nog niet zo'n duidelij k beeld van. Een leuke baan is het belangrijkst [BS/foto: Eiik van der Burgt]

vieren tijdens een bezoek aan Ba­ sic Instinct, of met het lezen van American Psycho, zonder onze huisgenoten met een ijspriem of scheermes te hoeven bewerken. Vergeleken met de schrijver van bij ­ voorbeeld American Psycho of de maker van Basic Instinct is het boeiende aan het verschijnsel Sade, dathij éngruwelijke boeken schreef én in zijn openbare leven een door en door slecht mens was. Zijn uit­ gever Pauvert acht het niet onmo­ gelijk dat Sade de aan hem toege­ schreven veertig moorden ook werkelijk gepleegd heeft. Hij was een sadist. Punt uit. Sade trok zich in leven en welzijn allerminst te­ rug in kunst en literatuur en boette daarvoor met een leven in kerkers en inrichtingen. In dit licht is de recente opname van Sade in de rang­ orde van Belangrijke Klassieke Schrijvers inderdaad het ultieme bewijs voor Heumakers stelling dat kunst en literatuur anno 1993 een geaccepteerde vrijplaats voor het Kwaad geworden zijn. D.A.F, de Sade De 120 dagen van Sodom Bert Bakker, f. 17.50 en f. 50.Amold Heumakers Schoten in de concertzaal De Arbeiderspers, f. 36.90

2 september 1993

MATSERTJES Matsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB. Mits de lengte de dertig woorden niet te lx>ven gaat bedraagt de prijs vijf gulden. Tot zestig woorden kost een matsertje tien gulden. Berichten met een (para) commercieel karakter kosten 25 gulden en mogen niet meer dan dertig woorden bedragen. IVIaximaal twee matsertjes per activiteit.

^UNIVERSgl-

WERK, WERK EN NOG EENS WERK

GELD VERDIENEN

10 September organiseert SEVIO een congres rond het thema 'Arbeidsparticipatie' in de Postelse Hoeve, aanvang 13 30 u. Kosten voor studenten f 5,- (leden) en f 7,50 (met-leden); overigen f 50,-.

Verkoopje studieboeken tweedehands Inleveren van de boeken van maaandag 6 september tot woensdag 8 september van 10 00 tot 16 00 uur of donderdag 9 september van 09 00 tot 1 1 30 uur in R 4 0 tel 662075.

TWEEDE HANDS BOEKENMARKT

POLITIEKE CARRIÈRE?

Maandag 6 september vanaf 15.00 uur IS er op het Plato-pand gelegenheid tot ver -en aankoop van studieboeken 's Avonds IS er een discussie. 'Plato naast studeren'.

Begint met cursus locale politiek en/of cursus nationale politiek mét lezingen, inleidingen en trainingen georganiseerd door PvdA Tilburg Aanvang weekend van 17-19 september Info 013-439753 (Jan) of 013-425956 (Martijn).

DSO ZOEKT KAMERS

WIL JIJ EUROPA IN?

Vanaf september komen er weer vele buitenlandse studenten studeren aan de KUB. De periode varieert van 3 tot 9 maanden Zij komen voornamelijk uit West-Europa Studentenzaken zoekt voor hen kamers in (onder)huur De vergoeding door de KUB zal in de regel de kale huur plus vaste lasten bedragen. Heeft u belangstelling' Neem dan even contact op met Ins Sliedrecht (N 1 , tel. 662837) of W. Heuvelmans (N 1 , tel. 662844)

Kom kennismaken met AEGEE-Tilburg Onze openingsborrel is op woensdag 8 september in café Kandinsky vanaf 2 1 00 uur. Hier kun je alle informatie over AEGEE en haar commissies krijgen, maar natuurlijk ook een gezellige avond.

STRAATSBURG EN LUXEMBURG Straatsburgen Luxemburg Van 25 tot 29 oktober organiseert VITE een studiereis Bezoeken aan o.a EG-instellmgen, Peugeot, kerncentrale en bierbrouwerij. Inschrijven VITE-kamer R 15.

HET GROTE ONDERWIJSDEBAT Forumleden zijn o.a minister Ritzen, de voorzitters van de LsvB en het LAKS en een vertegenwoordiger van Abva-Kabo Voorzitter is Tineke Netelenbos, Tweede Kamerlid. Dit alles maandag 13 september om 20.00 uur op de KUB.

.J^

EDE DE L I N GE

^V^

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren via één centraal punt (het secretariaat) kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uurvoorhet verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

ALGEMEEN AANBIEDINGEN KUB-GESCHENKENSHOP

De KUB heeft een geschenkenshop met ruim 30 verschillende artikelen Vanwege het nieuwe studiejaar gelden de volgende aanbiedingen Rugbytrui van fl 59,- voor fl 49,95 Sporttas vanfl 35,-voor fl 27,50 Verkoop viadeKasindehal van gebouw B, van 10.00-16 00 uur. GASTCOLLEGES THEOLOGISCHE FACULTEIT TILBURG: 'AFRIKAANSE CULTUUR EN CHRISTELIJK GELOOF'

In het eerste semester van het komende studiejaar zal voor de eerste maal de TFT-wisselleerstoel Theologie van de Derde Kerk en Wereld worden bezet Zes weken lang zal de Nigeriaanse theoloog prof dr Obiora Ike gastcolleges verzorgen over het onderwerp Afrikaanse cultuur en christelijk geloof De gastcolleges staan open voor studenten van alle faculteiten Indien gewenst kunnen de colleges afgerond worden met een tentamen. Een met goed gevolg afgelegd tentamen zal worden gehonoreerd met vier studiepunten. De colleges vinden plaats op de maandagen van

TE KOOP Boeken A-i-0 Sociologie (dus tevens M-i-0). Alles per stuk f 25,-. Bel: 632138

RITZEN IN TILBURG De Jonge Socialisten Tilburg en studentengezelligheidsvereniging Plato organiseren op maandag 13 september Het Grote Onderwijsdebat om 20 OOu op de KUB. Prominente gast is J. Ritzen, minister van Onderwijs en Wetenschappen.

GELD BESPAREN Donderdag 9 september wordt weer de tweedehandsstudieboekenmarkt gehouden Koop je boeken goedkoop en bespaar geld op do. 9 september 14.00 uur in de koffiekelder van gebouw A. Ingang via de fietsenkelder Info. R 40 tel 662075

6sept.t/m4okt.steeds van 16.00-18.00 uur en op de woensdagen van 8 sept t/ m 13 okt van 14 00-16 00 uur De voertaal is Engels. Deelnemers aan de colleges worden verzocht zich vooraf aan te melden bij het bureau van de Theologische Fac tel 662580 OPENING ACADEMISCH JAAR

Do middag 9 september a.s vmdt de opening van het academisch jaar 1993/ 1994 vandeT-FTplaats De decaan, prof dr K -W Merks zal een rede uitspreken o ver het onderwerp Tolerantie als theologisch betekenisvol probleem tegen de achtergrond van de huidige samenleving. Aansluitend zal m de kantine een drankje met hapje worden geserveerd. Plaats, gebouw TFT, lokaal 8 Tijd. 16.00-18 00 uur. CURSUS ONTWIKKELINGSVRAAGSTUKKEN

Het Inst voor Ontwikkelingsvraagstukken (rVO) van de KUB organiseert ook dit jaar weer inleidende cursussen ontwikkelingsvraagstukken aan de KUB Zie Univers 1 voor meer info TUP

In het kader van het lustrum verzorgde op vrijdag 3 september jl het illustere KUB-cabaret een voorlopig laatste optreden. De tekstuele hoogtepunten van de afgelopen 5 jaar KUB-cabaret zijn nu gebundeld en worden als bijzondere bijdrage aan het lustrum door Tilburg University Press (TUF) gratis beschikbaar gesteld aan het gehele personeel van de KUB en de Theologische Faculteit. Een exemplaar van deze unieke bundel IS tussen 9.00 en 17.00 uur op vertoon van de KUB-kaart af te halen bij het secretariaat van de TUF, kamer L 122 (m de Bibliotheek) Voor overige belangstellenden IS deze bundel te koop voor fl 17,50 Voor nadere informatie. TUF, tel. 013-662909.

JA, IK WIL

EENMALIGE WIJZIGING ROOSTER

Groep B, 2e doctoraaljaar Bedrijfsec Het college Organisatie van de Onderneming 2 (voor groep B) van ma 13/9 wordt verzet naar do 15/9 van 20 0022 00 uur in CZ 101. INFORMATICARECHT

Het eerste college begmt op vr. 10 sept. om 9 15 uur in AZ 9 Tijdens de eerste vier colleges zal het onderdeel computercriminaliteit worden behandeld Daarna komen privacybescherming.

EEN KAMER Zonder boeken is als Plato zonder Open Tijd (zie memo-bericht)''' Daarom op maandag 6 september studieboekenmarkt bij Plato vanaf 15 00 uur (kopen en verkopen')

CENTRALE BOEKEN INKOOP Efacts Centrale Boeken Inkoop gaat a.s. maandag 6 september van start Bestelformulieren zijn dagelijks te verkrijgen aan de stand in gebouw A tussen 12 00 en 13 30 uur. Wees er snel bij! Heb je nog vragen- Efact, kamer R 1 , tel. 6 6 2 9 9 1 .

Japans congres in Groningen, Communication Conference m Geneve, Culturele reis naar Florance, Xenophobia in Freiburg. AEGEE-Tilburg biedt je volop kansen Meer informatie'? Zie stand of kamer R 3 (tel. 663271)

Kijk voor het open tijd-programma van 1993 in de rubnek Memo, onder het kopje Plato, ergens anders in dit weekblad Overtuig jezelf van de veelzijdigheid van Plato, als JIJ bedoelt wat ik begrijp!''

RITZEN

MISSISSIPPI BURNING

Het Grote OndenA/ijsdebat maandag 13 sept. (20.00 uur) op de KUB met als the ma: '4jaar Ritzen op Ondenwijs en Wetenschap: Onwijs'''' Georganiseerd door de Jonge Socialisten Tilburg en studentengezelligheidsvereniging Plato.

ONWIJS Maandag 13 september om 20 00 uur op de KUB Het Grote OndenA/ijsdebat met o.a. minister Ritzen, voorzitter LSVb, voorzitter LAKS en een lid van de commissie

OPEN-PLATO-TIJD!?

Cinema presenteert woensdag 8 september om 20.00 uur i.s.m Studium Generale 'Mississippi Burning'. Willem Dafoe en Gene Hackman als twee FBI-agenten tegen de Klu Klux Klan. SZ-17, f 5,-.

POLITIEKE INTERESSE? Ga mee op cursusweekend 17-19 september alwaar trainingen en lezingen worden gegeven door PvdA Tilburg Info: 013-439753 (Jan) of 013-425956 (Martijn)

VERHUIZEN/IETS TE VERVOEREN?

Ook 's avonds, weekends, buitenland. Exclusief chauffeur/hulp. Goedkoper dan zelf huren en sturen! Erro-trans. Tel. 013-438105.

telecommumcatierecht en privaatrechtelijk informaticarecht aan de orde De literatuur bestaat uit Dictaat Informaticarecht (FEW-BIKI, 1993-1994, nr. 670 93 227; F. de Graaf en J M.A Berkvens (red.), Hfds tn Informaticarecht, 3e druk, 1991 (hfdst 2 t/m 5, 7 t/m 12 en 15 t/m 18), F.F.E Wiemans, Commentaren op het wetsvoorstel computercnmmaliteit (te verkrijgenbi) mw M de Jong, B 1008, tel 662254) ONDERNEMINGSRECHT

Vanaf heden zijn de nieuwe syllabi verkrijgbaar diet nr 650 93 498 (leidraad) en 650 93 499 (reader) Ten zeerste wordt aanbevolen het Ten Geleide uit de leidraad voor het eerste college (9 september) te lezen De werkgroepen op 7 september vervallen FISCALE ECONOMIE/POSTDOCT. BELASTINGKUNDE

Literatuur Leer der Openbare Financien B Voor de m sept a s te begmnen cursus geldt de volgende literatuur: 1 Collegedictaat Politieke Economie, kenmerk 330 93 485 2. Collegedictaat Omzetbelastmg, kenmerk 330 93.484 3. Collegedictaat Inkomstenbelasting, kenmerk 330 93 483, m u v par 3 5 4. D Bradford, Untangling The Income Tax, Harvard University Press, hfdst 1 t/m 9. WIJZIGINGEN COLLEGEROOSTER

Propedeuse economie Pag 1-3 College Informatica (groep I en II) wordt verzet van di. naar wo 16.40-18.30 uur m A Z 10. Fag. 3' College Adm Technieken voor groep II vervalt op wo en wordt verzet naar di 11 10-13.00 uur in AZ 10 DOORSTROOMPROGRAMMA BEDRIJFSECONOMIE

College marketing HBO op vrijdag vindt plaats m CZ 101 DOCTORAAL ROOSTER

FACU LTEIT ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN

Toekomstig Leraarschap. Voorzitter is Tweede Kamerlid Tineke Netelenbos.

Pag 1 college Statistiek 2 op ma is van 15 45-17 40 uur (in AZ 115) Fag. 3/4. college Geld- Krediet- en Bankwezen 2 A van do is verplaatst naar ma 9 15-11 10 uur in CZ 104 Fag 6/7 college Alg Economie IB (Bedrijfsec groep A) IS verplaatst van wo naarvr 15.45-17.40 uur m CZ 101. Fag. 17. college Marketing van Diensten op dl. vmdt plaats m AZ 9. Pag. 27 college Intern Econ Betrekkingen voor Bedrijfseconomen wordt met op vr. maar op do. gegeven (zelfde tijd/ plaats!) Pag 31: college Behavioral Accounting van dl 13 50-15 45 uur is verplaatst naar AZ 04 (i.p.v. van CZ 113) Pag 38: college Privaatrecht 1 wordt gegeven van 8 20-10.10 uur in AZ 112 en vervolgens Ond.Fin. 1 van 10.10 tot

12.05 uur. Pag. 45 colleges A I Technieken en Expertsystemen op wo worden omgewisseld. Expertsystemen vanaf 14.45 uur en A.I Technieken vanaf 16.40 uur (beiden m C Z 111) Fag. 46/47 Econometrie, hoorcollege KWW1 IS met op ma maar vindt plaats op dl. 14 45-15.45 uur in CZ 101. CoUegeOndFm 1 vanwo isvanl4 4516 40 uur College Alg.Economie IA van WO. is van 16.40-18.30 uur. Op vr vindt plaats Marketing 1 van 8.20-10.10 uur m A Z 115 en Ond.Fm.l van 12 05-13.50 uur m A Z 115. ECONOMETRIE, I E DOCTORAAUAAR

I.t.t wat in het rooster vermeld wordt, gaat het hoorcollege WRS 2 van ma 6 sept. a s gewoon door (15.45-17.30 uur, AZ 9, docent A van Soest) Dit ondanks de academische zitting die tegelijkertijd plaatsvindt Ook de werkcolleges WRS 2 beginnen in de week van 6 sept. KOSTEN WAARDE EN WINST I

In de studiegids staat bij de verplichte literatuur van K'WW 1 vermeld dat het boek van Horngren en Foster de 6e editie zou moeten zijn Dit is echter fout. Het gaat om de 7e editie. VERGELIJKEND STAATSRECHT

De cursus Vergelijkend Staatsrecht (vakkode 660.050) begint op ma 6 sept., en wordt gegeven m zaal SZ 28 van 18 45-20 30 uur Aanmelding vóór de eerste bijeenkomst bij de secretaresse van de vakgroep Staatsrecht, kamer B 1019, 013-(66)2302. Het programma van de cursus is te verkrijgen vanaf 1 Sept., eveneens bij de vakgroepsecr.

FACU LTEIT RECHTS GELEERDHEID WIJZ. TENTAMENDATA EN KOLLEGEROOSTER 1 9 9 3 / 1 9 9 4 , I E EN 2E SEMESTER (ZIE STUDIEGIDS)

1) pag. 248 Het werkkollege staatsrecht A op do 30 sept van 15 4517 25 voor werkgroep 6 wordt gegeven in XZ 3 i.p V XZ 2, 2) pag 249 De hoorkolleges van privaatrecht A vinden plaats op vr 17 en 24 sept, 1 en 8 okt en 19 en 26 nov; 3) pag. 254 Het werkkollege inleiding bestuurskunde, groep A, op wo van 18 45-20 30 uur wordt gegeven in PZ 208 i p v SZ 19, 4) pag 257. Het HK rechtsfilosohe B van do 18 nov wordt gegeven op do. 11 nov. van 19 30-21.30 uur m CZ 101; 5) pag. 263. Het keuzevak economisch strafrecht wordt gegeven tijdens het Ie semester op di. van 11.10-12.50

UNIVERSITAIRE AGENDA DONDERDAG 2 SEPTEIVIBER Promotie drs R.M.WJ Beetsma. Promotoren prof dr T E Nijman en prof.dr F. van der Ploeg Titel proefschrift 'Essays on Exchange Rates and Inflation' Aula KUB, 14.15 uur VRIJDAG 3 SEPTEMBER Feestelijke 25e Brabanttoer met lustrumfeest voor KUB-personeel MAANDAG 6 SEPTEMBER Opening Academisch Jaar 1993/ 1994. Rede uitgesproken door prof.dr. L.F.W. de Klerk: 'De universiteit in alle staten'. Aula KUB, 16.15 uur. DONDERDAG 9 SEPTEMBER Mississippi Radio-show met o.a. Max Tax y sus banditos, Sixpack Ene en de Nederlandse Elvis Presley. Org Studium Generale 13.15-17.00 uur, gebouw A (bij mooi weer buiten, bij slecht weer foyer bij de aula). TENTOONSTELLINGEN M/ss/ss/pp/. Tot 1 1 september Aulafoyer Vluchtelingenkunst. In the still of the square. F. Silla en B. Odambo. Tot 30 september, gebouw S

m CZ 105, 6) pag 264 Het keuzevak protection of human rights m international law wordt gegeven op ma van 13 5015 30 in SZ 29, 7) pag 266 Het werkkollege B van handelsrecht A voor fiscalisten wordt met gegeven op wo maar op dl. van 15.45-17 25 m S Z 30, 8) pag 270 Het intensieve werkkollege van staatsrecht B (JBW) wordt op

UNIVERS tilburgs universiteitsblad REDACTIE pieter siebers hoofdredacteur (te\ 2 9 2 6 ) paul van den broek ( 2 9 2 5 ) , dylan van eijkeren ( 2 2 7 2 ) , michel knapen ( 2 5 0 6 ) gerard rutten ( 3 3 3 0 ) , angeia van schendel assistente (2277) VORMGEVING g e r t j a n bloemers ( 2 2 7 2 ) MEDEWERKERS mark van assen ralf bodelier, pascalle cappetti ruud d i n g e m a n s , roland enthoven bert heffels, r i e n j a n s michel j e h a e , antta de j o n g , cortne de kater, klaas mulder, barbara snoeren REDACTIERAAD mr h a m backx, b bekker, dr f b o e k e m a , dr h evers, j n e t v e l d , f t e u n i s s e n dr a vallen, j v vugt, c van wagtendonk, mr p zoontjens voorzitter maurice ackermans adviseur FOTO e n k van der burgt ADVERTENTIES angeia van s c h e n d e i , kamer a 1 7 tel (66) 2 2 7 7 OFFICIËLE MEDEDELINGEN afd pers en voorlichting, kamer b 1 0 tel (66) 2 0 0 1 KOPIJ alie kopij m o e t uiterlijk op donderdag 1 2 0 0 uur in de week voor het verschijnen m het bezit van de redactie zijn REDACTIE-ADRES/ADVERTENTIES warandelaan 2 5 0 3 7 ab tilburg kamer a 1 5 t / m a 1 7 fax nr 6 3 0 1 4 5 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger onderwijs persbureau hop waarbij verder aangesloten ad valvas vu amsterdam, cursor eindhoven, delta delft foUa uv amsterdam ku nieuws nijmegen, mare leiden, observant maastricht, u blad utrecht, uk gromngen en universiteitsblad twente REDACTIE HOP frank Steenkamp pieter evelein, marcel wiegman DRUK drukkerij de j o n g baarie nassau ABONNEMENTEN studenten f 1 5 per jaargang voor niet universiteitsleden f 4 0 maak voor een a b o n n e m e n t het bedrag over op giro 1 0 7 7 4 9 6 t n v katholieke universiteit brabant, o v v ' a b o n n e m e n t univers j a a r g a n g 3 1

2 september 1993

^UNWËRIQ-

.jfik.

EDE DE L I N GE

^V^

1 en 15 nov te 15 45 uur met j ven in SZ 18 maar m AZ 05, 9) pag 270 Het mtensieve werkkolle ge van burgerlijk A voor JBW op vi'O van 15 45-17 25 wordt met gegeven inSZ 18 maar in AZ 01 TAKENBOEK STAATSRECHT A

111 hetgeen wordt vermeld op pag 8 van het takenboek van staatsrecht A vindt het werkkoUege aan werkgroep 7 plaats op WO 29 sept van 8 20-10 00 uur in PZ 210 AANVULLEND TENTAMEN ECONOMIE

In het verleden heeft de faculteit aan studenten, die elders hun propedeuse hadden behaald zonder het vak economie, de verplichting opgelegd het vak economie alsnog af te leggen Deze verplichting vloeide voort uit het Academisch Statuut Nu dit statuut is ver vangen door een wetteli)ke regeling die het vak economie met meer verplicht stelt m de juridische opleiding, heeft de faculteit besloten de desbetreffende studenten te ontheffen van de hen des tijds opgelegde verplichting AANVULLING PAG. 108 STUDIEGIDS

Ter invulling van de keuzeruimte onder d) van het differentiatieprogramma Nederlands recht kunnen, met inachtneming van het in de studiegids op pag 108 onder F 2 onder 'N B ' gestelde, tevens de volgende keuzevakken worden opgenomen - internationaal me dedingmgsrecht, international liabi lity law, vergelijkend informatierecht I, vergelijkend informatierecht II, leer van de internationale betrekkingen 1, leervandeintemationalebetrekkmgen 11 Voor degenen die het vak internatio naai mededingingsrecht of mternatio nal liability law kiezen ter invulling van de keuzeruimte onder d), bestaat de mogelijkheid om een vrijstelling van 4 punten bij de examencommissie Ne derlands recht aan te vragen voor de invulling van de (vrije| keuzeruimte onder c) INZAGE TENTAMEN BESTUURSRECHT B/DECENTRALISATIE

Op vr 17 sept is in AZ 02 de inzage voor deelnemers aan het tentamen bestuursrecht B/decentralisatie van 16 aug Tijd 13 50 15 00 uur CURSUS POLITICOLOGIE

De cursus politicologie begint met m de week van 7 sept maar in de week van 20 sept BURGERLIJK RECHT A

Zij die het vak Burgerlijk recht A gaan volgen, dienen de leidraad BRA 1993 aan te schaffen Deze leidraad bestaat uit twee delen (delen I & 11| diet nrs 650 93 495 en 650 93 496 STRAFRECHTELIJKE STAGES

Op dl avond 21 sept om 19 30 uur m CZ 104 vindt een voorlichtingsbijeenkomst plaats over strafrechtelijke sta ges Alle studenten die strafrechtelijk afstuderen zijn hierbij van harte wel kom hii B 1008, tel 662254 SOCIAAL RECHT, EUROPEES SOCIAAL ZEKERHEIDSRECHT

Bij de afdeling juridische zaken van de Sociale verzekeringsbank in Amstelveen IS een tijdelijke vacature (tot 1 januari 1994) Inhoud van de baan is het bijhouden van ontwikkelingen rond Verordening 1408 en rapportage aan het hoofd van de afdeling Tevens hoort assistentie m voorbereiding van beroepszaken tot de taak Studenten of afgestudeerden met kennis van het Europese sociale zekerheidsrecht wordt verzocht zo spoedig mogelijk contactop te nemen metF J L Pennmgs (tel 662157) STUDENTEN WERVEN STUDENTEN

Welke rechtenstudenten hebben nog goede ingang bij decaan of docenten van

hun middelbare school en zouden het initiatief willen nemen om daar eens een wervend praatje te houden over de rechtenstudie mTilburg'De doelgroep is de vijfde klassen van het VWO Tijdstip liefst september of begin oktober De faculteit helpt je natuurlijk eerst op weg, met een 'briefing', handleiding, brochures etc Je moeite wordt beloond meteenboekenbon Wil je er meer van weten of ben je meteen enthousiast, meld je dan even bij Hanneke Louwer se, B1018 of Mirjam Karremans, B1016, tel 662177 SCRIPTIE SCHADEBEREKENING PRIVAATRECHT

Gedurende het Ie semester (sept -dec 1993)biedenprof mr J M Barendrecht enmw mr H M Storm (docent privaat recht) 5 a 10 studenten met wetenschappelijke belangstelling de gelegen beid om in groepsverband en onder hun begeleiding een scriptie te schrijven, met als onderwerp een of meer aspecten van schadeberekening Daartoe zal een dag per week gezamenlijk worden doorgebracht met lezingen, discussie, vragen stellen en oplossen, zelfstudie Actief participeren gedurende deze bi] eenkomsten en voldoende zelfwerk zaamheid zijn een vereiste Mits van voldoende niveau zijnde, zullen de scripties in een bundel worden gepubliceerd Geïnteresseerde studenten (aan het einde van hun studie en met rede lijke studieresultaten) kunnen zich nader informeren en/of schriftelijk aan melden, onder opgave van tot nu toe behaalde studieresultaten, bij mw Storm kamer B 1116, tel 662355 KEUZEVAK CAP.SEL.HANDELSRECHT 'MERGERS & ACQUISITIONS'

In het Ie semester van het studiejaar 1993/1994 zal door de sectie handels recht als vervolg op het basisdoctoraalvak Handelsrecht B het keuzevak Ca pita selecta handelsrecht 'Mergers &. Acquisitions' worden verzorgd (studie belasting 8 punten, docent prof mr M J G C Raaijmakers) Er zullen acht bijeenkomsten worden georganiseerd Naast het concemrecht m het algemeen komt m het bijzonder aan de orde de totstandkoming van fusies en overna mes Een mformatiebnef met betrek kmg tot het keuzevak kan bij de vakgroepsecr mw I Smit, B 1007 worden opgehaald VERGELIJKEND STAATSRECHT

De cursus Vergelijkend Staatsrecht (vakkode 660 050) begint op ma 6 sept, en wordt gegeven m zaal SZ 28 van 18 45-20 30 uur Aanmelding voor de eerste bijeenkomst bij de secretaresse van de vakgroep Staatsrecht, kamer B 1019, 013 (66)2302 Het programma van de cursus is te verkrijgen vanaf 1 sept, eveneens bij de vakgroepsecretaresse

FACU LTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN ROOSTERWIJZIGINGEN

Prop soc avondopl lejr Maatschappij, sociaal gedrag en socio logisch denken in week 37 worden er 2 hoorcolleges verzorgd op do avond (PZ 205, vanaf 20 00 in SZ 28 en in week 43 op dl avond 18 00 19 45 (zaal wordt nogbekendgemaakt) Hiermee verval len de colleges m week 48,49 en 50 In overleg met de studenten wordt na de herfstvakantie het rooster aangepast DOC. SOC. I E DOCTORAAUAAR, lESEM.

Geschiedenis van de sociologie Het college van dl 9 15-10 55 vervalt Dag studenten worden op wo 8 sept verwacht om 18 00 in PZ 207 In overleg met de studenten wordt naar een ander tijdstip voor de colleges gezocht BOW Basismformatica De cursus Informatica II (Basisinf ) wordt m i v het komende studiejaar niet meer gegeven BOW-studenten die deze cursus nog zouden moeten volgen en afsluiten dienen dit vak te vervan gen door een keuzevak MTO Zij kun nen kiezen uit de volgende cursussen - Causale analyse via meervoudige regressie analyse Schaaltechmeken en factoranalyse Methoden van kwalitatief onderzoek Loglineaire analyse Lineaire structurele modellen Methoden van praktijkonderzoek Het keuzevak MTO hoeft met aange

vraagd te worden bij de Examencommissie BOW Natuurlijk blijven de andere MTO verplichtingen geldig en moet deze cursus daarop dus een aanvulling zijn Je moet bijvoorbeeld ook al een keuze maken tussen Causale analyse via meervoudige regressie analyse en Methoden van kwalitatief on derzoek Het keuzevak MTO moet dus een andere cursus zijn MTO III

BOW studenten die de cursus MTO IH nog af te ronden hebben dienen de cur sussen Kansrekening en toetsingstheorie en Capita selecta toetsingstheorie te volgen en af te sluiten Beide cursus sen hebben een omvang van 2 studie punten LIDMAATSCHAP VAKGROEP PSYCHOLOGIE

Voor studenten van de studierichting Psychologie die als student-assistent werkzaam zijn in de vakgroep en stu denten die aan onderzoek- of stagever phchtmgen bij de vakgroep voldoen bestaat de mogelijkheid lid te worden van de vakgroep Uit studenten die lid zijn van de vakgroep worden de student leden van het vakgroepsbestuur gekozen Op die wijze wordt aan studenten de mogelijkheid geboden om actief mee te denken over zaken die de vakgroep aangaan, zoals vaststellen van het studieprogramma en andere onderwijszaken Het vakgroepsbestuur bestaat uit leden van de wetenschappelijke staf (de helft), niet wetenschappelijke staf (aio's, oio's, etc) en studenten Studen ten die lid willen worden van het vak groepsbestuur nemen mm of meer de verplichting op zich om regelmatig de vergaderingen van het bestuur van de vakgroep bij te wonen Alle besluiten die door het vakgroepsbestuur worden genomen, hebben directe consequen ties voor o a de studenten die het on derwijs van de vakgroep volgen Meldt u daarom schriftelijk aan als lid van de vakgroep voor vrijdag 10 septem ber as bij R Bergmans-Snels (P 505), secretaresse van het vakgroepsbestuur

FACULTEIT LETTEREN ROOSTER CURSUSSEN TALENCENTRUM

Arabisch gevorderen wo 13 50 15 45, SZ37 Duits Algemeen do II 10-12 50, CZ 107 English for the Future -groep 1 dl 9 15-10 55, CZ 109 groep 2 dl 15 45 17 25, CZ 109 Frans Alg wo 9 15 12 00, CZ 109 Frans voor Economen I di 9 15 12 00, L 1 English Grammar Course wo 13 00 13 50, XZ 8 Russisch I WO 11 10 12 50, SZ 101 Spaans Beginners (aanvang febr ) - groep a ma 15 45-17 25, PZ 208 - groep b dl 11 10 12 50, CZ 107 Spaans Beginners (aanvang sept) groep a ma 11 10 12 50, PZ 208 - groep b ma 13 50 15 30, PZ 208 Spaans Gevorderden (aanv febr ) di 15 45-17 25, CZ 107 Spaans Gevorderden (aanv sept ) di 13 50 15 30, CZ 107 De groepsindeling van de cursussen English for the Future en Spaans Begin ners hangt op het prikbord bij het Talencentrum Inschrijving Voor de volgende cursussen kunt u zich nog inschrijven bij het Talencentrum (B 228), tijdenshet spreekuurvan 10 30 12 00 uur en 13 00-14 00 uur Arabisch voor gevorderden, aanvang 8 sept Frans Intensief, dec '93 - English Grammar Course, aanvang 29 sept - Notuleren, aanvang 1 nov - Scriptiepracticum, aanvang 27 sept Spaans voor gevorderden, aanvang 7 sept Voor alle andere cursussen kunt u zich met meer inschrijven De inschrijfron de voor het tweede semester begint op 6 dec om 9 00 uur Een overzicht van het cursusaanbod wordt nog bekend gemaakt LEZINGENCYCLUS 'ASPECTEN VAN HET ARABISCH EN DE ARABISCHE WERELD'

De lezingencyclus 'Aspecten van het Arabisch en de Arabische wereld' vindt plaats binnen het college 'Vervolgcursus Arabisch' maar is vrij toegankelijk

voor alle belangstellenden die deze specifieke cursus met volgen De col leges vinden plaats in gebouw S, zaal 37 op elke wo van 14 45 tot 15 45 uur 8-9 1993 De geschiedenis van de islam m vogelvlucht 15-9 1993 Het Arabisch en de islam onlosmakelijk met elkaar verbonden - 22 9 1993 De geschiedenis van de Arabische taal 29-9 1993 Het klassiek Arabisch en de Arabische dialecten - 6 10 1993 Minderheden in de Ara bische wereld het geval van de Ber bers - 13 10-1993 Taalkundige verhoudm gen onder Marokkanen 27-10 1993 Gastcollege drs Petra Bos van de Katholieke Universiteit Brabant over het onderwerp Het tweetalig lexicon Marokkaanse kin deren in Nederland - 3 11-1993 Gastcollege dr Ed de Moor van de KU Nijmegen over het onderwerp De moderne Arabische roman - 10 11-1993 Gastcollege prof dr Ruud Peters van de UvA over het onderwerp Het islamitische recht vandaag 17-11 1993 Politieke ontwikkelin gen m de Arabische wereld - 24 U-1993 Klassiek Arabische we tenschapsbeoefening - 1 12-1993 video over de Arabische wereld Voor elk college is het lezen van de opgegeven literatuur zeer aan te raden Deze literatuur ligt ter inzage bij het secr van het Talencentrum, B 228 Voor meer mf 013 662508 (Talencentrum) of 013-662640 (docent, JJ de Ruiter) WIJZIGING EXAMENREGLEMENT

Vanaf 31-8 1993 mogen geen onvoldoendes meer worden behaald De vijven die voor onderdelen zijn behaald voor 31 1993 conform de regels van het oude Examenreglement, mogenbhjven staan, mits ze gecompenseerd zijn op het moment van afstuderen Het nieuwe Examenreglement kan eind sept worden afgehaald bij Bureau Onderwijs INSCHRIJVING KEUZEVAKKEN

IS vanaf 23-8 mogelijk met als deadline 15 sept De aanwijzingen voor de m schrijvmg zijn te vinden op de achter zijde van het inschrijvingsformulier Raadpleeg ook het rooster

I V m het vertrek van een van de me dewerkers is er m i v 1-9-1993 plaats voor een UNIVERSITAIR DOCENT ( M / V )

(vacaturenr 0429) met een full time aanstelling voor een periode van 4 jaar Tot de taken zullen m beginsel beho ren het geven van onderwijs in het basis doctoraal programma op het terrein van het vennootschaps- en ondernemingsrecht, het geven van onderwijs en ondersteuning m het kader van een keuze vak handelend over concemrecht, fusies en overnemingen, het verrichten van onderzoek op de aangeduide terreinen, uitmondend in een proefschrift, - ondersteunen van andere activiteiten van het Center for Company Law, ondersteuning van het onderwijs op het terrein van het ondernemings recht aan de Economische Faculteit Voor de functie zijn vereist doet examen Ned recht (privaat rechtelijke afstudeerrichting), belangstelling voor onderwijs en onderzoek, bij voorkeur blijkend uit eerdere publicaties op de aangeduide terreinen, - bereidheid om m het collegiale verband van de vakgroep Privaatrecht als geheel bestuurlijke en ondersten nende werkzaamheden te verrich ten Inlichtingen omtrent de bovenstaande functie kunt u inwinnen bij prof mr M J G C Raaijmakers (040 783299, prive 040 836359) Sollicitaties kunt u richten aan de secr van de Fac der Rechtsgeleerdheid, mw mr G M D Peters VanGorp,Pb90153, 5000 LE Tilburg, o v v het vacaturenr op de enveloppe Binnen het Bureau van de Fac der Rechtsgeleerdheid bestaat een vacature voor de functie van ADMINISTRATIEF MEDEWERK(ST)ER ONDERWIJS EN ONDERZOEK

(vacnr

0428)

WIJZIGING IN VERPLICHTE LITERATUUR PROPEDEUSE

De werkzaamheden worden verricht in een dienstverband voor bepaalde tijd met zicht op een vaste aanstelling, met een omvang van 1 O fte Doel van functie Het admimstratief/seeretaneel ondersteunen van het hoofd van de sectie onderwijs en onderzoek, alsook het ondersteunen van de bmnen de afdeling werkzame studie-adviseurs Een uitge breide functiebeschrijving kunt u opvragen op kamer B 1005 De salariëring zal worden afgeleid, afh van opleiding en ervaring, van schaal 6 BBRA Uw belangstelling dient u binnen 2 weken na het verschijnen van deze tekst, o V V het vacaturenr op de enve loppe, schriftelijk kenbaar te maken aan de secretaris, mw mr G M D Peters Van Gorp, Pb 90153, 5000 LE Tilburg

De verplichte literatuur bij het vak Inl Literatuurwetenschap wordt P Zeeman, Literatuur en Context'Een Inl m de Literatuurwetenschap', Nijmegen 1991, 1 p V van Fokkema en Ibsch

Bij de Fac der Rechtsgeleerdheid, vakgroep Staatsrecht, Bestuursrecht en Bestuurskunde wordt per 1 okt gevraagd

VERVANGING STUDIE-ADVISEUR

Vanaf I sept tot I jan 1994 wordt Marijke Loots vervangen door Til v d Pol De spreekuren blijven ongewijzigd Marijke Loots vervult op haarbeurt (een deel van) de taken van Christa Thoolen CORRECTIES STUDIEGIDS

In de studiegids ontbreekt op blz 114 de cursus Populaire Literatuur De cur sus 'Literatuurgeschiedenis m sociale context' heeft een iets gewijzigde inhoud (zie roosterbord bij B 202) 'Fonologie, morfologie en lexicon' vindt plaats m het 2e semester

FACU LTEIT WIJSBEGEERTE ADRESWIJZIGING PROF. COBBEN

Per 1 sept is het interne adres en tel nummer van prof dr P G Cobben (hoogleraar Gesch van de moderne en hedendaagse wijsbegeerte) gewijzigd Het nieuwe adres is P 2 209, en het telnr 2137, b g g 2985

VACATURES Vacatures, geplaatst in Univers, zijn uitsluitend bedoeld voor werknemers van de KUB.

De vakgroep Privaatrecht van de Fac der Rechtsgeleerdheid verzorgt onder veel meer ook het onderwijs en onder zoek op het brede terrein van het ven nootschaps- en rechtspersonenrecht Onderzoekstaken op dit terrein worden verricht m het verband van het Center for Company Law, dat onderdeel vormt van het Schoordijk Instituut

EEN STUDENT-ASSISTENT M / V

voor een dag p w (vac nr 2385) Taak - ondersteuning van de werkzaamhe den van de vakgroep m ruime zm - verzamelen en ordenen van documentatie - assistentie bij specifieke onder zoeksprojecten voorbereiden van onderwijsmateriaal - in voorkomende gevallen admmi stratieve werkzaamheden Inlichtingen A J C de Moor-van Vugt, tel 013 662179/040 544623 Sollicitaties schriftelijk o v v het va caturenr op de enveloppe, richten aan de secretaris van de Fac der rechtsge leerdheid, mw mr G M D Peters-Van Gorp, Pb 90153 5000 LE Tilburg Hetuniversitanebeleidis gericht op het mdienstnemen van een groter aantal vrouwen gehandi capten en leden van etnische mm derheidsgroepermgen Zij worden daarom nadrukkelijk uitgenodigd te solliciteren

2 september 1993

STUDENTEN PLATO

Het Open Ti)d programma 1993 Zon dag 5 9 Opemngsreceptie(21 00 uur) Maandag 6 9 Studieboekenmarkt (15 00 uur), dus snuffel 'ns rond m het Plato-pand 's Avonds discussie 'Plato naast studeren' Dinsdag 7 9 Belgische Bieravond, want het leven is tekort om gewone pils te drinken Woensdag 8 9 Studentikoze Avond, een avondje met typische studenten(bar)spellen Dondeidagmiddag 9 9 Vlottenrace m de Piushaven met aansluitend Live muziek Donderdag 9 9 Horrorfeest met de nodige onverwachte gebeur temssen Maandag 13 9 Groot Onder wi)sdebatmeto a minister Ritzen Het begint om 20 00 uur (zie matsertjes voor meer info) Dinsdag 14 9 Dweilavond, een avond met een carnavaleske Tiro Ier sfeer en een optreden van de Stress band Woensdag 15 9 Een taboe-door brekende lezing over SM Voor de rest van de activiteiten t/m 23 sept, zie de folders, de posters en de matsert)es en memoberichten van de volgende week EFACT

Centrale Boeken Inkoop Vanaf 6 sept zi)n, dagelijks 12 00 13 30 uur, bestel formulieren af te halen aan de stand in de hal van gebouw A De aktie loopt tot en met 24 sept, echter de laatste week gelden gewijzigde voorwaarden Voor deelname aan de Centrale Boeken In koop is het lidmaatschap van Efact verplicht Noggeenlid'Inschrijven op de Efact kamer R1 of aan de stand Het lidmaatschap biedt naast de boekenmkoop nog vele andere voordelen Zo ontvang je Defacto, Le Facteur en krijg )e korting bij congressen, excursies, lezmgen, enz Info tel 662991 (R 1) DiCIT

DiCiTis een jundische pleitveremgmg Het komende jaar organiseert DiCiT onder meer onderlinge pleitzittingen, een snelpleitwedstrijd met teams uit andere steden, een excursie naar een bekend advocatenkantoor, een lezing bij de Hoge Raad, ledenborrels etc Ben je geïnteresseerd m onze aktiviteiten, dan kun je geheel vrijblijvend eens komen kijken bij onze eerste pleitzitting(22sept, 19 30 uur) Lidmaatschap f 15,- per jaar Als lid ben je absoluut met verplicht om te pleiten Info Dag marBreukers, tel 013 438669 of Ronald Diehssen, tel 013-637997 AEGEE-TILBURG

Borrel woensdag 8 sept (cafe Kandins ky, Telegraaf straat 5 8, vanaf 21 00 uur) Naast alle gezellige vakantieverhalen zal er informatie worden gegeven over de commissies Ben jij een enthousiast lid die energie wil steken in PR, activi teiten, werkgroepen of acquisitie, kom dan langs voor een praatje Woensdag 15 sept Algemene Ledenvergadering (20 00 uur, AZ 07) Dit is tevens de laat ste avond dat je je kunt opgeven voor het AEGEE kamp (betaling f 50, contant) Meer weten' Kom langs op de borrel of naar kamer R 3 (tel 663271) SEVIO

Op 1 o sept organiseert SEVIO een con gres rondom het thema Arbeidsparti cipatie In het forum nemen 5 interessante sprekers zitting Zij zullen ieder vanuit hun eigen achtergrond het the ma belichten Locatie Postelse Hoeve, Dr Deelenlaan 10, Tilburg Aanvang 13 30 uur Kosten voor studenten f5, , leden f 7,50 en met-leden f 50, CINEMA

Filmveremging Cinema presenteert woensdag 8 sept om 20 00 uur m samenwerking met Studium Generale 'Mississippi Burning' Willem Dafoe en Gene Hackman als twee FBI-agenten die in de staat Mississippi orde op zaken moeten stellen na een racistisch voorval Weer een film op het scherpst de snede van Alan Parker, regisseur van onder andere Pink Floyd's the Wall en Birdy Op donderdag 9 sept wordt aan sluitend op deze film aandacht besteed aan de rijke cultuur van de Mississippi Andere films dit semester 15 sept 20 00 uur The Player' van Robert Alt man, 22 sept 20 00 uur 'Europa' van Lars vonTner, 29 sept 20 00 uur 'C'est arrive pres de chez vous' van Remy Belvaux, 6 oktober 20 00 uur 'Prospero's books' van Peter Greenaway, 13 oktober 20 00 uur 'Splendor' van Ettore Scola, 27 oktober 20 00 uur

lUNlVEKSl* 'Tiesfa£eo/t/ungs'vanWimWenders, 3 november 20 00 uur 'Thepurple rose of Cairo' van Woody Allen Alle films worden vertoond in SZ 17 a f 5, TEV

Op maandag 13 sept jaarlijkse Algeme ne Leden Vergadering Cafe Uit (Heu vel 18), aanvang 20 00 uur Indien het vereiste quorum met aanwezig is, zal direct een nieuwe ALV worden uitge roepen INTEGRAND

Op dit moment is Integrand op zoek naar studenten voor de volgende op drachten 1) 's Hertogenbosch, betreft een 'activity based costing'-opdracht, 4 maanden full-time 2) Oudenbosch, betreft het aanpassen van eenISO 9002handboekvooreen autoschadebedrijf Verder zijn er nog opdrachten op het gebied van KWW, Econometrie, rech ten en kwaliteitszorg Ook zijn wij op zoek naar nieuwe bestuursleden Inte resse' Integrand Tilburg, gebouw R kamer 23, Warandelaan 2, 5037 AB Tilburg Tel 013 635612 TWEEDEHANDSSTUDIEBOEKENMARKT

Ook dit jaar IS er weer de tweedehandsstudieboekenmarkt Je kunt je boeken verkopen of kopen Boeken inleveren kan van ma 6 sept tot woeensdag 8 sept van 10 00 tot 16 00 uur of donderdag 9 sept van 09 00 tot 11 30 uur m R 40 De verkoop vindt plaats m de kof flekelder van gebouw A op donderdag 9 sept van 14 00 tot 18 OOuur Ingangvia de fietsenkelder OLOF

Donderdag 2 sept ' C o u n t r y and W e s t e r n ' C C T Playback festival Inschrijvingen f 45, bijCCT Aanvang 21 OOuur Vnidag3sept kroegontgroemng, aanvang 22 00 uur Zondag 5 sept Viermg ter gelegenheid van de opening van het Academisch jaar m studenten kerk Maranatha, aanvang 11 30 uur Maandag 6 sept opening Academisch jaar, 16 15 uur m de Aula van de KUB Algemen Leden Vergadering, aanvang 19 00 uur Buitengewone Corpsverga denng ter gelegenheid van de maugura tie van de_novieten Prof dr G M van Veldhoven, voorzitter College van Bestuur van de KUB, spreekt een rede uit Aanvang 21 00 uur, begin kleptijd Dinsdag 7 sept CCT in/uitstroom, vestenavond Aanvang21 OOuur Vrij dag 10 sept Somso Jeu de Boules tour nooi bij Hockeyclub Forward met optreden van de bekende zanger Stefan Inschrijvingen f 75, bij Somso Aan vang 15 00 uur Maandag 13 sept Buitengewone Corps Vergadering ter gelegenheid van de Senaatsoverdracht Aanvang 21 00 uur De Olof mensa is weer geopend op maandag, dinsdag en donderdag Inschrijvenvoor 16 30uur

STUDENTENZAKEN Openingstijden Informatiecentrum Stuza (N 24):

Maandag 13 00 16 00 uur, dinsdag t/ m vrijdag 09 00 16 00 uur In het Informatiecentrum van Studentenzaken kun je terecht met alle vragen die betrekking hebben op het studeren en/ of student zijn De balie van het Steunpunt Studiefinanciering is eveneens m het Informatiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaarheid Informatie centrum 662211, Steunpunt Studiefia nciering 06 3212154 UITSTROOM CURSUSSEN

Studentenzaken organiseert m i v sept wederom een cyclus uitstroom cursussen Vanaf het verschijnen van deze Univers k u n t u zich bij het Informatiecentrum (zie boven) voor de volgende cursussen aanmelden Informatiedag over solliciteren donderdag 7 okt en 25 nov - Sollicitatietraining (4 bijeenkom sten) 27/9,4/10, II/10,25/10en28/ 10,4/11, 11/11, 18/11 - Mondeling presenteren (4 bijeenkomsten) 28/10,4/11,11/11,18,11 Onderhandelen (3 bijeenkomsten) 26/10,2/11,9/11 Vergadertechniek en -tacktiek (4 bijeenkomsten) 21/9,28/9,5/10,12/ 10 - Welke baan staat mij aan' (5 bijeenkomsten) 6/10, 13/10,27/10,3/11, 10/11 - Leidinggeven (4 bijeenkomsten) 16/ 11,23/11,30/11,7/12 Informatiemiddagen Arbeidscon tract en salaris wo 13 okt

Psychologische tests en assessmentcenters WO 17 nov De arbeidsmarkt en academici wo 24 nov Netwerk vrouwelijke afgestudeer den afspraken via Iris Sliedrecht, tel 662837 In het Informatiecentrum is een bro chure verkijgbaar met meer uitgebreide informatie en de voorwaarden om deel te nemen OPJUTGROEP

Stel je het studeren steeds opnieuw te languit' Lukt het je met een evenwicht te vinden tussen studie en ontspanning' Komt er weinig terecht van al je stu dieplannen'Studentenzakenbiedjede mogelijkheid om mee te doen aan een studie mtensiveringsgroep (=opjut groep) Inlichtingen en inschrijvingen in het Informatiecentrum AKTUELE STUDENTENINFORMATIE

In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen mformatiemateriaal voor studerenden In het Informatiecentrum lig het materiaal, dat zeer uiteenlopend van aard is, gedurende een maand ter inzage Deze week aktueel Symposium 'Overleven is ook duur zaam' 11 sept in Wageningen Info over beurzen voor postdotorale studie c q onderzoek m Groot-Bntannie (aanvragen voor 21 oktober)

VROUWEN OPENING SEIZOEN VROUWENCENTRUM

Vrijdag 3 sept om 21 30 uur opent het Vrouwencentrum Tilburg haar seizoen m Spaanse sfeer Op deze avond wordt het weer zeer gevarieerde najaarspro gramma gepresenteerd, voor Spaanse verrassingen gezorgd en geswingd tot m de late uurtjes Gratis entree Info Nieuwlandstraat 43, tel 421896

STUDIUM GENERALE MISSISSIPPI-RADIO SHOW

Cajun, blues, country & Elvis Het stroomgebied van de Mississippi m het zuiden van de USA is in economisch opzicht het armste deel, maar vanuit cultureel oogpunt een van de rijkste van Noord Amerika Vooral de muziektra dities hebben een enorm grote invloed gehad op de westerse (populaire) muziek Zo stamt de jazz uit New Orleans en de blues uit Memphis en de Missis sippi Delta De Kmg of Rock & Roll, Elvis Presley, komt met toevallig uit deze streken De Cajun muziek (en de cajun cuisine) is bezig met een opmerkelijke opmars in Europa Programma Donderdag 9 sept 1993 13 15 tot 17 00 uur BIJ mooi weer binnenplein gebouw A BIJ slecht weer foyer bij de aula Muzikale acts Max Tax y sus banditos (cajun), Sixpack Erie (blues), Elvis Presley (alias Chuck Memphis) Commen taar en muziekfragmenten door Mei van Elteren (KUB), Martin Schouten (Volkskrant) en Jos Kessels (Brabant Pers) Presentatie Ruud Hermans

de Letteren met voordrachten door twee schrijvers/schrijfsters, discussie en een filmavond/nacht van de Lusten m Cinecitta Passages m boekvorm of goed gecopieerd inleveren voor 14 ok tober Inleveren en inlichtingen bij Studium Generale, kamer N 22, tel 662166 (Wouter Verhoeven) FOTOTENTOONSTELLING AERNOUT OVERBEKE

'Leven langs de Mississippi van bron tot monding' 23 augustus t/m 11 sept m de foyer bij de aula Openingstijden 9 00 tot 22 00 uur (weekend gesloten) Aemout Overbeeke (41) is een reclamefotograaf die liever met zo wordt ge noemd, 'want ik doe nog zo veel andere dingen' Dat bewijst hij met deze foto reportage, die in 1989 gepubliceerd werd in het maandblad Avenue

WETENSCHAPSWINKEL De Wetenschapwmkel van de KUB heeft tot doel onderzoek te bemidde len voor maatschappelijke organisaties m de regio Onderzoeksvragen Ben je op zoek naar een onderwerp voor een afstudeeronderwerp, vrije studie opdracht of scriptie, kom dan eens langs Hier volgen een aantal vragen uit een keur van onderwerpen Platform voor Duurzame Ontwikke ling Tilburg Welke verbeteringen zijn er mogelijk om de organisatie beter te laten func tioneren' Gezocht afstudeerder orga nisatie economie, mfo drs J deGroe ne, B 629 Stichting Schijndelse Verzorgmgscen tra Welke voorzieningen zijn er noodzakelijk, m de toekomst, voor ouderenzorg m de gemeente Schijndel' Gezocht student economie of sociologie Heb je interesse m deze vragen of wil je weten welke andere vragen er nog hg gen bij de Wetenschapswinkel Kom dan eens langs bij de Wetenschapswinkel, Ricus Timmers, kamer S 5, zal je graag verder helpen Je kunt ook bellen (013-662819)

SPORT SQUASH

De Tilburgse Squash Vereniging Lan celot zoekt nog een aantal (vrouwelijke) leden Interesse' Meld je aan op de eerste clubavond dinsdag 7 sept van 18 00-24 00 u u r Daar we waarschijnlijk weer een wachtlijst m moeten voeren is het aan te raden snel te zijn want vol=vol Voor informatie over de vereniging, onze activiteiten en wedstrijden, bel Natahe (013 420851), Ronald(013 639852)ofOlaf(013 438858)

VARIA EXPERTISECENTRUM GAMMA

Het interuniversitair expertisecentrum ProGAMMA is opgericht om expertise op het gebied van computertoepassingen binnen de gammawetenschappen te bundelen lec ProGAMMA ontwik kelt en distribueert wetenschappelijke IN THE STILL OF THE SQUARE Farid SiUa &> Ben Odambo 26 Augus- programmatuur, en geeft voorlichting tus tot 30 sept Gebouw S Openingstij- daarover lec ProGAMMA is een samenwerkingsverband van de UvA, de den van 9 00 tot 22 00 uur (weekend KUB, de RUG, de KUN, de UT en de gesloten) UU/FSW en wordt erkend door de Studium Generale organiseert m saN e d e r l a n d s e organisatie voor menwerking met Stichting Vluchte Imgenwerk Tilburg een expositie van Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) Workshops eO symposia het projekt 'In the still of the square' van F SiUa en B Odambo SiUa is een Dit najaar organiseert lec ProGAMMA uit Syrie afkomstige schilder/tekenaar de volgende workshops en bijeenkom sten om onderzoekers te informeren en Odambo is een Kenyaanse dichter/ over nieuwe ontwikkelingen op het schrijver De opening is vrijdag lOsept gebied van computerapplicaties om 16 15 uur in Gebouw S 28 sept ProGAMMA Informatiedag Informatiebijeenkomst over LUST IN DE LETTEREN ProGAMMA's dienstverlening aan Programma Studium Generale 28 okmedewerkers van aangesloten univer tober 1993 siteiten Locatie U C I v a n d e K U NijOproep aan alle studenten Lever voor 14 oktober a s jouw keuze uit de meest megen 21/22 okt Internationale Workshop begeerlijke passages uit de literatuur m (van Duizend en een Nacht tot Buk- Models for Mul tl level Analysis Naast ovski, van de boeketreeks tot Wolkers, multi level analyse in het algemeen, enz ) Uit de inzendingen zal een selec- worden de softwarepakketten HLM, tie gemaakt worden De passages (lie- ML3 en VARCL gedemonstreerd Lo ver met langer dan een a anderhalve catie Faculteit Sociale Wetenschap pen, Umversiteit Utrecht Taal Engels bladzijde per passage) zullen uitver 9 nov Gebruikersdag DESIMP 2 O, een groot geëxposeerd worden in de ruimte rond de aula Dat alles zal leiden tot een programma voor Discrete Event Simu lange verleidelijke muurkrant met be- lation (m Pascal) De nieuwe versie 2 O geerlijke, pornografische, veleidelijke van DESIMP zal worden gepresenteerd Locatie Informatiseringscentrum van en sexpassages Expositie m de weken rond donderdag de Universiteit van Amsterdam 18 nov Workshop Geavanceerde Sta 28 oktober De expositie is onderdeel tistische Software O a worden toepasvan een totaalprogramma over Lust m

PERIODE 6 T/M 10 SEPTEMBER MAANDAG

chinese kippesoep of kemesoep Wiener schnitzel of rundervmk cspagnolesaus smjboontjes of rode kool pommes toupies of gekookte aardappelen veg groentecarre-smjbonen/ witte bonen pommes toupies luxe biefstuk champignons DINSDAG

heldert tomatensoep of aardappelsoep kerneragoutschmtzel of beefburger kemesaus doperwten of ratatouille njst of gekookte aardappelen veg ragoutschnitzel kemesaus ratatouille rijst luxe dubbele kipfilet-kemesaus WOENSDAG

oxtail clair of mosterdroomsoep gehakt m bladerdeeg of spekschnitzel stroganoffsaus macedome legumes of kapucijners patates frites of gekookte aardappelen veg cheeseburger kapucijners patates frites luxe Vi haan grand mere DONDERDAG

aspergesoep of groentesoep spaghetti a la bolognese rauwkostsalade parmezaanse kaas of fricandeau postelem-gekookte aardappelen veg spaghettischotel kaasrauwkostsalade luxe entrecöte au poivre VRIJDAG

tomatengroentesoep of taugesoep gebakken vis of sucadelapje ravigottesaus of vleesjus wortelen -^ peukjes of spitskool patates frites of gekookte aardappelen veg gevuld flensje wortelen + peultjes gekookte aardappelen luxe gebakken zeetong

singen van de statistische software pakketten LISREL 8, BOJA, LOGIMO en GALIMA behandeld Locatie UCI van de K U Nijmegen Voor meer informatie omtrent deze evenementen kunt u contact opnemen met lec ProGAMMA, Postbus 8419700 AVGromngen,tel 050 636900, fax 050 636687,E mail gamma post@gamma rug nl

Ingezonden brieven kunnen tot uiterlijk maandag 17.00 uur op de redactie (A 1 7 ) worden ingeleverd. De redactie behoudt zich het recht voor ingezonden brieven in te korten.

KUB-Cabaret U i t h e t artikel vorige week m Univers over h e t KUB-cabaret zou ten o n r e c h t e de i n d r u k k u n n e n o n t staan dat h e t cabaret bestaat uit de ondergetekende drie personen 'plus enige a a n h a n g ' Wi) h e c h t e n eraan op te m e r k e n dat dit m strijd is m e t de feiten D e ' a a n h a n g ' bestaat uit Frank van Pamelen, Behnda Maagd, A n k e van Oi)en en G e k e Koppenol Behalve dat h u n bi)drage m de uitvoeringvan h e t p r o g r a m m a o n m i s baar IS, hebben ZIJ ook een essentiële t e k s t u e l e inbreng geleverd in h e t p r o g r a m m a van h e t KUB-cabaret dat op 3 en 8 s e p t e m b e r zal worden uitgevoerd In h e t interview dat Jan Boelhouwer en Karel Soudijn aan Univers hebben gegeven, is dit ook expliciet naar voren gebracht. Pieter Nieuwint, Kaïel fan Boelhouwer

Soudijn,

2 september 1 9 9 3

HUNIVERSlgl-

^r^i % ^

' ' '

Betaald matseren

STUDIEB

/) '^

OEKEN

RECHTEN ECONOMIE LETTEREN SOCIOLOGIE PSYCHOLOGIE

<i

Voor f5r vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per olokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

cT^

• •

UIT VOORRAAD LEVERBAAR

^ M

v

1

1

1

[

1

1

1

1

1

1

1

]

[—»—[

[

1

1

1

[

* \ 1 Boekhandel Giano tten

Studentenboekhandel Prof. Verbemelaan 100, 5037 AK Tilburg Tel. (013) 651111

Naatn: Adres: (Tel:

)

UetgARQQ/ 1 ' ^ \ ^

WIM VAN OOSTEN uit het Westen,

Urüe PedaeoËisdie Akademie

regelt uw vervoer het allerbeste. 1 of 50 touringcars bestellen? Wim van Oosten bellen!

HOGESCHOOL UOOR OPUOEDKUNST

VOOR HET KIND

VOOR DE KLAS!

Opleidingsvarianten: * 4-jarige dagopleiding en * 4-jarige dag/avondopleiding beide met verkorte variant, afhankelijk van vooropleiding en ervaring * 1-jarige dagopleiding voor afgestudeerden van Pabo * breed aanbod van nascholing. INSCHRIJVING VOOR 1993/1994 NOG MOGELIJK Bel of schrijf voor informatie Socrateslaan 22-A, 3707 GL Zeist, tel.: 03404-37900

UNIVERS UNIVERS is het onafhankelijk weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant. Een klein team van redacteuren en medewerkers draagt zorg voor de universitaire nieuwsvoorziening en schrijft artikelen over studentenzaken, beleid en beheer, onderwijs en onderzoek. Univers zoekt op korte termijn

MEDEWERKERS Die: - journalistieke ambitie hebben, goed k u n n e n schrijven en de bereidheid hebben om gemiddeld tenminste een dag in de week voor Univers te werken. Geboden wordt: - een goede begeleiding - betaling per bijdrage. Er is plaats voor medewerkers die de verslaggeving van een bepaalde faculteit op zich willen n e m e n of zich willen bekwamen in het schrijven van achtergrondverhalen over onderwijs en onderzoek. Schrijf zo spoedig mogelijk een brief naar de redactie (A 16) of bel voor een afspraak met Pieter Siebers (hoofdredacteur) 662926/662277.

Journalistieke Scriptieprijs

02510-23060 02943-1210

Voor de derde maal loven het dagblad Het Parool en de Universiteit van Amsterdam een prijs uit van 7000 gulden voor een afstudeerscriptie die een hoog wetenschappelijk niveau paart aan journalistieke aantrekkelijkheid. Naast de hoofdprijs zijn ook enkele extra prijzen van 250 gulden beschikbaar. De inzendingen worden beoordeeld door een jury, bestaande uit prof.drjan Bank, hoogleraar Vaderlandse Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden (voorzitter), prof.dr Rick van der Ploeg, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam en Peter Vermij, redacteur Onderwijs en Wetenschap van Het Parool. Aan de vwnn e n d e scripties wordt aandacht besteed in een speciale bijlage van Het Parool. De scriptie moet door de eigen universiteit of hbo-instelling zijn goedgekeurd tussen l-8-'92 en 6-9-93, en uiterlijk 14 september a.s. in bezit zijn van: Jury Scriptieprijs, p/a Het Parool, Postbus 433, 1000 AK AMSTERDAM. Voor inlichtingen en een volledig reglement: UvA Voorlichtingswinkel, 020-525 2684; Het Parool, 020-562 2419.

Msy .

boerderij "De Schaapjes" anno 1735

.

^

^

^

-

boerderij "De Nieuwe anno 1641

Hoer

TELEWORD Zoekt vertalers: Nederlands-Duits. Reageer razendsnel, we hebben direct werk. Bezit pc vereist. Stuur je sollicitatie (liefst met recent werk) naar Teleworld, V. Leenders. Postbus 59154, 3008 PD Rotterdam, 010-4290101

sy

i 1 f

\

^

m

1

Landelijke rust en een Brabantse boerderij voor uw gezelscltap alléén Elkaar informeel ontmoeten. Romantisch dineren. Lekker borrelen met buffet iTeGENGASUnrOE Gezellige receptie. Keuze uit 50 all-in arrangementen.

IvfADDEMZEE.';

Mogelijkheden voor eocpen van 30 tot 150 personen. "De Schaapjes" elke zondagmiddag geopend voor informatie. Of bel vrijblijvend voor onze mailing. boerderij de scbaapjea. oisterwijksedreef 12, Wónahaaren, tel. 04242 -157 35, b.g g. 01} - M 56 75

^

de nieuwe hoef, gorpaandeley l, 50.11 pp goirie, lel. 013-U 56 75, b.g.g 04242 -157 35

_ .

^ ^ ^ > ^ ^ J ^ ^ *

Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee tel 050-124900

2 september 1 9 9 3

Wij tegen de rest De sfeer tussen de grote en de kleine universiteiten blijft wat korzelig. Enkele maanden terug nog ontmoetten de collegevoorzitters van de Amsterdamse UvA en de KUB elkaar in de ring om een debat uit te vechten over de voors en tegens van groot en klein. De eerste, Jankarel Gevers, begon in januari dit jaar te ruziën door in een forumdiscussie te beweren dat de kleine universiteiten 'een loden last zijn voor de grote vier'. Die kleintjes slokken een te groot deel van het budget op, vond de praeses van een van 's lands klassieke bolwerken. Zijn collega van de KUB, Gery van Veldhoven, vindt de energie om met de man in debat te gaan, en in Folia, het blad van Gevers' universiteit, ontvouwt Van Veldhoven de stelling dat Tilburg wellicht niet historisch, doch wel degelijk kwalitatief prima uit de voeten kan. 'Niet zo onaardig, Jankarel, luidt de kop boven Van Veldhovens uiteenzetting, waarin hij de universiteitsbestuurders oproept om vooral te toetsen op 'wetenschappelijke performance' en om 'voortaan alleen dingen te roepen die ze kunnen waarmaken'. Het debatje tussen beiden gaat dan nog even voort, en uit de sussende slottekst van Gevers, in UniveTS, valt niets anders op te maken dan dat het hier handelt om een non-issue. Een komkommerkwestie. Oude wijn. Gegoten in zakken die ook al aan sleet onderhevig zijn. Kermelijk denken de redacteuren van AVRO's Radiojournaal er anders over, want op zondag 22 augustus wordt de koude soep toch nog eens opgedist, met een nieuw dispuut tussen groot en klein. Afgevaardigde namens de eerste is dit keer de Utrechtse collegevoorzitter, ). Veldhuis. Zijnbetoog komt erop neer dat in het Europa zonder grenzen alleen de grote universiteiten nog kunnen meetellen. Dat alleen de allergrootste in staat zijn in de internationale top-twintig te figureren. De overheid doet er derhalve goed aan vooral hierin te investeren, en de boel bij de kleintjes maar de boel te laten. De KUB groeit stilaan uit tot boegbeeld van 's lands ondermaatse instellingen, want dit keer is de eer aan rector magnificus Len de Klerk om Veldhuis van rep hek te dienen. Groter hoeft niet per se beter te zijn, verkondigt de Tilburgse rectormagnificus zijn stelling voor een zoveelste keer. Juist de universiteiten die zich specialiseren in richtingen die deel uitmaken van een sterk en nauwkeurig afgebakend profiel, kunnen goed scoren. Een internationaal netwerk is dan van belang, maar, aldus De Klerk, daarvoor kunnen de kleintjes minstens zo goed zorgdragen als de grote instellingen. De eigenlijke pijn lijkt ergens anders te liggen. De grote, oude, klassieke vier (Universiteit van Amsterdam, Leiden, Groningen en Utrecht), aangevuld met Nijmegen kregen in januari te horen dat minister Ritzen van plan was dertig miljoen over te hevelen van die vijf universiteiten naar kleinere instellingen als onder andere Maastricht en Tilburg. Tijdens de AVRO-uitzending krijgen de Tweede-kamerleden Netelenbos (PvdA) en Lansink (CDA) de gelegenheid hun oordeel over het debat Veldhuis-De Klerk te ventileren. En uit hun woorden, zo meldt althans betrokkene De Klerk zelf, mogen we voorzichtig afleiden dat Tilburg in het debat aan het langste eind heeft getrokken. [PvdB]

U n i Vfei'sTXvee

UNIVEB*^»'* uitval lijkt lager dan voorheen. Beek kan illustreren: twee studenten uit zijn groep overwogen rond kerst de studie te staken. Reageerde de groep: dat is niet verstandig; j e weet nauwelijks nog wat theologie inhoudt. Waarna het tweetal in mei met blij gemoed constateerde nog binnenboord te zijn; het tweede semester werd als veel beter ervaren dan het eerste. Beek: 'Zonder de groep zouden die twee zeker zijn gestopt.' Tutorgroepen Dankzij de tutorgroepen komen signalen aan het licht dat het met de structuur van de opleiding her en der anders kan. Zo ligt nu de vraag op tafel of het vak 'oriëntatie op empirisch theologisch onderzoek' wel thuis hoort in de propedeuse. En heeft men bemerkt dat het referentiekader van de student een ander is dan verwacht. Zo'n zestig tot zeventig procent komt studeren zonder kennis van de bijbelteksten. De opleidingscomaan de orde. Heuse disputen. De zes missie overweegt nu of een extra vak nodig is. Een jaar later telt de TFT zes tutor- studenten beloven bij elkaar te blijgroepen; binnenkort komt er weer ven totdat iedereen zijn of haar doel De nauwere band tussen docent en student brengt bij de eerste probleeen aantal bij. En om de feitenrij heeft bereikt. even af te ronden: bedoeling is dat Hoewel de harde cijfers over de tu- men op tafel die de reikwijdte van een student lid blijft totdat de pro- torstudenten nog ontbreken, zijn er het tutorsysteem te buiten gaan. pedeuse - of basisopleiding - is af- indicaties dat het systeem werkt. Goed, zegt Beek, als het erom gaat Volgens studiecoördinator W. Aars- een loketje te vinden, kunnen we gerond. Eén van de zes tutoren is prof. dr. sen is het rendement - door de wel helpen. Maar wat te doen met H.L. Beek, hoogleraar Fenomenolo- visitatiecommissie als nogal laag relatieproblemen? [PvdBj gie van de godsdiensten. 'Als je bestempeld - verbeterd. Ook de

Het fenomeen dateert van een jaar geleden. In september 1992 besloot de faculteitsraad van de Theologische Faculteit Tilburg (TFT) met het invoeren van tutorgroepen de uitval van studenten te verminderen en het studierendement te verbeteren. De veertig eerstejaars en de bijna even grote groep studenten met vertraging in de basisopleiding, werden in warme bewoording aangespoord tot een tutorgroep toe te treden. Het tutorsysteem is namelijk vrijwillig te volgen; de enige verplichting die de deelnemer heeft, is met een verdomd goede reden te komen om ermee op te houden. Veertig studenten zagen het wel zitten, en troffen elkaar in de loop van het jaar elke twee of drie weken een uurtje of twee, drie, om onder begeleiding van een docent de studieproblemen te bespreken. Nog zo'n drie studenten zijn naar verloop van tijd toegetreden; eenzelfde aantal is - met goede reden dus - afgevallen.

vroeger aan een student vroeg hoe het eigenlijk met zijn studie gaat, dacht hij: wat moet die man? Er is vast over mij gepraat. Nu kun je een student uit je groep gewoon aanspreken. Het zit immers in het systeem verankerd. De kloof tussen docent en student is helemaal overbrugd.' Het klikt in de groep van Beek. Behalve studieproblemen komen ook theologische thema's

C/3

*3

Zaken 3BEID Q.

Beste Niels, Om met jelaatste vraag uit je brief te beginnen: tijdensmijnintroductie m 1975 miste ik onze ouders ook. Net als jij nu, maar om geheel andereredenen. Hetgemis.(dath.eb ik later ook van veel anderen gehoord) bestond eruit dat ons plotseling de autoriteit ontvallen was om tegenaan te schoppen. Vriendinnen hieven te pas en te onpas slapen en soms had je daar s'morgens zo'n slecht gevoel over dat je gewild had dat de avond daarvoor iemand beneden aan de trap had gestaan om je te zeggen: slaap daar nu nog eens een nacht over. Maar de ene autoriteit hebbenweindertijdsnelingeruildvoor de ander, zij het dat we het onszelf wel erg gemakkelijk maakten. De andere autoriteit, dat werd de regeringvan Chili, de boosdoeners in Spanje. Of de zedepredikers die abortus zo verfoeilijk vonden. Daartegen liepen we te hoop, college of geen college. Introductie of niet. Ik herinner me uit de eerste week een inleiding in de sociaaleconomische geschiedenis die ruw onderbroken werd door een stel ouderejaars die erop stonden dat we ons zouden aansluiten bij de bezetters van de een indertijd omstreden abortuskliniek. Niet dat we de finesses doorzagen, maai wég waren we al. Met vijftig mensen in een touringcar, op naar Heemstede. We kenden er niemand, sliepen in een tuinhuis, maaktenpamfletten, schreeuwden verwarde teksten in de microfoons van journalisten en meenden dat we een goede zaak bevochten. Maar ons verzet was wel erg ver van huis geraakt, dat voelden we tussen alle leuzen door. Misschien, Niels, dat jullie het daarom dichterbij huis zouden moeten zoeken, dan leren we tenminste nog wat van de geschiedenis. AUard

Brieven aan mijn broer

Beste Allard, De KUB is met de Stichting Reprorecht overeengekomen jaarlijks een kleine 90 duizend gulden aan auteursrechten af te dra-gen. Dat zijn alleen de rechten1 over losse kopieën. Syllabi zijn1 niet inbegrepen. De Vereniging; van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU)) heeft het accoord gesloten, op5 basis van een dubbeltje per kopie. Dat zou betekenen dat er in1 alle KUB-gebouwen per jaar zo'n1 900 duizend kopieën worden1 gedraaid. Een aardig getal, maarr misschien is het interessantt eens rond te bellen hoeveel kopieën de universiteitsmachiness werkelijk te verhapstukken krijgen. Bram Wesdorp van Dienstt Bouw- en Huishoudelijke Zaken1 vraagt of het uitsluitend om dee losse apparaten gaat, die 'gedecentraliseerd' door de gebouwen1 staan. Ja, daar gaat het om. De e dictaten tellen niet mee, daarover is al langer geleden een accoord gesloten. Wesdorp kent^ het i m m e n s e cijfer u i t zijnt hoofd: acht miljoen. Acht mil-:i joen kopietjes per jaar. Betalen voor 900 duizend kopieën per jaar, en er 8 miljoen ma-ken. Hoe kan dat? De uitleg hier-ivoor komt van Gijs de Graaf, voorlichter van de VSNU. 'NietE, alle gemaakte kopieën zijnt n

1000 naaldbomen belastingplichtig. Je kent het uit je; eigen omgeving: veel van wat je; door de machine haalt zijn brieven,, vergaderstukken, raadstukken, en1 ga zo maar door. Reprorecht heeftt na steekproeven in Leiden en Delftt bepaald dat 8 procent van alle losse; kopieën belastbaar is.' In het geval van de KUB leert een1 rekensom(8procentvan8miljoen)) datdeKUBafdrachtplichtigisvoorr 640 duizend kopieën, dat is in Reprorecht-jargon 64.000 gulden perr jaar. Meer concreet stellen we vastt dat de KUB een fUnke 25.000 gulden per jaar teveel aan Reprorechtt betaalt. Dat was niet helemaal watt KUB-juristF.vanSpaendonckvoorr ogen stond toen hij het contract tussen VSNU en reprorecht namens deE KUB sloot: 'Als je als universiteitt je eigen koers vaart, kanblijkendatt je veel duurder uit bent.' Acht miljoen is een heleboel, datt snapt een kind. Maar ook per KUBkop is het veel: gemiddeld kopieertt iedere medewerker, koffiejuffrouw,', e student en tuinman zo'n slordige 700 vellen per jaar. In dit kopieerIwoud moeten heel wat échte bot men sneuvelen. De KUB kopieert t op Berga Green, een papiersoort waarvan de naam zindelijker aandoet dan het werkelijk is, vertelt

voorlichtster Blokland van StichtingNatuurenMiheu. 'Zolang het niet houtvrij is, is het altijdslecht.'Ietsgenuanceerder ligt het zo: normaal papier is slecht, half-stro-papier beter, recycling nog beter, en houtvrij is best. Berga Green is niet houtvrij, alleen chloorvrij. 'Dat is in elk geval iets', zegt Blokland,'en ik snap het wel hoor, want recycling- en houtvrijpapier is hartstikke duur.' Bij papierfabrikant Buhrmann Ubbens lacht voorlichter De Jong zich rot. Hij wil best helpen uitrekenen hoeveel bomen er in 8 miljoen kopietjes zitten. Want die kopietjes wegen samen 40 ton. En dat is, lijm en nog wat restmaterialen meegerekend, zo'n 200 kubieke meter hout per jaar. 'Maar', zo zegt De Jong waarschuwend,'dat is geen tropischhardhout.DatzijnScandinavische naaldbomen. En voor iedere boom die daar wordt geveld, worden er twee geplant.' Rest de rekensom van kubieke meters naar aantal bomen. De bomen zijn al flinke dikkerds, maar lang niet volgroeid. Vijf per kubieke meter, schat een kenner. De KUB kopieert 1000 naaldbomen per jaar. [DvE]

Met eenbeetje fantasiezieikzezitten: het is midden jaren zeventig, vijftig langharigen lopen zomaar weg uit een college, en kruipen in een bus richting 'omstreden' kliniek. Waren jullie nou vóór of tégen abortus f In jouw tijd was je te jong om je eigen leven te begrijpen, nu ben je te oud om het mijne te kunnen volgen. Hetgeageerheeftnietsuitgehaald. Jullie dromen werden realiteit doordat er in de wereld politieke of militaire beslissingen werden genomen, niet door een demonstratie of wat anti-Vietnam-gedoe. Ik word altijd een beetje moe van die borstklopperij van de jaren zestiggeneratie (daar reken ik jou gemakshalve ook maar even toe). Oorlogje in de wereld! Hup, demonstreren maar! Een rechts regime ontdekt! Spandoeken uit de kast! Vielereens een daggeen actie te voeren! Maakt niet uit, toch de straat op! Wat wij van de geschiedenis geleerd hebben is dat er niet geluisterd wordt naar demonstrerende jongeren. Bosniëhelpen! OK. Maar alsjeblieft niet door een bezetting van een consulaat, ofdooihet aanbieden van een lullige petitie. Ik en mijn medestudenten gaan de wereld verbeteren door middel van mooie diploma's en lange c.v.'s. Dat zijn de spandoeken van onze tijd. Niels