Weekblad van de K a t h o l i e k e
Beginnende beleggers De European Stock Exchange Competition gaat volgende week van start. Studenten die meedoen krijgen een fictief startkapitaal van drie ton in handen, maar het is de vraag wat ze er van overhouden. Vorig jaar scoorden ze slecht in de competitie. De échte beleggingsclub Marge schraapte ruim twee ton bij elkaar.
Kleinschalig toerisme Milieu-econoom Jan van der Straaten stelde een bundel over Europees toerisme samen. Daarin zijn verhaal dat kleinschaligheid in alle opzichten de voorkeur verdient boven beleggersprojecten waarin ecosystemen verwaarloosd worden.
Brabant
Ritzen wenst extern advies nieuwe studie KUB Minister Ritzen houdt de deur open voor de twee nieuwe opleidingen die de KUB in het leven wil roepen. In het onlangs gehouden overleg met de KUB zei Ritzen, dat voor Europees Recht eerst een extern advies nodig is. Voor Natuur en milieustudies zag hij aanvankelijk geen rol voor de KUB weggelegd, maar die gedachte wordt nog eens heroverwogen. Ritzen drong ook aan op samenwerking met andere universiteiten. Over het algemeen is de minister terughoudend waar het de inrichting van nieuwe opleidingen betreft. Een opleiding als Wiskunde, waar de KUB lang mee in de weer is geweest, lijkt definitief van tafel. Alleen door samen te werken met andere universiteiten, is nog iets
De hoogleraar Waarschijnlijkheidsrekening en Mathematische Statistiek dr. Ben van der Genugten heeft een methode ontwikkeld die kaartspelers in staat stelt zekere winsten in het casino te boeken. Het gaat om een strategie om Black fack te spelen, een variant van het kroegspel éénentwintigen. Destrategie bestaat volgens Van der Genugten uit een combinatie van kansberekening, systeemconfiguratie en simulatie. Daar een computer verboden goed is in een casino, is ook een
van het initiatief te maken. De twee andere troeven van de KUB - Natuur en milieustudies en Europees Recht - zijn nog uit te spelen. Ritzen kon niet onmiddellijk enthousiast worden voor Europees Recht aan de KUB; Leiden en Maastricht zijn met een gelijksoortige opleiding op de proppen gekomen. Hier gaat een extern adviseur zich over de zaak buigen. Pleitbezorger van Europees Recht, decaan prof. mr. M. Groenhuijsen heeft kritiek op Ritzens voornemen om naar samenwerking te zoeken: 'Die richting moet je zelf in huis hebben. Je faculteit is binnenkort
niet meer volwaardig te noemen als een richting als Europees Recht ontbreekt.' Groenhuijsen noemt de nieuwe richting- die formeel Europees Juridische Studie heet - onontbeerlijk voor een faculteit die volwaardig wil heten. Bedoeling is dat de extern adviseur snel aan de slag gaat, want in september 1994 wil de faculteit met Europees Recht beginnen.
'Faculteit zonder Europees recht niet volwaardig'
goed getraind geheugen nodig om tot winst te geraken. Wie Van der Genugtens strategie gebruikt, heeft volgens hem een winstkans van meer dan vijftig procent. Het nadeel is dat ermet veel geld gespeeld moet worden, want wie de optimale strategie speelt, kan intussen toch flinke bedragen verliezen. Gemiddeld houdt iemand die iedere keer één gulden inzet, anderhalve cent over. Toch is dat op den duur volgens de hoogleraar voldoende om de casinohouder failliet te maken. Zie ook de middenpagina's
Black Jack
Op de komst van Natuur en Milieustudies bestaat nog een kleine kans, al had de minister eigenlijk al besloten af te zien van de vestiging daarvan aan de KUB. In het
overleg hield Ritzen het College van Bestuur aan van keiijk voor niets te zien in de deze opleiding. Collegevoorzitter prof. dr. G. van Veldhoven wist naar eigen zeggen de minister ervan te overtuigen dat zijn informatie deels onvolledig én daarbij ook nog eens onjuist was. Dat betoog zou de minister wat betreft Natuur en Milieustudics 'tot andere inzichten gebracht' hebben. Overigens heeft de KUB voor deze richting recent een verkenner aangesteld. Hij onderzoekt de haalbaarheid van de opleiding en de samenwerking met Leuven en Wageningen. Ritzen zal mede op basis van deze verkenning - die in oktober is afgerond - een beslissing nemen. [PvdB/PSj
Apart statuut over plichten en rechten studenten In augustus moet het overal liggen: het studentenstatuut, waarin zwart op wit alle rechten en plichten staan van studenten. Het statuut behelst feitelijk een samenraapsel van bestaande, weinig concrete regels. Voor sommige studenten gaat dat niet vergenoeg. Zij willen bij voorbeeld een minimum aantal uren studiebegeleiding kunnen afdwingen. Anderen zijn juist huiverig, en denken niet dat met weer zo'n stuk papier de echte problemen van de student zijn aan te pakken. Ritzen zal binnenkort voorstellen om het statuut te laten vaststellen door de universiteitsraden. Zodra studenten een universiteit of hogeschool binnenlopen hebben zij bepaalde rechten en plichten, bijvoorbeeld op het terrein van examens, onderwijs en inspraak. Veel weten ze daar nu niet van. De rech-
Lucht, licht en vlucht in tentamenzaal
Groenhuijsen deskundige in fraudezaak Prof. mi. M. Groenhuijsen, gaat optieden als deskundige in denu andeihalfj aai slepende HCS-affaiie. HCSis een inmiddels failliet automatiselingshediijf waarvan beweerd wotdt dat ei misbiuik is gemaakt van vooiwetenschap bij een om vangrijke aandelenhandel. Groenhuijsen moet uitsluitsel geven of daar inderdaad sprake van is geweest. Het tamelijk unieke ondeizoek kan op teimijn mooie stof opleveien vooi zijn colleges, zegt Gioenhuijsen. Al is het nog niet zekei of het tot een openbare stiafzaakkomt, met openbare dossieis. Vooialsnog is de juiist betieffende de HCS-zaak de geheimhoudingsplicht opgelegd. Gioenhuijsen: 'Daaiom mag ik niet eens zeggen op welke teimijn ik mijn ondeizoek afiond.' [PvdBj
Universiteit
In de keldei van gebouw A is deze weken de eerste permanent beschikbaie tentamenzaal van de KUB in aanbouw. Deze week wordt er gewerkt aan het ventilatiesysteem, conform de richtlijnen in de nieuwe ARBO-wetgeving. Keurig volgens de aanbevelingen, wordt gezorgd voor voldoende lucht, licht, gehandicaptenvoorzieningen en voor vluchtwegen. De zaal, honderd plaatsen groot, is in mei klaar voor gebruik. Vanaf dan kunnen SGO-studenten in eigen huis hun toetsen afleggen. Tot nu toe moest hiervoor buiten de reguliere tentamenperiode een zaal worden gehuurd. [PvdB/Foto: Erik van der Burgtj
ten en plichten staan verspreid in de wet. De meeste studenten zullen dan ook niet de moeite nemen om daar eens uitgebreid in te gaan lezen. Idee is dat wanneer alle rechten en plichten van studenten netjes op een rij staan, het al een stuk makkelijker is om iets te ondernemen bij twijfels of klachten over colleges of tentamens. Zeker als dat in helder Nederlands gebeurt met voldoende verwijzingen naar verdere informatie. De positie van studenten is dan in één oogopslag duidelijk. Nieuw is dat idee overigens niet. In het hoger beroepsonderwijs werd het studentenstatuut al in 1986 verplicht gesteld. In de nieuwe Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), die op 1 augustus in werking treedt, blijkt dit voorschrift echter geheel verdwenen. Tot ontevredenheid van de kamerleden Netelenbos (PvdA) en Boers-Wijnberg (CDA), die daarop een amendement indienden om de zaak alsnog te regelen. Niet alleen voor de hogescholen, maar nu ook voor de universiteiten. Het leverde uiteindelijk niet meer dan een paar vrijblijvende volzinnen op in de nieuwe wet. Met een eenvoudige opsomming van alle bestaande voorschriften voldoet een instelling al aan de wensen van de Kamer. Wie er meer van wil maken, moet dat verder zelf uitzoeken. 'Ik ga er van uit dat studenten op hun instellingen een verdere aankleding van het statuut bevechten', laat Tineke Netelenbos weten. 'Het is niet mijn bedoeling dat het blijft bij een kille weergave van wat de wet toch al voorschrijft. Vervolg op pagina 3
Het vooTspellen van studenten aantallen is moeih]k Dat is een understatement, zo bewijst de eind februan verschenen WO Verdeelraming 1992 Voor het eerst staan nu niet de cijfers zelf centraal maar is gekeken naar de betrouwbaarheid vanprognoses Nodig, omdat de kwaliteit van de studentenramingen al langer ter discussie staat Dat leidde gere geld tot aanpassing m organisa tie en aanpak van de prognoses maar daarna waren depretenties altijd weer hoog Aandacht voor de marges m de voorspelling was er nauwelijks Nu zijn universi tenen voor hun bekostiging met langer afhankelijk vanprognoses maar op werkelijke studentenaantallen Bestuurders vonden het jaarlijkse prognoseboek uit Zoetermeei toch leuk als handvat voor hun planning De planners worden nu hardhandig van hun schijnzekerheden beroofd Ten eerste rekent men af met de oude op het oog geavanceerde methode, die het verwachte aan tal emdexammandi combineer
w
demeteenverwacht overgangspercentage naar het hoger onderwijs Die aanpak is zeer bewerkelijk en hij geeft volgens het rapport gek genoeg ook slech te voorspellingen Trends m eerstejaarsaantal {of marktaandeel) worden per studie rechtlijnig doorgetrokken Maar hoever kijk je terug om die trend te vmdeni Men probeerde tijdsspan nes van een drie en zes jaar Ver rassend genoeg leidde dn voor negen van de tien studies tot de ont butsende conclusie dat de beste voorspeller voor het eerstejaarsaantal het aantal is van vorig jaar Ook vooraanmeldingen leveren geen houvast op Het ene jaar zijn er veel vroege vooraanmelders het andere jaar minder - over het uiteindelijke aantal eerstejaars zeg gen ze weinig Destudentenvoorspeüersli]ken op weermannen die nog weinig van het weer begrijpen en deluisteraars
daarom manen om ook zelf op te letten of het misschien begint te regenen sneeuwenofbliksemen Waarom die weerman zo weinig begrijpt wordt duidelijker als je zijn beperkingen kent Hij werkt louter met rechte lijnen Dat er golven m populariteit van veel studies zitten is hem welopgevallen, maar hij heeft nog geen rekenmodel om die golven m te stoppen Volgend jaar moet dat wel zo zijn Ook zit er ruis m de door de universiteiten aangele verde gegevens Ook dat moet vanaf nu beter Dan kampt de weerman ook nog eens met de verouderde methodiek van zijn voorganger, die uitgaat van lan delijke totalen voor acht groepen studies Slaagt Zoetermeer er met m de zaak grondig op de helling te zetten, en verschijnt volgende keer weer zo'n 230 pagina's tellende pil zoals nu op tafelligt, kan het ministerie eens serieus over wegen te bezuinigen Op papier [FS/HOPj
KUB wordt nog veel economischer dan ze al is In het huidig decennium bhjft het aantal eerstejaars aan de universiteiten gestaag toenemen In 2000 zal het aantal negen procent hoger zi)n dan m 1991 Dit bli)kt uit ra mingen van het ministerie van onderwijs, die onlangs zi)n gepubli ceerd De stijgende trend druist in tegen de vooraanmeldingci)fers dit voorjaar, waaruit bli]kt dat ook de KUB m de min zit Toch kan dit kloppen, want de vooraanmeldm gen blijken lang met in alle geval len een goede voorspeller De verwachte toename is op het conto te schrijven van de gebieden economie, gedrag en maatschappij de instroom op deze terreinen stijgt dit decennium met liefst 25 procent Natuur en recht zitten m de
mm m 2000 trekken deze tien pro cent minder studenten dan in 1991 De KUB steekt gunstig af bij het landelijk beeld Tilburg zou dit de cennium groeien met ruim 19 procent, tot 2321 eerstejaars m het jaar 2000 Letteren, VVijsbegeerte en Rechten blijven stabiel, terwijl Be stuurlijke Informatiekunde, Socio logie en Psychologie matig groeien Belangrijkste groeier is Economie, van 746 tot 1080 eerstejaars Na 2000, wanneer heel Tilburg pas op de plaats zou maken, belooft dit de enige studie te worden die nog m de hft zit In 2005, verwacht de raming, is ruim de helft van het aantal eerstejaars econoom, nu is dat nog zo'n 38 procent [PvdB]
Studenten PEW presenteren waslijst aan knelpunten
mijn maatregelen nodig zijn 'Voor Eigenlijk hadden ze een heuse en quête willen houden, maar die gmg eindtoetsen moet alle stof bestu vanwege tijdgebrek niet door De deerd worden, er zijn te weinig her problemen van de studenten Perso- kansmgen, bij herkansingen telt neelwetenschappen waren echter met het hoogste maar het laatst behaalde cijfer mensen met een 5,5 nijpend genoeg om ze per brief on moeten dus een zeer lastige afweder de aandacht te brengen van m ging maken Soms wordt m de ten terim-vakgroepvoorzitter prof dr tamens naar niet behandelde stof P Verheyen Hij verwijst vervolinvoeren van tentamencijfers, het Hogescholen en universiteiten moeten met ingang van 1994 aan mmisgevraagd En de huidige evaluaties ter Ritzen doorgeven welke studenten te weinig tentamens hebben ge- maximum aantal studiepunten en gens de waslijst van problemen door functioneren ook niet optimaal naar de Studierichtingscommissie de examenregelingen Als je al over haald. Wie geen gegevens levert, wordt zwaar beboet. De ene instelling Ook laat de begeleiding van Niet een tikkeltje te formeel' Ver moet nog beginnen met de automatisering van de tentamen-administra- goede software beschikt Het hoger heyen 'Onrust scheppen is leuk, afstudeerders te wensen over Een onderwijs is wat dit betreft moei tie de andere piekert zich suf hoe de software de vele probleemgevallen lijk te programmeren De program- maar er moet wel iets worden opge- deel van de problemen wordt opgede 'baas kan. 'Ach, er zijn altijd wel middelen om dergelijke gegevens te ma's veranderen voortdurend, en lost En daar is die commissie voor ' lost als de openstaande vacatures registreren en weer op te lepelen', zegt Boudewijn Staffhorst, hoofd van ook de waardering van dezelfde vak Een van de vier 'onruststokers', worden ingevuld, maar de studen de Dienst Economische en Administratieve Zaken op de KUB. Maar nu ken blijft met gelijk Soms is een Janine Wassenburg, kan uitleggen ten willen daar niet op wachten ' nog niet. 'Geef ons een paar maanden de tijd om ons systeem aan te pas- cijfer samengesteld uit deelcijfers waarom studenten het onderwijs Verheyen wijst op de lopende evasen.' die met even zwaar wegen Verder van Personeelwetenschappen eens luaties 'Als gevolg daarvan worden krijgen dezelfde vakken andere kritisch onder de loep willen ne- op verzoek van studenten wel degehjkwijzigmgen aangebracht '/i^£/ Minister Ritzen vindt het allemaal Het lijkt immers simpel je stopt de namen, zijn er vakken die over de men, en op welk vlak op korte ter maar onzm, het geklaag over de tentamenresultaten van alle stu- grens van een studiejaar heen lopen denten m de computer, zet die af 'studievoortgangsadministratie' en zijn er studies met ingewikkeltegen het maximum aantal te bede compensatieregelingen 'Zo kan halen punten, en daar verschijnt het m het ene geval een 5,5 een onvolpercentage van voldoende resul doende zijn, maar m het andere, taten m beeld is het minder dan door compensaties, weer een vol tilburgs universiteitsblad tien_(de temponorm m het eerste doende', zegt Staffhorst REDACTIE studiejaar) of 25 (m de jaren daar Ander probleem is de termijn van Een smart card die dienst doet als m de koffie- en kopieerautomaten pieter siebers hoofdredacteur (tel 2 9 2 6 ) na), dan heb je de slachtoffers te paul van den broek ( 2 9 2 5 ) aanlevering Met name de eis van collegekaart, bibliotheekpas en en m de pnntshop Er worden zes pakken michel knapen ( 2 5 0 6 ) Ritzen dat de Informatiseringsbank waarmee je kunt betalen m koffie- apparaten geplaatst waarmee het gerard rutten ( 3 3 3 0 ) Maar de praktijk is hardnekkiger, (IB) het lijstje met n a m e n een automaten tot en met de maaltij- snugger kaartje is op te waarderen angela van schendel a s s i s t e n t e ( 2 2 7 7 ) zo leert een rondgang langs univer Betalen m het restaurant en dictamaand na afloop van het studiejaar den m de mensa Zo ziet de KUB VORMGEVING siteiten 'Een druk op de knop' Zo m z'n bezit heeft, stuit op veel ver gertjan bioemers (3364) kaart m het oorspronkelijke plan tenmagazijn blijft tot begin 1994 werkt het dus met', roepen alle stu- zet Voor universiteiten valt de van het College van Bestuur eruit toekomstmuziek MEDEWERKERS mark van a s s e n ratf bodelier dentendecanen, automatiserings- deadline op 1 oktober, voor hoge- Fase een is inmiddels gerealiseerd Overigens blijft betalen met munt pascalle cappetti dylan van eijkeren deskundigen en administratieve scholen op 1 de kaart werkt nu als collegekaart jes bij de koffie-automaten moge roland enthoven mare geurtsen medewerkers m september Die en als boekenkaart bert rieffels rien j a n s vincent mcgourty lijk, terwijlde contante betalmgbij monique mulder bart padberg koor Om te be termijn is te kort, De tweede fase blijkt problemati- de p n n t s h o p wordt afgeschaft maurits sep barbara snoeren g m n e n zijn er vindt Staffhorst scher In november 1992 rezen er Diensten krijgen de beschikking l a u r e n t j a n van der w e s t e n vakgroepen, of 'Ik denk eerder aan bij de commissies van de universi- over de zogenaamde budgetkaart, REDACTIERAAD zelfs grote delen 1 november als da- teitsraad zoveel vragen, dat het die net als de KUB kaart is te gebruidr j roebroek voorzitter b bekker van instellinprof dr ir a kapteyn p van kolverschoten tum waarop we de college de invoering van de tweede ken voor koffie en kopieren En voor c van wagtendonk drs e poppeliers gen, die m e t cijfers k u n n e n fase maar uitstelde Nu ligt er een bezoekers van de KUB komt er een f t e u n i s s e n d wijsbroek mr p zoontjens eens een geauto doorgeven Het nieuw voorstel Later dan gepland gastenkaart, die via een automaat f allers m a u n c e ackermans adviseur matiseerde aden voorlopig met minder mogelijk- IS te verkrijgen Het kaartenplan FOTO ministratiehebduurt altijd vrij heden Als alles doorgaat, kunnen rien siers e n k van der burgt j o k e backx tweede fase, dat zo'n zes ton kost, ben Daar wordt lang voordat we studenten en personeel eind sep ADVERTENTIES komt 25 maart aan de orde in de uangela van schendel kamer a 17 van alle docenten de t e n t a tember met de KUB kaart betalen raad [GR] nog met kaartenbakken gewerkt, tel (66) 2 2 7 7 en soms is men met van plan die af mencijf ers binnen hebben, bijvoor OFHCIELE MEDEDELINGEN beeld vanwege de datum waarop afd pers en voorlichting kamer b 1 0 te schaffen t e l (66) 2 0 0 1 Systeembeheerder N Paap van de een tentamen wordt afgenomen KOPIJ U n i v e r s i t e i t van A m s t e r d a m Om de cijfers dan ook nog eens binalle kopij m o e t uiterlijk op donderdag 1 2 0 0 (UvA) 'Het College van Bestuur nen een maand door te sturen, dat uur m de week voor het verschijnen m het bezit van de redactie zijn heeft de faculteiten aangeboden om redden we met We moeten echt een REDACTIE AORES/ADVERTENTIES zich op een centraal universitair redelijke periode krijgen voor dat werk ' stevige club Vrienden, aldus Mar warandelaan 2 5 0 3 7 ab tilburg De ietwat slapende club van afge systeem aan te sluiten Godgeleerd kamer a 1 5 t / m a 1 8 cel van der Lmden, vice-voorzitter studeerden aan de KUB, verzameld heid bij voorbeeld, met 25 studenfax nr 6 3 0 1 4 5 van de Stichting Cobbenhagen in de Stichting Cobbenhagenf onds, Minister Ritzen wil weigerachtige ten Ik heb het ze afgeraden Alleen LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND fonds, want een fraai netwerk doet heeft een stevige impuls gekregen hoger onderwijs persbureau hop al voor het onderhoud zou ze dat of nalatige instellingen streng straf waarbij verder aangesloten ad valvas jaarlijks 9 000 gulden kosten Dat fen, zo blijkt uit het wetsvoorstel Het bestuur van het fonds heeft de jenaamgemakkclijkverbreiden En vu amsterdam cursor eindhoven delta is krankzinnig duur 'De KUB is die voor de tempobeurs De instelling 850 leden aangeschreven met het natuurlijk goed voor de vrienden delft folia uv amsterdam ku nieuws nijmegen mare leiden observant fase gepasseerd en heeft al zo'n die de namen met (op tijd) aan hem verzoek duizend gulden over te zelf, die hun duizend gulden met maastricht u blad utrecht uk groningen systeem 'Omdat de faculteiten op doorgeeft, krijgt een hoge boete De maken, m ruil waarvoor zij zich tot alleen neertellen om uitmg te geen universiteitsblad twente ven aan hun bijzondere band met het selecte gezelschap van de Vrien een terrein zitten, zijn die allemaal minister kijkt hoeveel studief man REDACTIE HOP den mogen rekenen Wat betekent de KUB, maar ook om deel te zijn al aangesloten op een centraal ciering de studenten aan de instelfrank s t e e n k a m p pieter evelein registratiesysteem', zegt Boude- ling met elkaar ontvangen, en dat je met, zoals vroeger, alleen op van een mooi old boys-network marcel wiegman wijn Staffhorst, hoofd van de Dienst brengt daarvan vijftien procent m lustra je gezicht kunt laten zien, Bovendien ontvangen de Vrienden DRUK drukkerij de j o n g baarie n a s s a u Economische en Administratieve rekening bij de instelling De Twee- maar dat jc pakweg twee keer per een uitnodiging van elk facultair gebeuren dat een beetje allure heeft ABONNEMENTEN Zaken van de KUB de Kamer moet het wetsvoorstel jaar wordt genodigd voor een bijzon Iedereen die afstudeert kan Vriend Studenten f 1 5 per jaargang der treffen op de KUB Zo opent overigens nog behandelen voor met universiteitsleden f 4 0 worden, benadrukt Van der Linden donderdag 18 maart m i n i s t e r maak voor een a b o n n e m e n t het bedrag over Ook wanneer het systeem is geau- [MS/PE/HOP] Hirsch Ballm de reeks Vriendenle- Al hoopt hij dat de club een beetje op giro 1 0 7 7 4 9 6 t n v katholieke tomatiseerd, loeren er echter geva universiteit brabant o v v a b o n n e m e n t zingen Goed voor de KUB, zo'n select zal blijven [PvdB] ren Slordigheden dreigen bij het univers jaargang 3 0
De trage student is moeilijk te vangen in computertaal
KUB-kaart, budgetkaart en gastenkaart om te kopiëren
UNIVERS
'Geef ons een paar maanden om het systeem aan te passen'
Honderd Vrienden van Cobbenhagen betalen 1000 piek
18 maart 1993 —fUNIVERSeaJ-
Personeelscommissie aarzelend over afbouw Onderwijskmidig Centrum De fracties in de Commissie Perwordt gezocht. Daarnaast blijft er consulent zijn onafhankelijke po- soneelsoverleg (CPO) staan in grositie behouden. De formatie wordt een formatieplaats voor een cente lijnen achter de eindrapportage trale adviseur, zoals nu al de prak- evenredig verdeeld over de faculvan de werkgroep. Alleen leiden tot gedwongen ontslagen. Twee van de drie ondenwijskun- tijk is. De bureaumedewerplaatsen zij nog een kanttekers krijgen een andere baan kening bij de onderwijskundig adviseurs worden bij de faculteiten geplaatst. Dit blijkt uit binnen de KUB. dig adviseur waarvoor nog geen definitieve oplossing is het Eindrapport OC, dat deze week op tafel ligt bij de Commissie Volgens het rapport, dat 25 maart wordt behandeld in de gevonden. 'Voor één en mouniversiteitsraad, is h e t gelijk voor twee personeelsPersoneelsoverleg. De commissie heeft haar bedenkingen bij plaatsen van de medewerleden is de zaak nog niet kers binnen de faculteiten het rapport omdat niet voor al het personeel de zaak goed is rond. Dan kan het persowenselijk omdat de faculneelsplan in het eindrapport geregeld. teiten zelf meer initiatieven niet goedgekeurd worden', aldus moeten nemen op het onder- teiten. De tentamen- en evalua- Lou Keune van de Abva/Kabo. College en universiteitsraad vin- faculteiten. Het eindrapport van wijskundig vlak. Daarbij krijgt een t i e v e r w e r k i n g blijft gecon- Keune waarschuwt dat hiermee den d l ontmanteling van het OC de werkgroep die de decen«al^sa- onderwijskundig consulent meer centreerd bij één persoon. De de goedkeuring van het hele plan vertrouwen als hij binnen de Sociale Faculteit wil deze functie op de tocht komt te staan. [GR] noodzakelijk omdat er al jarenlang tie van het centrum moet voorbe sprake is van een vertrouwens- reiden, leert dat voor een OC- faculteit opereert. Wèl moet de op zich nemen. breuktu senOC-medewerkersen medewerker nog een oplossmg
De reorganisatie van het Onderwijskundig Centrum (OC) zal met
'Goedkeuring van het personeelsplan staat op de tocht'
Verhuisplicht ter discussie na vertrek docent theologie
College over besturingsconcept
De verhuisplicht zou in sommige gevallen flexibeler gehanteerd mogen worden dan de Theologische Faculteit nu doet. Dit geluid was in de faculteitsraad van maart te horen naar aanleiding van het vertrek van de pas aangestelde docent godsdienstpsychologie. De nadruk op de plicht binnen twee jaar na vaste aanstelling te verhuizen naar omgeving Tilburg, heeft volgens ingewijden meegespeeld bij het vertrek van de docent. Eén van deze ingewijden is drs. T. Schepens, lid van de vakgroep waar de docent van 1 oktober '92 tot 1 januari '93 aangesteld was. Hij betreurt het dat de faculteit zo strikt aan de verhuisplicht heeft vastgehouden. 'Het had tot gevolg dat een goede kandidaat, die moeilijk te vinden is, weg is gegaan. Een deel van het onderzoek van de vakgroep ligt nu stil, en voor het onderwijs is een belangri)k vak in de vri)e studierichting (die de meeste studenten trekt, MM) dit jaar niet optimaal verzorgd', aldus Schepens. Hij stelt de kwestie in de raad aan de
in de maartvergadering
een collegenota over de dienstraden.
[PvdB/foto. Enk van aer öuig i
Vervolg van pagina 1
1.1"
^
'Het hoeft niet langer aUeen bij geklaag te blijven maakt of voldoende begeleiding Ook al zou de Landelijke Studen-
Als de instellingsbesturen voor zo'n minimale invulling kiezen, moeten de studenten zorgen voor voldoende pressie. Daar zijn ze mans genoeg voor, al besef ik ook wel dat de student van nu niet altijd even makkelijk in beweging is te krijgen. Maar ik vind dat volwassen mensen, wat studenten toch zijn, niet te snel aan het handje van politici moeten gaan lopen. Voordat ze weer bij mij aankloppen moeten ze eerst zelf de confrontatie maar eens aangaan.' Het Interuniversitair Studenten Overleg (ISO) zou graag zien dat op centraal niveau al het een en ander hard wordt vastgelegd over rechten en plichten tussen de studentenorganisaties en de gezamenlijke hogescholen en universiteiten. Met aanvullingen op instellingsniveau. Bovenaan het verlanglijstje van het ISO staat het bekende trio studeerbaarheid, studiebegeleiding en onderwijskwaliteit. Daarover is nu ook al het een en ander in de wet opgenomen, maar erg duidelijk is dat niet. Het blijft bij de constatering dat een instelling deugdelijk onderwijs moet geven en de studenten hoort te begeleiden. Het ISO pleit voor een onafhankelijke commissie die beoordeelt of een instelling studeerbare programma's
aanbiedt. Als de commissie consta- ten Vakbond (LSVb) liever zaken teert dat een instelling in gebreke doen op centraal niveau, beseft de blijft en een student daardoor bond dat de tijden zijn veranderd. vertraging oploopt moeten er sanc- Rik Eckhart van de LSVb; 'Het hele ties volgen, vindt het ISO. Bij- klimaat in Nederland is gericht op voorbeeldkwijtscheldingvan colle- decentralisering. Dat hou je toch gegeld. Daarmee zou er voor de niet tegen. Het is misschien mogeinstellingen eindelijk een echte lijk om op landelijk niveau wat prikkel komen om hun onderwijs richtlijnen vast te leggen, maar te verbeteren. Het is echter nog uiteindelijk moeten we toch naar maar de vraag of de instellingen op de instellingen toe.' een landelijke prikkel zitten te De Utrechtse LSVb-bond USF richt wachten. De koepelorganisaties geheel in de nieuwe decentrale lijn VSNU en HBO- raad reageren voor- van de LSVb, als plaatselijke bond alle aandacht op de faculteiten. Alles wat nog niet in de wet staat wil de USF regelen in facultaire aanhangsels. Van de maximale periode waarin een tentamen nagekeken moet zijn tot het recht op gebruik van het computercentrum. 'Studenten klagen verschrikkelijk veel', zegt Rachel lopig afwijzend op de plannen van BroekmeulenvandeUSF. 'Maar het blijft bij klagen. Als ze zichzelf tijhet ISO. dens een tentamen in de JaarbeursDe VSNU is nog wel van plan om hallen nauwelijks kunnen horen samen met de studentendecanen denken door het lawaai van de veneen modelstatuut op te stellen, tilatoren, komen ze niet eens op het maar meer dan een globale aanwij- idee om een bezwaarschrift in te zinghoe je zo'n statuut moet inrich- dienen. Met een statuut weten stuten zal dat niet opleveren. 'De ech- denten onmiddellijk waar ze aan te afspraken kunnen beter worden toe zijn. Dan hoeft het niet bij klaafgestemd op de specifieke situatie gen te blijven.' van elke instelling afzonderlijk', [MW/HOP] laat een woordvoerder weten.
'Studenten moeten zelf hun rechten nemen'
orde, omdat binnenkort drie nieuwe vacatures ingevuld moeten worden. Hij vreest dat hetzelfde punt weer kan gaan spelen. Decaan prof. dr. K. Merks ontkent dat de verhuisplicht alléén voor het vertrek van de docent heeft gezorgd. 'Hij wilde, zonder veel redenen te geven, bevrijd worden van zijn functie. Dat hebben we toegestaan. Het heeft niets te maken met strengheid van onze kant, we hanteren de verhuisplicht gewoon naar de regel. Sommigen kunnen zelfs ontheffing krijgen', aldus Merks. De suggestie van raadslid drs. M. de Haardt, dat de verhuisplicht is aangewend om de aanwezigheid van docenten op de faculteit af te dwingen, wordt door Merks ontkend. De decaan wil beide plichten strikt scheiden, en kondigt aan met een aparte notitie over aanwezigheidsplicht te komen. Volgens Schepens kan het bestuur zo'n plicht nu nog niet hard maken; 'Er moeten eerst meer kamers komen. Die zijn inmiddels bij het ministerie aangevraagd. In de tussentijd is het maar goed dat mensen thuis werken, want we zouden niet eens allemaal tegelijk aanwezig kunnen zijn.' In de volgende raad wordt de discussie over de aanwezigheidsplicht voortgezet. [MM]
lingen. Raadsleden mr. A. de Moor en mr. F. de Koning zien liever dat de taak van de hoogleraar rechts(cultuur)vergelijking wordt uitgebreid. Daarvoor is de vacatureruimte van de verschillende vakgroepen te gebruiken. Dit betekent volgens De Juridische Faculteit krijgt een hen een substantiële verbetering deeltijdhoogleraar op de nieuwe van onderwijs en onderzoek aan de leerstoel Rechts{cultuur)verge- faculteit. Nu spreken beiden over lijking. Dat is donderdag 11 maart 'snipper-beleid' of 'het kartelrandje in de raadsvergadering besloten. De aan de faculteit'. nieuwe hoogleraar krijgt onderDecaan prof. mr. M. Groenhuijsen meer de taak rechtsstelsels in verreageert afwijzend. Het is volgens schillende landen te vergelijken. hem niet mogelijk een volledige Enkele raadsleden achten de forma- baan aan de helicopterviewer aan tie van de nieuwe leerstoel te be- tebieden. Daarvoor ontbreekt eenperkt. voudig de ruimte bij de vakgroep Encyclopedie. De restvacatures bijInderaadsvergaderingvan Ujanua- eenrapen tot een opgetuigde hoogri uitten enkele raadsleden hun leraar, bevoordeelt de vakgroep bedenkingen tegen het voorstel van waar deze wordt ondergebracht. Dit het faculteitsbestuur om een hoog- vindt ook de voorzitter van de proleraar Rechtssociologie te benoe- fielcommissie, prof. dr. W. Wittemen. Er werd toen op aangedrongen veen: 'Alle disciplines van het pomeer nadruk te leggen op de rechts- sitief recht integreren in één pervergelijking. Dit specialisme is één soon is sinds de Verlichting een van de speerpunten van het facul- onhaalbare kaart.' Toch komt het taire onderwijs en onderzoek. Het plan van het bestuur daar wel op bestuur volgt deze gedachtengang neer, zegt De Moor. Zij vindt dat en vindt dat de vacatureruimte van Groenhuijsen en Witteveen elkaar 0,4 fte (formatieplaats) bij de vak- tegenspreken, immers de nieuw groep Encyclopedie nu moet wor- aan te stellen rechtsvergelijker den opgevuld met een algemeen wordt geacht van alle markten rechtsvergelijker. Deze zou een ver- thuis te zijn. Dan kun je er ook een bindende rol ('met een helicop- volle functie van maken, stelt ze, terview') moeten gaan spelen tus- of in elk geval eentje van een halve sen de verschillende vakgebieden. aanstelling, om de VF-bescherming De hoogleraar moet binnen ver- veilig te stellen. Groenhuijsen beschillende onderdelen van het looft deze 'creatieve gedachte' semateriële recht inzetbaar zijn. rieus te bezien. [PC] De bezwaren richten zich nu op de omvang van' dit palet' van aanstel-
'Rechtsvergelijking is kartelrandje van de faculteit'
18 maart 1993
iUNIVERSFgl— Het voorspellen van studentenaantallen IS moeilijk Dat is een understatement, zo bewijst de eind februari verschenen WO Verdeelraming 1992 Voor het eerst staan nu niet de cijfers zelf centraal maar is gekeken naar de betrouwbaarheid van prognoses Nodig, omdat dekwahteit van de studentenramingen al langer ter discussie staat Dat leidde gere geld tot aanpassing m organisa tie en aanpak van de prognoses, maar daarna waren de pretenties altijd weer hoog Aandacht voor de marges m de voorspelling was er nauwelijks Nu zijn universiteiten voor hun bekostiging niet langer afhankelijk vanprognoses, maar op werkelijke studentenaantallen Bestuurders vonden het jaarlijkse prognoseboek uit Zoetermeer toch leuk als handvat voor hun planning De planners worden nu hardhandig van hun schijnzekerheden beroofd Ten eerste rekent men af met de oude op het oog geavanceerde methode die het verwachte aan tal emdexammandi combineer
wmsm
demeteen verwachtovergangspercentage naar het hoger onderwijs Die aanpak is zeer bewerkelijk en hij geeft volgens het rapport gek genoeg ook slechte voorspellmgen Trends m eerstejaarsaantal (of marktaandeel) worden per studie rechtlijnig doorgetrokken Maar hoever kijk je terug om die trend te vinden' Men probeerde tijdsspan nes van een, drie en zes jaar Verrassend genoeg leidde dit voor negen van de tien studies tot de ont hutsende conclusie dat de beste voorspeller voor het eerstejaarsaantal het aantal is van vorigjaar Ook vooraanmeldingen leveren geen houvast op Het ene jaar zijn er veel vroege vooraanmelders het andere jaar minder over het uit emdelijke aantal eerstejaars zeg gen ze weinig Destudentenvoorspellershjkenop weermannen die nog weinig van het weerbegnjpen en de luisteraars
daarom manen om ook zelf op te letten of het misschien begint te regenen, sneeuwen of bliksemen Waarom die weerman zo wemig begrijpt, wordt duidelijker als je zijn beperkingen kent Hij werkt louter met rechte lijnen Dat er golven m populariteit van veel studies zitten IS hem welopgevallen maar hij heeft nog geen rekenmodel om die golven m te stoppen Volgend jaar moet dat wel zo zijn Ook zit er ruis m de door de universiteiten aangeleverde gegevens Ook dat moet vanaf nu beter Dan kampt de weerman ook nog eens met de verouderde methodiek van zijn voorganger, die uitgaat van lan delijke totalen voor acht groepen studies Slaagt Zoetermeer er niet m de zaak grondig op de helling te zetten, en verschijnt volgende keer weer zo'n 230 pagina's tellende pil zoals nu op tafel ligt kan het ministerie eens serieus overwegen te bezuinigen Op papier [PS/HOP]
De trage student is moeilijk te vangen in computertaal Hogescholen en universiteiten moeten met ingang van 1994 aan minister Ritzen doorgeven welke studenten te weinig tentamens hebben gehaald. Wie geen gegevens levert, wordt zwaar beboet. De ene instelling moet nog beginnen met de automatisering van de tentamen-administratie, de andere piekert zich suf hoe de software de vele probleemgevallen de baas kan. 'Ach, er zijn altijd wel middelen om dergelijke gegevens te registreren en weer op te lepelen', zegt Boudewijn Staffhorst, hoofd van de Dienst Economische en Administratieve Zaken op de KUB. Maar nu nog niet. 'Geef ons een paar maanden de tijd om ons systeem aan te passen.' Minister Ritzen vmdt het allemaal maar onzin, het geklaag over de 'studievoortgangsadmmistratie'
UNIVERS tilburgs universiteitsblad REDACTIE pieter siebers hoofdredacteur (tel 2 9 2 6 ) paul van den broek ( 2 9 2 5 ) michel knapen ( 2 5 0 6 ) gerard rutten ( 3 3 3 0 ) angela van schendel assister^te ( 2 2 7 7 ) VORMGEVING g e r t j a n bloemers ( 3 3 6 4 ) MEDEWERKERS mark van a s s e n ratf bodelier pascalle cappetti dylan van eijkeren roland enthoven mare geurtsen bert heffels r i e n j a n s vincent mcgourty monique mulder bart padberg maurits sep barbara snoeren l a u r e n t j a n van der w e s t e n REDACTIERAAD dr j roebroek voorzitter b bekker prof dr ir a kapteyn p van kolverschoten c van wagtendonk drs e poppeliers f t e u n i s s e n d v^ijsbroek mr p zoontjens f allers maurice ackermans adviseur FOTO rien siers enk van der burgt j o k e backx ADVERTENTIES angela van schendel kamer a 1 7 tel (56) 2 2 7 7 OFFICIËLE MEDEDELINGEN afd pers en voorlichting kamer b 1 0 tel (66) 2 0 0 1 KOPIJ alle kopij moet uiterlijk op donderdag 1 2 0 0 uur m de week voor het verschijnen m het bezit van de redactie zijn REDACTIE ADRES/ADVERTENTIES warandelaan 2 5 0 3 7 ab tilburg kamer a 1 5 t / m a 1 8 fax nr 6 3 0 1 4 5 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger onderwijs persbureau hop waarbij verder aangesloten ad valvas vu annsterdam cursor eindhoven delta delft foUa uv amsterdam ku nieuws nijmegen mare leiden observant maastricht u blad utrecht uk groningen en universiteitsblad twente REDACTIE HOP frank s t e e n k a m p pieter eveiein marcel wiegman DRUK drukkerij de j o n g baarie n a s s a u ABONNEMENTEN s t u d e n t e n f 1 5 per jaargang voor met universiteitsleden f 4 0 maak voor een a b o n n e m e n t het bedrag over op giro 1 0 7 7 4 9 6 t n v katholieke universiteit brabant o v v abonnement univers jaargang 3 0
Het h)kt immers simpel )e stopt de tentamenresultaten van alle stu denten m de computer, zet die af tegen het maximum aantal te behalen punten, en daarverschi)nthet percentage van voldoende resultaten in beeld is het minder dan tien (de temponorm in het eerste studiejaar) of 25 (in de jaren daarna), dan heb )e de slachtoffers te pakken Maar de praktijk is hardnekkiger, zo leert een rondgang langs universiteiten 'Een druk op de knop? Zo werkt het dus niet', roepen alle stu dentendecanen, automatiseringsdeskundigen en administratieve medewerkers in koor Om te beginnen zijn er vakgroepen, of zelfs grote delen van instellingen, die niet eens een geautomatiseerde administratie hebben Daar wordt nog met kaartenbakken gewerkt, en soms is men niet van plan die af te schaffen Systeembeheerder N Paap van de U n i v e r s i t e i t van A m s t e r d a m (UvA) 'Het College van Bestuur heeft de faculteiten aangeboden om zich op een centraal universitair systeem aan te sluiten Godgeleerdheid bij voorbeeld, met 25 studenten Ik heb het ze afgeraden Alleen al voor het onderhoud zou ze dat jaarlijks 9 000 gulden kosten Dat is krankzinnig duur ' De KUB is die fase gepasseerd en heeft al zo'n systeem 'Omdat de faculteiten op een terrein zitten, zijn die allemaal al aangesloten op een centraal registratiesysteem', zegt Boudewijn Staffhorst, hoofd van de Dienst Economische en Administratieve Zaken van de KUB
invoeren van tentamencijfers, het maximum aantal studiepunten en de examenregelingen Als je al over goede software beschikt Het hoger onderwijs is wat dit betreft moeilijk te programmeren De programma's veranderen voortdurend, en ook de waardering van dezelfde vakken blijft niet gehjk Soms is een cijfer samengesteld uit deelcijfers die niet even zwaar wegen Verder krijgen dezelfde vakken andere namen, zijn er vakken die over de grens van een studiejaar heen lopen en zijn er studies met mgewikkel de compensatieregelingen 'Zo kan in het ene geval een 5,5 een onvol doende zijn, maar m het andere, door compensaties, weer een voldoende', zegt Staffhorst Ander probleem is de termijn van aanlevering Met name de eis van Ritzen dat de Informatiseringsbank (IB) het lijstje met n a m e n een maand na afloop van het studiejaar m z'n bezit heeft, stuit op veel verzet Voor universiteiten valt de deadline op 1 oktober, voor hoge scholen op 1 september Die termijn is te kort, vmdt Staffhorst 'Ik denk eerder aan I november als da tum waarop we de cijfers k u n n e n doorgeven Het duurt altijd vrij lang voordat we van alle docenten de tentamencijfers bmnen hebben, bijvoorbeeld vanwege de datum waarop een tentamen wordt afgenomen Om de cijfers dan ook nog eens binnen een maand door te sturen, dat redden we met We moeten echt een redelijke periode krijgen voor dat werk '
'Geef ons een paar maanden om het systeem aan te passen'
Ook wanneer het systeem is geautomatiseerd, loeren er echter gevaren Slordigheden dreigen bij het
Minister Ritzen wil weigerachtige of nalatige instellingen streng straffen, zo blijkt uit het wetsvoorstel voor de tempobeurs De instelling die de namen met (op tijd) aan hem doorgeeft, krijgt een hoge boete De minister kijkt hoeveel studiefinanciering de studenten aan de instel ling met elkaar ontvangen, en brengt daarvan vijftien procent in rekening bij de instelling De Tweede Kamer moet het wetsvoorstel overigens nog behandelen [MS/PE/HOPj
^
KUB wordt nog veel economischer dan ze al is In het huidig decennium blijft het aantal eerstejaars aan de universiteiten gestaag toenemen In 2000 zal het aantal negen procent hoger zijn dan m 1991 Dit blijkt uit ra mingen van het ministerie van on derwijs, die onlangs zijn gepubli ceerd De stijgende trend druist m tegen de vooraanmeldmgcijfers dit voorjaar, waaruit blijkt dat ook de KUB in de mm zit Toch kan dit kloppen, want de vooraanmeldingen blijken lang met in alle geval len een goede voorspeller De verwachte toename is op het conto te schrijven van de gebieden economie, gedragen maatschappij de instroom op deze terreinen stijgt dit decennium met liefst 25 pro cent Natuur en recht zitten in de
min in 2000 trekken deze tien pro cent minder studenten dan in 1991 De KUB steekt gunstig af bij het landelijk beeld Tilburg zou dit decennium groeien met ruim 19 procent, tot 2321 eerstejaars in het jaar 2000 Letteren, WijsbegeerFe en Rechten blijven stabiel, terwijl Bestuurlijke Informatiekunde, Sociologie en Psychologie matig groeien Belangrijkste groeier is Economie, van 746 tot 1080 eerstejaars Na 2000, wanneer heel Tilburg pas op de plaats zou maken, belooft dit de enige studie te worden die nog in de lift zit In 2005, verwacht de raming, is ruim de helft van het aantal eerstejaars econoom, nu is dat nog zo'n 38 procent [PvdB]
Studenten PEW presenteren waslijst aan knelpunten Eigenlijk hadden ze een heuse enquête willen houden, maar die gmg vanwege tijdgebrek niet door De problemen van de studenten Personeelwetenschappen waren echter nijpend genoeg om ze per brief on der de aandacht te brengen van interim vakgroepvoorzitter prof dr P Verheyen Hij verwijst vervol gens de waslijst van problemen door naar de Studierichtingscommissie Niet een tikkeltje te formeeP Verheyen 'Onrust scheppen is leuk, maar er moet wel iets worden opgelost En daar IS die commissie voor ' Een van de vier 'onruststokers', Janine Wassenburg, kan uitleggen waarom studenten het onderwijs van Personeelwetenschappen eens kritisch onder de loep willen nemen, en op welk vlak op korte ter-
mijn maatregelen nodig zijn 'Voor eindtoetsen moet alle stof bestudeerd worden, er zijn te weinig herkansingen, bij herkansingen telt niet het hoogste maar het laatst behaalde cijfer mensen met een 5,5 moeten dus een zeer lastige afweging maken Soms wordt m de tentamens naar met-behandelde stof gevraagd En de huidige evaluaties functioneren ook niet optimaal Ook laat de begeleiding van afstudeerders te wensen over Een deel van de problemen wordt opgelost als de openstaande vacatures worden ingevuld, maar de studen ten willen daar met op wachten ' Verheyen wijst op de lopende evaluaties 'Als gevolg daarvan worden op verzoek van studenten wel degelijk wijzigingen aangebracht' [RE]
KUB-kaart, budgetkaart en gastenkaart om te kopiëren Een smart-card die dienst doet als collegekaart, bibliotheekpas en waarmee je kunt betalen m koffieautomaten tot en met de maaltij den m de mensa Zo ziet de KUBkaart m het oorspronkelijke plan van het College van Bestuur eruit Fase een is inmiddels gerealiseerd de kaart werkt nu als collegekaart en als boekenkaart De tweede fase blijkt problemati scher In november 1992 rezen er bij de commissies van de universiteitsraad zoveel vragen, dat het college de invoering van de tweede fase maar uitstelde Nu ligt er een nieuw voorstel Later dan gepland en voorlopig met minder mogelijkheden Als alles doorgaat, kunnen studenten en personeel eind september met de KUB-kaart betalen
in de koffie- en kopieerautomaten en in de prmtshop Er worden zes apparaten geplaatst waarmee het snugger kaartje is op te waarderen Betalen in het restaurant en dicta tenmagazijn blijft tot begin 1994 toekomstmuziek Overigens blijft betalen met muntjes bij de koffie-automaten mogelijk, terwijl de contante betalingbij de prmtshop wordt afgeschaft Diensten krijgen de beschikking over de zogenaamde budgetkaart, die net als de KUB-kaart is te gebruiken voor koffie en kopieren En voor bezoekers van de KUB komt er een gastenkaart, die via een automaat IS te verkrijgen Het kaartenplan tweede fase, dat zo'n zes ton kost, komt 25 maart aan de orde m de uraad [GR]
Honderd Vrienden van Cobbenhagen betalen 1000 piek De ietwat slapende club van afgestudeerden aan de KUB, verzameld m de Stichting Cobbenhagenfonds, heeft een stevige impuls gekregen Het bestuur van het fonds heeft de 850 leden aangeschreven met het verzoek duizend gulden over te maken, m ruil waarvoor zij zich tot het selecte gezelschap van de Vrienden mogen rekenen Wat betekent dat je met, zoals vroeger, alleen op lustra je gezicht kunt laten zien, maar dat je pakweg twee keer per jaar wordt genodigd voor een bijzonder treffen op de KUB Zo opent donderdag 18 m a a r t m i n i s t e r Hirsch Ballin de reeks Vriendenlezingen Goed voor de KUB, zo'n
stevige club Vrienden, aldus Mar cel van der Lmden, vice-voorzitter van de Stichting Cobbenhagen fonds, want een fraai netwerk doet jenaamgemakkelijkverbreiden En natuurlijk goed voor de vrienden zelf, die hun duizend gulden met alleen neertellen om uiting te geven aan hun bijzondere band met de KUB, maar ook om deel te zijn van een mooi old boys network Bovendien ontvangen de Vrienden een uitnodiging van elk facultair gebeuren dat een beetje allure heeft Iedereen die afstudeert kan Vriend worden, benadrult Van der Linden Al hoopt hij dat de club een beetje select zal blijven [PvdBj
18 maart 1993 -^UNIVERStaJ-
Personeelscommissie aarzelend over afbouw Onderwijskundig Centrum De fracties in de Commissie Perwordt gezocht. Daarnaast blijft er consulent zijn onafhankelijke po- soneelsoverleg (CPO) staan in grositie behouden. De formatie wordt een formatieplaats voor een cenevenredig verdeeld over de facul- te lijnen achter de eindrapportage van de werkgroep. Alleen leiden tot gedwongen ontslagen. Twee van de drie onderwijskun- trale adviseur, zoals nu al de praktijk is. De bureaumedewerplaatsen zij nog een kanttekers krijgen een andere baan dig adviseurs worden bij de faculteiten geplaatst. Dit blijkt uit kening bij de onderwijskunbinnen de KUB. dig adviseur waarvoor nog het Eindrapport OC, dat deze week op tafel ligt bij de Commissie Volgens het rapport, dat 25 geen definitieve oplossing is maart wordt behandeld in de gevonden. 'Voor één en moPersoneelsoverleg. De commissie heeft haar bedenkingen bij universiteitsraad, is het gelijk voor twee personeelsplaatsen van de medewerleden is de zaak nog niet het rapport omdat niet voor al het personeel de zaak goed is kers binnen de faculteiten rond. Dan kan het persowenselijk omdat de faculneelsplan in het eindrapport geregeld. teiten zelf meer initiatieven niet goedgekeurd worden', aldus moeten nemen op het onder- teiten. De tentamen- en evaluaCollege en universiteitsraad vin- faculteiten. Het eindrapport van wijskundig vlak. Daarbij krijgt een t i e v e r w e r k i n g blijft gecon- Lou Keune van de Abva/Kabo. den de ontmanteling van het OC de werkgroep die de decentralisa- onderwijskundig consulent meer centreerd bij één persoon. De Keune waarschuwt dat hiermee noodzakeUjk omdat er al jarenlang tie van het centrum moet voorbe- vertrouwen als hij binnen de Sociale Faculteit wil deze functie de goedkeuring van het hele plan op de tocht komt te staan. [GRj sprake is van een vertrouwens- reiden, leert dat voor een UC- faculteit opereert. Wèl moet de op zich nemen. breuk tussen OC-medewerkers en medewerker nog een oplossmg
De reorganisatie van het Onderwijskundig Centrum (OC) zal niet
'Goedkeuring van het personeelsplan staat op de tocht'
College over besturingsconcept
Verhuisplicht ter discussie na vertrek docent theologie De verhuisplicht zou in sommige gevallen flexibeler gehanteerd mogen worden dan de Theologische Faculteit nu doet. Dit geluid was in de faculteitsraad van maart te horen naar aanleiding van het vertrek van de pas aangestelde docent godsdienstpsychologie. De nadruk op de plicht binnen twee jaar na vaste aanstelling te verhuizen naar omgeving Tilburg, heeft volgens ingewijden meegespeeld bij het vertrek van de docent.
Op veizoek van de Dienstmad van het Bureau van de Universiteit, geeft KUB-ambtenaar drs. C. van Santvliet (rechts) woensdagmiddag 17 maart college over de ins en outs van het nieuwe besturingsconcept van de KUB. In zaal A 129 willen de dertien aanwezigen met name weten wat de toenemende decentralisatie van bevoegdheden - kernpunt van het nieuwe hestunngsconcept betekent voor de dienstraden. De universiteitsraad, die eerder hierover zijn zorg uitsprak, bespreekt in de maartvergadering een collegenota over de dienstraden. [PvdB/foto: Enk van der Burgt] Vervolg van pagina 1
'Het hoeft niet langer alleen bij geklaag te blijven'
Als de instellingsbesturen voor zo'n minimale invulling kiezen, moeten de studenten zorgen voor voldoende pressie. Daar zijn ze mans genoeg voor, al besef ik ook wel dat de student van nu niet altijd even makkelijk in beweging is te krijgen. Maar ik vind dat volwassen mensen, wat studenten toch zijn, niet te snel aan het handje van politici moeten gaan lopen. Voordat ze weer bij mij aankloppen moeten ze eerst zelf de confrontatie maar eens aangaan.' Het Interuniversitair Studenten Overleg (ISO) zou graag zien dat op centraal niveau al het een en ander hard wordt vastgelegd over rechten en plichten tussen de studentenorganisaties en de gezamenlijke hogescholen en universiteiten. Met aanvullingen op instellingsniveau. Bovenaan het verlanglijstje van het ISO staat het bekende trio studeerbaarheid, studiebegeleiding en onderwijskwaliteit. Daarover is nu ook al het een en ander in de wet opgenomen, maar erg duidelijk is dat niet. Het blijft bij de constatering dat een instelling deugdelijk onderwijs moet geven en de studenten hoort te begeleiden. Het ISO pleit voor een onafhankelijke commissie die beoordeelt of een instelling studeerbare programma's
maakt of voldoende begeleiding aanbiedt. Als de commissie constateert dat een instelling in gebreke blijft en een student daardoor vertraging oploopt moeten er sancties volgen, vindt het ISO. Bijvoorbeeld kwijtschelding van collegegeld. Daarmee zou er voor de instellingen eindelijk een echte prikkel komen om hun onderwijs te verbeteren. Het is echter nog maar de vraag of de instellingen op een landelijke prikkel zitten te wachten. De koepelorganisaties VSNU en HBO- raad reageren voor-
Ook al zou de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) liever zaken doen op centraal niveau, beseft de bond dat de tijden zijn veranderd. Rik Eckhart van de LSVb: 'Het hele klimaat in Nederland is gericht op decentralisering. Dat hou je toch niet tegen. Het is misschien mogelijk om op landelijk niveau wat richtlijnen vast te leggen, maar uiteindelijk moeten we toch naar de instellingen toe.' De Utrechtse LSVb-bond USF richt geheel in de nieuwe decentrale lijn van de LSVb, als plaatselijke bond alle aandacht op de faculteiten. Alles wat nog niet in de wet staat wil de USF regelen in facultaire aanhangsels. Van de maximale periode waarin een tentamen nagekeken moet zijn tot het recht op gebruik van het computercentrum. 'Studenten klagen verschrikkelijk veel', zegt Rachel Broekmeulen van de USF. 'Maar het blijft bij klagen. Als ze zichzelf tijdens een tentamen in de Jaarbeurshallen nauwelijks kunnen horen denken door het lawaai van de ventilatoren, komen ze niet eens op het idee om een bezwaarschrift in te dienen. Met een statuut weten studenten onmiddellijk waar ze aan toe zijn. Dan hoeft het niet bij klagen te blijven.' [MW/HOP]
'Studenten moeten zelf hun rechten nemen' lopig afwijzend op de plannen van het ISO. De VSNU is nog wel van plan om samen met de studentendecanen een modelstatuut op te stellen, maar meer dan een globale aanwijzinghoe je zo'n statuut moet inrichten zal dat niet opleveren. 'De echte afspraken kunnen beter worden afgestemd op de specifieke situatie van elke instelling afzonderlijk', laat een woordvoerder weten.
Eén van deze ingewijden is drs. T. Schepens, lid van de vakgroep waar de docent van 1 oktober '92 tot 1 januari '93 aangesteld was. Hij betreurt het dat de faculteit zo strikt aan de verhuisplicht heeft vastgehouden. 'Het had tot gevolg dat een goede kandidaat, die moeilijk te vinden is, weg is gegaan. Een deel van het onderzoek van de vakgroep ligt nu stil, en voor het onderwijs is een belangrijk vak in de vrije studierichting (die de meeste studenten trekt, MM) dit jaar niet optimaal verzorgd', aldus Schepens. Hij stelt de kwestie in de raad aan de
orde, omdat binnenkort drie nieuwe vacatures ingevuld moeten worden. Hij vreest dat hetzelfde punt weer kan gaan spelen. Decaan prof. dr. K. Merks ontkent dat de verhuisplicht alléén voor het vertrek van de docent heeft gezorgd. 'Hij wilde, zonder veel redenen te geven, bevrijd worden van zijn functie. Dat hebben we toegestaan. Het heeft niets te maken met strengheid van onze kant, we hanteren de verhuisplicht gewoon naar de regel. Sommigen kuimen zelfs ontheffing krijgen', aldus Merks. De suggestie van raadslid drs. M. de Haardt, dat de verhuisplicht is aangewend om de aanwezigheid van docenten op de faculteit af te dwingen, wordt door Merks ontkend. De decaan wil beide plichten strikt scheiden, en kondigt aan met een aparte notitie over aanwezigheidsplicht te komen. Volgens Schepens kan het bestuur zo'n plicht nu nog niet hard maken: 'Er moeten eerst meer kamers komen. Die zijn inmiddels bij het ministerie aangevraagd. In de tussentijd is het maar goed dat mensen thuis werken, want we zouden niet eens allemaal tegelijk aanwezig kunnen zijn.' In de volgende raad wordt de discussie over de aanwezigheidsplicht voortgezet. [MM]
'Rechtsvergelijking is kartelrandje van de faculteit' De Juridische Faculteit krijgt een deeltijdhoogleraar op de nieuwe leerstoel Rechts(cultuur)vergelijking. Dat is donderdag 11 maart in de raadsvergadering besloten. De nieuwe hoogleraar krijgt ondermeer de taak rechtsstelsels in verschillende landen te vergelijken. Enkele raadsleden achten de formatie van de nieuwe leerstoel te beperkt. In de raadsvergadering van 14 janiaari uitten enkele raadsleden hun bedenkingen tegen het voorstel van het faculteitsbestuur om een hoogleraar Rechtssociologie te benoemen. Er werd toen op aangedrongen meer nadruk te leggen op de rechtsvergelijking. Dit specialisme is één van de speerpunten van het facultaire onderwijs en onderzoek. Het bestuur volgt deze gedachtengang en vindt dat de vacatureruimte van 0,4 fte (formatieplaats) bij de vakgroep Encyclopedie nu moet worden opgevuld met een algemeen rechtsvergelijker. Deze zou een verbindende rol ('met een helicopterview') moeten gaan spelen tussen de verschillende vakgebieden. De hoogleraar moet binnen verschillende onderdelen van het materiële recht inzetbaar zijn. De bezwaren richten zich nu op de omvang van 'dit palet' van aanstel-
lingen. Raadsleden mr. A. de Moor en mr. F. de Koning zien liever dat de taak van de hoogleraar rechts(cultuur)vergelijking wordt uitgebreid. Daarvoor is de vacatureruimte van de verschillende vakgroepen te gebruiken. Dit betekent volgens hen een substantiële verbetering van onderwijs en onderzoek aan de faculteit. Nu spreken beiden over 'snipper-beleid' of 'het kartelrandje aan de faculteit'. Decaan prof. mr. M. Groenhuijsen reageert afwijzend. Het is volgens hem niet mogelijk een volledige baan aan de helicopterviewei aan te bieden. Daarvoor ontbreekt eenvoudig de ruimte bij de vakgroep Encyclopedie. De restvacaturesbijeenrapen tot een opgetuigde hoogleraar, bevoordeelt de vakgroep waar deze wordt ondergebracht. Dit vindt ook de voorzitter van de profielcommissie, prof. dr. W. Witteveen: 'Alle disciplines van het positief recht integreren in één persoon is sinds de Verlichting een onhaalbare kaart.' Toch komt het plan van het bestuur daar wel op neer, zegt De Moor. Zij vindt dat Groenhuijsen en Witteveen elkaar tegenspreken, immers de nieuw aan te stellen rechtsvergelijker wordt geacht van alle markten thuis te zijn. Dan kun je er ook een volle functie van maken, stelt ze, of in elk geval eentje van een halve aanstelling, om de VF-bescherming veilig te stellen. Groenhuijsen belooft deze 'creatieve gedachte' serieus te bezien. [PC]
18 maart 1993 jUNIVERSPn
♦ Decaan Hagenaars: 'De faculteit is te klem om naast WORC nog eens een officieel instituut neer te zetten' [Foto: Joke Backx]
ttsv,.J.V«,
vakgroep, is het faculteitsbestuur genoodzaakt gas terug te nemen. 'Ik heb geconstateerd', zegt Hagenaars, 'dat de bereidheid vanuit Psycholo gie om met Utrecht samen te wer ken in deze constructie nul is. Het bestuur heeft de conclusie getrok ken dat we met het nietPsycho logiedeel samen gaan werken.'
>ï^"
atNdSrhein W e s t f a i e n
DUSSELDORF KUNSTSAfV rJ2 23.4,39 NORDRH EI!
Psychologen en sociologen fundamenteel oneens over onderzoekscholen De vakgroep Psychologie gooide de knuppel in het hoenderhok door in een brief op poten het onderzoeksbeleid van de Sociale Faculteit te hekelen en te dreigen met de oprichting van een eigen faculteit. De psychologen vrezen dat hun onderzoek in de knel komt door de dominantie van de sociologen, ook omdat het onderzoeksinstituut WORC gaat samenwerken met de Utrechtse sociologen. Teveel neigt het onderzoek naar arbeid, te weinig naar adaptatie, een veld waar de
F
undamenteel probleem is dat het faculteitsbestuur en de Psychologen van mening verschil len over het belang van het feno meen onderzoekschool, stelt de decaan. 'Het bestuur zit heel sterk op de lijn dat er nu een onderzoek school moet komen. Want als je nu niet meedoet, loop je het risico om binnen geen enkele onderzoek school een eigen accent te krijgen. Dan zak je op den duur af naar een tweederangs faculteit.' In het plan om te komen tot de oprichting van een Instituut voor Psychologische Adaptatie, zoals het vakgroepbestuur van Psycholo gie voorstelt, ziet het faculteitsbe stuur geen heil. Hagenaars: 'De faculteit is te klein om naast WORC nog eens een officieel insti tuut neer te zetten. Wel is het zo dat de accenten cultuur en adapta tie, voor zover ze niet in WORC zitten, organisa torisch versterkt moeten worden. Vandaar dat we onlangs de werk groep Cultuur studies hebben
teit. Sinds 1965 zal er heus wel meer aangezien universiteiten luisteren talent aan de universiteit terecht naar de politiek en het bedrijfsle gekomen zijn, maar het absolute ven, die allebei willen dat het over Korte inhoud van het voorafgaan aandeel van middelmaat en minder heidsgeld nuttig en doelmatig de: de Amsterdamse collegevoor dan middelmaat steeg spectaculair wordt aangewend, worden de uni zitter Gevers en de Tilburgse rec mee. Alle doctoraalbullen die van versitaire onderwijsprogramma's tor De Klerk doen alsof academi af 1965 zijn uitgereikt zijn gemid steeds beroeps en bedrijfsgerichter, sche vorming een welig groeiend deld minder waard dan alle bullen aan de KUB, de UvA, de TUE, de RL gewas is in plaats van een fragiel van voor die datum. Dat is kasplantje dat allang is vertrapt een kant van de diploma door de steeds grotere drommen inflatie. De andere kant is studenten die zich vanaf de jaren dat een groot aanbod aan GOEDEGEBUURE^: zestig bij de universiteiten hebben doctorandi de marktwaarde ingeschreven. negatief beïnvloedt. Vroeger Nu het vervolg. Het zou erg gemak kon je procuratiehouder kelijk zijn om te zeggen dat de aca worden met HBS en een demische vorming alleen dankzij bankcursus, tegenwoordig de geboortegolf ten onder is gegaan. moet je rechten of economie heb en zo verder. Er is minstens een factor meer in ben gestudeerd, niet omdat de func het spel van de grote getallen, en dat tie zwaarder is, maar omdat de uni De studentenaanwas en de daar is de omgekeerd evenredige verhou versitairgeschoolde juristen en eco direct uit voortvloeiende eis aan het ding tussen kwantiteit en kwali nomen voor het oprapen liggen. En hoger onderwijs om efficiënter en bedrijfsmatiger te gaan werken
Mf&HfmJ
D
at het faculteitsbestuur heeft afgezien de psychologen samen te laten werken met de Utrechtse sociologen, lucht het vakgroepbe stuur niet op. Peeters: 'De institu tionele effecten van zo'n geheel met psychologie erbij, moet je niet on derschatten. De Tilburgse psycho logen zouden een minoriteit zijn binnen de onderzoekschool en in geklemd zitten tussen uitsluitend sociologen. Relatief gezien word je steeds kleiner.' Ook de psycho logen vinden het streven naar een kwalitatief goe de onderzoek school belang rijk. 'Je kunt ook te ver gaan in het streven naar een onderzoekschool. De prijs is ons nu te hoog. Met de twee pijlers arbeid én adaptatie kan Tilburg ook heel goed voor de dag komen.' Dat de oprichting van een Instituut voor Psychologische Adaptatie on mogelijk is omdat de faculteit daar voor te klein zou zijn, gaat er bij de bestuursleden van de vakgroep niet in. Peeters: 'Je kunt ook een lichte structuur kiezen, het instituut hoeft niet topzwaar te zijn. Ik zie meer voordelen dan nadelen: van uit een instituutsvorm ben je een aantrekkelijke partner, contacten met de buitenwereld lopen gemak kelijker. Bovendien komt het de continuïteit ten goede. VFpro gramma's zijn immers maar vijf jaar geldig en daardoor veel vluchtiger. In de beleidsnota 1993 tot 1998 staat dat er naar gestreefd moet worden al het onderzoek aan onderzoek scholen gelieerd te krijgen. De argu mentatie van het faculteitsbestuur is daarom niet echt overtuigend. Het moet eerst maar eens laten zien dat een tweede instituut niet mo gelijk is.'
'Eerst bewijs zien dat twee instituten niet mogelijk zijn'
opgericht. Vandaar ook dat adapta tie als VFprogrammagroep functio neert. En ik kan me best voorstel logen en het faculteitsbestuur om de tafel gaan zitten waarmee de dreiging van een scheuring van len dat ze daar een wat formeler basis aan willen geven. Maar een de Sociale Faculteit even voorbij is. De standpunten staan nog steeds lijnrecht tegenover elkaar. instituut in de wettelijke zin is nogal een zwaar instrument. Wel zouden zij een werkgroep adapta tie kunnen oprichten.' Pascalle Cappetti en Gerard Rutten Over het oprichten van een eigen Prof. dr. J. Hagenaars, decaan de eenkomst gehad met alle vakgroe Sociale Faculteit, toont zich onge pen waarbij de beleidsdilemma's de onderzoekscholen, willen wij faculteit wordt niet meer gerept, lukkig met de brief van de psycho vanhet faculteitsbestuur uitvoerig een eigen gezicht zoeken in de maar het bestuur van de vakgroep logen, wi)st met een beschuldigen uit de doeken zijn gedaan, vertelt samenwerking. We willen probe Psychologie blijft die optie achter de vinger ('Ze weten niet waar de de decaan. Alternatieve plannen ren WORC een belangrijke partner de hand houden. Deze stelt dat de faculteit mee bezig is'), maar steekt zijn toen niet aangedragen, dus is te laten worden in een of andere brief een gevolg is van plannen de hand ook in eigen boezem. 'Het het bestuur verder gegaan op de landelijke onderzoekschool. Til makerij van het faculteitsbestuur wijst op een behoorlijk gebrek aan ingeslagen weg. Sinds jaren is het burg zou dan op een bepaald mo zonder dat de vakgroep daarin is communicatie van beide kanten. thema arbeid de belangrijkste pij ment penvoerder moeten worden gekend. 'Het overleg en onderhan Mijn conclusie is dat ik op bredere ler van de faculteit en is afgespro en zich een behoorlijke machts delcircuit is beperkt tot het facul schaal mensen had moeten infor ken de helft van de facultaire onder positie verwerven door er een be teitsbestuur en de directeuren van meren over de ontwikkelingen bij zoekscapaciteit in WORC onder te hoorlijk contingent aio's in te plaat WORC en OSAAC. E en enkele onderzoekscholen. Van de andere brengen. Daarnaast bestaan de sen.' 'Wij waren van plan', legt hij 'strategische bijeenkomst' is onvol kant vind ik het uitermate onge programma's rond adaptatie en cul uit, 'OSAAC als een min of meer doende om tot een goede besluit zelfstandige afdeling organisato vorming te komen', schrijft het lukkig dat zowel het bestuur van de tuur. risch onderdeel uit te laten maken bestuur van de vakgroep Psycholo vakgroep en de briefschrijvers niet de moeite hebben genomen om te Het bestuur zocht naar een con van WORC. Vervolgens wilden wij gie in een brief die op maandag 15 kijken wat er feiteh)k aan de hand structie om Tilburg een stevige WORC in zijn geheel laten samen maart aan het faculteitsbestuur is positie te geven in een onderzoek werken met de onderzoekschool in gezonden. is.' school. Hagenaars: 'Aangezien nie Utrecht.' De vakgroep blijft bij de klacht dat De toon van de psychologenbrief mand van de Tilburgse psychologie bevreemdt Hagenaars. Nog voor of sociologie een leidende positie Door de brief van de hoogleraren en het onderzoek op het terrein van de Kerstmis heeft de faculteit een bij inneemt binnen één van de bestaan UHD's alsmede het ondersteunen adaptatie 'een ongewisse toe de schrijven van het bestuur van de komst' tegemoet gaat en noemt dat
psychologen actief zijn met de onderzoeksgroep OSAAC. Inmiddels is afgesproken dat de psycho
'onaanvaardbaar'. Bij de vakgroep bestaat nog steeds de indruk dat WORC zich beperkt tot onderzoek op het terrein van arbeid. Het be vreemdt het bestuur dat het facul teitsbestuur niet ingaat op het voor stel van de briefschrijvers om naast arbeid ook adaptatie als een volwaardig gebied in de onder zoekschool op te nemen. De vak groep houdt vast aan het voorne men om een Instituuj voor Psycho logische Adaptatie op te richten, aldus de brief. Prof. dr. H. Peeters, voorzitter van het dagelijks bestuur van de vak groep Psychologie: 'Het faculteits bestuur kan wel zeggen dat ook adaptatie in WORC opgesloten zit, maar wij vrezen dat dit inhoudt dat we alleen kleine deelgebieden mogen bestuderen. Henry Ford zei eens: all colours are allowed as long as they are black, en dat gaat nu ook op voor het psychologisch onder zoek.'
hebben het verschil tussen HBO en laagde meteen het aanvangssalaris WO praktisch uitgewist. De gevel van de aankomende professor tot van het het HBO is opgevcrfd met het niveau de lectorenwedde. Wie frases die vroeger aan het universi weet kent Ritzen straks iedereen tair onderwijs waren voorbehou met minimaal een PABOdiploma den: 'hogeschool', 'academie', de titel 'excellentie' toe. 'hoogleraar' en zelfs een naar 'ir.' Vanaf het eerste moment dat ik de gemodelleerde titel als 'ing.' Tege Tilburgse campus betrad heb ik lijk daarmee is de waarde van begrepen dat de KUBstudenten tot de universiteit als geheel aan de nuchterste van het land behoor inflatie onderhevig geraakt. den. Ze spraken in 1986 consequent ^ Pais, een van Ritzens voor van 'school', 'lessen' en 'leraren' en gangers, was een van de eer zijn dat tot op de dag van vandaag sten die oog had voor de on blijven doen. Al voor de introduc vermijdelijke baisse van de tie van de OVjaarkaart reisden ze academische fondsen, en die dagelijks heen en weer tussen Til er bovendien handig gebruik burgWest en de ouderli j ke woning. van wist te maken. Om tekorten op Geen wonder dat er aan de KUB het personeelsbudget voor uni geen enkele behoefte bestaat een versiteiten te dekken maakte hij studenteneentrum ten behoeve van alle lectoren (de voorgangers van de de de 'academische vorming'. huidige UHD's) hoogleraar, en ver Slot volgt
18 maart 1993 HUNIVERSfcai
Studium Generale over revoluties in marketing
'Consument is zelf reclamemaker geworden' De reclamemakers moeten meer respect tonen voor het feit dat elk individu zijn of haar eigen merkbeleving kan en mag hebben. Dat zegt reclamestrateeg Goos Geursen, donderdag 18 maart in de aula van de KUB te gast bij Studium Generale over een nieuwe revolutie in marketing en reclame? De tijd waarin we werken met gemiddelde boodschappen over een gemiddeld merk in gemiddelde media naar een gemiddelde consument is volgens de strategy director bnna voorbij. 'Wie nu rendement wil, moet méér tailor-made denken en handelen.' Bart Padberg Een jochie van elf dat zijn eerste tongzoen geeft aan een iets ouder meisje en dat moet bekopen met het pijnlijke verlies van zijn begeerde Drosteflik. Een elegante kraanvo gel die onder luid gekrijs een opwin dende paringsdans uitvoert met een Sonygeluidsbox. E n zes dwergen die gezamenlijk de kleinste zescy linder ter wereld uitbeelden. Ge brek aan fantasie kan Paul Meijer, momenteel de succesvolste recla memaker van Nederland, moeilijk worden verweten. Over de vraag of zijn opmerkelijke campagnes ook hebben geleid tot het beoogde ef fect, is echter het laatste woord nog niet gezegd. Strategy directoi Goos Geursen voorspelt zelfs een hele nieuwe revolutie in reclameland. De he dendaagse, vaak spraakmakende wijze van adverteren sterft vol gens hem een langzame dood. 'Amazing Mazda, Droste, Benne ton. Allemaal laatste stuiptrek
kingen van het verschijnsel mas sareclame. De markt leent zich niet meer voor gemiddelde bood schappen over een gemiddeld merk in gemiddelde media, be stemd voor gemiddelde consu menten. We gaan een tijd toe, waarin de producent moet probe ren om elke consument indivi dueel te benaderen. De passieve consument bestaat immers niet meer. De hedendaagse consument
is actief. Hij zapt volgens zijn ei gen wetten en regels zijn wereld bij elkaar.' Geursen, als reclamestrateeg ver bonden aan het Amstelveense re clamebureau FHV/BBDO, dat de marketing verzorgt voor onder an dere Albert Heijn, Pepsi, Drum en ♦ Uit: een hazewind op gympen door Goos Geursen.
voorbeelden (zie ook volgende bladzij den)
snelle
kwaliteit van
kwaliteitvan
■lichtheid'
schoenen
de kleuren
de wijn + ge
van de
bruiksmoment
schoenen
hond mei
diaiaam in
mosselen laten
metro laat
schoenen
het leven
klappen
oren opwaaien
aan
zetten
hazewind
herkenbare
applaus
metro veioor
^
kleurnjke
zaakl wind
snelle hond
situaties
i
goedkeuring
hond ^ symbool voo( het merk
'
Douwe E gberts, zal donderdag 18 kopen als je er twintig op een maart deze opvatting op de KUB schap ziet staan? Dat weet nie verdedigen. Nieuwe wetenschap mand. Gemiddelde merkbeelden pelijke inzichten maken het nut spreken niemand meer aan. Wie van het huidige merkenbeleid dis meer rendement wil moet meer cutabel, stelde Geursen eerder in tailormade denken en handelen.' Adformatie, het vakblad over re Dat kan volgens Geursen door een clame. 'De maatschappij veran merk meer als proces dan als sta dert de komende decennia in tisch geheel te beschouwen. 'Mer grijpend in de richting van een ken moeten meer en meer geïn postmoderne samenleving. En dat tegreerd worden in de dynamiek heeft gevolgen. Mensen zullen in van het leven. E n verschijnen in de nabije toekomst creatiever en verschillende gestaltes. Net als intuïtiever omgaan met de toene een mens dient een merk multi mende versnippermg en versnel minded te zijn, meerdere gezich ling der dingen. Het respect voor ten te hebben. Alleen op die ma zaken als toeval, instabiliteit en nier kun je erin slagen om de in onvoorspelbaarheid zal groeien en dividuele consument te bereiken. het wereldbeeld verschuift van Want elke consument heeft zijn een mechanisch in de richting van eigen merkbeleving. een meer biologisch. De mens is 'Het argument dat de uniformi niet langer een programmeerbare teit van een merkbeeld dan verlo computer.' ren gaat, wijs ik af. Sinds de con Het gevolg voor de reclamema sument zapt en zelf zijn eigen kers is, dat niet meer kan worden wereld creëert is hij zelf ook de volstaan met een gemiddelde reclamemaker geworden. De re boodschap die om de zoveel da clamemaker levert nu slechts de gen wordt herhaald. Geursen; 'Re bouwstenen.' clamemakers moeten ophouden Een voorbeeld van een merk dat met het gemiddelde als ideaal te op deze theorie zijn marketings zien. Dat zal wel lastig zijn, want trategie stoelt is volgens Geursen ze zijn gewend om te werken met Nintendo: 'E r zijn televisiespots, massacommunicatie naar massa's er is een 06nummer en er ver tegelijk. 'Maar zo adverteren is schijnt maandelijks een magazi achterhaald. Het idee dat je de ne. Daarnaast is het apparaat goed consumentenmarkt kunt beheer gedesigned en de software afge sen is verouderd. Daarvoor is het stemd op de vraag. Dat is de me gedrag van de consument eenvou thode nu: wachten totdat de con digweg te onvoorspelbaar gewor sument zelf het initiatief neemt den. Welke fles badschuim ga je en dan reageren.'
Bemscompetitie van start, KUBbeleggingsclub vergaarde ruim twee ton
'Beginnende beleggers moet je vaak tegen zi< Wie wel eens wat meer wil uitgeven dan zijn maandelijks basis beursje kan vanaf volgende week eens risicoloos uit zijn dak gaan. Dan start de European Stock Exchange Competition (ESEC), waarbij iedere deelnemer een startkapitaal van drie ton vrij te besteden krijgt. Een fictief bedrag, maar voor de winnaar liggen 10.000 harde guldens in het verschiet. Maar hebben studenten eigenlijk wel verstand van beleggen?
Rien Jans 'Ik heb zelf een jaar op de beurs gewerkt en er lopen daar echt geen gestudeerde mensen rond. Het geld verdienen, dat doen de snelle jon gens op de vloer. Je kunt er veel boeken over verslinden, maar be leggen leer je pas in de praktijk. Want wat gebeurt er bijvoorbeeld als Clinton morgen een autoonge luk krijgt? In dat ene praktijkjaar heb ik meer geleerd dan tijdens mijn hele studie economie.' Aan het woord is RolandJan ('zeg maar Roland') Notermans, be stuurslid van de ESEC. In 1990 or ganiseerde deze club voor het eerst een nationale beurscompetitie voor studenten. Toen vorig jaar voor het eerst ook 'particulieren' konden meedoen, verdwenen de studenten acuut uit de top 10. Tot de laatste dag stond er nog een student op de tweede plaats, maar door een mis lukte allesofnietspoging kegelde die zichzelf eruit. Om een herhaling van dat drama te voorkomen, koos ESEC dit jaar voor een gescheiden competitie. 'Wat wij met de beurscompetitie willen, is een proeftuin zijn voor de toe komstige belegger. Ook mensen die er weinig of geen verstand van heb ben kunnen op deze manier ruiken
aan de beleggerswereld', zegt No termans. 'We bootsen de handel weliswaar na, en we spelen wel met de echte koersen van Beursplein 5, maar een competitie werkt anders dan de realiteit. Als je echt belegt, probeer je je risico zoveel mogelijk te spreiden. Bij deze competitie nemen de beleggers juist zoveel mogelijk risico, is het all in the game. Maar dat geeft niet, het gaat erom dat je het wereldje leert ken nen. Ik zeg maar zo: je stapt ook niet in een auto zonder eerst te oefenen'.
kondigde, stegen de koersen! Begin nend beleggers moet je vaak tegen zichzelf beschermen, en dat is wel iets wat ze in een beleggmgsstudie club kunnen leren'. Beginners heb ben volgens hem vaak de neiging op het verkeerde moment in te stap pen, bijvoorbeeld als het al een lan ge tijd goed gaat met een fonds, en op het meest slechte moment er weeruit te stappen, bijvoorbeeld als een fonds juist is ingestort. Marge heeft een gemiddeld jaarlij ks rendement van 10 procent, dus Bruin weet waar hij over praat. De beleggingsclub heeft 18 fondsen in de portefeuille met daarin onder meer Frans Maas, Geveke en Ned schroef. De fondsen moeten niet te groot zijn, dan worden ze te onover zichtelijk, vindt Bruin. Toch mag een beetje Unilever er wel bij. Het f beleid is om niet meer dan tien pro cent van het eigen vermogen in een fonds te beleggen. De formule waar mee de twintigjarige club tot bo venmodale grootte is gegroeid, schuilt vooral in het marktconform handelen.
M
et een eigen vermogen van Voor de degene die zich dit jaar in ruim twee ton kan de beleg hetbeleggingsavontuurwilstorten, gingsstudieclub Marge bogen op raadt Bruin de cyclische fondsen aardig wat ervaring. Tweederde van aan (fondsen die wat gevoeliger zijn de 80 tot 90 leden studeert of stu voor economische ontwikkelingen, deerde ooit op de KUB. Hoewel nu bijvoorbeeld in de metaal of pa Marge een inschrijfgeld van 12,50 piersector), met het oog op het her per maand hanteert, zijn er momen stel van de economie in 1994. 'Daar teel slechts tien KUBstudenten in moet je dus een half jaar vóór zit de gelederen te vinden. Bestuurslid ten, maar wel wachten tot na de Bruin kan niet aangeven waarom de vakantie, want dat is een slappe animo van studenten voor de club tijd'. zo klein is. Wat hij wel weet, is dat de student Inschrijven voor de beurscompeti belegger minder van beleggen weet, tie (f 45,) tot 22 maart bij ESEC. dan hij zou willen. 'Ze krijgen wel Inlichtingen 0206160906. een manier van denken en doen aangeleerd, maar de praktijk is al ♦ De optiebeurs in Amsterdam tijd anders. Toen Philips laatst een [Foto; Enk van der Burgt] verlies van 900 miljoen aan
0^
18 maart 1993 ^UlSll V ü K S W t Een bonte verzameling artikelen met het thema toerisme en het milieu Geschreven door auteurs uit heel toerismevorsend Europa. En samen gesteld door ondermeer Jan van der Straaten, mUieueconoom aan de KUB De mternationale aanpak van het boek Tourism and tbe environment tekent de veranderende opvattingen over het thema. Want toerisme is smds 1992 geen zaak meer van de nationale en lokale autoriteiten alleen Van der Straaten pleit voor kleinschaligheid aan de ene kant en voor Europese regelgeving aan de andere kant. Anders gaat het Europees toe risme een sombere toekomst tegemoet.
Milieueconoom in bundel met Europese toerismeinzicbten
'De toerist zaagt de tak waarop hij zit voor een heel stuk zelf door' Pascalle Cappetti
D
e vrijetijdwetenschapper Jan van der Straaten is een fervent alpinist ('Als ik door de Alpen loop, heb ik het gevoel dat het een beetje mijn bergen zijn'). Maar wat hij iedere keer weer in de ber gen aantreft, stemt hem droef. Het landschap is verpest door duizen den skiërs die jaarlijks van de ber gen roetsjen. Hellingen worden afgevlakt om het de winterse sportievelingen niet al te moeilijk te maken, ladingen dynamiet bla zen rotsblokken weg opdat obsta kels verdwijnen, bomen sneuvelen zodat nieuwe pistes kunnen wor den georeerd en namaaksneeuw waarvoor zeer veel energie en water benodigd is maakt skiën mogelijk, ook bij kwakkelende weersomstandigheden. Een kunstmatig landschap is het gevolg. De skiënde vakantieganger heeft dit zelf nauwelijks in de ga ten. In de winter en het vroege voorjaar i m m e r s , bedekt een mooi, dik pak sneeuw de zonnige hellingen. In de zomer zijn de ber gen echter kaal en verlaten; voor de toerist niet aantrekkelijk ge noeg en onmogelijk nog agrarisch te bebouwen.
bet waren teisterde twee en drie jaar geleden de kust. Zwemmen was gedurende hele zomers onmo gelijk. Dat was een flinke strop voor de toeristische sector. Zo'n half tot één miljard gulden ging er verloren. Geen kleinigheid.' Oorzaak en gevolg zijn volgens Van der Straaten in de toeristische sector altijd heel sterk verbonden: 'De toerist zaagt de tak waarop hij zit ook voor een heel stuk zelf door. Het is heel moeilijk om de effecten, ontstaan door het toeris
procent af. E en schrikbarend gege ven voor de toeristische sector aldaar. De economie is voor een groot deel afhankelijk van de mil jarden peseta's die de toeristen jaarlijks besteden. Hoog tijd voor een complete omslag in het den ken over kwaliteit en gastvrijheid. In Almeria bijvoorbeeld, kwam de riolering tot voor kort vlak bij het strand in zee. Recent heeft men de pijpen zes kilometer verder in zee laten uitkomen. Van der Straaten: 'Dat is wel een verbetering, maar zodra de wind van de verkeerde kant komt, wordt het afval alsnog op het strand neergezet. Zuive ringsinstallaties zijn hard nodig, maar de Spanjaarden zijn nog niet zover. Dat heeft behalve met be wustzijn, natuurlijk ook met de miljoenenprijs van zo'n installatie te maken.' Met angst beziet Van der Straaten de ontwikkelingen aan de westkust van Turkije. 'Hier ontstaat eenzelfde situatie als in Spanje', voorspelt hij. 'Daar komt nog bij dat het toerisme daar een grote impact heeft op de sociale en culturele structuur van de ge meenschap. De toeristen projected ren hun westerse denkbeelden op de plaatselijke bevolking, een zorgwekkende ontwikkeling.' Een groen imago staat inmiddels bovenaan het verlanglijstje van veel toeristische steden en dorpen. Autovrije binnensteden komen steeds meer voor. De toerist eist dat en heeft de afgelopen vijf jaar zijn wensen drastisch gewijzigd. Wanneer hieraan niet wordt vol daan, verlegt hij eenvoudig zijn keuze. 'Sla de zaterdagbijlagen van de dagbladen er maar op na', zegt
Van der Straaten.
V
oor het boek Tourism and the environment ontwierp Van der Straaten een theoretisch mo del dat de relaties beschrijft tus sen een sociaal systeem waarin economische beslissingen worden genomen, en een natuurlijk sys teem. Met het model zou inzicht verkregen moeten worden in de mechanismen die het ecosysteem aantasten. Ook kan Van der Straa ten daarmee analyseren of het de omgeving niet teveel belast als het toerisme zou toenemen. Het model paste hij toe op twee situaties Isola 2000 (skioord in ZuidFrankrijk) en Grande Traver sata della Alpi (GTA, langeaf standwandelpad in NoordItalië). De GTA is een toeristisch project dat wordt gestimuleerd door de regionale autoriteiten, waardoor winsten en werkgelegenheid vol ledig ten goede komen aan de plaatselijke bevolking. Van het particuliere project Isola 2000 door één bank gefinancierd profi teert niemand, behalve de beleg ger. Werknemers en consumptie goederen komen van buiten de vallei. E en geheel nieuwe infra structuur moest worden aange legd, terwijl de ontwikkeling van de GTA de bestaande infrastruc tuur nauwelijks aantast. Isola 2000 heeft bovendien een vernie tigende werking op het ecosys
♦ Jan van der Straaten: 'Kleinschalig beleid combineren met regelgeving op centraal niveau'. [Foto: Rien Siers]
De Franse Alpen zijn er het ergst aan toe, meent Van der Straaten. Niet alleen heeft erosie en boskap het landschap flink toegetakeld, ook horizonvervuiling maakt een verblijf er niet aangenamer op. 'Romantische bergdorpjes kom je niet tegen. Het zijn Retorten, zo als de Duitsers zeggen: in een rea geerbuis klaargemaakt en daar kant en klaar neergegooid. Het doet gewoon pijn aan je ogen.'
H
et achterlaten van afval, het veroorzaken van lawaaiover last, het vertrappen van regenwou me, te isoleren. Voor de toeris den en ander natuurschoon en het tische sector is het heel gemak parkeren van auto's hebben een kelijk om te zeggen de industrie direct effect op de kwaliteit van de en de landbouw veroorzaken veel leefomgeving. De uitstoot van uit meer last. Maar dan kom je niet laatgassen, de verspilling van elek ver.' t r i c i t e i t nodig om skiliften Door deze wederzijdse afhanke draaiende te houden en de boven lijkheid én het toegenomen mi genoemde maatregelen om skige lieubewustzijn van de toerist, is Van der Straaten, 'activiteiten, bieden aantrekkelijk te maken, de toeristische sector volgens hem natuur en cultuur zijn de kembe beïnvloeden de natuur ook, zij het min of meer gedwongen iets aan grippen waar het tegenwoordig veel minder direct. De gevolgen het milieu te doen. 'Daar komt om draait. Massatoerisme is uit, mogen dan wel niet meteen zicht zo'n bedrijfstak niet onderuit. Dit ecotoerisme is in.' baar worden na één vakantietrip, besef is er overigens pas sinds en ngebreideld massatoerisme is gevaarlijk en onomkeerbaar op de kele jaren. De toerist pikt het niet volgens hem ook helemaal lange termijn zijn ze wel. Zure meer als zijn zwemwater is ver niet nodig. De bescherming van regen, broeikaseffect en aantasting vuild.' kwetsbare gebieden en de bevor van het landschap, zullen de men dering van duurzaam toerisme sen op hun weg tegenkomen. Toch wil Van der Straaten de toe Het milieubewustzijn dringt maar kunnen best hand in hand gaan, if rist niet de zwarte piet toespelen. langzaam door, maar heeft inmid well planned and managed, zoals 'Neem de Adriatische kust bij Ri dels ook ondememers en overheid de E uropese Gemeenschap het in mini in Italië. E en enorme algen aan de oostkust van Spanje be 1992 zei. Hoe die planning en dat plaag waaraan de agrarische sec reikt. Het aantal overnachtingen management emit moet komen te tor en de industrie grotendeels de aan de dichtgebouwde kuststrook zien, zegt het handvest niet. 'We neemt ieder jaar met ruim tien staan pas aan het begin', erkent
Massatoerisme is uit, ecotoerisme is in
O
teem in het Franse berggebied. De wandelpaden en de diverse over nachtingsplaatsen in de Italiaanse bergen grijpen slechts weinig in het landschap, de bodem en het water. Uit de toetsing bleek dat integra tie een belangrijke voorwaarde is voor een succesvol en verant woord beheer van het toerisme. Het Isola 2000 project is voor Van der Straaten een voorbeeld van hoe het niet moet. Kleinschalig beleid zou moeten worden gecom bineerd met regelgeving op cen traal niveau. Voor dit laatste ziet hij een rol weggelegd voor de E u ropese Gemeenschap. 'Het zou niet bij adviezen moeten blijven. Zo bestaat er een aanbeveling dat bij een sneeuwlaag van minder dan twintig centimeter de liften moeten worden stilgezet. Denk je nu echt dat men zich daaraan houdt?'
Als vliegen kwamen ze op haar af 'Het is niet een kwestie van een boek openslaan en daar een theoretisch onderwerp uit pik ken. Zo werkt het niet. Je denkt over een onderwerp na. Na mijn studie wiskunde, specia lisatie informatica, heb ik me in databases verdiept. Uit in teresse, maar vooral ook om dat er een enorme behoefte is aan databases vanuit bedrij ven, heb ik voor dit promotie onderzoek gekozen. Er is zeer veel behoefte aan interactie tussen de verschillende data bases van bedrijven. Er doen heel wat ideeën de ron de over het opslaan van gege vens. Er zijn verschillende mo dellen voor databases. Op een zeker ogenblik onstaat de be hoefte om de database in het ene model om te zetten naar de database van het andere mo del.Te laten integreren. Klinkt moeilijk, maar het is minder droog dan je denkt. Vergelijk het maar met het vertalen van het Nederlands naar het Frans. Mijn proefschrift over databa ses is slechts het theoretische aspect. Daarin onderbouw ik fundamenteel mijn stellingen. Maar er is ook nog de praktijk. Het construeren van software is een onderdeel geweest van mijn promotieonderzoek. Mijn studie wiskunde kwam formeel wel van pas bij mijn onderzoek, maar was niet echt nodig. Wiskunde is zo ontzet tend breed en een losse studie informatica bestond in mijn tijd nog niet. Ik was een van de
weinige vrouwen in het infor maticawereldje. Vooral op conferenties werd je met dat feit geconfronteerd. Daar lie pen bijna alleen maar mannen rond. Ze kwamen gewoon als vliegen op me af. Wilden alle maal uittesten wat je weet en wat )e kan. Bij een man zouden ze zoiets niet zo snel doen. In het begin had ik daar wel moei te mee, met die aandacht, maar ik bleef mezelf. Je moet je in zo'n situatie niet anders voor doen dan je bent. Op een gege ven moment word je gewoon geaccepteerd binnen zo'n groep. Inmiddels zijn er heel wat meer vrouwen in dat infor maticawereldje terecht geko men. Het is een drukke tijd geweest. Mi)n gezin, college geven en onderzoek doen. Ik heb al een dochter, wat veel aandacht ver eist. Tijd voor hobby's heb ik gewoon niet, ik hoop dan ook dat het binnenkort allemaal wat rustigerwordt. De behoef te om iets nieuws te gaan doen is er echter wel. Ik zou het dan in dezelfde onderzoekssfeer zoeken. Maar van april tot en met augustus heb ik zwanger schapsverlof, dus echt grote plannen zijn er nog niet.' [BS] Vrijdag26maartom 14.15ver dedigt drs. Olga M. F. de Troyer haar proefschrift geti teld On data, schema transformations. Promotor is prof dr. R.A. Meersman, hoog leraar Informatica aan de KUB.
1 8 maart 1 9 9 3
4lJNIVERSg|— universiteiten zijn niet hetzelfde, nee, ze zijn verschillend. Dat heeft de Ar.sterdamse collegevoorzitter Jankarel Gevers al die tijd willen beweren als het ging om het Nederlandse stelsel van hoger onderwijs. Hij reageert op de Te Berde bijdrage van KUB-rector De Klerk in Univers nr. 22.
9 Te Berde is de opiniepagina van Univers. Deze staat open voor bijdragen over wetenscliap, onderwijs en universitaire Itwesties die de KUB en TFT betreffen.
'M rangordes van universiteiten geloof ik maar zeer ten dele' W'^M^H^^ K
D
e afgelopen weken heb ik mij enkele malen publiekelijk uitgelaten over het Nederlandse stelsel van hoger onderwijs. Ik heb daarbij onder andere de weinig originele, en misschien daarom soms onderbelichte stelling verkondigd, dat universiteiten niet hetzelfde, maar verschillend zijn. Niemand die dat betwist. De eventuele controverse beperkt zich tot de vraag, of je erover praat of erover zwijgt. Ik koos voor erover praten. Op een of andere manier komt me dan vaak de universiteit in Tilburg over de lippen, als ik naast mijn eigen Amsterdamse universiteit een andere wil zetten. Dat heeft vast te maken met mijn affiniteit voor het Brabantse en met mijn vermoeden, dat de Brabantse universiteit een hele mooie, maar andere universiteit is, zonder dat daar veel misverstanden over hoeven te ontstaan. Ik reageer dan ook graag op het betoog van de Tilburgse rector magnificus in dit blad (4 maart jl.) om de laatste sporen van wellicht toch nog overgebleven misverstan-
universiteit moet niet iets anders willen zijn dan ze is. Tilburg moet geen Amsterdam willen zijn en omgekeerd. Gelukkig zijn we voorbij het zeer onvruchtbare stadium waarin bijvoorbeeld Tilburg, Rotterdam of Maastricht zich een soort gemankeerde universiteiten voelden, uitsluitend omdat ze niet hetzelfde als Amsterdam of Utrecht waren. Nu we dat voorbij zijn, kunnen we ons afvragen wie of wat we wel zijn. Daar heb ik wat pogingen toe gedaan en ik merk, dat de Tilburgse rector dat ook doet. Neem economie. Hoewel ik weet dat het nog niet zo is, vind ik het wel nastrevenswaard, dat het studeren van economie in Tilburg en Amsterdam iets herkenbaar anders zou kunnen zijn. Sterker: als universiteiten zouden functioneren, zoals ze zouden móeten functioneren, zou het eigenlijk heel gek zijn wanneer in het wat kalmere Tilburg, economen zouden worden opgeleid langs dezelfde weg en mogelijk ook eel interessanter is de meer be- nog met hetzelfde resultaat als in wuste invulling van de ver- het brede, alle faculteiten omvatschillen, waarvoor ik pleit. Een
den uit te wissen. Om te beginnen een open deur. Wat evident anders is, is natuurlijk niet op dezelfde evidente manier beter of slechter. Ik beweer dat de Amsterdamse universiteit groter, breder, 'klassieker' is dan de Tilburgse; ik zou niet durven of kunnen beweren dat ze beter is, of meer of minder 'academisch'. In rangordes van universiteiten geloof ik maar zeer ten dele. Rangordes van disciplines of onderdelen daarvan, dat lijkt me zinnig, maar dan onderscheiden voor onderwijs en onderzoek en veranderlijk in de tijd. Prof. De Klerk heeft volkomen gelijk dat voor dat doel kwahteitsbeoordeling door externe instanties bestaan, waarbij Tilburg net zoveel kans heeft om goed te scoren als Amsterdam. Op basis daarvan samenvattende universitaire rangordes maken is niet veel meer dan simplificerende journalistiek.
Boek &) Glamouï Karel van de Graaf is géén opvolger van de Adriaan van Dis, hoe graag hij dat ook zou willen. Karel vult zijn zaterdagavondprogramma weliswaar met boeken, maar of hij ze ook gelezen heeft is uit zijn vraaggesprekken niet op te maken. Afgelopen zaterdag ontving hij Donna T a r t t , de achtentwintigjarige schrijfster van de Amerikaanse bestseller De verborgen geschiedenis. Tartt werd door Karel over van alles en nog wat doorgezaagd Is denken lekkerder dan seks! Klopt het dat je grootvader je twee jaar lang volstopte met whisky en codeïne! Voel je je meer thuis in Manhattan dan in Mississippi'! maar niet één woord werd gewijd aan de reden van Donna Tartt om naar Nederland te komen: haar boek. Onaangeroerd en met ongebroken rug lag De verborgen geschiedenis te glimmen op Karels presentatietaf el. De kijker zal desondanks tevreden geweest zijn en wellicht is het hem niet eens opgevallen dat Karel niets over Tartts boek vroeg of vertelde. Wie niet stilstaat bij de verborgen verleiders in dit soort journalistiek
V
zou zelfs kunnen menen dat Karel bijzonder intelligente vragen stelt, maar dat is louter schijn. Na elk antwoord kijkt Karel zijn gesprekspartner peinzend aan, alsof hij overweegt welke van de talloze vragen die nu in hem opwellen het beste gesteld kan worden. Vervolgens wendt hij zijn gezicht schuin naar boven en terwijl zich een diepe frons in zijn kale voorhoofd nestelt draait hij weer terug naar de tafel en formuleert bedachtzaam de volgende vraag. De naïeve toeschouwer leidt uit dit ritueel af dat tussen het gegeven antwoord en de nieuwe vraag diepzinnige verbanden liggen, verbanden waar hij in zijn onkunde geen weet van heeft. Maar Karels ritueel is pure flauwekul. Want wat de geïnterviewde ook antwoordt, de volgende vraag ligt al lang klaar en is, naar ik aanneem, niet door Karel bedacht maar door de redactie van zijn programma. De gewichtigdoenerij van de presentator heeft dan ook maar één doel: te verhullen dat hij op geen enkele wijze ingaat of doorvraagt op datgene wat zijn gast te berde brengt. Dat is een groot verschil tussen Karel van de Graaf en Adriaan van Dis. Van Dis nam zijn sprekers wel
tende, roerige Amsterdam. Beide zouden er juist een eer in moeten stellen om onze specifieke sterke en wellicht ook zwakkere - kanten weerspiegeld te zien in accenten in de opleiding en in het onderzoek. Gek eigenlijk, dat zoiets nu klaarblijkelijk zo weinig gebeurt, of geven we het alleen maar niet toe? Dat de Amsterdamse economie dicht bij het financiële centrum Amsterdam zit en de Tilburgse economie, bi)voorbeeld, naast een van de grootste HBO-opleidingen van het land, zou toch wel enig merkbaar effect op beide faculteiten mogen hebben. Amsterdam zou heel voor de hand liggend in andere aspecten beter moeten zijn dan Tilburg. Een kleine universiteit zou bovendien een andere aantrekkingskracht moeten hebben dan een grote stadsuniversiteit. Het lijkt me allemaal nogal vanzelfsprekend. Het ongewone is juist, dat we daar in Nederland zo moeilijk over praten. Alleen wie te lange jaren de geest van de generaliteitslanden heeft opgesnoven, kan in het van-
serieus en zijn programma's waren spannend omdat niemand, van Dis incluis, van te voren wist waar het gesprek eindigen zou. Bovendien sprak Van Dis over boeken en stelde alleen persoonlijke vragen als die in het licht van iemands schrijversschap relevant waren. Een dag vóór het vraaggesprek met Donna Tartt interviewde Nova de kersverse P.C. Hooft-prijswiimaar
Gerrit Komrij, van wie deze week het boekje/ntimiteiten verscheen. Wie zou verwachten dat het programma op dezebelangrijke literaire prijs, of op Intimiteiten in zou gaan kwam bedrogen uit. Komrij mocht wat vertellen over het gebruik van de tram in onze hoofdstad en over het feit dat hij, woonachtig in Portugal, op een Nederlandse krant geabotmeerd is. Maar aan zijn
zelfsprekende iets minderwaardigs ten opzichte van Tilburg beluisteren. Dat geldt stellig niet voor de rector van Tilburg en daarom geloof ik eigenlijk dat we het eens zijn.
nieuwe boek werd geen woord vuil gemaakt. Interessant is dat deze oppervlakkige schrijversglamour een van de belangrijkste thema's van Intimiteiten vormt. De boekennachten, de nominatie-humbug en de literaire pagina's, die in diepgang de sportpagina's naar de kroon proberen te steken, zijn er volgens Komrij vooral ten bate van de uitgevers en de redacteuren van literaire supplementen. De schrijvers zien hun geesteskinderen met pijn in het hart ten onder gaan in amusementsprogramma's a la Karel en het lezerspubliek wordt steeds minder op de hoogte gehouden van datgene waar het m de literatuur werkelijk om draait. Hoewel Komrij erkent dat 99 p u n t 99 procent van de mensheid zonder ooit ook maar één boek gelezen te hebben probleemloos de weg naar het graf kan vinden, is literatuur voor hém van levensbelang. Het is als eten en ademen. Zonder dat kun je niet leven. Een uitspraak als deze is meteen een van de meer intieme bekentenissen uit het boekje. Hoewel de uitgever op de vouwflap belooft dat Intimiteiten het meest persoonlijke boek van Komrij is.
A
msterdam, Groningen, Utrecht en Leiden zijn de vier grote, klassieke, complete rijksuniversiteiten, de lasten en de lusten van hun geschiedenis dragend. Daar hoort Tilburg niet bij. Niets om over te treuren, want zo is het nu eenmaal. Jong, kleiner, en gespecialiseerd zijn, lijkt me ook heel uitdagend. Als bestuurders staan we er allemaal voor om het specifieke deel van het culturele goed dat ons is toevertrouwd te koesteren. Wie dan toch een klassieke universiteit inspirerender vindt kan altijd naar Amsterdam komen. Er zitten er vast ook in Amsterdam die Tilburgse lucht zouden willen ademen. Jankaiel Gevers, voorzitter CvB, Universiteit van Amsterdam
valt er maar weinig te lezen wat bijvoorbeeld de abonnees van NRC Handelsblad, waarvoor Komrij elke week een column schrijft, niet al lang wisten. Komrij heeft het te hooi en te gras over van alles en nog wat, maar zwijgt als het graf over persoonlijke zaken. Wie vijfentwintig gulden neertelt om iets te weten te komen over de zieleroerselen of de huiselijke bezigheden van de gelauwerde schrijver zal zich bekocht voelen. Wat we wél lezen zijn redenen die Komrij heeft om zijn privéleven buiten schot te laten. Zoals de verarming die een schrijver voelt wanneer hij iets op papier gezet heeft om het aan de buitenwereld prijs te geven. Dan heb ik wéér iets van me zelf gegeven en ben ik wéér iets kwijtgeraakt. Iedereen die om literatuur geeft moet Komrij's zwijgen toejuichen. Want als een schrijver zwijgt over zijn privéleven, zijn journalisten wel gedwongen om zich met diens boeken te gaan bezig houden. Gerrit Komrij Intimiteiten. Arbeiderspers f. 24.90
1 8 maart 1 9 9 3
1 8 maart 1993
—lUNIVERSMil
HUNIVERSfgl
Hoogleraar ontwerpt 'waterdicht' Blackjack Simulation Program
'De casino's zullen hier niet blij mee zijn Hij houdt niet van gokken, maar is sinds kort in staat het casino met Black Jack te verslaan. Een echt Eurekagevoel heeft de hoogleraar Waarschijnlijkheidsrekening en Mathematische Statistiek er niet aan over gehouden. Na een halfjaar puzzelen heeft hij een strategie ontwikkeld waarbij de speler een winstkans kan krijgen die boven de 50 procent ligt. Vorige week woensdag hield hij voor het CentER er een lezing over. Prof.
puzzelen. Waar anderen zouden stoppen, ging hij door. Het heeft toch iets van de gekke professor. Van der Genugten treedt met zijn onderzoek in de voetsporen van de Amerikaanse statisticus Thorp die in de jaren zestig een programma ontwikkelde om de casino's van Las Vegas (waar met één stok kaarten gespeeld wordt, in Nederland speelt men met zes) op te blazen. Zijn boek Beat the dealer bevatte relatief eenvoudige strategieën die de spe ler een voordeel gaven boven het huis. De Amerikaanse casino's voelden al vroeg nattigheid en veranderden enkele spel regels, waarmee Thorps ideeën de prullenbak in konden.
wakker van. Alwéér een?, zeggen ze in het Scheveningse Kurhaus. 'Maar goed, het is een professor. Die zal er wel lang over nagedacht hebben.' Michel Knapen
H
Er is een harddisc van honderddui zend gigabyte nodig om alle moge lijke kaartcombinaties op te slaan. Met wat minder hardware kan zijn programma gerund worden. E en razendsnelle computer om de enor me berekeningen uit te voeren. Statistiek voor (ver)gevorderden. En, ondanks dergelijk technolo gisch vemuft en wetenschappehjke hoogstandjes is vooral veel geduld vereist, en veel menselijkgeAeugen dat grenst aan het fotografische. En veel geld, heel veel geld om het casino te verslaan. Maar het kan, volgens Van der Genugten. Kamer 832, gebouw B van de uni versiteit. De werkkamer van prof. Van der Genugten laat over zijn vak niets te raden over. Een pc staat al twee weken te loeien en rekent een razend gecompliceerd statistisch programma door. Op de grijze ar chiefkasten ligt een aantal dobbel stenen, uitgevoerd in meerdere kleuren en formaten. E r staat een hartenaas speelkaart, een halve meter groot, met de beeltenis van de kamerbewoner. Van der Genug ten: 'Toch vind ik gokken helemaal niet leuk. Het is wel aardig om er aan te rekenen. De kick van geld vangen heb ik niet. Ik heb geen enkele behoefte om het echt te gaan spelen.' Het kaartspel kan ook met de com puter gespeeld worden, middels het Black fack Simulation Program. Van der Genugten heeft het speci aal geschreven om de optimale én de meest praktische strategie te vinden. 'Dan moet je kansreke ningen uitvoeren. Sommige zijn zo ingewikkeld, die kun je niet meer analytisch doen, dat kan alleen nog met behulp van de simulatie. Dit
programma is in feite een combi natie van simulatie met allerlei moeilijke kansberekeningen.' Aan de hand van zijn simulatiepro gramma legt hij de regels van het spel uit. Splitsen, dubbelen, verze keren, even money, de speler moet regelmatig beslissen hoe te spelen. Het kan dus best ingewik keld worden, zegt de Basic Strategy (I) hoogleraar, ook voor de dealers, die vanwe Piir Splillm» fX = ge de inspanning elke drie kwartier afgelost Pur worden. Het programma oogt daarentegen eenvou dig. E nkele toetsen worden aangeslagen, en de c o m p u t e r speelt zelf, en tégen zichzelf, met de opti male strategie. De Hard Doublinr fX doubledownl snelheid van het pro De»lercud A 2 3 4 5 6 7 8 9 10 gramma is ongeveer Sum zoals het inwerke H9 X X X X X ^ lijkheid gaat, ander HIO X X X X X X X X Hll halve m i n u u t per X X X X X X X X S19 spelletje. Voor iedere S20 stap moeten er zo'n 100.000 bereke Minima] Standing Sums ningen uitgevoerd Dealeiurd Sam worden. Dat gaat ie Haid 13 13 12 12 12 dermenselijk vermo Sofl 18 18 18 18 18 gen te boven, erkent ook Van der Genug ten, en is dus als zo danig niet toepasbaar aan tafel. Met een zakcomputer kom je de speelballen niet in, zelf pen en papier zijn er verboden. Dus heeft ook Van der Genugten syste men bedacht, die hij ingedeeld heeft in drie categorieën, met oplopende moeilijkheidsgraden. 'Neem je ge noegen met een lagere winst, dan is er een praktische strategie die uitvoerbaar is. Een tweede is beter, derde nog beter maar dan moet je nog lager dan 50 procent. 'Gemid ook heel veel onthouden.' deld zal men na een groot aantal spelletjes één procent verliezen. Als lack Jack is een behen je dat tien of twintig keer speelt, zal digheidsspel, ook al niemand dat merken. Wil je er als heeft de Hoge Raad het individu last van krijgen dan moet kbenoemd als een kans jehetbehoorhjkvaakdoen, een paar 'spel. De speler ('box maanden om er zeker van te zijn dat houder') heeft dus eni je er flink geld op toelegt. Zouden ge invloed op het spelverloop. De de winstkansen omgekeerd zijn dan winst en verhesmarges lopen uit zou je ook een aantal maanden een van vijf procent negatief, als moeten spelen om behoorlijk te men de bank ('dealer') imiteert (Van kunnen winnen.' der Genugten: 'dat is ontzettend Bij roulette zal dat niet gebeuren, stom spelen') tot plus een half pro weet Van der Genugten. Je zult de dealer niet verslaan, hij verslaat cent, bij optimaal spel. Franse Roulette, vertelt Van der jou. Bij Black Jack heb je invloed op Genugten, is een puur gokspel het spel, het hangt dus van de stra waarbij men het spel op geen enke tegie af die je speelt, of je wint. Je le manier kan beïnvloeden. Men krijgt beslissingsbevoegdheid. kan inzetten op zwart en wit, maar Speel je dom, dan zit die winstkans vanwege de nul is de speler altijd in onder de 50 procent, en speel je slim, het nadeel. Omdat er voor die nul dan zit je er boven. 'Maar voor dat een speciale regels is, is de winst laatste moet je behoorlijk verstand kans iets hoger dan 18/37, maar wel van het spel hebben. Gaat iedereen
B
i
^
De speler met de beperkte beurs kan beter een strategie spelen waarbij de kans op kapitaalverlies mini maal is. Daar is weer een andere tabel voor: niet echt moeilijk, zegt Van der Genugten, maar kost toch wel enige oefening. In de beste strategie houdt de spe ler dus rekening met de tienratio, de dealerkaart en zijn eigen som en voor al die mogelijkheden zijn nu tabellen gemaakt. 'Dan kom je aan die zeventiende cent, als de biedstrategie tenminste is: mini maliseren van de verlieskans. Het
De regels van Black Jack wijken op een aantal punten af van het huis , tuin en keukenéénentwintigen. Men speelt met zes complete stok ken, dus 312 kaarten, die in een slof zitten. Alle plaatjes hebben de waarde tien, de de aas telt voor één of elf. Voordat de kaarten gedeeld worden, moeten de spelers inzet ten. Bij de goedkoopste tafels van Holland Casino kan die inzet varië ren van vijf tot vijfhonderd gulden per spelletje. Als de spelers hebben ingezet (er zijn er maximaal zeven), gaat de croupier [dealer] delen. ledere spe ler krijgt een kaart, dan neemt de dealer er zelf een, vervolgens krij gen de spelers een tweede kaart (de dealer slaat zichzelf nu over). De kaarten liggen met de waarde naar boven, iedereen kent ook de samen stelling van de stok. Met deze in formatie moeten de spelers nu een beslissing nemen, om uiteindelijk de 21 te benaderen. In de meest eenvoudige situatie hebben ze de keuze tussen trekken [draw] of passen [stand). Het resultaat hier
van is: kapot [busted], 21, of tijdig gepast. E en speler die kapot gaat, verliest altijd, ook al komt de bank nadien boven de 21. Na deze ronde gaat de bank spelen. Heeft deze 16, dan moet hij trekken, bij 17 moet hij passen. Krijgt de bank een aas, en kan hij met die aas tussen de 17 en 21 komen, dan moet deze als 11 [soft aas) geteld worden. Een volgende spel gaat verder met de bestaande stok, de gespeelde
De methodeVan der Ge nugten levert wél een posi tief resultaat op. Niet de eerste avond wellicht, ook niet de tweede, misschien dat de eerste week of de eerste maand nog weinig oplevert, maar op de lange duur stroomt het geld bin nen. Afhankelijk van de inzet natuurlijk. Soms is het verstandig om heel ruig te spelen, met grote bedra gen, maar het gevaar be staat dat men dan grote bedragen verliest. Het voor stel om mét Van der Genug ten en mét zijn systeem in het achterhoofd, en mét honderd (!) gulden een avondje te Black Jacken, wordt door de hoogleraar hard weggelachen. Probeer het maar eens met tien duizend piek, dan praten we wel verder.
Ben van der Genugten beats the dealer. H et casino ligt er vooralsnog niet
et schemert over het E indhovense Wilhelminapark. De duisternis valt in als de Tilburgse hoogleraar dr. Ben van der Genugten voor de zoveel ste avond zijn computer aanzet. Pilsje erbij, de vrouw zit beneden. De ideale omgeving om verder te sleutelen aan het Black Jack Simu lation Program, de zoektocht naar de ultieme strategie om het casino te verslaan m de deftige variant van éénentwintigen. Ingewikkeld, zegt hij, het gaat immers om een com binatie van kansberekening, systeemconfiguratie en simulatie. Het programmeren ziet hij als een stukjebijscholing,oinhiitehli]ven in de informatica. Het is wellicht de zoveelste poging in de ge schiedenis, maar dit, aldus Van der Genugten, dit werkt, en is zelfs in de praktijk uit te voeren: 'De casino's zullen hier niet blij mee zijn'.
mensen zijn die dit van buiten gaan leren.' De meest simpele tabelletjes gaat uit van de beginstok met 312 kaar ten. Afhankehjk van de dealerkaart en de som van de eigen kaarten is af te lezen of het verstandig is te splitsen, te dubbelen en te passen. Zo blijkt: is de dealerkaart 2 en de spelerssom een harde 13, dan kun je beter passen; isie 12dan trekken. De drie tabellen dienen uit het hoofd geleerd te worden. De vaste klanten kennen deze ook wel. 'Speel je dit, dan kun je echter niet
winnen, kent dus iedereen die stra tegie, dan neemt het casino natuur lijk maatregelen want anders gaan ze failliet. Dat versta ik dus onder beat the dealer: kun je een strate gie vinden die je uiteindelijk in het voordeel brengt. Dat wil dus ook zeggen dat je dat niet na een avond al zult merken, je kunt op die avond nog best wel flink verliezen.' Bij Holland Casino in Schevenin gen leveren Van der Genugtens opvattingen slechts gereserveerde verbazing op. M. Wildemans, chef Algemene Zaken is de rustigheid zelve en vertoont geen spoor van paniek. Alwéér een?, zegt zijn col lega E. van Dijk. 'Dit soort voorstel len is er te over. Sla de kranten er maar eens op na. In de kleine ad vertenties worden dagelijks derge lijke systemen aangeboden.' Van Dijk ('ikben niet cynisch, nee hoor') zegt echter niets voor onmogelijk te houden: 'Dapper van die hoog
leraar, zeg. Iedereen is er nieuws gierig naar, en als het écht lukt is het heel opzienbarend. Wanneer komt die man spelen? Dat is dan een historisch moment. Het is toch een professor, dus die zal er wel lang over nagedacht hebben.'
V:
'an der Genugtens interesse voor Black Jack vloeit voort uit eerder speurwerk naar de geheimen van het Golden Ten spel. Om de behendigheidsgraad van beide spelen te vergelij ken was een optimale strategie nodig van Black Jack. Van het een kwam het ander. Het heeft hem ongeveer een half jaar gekost, voornamelijk werk in de avonduren. Twee studenten hebben hem in een eerder stadium geassisteerd ('fouten eruit gehaald') en er een scriptie over geschreven. En hij maar puzzelen, puzzelen.
♦ Prof. Van derC en de Black Jacktafel in het t sino Scheveningen: 'II en helemaal niet leuk en heb fle behoefte om het echt te gaan [Foto's: Erik van (
De fijne kneepjes van het spel zal men in de methode Van der Genugten wel heel degelijk onder de knie moe ten hebben, de beginnende Black Jackspeler kan het meestal wel vergeten: 'Die speelt bijvoorbeeld hetzelfde als de bank, dat lijkt dan het meest voor de hand liggende. Het is mooi sym metrisch, je zult dan wel ongeveer quitte spelen. Niet waar dus. Als je het zó speelt heb je een verlies van zo'n 6 procent dus kun je beter gaan rouletten.' Die 6 procent kun je vrij eenvoudig verbeteren door wat trucjes uit het hoofd te leren maar je moet er behoorlijk aan werken om van dat negatieve naar het po sitieve te komen. Van der Genugten heeft de spelre gels van de Holland Casino's nauw keurig bestudeerd. Zijn inzet: is er een strategie die je ook in de prak tijk kunt spelen, en waarbij de winstkans meer is dan 50 procent. 'Dat kan. De marges zijn wel erg klein je moet lang wachten tot het zover is. Het nadeel is ook dat je met een flinke zak geld naar het casino moet want je moet er rekening mee houden dat wanneer je die optima le strategie speelt, je intussen toch flinke bedragen kunt verliezen. De balans slaat uiteindelijk wel door maar dat wil niet zeggen dat je niet kunt verliezen.' Gemiddeld houdt iemand die iedere keer één gulden inzet, anderhalve cent over. 'Toch is dat op den duur voldoende om de casinohouder failliet te maken.'
D
insdagavond, Hol land Casino Sche veningen. Van der G e n u g t e n ver baast zich erover dat er zoveel men sen 'ontzettend stom' spelen en het toch leuk vinden om aan de tafels te Black Jacken. 'Ze zouden veel beter roulette kunnen spelen.' Het valt hem ook op dat er mensen zijn die al met tabellen werken. 'Als iedereen die in zijn hoofd heeft, zouden ze met Black Jack een stuk minder verdienen.' E n dat is nou juist het geheim van zijn methode. Van der Genugten: 'Er zullen heus
verschil tussen de beste strategie en die van nummer twee is wel ont zettend klein. Déze kun je dus ook beter volgen in plaats van die pro fessionele strategie.'
V
an der G e n u g t e n speelt in Schevenin gen niet mee. 'Ge middeld speel je op een avond 200 spel letjes. En je wint niet meer dan een gulden. Dan ga ik lie ver naar het café. Het heeft geen enkele zin als je incidenteel speelt.
hij verhoogt zijn inzet (de helft extra); hij wint twee keer de inzet (bij Black Jack van de dealer), of hij is zijn verzekeringsinzet kwijt (bij geen Black Jack). Een andere regel betreft even mo ney. De bank heeft een aas en een behoorUjke kans op Black Jack, en een speler heeft Black Jack. Hij kan er op gokken dat hij ermee wint en de bank niet. Hij krijgt dan niet één keer maar anderhalf keer de winst; krijgt de bank toch Black Jack dan krijgt de speler niks. Hij kan in dit bijzondere geval zeggen: geef me direct maar mijn geld, maar dan krijgt hij niet anderhalf keer maar één keer de winst. Daarnaast zijn kaarten belanden op een aparte sta er nog regels omtrent splitsen (een pel. Het zijn de bijzondere gevallen speler krijgt twee gelij ke kaarten en die het spel spannend en gecom kan met twee hoopjes verder spe pliceerd maken. Wie met de eerste len). Hij kan dan geen Black Jack twee kaarten 21 heeft (aas en 10), meer krijgen. Is er een 'gunstige' heeft Black Jack (winst: l'/i maal kaartcombinatie (de som is bijvoor de inzet). Dat is altijd meer waard beeld 9, 10 of II) dan kan hij dub dan elke andere combinatie van 21. belen: de inzet kan dan verdubbeld Heeft de dealer als eerste kaart een worden, er moet nog één kaart aas, dan kan de speler zich tegen getrokken worden, waarna er direct Black Jack van de bank verzekeren. gepast dient te worden.
De regels van het spel
winnen, je verliest van iedere gul den ongeveer een halve cent. Hele maal niet zo gek, het is nog altijd beter dan roulette.' Als je met deze tabellen ook nog eens kaarten gaat tellen, kun je wel winnen. Thorp ontdekte al dat het verstandig is de tienen te tellen.
'Gemiddeld houdt iemand die iedere keer één gulden inzet, anderhalve cent over. Toch is dat op den duur voldoende om de casinohouder failliet te maken' Zitten er veel in het spel, dan zijn de spelers in het voordeel. Hoog inzetten is dan het advies. 'Je kunt weer een tabel maken over de ver houding tussen het aantal tienen en niettienen. Aan de hand van die tienratio kun je zien hoeveel je moet inzetten, en of je bijvoorbeeld moet splitsen. Dat tabelletje heb ik berekend. Dan heb je weer twee mogelijkheden: maximaal inzetten 500 gulden als het gunstig is en minimaal inzetten 5 gulden als het ongunstig is. Wanneer je zoveel mogelijk geld wil winnen is hoog inzetten het beste, maar je loopt met dit ruige spel ook enorme risico's. Deze strategie wordt in de regel alleen door miljonairs ge speeld.'
>
je kunt dan beter een goeie baan zoeken. Maar als je wilt spelen, als je het professioneel aanpakt en je kunt behoorlijk inzetten, dan ga je met dit systeem tenminste niet met kapitale verliezen naar huis.' Ie mand die heel gematigd inzet en een jaar speelt, gaat aan het einde van de rit met een zekere winst van zo'n 3000 tot 5000 gulden naar huis. Bij hogere inzetten spel kan dat oplopen tot het tienvoudige, maar de fluctuaties in de winsten en verliezen zijn erggroot: een rijke fi nancier is noodzakelijk. Van der Genugten raakt in Scheve ningen pas opgewonden als de zaalchef vertelt dat er sinds kort ook electronisch Black Jack gespeeld kan worden. Zijn eerste reactie is er een van achterdocht: de kans dat er mee gemanipu leerd kan worden, is niet denkbeeldig.' Op weg naar huis overhan digt hij een papiertje waar op zijn methode schema tisch is uitgewerkt. E r zijn vier mogelijkheden: Pair splitting, hard doubling, Minimal Standings Sums en een vierde die echter in het overzicht ontbreekt. Van der Genugten heeft hem bewust weggelaten: 'Als ik die publiek maak, geef ik al mijn troeven uit handen.' ♦ Casino Scheveningen: wachten op histonsch moment
18 maart 1993 —lUNIVERSMi
Luchtjes Wat ik me nog levendig herinner uit mijn studententijd zijn de luchtjes van opgewarmd eten en ongewassen haar die in de gardero be en de collegezaal van de barak hingen waar ik mijn eerste lessen antropologie kreeg. Toen liepen studenten er nadrukkelijk onver zorgd bij. Afgezien van kajal (voor de peinzend verleidelijke blik) en henna (om je haar een politiek ver antwoorde tint te geven), was het gebruik van kosmetica 'not done'. In projectgroepen werd eensgezind gedebatteerd over het verwerpelij ke, want neoimperialistiese, ka rakter van het westerse consumen tisme. Van L acoste, L ancome en Lagerfeldhadden wenognooitge
Anno
1993
Naam: Hans van Kranenburg Leeftijd: 22 jaar Geboorteplaats: Geldermalsen Studierichting: Econometrie, 4e jaars. Ligt nagenoeg op schema. Waar: In gebouw A. Promoot het Mexicaans feest dat wordt georga niseerd door Vite, ESN, Aiesec en Aegee. Nevenactiviteiten: Squash, en is actief lid van de actualiteiten commissie van Vite. Organiseert symposia en excursies, zoals bin nenkort naar de Amerikaanse ambassade. Woonsituatie: Kamer in Tilburgs studentenhuis. Laatst gelezen roman: Het Bang kokincident van Jan van Straten. Enkele weken geleden de laatste bladzijde gelezen.
hooid. Bijna twintig jaar later is er veel veranderd. Toch bekruipt me vaak het gevoel dat niet zozeer de studenten zo ingrijpend veranderd zijn als wel de beeldvorming om trent 'de hedendaagse student'. Deze is er steevast een van yuppie neigingen behepte, door maat schappelijke desinteresse geteken de, naar Bogner of Boss ruikende, in 'the colors of Benetton' geklede, vrijetijdswetenschappen stude rende minimalisten. Gelukkig zijn er nog enquêtes die dit beeld ontkrachten. Neem nou het onderzoekje van het Algemeen Nijmeegs Studentenblad (ANS) dat in januari van dit jaaronder 120 KUNstudenten werd gedaan. In zet was 'beeld en werkelijkheid'
van students gedrag op het gebied van onder andere kleding, politie kevoorkeur, en mondhygiëne. Hoe studenten werkelijk ruiken, zich kleden en stemmenkomen weniet te weten, want daarop geeft deze takkeenquête (aldus het oordeel van enkele anonieme deelnemers) geen uitsluitsel. Interessant is evenwel de discrepantie tussen zelfbeeld en beeldvorming. Zo denkt 45 procent van de KUNers dat studenten zich 'grungy'kleden, maar slechts 5 procent vindt dit ook van zichzelf en 86 procent be schouwt de eigen kledingstijl als 'gewoon' wat dat ook moge zijn. Verheugend is dat slechts 20 pro cent van de ondervraagden de veel geciteerde politieke desinteresse vertoont, terwijl bij 55 procent het
hart links en bij 23 procent rechts klopt. De helft van alle fris gewas sen en glad gestreken studenten vindt dat de meeste medestuden ten 'uithun mond stinken' of 'goor tot op het bot zijn'. Tragisch dat de stinkerds dat niet in de gaten heb ben, want driekwart van de geën quêteerden acht zichzelf zeer schoon, slechts 18 procent zuigt op tictac en 6 procent geeft aan met de hygiëne in gebreke te blijven. Resteert ons te fantaseren over mogelijke correlaties: zou het nog zo zijn dat links, goor en alterna tief gekleed een aparte leefstijl vormt zoals 'vroeger' in de seven ties} Heidi Dahles
ten whisky, citroentje en Hoeg aarden. Toekomstperspectieven: Wil naast Econometrie ook Agrarische E co nomie in het buitenland gaan stu deren, of als dat niet lukt in Wageningen. Daarna staat een sta ge bij de landbouwafdeling van de Europese Gemeenschap in Brussel op het programma. Als dit is afge rond, en het afstuderen een feit is, wordt gehoopt op een baan in de politiek (CDA, want dezelfde op vattingen). Maakt niet uit op welk niveau; als het maar politiek is. Beoordeling KUB: Een 8. Het sterk ste punt van de KUB is de goede be geleiding die wordt gegeven. Je kunt altijd bij elke docent aankloppen als je hulp nodig hebt. De Brabantse mentaliteit, die zich vooral uit in spontaniteit, zorgt ervoor dat het fijn studeren is in Tilburg. Een na deel is dat je als gevolg van de klei ne omvang van de KUB niet alles kunt studeren wat je eigenlijk zou willen. Zo kun je praktisch geen wiskundevakken volgen.
Tekst en foto: Erik van der Burgt
Pythische zieltjes winnen bij het HBO Een groep van negen HBOstudentes priegelt aan miniatuur paspoppen als Pythische Spelenvoorman Marcel Jansen binnenkomt. Zijn verhaal is nieuw, niemand van de studenten textiele werkvormen blijkt ooit van de Pythische Spelen gehoord te hebben. Jansen legt uit en verklaart, maar pas als het woordmodesAowvalt, raken de eerstejaars studenten enthousi ast. De docente blijft niet achter en meldt dat zij haar groepen gaat aan sporen een modeshow te organiseren. In een volgende groep zijn studen ten in de weer met lappen stof en scharen. Na enige uitleg komen bij hen vooral vragen op. Wat kan je er doen? Kost dat nog wat, als je je wilt inschrijven? Komt er nog een pro grammaboekje? E en van hen zet de schaar in het textiel en zegt er 'wel wat mee te willen doen.' Wie doet er nog meer mee, vraagt Jansen: 'De inschrijvingen bij mode lopen niet goed.' De Pythische Spelen zijn niet alleen
bedoeld voor universitair studen ten, maar ook voor het HBO. Van daar dat drie organisatoren woens dag 17 maart naar het Mollerinsti tuut trekken om het cultureel studentenfestival onder de aan dacht te brengen. Adjunctdirec teur van de Academie voor Beelden de Vorming (ABV), Frans Blondel, verwacht ondanks de wervende ver halen niet dat veel studenten van de kunstopleiding zullen meedoen met de Pythische Spelen. Tenmin
Middenpagina in UBlad (Utrecht): 'Student en Spelletjes'. Spelletjes zijn niet meer oubollig. E r wordt zelfs meer gespeeld dan ooit. Waar om? 'Het is een gemakkelijke ma nier om contact te hebben, zonder je diepste zieleroerselen bloot te hoeven leggen', analyseert een stu dente. Toch komen bij sommige studenten ongekende driften naar boven als ze een spelletje spelen. Peter Looymans, student sociolo gie nota bene, verandert in een a sociale woekeraar tijdens Monopo ly. Of bij Leon, die geen afscheid van zijn schaakbord kan nemen. Ook wordt gekaart, om flink geld, waar door het pintoerisme toeneemt pinnen in België lukt nog als je in Nederland geen cent meer krijgt. Da's geen spelletje maar echt waar. In het kader van de boekenweek is het lezen van de boekrecensie in Folia (Universiteit van Amsterdam) de moeite waard. Het gaat over Stu dentikoze StreAeü, een bundel ver halen uit elf studentensteden, sa mengeperst door Martijn van Dooren, student aan de KUB. De recensie begint met een anekdote over een kennis, die alle slechtge schreven bladzijden uit een boek scheurt zodat niemand na hem ze nog kan lezen. Vaak houdt hij dan alleen een flap over. Toegepast op Studentikoze Streken houdt de recensent alleen het verhaal uit Delft, Leiden en Amsterdam over. Zijn negatieve mening is overigens geheel in overeenstemming met het voorwoord van samensteller Van Dooren. Die wil niet eens uit leggen waarom hij er niets aan vond om het boek te redigeren. Het boek geeft zelf redenen genoeg, schrijft Van Dooren. Waarom is het dan uitgebracht?
Stamcafé: Marijnen Favoriete drank: Meerdere, te we
/LEZFN/
ste niet op hun vakgebied. 'Zij zul len dat uit strategische overwegin gen niet zo gauw doen', zegt hij. 'Want ze komen dan in de sfeer van liefhebberij en amateurs terecht terwijl ze op een professionele op leiding zitten.' Wél gooit de ABV aan de Cobben hagenlaan speciaal voor de Pythi sche Spelen in de vakantie de deu ren open. 'Studenten mogen ge bruik maken van delen van het gebouw om kunst op te hangen', aldus de adjunct. Een conciërge zal een oogje in het zeil houden. Maar voor de rest heeft de ABV geen be moeienis met de Pythische Spelen, benadrukt hij. 'De mensen van de Pythische Spelen zullen het zelf in richten.' Van een andere HBOopleiding, de ♦ Organisatoren van de Pythische Spelen brengen op het Mollennstituut het festival onder de aandacht. Midden: Marcel Jansen. (Foto: Enk van der Burgt]
Academie voor de Jour nalistiek en Voorlichting kwam de stagiaire Toine van den Hoven die depu blic relations voor zijn rekening nam. Maar ook na zijn stageperiode die in november afliep, is hij ac tief voor het festival. Hij produceerde onder meer de speciale festivalkrant, die vorige maand in een oplage van 100.000 ex
emplaren over de studentenste den verspreid is. Deze is tegen kostprijs gedrukt op de persen van de journalistenacademie. Van den Hoven zal ook de krant opzetten die tij dens de Pythische Spelen driemaal zal verschijnen. Deze zal opgemaakt worden op de computers van de joumalis tenopleiding en er mogelijk ook gedrukt worden. Studenten journalistiek zouden de krant moeten gaan volschrij ven. Op dit moment is Van den Hoven op zoek naar redactiele den. Hij is in overleg met twee docenten om de krant in te bed den in het reguliere onderwij sprogramma. 'Dan kunnen stu denten een redactie vormen en de krant als schoolopdracht ma ken', aldus de student. Een schoolopdracht voor enkele groepen textiele werkvormen was het maken van vlaggen en vaandels waarmee de locaties van de Pythische Spelen worden aangekleed. Jansens complimen ten daarvoor worden dankbaar aangehoord. Maar daadwerkelijk meedoen aan het festival, nee dat zit er niet in. Grote werkdruk, blij dat ze vakantie hebben en de komende stage, worden als rede nen opgegeven. Maar ook: 'Ik weet niet of het werk van mij goed genoeg is om te exposeren.' 'Ik wil wel gaan kijken', roept er een als Jansen het nog een keer probeert. Maar met de vlaggen hebben we eigenlijk voldoende aandeel geleverd, zo is de heer sende mening: ' T e k e n e n en handvaardigheid hebben nog niks aan gedaan, dus misschien kun je daar zieltjes winnen.' [GR]
Van boeken over naar de buis. Het Guinnessrecord videokijken is verbeterd. Vier wakkere Delftse couchpatatoeshehhen 105 uurvoor de buis gehangen. Delta doet ver slag van de puinhoop om hun heen, de lege chipszakken, de pot vitami ne Cpillen en de Yogho Yogho. Met het raam open valt de zweet en pis lucht nog mee (om tijd te sparen urineren de jongens in de wasbak op de kamer). De controleurs zijn in ploegen van tien uur aanwezig, houden het echter slechter uit dan de vier recordbrekers. E en home trainer moet zorgen voor wat bewe ging, een arts komt op maandag, de burgemeester op dinsdag. Laatste film: Time Trax, over reizen door de tijd. E n toen was de tijd om. In Ad Valvas (VU Amsterdam) een verhaal over studentenbladen van uit het perspectief van de makers. De professionele bladenmakers (Sum, Boots, Bul) denken dat stu denten hun blad erg leuk vinden, maar weten niet waarom. E n het blijkt dat studenten de bladen vaak te oppervlakkig vinden; zij willen best over méér lezen dan seks of wintersport. Toen Bul over de kop ging, werd zelfs geen krokodille traan gelaten. Sum blijft lang in de vergaarbak liggen. Uit onderzoek was geconcludeerd dat univer sitaire studenten leesomnivoren zijn: tot op de WC lezen ze werke lijk alles. De waarheid zal toch meer in het midden liggen, want (romans) lezende studenten zijn steeds schaarser. [MMj
18 maart 1993
lUNIVERSB!
!► Kunst Si
bracht wordt. Zo is immers het kitsch varken van Jeff Koons ook beroemd gewor den. Dooreen verkoopmethode, die de drie veertigers van The Shooting Party eveneens weten te hanteren. Theo Nijland, Han Oldigs en Coen van Vrijberghe de Koning draaien al jaren mee bij televisie, theater en filmproducties en dat is te mer ken. Ze zijn uitmuntend op elkaar ingespeeld, kunnen bij bekakt E n gels de juiste gezichten trekken en muzikaal staan ze op internatio naal niveau. Het gezelschap mikt
♦ Foto: Ben van Duin
danks alle zogenaamde beschaving nog elke dag naar boven kan komen. En de manier waarop The Shooting Party het brengt, maakt dat je erom lacht. Lacht om drie platte, bezopen man nen in een bar alle drie Very Supe rior Old Products (VSOP is de titel van het programma). Een Filipijn se schone die het waagt te willen telefoneren tegen sluitingstijd wordt door deze klootzakken ver kracht en per ongeluk gedood. Het refrein L et's rape werkt, door de zang en mimiek van Han Oldigs, op je lachspieren. Waarna je extra hard geconfronteerd wordt met de in houd. De drie heren vertel len over het onvermo gen van de mens zijn basale driften te be teugelen. Het Shake speariaans aandoende verhaal over het laat ste avondmaal van een aidspatiënt, waarin de verteller zich vooral druk maakt over het eten en over een disgenote die hij de grond inboort, laat dat ook weer zien. De ingebouwde toegift is in het Nederlands: 'De liefde, we zijn de liefde helemaal vergeten'. Alleen de liefde kan de barbaarsheid uit bannen. E ngelse humor als aan vaardbare methode om de wreed heden van de mens te tonen. [MM]
THEATER Barbaarse taferelen bij The Shooting Party
Een varken dat zich in de stal on derscheidt door in vier kleuren mest te schijten, werkt zich op tot 's werelds meest geliefde entertai ner op televisie. De afbeelding van zijn dikke varkenskop wordt boven bedden gehangen en tijdens zijn laatste levensdaad, exploderen in een mensenmenigte, raken de om
standers in extase terwijl zijn inge wanden op hun gezicht kleven. And the people....they L OVED it. Het is het openingslied van de voor stelling waarmee The Shooting Party meteen duidelij k maakt waar het hen om gaat: mensen accep teren de meest smerige dingen als het maar op de juiste manier ge
op een groot publiek, dat echter de nodige inspanning moet leveren om de Engelstalige teksten te volgen. Maar ook voor mensen die het spoor bijster raken, valt genoeg te genie ten. Het trio kent alle stijlen van de muziek op zijn duimpje. A capella klinkt net zo mooi als met bege leiding van bijvoorbeeld een akoes tische gitaar. Als TheShootingPariy alle teksten in het Nederlands zou zingen, dan was het publiek rigoureus tot een tiende uitgedund. Het Engels leent zich bij uitstek voor het absurd en dus draaglijk maken van wreedhe den. Van de barbaarsheid die on
The Shooting Party. 24 maart, 20.30 uur in de Schouwburg Tilburg, op 25 maart in het Casino, Den Bosch
pervlakte komt, uitmondt in bui Voldoende ingrediënten voor een bord). lowbudget SFfilm a la de jaren Luguber is dat de gebeurtenissen en tensporig geweld. Hoofdpersoon is Henry Spencer, vijftig, zo lijkt het. Lynch heeft dit de omgeving door iedereen als nor simpele gegeven echter weten te maal worden ervaren. Henry lijkt De Amerikaanse regisseur David een lulletje rozewater van het erg transformeren tot een zeer beang zich thuis te voelen in zijn donkere ste soort, gezegend met een coupe Lynch wordt aanbeden of verguisd, stigend verhaal, waaruit geen ont hok, het vreemde gedrag van Mary's tussen die twee uitersten ligt een 220 volt, veel te hoge broekspijpen snapping mogelijk lijkt. Het broeit ouders stoort hem niet, hij lacht en een ongelooflijk sullig voorko groot niemandsland. The Elephant in E raserhead, maar wat precies zelfs vertederd naar zijn afzichte Man (1980), de zeer sfeervolle en men. Hij woont in een deprime wordt niet duidelijk. Misschien is lijke kind (dat op een gegeven mo dramatische verfilming van het rend, donker gebouw en kijkt door het de entourage waarin Henry zijn ment onder de uitslag komt te zit het enige raam uit op een leven van de verminkte dagen slijt, net zo deprimerend als ten en zo mogelijk nog lelijker stenen muur. Bij zijn spas John Merrick, ging er bij de de held zelf. Alles is omhuld met wordt). Eraserhead werkt claustro tische vriendinnetje Mary meesten nog wel in. Daar een grijze schemering, buiten is het fobisch. Je wordt erdoor opgeslokt heeft hij een kind verwekt na maakte hij omstreden modderig en kil, binnen donker en en kunt er maar met moeite weer cultklassiekers als Blue Velvet, en daarmee begint de ellende. Hun stil. Misschien zijn het de mensen uit komen. /Mvi4/ Wild at Heart en de serie Twin spruit lijkt namelijk een beetje op met wie hij in contact komt of de Peaks. Lynch' debuut Eraserhead E.T. E en soort buitenaardse lint voorwerpen (als Henry bij Mary Eraserhead, David L ynch, Cinema (1978) is het proeflokaal voor de worm heeft zich (via Henry?) be thuis de kip aansnijdt, begint het Generale), thematiek die zijn latere films do haaglijk genesteld i n Mary's ding te bewegen en een dikke vloei KUB (ism Studium woensdag24 maart in SZ17,20.00 mineert: het broeierige en onder lichaam, vandaar de gemutileerde stof blubbert zich een weg op zijn uur. huidse, dat wanneer het naar de op staat van de baby.
Broeierige Lynch
FILM
Kunst van andere kunstenaars is al sinds lange tijd een welhaast ob sessieve bron voor kunstenaars (met Picasso's L as Meninas, een adaptie van een werk van Velasqu ez als een van de beroemdste voor beelden). De Britse kunstenaar Peter Sansom werkt in Nederland, om dichterbij zijn Hollandse bron. Vermeer, te zijn. Die nabijheid lijkt een omgekeerd effect te hebben, want Sansoms interesse gaat juist uit naar de dis tantie van een kopie. Een verticale fotostrook wordt aan elk uiteinde vastgehouden door een stukje om lijsting. Daarnaast een ingelijst citaat van Roland Barthes essay Camera L ucidia. De foto zelf toont een detail van Vermeers A Young Woman Standing at a Virginal' uit de National Gallery in Londen. Waar het Sansom om gaat, is de overdenking van de rol van de foto grafische reproduktie. E n: welke gevolgen heeft dit voor het origine le schilderij? Het origineel is onder een cultuur van massareproduktie besneeuwd. Welhaast vampieri sche kopieën zuigen de levens kracht weg uit het originele schil derij.
moet natuurlijk bekeken worden binnen de context van al zijn werk. De plaatsing van een figuur in inte rieur, een brief lezend, staand bij het raam, is een motief dat herhaald wordt. Zoals Cezanne's appels een baar zijn. Of ze een waarheid en au onderdeel zijn van een strak georga thenticiteit impliceren, zoals we niseerde compositie. Maar het is van een foto mogen verwachten. Je hoe dan ook een schilderswercld, kunt ook de vraag stellen in welke deel van de geschiedenis van de zin zo'n vraag be schilder. Zijn latere werk is een con t e k e n i s heeft. sequentie van zijn vroegere én van Misschien als een het werk dat hij zal het ware geadap teerd heeft, dat van andere schilders waarnaar hij geke BEELDENDE ken heeft. Op zijn eigen manier is San som een kleine kopiist. Van het origineel (of een kopie) schilderij inge schildert hij een kopie, waarbij hij bracht wordt als een belangrijk detail weglaat de bewijsstuk in een staande vrouw bijvoorbeeld. Hij fo moordzaak, of als tografeert deze nieuwe kopie en een maatschappe voegt die toe aan de anderen. lijk d o c u m e n t . Eigenaardig genoeg brengt de afwe Maar dat is dan zigheid van een centrale figuur ons ook alles. Schilde terug naar een bepaalde episode ren, zoals alle uit de geschiedenis van de foto. kunstvormen is Het 'bevroren moment' van foto's fixeert iets waarvan we niet kun kunstmatig. Het naturalisme nen ontkennen dat het er toch ooit van Vermeer geweest is. Of kunnen we dat toch,
Distantie bij Sansom Vermeers origineel geeft iemand het gevoel dat er een uniek moment gevangen is, op een manier die over eenkomsten met de fotografie ver toont. Dit bevroren moment is de es sentie van de foto grafie. Zoiets is echter een illusie in de schilder kunst, juist omdat een schilderij een bepaalde tijd vergt om te maken. Je k u n t dan de vraag stellen of dingen in dit schil derij noodzakelijk waar of verifieer
♦ Peter Sansom: 'La Liseuse Centre Panel'
u
Kultuur^
, KUNST
AGENDA MUZIEK ♦ De Dijk. Strijdbaar, romantisch, peinzend, observerend, kritisch en nog veel meer. Noorderhgt, 19 maart, 20.00 ♦ Messin' with the blues. Festivalletje met vier Amerikaanse, een Britse en een Nederlandse band. Met ondermeer Melvin Taylor. Noordenigt, 20 maart, 19.00
RLM ♦ Teorema van Pasolini. Met lezing van Jaap Goedegebuure (in het kader van Onthulde Goden) Louis, 22 maart, 19.30 ♦ Eraserhead van David Lynch. Donkere, broeierige film, gepresenteerd door Cinema KUB (zie recensie) Woensdag 24 maart in SZ 17, 20.00 ♦ Cinema India. Reeks van vijf Indiase films waaronder de trage, maar prachtige Jewel Thief van Anand uit 1967. Louis, 18 t / m 24 maart.
THEATER ♦ Keefman, door Gezelschap. Gebaseerd op Jan Arends boek waann een wat masochistische patient door de wereld van de psychiatrie doolt. Met Rob van Gestel. 't H eks, 18 maart, 21.00 (première). 1,2, 3 april nog in Eindhoven, Den Bosch en Amsterdam. ♦ The Shooting Party met VSOP. Muziekperformance met kurkdroge dialogen en een heupwiegend repertoire (zie bespreking) Schouwburg, 24 maart, 20.30 ♦ Cabaret Basterd met Tot hier, en nu verder. Wonnen in ' 9 1 de publieksprijs van het A'dams Klemkunstfestival. Nu een avondvullend verstandshuwelijk tussen karikatuur en onbegrip. Schouwburg, 25 maart, 20.30
DANS ♦ H ours. Dansers Ana Teixidó en Arthur Rosenfeld kraken de noot van de man/vrouw coëxistentie, 't H eks, 26 maart, 21.00. ♦ Air de C. La mer a soif is de titel van de nieuwste choreografie van Ria de Corte. Een zeer dansant programma over onbevredigd verlangen door 4 dansers. Schouwburg, 26 maart, 20.30
BEELDENDE KUNST ♦ USA today in fiber art. Tentoonstelling van 50 Amenkaanse werken die het thema textiel met elkaar gemeen hebben. Textielmuseum Goirkestraat, t / m 13 juni ♦ Werken van Peter Sansom n.a.v. werk van Vermeer (zie bespreking), galene De Verschijning. T/m 28 maart ♦ Impressie van vrouwelijkheid/ mannelijkheid door fotograaf H enk van Mierlo. Diverse portretten van KUBmedewerkers (zie bespreking). Hal Aula A, t / m 28 maart. ♦ Ger van Esch. Beelden ontsproten aan de techniek. In de kunstkamer, Nieuwlandstraat t / m 293.
LITERATUUR ♦ Boekenweekfeest met o.a. Martin van Amerongen en Eno De Kuyper, H arry Verkerk als levende jukebox met poëzie en jazz met Say no more. Bibliotheek Koningsplein, 19 maart, 20 uur
SELECTIE zoals Stalin dat deed met het her schrijven van de geschiedenis van de Communistische partij: Trots ky werd eenvoudig weggeknipt uit een oude groepsfoto. [VMcGj De Verschijning, Lancierstraat 42, Tilburg Open: donderdag t/m zondag: 13.0017.00 uur. Tot en met 28 maart.
18 maart 1993
MATSERTJES Matsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB. Mits de lengte de dertig woorden niet te boven gaat bedraagt de prijs vijf gulden. Tot zestig woorden kost een matsertje tien gulden. Berichten met een (para) commercieel karakter kosten 25 gulden en mogen niet meer dan dertig woorden bedragen. Maximaal twee matsertjes per activiteit.
HUNIVEKSMI CONCERT! ^ • '"^■'t"^ l.s.m. de Koninklijke Liederentafel biedt TSO, studenten de mogelijkheid tegen de prijs van f 12, p p een concert van de pianist Krystian Zimmerman bij te wonen op 22 maart m de aula. Inlichtingen: TSO, kamer A04, di. en do van 13 00 tot 14.00 uur. Tel. 663108
RENE FROGER Zes apnl''Kaartjes a f 5, kunje vanaf 15 maart dagelijks kopen op het Sportcen trum, op vertoon van je sportkaart Tij den. 12.00 tot 14 00 uur en 18 00 tot 19.00 uur. Let op 1 sportkaart geeft recht op 2 kaartjes'
ISABEST De ISABEST Congres Stichting organi seert op 8 apnl het congres 'Advies on der controle', de onafhankelijkheid van de accountant ter discussie. Voor meer informatie en inschrijving kun je terecht bij de stand in gebouw A of op de Isa bestkamer (R 18), tel. 013662662.
STAIRWAY T O HEAVEN ^S"'"' Een trappenrace in gebouw B op dinsdag 30 maart' In het kader van de Feestweek georganiseerd door Plato's EersteJaars Bestuur. Schrijf je in (stand gebouw A) en win!
PUFFEEST HEY YOU!! Take a sombrero with you. In the Talk of the Town wordt je op 1 apnl verwelkomd met een drankje door AEGEE, AIESEC, ESN en VITE. Hasta la fiesta Mexicana.
ISABEST De Isabest Congres Stichting organiseert op 8 april het congres 'Advies onder con trole', de onafhankelijkheid van de ac countant ter discussie. Voor meer infor matie en inschrijving kun je terecht bij de stand in gebouw A of op de Isabestka mer (R 18), tel. 013662662.
Donderdag 18 maart is het weer zover De PUF wordt weer een jaartje ouder' Daarom wordt er een feest gegeven met een weergaloos optreden van 'Max Tax Y SusBanditos' Zoals gebruikelijk kost het bier slechts f 1,25 en de entree is gratis Dus tot ziens op donderdag 18 maart vanaf 20.00 uur m de PUF natuurlijk.
SEMINARVOORLICHTING Efact organiseert donderdag 25 maart een semmarvoorlichtmg voor bedrijfs economen. AZ 1 0 , vanaf 13.15 uur Inschrijven is met nodig
STUDIEBOEKEN HET HE LE JAAR D O O R
BART
OP TOURNEE MET PAVAROTTI
De koffie IS kloar Bel us. Leon en Tuur 013366889
Helaas, zover zijn we nog met. IVIaar wie houdt van zingen en gezelligheid, voelt zich helemaal thuis by Tilburgs Studen tenkoor Contrast Bel Arjen voor info 0 1 562706.
BUSINESS COURSE Wil je op intensieve wijze'kennis maken met de marketingpraktijk'' Schrijf je dan in voorde Esso Business Course van 19 24 september 1993 Voor meer informa tie kun je terecht op de MAKUB kamer R
25 (tel.: 013663044) H O E Z O S T U D E N T E N OVERLEG? Rode boekjes gezien'' TSO heeft op 10 plaatsen op de KUB boekjes opgehan gen voor mensen die geen tijd hebben om naar de TSOkamer te komen. Voor klachten, suggesties vragen en proble men Kamer A 04 of bel 663108 (dins dag en donderdag tussen 1 3 . 0 0 en 14.00 uur).
TSO ZOEKT NIEUW BESTUUR TSOvereniging zoekt nog enkele enthou siaste mensen die zich vanaf 1 mei in wijlen zetten voor studentenbelangen Interesse'' Kom langs op kamer A 04 of bel 663108 (dinsdag en donderdag tus sn 13.00 en 14.00).
Intensief contact met het bedrijfsleven en studenten van verschillende studie nchtingen. Spreekt dit jou aan'' Dan is een bestuursfunctie binnen Integrand iets voor JOU' Kom een keer langs voor meer informatie: Kamer R 23.
.J^
EDE DE L I N GE
v^
De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Dien sten en faculteiten leveren via één centraal punt (het secreta riaat) kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.nn. beperkte ruimte is het zaak benchten kort en kern achtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.
ALGEMEEN MEDEDELING VAN HET STEMBUREAU
Medegedeeld zi| dat het Stembureau heeft besloten geen verkiezingen te doen plaatsvinden voor de studie richtingscommissie Lerarenopleiding in de E conomische Vakken en de studierichtingscommissie Lerarenop leiding Maatschappi|leer, omdat hier voor geen kandidaten werden gesteld Evenmin zullen verkiezingen plaats vinden voor de onderstaande studie nchtmgscommissies omdat hiervoor met meer kandidaten werden gesteld dan het aantal beschikbare zetels. Eco nomie; Fiscale E conomie, E conome trie; Bestuurlijke Informatiekunde, Vnjetijdswetenschappen; en Beleids en Organisatiewetenschappen De des betreffende kandidaten zullen te zijner ti)d verkozen worden verklaard LOOPBAANORIENTATIE VOOR AIO'S
Binnenkort gaat er weer een program ma van start Hieraan kan worden deel genomen door aio's die m hun 3e of 4e kontraktjaar zitten en die zich willen oriënteren op de eigen mogelijkheden op de arbeidsmarkt Het programma bestaat uit vier fasen waarvan er drie in individueel kontakt met de begeleider worden doorlopen Met name betreft dit het onderzoek naar persoonlijke kwaliteiten, affiniteiten enbelangstel ling en de vertaling van de resultaten van dit onderzoek naar passende secto ren en functies op de arbeidsmarkt Het programmaonderdeel training en oefening van algemene sollicitatie vaardigheden,zoals het schrijven van brieven en het voeren van sollicitatie gesprekken vindt in een groep van max 10 personen plaats Alle deelne mers maken aan het einde een indivi dueel aktieplan voor de feitelijke bena dering van de arbeidsmarkt. Indien er in de periode dat men daadwerkelijk gaat solliciteren behoefte is aan indivi duele begeleiding en adviezen, kan een
CARPOOLING Gezocht mensen die dagelijks van (om geving schilderswijk) m SprangCapelle (of NoordKaatsheuvel of ZuidWaalwijk) naar KUB reizen om afspraken over car pooling te maken. Info: 013(66)2024. AANTEKENINGEN GEVRAAGD Gezocht perfecte aantekeningen Organi satie van de Onderneming 2 en Onder nemingsrecht (19921993 I e semester) Prima beloning. Tei. na 18.30 uur: 077 738373.
TE KOOP 1) Volledig in Basic programmeerbare CASIO pocket computer FX750P i pnn ter (interface) i cassettedeck f 125,; 2) Pocket kleurenTV (Intervision) met LCD scherm f 125,. Werk 013662460, pn vé 0346568847.
KAMER GEZOCHT Toffe meid zoekt kamer in tof huis (per 1 apnl). Tel.: 0 4 a 4 3 0 5 6 2 , Danielle.
ERASERHEAD VAN DAVID LYNCH Cinema presenteert i.s m. Studium Ge nerale woensdag 24 maart 20 00 uur 'Eraserhead': debuutfilm David Lynch over zombieachtige mislukkeling. Laat ste mogelijkheid om deze cultfilm te zien. Zie memopagina. SZ 17, f 5,.
F 12,50 per stuk Gezocht collegeaante keningen '92'93 van de volgende vak ken economie. (AE): Geldwz 2a, 2b Opfin 1, 2a, 2b BE vr AE. (FWW) Wijsbg (BE): Org vd Ond 1 Tel' 076273187 of na 19 00 uur 0104777302.
Prof. Verbernelaan 100, Tilburg. Tel. (013) 651111
Spannend, inspannend en ontspannend' een afwisselend avondprogramma door koren, solisten en orkest (hoogtepunt. Requiem van G. Faure). Zaterdag 27 maart 20.15 u Lourdeskerk (Hoekpunt Lourdesstraat en Ringbaan Oost).
INTEGRAND
BELONING
Boekhandel Gianotten n I
LUSTRUMCONCERT
MEXICAN PARTY organised by the only really international organizationsofTilburgAEGEE, AIESEC, ESN and VITE. Buy your tickets between 1 2 . 0 a i 4 00 for F 5, in building A' IVIore information: R 3, R 15 or R 19.
extra fase aan het programma worden toegevoegd Het programma wordt aangeboden door DSO/SZ, afd Uitstroombegeleidmgen BU/P&O De uitvoering is in handen van drs H Koek, coordinator loopbaa nadvisering bij het Adviesbureau voor Opleiding en Beroep West en Midden Brabant Deelname aan het programma IS alleen mogelijk via voorafgaande instemming van de secretaris van de faculteit Aanmelden zo spoedig mogelijk Voor meer informatie mw drs. E Poppehers, DSO/SZ, tel 662839 of 662211, of dhr N Huyben, BU/P&O, tel 662244
FAC U L T E I T ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN DOCT. ALG. ECON OMIE/OPEN BARE FINANCIEN 2b
Op 106'93 zal [eenmalig] schriftelijk tentamen Openbare Financien 2b wor den afgenomen Dit vak dient U bij te schrijven op het gele aanmeldings formulier MILIEU ECON OMIE
De herkansing voor dl t vak is definitief gepland op 27 juli '93, de eerste gele genheid tot afleggen tentamen is (zoals reeds werdmedegedeeld) op 11 mei '93. WERKCOLLEGE WIJSBEGEERTE PROP. ECON OMIE GROEP I 6
Op 18 maart a.s is er werkcollege Wijs begeerte van 13 5016 40 u in AZ 111, dit IS het Ie 1 2e werkcollege samen. PROP. BIK/DOCTORAAL AE/BE
Inzage tentamen Statistiek 2 |= b) van 29 jan jl is mogelijk op di. 23 maart a s van 14 0016 00 u in B 837 Inzage extraherkansing Kwantitatieve Methoden (BE of AE) van 4 febr. jl is mogehjkopwo 24maartas van 14.00 I6 0 0 u in B 837.
FILOSOFEN Zo klaar als een klontje' dat is Bocco della Verita nummer dne H ij wordt tij dens de colleges verspreid, restexempla ren zijn zoals altijd te verkrijgen bij het secretanaat, P 2 . 2 2 1 .
EXPOSITIES Wie wil meedenken over exposities die op de KUB (gebouw A en gebouw S) ge houden kunnen worden'' Neem kontakt op met Marsel van Hoorn, kamer N 20, tel. 662266
BAKKEN MET GELD verdienen en beheren leer je op 30 maart tijdens de Efactexcursie naar de Rabo bank en AMEV te Utrecht Ondenwerpen Financiering en Accountancy Voor meer informatie en inschrijving: EfactkamerR 1 , tel 6 6 2 9 9 1 . Leden 5,, metleden 7,50.
FINANCIAL AN ALYSIS (323.04F)
Het tweede deel van het vak 'Financial Reporting and Financial Analysis' be gint op ma 22 maart. De verplichte reader die tijdens deze cursus zal ge bruikt worden is beschikbaar vanaf dezelfde dag STUDENTLEDEN VAKGROEP ALG. ECON OMIE
In het Algemeen Bestuur van de vak groep AE IS plaats voor studentleden Studentleden van het AB dienen een bijdrage te leveren aan de voorbereiding van het beleid van de vakgroep m b t het onderwijs Voor een goede taakver vulling lijkt het van belang dat student leden contact onderhouden, met o.a Ecco en Efact In aanmerking komen studenten die voor een AEprogramma hebben geko zen In principe wisselt het lidmaat schap jaarlijks Hebt U belangstelling laat dat dan binnen 14 dagen schrift weten aan de secr vakgroep AE, drs H Klok, B 510 FINANCIAL REPORTIN G/FIN AN CIAL ANALYSIS 323.04F
Prof dr mr P M v d. Zanden RA Het extra college met video presentatie 'Accounting for Growth' zal plaatsvin den op do 25 maart a s van 9 1510 10 u inAZ02. Prof dr.mr. P M. v d Zanden RA The lecture for cathmg up for the foreign students who follow this course will take place on Thursday, 25 March from 10.10 upto 11 10 m room AZ 02
FACU LTEIT RECHTS GELEERDHEID GROEPSBEGELEIDERS GEVRAAGD
T b V de voorlichtingsdag van de rech tenfaculteit op wo 14 april a s.zijnwij op zoek naar een groot aantal enthousi aste rechtenstudenten (eerste en
UNIVERSITAIRE AGENDA VRIJDAG 19 MAART Promotie ir HJJ. van der Poel Pro motor prof dr Th A M. Beckers. Ti tel proefschnft. 'De modulansenng van het dagelijks leven' Aula KUB, 16 15 uur. DONDERDAG 25 MAART Promotie drs. C.A.M. Wijtvliet. Pro motor prof dr. Joh de Vries. Titel proefschnft' 'Expansie en Dynamiek; de ontwikkeling van het Nederland se H andelbankwezen 18601914' Aula KUB, 16 15 uur Het lekkere van de slechte smaak. Een Studium Generale programma over kitsch, soaps, cult en camp KUB, oude koffiekamer A, 12 30 uur. VRIJDAG 26 MAART Promotie mevr. O.M.W. de Troyer. Promotor prof.dr R.A. Meersman. Titel proefschrift' 'On Data Schema Transformations'. Aula KUB, 14.15 uur. Promotie mevr drs J.M.A. Stalpers Promotoren' prof.dr L.G.M. Noord man en prof.dr. J L. IVley, copromo tor mevr dr G Redeker. Titel proef schnft. 'Progress in Discourse: The impact of foreign language use on business talk'. Aula KUB, 16.15 uur.
VERJAARDAGSFEEST?? Voor haar zevende verjaardag zoekt Efact mensen die de organisatie van de dies (o.a Efact Case Competitie) op zich wil len nemen. Ook is er nog een plaats vrij in de Verre Reis Commissie. Interesse'' Kom eens langs op de Efactkamer R 1 of bel 6 6 2 9 9 1 .
TYPEWERK Voor snel en vakkundig uit typen van uw scriptie, afstu deeropdracht, proefscliriftop de PC. Bel IVT Reinout, tel. 040852587. We berekenen een speciaal studententarief. Ook kunnen we het typewerk kopieéren en inbinden.
ouderejaars studenten) om tijdens het vrije programma van ca. 10 0014 30 uur een groep van ongeveer 15 VWO leerlingen (event met ouders) rond te lelden over het universiteitsterrein en omgeving E en bezoek aan de biblio theek, collegezalen, sportcentrum, stu dentenflats etc staat op het program ma Verder kunnen de groepsbegelei ders tijdens de rondleiding eventuele praktische vragen m b t de studie, het studeren in Tilburg etc beantwoorden Men kan zich aanmelden als groepsbe geleider bij s t u d e n t e n z a k e n , t e l . 662211. Voor meer informatie kan men eveneens terecht bij studentenzaken, N 2 4 Open ma 13 0016 00 uur en dl t/m vr van 9 0016 00 u. Aanmelding tot 2 april a.s. De groepsbegeleiders ontvangen als beloning een aardige attentie WIJZ. WERKKOLLEGES BESTUURSRECHT 8 / DECENTRALISATIES
De werkkolleges bestuursrecht B/de centralisatie, gegeven aan werkgroep 1, dl 9 I5II lOinXl enwerkgroep3,di II 1012 50 in X I worden verplaatst naar T OU (Theol. Fac ) De tijden blij ven ongewijzigd ERASMUSPROGRAMMA PUBLIEKRECHT
In het studiejaar 19931994 zal het Er asmusprogramma publiekrecht van start gaan Aan dit programma nemen deel de universiteiten van Tilburg, Sheffield (GB) en AixenProvence (F). In totaal kunnen 6 Tilburgse studenten aan het programma deelnemen 3 in Sheffielden3 inAixenProvence Voor Aix enProvence hebben zich inmid dels 3 studenten aangemeld, voor Shef field zijn nog 3 plaatsen beschikbaar. Meer informatie over dit programma, zie studiegids op p. 163/164 Studenten die in het studiejaar 1993/1994 willen deelnemen, worden verzocht zich voor I april a s aan te melden bij de coordi nator internationalisering, mw Renée Rijkens, B 1021, tel 663141.
IB maart 1993
HUNIVERSMi
.^^w
EDE DE L I N GE
^V^
houd) MONDELINGE TENTAMENS BURGERLIJK RECHT A EN B
Studenten die volgens de algemene richtlijnen in aanmerking komen voor een mondeling tentamen kunnen zich hiervoor aanmelden bij buro examens voor 1 april a s De tentamens voor Burgerlijk recht A zijn vastgesteld op do 3 juni 1993 en do 17 juni 199i Voor Burgerlijk recht B zijn de data ma 3 mei 1993 en vr 28 mei 1993 U kunt op het tentamenbriefje voorkeur aangeven zodat hiermee rekening kan worden gehouden Inl mw I Smit, B 1007, tel 662281
ERASMUSPROGRAMMA SOCIAAL RECHT
Voor het studiejaar 1993 1994 zijnbeurzen beschikbaar voor rechtenstudenten in de eindfase van hun studie In totaal zijn 6 beurzen beschikbaar 2 beurzen voor 6 maanden naar Straatsburg, 2 beurzen voor 6 maanden naar Rome en 2 beurzen voor 6 maanden naar Madrid Studenten die belangstelling hebben voor dit Erasmusprogramma worden verzocht zich voor 1 april a s aan te melden bi) de coordinator mtematio nalisering, mw ReneeRi)kens,B1021, tel 663141 KEUZEVAK VERGELIJKEND STRAFRECHT
I v m de Law Lectures is het college vergelijkend strafrecht van do 8 april a s verschoven naar een ander tijdstip Het college zal plaatsvinden van 9 15 10 55 in AZ 02 LAW LECTURES 1993
Het keuzevak Chapters of the Common Law (zie p 104 van de studiegids) zal dit jaar worden gedoceerd door prof Jim Dignan van de universiteit van Shef field HIJ zal m de week van 5 t/m 8 april a s coUeg penal system De Law Lectures vmden plaats op ma 5 april van 11 10 13 00 in AZ 05, dl 6 april van 13 00 14 45 in PZ 1 2 , w o 7 a p r i l v a n l l 10 13 00 in AZ 6, do 8 april van 11 10 13 00 in SZ 17 Tezamen met aanvullende literatuur studie kunnen met dit keuzevak 4 studiepunten worden behaald Gede tailleerde informatie kunt U verkrijgen bij mw Renee Rijkens, B 1021, tel 663141 Studenten die voornemens zijn dit keuzevak te volgen, worden verzocht zich z s m aan te melden (tel 663141) ERASMUSPROGRAMMA RECHTEN ALGEMEEN
Onder voorbehoud van goedkeuring van het Erasmusbureau zal m i v het studiejaar 1993/1994 het Erasmusprogramma Rechten algemeen weer van start gaan In dit netwerk participeren de universiteiten van Uppsala, Barce lona, Heidelberg, Montpelher en Bolog na Dit programma staat open voor rechtenstudenten m de eindfase van hun studie In totaal kunnen 10 studenten aan dit uitwisselingsprogramma deelnemen Voor meer informatie over dit programma kunt U contact opne men met de coordinator internationalisering, mw Renee Rijkens, B1021, tel 663141 Aanmelding dient te geschie den voor 1 april a s SOCIAAL RECHT
De vakgroep Sociaal Recht is op zoek naar (binnenkort) afgestudeerden op het gebied van de sociale zekerheid, die in aanmerking zouden willen komen voor een baan op het pensioengebied Aanmelden en ml bij F Pennings, 013662157 bgg 662254 MENTORAAT
Op do 25 maart organiseert het mento raat een beroepenvoorlichting voor rechtenstudenten Een aantal mensen uit o a de rechterlijke macht, de advo catuur en het bedrijfsleven zal deze middag een lezing houden, waarbij door de studenten vragen gesteld kunnen worden over het betreffende beroep Het programma ziet er als volgt uit 13 00 13 30 uur Officier van Justitie, 13 30-14 00 uur Advocatuur, 14 00 14 15uurPauze, 14 15 14 45uurRech terlijk Ambtenaar in Opl (RAIO), 14 45-15 15 uur Centrale Overheid (Mm van Justitie), 15 15-15 30 uur Pauze, 15 30 16 00 uur Adjunct inspec teur Belastingdienst, 16 00 16 30 uur Bedrijfsjurist (Philips), De beroepen voorlichting zal plaatsvinden in zaal AZ 111 Op dl 23 maart vanaf 13 00 uur is het mogelijk om in kamer B 101 Oh een curriculum vitae te verkrijgen van de aanwezige sprekers (onder voorbe
mei worden voor hen 2 practica-sessies p w m de avonduren ingericht Avond studenten en alleen zij" die van deze bijgestelde aanbieding gebruik willen maken worden verzocht voor 26 m a a r t in te t e k e n e n (Doe en Inf centrum BOW, O 46, 013 663299)
zigingen, nieuws van de faculteit e d binnen 'KUBgids' op te roepen
BOC Openingstijden Documentatie en Informatiecentrum, afgekort het BOC Gebouw O 46 Vakgroep BOW vanaf 15 maart '93 maandag 15 00 19 00 uur, dinsdag 13 30-17 30 uur, woensdag 13 30-1730 uur, donderdag 15 00-19 00 uur Nader bericht volgt m ARENA
Emd juni wordt een excursie georganiseerd naar Berlijn Info bij B 201
MONDELINGE TENTAMENS HANDELSRECHT A
Studenten die, volgens de algemene richtlijnen, m aanmerking menen te komen voor een mondeling tentamen voor Handelsrecht A kunnen zich voor 1 april 1993 aanmelden bij buro exa mens De data zijn vastgesteld op vr 7 mei 1993 en wc 12 mei 1993 Inl mw I Smit, B 1007, tel 662281 MONDELINGE TENTAMENS HANDELSRECHT B en CAPITA SELECTA HANDELSRECHT: M & A.
De data voor de mondelinge tentamens van Handelsrecht B en Cap Sel Handelsrecht M & A zijn vastgesteld op vr 7 mei, WO 2 juni en wo 23 juni 1993 Degenen die menen voor een monde Img tentamen m aanmerking te komen worden verzocht een tentamenbriefje voor 1 april a s bij buro examens m te leveren Inl mw I Smit, B 1007, tel 662281 GASTCOLLEGE PROFESSOR MILNER - QUEBEC, CANADA
FACULTEIT LETTEREN TAAL EN SEKSE
Voor inl over status O groep Taal en Sekse vervoege men zich tot Marijke Loots VERLOF DENISE LINDENAU
Denise gaat op 22 maart met zwanger schapsverlof Marijke Loots neemt haar taak als studie adviseur over GROEPSBEGELEIDERS GEVRAAGD
Opwo 14 april is er weer een voorheb tmgsdag voor VWO leerlingen Als je zm hebt een groepje van ong 15 leerlingen rond te leiden, en een KUB swea ter te verdienen, geef je dan op in N 24, tel 662211 Opgave tot 2 april LOKALE INFORMATIE KUB
Smds kort is het mogelijk actuele m formatie, ziektemeldingen, roosterwij
7 april a s zal prof Milner, verbonden aan de universiteit 'Laval' te Quebec, een gastcollege verzorgen met als on derwerp 'Quebec en de Canadese grond wet Recente ontwikkelingen' Het gastcollege wordt gehouden in SZ 28 van 18 45 21 00 uur Iedereen is van harte welkom
STAGES BINNENLAND
Inf over beschikbare stages is te vin den in de KIK en bij Bureau Onderwijs EXCURSIE BERLIJN
DUUR TWEEDE SEMESTER
Anders dan in de studiegids staat ver meld, loopt het 2e semester t/m de week van 17 mei (inhaalweek) AANMELDINGEN VOOR ERASMUSUITWISSELINGEN 1 9 9 3 / 1994
Voor het komend studiejaar is voor vier studentenuitwisselmgsprogramma's subsidie aangevraadgbij de EG Alleen studenten met relevante achtergrond in keuzecurriculum komen m aanroer king Let op rectificatie 1 Erasmusprogramma Language and Minorities m Europe (ICP NL 92 NL 1042), coordinator Dr L Verhoeven, doelgroep 3e of 4e jaarsstudenten 1 beurs voor zes mnd naar Aix Marseille, 2 beurzen voor zes mnd naar Gote borg Inf D Lmdenau 2 Erasmusprogramma Natural Langua ge Processing (ICP-NL 92 0022), coor dmator Dr W Daelemans, doelgroep 3e of 4e jaarsstudenten Let op rectifi catie 1 beurs voor zes mnd naar Man Chester, 1 beurs voor zes mnd naar Antwerpen, 1 beurs voor zes mnd naar Saarbrucken, 1 beurs voor zes mnd naar Dublin Inf W Daelemans 3 E r a s m u s p r o g r a m m a Teacher Training (ICP NL 92 I 1050/05), coor dmator Dr T Vallen, doelgroep 3e of
4e jaarsstudenten bij voorkeur Taal en Minderheden en Tekstwetenschap, 2 beurzen voor zes mnd naar Florence, 2 beurzen voor zes mnd naar Glasgow Inf T Vallen 4 Erasmusprogramma Literatuur en Germamstiek (ICP NL 92 1027/09), coordinator Prof dr J Goedegebuure, doelgroep 3e of 4e jaarsstudenten, 2 beurzen voor zes mnd naar Berlijn, 2 beurzen voor zes mnd naar Gent Inf D Lmdenau Let op a a n m e l d i n g voor al deze programma's voor 1 april 1993 Inf en aanmeldingsformulieren bi) D Lmdenau, B 205 (aanwezig ma, di, do, vrij tot 14 00 uur, m 1 V 22 maart met zwangerschapsverlof)
GROEPSBEGELEIDERS
gevraagd voor de voorlichtingsdag Datum wo 14april 1993(mdepaasvakantle) Tijd tussen ± 10 00 en 14 30 uur Taak een groep van ± 15 VWO leerlingen (evt met ouders) rondleiden aan de hand van enkele programma onderdelen, vertellen over eigen ervaringen met studie en studentenleven, vragen beant woorden, gastvrouw/heer zijn Wie eerste- en ouderejaars studenten Beloning een mooie KUB-sweater (Als je er al een hebt, kun je evt een finan ciele beloning knjgen, maar alleen als je je oude trui draagt op de voorlichtingsdag ) Inf en opgave balie studentenzaken, N 24, tel 013 662211 Opgeven tot uiterlijk 2 april 1993
De Nederlandse Hartstichting stelt zich ten doel de bestrijding van harten vaatziekten in de meest ruime zin. Deze doelstelling omvat o.a.: • steun aan wetenschappelijk onderzoek • voorlichting aan de bevolking en aan artsen en para-medische groepenngen • het verbeteren van het raamwerk waarbinnen preventie, behandeling en nazorg bij hart- en vaatziekten plaats hebben.
FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN
De Nederlandse Hartstichting roept gegadigden op voor de aanstelling van
VOORLICHTINGSDAG 14 APRIL
Wo 14 april vindt er een voorlichtmgs dag voor VWO-scholieren plaats Stu denten die op die dag groepsbegeleider willen zijn dienen zich voor 2 april aaan te melden bij de balie studentenzaken, N 2 4 , tel 662211 COLLEGEVRIJ
In de week na Pasen van 13 t/m 17 april vinden er geen colleges plaats i v m voorlichtingen en de Pytische Spelen Tentamens gaan echter wel door
Gegadigden voor deze benoeming, die bedoeld is als een onderscheiding en stimulans, moeten hebben bewezen zelfstandig en oorspronkelijk wetenschappelijk werk te kunnen vernchten op het gebied dat valt binnen de doelstellingen van de Nederlandse Hartstichting
PSY PROP. PSY
De hoorcolleges op 3 (hc I) en 7 (hc 2) mei van de cursus Inl Beleids en Organisatiewetenschappen worden verplaatst naar 12 en 26 mei (hc 3)
Bi] de beoordeling zal rekening worden gehouden met de kwaliteit van promotie-onderzoek en van gepubliceerde artikelen. Naast een curnculum vitae, met het accent op wetenschappelijke en professionele prestaties, dient de sollicitatie een omschnjving van het te verrichten onderzoek in te houden Het belang van het onderzoek voor de bestrijding van hart- en vaatziekten moet expliciet duidelijk worden gemaakt.
DOC. PSY
De 2e gelegenheid van het tentamen van de cursus Wetenschapsfilosofie vindt plaats op 2 juni m plaats van 16
De Nederlandse Hartstichting verbindt aan de aanstelling, die een periode van maximaal vijf jaar bestrijkt, een salaris zoals geldt voor een hoogleraar A Gedurende deze periode mag de onderzoeker met meer dan tien procent van zijn werktijd gebruiken voor onderwijstaken De "established investigator" mag zich wijden aan wetenschappelijk onderzoek in een of meer instituten van zijn of haar keuze buiten Nederland Voorwaarde is dat de Nederlandse Hartstichting goedkeuring aan deze keuze heeft gehecht De "established investigator" zal de beschikking krijgen over een bescheiden materieel krediet.
juni SOC - VOORLICHTING KEUZEVAKKEN
Op maandag 29 maart m aansluiting op het college SOC II van 12 45-13 15 uur m SZ 17 voorlichting over de 3 keuzevakken in blok 4 Inleiding Vrijetijdwetenschappen Inleiding Arbeids en Sociale Zeker heidswetenschap Inleiding Beleids- en Orgamsatieweten schappen
Zij die de rang van hoogleraar of directeur van een onderzoeksinstituut reeds hebben bereikt en die op 1 juni 1993 tweeenveertig jaar of ouder zijn, komen voor deze aanstelling met in aanmerking
PROP. SOC
De hoorcolleges op 3 (hel) en 7 (bc 2) mei van de cursus Inleiding Beleids en Organisatiewetenschappen worden verplaatst naar 12 en 26 mei (hc 3)
Sollicitaties dienen vóór 1 juni 1993 in het bezit te zijn van de Directie van de Nederlandse Hartstichting, postbus 300, 2501 OH Den Haag.
BOW - SPSS VOOR BOW-KORT
Voor nadere informatie kunt u zich wenden tot mevrouw I. M Hellemans, cardioloog, adjunct-medisch directeur, tel 070-3511511
Voor de korte opleiding BOW is met betrekking tot SPSS een aparte aanbie ding gecreerd Omdat bepaalde avond studenten met in de gelegenheid zijn om hiervan gebruik te maken, is door drs Th v d Net (MTO) voor deze categorie studenten eenbijgestelde aanbie dmg gemaakt Minimaal 10 en max 15 studenten kunnen meedoen aan de cursus die start inweek 16 Indemaand
« ^ nederlandse hartstichting vrienden van de hartstichting
^
18 maart 1993
MEMO STUDENTEN
^UNIVERSTJglstudenten van de universiteiten van Tilburg en Maastricht, is de Nederland se student natuurlijk ook van harte welkom Kaarten zijn te koop op onze stand in gebouw A en op de ESN kamer (R 15), tussen 12 00 14 00 uur
DE SMEETSKRING
Vri)dag 26 maart excursie naar het Opleidingsinstituut van de Belasting dienst m Den Haag (dagprogramma) Er IS plaats voor 30 personen Inschrijven t o het FIT |B 924) De vertrektijd staat op het mschnjfformulier STUDENTEN OPGELET
Studenten met een boekenkast opgelet' Bureau Buitenland geeft boekenbonnen weg Voor meer informatie zie 'Mededelingen Bureau Buitenland' DE STUDENT CENTRAAL
Binnenkort verschijnt de nota 'De Stu dent Centraal' In deze nota wordt het studentenbeleid van de KUB voor de jaren negentig uitgestippeld PSF en TSO, de s t u d e n t e n f r a c t i e s in de Universiteitsraad, willen graag de me ning van de studenten van de KUB horen over de voorstellen Hiervoor is op maandag 5 april een bijeenkomst georganiseerd, van 15 00 tot 17 00, m de PUF Een aantal van de ideeën die het College van Bestuur (waarschijnlijk) in petto heeft een Studentencentrum, waar alle stu dentenorganisaties, de PUF, het Po diumcaf e en Studium Generale m wor den ondergebracht, een breed aanbod van kimstzinmge en creatieve vorming, waaronder cursussen, het toekennen van studiepunten voor bij de studie aansluitende buiten curriculaire acti viteiten (zoals het organiseren van congressen), het verhogen van de eigen bijdrage van studenten voor de sport kaart, de uitstroomcursussen en de studiegids, kijken of, en zo ja hoe, het overleg tussen de studentenorgani saties onderling en met andere instanties op de KUB vorm moet knjgen Over deze onderwerpen willen PSF en TSO graag op 5 april jullie mening horen De student staat tenslotte centraal De nota 'De Student Centraal' ligt ter inzage bij de gnff ie van de umversiteits raad, kamer A 185 Tevens krijgen alle studentenorganisaties een exemplaar toegestuurd
POLIS
25 Maart excursie naar orgamsatiead viesbureau VB advies in Nieuwegein met een case of rollenspel Er zijn al voldoende deelnemers 6 april Excursie naar Philips Research in Eindhoven over innovatieprocessen Deelname maximaal 25 personen In schrijven op dinsdag 30 maart tussen 12 00 I4 0 0 u u r m R l l Kostennogmet bekend 14 t/m 16 april Studiereis naar Tner en Luxemburg Deelnemers knjgen definitieve programma nog thuisge stuurd, maar kunnen de reis alvast komen betalen (f 60, ) tijdens balieuren VITE
1 apnl groot internationaal feest in the Talk of the Town Alles geheel mMexi caanse stijl met Mexicaanse band, Mexicaans Corona bier, Mexicaanse hapjes en Mexicaanse sombrero's Kaartjes zijn te koop bij de stand en op de kamer Een apnl excursie naar Rotterdam We brengen o a een bezoek aan het Gemeentelijk Havenbedrijf, het advocatenkantoor Loef f Claeys Verbeke en de Pakhoed Fruitterminal Informatie bij de stand en op de kamer PLATO
Vanavond (do 18 mrt) is er een Non Active Activiteit het Bolle Jannen feest' A s zat 20 mrt organiseert ons zusje Cleopatra een Schaakolympiade (met afsluitend feest) waarvoor je je kunt mschnjven op het pand Dinsdag a s (23 mrt) IS er een Pokeractie Taait gooi en bierwedstnjd en 2 dagen later (do 25 mrt) kan er ook gestreden wor den op de Record avond georganiseerd door de Accu Enne nog slechts ± een week Eejeebees Feestweeki (29 3 t/m 2-4), met o a op 30 mrt Stairway to Heaven (een trappenrace op de KUB, inschrijving standgeb A of op het pand) Heb je je trouwens al aangemeld voor het Zusjeskamp van 23 4 t/m 25 4? INTEGRAND
AEGEE
Activiteiten na de dies week van AE GEE 31 maart Sirtaki dansen, Kandin sky, 7 apnl bmgo avond, met bijzon dere prijzen Na de bmgo volgt er een dropping ergens in Europa Op donderdag 1 april treedt AEGEE Tilburg buiten haar Europese grenzen en goes Mexico Samen met AIESEC, ESN en VITE wordt er een gigantische Mexican Party georganiseerd in The Talk of the Town Donderdag 8 april, 20 00-22 00 uur lezing over de han delsbetrekkingen tussen Afrika en Europa door mw Suya Chidumayo Op 20 april organiseert de North-South Working Group een symposium over de veranderende handelsrelatie tussen Noord en Zuid Kantooruren 13 00 15 00 uur
Heb je al eens gedacht aan een bestuurs functie bij Integrand' Integrand is een landelijke bemiddelingsorganisatie tussen enerzijds het bedrijfsleven en anderzijds academische studenten Als bestuurslid is het jouw taak om de con tacten zowel met het bedrijfsleven als met dê studenten op peil te houden Dit betekent dus dat je veel bedrijven van binnen zult gaan zien en dat je m con tact komt met studenten van verschil lende studienchtmgen Integrand heeft een continu verloop van bestuursleden waardoor er regelmatig plaats is voor nieuwe enthousiaste mensen Mocht je interesse hebben m een actieve club zoals Integrand kom dan een keer langs voor meer informatie Integrand Til burg. Gebouw R 23 Warandelaan 2, 5037 AB Tilburg, tel 013 635612
CINEMA
PRIORITUD
Filmvereniging Cinema presenteert m de maand maart nog twee films Woens dag24maart,20 00 uur (samenwerking met Studium Generale) Eraserhead, de debuutfilm van David Lynch (van on der meer 'Blue Velvet', 'Wild at heart' en 'Twin Peaks') Aansluitend op deze film zal op donderdag 25 maart Studium Generale aandacht besteden aan het thema'Cult en Camp' Woensdag 31 maart, 20 00 'La double vie de Veron ique' De laatste film van de reeks 'Ci nema Femina' Beide films worden vertoond m SZ 17 a f 5,
Lustrumprogramma Maandag 22 maart Openmgsbonel om 20 00 u en rood-zwart feest om 21 00 u (een kaartje kost f 3,50) Dinsdag 23 maart Forum m L'Industrie Aanvang 14 00 u Woensdag 24 maart Parasai len en uit eten Donderdag 25 maart Excursie Heineken Brouwerij te Den Bosch Vnjdag26maart VoUeybaltoer nooi met een team van de vakgroep en andere teams 's Avonds Gala in Villa de 4 Jaargetijden De kaartverkoop voor alle activiteiten 15 al begonnen in de koffiekamer van gebouw S, m de mensa en m R 10 (in clusief lustrumloten en lustrumboek) Hier IS ook opgave voor het volley baltoemooi mogelijk 'Boek en televi sie' geen vrienden, maar 'vijanden voor het leven'' Misschien een antwoord op deze vraag, op het forum over de 'ver schuivmg van woord naar beeldcultuur' Onder de sprekers bevinden zich o a dhr W Knuist van het Sociaal Cultureel Planbureau en dhr Rooy mans van de Nederlandse Onderwijs Televisie Dit forum zal plaatsvinden op dinsdag 23 maart 1993 (Lustru mweek) m L'Industrie De aanvang is om 14 00 uur (einde ± 16 30 uur) De entree is gratis voor leden en f 3,50 voor met leden
ERASMUS STUDENT NETWORK (ESN)
ESN IS een jonge vereniging, die zich met veel enthousiasme inzet voor de opvang en sociale integratie van de bui tenlandse studenten Daartoe organise ren we een introductiekamp, rond leidingen, sportwedstrijden, excursies, feestjes, etentjes en met te vergeten on ze wekelijkse borrel op woensdagavond in L'mdustne Wil je je Spaans, Frans of Duits ophalen, je Engelse uitspraak verbeteren of Zweeds leren van een echte Zweed? ESN kan je met de stu denten mt het betreffende land m con tact brengen voor conversatielessen Kom maar langs als je durft' ESN ka mer(R 15) of bel 663285 Op 1 april organiseert ESN Tilburg 1 s m AIESEC, VITE en AEGEE een groots Mexicaans feest m The Talk of the Town Naast de vele buitenlandse
MARKETING ASSOCIATIE
Vanmiddag (18 maart) is er i s m Stu dium Generale een lezing over de chaos
theorie in de marketing/reclame met als titel 'Een nieuwe revolutie in marketing en reclame'' Aula, vanaf 13 15 uur, gratis toegang Dinsdag 23 maart ledenborrel in cafe L'mdustne Deze keer samen met de studievereniging STEPS Aanvang 21 00 uur Tot 23 00 uur is er happy hour Wil je op intensieve wijze kennis ma ken met de marketmgpraktijk' Schrijf je dan in voor de ESSO Business Course van 19 24 september 1993 Voor meer informatie en mschnjfformulieren kun je terecht op de MAKUB-kamer R 25 (tel 013-663044) DICIT
DiCiT IS de civielrechtelijke pleitver enigmg Dit semester staat onder meer het volgende op het programma deel name aan de nationale pleitmarathon, twee onderlinge pleitwedstnjden, een snel pleitwedstnjd, een excursie naar het Hof 's Hertogenbosch eneenbezoek aan een advocatenkantoor in Den Haag (Buruma Mans) De twee onderlinge pleitwedstnjden zijn voor een ieder vrij toegankelijk Deze vinden plaats op woensdag 24 maart (AZIII om 19 00 uur) en woens dag 7 apnl (SZ 23 om 19 00 uur) Na afloop IS er een borrel bij La Cabane Wil je lid worden van DiCiT dan kun je nuhetmtroduktie lidmaatschap a f 10, o v e r m a k e n op r e k e n i n g n u m m e r 57 94 18 5 I 0 t n v R A J C Huijsmza keDiCiT Voor giro rekening houders het gironummer van de bank IS I03I47I (ABN-AMRO te Venlo) We zijn te bereiken per post via ons postvak op de KUB, kamer B 1007 ISABEST
Op 8 apnl congres 'Advies onder con trole, de onafhankelijkheid accountant ter discussie' Plaats Chalet Fontaine, te Kaatsheuvel Voor busvervoer wordt gezorgd Kosten voor leden bedragen f 12,50 en voor met leden f 15, Voor meer informatie en inschrijving stand in gebouw A of op de ISABEST kamer (R 18), tel 013 662662
STUDENTEN PSYCHOLOGIE
Op 21 en 22 april uniek internationaal psychologie studenten congres Lezin gen van top-psychologen, met iedere middag keuze uit tientallen workshops De gelegenheid om psychologie studen ten uit heel europa te ontmoeten Dit eerste congres voor studenten psychologie in Nederland vindt plaats op de universiteit van Amsterdam Psycho logie Tilburg steunt dit congres op meerdere fronten Een aantal bekende Tilburgse docenten verleent hieraan zijn medewerking Ook wij studenten organiseren mee en zullen hopelijk met grote getallen deelnemen aan dit con gres Verkoop kaarten vanaf 15 maart m kantine van gebouw S tussen 13 00 en 14 00 uur ledere dag Prijs f 35, voor het hele congres (inclusief lunchen) Kim je maar een dag dan kost dit f 25,OLOF
Donderdag 18 maart Odin-broomball IJshockey met aansluitend feest ter societeite Zaterdag 20 maart t/m zon dag 28 maart zesenzestigste Dies Na talis zaterdag 20 maart AHC buitendag, golfen in Tilburg met AHC zusterver emgmgen, aansluitend feest Aanvang 14 00 uur Kaarten a f25,= (mcl dmer) verknjgbaar bij de Senaat Zondag 21 maart Kerkdienst m studentenkerk Maranatha, aanvang 11 30 uur Daarna fruhshoppen m cafe Vagant, aanvang aldaar om 14 30 uur Maandag 22 maart 16 00 uur receptie voor externen Om 20 00 uur Buitengewone Corpsverga dering met lezing Aansluitend om 22 00 uur receptie voor leden Dinsdag 23 maart kroegjool, aanvang 21 00 uur Woensdag 23 maart lezing van Dhr Pannekoek, radiocommentator m pro gramma 'het zwarte gat' met als thema 'Bijgeloof', aanvang 20 00 uur Donder dagavond 25 maart Themafeest 'what the heil, let's party' met de band 'SWAP' en de Gauloises Discoshow Vrijdag is rustdag, zaterdag 27 maart Gala Balie masque m kasteel Arcen bij Venlo Aanvang aldaar 23 00 uur Galakaarten
kosten f35,=, vervoer Venlo-Arcen en Arcen Tilburg voor f 15,= extra Kaarten verkrijgbaar bij de Diescommissie, aan de deur voor f5,= extra Zondag 28 maart The Dansant met koud buffet, verzorgd door het vrouwelijk kookgenootschap 'Les Maïtresses de la cui sine' PODIUMCAFÉ
Dinsdag 23 maart, 19 00 uur een avond over 'snelheid als lifestyle' De heden daagse student kenmerkt zich door een merkwaardige neurose die van de snelheid Deze uit zich m snelle kleding, continu beweegelijk gedrag, een sportieve auto (met autotelefoon) en een variëteit aan bezigheden Gaan wc uit eindelijk ten onder in onze eigen snel held' En hou snel ben jij eigenlijk' VERSOT
Donderdag 1 apnl excursie naar het CBS Interessant voor eerstejaars sociologen Inschnjven op het Versotbord Versot krijgt zijn eigen sweaters Wil je ook zo'n prachtexemplaar dan kun je je inschrijven op het Versot bord, daar zal ook een schets van de trui hangen DEBAT CLUB TILBURG
Maandag 22 maart organiseert de D C T een confrontatie tussen het CDJA en de Jonge Socialisten m Til burg Aandacht zal worden besteed aan het politieke debat Als je aspiraties hebt om politicus te worden, is dit de gelegenheid de fijne kneepjes van het vak te leren Aanvang 20 15 uur, plaats achterzaaltje Marijnen CONTRAST
Het studentenkoor 'Contrast' viert haar vijfjang bestaan en wel in de vorm van een groots concert, waar het Requiem van Faure ten gehore gebracht zal worden (met solostukken') Verderbiedt de avond een contrastrijk aanvullend pro gramma met muziek van Dyson (Songs for Sailors), Kodaly Zoltan, Gershwin, Orlando di Lasso, Josqum Desprez e a Onder leiding van Enrico van Schaik zal
MARGE
Nog nooit in het Hilton geweest' De komende maanden stelt Marge belang stellenden in de gelegenheid om op de jaarvergadering te komen van verschil lende bedrijven Meestal worden deze vergaderingen besloten met een be dnjfsrondleiding en een receptie De eerste jaarvergadering die bezocht kan worden is die van het op de parallel markt genoteerde bedrijf Nedcon op 6 apnl Belangstellenden kunnen contact opnemen met Jeroen Gehien, 013 358052
DANKBETUIGING
Via Umvers wil ik eenieder bedanken voor het medeleven tijdens het ziek zijn en na het overlijden van mijn man Huub Mulders Mijn dank gaat uit naar het Reken centrum en vooral naar Theo, Jozef en Joost, die het mogelijk hebben gemaakt dat Huub tot de laatste dag
heeft kunnen werken, hierdoor bleef hij er bij horen en hoefde Huub met thuis te zitten wachten op wat komen gmg Personeelszaken wil ik bedan ken voor hun praktische hulp die ook heel belangrijk is Jeanette Mulders van Mierlo
Marga Klompé Stichting Marga Klompé, de eerste vrouwelijke minister m Nederland, maakte zich tijdens haar leven vanmt een chnstelijke visie op de medemens sterk voor vrede en gerechtigheid. De Marga Klompé Stichtmg wil deze gedachte levend houden, onder andere door jonge mensen aan te moedigen zich hiervoor net zo sterk te maken. Wanneer u zich mzet voor vrede en gerechtigheid of emancipatie van de vrouw m de kerk, zoals Marga Klompé dat heeft bedoeld, kunt u m aanmerking komen voor een van de
DRIE TOELAGEN VAN F 5000,die de stichtmg jaarhjks toewyst. De toelagen voor 1993 worden mtgereikt op 30 oktober.
Hoe komt uw inzending in aanmerking? U kunt meedmgen naar een van deze dne toelagen met een academisch proefschrift, een essay, een dokumentaire, een filmscenano of bijvoorbeeld een expenment dat op de praktijk is gencht Bevordering van vrede, gerechtigheid of emancipatie zijn daarby het mtgangspimt. De leeftijdsgrens hgt by 35 jaar Ouderen mogen vanzelfsprekend wel hebben meegewerkt.
Zo dingt u mee Stuur uw mzendmg, hefst in dnevoud, voor 1 mei a.s naar het bestuur van de Marga Klompé Stichting, Postbus 13049, 3507 LA UTRECHT, waar u ook terecht kunt voor meer informatie, tel • 030 - 334244. U kunt vragen naar mevrouw Dory Ehe.
18 maart 1993 ^UNIVEB'sFgl-
een grote groep muzikanten, waaronder Contrast, het Gewesteli)k Bege leidingsorkest, het E S M G en Vokol lage de avond verzorgen Plaats Lourdeskerk te Tilburg (hgt op het hoekpunt van de Lourdesstraat en de Ringbaan Oost), 17 maart om 20 15 uur Je kunt reserveren bi) Gaby Lutgens013 - 4237 73, VWTilburg, ABN AMRO Heuvelring 88 of muziekhan del Spiro, Willem 2 str 4 Entree f 5, (inclusief programmaboekje) EFACT
30 Maart excursie naar de Rabobank en AMEV m Utrecht Onderwerpen Financiering en Accountancy De kos ten voor leden bedragen 5, (niet leden 7,50) Gamere m management consultmg' Is dit iets voor jou, vraag dan snel een inschrijfformulier voor de werkconferentie van Holland Gonsulting Group aan Deze conferentie zal plaatsvinden op27augustus Let's TALK money, een financial management course van KPN wordt gehouden van 17 tot 19 mei 13 April vindt Esso's Busmess Survival 1993 plaats Voor meer informatie, mschrijfformu lieren en vragen kun |e terecht op de Efact-kamer R 1 Tel 662991 TALENCENTRUM Spreekuur
H e t T a l e n c e n t r u m b e h e e r t in de Centrale Bibliotheek een talenprac t i c u m waar studenten en medewer k e r s v a n de KUB op i n d i v i d u e l e basis diverse talen k u n n e n bestuderen Vanaf 24 m a a r t t / m 23 )uni 18 er woensdagmiddag tussen 13 30 en 15 30 u u r s p r e e k u u r voor h e t talenpracticum, bi) de informatiebalie 1, waar u m e t vragen o m t r e n t de talencursussen terecht k u n t CWL/STILTECENTRUM Op maandagavond 29 maart organiseert het Centrum voor Wetenschap en levensbeschouwing m samenwerking met Input een rondetafel gesprek over het thema Werken lust of last Docen ten, mensen uit de praktijk en studenten gaan met elkaar m gesprek in het Stiltecentrum Aanvang 19 30 uur
14 00 uur Talkshow m m v Peter Mul Ier, Lucas Simoms en anderen, muzikaal omlijst door The Yellow Roses 16 00 uur-22 00 uur doorlopend videopro grammat s m CultvideotheekAmsterdam Donderdag 25 maart, 12 30 uur, oude koffiekamer geb A Programma Woensdag 24 maart 20 00 uur Eraserhead - David Lynch, o a bekend van Twin-peaks, Wild at Heart, en Blue Velvet Cinema SZ 17 entree f 5, Tevens de gehele maand maart een tentoonstelling van Filmposters uit de archieven van het Filmmuseum in Amsterdam Te bezichtigen in de oude koffiekamer Gebouw A Exposities Naasthet donderdagprogramma (lezm gen, diskussies, interviews) organiseert Studium Generale ook exposities Dit kunnen exposities zijn die aansluiten op de thematische donderdagprogram ma's, maar het kunnen ook op zichzelf staande exposities zijn Soms zijn het informatieve en soms artistieke exposities Smds kort bestaat de mogelijkheid om behalve in de Aula foyer ook in de nieuwe gang van gebouw S (achterkant) te exposeren Studium Generale wil een Gallery Club oprichten een groep waar over deze exposities gebrainstormd kan worden Gezien de enthousiaste reacties op de exposities leven er zeker allerlei idee en over exposities Studium Generale wil deze ideeën m de Gallery Club naar boven laten komen Zo zou er een expositiebeleid geformuleerd kunnen worden Verder kurmen mogelijke exposities geselecteerd worden Er moeten kontakten gelegd worden met musea, archieven, galeries, kunste naars etc Tenslotte kan men zijn/haar creativiteit botvieren bij de inrichting BUREAU BUITENLAND Zoekt proefkonijnen
Bureau Buitenland zoekt voor haar onderzoek nog steeds een aantal stu
INGEZONDEN iiili|i1i[i:iii!rtii:;iii:!iliiiiHMiiriitt|i<Miil'iiiw^^
énöag 17.00
mQg^^
i» (A 1 7 ) WOHleAf«x<Ma«
iiDiiiliiiipgiimlaiiHHtiiii|wm»wW*i' ||il|lill|lil|||iil|MÏW|i|M
S T U D I U M GENERALE Een nieuwe revolutie in marketing en reciame?
(organisatie studium generale &. de marketingassociatie) Progiamma Donderdag 18 maart, aula, 13 15 14 15 uur Een revolutie in marketing en re clame?, door Goos Geursen en Andy Mosmans jr (reclamestrategen van reclamebureau FHV/BBDO, Amstelveen) 14 30 15 00 uur Nintendo's recla mestrategie, door Ger K-oppers (direc teur reclamebureau Beaumont Bennett, Utrecht) 15 00 15 45 uur, slotdiscussie m m v Hans Mommaas (docent vnjetijdswetenschappen KUB) en Willem van Leerdam (directeur Tangram-onderzoek en docent massacommunicatie universi teit Utrecht) hiet iekkere van de siechte smaak Een programma over kitch, soaps, cult en camp 12 30 uur ABBA The Movie
STAP AF OPEEN PRIMA ^ eksakt ^ ^ ^
uitzendbureau
TUlnsiraaJ4Tllhuiï,TeltfoonOH tóJIiO
Lichte zeden In U n i v e r s van 11 m a a r t staat een a r t i k e l v a n D vanEi)keren Dames van lichte zeden uit academisch miheu D e opmerking 'van een beetje n e u k e n is nog nooit i e m a n d dood gegaan' h e k e h mi) H e t is alg e m e e n b e k e n d dat m e n van 'een beetje n e u k e n ' Aids kan krijgen Ik verzoek U dit soort oneffenheden redactioneel bij te schaven Joost Bloos
Pan en Pythische Spelen Enige zelfoverschatting is Marcel Jansen m e t v r e e m d als hij beweert dat h e t P AN-Festival m a a r naar h e t eerste s e m e s t e r verschoven m o e t worden (Univers 22, pag 4) D a t is en blijft namelijk iets w a t h e t dagelijks b e s t u u r v a n de S t i c h t i n g P A N zelf u i t m a a k t En voorlopig is P A N m e t van plan o m van de w e e k na Pasen te wijken Deze w e e k blijkt al 33 jaar een ideaal tijdstip om Nederlands oudste culturele studenten-festival plaats te doen vinden en zelfs de 'grote' Pythische Spelen vermogen daar m e t s aan t e veranderen Ik ben h e t wel eens m e t Jansen als hij zegt dat h e t j a m m e r is voor de m e n s e n die aan beide festivals willen m e e d o e n Maar h e t zijn de P y t h i s c h e Spelen die aan deze s a m e n l o o p debet zijn Reeds voordat de orgamastie van de Py thische Spelen een definitieve fest i v a l d a t u m h a d g e p r i k t , h a d de Stichting PAN-Festival Delft bindende afspraken g e m a a k t m e t de T U D e l f t H i e r v a n zijn de Pyt h i s c h e Spelen ook op de h o o g t e gebracht P A N w i l de P y t h i s c h e
denten Om mee te kurmen doen moet je in een van de volgende categorieën passen eerstejaars studenten (het liefst geen economie), studenten die geïnteresseerd zijn in een studie of stage in het buitenland, maar die met gaan, geselecteerde studenten die al verzekerd zijn van een beurs om te gaan studren in het buitenland, studenten die net terug zijn uit het buitenland, afges tudeerden die niet naar het buitenland zijn geweest tijdens hun studie Het onderzoek heeft de vorm van een en quete en wordt beloond met een boe k e n b o n t w v f 10, A-12, tel 663054 Als je belangstelling hebt om deel uit te maken van deze Gallery Club, neem dankontaktopmet Marsel van Hoom, kamer N 20, tel 662266
een aantal enthousiastelingen nodig, die een team mee wil nemen op kroe gentocht Informatie op het sporteen trum, tel 663012
SPORT
REUNIE T.S.V.V. MERLIJN
De oudste studenten sportvereniging van Tilburg, de voetbalvereniging Mer hjn, wordt 25 jaar Om dit heuglijke feit te vieren wordt op 8 mei 1993 o a een toernooi gehouden, een lustrumboek uitgegeven en een r e u n i e voor (oud)leden georganiseerd Al maanden probeert een commissie van 9 personen de adressen van deze oud Merlijnezen te achterhalen Tot op heden is dit aar dig gelukt, maar nog steeds zijn er en kele mensen spoorloos Ben jij, of ken JIJ een oud Merlijnlid en ben jij nog met benaderd door een van de commissie leden, bel dan Ramon Keulen, 013 631718 T.S.S.V. EXCALIBUR
TILSAC
Dit voorjaar organiseert de Tilburgse Studenten Alpen Club weer een aantal klimweekenden naar klimgebieden m België De data zijn 20/21 maart-Freyr, 3/4 april Freyr, 17/18 april Dave, 8/9 mei- Beez, 20 tot 23 mei Duitsland, 5/ 6 juni Freyr De weekenden staan open voor leden van de TILSAC Materiaal kun je lenen van de TILSAC Opgeven voor een weekend kun je uiterlijk, tot de maandag voorafgaand aan het weekend Opgeven voor de weekenden en voor informatie kun je bellen naar Jeroen (013-633586)
Na de kater van de clubkampioenschap pen is er natuurlijk weer volop de gele genheid om te schermen Training woensdag 17 00 20 00 uur in de nieu we zaal op het sportcentrum (beginners, half-gevorderden en gevorderden) In dien je interesse hebt in een echte stu dentensport kun je natuurlijk langsko men Voor beginners wordt kleding, masker en een wapen gratis (borg) be schikbaar gesteld Info Lawrence 366960 Elke donderdag verenigingsavond van af 20 30 uur in de kleme zaal See you at the Excahbar'
INTERNATIONAAL STUDENTEN SPORT TOERNOOI (ISST)
SHOT
Van 13 tot en met 16 april wordt weer het ISST gehouden Zo'n 500 studenten uit heel Europa zullen hier gaan voetballen, handballen, rugbyen, bad mmtonnen, squashen en volleyballen Naast sport is er natuurlijk ook ont spanning Op woensdag 14 april organiseren wij o a een kroegentocht Om de deelnemers met te laten verdwalen hebben wij
Spelen dan ook van repliek dienen door voor te s t e l l e n de v o l g e n d e edities van de P y t h i s c h e Spelen te verschuiven naar h e t eerste semester Meer dan 30 jaar traditie verschuif je i m m e r s m e t zomaar meer, m e t de n o g vri) jonge P y t h i s c h e Spelen m o e t dat e c h t e r n o g w e l kunnen Wil ik t e n s l o t t e nog v e r m e l d e n dat P A N de n o o d g e d w o n g e n c o n currentie m e t de P y t h i s c h e Spelen best aandurft en a a n k a n H e t aan tal deelnemers dat reeds voor h e t PAN-Festival heeft ingeschreven bewijst dat w e l Gi]S Ansems, secietans Stichting PAN
Positieve actie? T w e e w e k e n gelden w a s de middenp a g m a v a n U n i v e r s geheel en al ge wi) d aan de beperkte carrierekansen voor KUB-vrouwen A a n l e i d i n g v o o r deze p l o t s e l i n g r u i m e aandacht van U n i v e r s voor v r o u w e n bleek h e t uitblijven van r e s u l t a t e n van positieve actie aan de KUB Ik behoorde tot een derbevoorrechten, die haar m e n i n g hierover m o c h t geven en m e t spanning w a c h t t e ik de publikatie af Wie schetst mijn schrik en erger n i s t o e n ik vorige w e e k U n i v e r s opensloeg' H e t opschrift bij een van de foto's ' N a d e e l v a n mijn baan^ Eeuwige stress, c h r o n i s c h gebrek aan tijd, ook voor gezm en vrienden' Ik kan mij m e t de beste wil v a n de wereld n i e t h e r i n n e r e n d a t deze ' k l a a g zang' over mijn w e r k de toon van h e t interview bepaald heeft Inte gendeel, ik heb juist de v r o u w e n beklaagd die m e t de gelegenheid h e b b e n o m te w e r k e n in een uitda gende en i n t e r e s s a n t e baan (zoals de mijne), o m d a t h e t pleit m a a r al te vaak beslecht w o r d t t e n gunste van de loopbaan van h u n m a n n e n die m e t willen delen m de zorg voor de kinderen en h u n vaderschap m e t zo serieus n e m e n als v r o u w e n h e t
^ ^
MENU PERIODE MAANDAG
spmaziesoep of vermicellisoep gehaktschmtzel of blmde vink stroganoffsaus spinazie of spitskool gebakken of gekookte aardappelen veg schnitzel stroganoffsausspinazie gekookte aardappelen luxe varkenshaas DINSDAG
tomatensoep of oxtail clair kipfilet of zigeunergehakt kemesaus doperwten of witlof rijst of frites of gekookte aardappelen veg rijstgroenteschotelkaasomelet luxe biefstuk amcncame WOENSDAG
erwtensoep of bouillonsoep daging smoor-tjap tjoy sate rijstkroepoek ananas of fricandeau witte bonen m tomatensaus gekookte aardappelen veg daging smoor van tahoetjap tjoy sate rijst kroepoekananas luxe Wiener schnitzel DONDERDAG
SHOT organiseert bet ISHT 14-15 16 april Er komen teams uit 7 landen Je kunt je nog inschrijven Op dinsdag is de interne competitie hockey Heb je zm om mee te doen, schiet Niels even aan Verder zijn er grootse plannen als walking dinner, shoot-out tournooi Nog goede ideeën voor een leuke acti VI teit, laat het bestuur het even weten
chinese tomatensoep of kervelsoep peperburger of rosbief groene pepersaus gemengde groente of broccoli steakhouse fries of gekookte aardappelen veg sojaburger-pepersausbroccoh steakhouse fries luxe entrecote VRIJDAG
moederschap In h e t artikel zelf, dat ik overigens een prima artikel vond, wordt dit ook correct weergegeven H e t g e w r a a k t e citaat is dus allesbehalve representatief voor h e t interview Ik begeef mij natuurlijk op glad ijs als ik de redactie van U n i v e r s aans p r e e k op de door h a a r g e k o z e n presentatie Het betreft i m m e r s een door mi) bij m i j n v o l l e v e r s t a n d gedane u i t l a t i n g Maar toch n e e m ik h e t risico, o m d a t ik h e t m e t eens b e n m e t de w i j z e w a a r o p m i j n w o o r d e n uit zi)n c o n t e x t zi)n gelicht en verpakt Een beet)e journalist m o e t h e t effect van blikvangers als deze toch k u n n e n i n s c h a t t e n een negatief en onaantrekkeli)kbeeldvan de vrouw die heef t gekozen voor een baan m e t verantwoordelijkheden Ik hoor de lezers al d e n k e n ' D a ' s n i k s voor vrouwen, dat is m a n n e n w e r k ' ' Ik weet dat mijn mannelijke collega's ook de nadelen van h u n baan zou den omschrijven als stress en tijdgebrek Maar ja, dat past niet in h e t stoere beeld van de m a n als m a n a ger H u n (over)spanning zal m m m e r als 'eyecatcher' aan h e t lezerspubliek worden voorgeschoteld D e redactie v a n U n i v e r s zou zich m o e t e n realiseren dat deze beeldv o r m i n g niet alleen beledigend kan zijn voor v r o u w e n m a a r ook nog eens een o n t m o e d i g e n d effect k a n hebben voor v r o u w e n (studentes) die nog aan h e t begm van h u n loop baan staan N i e t alleen de faculteiten en diens t e n , m a a r o o k de r e d a c t i e v a n Univers zou zich eens ernstig m o e ten bezinnen o ver haar bij drage aan positieve actie op de KUB Chnsta Thoolen
ii
aardappelsoep of kippesoep gebakken vis met ravigottesaus of ragoutschnitzel met champignonsaus parijse wortelen of ratatouille aardappelkroketten of rijst of gekookte aardappelen veg linzentaart champignonsaus ratatouille rijst luxe scholrolletje met verse rode zalm
Naschrift redactie D e aanleiding voor de 'plotseling r u i m e aandacht van U n i v e r s ' voor positieve actie was niet, zoals C h n s t a T h o o l e n suggereert, h e t uitblijven van r e s u l t a t e n Integendeel, ter redactie bestond de i n d r u k dat er juist w e l r e s u l t a t e n w e r d e n geboekt, v r o u w e n k o m e n de KUB blijkbaar moeilijk binnen, maar als ze e e n m a a l b i n n e n zijn, zijn er adequate carrièremogelijkheden D a t w a s de s t r e k k i n g van h e t verhaal Als m e n s e n dan op basis van een overigens o o k nog e e n s correct fotobijschrift m e n e n conclusies als die van C h n s t a T h o o l e n te m o e t e n t r e k k e n ('Univers z o u z i c h e e n s ernstig m o e t e n b e z i n n e n over haar bijdrage aan positieve actie op de KUB'), dan blijft niets anders over dan te verwijzen naar h e t verhaal zelf D a a r o m gaat h e t i m m e r s D e reportage van Barbara Snoeren gaf een helder, evenwichtig beeld van wat KUB-vrouwen vinden van positieve actie en w a s m die z m een zeer v e r a n t w o o r d e 'bijdrage' v a n U n i v e r s C h n s t a T h o o l e n zelf n o e m t h e t m e t voor n i e t s ' p r i m a ' Pieter Siebers
Drukkerij Em. de Jong b.v. Postbus 8 5110 AA Visweg 8 5111 HJ Boarie-Nassau Telefoon 04257 8922 • Telefax 04257 9100
1 8 maart 1 9 9 3
SGO-proza Studentgericht onderwijs moet het 'handelsmerk' worden van de KUB. Ik vrees dat er weinig van terecht komt. Alleen de naam al: 'studentgericht onderwijs'! Alsof er ook 'bankgericht' of 'docentgericht' onderwijs bestaat. Dr. H.M.C. Schellekens heeft een notitie geschreven met als doel 'het begrip 'studentgericht' onderwijs een operationele vorm te geven.' De volgende definitie is bedoeld als operationalisering. Maar, valt er meete werken? 'Studentgericht onderwijs (SGO) is een zodanige inrichting van de onderwijsomgeving dat de student, gegeven de beschikbare tijd, in staat wordt gesteld zelfstandig via een proces van beheersingsleren de beoogde studieresultaten te behalen.' Deze definitie is in haar alleszcggendheid nietszeggend. Wat is bijvoorbeeld 'onderwijsomgeving'? Schellekens gaat uit van de objectieve opvatting van omgeving, en geeft de volgende omschrijving: 'Artefacten die opzettelijk zijn aangebracht ten behoeve van de identiteit en de herkenbaarheid van de universiteit als plaats van onderwijs, zoals collegezalen, een dictatencentrale, docenten, studieadviseurs, studieboeken, onderwijsprogramma's, cursussen, colleges, syllabi, tentamens, onderwijsmedia, etc.' Dat er nog geen docent geprotesteerd heeft! Docenten worden hier omschreven als opzettelijk aangebrachte artefacten ten behoeven van de identiteit en de herkenbaarheid van de universiteit als plaats van onderwijs! En ik maar denken dat het wandreliëf over de vijf wijze en vijf dwaze maagden op de binnenplaats van gebouw A een opzettelijk aangebracht artefact is ten
HUNIVERSFgl-
behoeve van de identiteit. Deze omschrijving van 'omgeving' dekt alles. Ik kan me niet voorstellen waar 'etc' voor staat; misschien wel voor 'studenten'. Goed, nu komen er een paar duidelijke woorden: 'beschikbare tijd' en 'zelfstandig'. Hoewel, de notitie doet geen uitspraak over de norm voor beschikbare tijd, en zegt niets over de vraag of met zelfstandig ook bedoeld wordt 'zonder docent'. De rest van de definitie blijft vaag. Wat 'beheersingsleren' is, wordt onHet forensenprobleem van twee weken geleden zette de breinen weer in de vierde versnelling. De KUB-medewerker, die normaal om 17.00 uur door zijn vrouw op het station werd opgehaald, om thuis te worden afgezet, verliet voor die ene keer een uur eerder zijn werk. Vanaf het station liep hij zijn vrouw tegemoet, stapt ergens halverwege in en ze arriveren tien minuten eerder thuis dan gewoonlijk. De berekening van Maarten van Leeuwen (winnaar naloting) maakt even kort als krachtig inzichtelijk dat de tijdwinst van tien minuten die geboekt is, ontstaat doordat de vrouw even zovele minuten minder heeft hoeven rijden. Verdeeld over de heen- en terugweg betekent dat het nog 5 minuten rijden was naar het station. De terugreis duurt ook 5 minuten korter, dus komen ze om 16.55 uur aan. Dan nu de drie leden van de universitaire gemeenschap (we noemen ze Zjef Raan, Greetje Remmen en DaanDomussen) die een klein meningsverschil hebben over een
n. i;* W,
TAAL DVv^D danks drie pagina's uitleg niet duidelijk. Over 'de beoogde studieresultaten' zwijgt de notitie in alle talen. Gaat het hier om studierendement of bijvoorbeeld om een niveau nieuw op te trekken studentencentrum. De een vindt dat ze er al warmpjes bijzit, de ander voelt slechts wat voor een behaaglijk nieuw onderkomen als er meer vierkante meters komen en de derde vindt alleen al uit erkenningsmotieven dat er op de KUB-campus een studentengebouw moet komen.
Al O
^
en^de SCHILDPAD PTiVrl
Maar over het waar, waarom, de voorwaarden en het wanneer raken ze het maar niet eens. Toch moet er een eensluidend bericht naar het college. Woorden schieten tekort, sterker nog, woorden voldoen niet meer. Waar praten niet meer helpt, moet naar Von Clausewitz' klassieke voortzetting van de diplomatie gezocht worden om het geschil te be-
van inzicht of kennis dat de student(e) wil verwerven. Het enige wat duidelijk wordt is, dat het SGO een vorm van onderwijs is waarin de student zelfstandig iets kan bereiken. Dit roept onmiddellijk de vraag op of er dan nog wel onderwijs nodig is. Immers, de student(e) moet zelfstandig iets bereiken. Wordt het handelsmerk van de KUB opheffing van onderwijs? Een hartekreet, voordat het te laat is! Dit dorre, vage proza drukt het slechten. Het klassieke duel - met drie deelnemers - wordt op een mooie voorjaarsdag op de KUBcampus uitgevochten. Duizenden toeschouwers komen af op het bloedige spektakel. Een voor een zullen ze een kogel afvuren in de richting van de ander, net zolang tot er nog maar één van de studentbcstuurderen in leven en welzijn is. Zjef en Greetje zijn uitstekende schutters die hun doel niet zullen missen. Daan is wat minder vaardig met de wapens; hij mist zijn object in de helft van het aantal schoten dat hij afvuurt. Dit weten de schutters op voorhand van elkaar. De vraag is: bepaal voor deze drie mensen de overlevingskans van het 'duel', er vanuit gaande dat er geen weg terug is en dat ze alle drie hun eigen overlevingskansen trachten te maximaliseren. [MK]
onderwijs alleen maar verder in de hoek. In 53 pagina's gespreksnotitie komt nog geen vijf keer het woord docent voor. Het woord 'enthousiasme' komt twee keer voor, in precies dezelfde zin, op pag. 1 en op pag. 45. 'Een operationele definitie alleen is echter niet voldoende om het enthousiasme en de energie los te maken die nodig zijn om een meerjarig vernieuwingsproces op gang te brengen en te houden. De notitie heeft nadrukkelijk ook dit oogmerk.' ~ Dit oogmerk is niet bereikt Elke insider weet dat de kwaliteit van het onderwijs alleen verbeterd kan worden door enthousiasmeringvan docenten (én door beloning). Maar elke insider weet ook dat op de universiteit publiceren hoger staat aangeschreven dan doceren. Zolang wij alleen KNAW-onderzoekers hebben en geen KN AWdocenten, zolang jaarverslagen van faculteiten de nadruk leggen op publikaties, zolang faculteiten bij financiële problemen eerst hun VF veilig stellen en niet investeren in studierichtingen waaraan de smaneleving behoefte heeft, zolang blijft het onderwijs het stiefkind van de universiteit. Bij nader inzien is die nadruk op zelfstandig studeren zo gek nog niet. Je houdt de beste studenten over, en die verhogen dan louter door hun aanwezigheid de kwaliteit van het onderwijs.
Bart van Klink Oplossingen inzenden vóói 25 maait bij Univers, kamer A 16. Onder de goede en meest originele inzendingen wordt een boekenbon van fl 25,- verloot.
Jan Renkema Willem Witteveen
Elke dinsdagavond zetten beginners en half gevorderden zich in beweging voor hun wekelijkse uur jazzdans. De danser bekwamen zich m techmeken ai.icu^-iocK, l as de Bomee of Kick Ball Change. Bij beginners gaat het veelal om simpele coördinatie-oefeningen, terwijl de meer gevorderden ook pirouetten maken en doordraaien . Mannen zien ex niet zoveel in, er is niet meer dan één beginner. Mannen vinden het moeilijker iets van zichzelf in dans te laten zien, zo meent docente Anne Martens. [Foto: Erik van der Burgt]
^
^