1993 01 28

Weekblad van de K a t h o l i e k e

Universiteit

Brabant

I Mekka voor minimalisten Meer dan vijftig procent van de studenten is niet geïnte­ resseerd in de eigen studie, meent een student. Het devies van de minimalist: i<oop niet meer dan de tielft van de verplichte boeken, studeer hard op de ochtend voor het tentamen en probeer zoveel mogelijk mondeling te doen.

Nieuwbouw xmiversiteit stap dichterbij Het H aagse fiat voor de nieuwbouw van de KUB ­ de gebouwen Y en Q: samen begroot op ruim 26 miljoen gulden ­ is een belangrijke stap dichterbij gekomen. Topambtenaar H . Schoof heeft per brief de acute ruimtenood van de KUB onderschreven. Collegelid J. van Berkom: 'H et lijkt er op dat de optie van Tilburg nu zeer bespreekbaar is met de ambtelijk eerst verantwoordelijke.'

'Bij justitie kunnen ze niet denken' vinden veel wetenschappers die zich met het strafrecht bezig houden. Onder hen de kersverse hoogleraar Jaap de Hullu. Die zegt dat er veel te veel langs elkaar heen wordt gewerkt. Hij steekt ook de hand in eigen boezem: de wetenschap gebruikt ontzettend forse taal om departementale plannen af te breken. Er wordt echter te weinig meegedacht over welke oplossing wèl goed is.

Twee weken terug nog stuitte de Tilburgse claim op meer ruimte op de nodige weerstand van minister Ritzen. In een rechtstreekse ont­ moeting legde hij het college uit, dat de ruimtenood van de KUB moet worden bezien in landelijk perspec­ tief. In een vervolgoverleg, waar­ schijnlijk in april, beloofde hij meer duidelijkheid te verschaffen. Op­ merkelijk snel laat Schoof uit Zoe­ termeer nu een veel optimistischer geluid klinken. De ambtenaar plaatst de nodige kanttekeningen bij de rekenmethodiek van de KUB,

maar onderschrijft dat Tilburg 6000 vierkante meters tekort heeft. Dit komt precies overeen met de meest acute nood, die het college wil le­ digen met het bouwen van Y en Q. Waar gebouw Y nog stuit op een te wijzigen bestemmingsplan, kan Q direct worden opgetrokken wan­ neer de financiering is geregeld. Dit gebouw, dat is gesitueerd aan de kop van gebouw S, krijgt een grote col­ legezaal van zo'n 450 personen en twintig kleine werkcollegezalen.

Tilburg krijgt fors meer eerstejaars^ landelijk sprake van daling Op de KUB staan dit academisch jaar bijna veertien procent

Het grote toeval bestaat niet De grote, toevallige ontdek­ king in de wetenschap is goed voor prachtige romanti­ sche verhalen. Vondsten in bad, het finale inzicht op het strand, het fundament van een theorie die komt aanwaaien in de tram: soms speelt het toeval een rol. De schijn bedriegt. Het toeval blijkt de modale wetenschapper zo goed als nooit te treffen.

meer eerstejaarsstudenten Ingeschreven dan het jaar daarvoor. De KUB is hiermee veruit de snelstgroeiende universiteit In Nederland; behalve Tilburg zit ook de VU In de lift. Alle andere universiteiten laten een dalende trend zien. Voor het eerst sinds het midden van de jaren zeventig is het aantal eer­ stejaars studenten in het weten­ schappelijk onderwijs afgenomen. Op 1 december 1992 waren er ruim 34.000 eerstejaars ingeschreven, zes procent minder dan het jaar ervoor. De KUB nam hier­ van 1858 eerste­ jaars voor haar re­ kening (vorig jaar: 1633, een stijging met 13,8 procent). — Het aantal vrouwelijke eerstejaars­ studenten daalde in Nederland met zeven procent, het aantal manne­ lijke met vier. Dit verschil komt ook terug in de cijfers van de KUB, zij het dat in Tilburg beide catego­ rieën stijgen: de vrouwen met ze­ ven, de mannen met bijna negen­

tien procent. Niet alle studies in Nederland de­ len in de malaise. De belangrijkste stijger tussen 1991 en 1992 is Tand­ heelkunde (plus zeventien procent). Ook Diergeneeskunde, Bedrijfs­ kunde, Sociale We­ tenschappen en de Ruimtelijke We­ tenschappen zitten in de plus. De Til­ burgse stijging is des te opvallender, omdat de studies die ze in huis heeft landelijk bezien bijna alle in de min zitten. Econo­ mie is landelijk de grootste daler, met veertien procent. Ook Godge­ leerdheid, Wijsbegeerte en Letteren doen het landelijk slecht. Volgens H . Walter van de Dienst Studentenvoorzieningen is de groei

Groei KUB door trage Brabantse emancipatie

Topambtenaar onderschrijft ruimtenood KUB Het college heeft zich inmiddels uitgesproken voor het ontwerp van ir. Martien Jansen van het Eindho­ vense architectenbureau OD205. Jansen tekende ook voor de biblio­ theek en voor het stedebouwkun­

Een vervelend misverstand. H et had ook niet mogen gebeuren, geeft Boudewijn Staffhorst grif toe, en hij steekt de hand diep in eigen boezem. 'H et is echt onze fout', zegt het hoofd van de Dienst Economische en Admini­ stratieve Zaken (DEA) van de KUB. Volgens Staffhorst valt de studenten niets te verwijten, want de gegevens die zij hebben doorgegeven aan de Informatise­ ringsbank zi)n juist. Vanwaar dan toch die brief uit Groningen aan drie­ tot vier­ duizend studenten? De aanlei­ ding: de door de studenten ver­ strekte gegevens aan de Informa­ tiseringsbank sporen niet met die van de KUB, zodat Groningen niet weet of studiefinanciering wel rechtmatig wordt genoten. Verbeteren en binnen dertig da­ gen retourneren, luidt het bevel. Staffhorst: 'Op de magneetband met studiegegevens die wij naar het Centraal Register Inschrij­ vingen hebben gestuurd, blijkt een lege plek te zitten. Bij het

♦ Maquette van gebouw Q. [Foto: Enk van der Burgt]

dig structuurplan van de KUB. Definitief wordt de bebouwing pas na het fiat van de welstandscom­ missie en van de universiteitsraad. Bedoeling is bij aanvang van het collegejaar '94­'95 Q in gebruik te nemen. [PvdB]

maken van een uittreksel van ons bestand is een deel van de ge­ gevens blijkbaar niet meegeno­ men. Hoc dat kan? Tja, weet ik ook nog niet, dat zijn we nu aan het onderzoeken.' De aanleiding tot de brief is in elk geval niet de foute adressering van de KUB, benadrukt Staffhorst. Dat de alma mater niet meer is geves­ tigd aan de Hogeschoollaan maar aan de Warandelaan, staat bui­ ten het misver­ stand. De aangeschre­ ven studenten kan Staffhorst alvast gerust­ stellen. H ij heeft al contact ge­ had met de Informatiserings­ bank en iedere student krijgt de beurs ook volgende maand ge­ woon uitgekeerd. Als de gege­ vens tenminste écht kloppen. Om daar uitsluitsel over te krij­ gen, moet DEA in de herkansing. De Informatiseringsbank stuurt de dienst binnenkort een lijst met namen van de studenten die nu niet geregistreerd staan. DEA moet daar dan de fouten uitha­ len. [MS]

Lege plekken

van de KUB waarschijnlijk op het conto te schrijven van de relatief trage Brabantse emancipatie. De groei die elders eerder heeft plaats­ gevonden, maakt Brabant nü door. Daarnaast wijst Walter op enkele unieke Tilburgse voorlichtingsac­

tiviteiten. De krant voor 5­VWO­ ers, die in een oplage van 25.000 de deur uitgaat, èn de speciale voor­ lichtingsdag voor doorstromers uit het H BO. Afgelopen zaterdag trok deze dag 800 deelnemers, afkomstig uit het hele land. [PvdB]

28 januari 1993

^UNIVER^nï^

Geen plastic Al die verpakkingen in de mensa, daar wordt het milieu toch niet beter van? Waarom niet alle ver­ pakkingen de deur uit en een v^farm Vi^elkom voor glazen bakjes en dis­ pensers? Dat scheelt een berg afval. Woensdag 20 januari vroeg Barry Hoogendoorn (PSF) in een raads­ commissie, waarom de KUB het voorbeeld van de kantine van de Utrechtse faculteit Biologie, Far­ macie en Scheikunde niet ter harte neemt. Juist die dag heeft de Volks­ krant breed uitgepakt met een arti­ kel over deze kantine. Iets voor de KUB?, luidt de vraag. Die is voorgelegd aan C. de Vries, hoofd Restauratieve Voorzieningen van de KUB. Hij blijkt de bewuste Utrechtse mensa te hebben be­ zocht, en trof er eten aan dat vol­ gens hem de Keuringsdienst van Waren niet zou bekoren. 'Ik zet

College hokt niet samen in oude koffiekamer A

mi)n vraagtekens bij de hygiëne. Vlees en kaas liggen te verkleuren en zijn minder lang houdbaar.' De Vries illustreert dat de Tilburgse mensa wel degelijk milieubewust is: de milieuvriendelijke afwas­ straat, energiezuinige apparatuur,

Vrouwen hebben minder kans op werk door andere studieloopbaan 'Gezien de inschrijvingscijf ers gaan meisjes in de jaien negentig gewoon studeren wat ze zelf willen. Maar je kunt je afvragen in hoeverre keuzen van mannen en vrouwen individueel of sociaal bepaald zijn. De univer­ siteiten kunnen op dat keuzeproces weinig invloed uitoefenen, omdat ze al eerder in het voortgezet onderwijs gemaakt worden.' Dit zegt drs. L. Engelfriet, schrijfster van een recent uitgebrachte studie naar emancipa­ tiebeleid op universiteiten, waaraan donderdag 21 januari een studiedag werd gewijd. Niet voor niets luidde de titel van de studiedag Wie (m/v) studeert voor werk! Want waar het aandeel vrouwen binnen de universiteit inmiddels flink is toegenomen, 45 procent (1970:22), daar blijft erbui­ ten, op de arbeidsmarkt na de stu­ die, de ongelijkheid bestaan. H et percentage werkloze academica (elf] is al jarenlang beduidend hoger dan dat van mannelijke afgestu­ deerden: zeven procent. Binnen de

UNIVERS tilburgs universiteitsblad REDACTIE pieter siebers hoofdredacteu r ite\. 2 9 2 6 ) pau! van den broek ( 2 9 2 5 ) , micriel knapen ( 2 5 0 6 ) . gerard rutten ( 3 3 3 0 ) , angela van schendel assistente (2277) VORMGEVING gertjan bloemers (3364) MEDEWERKERS mark van a s s e n , ralf bodelier, pascalle c a p p e t t i , dylan van eijkeren, roland enthoven, mare g e u r t s e n , bert heffels, nen j a n s , monique mulder, bart padberg, m a u n t s s e p , laurent­jan van der w e s t e n REDACTIERAAD dr j . roebroek voorzitter, b. bekker, prof. dr. ir a. kapteyn, p. van kolverschoten, c. van wagtendonk, drs e. poppeliers, f. t e u n i s s e n , d wijsbroek, mr p zoontjens, f allers, maurice ackermans advise u r FOTO nen siers, enk van der burgt, j o k e backx ADVERTENTIES angela van s c h e n d e l , kamer a 1 7 , t e l . (66) 2 2 7 7 OFFICIËLE MEDEDELINGEN a f d . pers en voorlichting, kamer b 1 0 , tel (66) 2 0 0 1 KOPIJ alle kopij m o e t uiterlijk op donderdag 1 2 . 0 0 uur in de week vóór het verschijnen m het bezit van de redactie zijn REDACTIE­ADRES/ADVERTENTIES warandelaan 2 , 5 0 3 7 ab tilburg kamer a 1 5 t / m a 1 8 fax nr. 6 3 0 1 4 5 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger onderwijs persbureau hop waarbij verder a a n g e s l o t e n : ad valvas vu amsterdam, cursor eindhoven, delta delft, folia u v amsterdam, ku nieuws nijmegen, mare leiden, observant maastricht, u­blad u trecht, uk groningen en universiteitsblad twente REDACTIE HOP frank s t e e n k a m p , pieter evelem DRUK drukkerij de jong, baarle­nassau ABONNEMENTEN Studenten f 15,­ per jaargang voor niet­universiteitsleden f 4 0 , ­ maak voor een a b o n n e m e n t het bedrag over op giro 1 0 7 7 4 9 6 t.n v. katholieke universiteit brabant, o.v v ' a b o n n e m e n t univers j a a r g a n g 3 0 '

bèta­richtingen is de ongelijkheid nog groter: hier steeg het aantal stu­ derende vrouwen ­ van 1970 tot nu ­ van vier naar veertien procent, en bedraagt het percentage werkloze vrouwen acht (vergelijk de bèta­ mannen: vierprocent). De arbeids­ markt voor economen laat nog een schrijnender verschil zien: tien tegenover vier. Eén van de verklaringen voor de hogere werkloosheid onder vrou­ welijke academici is de voorkeur voor sociale en culturele studies, waar zij inmiddels de meerderheid van de studentenyormen. Ook bin­ nen de studiegebieden zouden man­ nen en vrouwen andere loopbanen

♦ Foto: Enk van der Burgt

en retourautomaten voor statie­ geldflesjes. 'En de verpakkingen zijn al minder vervuilend. Aan de ene kant zit papier en aan de ande­ re kant cellofaan. Geen plastic dus.'

volgen. Zo kan men eigenlijk niet meer over dè bèta spreken, maar zie je een indeling tussen een 'harde' sector zoals elektrotechniek (drie procent vrouw) en een 'zachte' rich­ ting als bouwkunde: 26 procent. Ook binnen faculteiten en vakgroe­ pen treden verschillen op, bijvoor­ beeld de sociaal­georiënteerde in­ vulling van vrouwen voor vrije studiepunten. Docententrainingen en verhoging van de kwaliteit van het onderwijs, staan hoog op de agenda. Engelfriet: 'Bij de komende visitaties moet de mening van studenten en vooral ook de mogelijke verschillen tus­ sen jongens en meisjes daarin, veel aandacht krijgen.' Haar belangrijk­ ste aanbeveling is om bij de voor­ lichting over studiekeuzes en bij de begeleiding van studentes veel meer en hardere informatie te ver­ strekken over de latere arbeids­ marktperspectieven. Nu zijn vaak die gegevens niet eens voorhanden. Ook zou er een landelijke databank moeten komen over onderzoeks­ gegevens en actieprogramma's op het gebied van studenten­ emanci­ patiebeleid. [DdH/HOP]

Databestanden voor de gamma­onderzoek nu beter beschikbaar Een nieuw landelijk netwerk moet een dam gaan opwerpen tegen de versnipperde informatievoorziening voor sociaal­wetenschappelijk on­ derzoek. Dit zogeheten Gatmnanet moet het centraal loket worden, waar vraag en aanbod op het gebied van gamma­informatica bij elkaar komen. Vrijdag 22 januari werd het netwerk aan de Rotterdamse Erasmus Uni­ versiteit ten doop gehouden. Vanwege de lopende discussie over privacy van persoonsgegevens, zijn enkele vitale gegevensbestanden voorlopig echter niet beschikbaar. Het gebruik van computers binnen de gedrags­ en maatschappijweten­ schappen heeft de laatste jaren een enorme vlucht genomen. Verschil­ lende instituten staan de onderzoe­ kers met raad en daad terzijde, maar veel wetenschappers weten echter niet goed waar zij de juiste informa­ tie over gegevensbestanden van­ daan moeten halen. Het nieuwe netwerk wil daar ver­ andering in brengen. Onderzoekers moeten in de toekomst bij alle be­ langrijke universitaire centra van sociaal­wetenschappelijk onder­ zoek terecht kunnen bij één balie, waar alle informatie van hun gading beschikbaar is. Zij moeten er bij­ voorbeeldgegevensbestanden kun­ nen vinden over de vrije­tijdsbeste­ ding van de Nederlanders of op weg worden geholpen met het maken van een nieuw bestand. En zij moe­ ten er aan de weet kunnen komen welke statistische software op zo'n bestand kan worden losgelaten.

Gammanet is een initiatief van de Werkgroep Dataverzameling van de Vereniging van Onderzoekinsti­ tuten. Naast deze vereniging ne­ men vier expertisecentra, het So­ ciaal Wetenschappelijk Informatie­ en Documentatiecentrum Swidoc en he t Instituut voor Maatschappij ­ wetenschappen SISWO aan het netwerk deel. In de toekomst zal het netwerk verder worden uitge­ breid. Eén van de belangrijkste ge­ gadigden is het Statistisch Agent­ schap dat momenteel in oprichting is. Deze instelling wil de gebruikers en producenten van gegevensbe­ standen dichter bij elkaar brengen. Onderzoekers kunnen dan bijvoor­ beeld makkelijker beschikken over de belangrijke en zeer uitgebreide bestanden van het Centraal Bureau voor de Statistiek, die gegevens be­ vatten over zaken als mobiliteit, doodsoorzaak en woonbehoefte. [MW/HOP]

De leden van het College van Be­ stuur van de KUB krijgen geen nieu­ we werkkamers in de oude koffie­ kamer van gebouw A. Daar wilden ze graag zitten om de werkkamers dichter bij elkaar te hebben. Nu zitten de collegeleden verspreid over gebouw A. Een verbouwing van de koffiekamer zou echter te­ veel ingewikkelde bouwkundige ingrepen met zich meebrengen. De hele glaswand van de ruimte zou moeten worden aangepast om in­ kijk vanuit gebouw B te voorkomen en om tussenwanden te kunnen plaatsen. Ook de glazen gang tus­ sen de gebouwen A en B vormt een architectonisch obstakel. De aan­ sluiting van de gang op gebouw A neemt ruimte in beslag die op de werkkamers bespaard zou moeten

worden. Peter Kersten, hoofd Bouw­ en H uishoudelijke Zaken: 'De vraag is of er dan nog voldoende vierkante meters overblijven voor kamers van het college.' De bouw­ kundige hoogstandjes die de ver­ bouwing vereist, kosten bovendien te veel geld, aldus Kersten. H ij is, net als andere betrokkenen, van mening dat de noodzaak van dè samenvoeging van de werkkamers niet opweegt tegen de kosten van de verbouwing. Een alternatieve ruimte waar het college bijeen kan gaan zitten is niet in beeld. Het college heeft nu de notitie Bestemmingkoffiekamei A toege­ zegd. Volgens Kersten moet er aan de huidige ruimte niet teveel gesleu­ teld worden. Die is prima bruikbaar voor speciale gelegenheden. [MS]

Economen gaan bewijzen dat ze besten van het land zijn De economische faculteit wil haar wetenschappelijke output laten vergelijken met die van de rest van het land. De raad heeft hiervoor 40.000 gulden gereserveerd. H et wetenschappelijk jaarverslag, dat het faculteitsbureau ieder jaar op­ stelt, voldoet niet aan alle eisen die de raad er aan stelt. 'H ierin wordt een vergelijking gemaakt tussen vakgroepen en VF­programma's van deze faculteit', zegt raadslid dr. H. van Gemert. Dat is eigenlijk 'niet netjes' omdat je dan appels met peren vergelijkt, ofwel 'vakge­ bieden met ieder een eigen ambi­ tie­ en aspiratieniveau. Je zou ech­ ter onderzoeksgroepen uit verschil­ lende faculteiten met elkaar moe­ ten confronteren, zoals Bedrijfs­

economie uit Tilburg met Gronin­ gen.' Intern worden de vakgroepen zo gestimuleerd om hun achter­ standen in te lopen, zegt Van Ge­ mert. Maar ook: 'We hebben het idee dat we toch al beter zijn dan anderen.' Het Centrum voor Wetenschaps­ en Technologiestudies uit Leiden heeft zich bereid verklaard het on­ derzoek uit te voeren voor 140.000 gulden. Het gat van een ton wil het economenbestuur dekken door sponsors te zoeken en door het College van Bestuur bij te laten springen. Decaan prof. A. de Zeeuw gaat er vanuit dat het college 'het strategisch belang van het onder­ zoek inziet' en met geld over de brug. zal komen. [MKj

Brabant­collectie moet meer bekendheid krijgen De Brabant­collectie die de biblio­ theek van de KUB in beheer heeft, moet verder worden ontsloten en de toegankelijkheid moet worden verbeterd. Doel is het gebruik met minstens twintig procent te doen stijgen. Dat staat in de Beleidsnota Brabant­collectie 1993­1996 van bibliothecaris drs. J. Maessen. H et College van Bestuur van de KUB zal de nota binnenkort aanbieden aan Gedeputeerde Staten van de provin­ cie Noord­Brabant. De provincie heeft de collectie in 1986 bij de KUB ondergebracht. De nadruk in het beleid voor de komende jaren wordt gelegd op promotie van de Brabant­collectie.

'De bibliotheek moet doorgaan met het op zorgzame wijze voor het voetlicht brengen van de collectie', zegt bibliothecaris mr. H . Gele­ ijnse. De behoefte aan gegevens uit de Brabant­collectie is groot, maar de bekendheid van de collectie is te gering. H et gebruik moet boven­ dien worden gepopulariseerd, aldus Geleijnse. Behalve wetenschap­ pers, moeten ook meer particulie­ ren hun weg zien te vinden naar de bibliotheek van de KUB. Zij moe­ ten worden gewezen op de moge­ lijkheden die de collectie biedt. Met name de oude handschriften zijn van grote waarde. [MS]

Synar gaat wat later op eigen benen verder De privatisering van Synar ­ gepland op één januari ­ is met een half jaar vertraagd. Synar is het audiovisue­ le samenwerkingsverband tussen de KUB, de Technische Universi­ teit Eindhoven en de Pedagogisch Technische Hogeschool in Eindho­ ven. Volgens Synar­directeurdrs. R. van Rookhuijzen is de vertraging deels te wijten aan de onduidelijk­ heid over de manier waarop de in­ stellingen gaan deelnemen aan Synar. Een aandeelhouderschap lijkt de aangewezen weg, hetgeen voor de KUB een bezwaar kan zijn. Van Rookhuijzen: 'Deze universi­ teit heeft er net een bezuinigings­ operatie op zitten, en een aan­ deelhouderschap kan te duur wor­ den. Als de andere instellingen dat

toch willen, dan moeten zij de KUB misschien wel uitkopen.' B. Smit, één van de vier KUB­werknemers die actief worden in Synar, pleit voor meer helderheid. In elk geval vóór de zomer ­ wanneer het vier­ tal hun ontslag wordt aangezegd ­ moet de KUB aangeven hoe ze ga­ rant gaat staan voor de nieuwe private onderneming. 'Komt er een bruidschat van de KUB? Staat de KUB in voor een vast aantal op­ drachten? Als je dat niet precies weet, ga je natuurlijk geen ontslag tekenen.' H et begint bij de vier enigszins te kriebelen, want de nieuwe private wereld is hard. Smit: 'Veel harder dan de meeste mana­ gers hier denken.' [MS/PvdB]

28 januari 1993

^UNIVERSna­

Universiteiten voor vuurproef met nieuwe onderzoeksbeoordeling Onderzoekers in vier vakgebieden zijn dit jaar proefkonijn in een nieuw stelsel van onderzoeksbeoordeling. Historici, psycholo­ gen, biologen en werktuigbouwers mogen de spits afbijten. Belangrijkste vraag bij de nieuwe vorm van beoordeling is of de universiteiten wel in staat om zelf de kwaliteitsselectie te organiseren die de politiek van hen verlangt?

Frank Steenkamp/HOP Twee jaar terug konden de instellin­ gen in een akkoord met minister Ritzen het gevaar bezweren dat ze de zeggenschap over een groot deel van hun budget moesten afstaan aan onderzoeksfinancier NWO. In ruil daarvoor beloofden ze een selectie­ ver onderzoeksbeleid, waarin goed en belangrijk onderzoek een forse streep voor kreeg. Die belofte moet nu worden ingelost. De nieuwe cyclus van onderzoeks­ beoordeling die dit jaar begint, ver­ vangt het stelsel van 'voorwaarde­ lijke financiering' uit de jaren tach­ tig. Dit VF­stelsel, waarin elke universiteit zijn meest gedegen onderzoek onderbracht en liet be­ oordelen, heeft wel tot betere orga­ nisatie en bescherming van het onderzoek geleid. Maar van het 'voorwaardelijke' kwam weinig te­ recht. Wie in de VF zat ­ en in de exacte hoek waren dat hele facul­ teiten ­ zat gebeiteld. Voor een zo tijdrovend systeem was dat te ma­ ger, vonden zowel de politiek als veel onderzoekers.

V

orig jaar had de opvolger van de VF moeten beginnen, was de af­ spraak. Maar dat kwam er niet van, omdat in 1991 het nieuwe ver­ schijnsel van de onderzoekscholen de universiteiten in beslag nam. Inmiddels is de rust weergekeerd. Voorlopig zitten maar enkele pro­ centen van het onderzoek in een 'school'. Een landeli j ke beoordehng blijft nodig. De Maastrichtse rector prof. mr. M.J. Cohen, lid van de werkgroep die de onderzoeksbeoor­ deling moet voorbereiden: 'Deze is nodig voor goed onderzoeksbeleid ­ en nodig om ons maatschappelijk te verantwoorden.'

Veelomvattend wordt de nieuwe cyclus vooral omdat het niet lou­ ter de categorie 'hoogwaardig' on­ derzoek betreft, maar alle univer­ sitaire research. Veel alfa­ en gam­ ma­onderzoek moet er nu voor het eerst aan geloven. Doch verder is gekozen voor een vrij bescheiden opzet. Een plan om net als bij onderwijsvisitaties faculteiten zel­ fevaluaties te laten maken, en zo­ wel het onderzoek als de organisa­ tie eromheen te laten scieenen, is losgelaten. Cohen: 'Je moet bij de kern beginnen. Meer dan bij onder­ wijs, is in het onderzoek het pro­ dukt primair.' De onderzoeksbeoor­ deling staat voorlopig los van de onderwijsvisitaties. Cohen wijst er op dat onder de rectoren wel een stroming bestaat, die op den duur toe wil naar een combinatie van beide. De vier proefdisciplines zijn nu in de slag met de spelregels. Zo is er de kwestie van criteria en meetlat­ ten die gehanteerd moeten worden bij de beoordeling. Ook buigt men zich over de samenstelling van de commissies. Daarbij is de vraag welk onderzoek eigenlijk beoor­ deeld moet worden. De laatste kwestie betreft de wijze van visita­ tie: houden de beoordelaars straks audiëntie, of komen ze bij de facul­ teiten langs? Tegen dit laatste heb­ ben enkele universiteitsbesturen zich het afgelopen jaar verzet. Kan het niet wat minder, luidt hier de teneur. Binnen de disciplines heerst een minder defensieve opvatting: als het dan toch gebeurt, moet het ook interessant zijn. Afgesproken is nu dat over de vorm van visitatie vooraf overleg zal plaatsvinden tussen onderzoeker en beoordelaar.

Intussen wordt nu ook al nagedacht over de jaren na 1993, als het circus echt op gang moet komen. In drie jaar tijd worden alle disciplines gescreend. In 1994 alfa en techniek, daarna alle gamma's, en in 1996 bèta en techniek. De keus om hele disciplineclusters tegelijk aan te pakken, is gemaakt omdat er dan bij 'randgevallen' tussen verwante disciplines nog eens met een beoor­ deling geschoven kan worden. Toch blijven multidisciplinaire onder­ zoeksgebieden voor problemen zorgen. Zo hebben milieukunde en vrouwenstudies al om een aparte behandeling gevraagd. De VSNU­ werkgroep weet nog niet precies wat ze daarmee aanmoet.

V

raag die rest is waar het alle­ maal toe zal leiden. De kritiek op de VF­beoordelingen was dat die nauwelijks invloed hadden. Er was vastgelegd dat bij negatief beoor­ deeld onderzoek geld zou worden weggehaald. Maar in praktijk kreeg bijna alle onderzoek een voldoen­

de, en de schaarse 'minnen' werden zelden vertaald in maatregelen. Krijgt de nieuwe kwaliteitstoetsing wèl effecten ? 'Jawel', meent Cohen, 'maar misschien niet precies op de manier die de politiek soms lijkt te

Proefjaar naar onderzoeksvisitaties van start verwachten.' H ij wijst erop dat indertijd werd uitgegaan van een wel erg mechanistische koppeling tussen oordeel en consequenties. Zo werken die dingen niet, betoogt hij. Juist door niet vooraf regels te geven voor wat een universiteit met de beoordelingen moet doen, denkt de VSNU de beste effecten te berei­ ken. Cohen: 'Het gaat om de eigen verantwoordelijkheid van de uni­ versiteit. Natuurlijk zal je elk oor­ deel heel goed bekijken. Maar bij

een negatief oordeel zeg je niet al­ tijd 'weg ermee'. Als dat onderzoek belangrijk is in je plannen, schrap je het niet maar ga je het verbete­ ren.' H et effect hoopt men ook te bevorderen, door genuanceerd te gaan beoordelen. Zo wordt het be­ grip 'kwaliteit' opgedeeld in pro­ duktie, relevantie en perspectief. Hetgeen vele mogelijkheden biedt. Cohen: 'Als de produktie uitste­ kend is maar er is weinig perspec­ tief, dan moet je reactie anders zijn dan bij een groep met weinig pro­ duktie en veel perspectief.' Cohen: 'Deze beoordelingen zijn een verantwoordelijkheid van de universiteiten, maar het werkt al­ leen als de disciplines het tot hun eigen zaak maken. Als mensen het gevoel houden dateroverhunhoof­ den beleid wordt gemaakt, hoef je van het resultaat weinig te ver­ wachten. Dan zal ook de twijfel blij­ ven, of de universiteiten hun kwa­ liteit wel goed bewaken.' De poli­ tiek kijkt ongeduldig toe.

Ritzen acht quotering bij onderzoekscholen niet langer zinvol Kwaliteit moet het doorslagge­ vende criterium worden voor of­ ficiële erkerming van een onder­ zoekschool. Het is volgens minis­ ter Ritzen niet erg zinvol meer dat elke universiteit slechts een be­ perkt 'quotum' aan scholen ter er­ kenning mag voordragen. Afhankelijk van hun omvang mochten universiteiten vorig jaar bij de eerste erkenningsronde één tot drie aspirant­scholen aan de academie van wetenschappen (KNAW| voordragen. De uni­ versiteiten hadden om die quote­ ring gevraagd, om elkaar bij de start te dwingen tot terughou­ dendheid en zelfselectie. Ritzen is van deze afspraak, die de kwa­ liteits­selectie door de KNAW wat op de achtergrond drong, nooit een warm voorstander ge­ weest. In een brief aan de akademie er­ kent de minister deze week dat

de quotumregeling in deze eerste erkenningsronde van onderzoek­ scholen toch zijn nut heeft gehad. Het uitschakelen van concurrentie is niet ten koste van de kwaliteit gegaan: door de zelfselectie bij de universiteiten waren alle aanvra­ gen 'van hoge kwaliteit'. Bij volgende rondes zou quotering echter achterwege moeten blijven, geeft Ritzen de KNAW in overwe­ ging. De kwaliteit van een aanvraag kan dan het enig criterium voor erkenning worden. Deze stelling­ name zal de universiteitsbesturen overigens niet schokken: ook in hun overleg lijkt de laatste tijd de overtuiging te groeien dat quotering niet meer voortgezet moet worden. Daarna is het dan aan de vrij e markt en de strengheid van de KNAW om te bepalen of er al of niet een woe­ kering van onderzoekscholen zal ontstaan. Overigens waarschuwt de bewinds­

man de KNAW er voor, om het 'protocol' voor erkenning van scholen niet nu al te gaan veran­ deren. De akademie had bij de eerste negentien erkenningen (al­ leen een Gronings plan werd voorlopig afgekeurd) namelijk een strenge toon aangeslagen. Dat ging dan vooral om de vaak nogal embryonale onderwijs­ plannen. Toch lijkt aanpassing van de spelregels de minister niet goed voor de continuïteit. H et zou ongelijke kansen scheppen tussen indieners in de eerste en latere rondes. Wèl is Ritzen het met de akademie eens dat onder­ zoekscholen de komende jaren sterkere besturen moeten krij­ gen. Dat is nodig om duidelijke keuzes te kunnen maken op het gebied van onderwijs en onder­ zoek. Ritzen wil de scholen daar­ voor veel ruimte geven. [FS/ HOP]

Platanus Aserifolius op Esplanada Deze week kreeg een belangrijk element uit het Plan van de Espla­ nada gestalte: het planten van 35 bomen van het type platanus ase­ rifolius. Deze platanen komen in de plaats van een groepje dennen, dat aanvankelijk in het Plan ­ dat verbandhoudtmetdenieuwbouw van de bibliotheek ­ was voorzien. A. Bertens van de Tuindienst: 'Die dennen zijn niet aangeslagen, wat ook verband houdt met de droge periode vorig jaar.' Bertens heeft geen reden te vermoeden dat de platanen hetzelfde lot beschoren zijn. Integendeel: de lokale zand­ grond is prima voor deze bomen, en ze zijn zorgvuldig en voorzien van een prachtkluit in de grond gezet. Over enkele jaren worden de bomen gesnoeid en beschikt de KUB over volgroeide, vijf meter hoge bomen met een parasolach­ tigkarakter. Bertens: 'Het aanzicht van de bomen is heel mooi. Ze geven een fraai Frans tintje aan de KUB.' iPvdB]

♦ Foto: Erik van der Burgt

28 januari 1993

­lUNIVERS»:!­

Vertrekkend artistiek leider Van Helvert mist visie achter Stiltecentrum De artistiek leider van het Stiltecentrum, Hans van Helvert, en de leden van Centrum voor Weten­ schap en Levensbeschouwing (CWL) zijn het oneens over de te volgen koers. Van Helvert vindt dat het Stiltecentrum een knieval maakt voor studenten wiens smaak niet verder reikt dan Veronica en Paul de Leeuw. Het CWL zegt te zoeken naar een programmering die aansluit bij hetgeen leeft onder studenten. Het verschil van mening leidt ertoe dat 'gezamenlijk is besloten' om de arbeidsovereenkomst van Van Helvert, die vanaf juni vorig jaar in dienst is, met ingang van één april te beëindigen. Van Helvert is allerminst ingenomen met de gang van zaken. Gerard Rutten Hans van Helvert, nu nog door het leven gaand als artistiek leider van het Stiltecentrum, kan zich binnen­ kort weer geheel en al wijden aan het componeren, zijn eigenlijke stiel. Over twee maanden staat hij op straat terwijl het volgens hem zowat zijn eigen idee was om ie­ mand als artistiek leider bij het Stiltecentrum aan te stellen. Van H elvert was vanaf juni 1992 verantwoordelijk voor de program­ mering in de benedenruimte van het Stiltecentrum, organiseerde onder meer een tentoonstelling met werk van Ton Frenken en zwaaide de scepter over een nachtelijke uitvoering van een compositie van John Cage. Het CWL, dat het Stilte­ centrum beheert, had volgens Van Helvert bij zijn aantreden nog geen concrete invulling voor het ge­ bouw: 'Mijn eigen plan was om met n a m e de s t i l t e r u i m t e te gebruiken voor kunst, zowel muziek als beeldende kunst. Hierdoor krijg je een combi­ natie van m u s e u m , con­ certpodium en bezinnings­ ruimte.' Het leek Van Helvert 'zinnig' om bij een wetenschappelijk instituut zo'n plek te schep­ pen: 'Een universiteit moet wetenschappers opleiden,­ mensen vormen die in staat zijn om vragen te stellen en een open geest kweken. Ik denk dat kunst daartoe kan bijdragen.' Van H elvert werd volgens eigen zeggen aangenomen op basis van een plan, dat hijzelf had geschreven. Dat kwam er op neer dat kunste­ naars zouden worden uitgenodigd die speciaal voor de stilteruimte iets wilden maken. Van H elvert: 'Niet zomaar een tentoonstelling houden, want dat doen galeries en musea al, en ook niet bestaande muziek laat uitvoeren want dat is de functie die concertpodia hebben. Maar juist het verband leggen met die ruimte. Dat idee komt voort uit de Rothko­chapel in H o u s t o n (Texas) waar beeldend kunstenaar Mark Rothko werk heeft gemaakt in een ruimte die speciaal gebouwd was voor het werk.'

P,.'/nosauf'uis Ik dacht altijd dat de echte acade­ micus het juiste midden wist te bewaren tussen zelfbewustzijn en zelfspot. Wie zich heeft gelaafd aan de boezem van de alma mater zou in de eerste plaats moeten kunnen relativeren en beseffen hoe betrek­ kelijk de waarde van de academi­ sche status is. Hoogleraren dienen de toga met waardigheid te dragen en tegelijkertijd uit te stralen dat het voor hen elke dag van het jaar carnaval is. Kunnen ze dat niet, dan zijn ze hun professoraat niet waard. Een afgestudeerde die uit blijdschap over het passeren van de afstudeer­ datum drs. op zijn visitekaartje laat drukken, kwam er kennelijk nog niet achter dat de pas verworven

Van Helvert zegt nu dat het plan na zijn aantreden zo goed als nooit meer ter sprake is gekomen: 'Als ik erover begon werd er nogal vreemd op gereageerd. Men deed het voor­ komen dat het niet was goedge­ keurd maar het was wel de basis waarop ik die baan heb gekregen. Misschien voelden ze zich bij het CWL overvallen door iemand die heel duidelijk wist wat er met zo'n Stiltecentrum zou kunnen gaan gebeuren. Wat mij nog het meest stoorde is dat er nooit lang over wordt nagedacht wat je met het Stiltecentrum zou kunnen doen. Dat gaat heel erg hap­snap, afhan­ kelijkvan de omstandigheden, wat er op hen afkomt. Daar zit geen visie achter. Ze meten zich een populis­ tische houding aan om zoveel mo­ gelijk mensen binnen te krijgen, dan is er bestaansrecht. Dat maakt het heel plat en ze gaan steeds op hun hurken zitten voor studenten die van toeten noch blazen weten.'

'Zoveel mogelijk studenten trekken is geen garantie voor succes'

O

p het verwijt van Van Helvert dat de CWL­leden geen visie hebben en een hap­snapbeleid voe­ ren, zegt CWL­secretaris Frans Teunissen: 'Wij zijn heel duidelijk nog aan het zoeken welke activitei­ ten wij willen organiseren en waar­ bij wij willen aansluiten. Dan luis­ teren wij goed naar wat de diverse groeperingen binnen de KUB vertel­ len om daarop in te spelen.' Frans Teunissen dacht bij de aan­ stelling van de artistiek leider het­ zelfde uitgangspunt als Van Helvert te hebben: een culturele invulling van het Stiltecentrum. In de korte praktijk blijkt er een onoverbrug­ baar verschil van inzicht gegroeid te zijn. Teunissen: 'H et verschil is dat H ans voor een hoge standaard kiest ten aanzien van de cultuur, ook binnen een bijzonder veld. En

titel volkomen inflatoir is en nog slechts toegang biedt tot het ambt van adjunct­postzegelplakker der­ de klasse. Adeldom verplicht, en wel tot bescheidenheid. De proleet daarentegen loopt te koop met zijn status, en is zonodig bereid ermee te smijten. Onlangs hebben de Utrecht­ se academici Vroon en Kluk­ huhn met veel publicitaire Q. bombarie hun doctorstitels ingeleverd. Ze wilden uiting geven aan hun ongenoegen over het feit dat de brede uni­ versitaire vorming van wel­ eer heeft plaatsgemaakt voor gestroomlijnde en beroepsgerichte opleidingen. Tegelijkertijd dachten ze op die manier te laten zien wat ze vonden van het eredoctoraat van 's lands grootste kruidenier.

zijn erg dom. In het gastenboek lees je de ene domme opmerking na de andere. Het is echt paarlen voor de zwijnen. Maar dat is geen reden om jezelf aan te passen aan de smaak van studenten, want die gaat echt niet verder dan wat Veronica te bieden heeft en Paul de Leeuw. Je moet ze juist iets anders voorscho­ telen.'

D

e negatieve ervaringen die Van Helvert met studenten heeft, onderschrijft Teunissen niet. 'Wij zien meer kanten aan studenten', zegt hij. 'Als je ziet wat studenten allemaal doen binnen de studieve­ renigingen en op cultureel gebied

in bijvoorbeeld de toneelclub WUT dan moet je dat niet uitpoetsen. Je moet ze de kans geven en wij zoe­ ken kansen om daar op in te spe­ len.' Van Helvert vindt niet dat zijn pro­ gramma te elitair is. H ij meent dat je niet op al te korte termijn resul­ taat moet willen zien: 'H et moet continuïteit krijgen en heeft volhar­ ding nodig. Pas over vijf jaar moet je gaan kijken hoe dat zich heeft ontwikkeld. Niet zoiets uit de grond stampen en meteen verwach­ ten dat het iets is. Je hebt daar de tijd voor nodig.'

wij zijn helemaal ge­ richt op wat wij voor docenten en studen­ ten aan de KUB kun­ nen doen aan levens­ ♦ Over de invulling van het Stiltecentrum heersteen diepgaand verschil van mening. [Foto: Rien Siers]

beschouwing, met die cultuur. De prioriteit van de cultuur zoals hij die zag is doorgezet bij hem. Dat kan ik me vanuit zijn standpunt best voorstellen; hij is componist. H ij weet in zijn werken een hele aparte sfeer op te roepen. Maar dat is een hele hoge stan­ daard. Dat kun­ nen wij nooit overbruggen in de richting van s t u d e n t e n en docenten. Dat is veel te speci­ fiek. Vandaar dat wij een ande­ re keuze maken. Wij zijn er voor de universiteit en blijkbaar zijn die twee niet in el­ kaars verlengde te krijgen. Dat betreur ik.' Van H elvert meent dat je niet zoveel mo­ gelijk studenten moet zien te trekken: 'Dat is geen garantie voor succes. In gesprekken kwam vaak naar voren dat ik elitair bezig ben en dat niemand dat snapt. Maar het is een kwestie van met een open geest binnen ko­ men wandelen, dat verwacht ik van de mensen. En dat ze met respect en zorgvuldig met dingen omgaan. De meeste studenten

Wanneer deze actie mij iets heeft geleerd dan is het wel hoe ijselijk serieus beide heren hun eigen aca­ demische waardigheid nemen. In plaats van hun proefschrift en de daarvoor toegekende bul te zien als een klein schakeltje in de eeuwen­ oude keten van kennis, gedragen ze

OEDEGEBUURE

zich als primadonna's die om de haverklap dreigen met contract­ breuk. Zeker nooit gehoord hoe weinig chic het is om met titels en eerbewijzen te koop te lopen.

Nog ergerlijker dan de krokodille­ tranen van Vroon en Klukhuhn vond ik de gehuichelde verontwaar­ diging van de Amsterdamse univer­ siteitsbestuurder Gevers. Uit nijd over de zak geld die minister Rit­ zen heeft toegeschoven aan de klei­ ne universiteiten komt Gevers tot de gotspe dat alleen een uni­ versiteit met een breed spectrum aan faculteiten en studierichtingen in staat is een klassiek­academische vorming te garanderen, en dat er om die reden meer armslag moet komen voor ­ hoe kan het anders ­ de door hem vertegenwoordigde on­ derwijsinstelling. Het is alsof je een bordeelhouder hoort zeggen dat de paus er goed aan zou doen hem tot opvolger van de pas afgetreden

monseigneur Gijsen te benoemen. Gevers weet immers drommels goed dat juist de grote universitei­ ten, de zijne voorop, de studenten binnenlokken met modieuze vak­ ken als Europese Studies, Mediawe­ tenschappen en andere 'kundes', en paginagrote advertenties over het o zo toffe studieklimaat in een gro­ te stad. Het gelamenteer van Vroon, Kluk­ h u h n en Gevers over de zoge­ naamde teloorgang van de aloude academische kwaliteit wordt inge­ geven door een bekrompenheid die de zon niet in het water kan zien schijnen, zelfs niet als dat water zo vervuild is dat er niets meer in kan gedijen. Want wie echt kan relati­ veren weet dat het de universiteit net zo is vergaan als de dinosaurus.

28 januari 1993

­IUNIVERSH3­

m'n tanden en probeer ik de zaak met zo min mogelijk moeite af te ronden.' Jacobs studeert, net als Roebersen het verwoordde, efficiënt. Dat im­ pliceert dat hij nooit een letter te veel bekijkt, nooit een boek teveel zal kopen of een wat minder belang­ rijk college zal volgen. Er bestaat ook een discrepantie tussen de twee minimalisten: waar Zwanet Roe­ bersen na verloop van tijd geïnte­ resseerd raakte in haar studie, vindt Jacobs 't nog steeds allemaal niks. Roebersen: 'De bestuurskundige kant heeft me nooit zo geboeid, maar rechten zelf vond ik niet on­ aardig. Ik schat dat vijftig procent van alle studenten totaal niet wor­ den geboeid door hun studie.' Ze betreedt, teneinde een voorbeeld aan te reiken, even het vakgebied van Jacobs. 'Economie wordt toch alleen maar gedaan door mensen die aan een baan denken. Of die door

♦ De minimalist koopt hooguit zestig procent van z'n boeken, studeert intensief in de laatste uren voor het tentamen en gokt op een mondeling tentamen. Dat schijnt bijna altijd positief uit te pakken. [Foto Rien Siers]

Een kleine voldoende volstaat voor de minimalist

'Ik schat dat vijftig procent van alle studenten totaal niet wordt geboeid door hun studie' Waarom nemen studenten toch zo vaak genoegen met een schamel zesje. En waarom hebben ze er geen enkel bezwaar tegen dat de schaars opgedane kennis zo snel weer vervliegt in plaats van langdurig beklijft. Het idee om zoveel mogelijk voldoendes te behalen met zo min mogelijk inspanning heeft aan populariteit niet of nauwelijks ingeboet. Lanterfanteren hoort erbij, net als

J

uitstel tot het allerlaatste moment. En ook: de meest efficiënte studiemethode en de slimste manier om tentamens te lijf te gaan. Dylan van Eijkeren Het is een genoegzaam bekende litanie. Studenten willen niet meer studeren. Ze zijn lui en gemakzuch­ tig, willen uitsluitend tentamens halen, snel een scriptie schrijven (als ze hem al niet kopen ­ dat komt ook steeds meer voor), wèg van de universiteit en a la Dagobert Duck het bassin met grootgeld induiken, om daarin kopje onder te gaan. De studie is ­ het is inmiddels een enorm cliché ­ door de twee­ fasenstructuur er niet interessanter en appetijtelijker geworden. Stude­ ren is daarnaast ook al geen privi­ lege meer, maar bijna een dwang. Zonder bul raakt de student zich­ zelf aan de straatstenen niet kwijt. En zonder bul is de student nergens en dus lijkt de studie voor velen nog maar op één ding gericht: het bin­ nenslepen van dat perkamenten, in­ flatiegevoelige, certificaat. Door dat bijna verplichte studeren ontstaat een groep studenten van het soort dat, met enig understate­ ment, gerekend kan worden tot zuinige hersengebruikers. In de wandelgangen en trendy bladen heten ze minimalisten.

Z

wanet Roebersen (25) is er zo'n minimalist en ze lacht zich rot. Hoewel ze een VWO­ en een HEAO­diploma op zak heeft én zich spoedig als doctorandus in de juri­ dische bestuurswetenschappen mag voorstellen, heeft ze naar ei­ gen zeggen nog nooit echt gestu­ deerd. Ze stelt voorop dat die

resultaten niet noodzakelij kerwij s voortvloeien uit haar intelligentie, maar veeleer samenhangen met de huidige onderwijskwaliteit. Daar­ aan wordt veel te weinig getwijfeld. In feite, opteert ze, heeft ze haar studie aan de universiteit makke­ lijker binnen getikt dan het heao. De universitaire opleidingen zijn ­ al is het maar om het gemak waar­ mee je een vak kunt halen ­ niet lastiger dan het heao. Dus, betoogt ze, of je studeert keihard, of je stu­ deert handig, maar hoe je 't ook doet: een academische titel is tegenwoordig voor vrijwel iedereen weggelegd. Zwanets opvattingen zijn geen fi­ losofieën van de koude grond. Nee, zeg. Zelf zou ze haar verkorte op­ leiding JBWmakkelijkbinnen twee jaar hebben kunnen voltooien, ware het niet dat haar stage bij Buiten­ landse Zaken de mist indraaide. Over de hoeveelheid werk die ze daartoe verzette kan ze kort zijn: 'Niks. Ik heb nooit gestudeerd. Na­ tuurlijk wel wat in de tentamenpe­ riodes, maar daarbuiten deed ik niks, nada, noppes.' Roebersen legt omstandig uit wat 'niks' impliceert en hoe je met 'niks' doen tentamens haalt en als een formule één­bolide door je stu­ die heen scheurt. 'Je moet wel iets goed kennen, uiteraard. Meestal is dat de stof die in de colleges is gedo­ ceerd. Verplaats je in de situatie van je docent. Die heeft ook zo zijn stok­ paardjes, die gaan echt geen vragen stellen over zaken die in een colle­ ge niet zijn behandeld. Zo bestu­ deerde ik de arresten nauwelijks. Ik

dat werkelijk geen minuut stude­ ren voor niemand is weggelegd. 'Kijk, in de tentamenperiodes werk jegewoon dubbel. Dan moet jegeen rare dingen gaan doen. Maar dat zijn maar vier weken per jaar, dus dat is de investering best waard. Je moet dan natuurlij kooknietvanhet type zijn dat 's avonds om acht uur een boek dichtklapt en zegt: 'Nou, dat was het, na achten studeer ik niet'.' De laatste wet van Roebersen luidt: Benut vooral de laatste minuten. 'Ik begrijp de mensen niet die een dag tevoren stoppen met studeren, 's Morgens vroeg voor een tentamen de zaak bekijken: daarop haal je tentamens. Dat zijn de essentiële

kende de namen, maar nooit de inhoud. Daar wordt nauwelijks over getentamineerd, mits ze zijn behandeld.' De volgende wet van Roebersen: Doe een mondeling wanneer het even kan. 'Als docent geef je niet zo snel een onvoldoende bij een mondeling, 't Interesseert docenten echt niet zoveel als studenten den­ ken. Er zijn er veel, dus als iemand laat blijken de stof enigszins redelijk te beheersen gaat­ie met een voldoende naar huis.' Roebersens uit­ spraken zijn wederom niet uit de lucht gegre­ pen. Ze kan het des te beter weten daar haar tweelingzus inmid­ dels zelf docente aan de Tilburgse univer­ siteit is. Een gemiddeld tenta­ men kostte haar twee dagen, maar soms werd het wat laat met stap­ pen ofhad ze andere dingen aan haar hoofd. Dan fikste ze 't wel eens in minder tijd. 'H et is ooit voorgeko­ men dat ik de avond tevoren nog moest beginnen. Ik had 't dan al op­ gegeven, maar m'n zus zei dat ik toch moest gaan. 'Je weet het nooit', zei ze, en dus heb ik nog een avond zitten blokken, en jawel hoor, op zondagavond geleerd en maandag kopte ik 't zo binnen. Het is natuur­ lijk niet zo dat je zo'n tentamen drie dagen later nog zou kunnen halen. Je zult ook niet cum laude afstude­ ren, maar het is een verantwoorde gok.' Roebersen geeft ruiterlijk toe

ohan Jacobs is 24 en hoopt vol­ gend jaar zijn studie bedrijfs­ economie af te ronden. Dralend geeft hij toe zich totnogtoe tijdens z'n studie niet over de kop te heb­ ben gewerkt. H ij was altijd al het type liever lui dan moe, en dat zet­ te zich ook in zijn studie voort. Op het VWO deed­ie al geen ruk, en dat ging allemaal best goed. Weliswaar 'n keertje blijven hangen en ge­ slaagd met vijf zesjes, maar toch, 't ging, dus waarom zou je je druk maken? Z'n aankomst op de universiteit leek zijn attitude aanvankelijk te

hun ouders zijn gepushed. Ik heb een docent bedrijfseconomie wel eens horen zeggen dat­ie zich ook niet kon voorstellen dat iemand dat vak leuk zou vinden. 'Het is name­ lij k gewoon helemaal niet leuk,' zei hij. In die stelling kan Jacobs zich, gezien zijn diepe zucht, helemaal vinden. Dan, na enige stilte: 'Ik heb het nu zo opgelost. Ik doe zestig procent van alle stof. Goed. Dan kan er verhoudingsgewijs weinig mislo­ pen. Ai en toe kleun ik natuurlijk toch mis, maar voor mij is dat de ideale methode. H et bespaart me ook geld. Ik koop bijna de helft van mijn boeken al helemaal niet.'

D

oor de minimale hoeveelheid tijd die ze aan hun studie beste­ den, schieten er genoeg uren en dagen over hobby's te ontwikkelen. Maar geen van beiden heeft noe­ menswaardige liefhebberijen. Roe­ bersen: 'Nou ja, alles is natuurlijk leuker dan studeren. Je kunt lekker alles doen waar je zin in hebt. Ik bezoek met m'n OV­kaart veel vrienden door het hele land. Ik ga veel uit, heb op het H EAO in de sportcommissie gezeten, eh, ik heb veel koffie gedronken. En verder? Nou, ik denk dat ik verder nogal veel slaap.' Jacobs slaapt zo'n tien uur per nacht. Lacht: 'In de vakanties iets minder, hoor.' H ij afficheert zich als kroegtijger, als gezelligheids­ mens. 'Ik heb een bij­ baan als chauffeur, en wanneer ik niet hoef te werken ga ik lekker uit. D'r valt altijd wel iets te lullen, er zijn al­ tijd wel optredens of dansavonden. Of bio­ scoop, of, weet­ik­ veel, een nieuwe vriendin.' Roebersen heeft heimwee naar vroeger tijden die ze zelf niet ge­ kend heeft: 'Dat moet dolle pret zijn geweest. Er werd over de studie ge­ praat. Nu informeert iemand hoog­ stens nog eens of je dat of dat vak hebt gehaald.' Jacobs maalt minder om het verloren geachte verleden. 'Ach, ik heb een prettig leven. Ik maak me niet druk. Engagement is uiteraard een groot goed, maar je moet 't je wel kunnen veroorloven.'

'Natuurlijk deed ik wel wat in de tentamenperiodes. Maar daarbuiten studeerde ik nooit' wijzigen. 'Ik zag 't helemaal zitten! Een campus, alle faciliteiten, een redelijk leuke studie. Ik woonde in een studentenhuis met geïnspireer­ de mensen, ik dacht dat ik in een ideaal studieklimaat terecht was gekomen.' Dat was waarschijnlijk ook zo, maar Jacobs benutte dat klimaat niet. 'Na de introductie en de acclimatisering sloeg het oude gevoel alweer snel toe. Ik houd gewoonweg niet zo van studeren. Ik kan het misschien wel, maar, tja, wanneer ik achter die boeken ga zitten boeit het me niet meer. Ik besef terdege dat het zonder diplo­ ma straks verrekte moeilijk wordt een baan te krijgen. Dus bijt ik op

Dit is het tweede verhaal over stu­ denten en hun studieleven. Deel één (de haide werkers) verscheen in Univers 17.

28 januari 1993

^UNIVER^na­

Hoogleraar De HuUu zegt dat wetenschappers en ministerie van Justitie elkaar verketteren

'Op het departement kunnen ze niet nadenken' De ambtenaren van het ministerie van Justitie en de juristen uit de academisciie wereld praten nogal eens langs elkaar heen. Het departement komt met plannen tot uitbreiding van het straf­ recht maar de wetenschap oordeelt dat dit instrument haar beperkingen heeft. Ook prof. mr. Jaap de Hullu staat op dit standpunt, getuige zijn oratie, afgelopen vrijdag. 'De wetenschap moet niet bang zijn mee te denken over beleidsvragen.'

Michel Knapen De stem van mr. Jaap de Hullu zal nog lang doorklinken op het minis­ terie van Justitie. Tenminste, dat is de inzet van de oratie die hij vo­ rige week uitsprak. Op het depar­ tement kunnen ze niet nadenken, zo vat hij de standaardkritiek op van wetenschappers op de ambtelijke juristerij samen. Leuke binnenko­ mer. Eén­nul voor een nieuwe hoog­ leraar Strafrecht en Strafproces­ recht. Maar: 'Ik vind ook dat de hand in eigen boezem gestoken mag wor­ den. De wetenschap gebruikt altijd ontzettend forse taal om departe­ mentale plannen af te breken. Er wordt echter niet altij d meegedacht over welke oplossing wèl goed is. Het weerwoord is aan het ministe­ rie. De wetenschap is al jaren ver­ keerd bezig, zeggen ze in Den Haag. Houdt zich teveel bezig met de rechten van de verdachten en ver­ liest de belangen van de maat­ schappij worden uit het oog verlo­ ren. Eén­één! De Hullu: 'De weten­ schap schiet ook tekort. Maar ik ga daar geen therapeutische opmer­ kingen over maken. Beiden partijen zijn in dat opzicht niet brand­ schoon.' We gaan nog een stapje verder. De dialoog tussen het departement en de wetenschap loopt niet alleen stroef, nee, 'men luistert gewoon niet naar elkaar'. Dat is geen we­ derzijds bekritiseren meer, aldus De H ullu, dat is verketterij. De discussie moet weer de andere kant op gaan, meent hij. 'De wetenschap moet niet bang zijn mee te denken over beleidsvragen. De afstand tot de echte problemen moet je niet te groot maken. Daar hebben we hier op de universiteit toch een zekere tijd en rust voor ­ en als we hier wat goeds verzinnen neem ik aan dat ze er daar best voor open zullen staan.'

V

Twee zaken die nauw verbonden zijn met de persoon­De Hullu. Eén: de heilige principes. Flaubert heeft hij met een cynische ondertoon opgevoerd. Juristen debatteren vaak met elkaar op het hoogste, meest abstracte niveau. De rechtsstaat is zo'n referentiepunt. 'H et departe­ ment zegt in zo'n geval: onze plan­ nen passen uitstekend in de rechts­ staat. En tegenstanders zeggen: de platmen zijn in strijd met de rechts­ staat. Beiden beroepen zich op het­ zelfde argument, maar het argu­

rijdag 22 januari, 16.15 uur. Jaap de Hullu (1958) begint aan zijn inaugurele rede. Het rode vlin­ derstrikje verdwijnt onder zijn toga. Dan spreekt de academicus vanaf de corona. Er wordt een brug gesla­ gen. Hóópt hij: 'Je loopt het risico dat men zegt: nu ben je zelf óók bezig niet te stellen dat de plannen van het ministerie niet goed zijn. Dat verwijt treft echter niet deze oratie. Ik probeer toch wat alterna­ tieve oplossingen aan te dragen.' Zijn rede heeft in ieder geval meer opgeleverd dan de traditionele sten­ cilpak­met­nietje. Er is een boekje van gemaakt. Fraai vormgegeven ­ en ontworpen door de jurist him­ self. Op de cover staat een tekening van een man die half wegzakt in de grond. In het voorwoord een uit­ spraak van Flaubert: Overpiincipes valt niet te twisten. Hoeveel het ei zijn en waar ze uit bestaan, valt niet te zeggen. Hoe dan ook, ze zijn heilig.

N

iet dat hij het probleem van de criminaliteit wil bagatelli­ seren. Tuurlijk neemt hij dat se­ rieus. Ook dat het departement overuren draait als het op regelge­ ving aankomt, allemaal goed te begrijpen, nu de georganiseerde misdaad hand over hand toeneemt. De Hullu grijpt in. Hier heeft hij op gewacht: 'Néémt die criminaliteit wel toe? Daar zijn geen harde cij­ fers over. Er bestaat wel de indruk dat het toeneemt. Maar een indruk is een te vage basis om allerlei

minelen aan te pakken omdat je faxen niet af mag luisteren. Nou, dan moet je dat regelen, en niet de normen uit gaan breiden.' Want: 'Het is allemaal al verboden'. Een voorbeeld. Er wordt een vracht­ wagenbusje gevonden dat is omge­ bouwd tot overvalwagen. Er liggen wapens in. De eigenaar heeft het plan opgevat een bank te beroven. Het ministerie wil deze 'voorberei­ dingshandeling' strafbaar gaan stel­ len. De H ullu is daar fel tegen ge­ kant, omdat uit een plannetje niet noodzakelijkerwijs een misdaad volgt. Bovendien kun je de persoon ook al oppakken op wapenbezit. 'Er zijn genoeg middelen om de criminaliteit tegen te gaan. Waar­ om ze op Justitie toch verder zoe­ ken naar nieuwe middelen? Omdat ze naast elkaar heen praten. H ele concrete ontwikkelingen passen vaak niet goed bij de algemene lijn die ze uitzetten. Daarin zegt men terecht: het strafrecht is een be­ perkt instrument en dat mag je al­ leen in de ergste gevallen inzetten. De moeilijkheden liggen vooral op het terrein van het procesrecht. Maar in concreto worden er aller­ lei verboden aangescherpt die niet bij die algemene lijn passen.' Iets dergelijks geldt voor criminele organisaties. 'Ben je op een of ande­ re manier betrokken bij een verband dat een misdrijf wil plegen, dan zou je ook strafbaar moeten zijn. De eigenaardigheden van het individu raken dan te veel op de achtergrond.

Het moderne Schriftverhaal

♦ Prof. mr. Jaap de Hullu, tijdens de rituelen die vooraf gaan aan zijn oratie: ■Het strafrecht is een beperkt instrument' [Foto: Erik van der Burgt]

ment is zo vaag dat het eigenlijk geen zin heeft om er over te praten. Dan wordt het een academische discussie. Je kunt veel beter over problemen op een vrij concreet ni­ veau discussiëren. Bijvoorbeeld over groepsgeweld: wat zijn de pro­ blemen, en wat zijn de oplossingen.' Twee: de illustratie op de voorkant van het boek. Symbolisch voor het gegeven dat er in het strafrecht steeds minder aandacht is voor het individu. De brave burger die toe­ vallig in een treinstel zit waar een groepje voetbalvandalen een sloop­ actie tot een succesvol einde brengt, loopt het risico óók opgepakt te worden. 'Je was bij de groep, je hebt het niet tegengehouden dus ben je strafbaar voor een misdrijf met een jaar of vijf als maximum. En dat gaat te ver.' Daarmee raakt hij de kern van zijn betoog: om de criminali­ teit aan te pakken wil men het straf­ recht uitbreiden. De H ullu verzet zich daartegen.

'Néémt de criminaliteit wei toe? Daar bestaan geen iiarde cijfers over' maatregelen te treffen.' Daar wringt de schoen. De algeme­ ne nota's over criminaliteit ­ zoals Zicht op Wetgeving ­ die er in Den Haag verschijnen, spreken de hoog­ leraar wel aan. Alleen: ze gaan 'uit­ sluitend' over procesrechtelijke problemen, zoals de moeilijkheid faxen af te luisteren, problemen rond de organisatie van opsporings­ onderzoeken en het ontbreken van de wettelijke regeling van melding van ongebruikelijke financile trans­ acties. Dan komt Flaubert even om de hoek kijken. De H ullu, spottend: 'Kennelijk is het moeilijk om cri­

^

Ik verzet me tegen deze collective­ ring van de aansprakelijkheid. Een burger wordt dan te snel als misda­ diger bestempeld. Doordat het be­ reik van het strafrecht wordt uitge­ breid gaan er veel meer mensen onder vallen. H et instrument van het strafrecht wordt overschat.' De straf die aan een individu wordt opgelegd moet worden herleid op wat een individu gedaan heeft, en niet wat hij eventueel van plan is. De Hullu ziet geen enkele aanlei­ ding om de normen aan te scherpen. 'Mijn stelling is: verbeter de opspo­ ring en de vervolging, laat suppor­ ters die een trein slopen niet zo maar weggaan. Zorg ervoor dat je het bewijs krijgt dat bepaalde indi­ viduen het gedaan hebben en pak ze dan op de bestaande normen aan. Pas dan word je gestraft voor wat jezelf hebt gedaan. Dat is een cor­ recte norm. Maar je moet niet om bewijsmoeilijkheden te vermijden de normen gaan uitbreiden.'

Tien jaar is hij er mee bezig ge­ weest, tien lange jaren. 'En het klinkt melodramatisch, maar ik heb veel dieptepunten gekend.' Hoe het begon. Na zijn afstude­ ren in 1982 aan de Theologische Faculteit had hij er al elf jaar godsdienstleraarschap in het middelbaar onderwijs_ppzitten. 'Steeds vaker werd ik geconfron­ teerd met de kloof tussen het Empfinden van mijn leerlingen en de Schriftverhalen. Eén ma­ nier om die kloof te overbruggen is een Schriftverhaal te verdui­ delijken aan de hand van een profaan, modern verhaal. De contextuele benadering heet dat.' Maas maakte daarvoor ge­ bruik van het semiotisch analy­ semodel van Greimas, dat bij­ zonder geschikt is voor dergelijk onderzoek. Het onderzoek resul­ teerde in een aantal criteria waaraan goede contextverhalen moeten voldoen. De eerste jaren verliepen voor­ spoedig. H ij combineerde zijn onderzoek met een halve aan­ stelling aan de Theologische Faculteit in Utrecht. Toen ech­ ter ongeveer driekwart van de weg was afgelegd, verscheen er als een dreigende onweerswolk een nieuwe, ongewilde drijfveer aan de horizon. De visitatiecom­ missie Theologie stelde hogere eisen aan de studie. 'Ik werkte in Utrecht als universitair do­ cent en zag de druk om te pro­ moveren steeds groter worden. Tel daarbij op de perikelen rond de fusie met de Theologische Faculteit van Amsterdam en het is duidelijk dat ik alle zeilen bij moest zetten om mijn baan te behouden.'

Hij vindt het zelf een beetje pa­ thetisch klinken, maar om zich volledig te kunnen concentreren op zijn onderzoek is hij het huis uit gevlucht. Naar de pastorie in zijn woonplaats Dussen. Daar was een kamertje voor hem ge­ reserveerd, zonder telefoon, zo­ dat hij in alle rust kon werken. Als het hem desondanks toch wat teveel werd, zocht hij toe­ vlucht bij zijn kinderen, een drieling van vijf. 'Vooral de laat­ ste drie jaar waren zwaar. Maar ik kon niet terug, daarvoor was ik al te ver gevorderd en waren de belangen te groot. Voorbij een bepaald draaipunt moet je ver­ der. Vaak nam ik mijn werk ook geestelijk mee naar huis. Dan kon mijn vrouw aan mijn ge­ zicht zien of ik een halve of een hele pagina af had gekregen.' Nu, bijna twee weken na de pro­ motie, voelt hij nog een soort fantoomdruk. De spanning van de laatste jaren kan hij nog niet van zich afschudden. H ij kijkt terug op een periode waarin hij veel opzij heeft moeten zetten, té veel misschien. 'Ik heb nogal wat van mijn omgeving geëist, dat weet ik. Of dat het waard was? Ik denk het wel. Ik heb iets afgeleverd waarmee door mijn collega's gewerkt kan worden.' [MvA] Jacques Maas promoveerde 14 januari op het proefschrift 'Ver­ halen met verhalend Een semio­ tische studie naai de contextue­ le benadering van bijbelteksten in godsdienstonderwijs en kate­ chese'.

w

2 8 januari 1 9 9 3

-lUNIVERSH:!-

De Tilburgse studentenverenigingen St. Olof, Plato en Vidar schreven vorige week gezamelijk dat het ontplooien van activiteiten buiten de studie door de invoering van de tempobeurs erg moeilijk zal worden. Daar zal nauwelijks meer tijd voor op te brengen zijn, aldus IVlartijn van Dooren namens het overlegorgaan van de drie studentenverenigingen op deze opiniepagina. De animo om zich als student beschikbaar te stellen voor nevenactiviteiten zal hierdoor dalen, meent hij. De studieverenigingen zien de toekomst wat minder somber in, zo blijkt uit een rondgang. Hoewel de propedeusestudenten toch een bron van zorg beginnen te vormen.

^ T e Berde is de opiniepagina van Univers. Deze staat open voor bijdragen over wetenscliap, onderwijs en universitaire Itwesties die de KUB en TFT betreffen.

'Verenigingen wel uitgedund maar niet bedreigd door tempobeurs'

Van Dooren stelde vorige week dat het nut van de verschillende belangenverenigingen voor studenten door de jaren heen bewezen is en dat het uiterst onjuist zou zijn studenteninitiatieven met de gevolgen van de tempobeurs te beboeten. Van Dooren haalt een onderzoek van het Interuniversitair Studenten Overleg (ISO) aan, waaruit blijkt dat een studievertraging van een half jaar de studenten al zevenduizend gulden kost. De Tilburgse studentenverenigingen laten kortom een erg pessimistisch geluid horen. Leden van de studieverenigingen van de KUB zien de toekomst over het algemeen iets minder somber in. Dit blijkt uit een rondgang langs de facultaire studieverenigingen. Zij verwachten eveneens nadelige effecten te ondervinden van de tempobeurs, maar denken voor het merendeel dat het niet zo somber zal worden als Van Dooren meent. Het geheel andere karakter van de studenten- en de studieverenigingen lijkt de reden voor de min-

der negatieve verwachtingen bij een aantal verenigingen. De echte studentenverenigingen, zoals Olof en Plato, worden meer als een gezelligheidsclub beschouwd. De studieverenigingen zien zichzelf daarentegen als serieuzer. De activiteiten die zij organiseren, zijn veel meer op de studie zelf gericht.

De decaan als niets-kunner

te zien, krijgt desondanks een Zum Befehl toegebeten. De oude heer op de bank tegenover Pleij wordt stiekum toegewenst dat de lellerige worsten, die hij in ijltempo naar binnen schuift hem lelijk op zullen breken. In Duitsland is iedereen vriendelijk. Té vriendelijk. Dat de binnenstad van Neurenberg niet door reclame ontsierd wordt kan niet aan het smaakgevoel van de bevolking liggen. Zo gevoelig en discreet kan de Duitser nooitzijn, weetmijnmoffenhaat. Pas als Pleij Nederland weer binnenreist wordt hij voor het eerst onheus bejegend. Door de Nederlandse douanier die hem zijn hele koffer laat omkeren en de meest irritante vragen weet te verzinnen die ooit in een mensenbrein zijn opgekomen dat voor douanier geleerd heeft. En desondanks kan Pleij het niet nalaten te denken: Leve de Koningin! Maar hoe moet het dan met Clausl Dit twee jaar oude opstel typeert deze historicus ten voeten uit: Pleij zegt dat hij iets niet kan. Hij kan niet van zijn moffenhaat afkomen, hoewel alle feiten z'n haat weerleggen. Primitieve gevoelens, die tot zijn eigen schaamte ver

Negentien titels vind je als je op de openbare bibliotheek de naam Pleij, Herman intikt. Meestal historische studiën, met een onmiskenbare voorkeur voor humor en titels als Het zal koud zijn in 't water als 't vriest of Een nyeuwe ducht boeck. Prof. Herman Pleij is een historicus die niet te beroerd is om naast zijn wetenschappelijk werkTeleac-cursussen te maken, verhalen te schrijven over vakantie in Normandië en Jutland en zich in landelijke dagbladen te bemoeien met brandende kwesties als het gebrek aan het zelfrespect van Nederlanders en de vraag of universitaire colleges in het Engels gegeven moeten worden. Herman Pleij schrijft vrolijk en ontwapenend. In zijn opstel 'Moffenhaat', opgenomen in zijn twee jaar oude bundel 'Het Nederlands onbehagen', reizen we met hem bij Emmerich de grens over naar Duitsland waar Pleij zich wentelt in de vraag waarom hij de Duitsers zo haat. Bij de grensovergang begint het al. De vriendelijke douanebeambte, die Pleij's paspoort niet eens hoeft

' I n beginsel zal het daarom wel I meevallen', zegt W. van der Hart, student en medewerker van Integrand, een vereniging die bemiddelt tussen studenten en bedrijven om bijvoorbeeld stages te regelen of praktijkopdrachten te plaatsen bij studenten. 'Bovendien zijn onze leden van nature al veel serieuzer', zegt hij. Zij zijn meer met hun studie bezig en de combinatie van studie en nevenactiviteiten is volgens Van der Hart dan ook gemakkelijker te realiseren. Ook in de toekomst zal dat zo zijn, zo verwacht hij. Dit neemt echter niet weg dat ook de studieverenigingen verwachten

dat het moeilijker zal worden studenten voor hun vereniging te interesseren en ze over te halen lid te worden of zelfs een bestuursfunctie te vervullen. Nu al doen zich op dat gebied problemen voor. De meeste nadelen ondervinden de studieverenigingen naar eigen zeggen van de vijfjarenmaatregel. Nu studenten nog maar vijf jaar recht hebben op een beurs, is de druk om binnen die periode af te studeren veel groter. Volgens Joyce van Binsbergen van Prioritijd, de studievereniging van de vakgroep Vrijetijdswetenschappen, is die maatregel veel ingrijpender dan de tempobeurs. 'Bij de tempobeurs is het meer de schrik die een rol speelt, oei, we moeten een norm halen, maar iedereen moet dat toch kunnen. Het gaat om ongeveer drie vakken die je in een jaar moet halen, dat is voor iedereen te doen. Door de verkorting van de studieduur zie je echter wel dat studenten eerst hun studie op poten gaan zetten en als dat goed gaat.

lid worden van en vereniging. Ze willen eerst hun propedeuse halen en pas daarna iets erbij gaan doen.'

onder de maat van zijn intellectualiteit woekeren. En dit 'niet-kunnen' was ook al het thema van zijn eerste schrijfselen in de schoolkrant van zijn Hilversumse Lyceum. In die periodiek oogstte hij als veertienjarige succes met een serie artikelen die allen begonnen met Ik kan niet... In het eerste stukje uit die reeks Ik kan niet dansen vertelt hij hoe hij als een ploegschaar over de dansvloer

minder kan, maar ook menig moederhart breekt, geroerd door het aandoenlijke gestuntel van de jonge Herman. En ook toen verwonderde mij, dat men uitgerekend met gejammer over eigen onvermogen engebrek aan durf, overhoe klein men wel was, hoe gewoon, menselijk en feilbaar (...) dat men met al dat gelamenteer en gekankeropzo'n enorm succes kon rekenen schreef hij later in 'Het Nederlands onbehagen'. Dit koketteren met zijn eigen onbenulligheid heeft Fierman Pleij tot handelsmerk gemaakt. Drie jaar geleden werd hij decaan van de letterenfaculteit van de UvA. Reden om een bijzonder humoristisch boekje te schrijven waarvan alleen de ondertitel al onmiskenbaar Pleijaans is: 'Zachtjes rammelen aan de ketting. Herinneringen van een amateur-dekaan', alsof niet iedere faculteitsdekaan op bestuursgebied een amateur zou zijn. Natuurlijk wist Pleij helemaal niets van leiding geven. Wat verbeeldde ik mij well Had ik ooit langer dan vijf minuten zonder te lachen iets bestuurlijks gedaanf En wist ik soms ineens alles van begrotingen, terwijl ik nog steeds het kopieerpasje verkeerd om in het gleufje stak ^ En in-

B

ij de Studievereniging Bestuurlijke Informatiekunde (SBIT) leidde de vijfjarenmaatregel ertoe dat kandidaten voor een bestuursfunctie zich terugtrokken vanwege de kortere studieduur, zegt Bob Furrer. Hij is dan ook veel pessimistischer dan de andere studieverenigingen en is het eens met de kritiek van Van Dooren. 'Als ik zie hoeveel tijd ik nu kwijt ben met het werk in de vereniging, dan kan het alleen maar moeilijker worden als de tempobeurs er is.' Het pessimisme van de Tilburgse studentenverenigingen wordt behalve door SBIT ook gedeeld door Efact, de studievereniging van de Economische Faculteit. Het zal veel moeilijker worden mensen over de streep te trekken, verwacht Efact-voorzitter Kees Streefkerk. 'Maar je moet het niet al te zwart zien. Het verenigingsleven wordt

»ODELER DOEKEN schaarde, niet gehinderd door een eventuele danspartner. Gevolgd door verhaaltjes over het niet kunnen duiken van de hoge, het geen wijn kunnen drinken, in een restaurant kunnen eten, enzovoorts. Die underdogpositie levert de jonge Pleij on verwachtte sympathie op. Niet alleen zijn medescholieren genieten, gestaafd in de gedachte dat een hunner in elk geval nóg

wel uitgedund, maar verenigingen worden niet bedreigd met opheffing.' De uitdunning betreft met name de propedeusestudenten. Streefkerk: 'Het is voor ons steeds moeilijker de excursies voor eerstejaars studenten vol te krijgen. Zij maken nu de afweging: een excursie of een dag studie. En als de excursie hen een tentamen kost, gaan ze niet mee.' Ook voor de meeste andere studieverenigingen vormen de propedeusestudenten een bescheiden bron van zorgen. Diana Winkelhuijzen is lid van VITE en mentor van een groep eerstejaars. Zij constateert dat studenten pas later actief worden in het verenigingsleven. Eerstejaars studenten zijn alleen geïnteresseerd in hun propedeuse. Pas in de doctoraalfase worden ze lid van een studievereniging. Dat heb ik zelf trouwens ook gedaan. Eerst m'n studie op poten gezet, dat was het belangrijkste voor mij.' [MS]

derdaad. Nog maar amper dekaan of Pleij kampt al met een tekort van zeven miljoen over de komende twee jaar. En dat terwijl zijn voorganger hem een sluitende begroting achterliet. ledere vakgroep lijkt vervolgens eenberoeptedoenopde armlastige bestuurder om vier hoogleraren inplaats van twee, een peloton secretaresses en eenpierenbad vol aio's te bemachtigen. Pleij opteert in zijn boekje dan ook voor een beroepsdecaan. Een manager die verstand heeft van besturen. Want een hoogleraar als decaan is volgens Pleij vergelijkbaar met Marco van Basten die tijdelijk tot penningmeester van A.C.Milan verkozen wordt. En Pleij heeft natuurlijk gelijk. Het is jammer om wetenschappers die goed zij n in hun vak tot een functie te verleiden waar ze nooit enige kaas van gegetenhebben. Maar Pleij lijktnochals historicus noch als decaan op de juiste plek te zitten. Hij had cabaretier moeten worden.

Herman Pleij. Zactitjes fammeien aan de ketting. Herinneringen van een amateur-del<aan. Amsterdam University Press. f. 9.50

28 januari 1993

D

e combinatie toeval en wetenschap staat ga­ rant voor smeuge verha­ len. De grote vondsten, zo wil het verhaal, wor­ den doorgaans bij toeval gedaan. Niks volhardend zoeken of jaren­ lang verblijf in de studeerkamer. De echte ontdekking doe je zomaar pardoes, zonder enige aanleiding. In bad, of in de tram of waar op welke oneigenlijke plaats dan ook. Dat verhaal blijft met verve levend doordat velen een verkeerde beeld hebben over wat wetenschappelijk onderzoek feitelijk inhoudt. In de fantasie staat wetenschap voor een smeltkroes van reageerbuizen, la­ boratoria en geheimzinnige formu­ les. Een soort middeleeuws alchi­ misme. De werkelijkheid is anders. Voor 90 procent is wetenschap niet zozeer het zoeken naar zoiets als een waardevol materiaal, maar veel meer gaat het om het vaststellen van wat en waar gegarandeerd niets kan uitkomen. Dat soort modern onkruid wieden is voor ieder vakge­ bied natuurlijk zeer nuttig, want het sluit doodlopende wegen af en spitst het onderzoek toe op kans­ rijke gebieden, stuurt onderzoek langs thai and error naar resultaten. Hoe saai het sommigen ook kan toelijken: door het wieden groeit, zij het indirect, de wetenschappe­ lijke kennis in een vakgebied. Een zaak van simpele selectie. Vaak eentonig werk, geduldig, systema­

HUNIVERS»:t

Dat is het verhaal zoals we dat kennen van W.F. Hermans. Het is de cynische zedenschets van de moderne universiteit waar het wonderkind kopje onder gaat. Des­ ondanks zijn de verhalen talrijk over briljante koppen die ­ ofschoon nog heel jong ­hét al helemaal heb­ ben. Die met opzienbarende resul­ taten komen lang voordat ze nor­ maal gesproken daar rijp voor zou­ den kunnen zijn. De psyche van deze tamelijk zeld­ zame wonderkinderen wordt ook vaak afgedaan met een karikatuur. De bright young man lijkt op het eerste gezicht wat duf, een beetje lusteloos en soms zelfs levensmoe. Dat is evenwel baarlijke schijn. Kenmerkend is juist een veelal ro­ buust en primitief, verborgen en gebonden driftleven. Een sterke, maar kuise erotische band met dit leven in het algemeen en met hun vak in het bijzonder: vaak dwalen ze ­ al of niet gelukkig, dat doet er voor hun niet zoveel toe ­, door Gods mooie natuur en wat wij men­ sen daarvan gemaakt hebben, in voortdurende verwondering over hoe mirakels merkwaardig het al­ lemaal in elkaar zit. Eenbeetje malle types dus. Volgens de beeldvorming lang niet onaardig, maar wel nogal onhandig en hulpe­ loos, dom zelfs. Als ze man zijn ­ en dat zijn ze meestal om redenen die nog duidelijk zullen worden ­ wek­ ken ze bij vrouwen alras moeder­

♦ 'De manier waarop het genie tot zijn opzienbarende ontdekkingen komt, onttrekt zich aan de waarneming. Een soort alchimistisch proces in zijn hersenen, waarvan hijzelf ook het fijne met kan vertellen'

waarneming. Een soort alchimis­ tisch proces in zijn hersenen, waar­ van hijzelf ook het fijne niet kan vertellen. Daarom lijkt het al snel dat zo iemand gezwijnd heeft, en enkel terloops op iets waardevols gestuit is. De verhalen over dat soort ontdekkingen gaan een eigen leven leiden, worden mooier ge­ maakt en de legende van de toevals­ treffer­van­de­eeuw is geboren.

wie er voor hen over die weg had gereisd. De mooiste toevallige ontdekking uit de geschiedenis van de weten­ schap, vind ik persoonlijk, is tege­

En dan volgt de ontdekking. Pijn­ lijk zijn scheenbeen wrijvend, ziet hij hoe het mengsel plotseling be­ gint te werken. Verdwenen is de sloomte en de traagheid van wer­

De toevallige wereldvondst valt de doorsnee­wetenschapper zelden ten deel Veel wetenschappelijke ontdekkingen lijken het resultaat van het toeval, van puur geluk, van terloops iets vinden, terwijl je naar iets heel anders op zoek was. l:H!l!Hifltl

Wil het verhaal. Maar de werkelijkheid is anders. De meeste verhalen over de fantastische rol van het toeval berusten op een nnythe.

Grote vondsten die een wetenschapper bij toeval ten deel vallen komen zelden voor. Als ze al voorkomen, is het zo goed als altijd onder de briljanten.

W

elnu, er zijn maar lijkertijd de koddigste. Koddig zo­ tisch, precies, netjes. Met tussen­ lijke gevoelens. weinig echte toevals­ als Stan Laurel koddig is. Ergens op door dan de colleges aan aanstor­ Voor de maestro Einstein bijvoor­ treffers. Niettemin het eind van de vorige eeuw, ergens mend talent. Dankbaar werk. De beeld die er in de regel nogal slordig vestigen die smake­ in een chemisch laboratorium in Nobelprijs verdien je er niet mee, bijliep. Zonder dat hij dat deed uit lijke verhalen de aan­ Duitsland, wordt een mengsel van maar de mensheid dien je, je bent zucht tot imagebuilding, schoor dacht op een heel eigenaardig ver­ twee stoffen bekeken en aan proe­ zich met gewone zeep. En toen ze van de straat en je blijft er nederig schijnsel dat in de regel alleen maar ven onderworpen om ze sneller op onder. Afdoende kan het dan ook hem vroegen waarom hij niet zoals elkaar te laten reageren. Ze reage­ nog gebeuren ­hoeft even wel in het iedere gewone sterveling scheer­ optreedt bij het boven geschetste ren wel op elkaar maar te langzaam type 'duffe', een tikkeltje artistie­ zeep daarvoor gebruikte, antwoord­ geheel niet ­, dat een onderzoeker naar de smaak van industriëlen die op den duur feeling ontwikkelt, de hij: 'Twee soorten zeep! Dat is ke en poëtische wetenschappers. het mengsel gebruiken in een van Dat verschijnsel heeft pas een naam inzicht krijgt in het scala van hem me te moeilijk!' hun produkten en het laboratorium ter beschikking staande methodo­ Over die steeds zeldzamer worden­ sinds de Engelsman Horace Walpo­ gevraagd hebben te kijken of er aan le (1717­1797) het terloops in een logieën, voor­ en nadelen gaat rui­ de wonderkinderen zijn tal van die sloomheid niets te doen is. Het ken van de diverse methodes voor verhalen in omloop die ons vertel­ brief aan een van zijn vrienden ter mengsel wordt zorgvuldig gedo­ sprake bracht en serendipiteit doop­ dit specifieke onderzoek en handig len dat zij, terwijl ze met hun proe­ seerd en de doseringen geduldig en wordt in het jongleren met theorie­ ven bezig waren, plotseling zaken te. Dat deed hij naar de titel van een systematisch veranderd, verhit, ën en andere onderzoeksinstru­ ontdekten waar ze helemaal niet oud Indiaas sprookje: 'De drie prin­ andere stoffen worden eraan toege­ menten. En als hij verder dan nog naar zochten. Plotseling staan ze sen van Serendip', de Middeleeuw­ voegd, maar het mengsel blijft al­ een vriendelijk doch dwingend me daar met iets in hun handen dat se naam voor Shri Lanka. Die prin­ maar even sloom reageren. Totdat imponeergedrag ontwikkelt ­ vrou­ waardevol is. Het lijkt dan dat zo'n sen hadden dezelfde bekwaamheid op een dag een jonge wetenschapper wen hebben daar nogal eens moei­ ontdekking vrucht is van het toe­ als die welke Wilham van Basker­ ­ wat slaperig stel ik me voor na een te mee ­, zijn ellebogentactiek val, maar dat is klets, want het zijn ville, de hoofdpersoon in Umberto doorwaakt nachtje met Wein, Weib voortdurend verfijnt en oppassend nooit de doorsnee­wetenschappers Eco's bestseller 'De naam van de en Gesang, katterig, helemaal niet leeft, dan is hij tegen zijn vijftigste en de vakhengsten die dit over­ roos' had. Die had namelijk de fee­ in vorm ­ een thermometer in het ling (ook wel uitgedrukt met het jaar, geheel verdiend hoogleraar, komt. mengsel duwt, struikelt en die ther­ waarna hij als hij niet teveel ge­ Het zijn juist de genialen ­ zij die al Duitse woord Fingerspitzengefühl] mometer tegen de wand van het om uit vaak heel minieme details plaagd wordt door vergaderingen en vroeg opzien baren ­ die het toeval reactorvat kapot slaat. Al het kwik ander gekonkel in zijn vakgroep, treft. De manier waarop het genie die ze al trekkend langs 's heren dondert erin, mengsel naar de filis­ wegen waarnamen, verbluffende misschien nog wel gezaghebbend tot zijn opzienbarende ontdekkin­ conclusies te kunnen trekken over tijnen, weer opnieuw beginnen. wordt in zijn vakgebied. gen komt, onttrekt zich aan de

MU

king. Opgelost is het probleem. Proef nu genietend na, hoe mooi traag daar begrip daagt: eerst leeg onbegrip en wrevel want dat borre­ len daar in die pot betekent alleen nog maar dagen en dagen werk voor de bok zijn ballen, maar het is een hersenleegte die al berstend vol zit met emotie en jubel, zo van: 'nee dit kan niet waar zijn, dit is duivels­ spel, dit is..., Madonna mia cara...' De man wordt plotseling koud, begint te rillen en schreeuwt iets in de trant van Eureka. Wel, ik ken het vervolg van dit in kringen van scheikundigen legen­ darisch geworden voorval niet, maar graag stel ik me deze jonge­ man voor de rest van zijn leven voor in een prachtige villa waarachter een geoutilleerd laboratorium waarin hij dag in dag uit wellustig liefhebbert in allerlei giftige meng­ sels, royaal rentenierend van de opbrengst van zijn lucratieve ont­ dekking. De wetenschapsf ilosoof Popper die in een van zijn boeken deze gebeur­ tenis opvoert noemt het een van de zeer schaarse gevallen van echte

28 januari 1993

HUNIVERSTTT toevalstreffers m de wetenschap Hl) stelt met nadruk dat hier geen sprake was van wat met serendipi teit ook vaak verbonden wordt, nameli)k dat men verondersteld wordt te vmden wat men met zocht De man vond ­ hoe merkwaardig dan ook ­ wat hi) zocht en wie weet werkte door hem heen toch dat­ zelfde oermstinct dat de hominide oerjagers deed zegevieren over de sabeltandti)ger de man voelde dat hl) moest struikelen wilde het met hem en zijn wetenschappelijke loopbaan nog ooit wat worden

V

eel legendarische toe valstreffers m de weten­ schap zijn minder toe­ vallig dan ze lijken, ze v e r o n d e r s t e l l e n wel degelijk veel theoretische en me thodologische kennis en vooral, veel onderzoekservaring Nemen we een gedoodverfde toevalstreffer De ontdekking van Wilhelm Con­ rad Rontgen van de naar hem ge noemde stralen Rontgen speelde graag met een kathodestraalbuis, een gesloten glazen buis met daar in vastgesmolten een stel metalen elektroden Vulde je hem met dun gas en zette je er een spanning op, dan gloeide hij heel mooi op, zoog je hem vacuum, en zette je hem dan onder spanning, dan schoten stra­ len door de buis en de buis zelf be gon zoals een beeldbuis van een televisietoestel ­ waar deze primi­

tieve buis inderdaad de oervader van is ­ op te lichten Een effect dat je nog kon versterken door de buis van binnen met fluorescerende verf tebestnjken Op8november 1895, op het emd van een sombere vrij dagmiddag Wilhelm was fanatiek. Wilhelm werkte dus over, als eni­ ge overgeblevene in een verlaten en donker lab, ergens diep m Duitsland ­, viel zijn oog al spelend met zijn kathodestraalbuis die hij zorgvul dig met karton had verduisterd, op

len heendrong En door menselijk weefsel Was die vondst nu toevallig zoals veel mensen willen^ Met zekerheid kunnen we zeggen van met Im­ mers, Wilhelm was gek op zijn straalbuis Er was iets met dat ding dat hij met snapte en dat moest hij weten Wat dat was wist hij met, dat kon van alles zijn Maar hij was er zeker van dat als hij met die buis maar lang genoeg speelde er iets uit

De bright young man lijkt op het eerste gezicht wat duf, een beetje lusteloos en soms zelfs levensmoe. Dat is evenwel baarlijke schijn een vel papier dat m de buurt in het donker op een tafel lag dat papier waarop wat fluorescerende verf was terecht gekomen lichtte ondanks een zorgvuldige verduistering van de buis op Wilhelm had het met meer H ij sloot zich weken op, kwam zijn werkkamer nauwelijks uit en gedurende die weken kwam hij erachter dat die straling dwars door karton, hout en diverse meta­

zou komen dat nieuw was Voor het verhaal is het dan ook heel relevant, dat Wilhelm op een sombere vrij dagmiddag, waarop de rest van de laboratonumstafallangfeierafeend had, zoiets vond Ik stel me zo voor dat Rontgen zich in het bijzijn van anderen lichtelijk gegeneerd voel­ de om zijn liefde voor die buis open lijk te belijden door met hem aller­ lei kinderlijke spelletjes uit te ha­

♦ In de fantasie staat wetenschap voor een smeltkroes van reageerbuizen laboratona en geheimzinnige formules Een soort middeleeuws alchimisme De werkelijkheid is anders

len Daarom deed hij dat het liefst m zijn vrije tijd en in het donker, in een leeg lab, ongeremd, zijn uit de oertijd overgeleverde sensibiliteit van jachtmens (zijn serendipi teitsgehalte) opvoerend tot grote hoogte Het verschijnsel dat hij opmerkte was anderen al veel eerder opgeval­ len Diverse Britten en Amerikanen sloegen zich toen Rontgen kwam met zijn stralen voor hunhoofd, ook ZIJ hadden gemerkt dat zorgvuldig ingepakte fotografische platen m de nabijheid van de plaats waar ze gewerkt hadden met de kathode­ straalbuis vlekkerig en duidelijk belicht geraakt waren, maar nie­ mand had de link gelegd met de buis Omdat Rontgen dat wel had gedaan, toucheerde hij de Nobel­ prijs

D

aarmee is de vraag met beantwoord wat dat merkwaardige, dierlij ke vermogen van de mens is dat hem m staat stelt om als het ware te ruiken dat er iets zit aan te komen dat het waard is te weten nog voordat het er IS Of, simpeler gezegd, hoe komt het dat een mens zo vaak juist raadt' Dat hij weet wanneer te struikelen Op de eerste plaats speelt serendi piteit altijd mee m welke constate ring dan ook die wij aangaande onszelf of de buitenwereld doen De

Amerikaanse filosoof Peirce zei daarover 'De waarheid is dat het hele weefsel van onze kennis een ruwvilten mat is van pure hypothe­ se, verstevigd en verfijnd door inductie Onze kennis zou hele­ maal met vooruitkomen, noch bo­ ven een leeg staren uitstijgen, als we met bij iedere stap die we doen een abductie (een hypothese, BH ) maakten' Onze kennis is volgens Peirce drie­ ledig Deductie (als dat waar is en dat daar ook, dan is ook dit waar ­ logisch redeneren dus), inductie (erop vertrouwen dat als 1000 men­ sen een hart hebben, de 1001ste er ook een heeft, empirisch onderzoek dus) En abductie Wat volgens Peirce neerkomt op het aan zeker­ heid grenzende vertrouwen ­ door de mens gedurende zijn evolutie langzaam opgebouwd ­ in het feit dat de natuur zo is als zij zich aan de mens voordoet Dat IS zoiets als het krediet dat wij mensen hebben opgebouwd m onze genenbank en waarmee we onbe­ wust bij alles wat we doen werken Geen mens die daar buiten kan Dit krediet op DNA­basis wordt onder meer door het zuigen aan de borst (daarom is de borst veel beter dan de fles) en het zich koesteren m de warmte van het moederdier m ie­ der mens opnieuw weer aange­ maakt en door het spel (met ram­ melaar, poppen, lego, pijl en boog, met papa achter een beer aan het bos in) verder ontwikkeld H et hoort bij ons jachtinstinct, vandaar dat mannen er meer van lijken te hebben dan vrouwen Als we tot de jaren van verstand komen en onszelf m de spiegel zien (reflectie), kunnen we aan onszelf tot gek wordens toe gaan twijfelen en dat wezen dat ons daar aanstaart een voddenbaal gaan vmden, zodat we onze zekerheid (wel moeten gaan) zoeken in sluitreden, proef­ ondervindelijke experimenten, het moraalhandboek en sensitivity­ trainmgen H et mooiste voorbeeld van deze val uit de oerstaat (de erf­ zonde) IS het verschijnsel dat de vaak trefzekere kindertekening zo rond het tiende jaar verkeert m een armoedig schetsje, omdat het kmd bij iedere streep van het potlood gaat nadenken hoe het hem moet trekken Serendipiteit, abductie, is met zo­ zeer een kwestie van toeval, maar veeleer een vaardigheid Een intel­ lectuele of een manuele vaardig­ heid opgeslagen m tal van snelle reflexen die onder spanning spon­ taan weer effectief kunnen worden (bi) een dreigende autobotsing bij­ voorbeeld) Reflexen die in de sport levend gehouden worden, en daar ook weer opnieuw tot leven ge­ bracht moeten worden op basis van oefening en trainmg De boogschut­ ter die veel oefent, de schaker die veel speelt, kan ver komen in zijn sport, maar sporters die het ­ dat wil zeggen serendipiteit ­, met hebben, worden geen toppers Dat bestaat niet en elke coach weet het De gemiddelde wetenschapper kan zich dan ook met op serendipiteit verlaten en zal het moeten hebben van hard werken Lucky for a day, dat lijkt nog het beste dat het toe­ val hem kan brengen

Studium Generale organiseert op donderdag 11 februari een informatie en discusnemid dag over gezochte vondsten m de wetenschap Bijdragen van Maarten Franssen (UvA, au­ teur van het boek Archimedei m Bad) en Pek van Andel (R U Groningen, kenner en 'be vorderaar van serendipiteit m de wetenschap') Aanvang 13 00in de oude koffiekamer van gebouw A

>

^UNTVERSlEh

Pikorde Een van mijn mannelijke collega 's melkte laatst opdat- over zijn gehele docentencanière bezien (en hij telt al wat jaartjes) - het aantal studentes dat uitdagend gekleed en verleidelijk opgemaakt bij hem op tentamen verschijnt, aan het dalen is. Nu kan een en ander te maken hebben met de gevorderde leeftijd van deze collega. Dit neemt niet weg dat hij een belangrijke trend signaleert. Zo las ik in Intermagazine - het blad met als doelgroep de bestuurlijke, zakelijke en academische top van Nederland (ik lees wel eens bovenmijn stand)-dathetreferentiekader van vrouwen aan het veranderen is. Intermagazine heeft door een panel van deskundige vrouwen - allen bekende Nederlanders - een 'statusbarometer' laten samenstellen. Hier een bloemlezing van stijlelementen die je je moet toeëigenen, wil je als topvrouw meetellen: Jebespeelt 'mannelijke' muziekinstrumenten zoals saxofoon, drums en bas-, je bezit een OV-jaarkaart eersteklas, nietzo'n Ritzen-pasje; je drinkt niet, en als je al drinkt, vraag dan een Remy en niet zo maar een cognacje-, je gaat vaak op zakenreis en je onderhoudt een goede relatie met je ex. Apropos ex: wat voormannen kiest de carrièrevrouw van de jaren negentigl 'De juistemanvist, biljart, is timmerman, goudzoeker, werkt voor Artsen zonder Grenzen, is scheepskapitein of kinderjuf. Hij is geen professor, gynaecoloog, accountant of drogist', aldus het deskundige panel. Niet alleen scoort de professor laag, maar ook wordt een groot leeftijdsverschil en een relatiemet een getrouwde man als 'statusvernietigend' geclassificeerd. De conclusie: vrouwen meten zich niet meer met vrouwen - om die ene oudere, gebonden, maarhoog-gesalarieerde man. Ze concurreren nu juist met mannen om status en macht; het gaat erom welkeplaats je inneemt in de mannelijke pikorde (excusezlemot). KUB-studentes weten dit allang: ze leren dat collegedictaatgewoon,hijsenzich in hun vrijetijdskleding en dóen dat tentamen effe! Heidi Dahles

/LEZFN/

Anno

1993

Naam: Jan-Pieter Kroon Leeftijd: 20 jaar Geboorteplaats: Vught Studierichting: Vanaf aanstaande maandag economie, aangevuld met vakken psychologie. Was tot op heden student in Maastricht. Die universiteit beviel hem niet. Aanwezig: Bij kunstwerk naast bibliotheek. Is op weg naar bureau Inschrijvingen, om zich aan te melden als KUB-student.

Nevenactiviteiten: Voelt zich op dit moment maatschappelijk nutteloos, want geen nevenactiviteiten (behalve taxi-rijden en privéchauffeur spelen). Woonsituatie: Nu nog kamer in Maastricht. Vanaf morgen tijdelijk bij ouders. Vanaf maart kamer in Tilburg. Toekomstperspectieven: Eigen reclame-adviesbureau. Wil naast KUB-studie ookHEAO-communicatie in Utrecht gaan studeren. Denkt dat deze combinatie tamelijk ideaal is voor het opzetten van zo'n bedrijf.

Trajecta (van de Hogeschool Midden Nederland) licht onafhankelijk van ANS toe wat het probleem van De Vooravond-vereniging is. 'Studenten zijn bang om te veel te weten. Dat is schokkend', is de kop van een artikel over een enquête onder docenten van de Universiteit van Utrecht. Er wordt gemopperd op doorstromers, die vrijstellingen krijgen en een hbo-manier van studeren hebben. Een aantal docenten is daar wel blij mee, omdat doorstromers gemotiveerd aan colleges deelnemen. Maar over het zes-weken-blokken-onderwijs (modulensysteem) zijn alle docenten het en de Landelijke Studentenvak- eens: 'Je stampt er maar zoveel bond, zegt de beoogd hoofdredac- mogelijk in en hoopt er het beste teur. 'We schrijven over alles wat van.' Ook valt de Utrechtse docenstudenten en jongeren aangaat, met ten op dat studenten in colleges een persoonlijke invalshoek. Als alleen maar schrijven als hen duidehet over huisvesting gaat laten we lijk gemaakt is dat het tentamenstudenten aan het woord die proble- stof is. men hebben met de huisbaas. Dus Er zit een zonzijde, natuurlijk, aan we hebben het niet zozeer over dit onderwijs voor velen in een zo beleid.' kort mogelijke tijd. StudentenhebDe tweeduizend gulden subsidie ben tegenwoordig de meest creatiedie de KUB de TSB toekent hoopt ve (bij)baantjes om hun leven en Van WiUigenburg voor het blad te studie nog te kunnen volhouden. kunnen gebruiken. 'De KUB wil De Wageningse student Jürgen (een duidelijkheid hebben over de TSB achternaam vermeldt het WageUniversiteitsbladWUBniet] en met dit blad geven we dat.' [GR] nings werkt twintig uur in een café, en bezorgt daarnaast elke dag voor een bloemisterij bloemen bij de mensen thuis. Hij is extraneus milieuhygiëne en rijdt met z'n auto naar bezorgadressen met alleen maar vrolijke mensen. Als hij die adressen al kan vinden, want soms blijken huizen niet te staan waar ze moeten staan en blijkt de Asterstraat in meerdere plaatsjes in de buurt te zijn, waardoor Jürgen heel wat rondtoert. Dat hij van zijn vrachtje houdt, kun je niet zeggen: asters en chrysanten kan hij bijvoorbeeld niet uit elkaar houden - 'allebei lelijk'.

Plannen voor een Tilburgs studentenblad Als de ledenvergadering van de Tilburgse Studerenden Bond (TSB) ermee instemt, krijgt Tilburg een studentenblad. Voorzitter Robert van WiUigenburg wil zijn bond een slapend bestaan laten leiden om zo te fungeren als uitgever van de studentenkrant. De werktitel van het blad luidt Brein. Het blad zou uiterlijk begin april voor het eerst moeten verschijnen in een oplage van twee- a drieduizend, twaalf tot zestien pagina's op tabloidformaat tellen en dertigprocent advertenties ('Van Postbank tot tweedehands meubelzaak') bevatten. Als alles meezit zou de

krant een keer per maand uitkomen, maar op termijn wil Van WiUigenburg elke twee weken een n u m m e r uitbrengen. De krant moet één gulden per exemplaar gaan kosten. In maart zal een nulnummer verschijnen om adverteerders over de streep te trekken. Van WiUigenburg stapt binnenkort op als voorzitter van de TSB en wordt in zijn plannen de hoofdredacteur van Brein. Verder staat er een kemredactie van zes personen klaar en moeten er correspondenten komen op de Tilburgse instellingen van hoger onderwijs. Brein zal geen verlengstuk zijn van de TSB

'Toernooien in een tentamenperiode zeg ik af' 'Begin jij maar.' Anton van Berkel, meester in de damsport en econometriestudent aan de KUB, kijkt geconcentreerd naar het dambord. We beginnen te schuiven en event)es bekruipt mij het gevoel dat ik het er nog niet zo slecht vanaf breng tegen een van de beste dammers van Nederland. Maar dan: 'Je moet slaan hoor.' Ik, terwijl ik haastig de stelling in me op n e e m : 'Oh, ja...ehh, waar dan?"Kijk, hier links kun je twee stukken van me slaan.' Ik tril bijna van genoegen. Twee stukken slaan van een meester. 'Hè, wat doe je nu, Anton?' Hij zet zijn zwarte schijf ineens aan de andere kant van het bord en verwijdert vijf van mijn witte schijven. 'Dat had je niet gezien, hè. Beter opletten, jongen.' Anton van Berkel (20) was zeven jaar oud toen zijn vader hem de regels van de damsport leerde. Op zijn elfde sleepte hij zijn eerste nationale juniorentitel in de wacht, een prestatie die hij op zijn veertiende en negentiende zou herhalen. Vorig jaar verraste hij vriend en vijand door in zijn debuutjaar als senior gedeeld tweede te eindigen op het Nederlands damkampioenschap. Achter oud wereldkam-

Laatst gelezen roman: De vrouw in het Götakanaal van Sjöwall en Wahlo. Vandaag de laatste bladzijde gelezen. Stamcafé: Polly Maggoo Favoriete drank: Trappist Beoordeling KUB: Vooralsnog een neutrale zes. Hoopt op deze universiteit een effectiever onderwijssysteem aan te treffen, want kleine-groepen-systeem in Maastricht beviel niet. Wil alle hoogleraren en medewerkers van de KUB oproepen om van die zes een acht te maken. Tekst en foto: Erik van der Burgt

Het Kritisch Denken moet w<er terugkomen, zo vindt 'De Vooravond', een Nijmeegse club van studenten-tegen-GTST-studenten. Het Algemeen Nijmeegs Studentenblad (ANS)hencht dat deze. studenten iets willen doen tegen de vervlakking van de interesses bij hun collegae en de manier waarop die hun studie afraffelen. Dat willen ze niet alleen in Nijmegen, maar 'er zijn contacten gelegd met Tilburg en Amsterdam', aldus medeoprichter PietHeinPeeters. Publieke debatten, lezingen bij Rotaryclubs, eventuele conclusies op posters verspreiden (Loesje!), dat zijn de activiteiten waarmee de club studenten wil stimuleren in ieder geval 'een' (gefundeerde) mening te vormen.

pioen Harm Wiersma, maar voor internationale grootmeesters als Rob Clerc en Jannes van der Wal. 'Ik stond lange tijdbovenaan. Maar vier ronden voor het einde verloor ik nipt van Wiersma. Anders was ik nu de Nederlands Kampioen en bovendien gepromoveerd tot grootmeester', zegt Van Berkel. Hoewel veel mensen denken dat de beoefening van de damsport een tijdrovende bezigheidis, houdt Van Berkel er geen strak trainingsprogramma op na. 'Elke avond ben ik ongeveer een uur bezig met dammen. Op zaterdag speel ik met mijn club TDV (Tilburgse Dam Vereniging) voor de competitie. Ik oefen dan aan de hand van stellingen uit boeken, of speel een partijtje tegen mijn vader. Ik ben geen type dat dagenlang studeert op aanvalstechnieken van mijn tegenstander. Ik ga vooral van mijn eigen kracht uit.' Pretenties om van het dammen zijn beroep te maken koestert de dammer niet. 'Met dammen kun je niet zoveel geld verdienen. Een grootmeester ontvangt aan startgeld voor een groot toernooi bijvoorbeeld slechts 750 gulden. En iemand die wereldkampioen wordt verdient daarmee 15 duizend gulden. Verge-

Stel, je studeert op oudere leeftijd, je werkt en hebt kinderen. Die kinderen moeten opgevangen worden, want je partner werkt/studeert ook. De Groningse universiteit bood tot voor kort plaatsen aan in een universiteitscrèche. Maar, zo meldt de UK (Universiteitskrant Groningen), het College van Bestuur heeft besloten dat niet meer te doen omdat de gemeente Groningen kinderopvang denkt te gaan subsidiëren voor studenten en uitkeringsgerechtigden. Is de universiteit daar mooi van af. De ouders niet, want die moeten nu twee jaar wachten voordat ze hun kind kunnen onderbrengen, als de gemeente de regel aanneemt tenminste. Weer een drempel voor de studentop-leeftijd. [MM] leken met schakers is dat een peuleschil.' Hij acht zijn sport dan ook ondergeschikt aan zijn studie. 'Belangrijke toernooien die vallen

in een tentamenperiode zeg ik af. Dammen zie ik toch vooral als een hobby. Mijn econometriestudie heeft voorrang.' ]BP]

28 januari 1993

l U N l VKRS»:I-

Cultuurredactie: Monique Mulder

!► Kunst SL Kuituur ^

Bijdragen: Mark van Assen en Dylan van Eijkeren

Loflied op de Zangeres Zonder N aam op een gemiddelde bankbediende, wat hij bij navraag ­ let op ­ in 't da­ gelijkse gevecht om het brood ook bleek te zijn). Artiesten Tilburgers. En blijkbaar niet alleen Tilburgers, want ook an­ dere mensen uit onherbergzame streken hebben de gewoonte door de jury heen te praten wanneer deze haar mening ventileert. Goirlenaar Bol boos: 'Mag het even stil zijn, ja!' ♦ Wilma van Tilburg zingt het loflied aan de Zangeres Zonder Naam. [Foto: Rien Siers]

Decor Studenten zijn fan van chitch [ 'n hussel van chic en kitsch), en dus was het verbazingwekkend hoe weinig s t u d e n t e n jongstleden maandag in café Cher figureerden. Wel waren er, op de Auditie voor de Grote Tilburgse Levensliedwed­ strijden veel familieleden van de artiesten. Ja, het was druk, al om

MUZIEK half negen, 't Was ook zeer parfu­ mesk, zeer middenstand, zeer snordragend, zeer Willem Bol, zeer meedeinend, zeer dikke zil­ veren kettingen en armbanden,

zeer bier, zeer lucratief en vooral zeer, zeer familie­air. Jury De wie­niet­waagt­etcetera­ deelnemers werden beoordeeld door een driehoofdige jury. Een pla­ tenboer, een journalist en de naam­ geefster van 'Grand Cher' (citaat uit het oeuvre van spreekstalmeester Bol, dieoverigens verdachtveelüjkt

Bol kondigt Wendy aan. Wendy nachtegaalt dat het een lieve lust is. Eega legt haar twee levenslie­ deren op Video­8 vast. H aar fami­ lie klapt hard. Wendy doet het pri­ ma, maar verschiet twee keer van octaaf. Niks aan de hand, aldus SalvatoreBol: 'Ik heb bewondering voor de mensen die hier zomaar op

het podium staan.' De beurt gaat over naar Frans, die volleerd te­ keert. Bol hoort de jury superlatie­ ven: 'Zingt vanuit z'n tenen!' en, ko­ mischer kan 't volgens het publiek niet: 'Vooral doorgaan!'. Coulissen Er waren amper coulis­ sen, maar dat kan, bij wijze van ge­ zichtsbedrog, aan de gestalte van Bol hebben gelegen. Hoogtepunt Ter opfleuring van het intermezzo, ofzo, bast Bol: 'De ster van Tilburg zelf!' ' # ' ? ' fronst een ober. 'Ze twijfelde geen moment!' roeptBol, 'zewildemeteenkomen!' 'Ze' staat voor Wilma van Tilburg, die vier liederen zingt. De kraker heet 'Loflied aan de Zangeres Zon­ der Naam, Ode aan Nederland'. De familieleden deinen enthousiast mee. Iedereen heeft het heel erg naar de zin. 't Volgende auditie­ camp in Cher wordt op maandag I februari opgezet. [DvE]

AGENDA MUZIEK

'Hij kamde zijn haren en liep zó de zee in, richting Engeland.' De dorps­ kapper betrapt door glurende jon­ gens, terwijl hij in een blauwe jurk zijn spiegelbeeld bewondert. H ij gaat door het lint en verwondt een van de kereltjes met zijn geweer. Het leed is echter al geschied, de schade kan nooit meer hersteld en hij loopt zó de zee in. Ben grote gebeurtenis tóen, later een herin­ nering. Richting Engeland van regisseur André van Duren was de grote ver­ rassing op de laatste Nederlandse Filmdagen. De volwassen H ans kijkt terug op zijn gymnasiumda­ gen in een dorpje aan de Noordzee. Zijn stem (perfect ingesproken door Gerard Thoolen) begeleidt met een zekere verwondering de herinne­ ringen aan zijn leven ergens üi de jaren vijftig, in de stijl van The

Wonder Years. De begrafenis van de vader van Gekke H enkie, het on­ beantwoorde verlangen naar buur­ meisje Sonja, zijn optreden als go between in de intellectuele en klungelige liefde van zijn lerares Engels voor de tekenleraar: gekoesterde beelden, liefde vol gefilmd.

wen, maar een straat die uitloopt als H ans' vader een nieuwe auto heeft gekocht; geen kille nieuw­ bouwwijk met de eeuwig opgebro­ ken straat, maar een rustige straat met arbeiderswoningen, waar klei­ ne meisjes de klinkers met krijt wit kleuren. Meer nog dan een blik over

FILM

Hollandse kneuterigheid^ maar dan met glans Waar Alex van Warmerdam in De Noorderhngen de spot dreef met de kneuterige H ollandsheid van die jaren, poetst Van Duren het beeld van toen op tot het zachtjes gaat glimmen. Geen glurende buurvrou­

de schouder is Richting Engeland een zoektocht, zelfs een catharsis, een geestelijke zuiverende erva­ ring. Hans beseft hij zijn vader, die inHans' eindexamenjaarwerkloos werd en een tijdje later stierf, eigen­

lijk nooit echt gekend heeft. H ij herinnerde zich alleen een fa­ brieksarbeider die zijn zoon ten koste van alles wilde laten stude­ ren om hem een betere toekomst te geven. De vader (een bijna spreekwoor­ delijk goede Peter Faber) was voor Hans synoniem voor de wereld om hem heen: hij was de fabriek waar hij werkte, hij was de regen die hij altijd trotseerde omdat hij niet van schuilen wilde weten. Een gehar­ de maar toch poëtische man die zich bewust had afgeschermd voor zijn zoon die hij de 'professor' noemde: 'Jij weet zoveel niet van me, jongen.' In Richting Engeland komt H ans uiteindelijk tot een beter begrip over zijn vader. Niet alleen het verhaal is goed, de verfil­ ming is pure kwaliteit. Het kan dus blijkbaar wèl in Nederland. [MvA]

familie. Jake wordt naar huis terug­ gehaald door zijn moeder. Het pu­ bliek maakt nu kennis met beide vreemde families. Als je alle ellende van de wereld in acht personages stopt ­ drankzucht, moord, incest, overspel en meer ­ dan moet dat wel op een dragelijke manier gebracht worden. En dat gebeurt. Het Takkentoneel speelt, met een lichte terugval in de laat­ ste minuten, zeer onderhoudend en af en toe grappig. Vooral de moeder van Jake (Nelleke Zeegers) lokt gegrinnik uit door haar stembui­ gingen en gebaartjes. De druk wordt steeds op tijd van de ketel gehaald. De enige die weinig sympathie oproept is de vader van Beth, Bay­ lor (Kees Konings). Deze man is zo egocentrisch ­ én bang om zijn plaats in de familie te verliezen ­ dat het werkelijk irriteert. In het pu­ bliek klonken afkeurende zuchten als hij zijn vrouw Meg (Trudie van Nes) weer eens liet opdraven om zijn sokken uit te trekken. Van Nes speelt zeer overtuigend de sloven­ de moeder, die geen ruzie wil ho­ ren, maar alleen harmonie wenst. De wisseling tussen de scènes is eenvoudig maar geraffineerd opge­ lost. Regisseur Piet van Eijkeren

heeft een decor van loopplanken in een driehoek ontworpen, waardoor drie plekken gescheiden van elkaar ontstaan. Beide families hebben hun eigen plaats en alleen het licht hoeft te wisselen. Ook daardoor is een aantrekkelijke, onderhouden­ de voorstelling ontstaan. [MM]

Bat Cave, Langestr 30, 21.30 uur; Sixties N ight met Tupelo H oney. Entree gratis.

♦ 31­1 De Spoel, Fabriekstr 22, 16.00: Rumble Rsh, rock. Toegang 5,00.

♦ 1­2 Paradox, Willem I! str, 21.00 uur: Jacques Paiinckx, uitreiking Podlumprijs 1992 aan deze Tilburgse gitanst, Toegang 10,00.

♦ 1­2 Café Cher, Piusplein, 19.00 uur: Festivai van liet Levenslied, tweede voorronde onder leiding van Willem Bol (zie recensie), toegang gratis.

FILM Filmtheater Louis, L Bouwmeesterpin 1 :

♦ 28, 29 en 30­1 19.30 uur: Richting Engeland (zie recensie);

♦ 29 en 30­1 22.00 uur: L'Ecllsse (Michelangelo Antonloni), het onvermogen tot liefde, met Monica Vitti en Alain Delon; ♦ 1, 2 en 3­2 19.30 uur: A divina Comedia (Manoel de Oliviera), Portugese film

Slovende moeders in de Sneeuw Hoeveel emotionele gebeurte­ nissen kan een mens aan, voordat hij enigszins getikt wordt? Dat is het basisthema van het stuk Vuur in de Sneeuwvan Sam Shepard, ge­ speeld door het Tilburgse ama­ teurgezelschap Takkentoneel. In Vuur in de Sneeuw zijn bijna alle personages getikt, zoals vaker bi) de Amerikaanse toneelschrijver She­ pard. H ij laat de keerzijde van de Droomwereld zien. Amerikanen die niet meer tegen de eeuwige competitie kunnen, raken vaak geïsoleerd. In een klein wereldje komen eigenschappen, schuldge­ voelens en worstelingen des te ster­ ker naar voren. In de beginscène slaat Jake (H ans Eichhorn) zijn vrouw neer. H ij denkt ­ wéét niet want hij vraagt niets ­ dat zij ontrouw is omdat zij elke dag o p g e s m u k t e r naar toneelrepetities gaat. Dat toneelge­ speel vindt hij maar niets. Hem gaat het om het Echte Leven, waarin hij ooit een 'echte baan' heeft gehad. Hij vertelt broer Frankie (John Gommers) alles, maar die blijkt iets te veel de kant van vrouw Beth (heel ingetogen gespeeld door Eveline van Leusden) te kiezen. Frankie gaat Beth zoeken en komt bij haar

♦ 29­1

uit 1991; Vuur in de Sneeuw is nog te zien op 6 februari in het Jan van Besouw­ huis in Goirle en op 17 februari in theater BIS in Den Bosch.

22.00 uur: Cinema Louis, Freaks (Tod Browning) uit 1932; Toegang Louis­fiims 8,50 (CJP 7,00).

THEATER ♦ Beth herkent broer Frankie nauwelijks

♦ 29­1 t H eks, Lannerstr 1 . 21.00 uur: Naast door Ingnd en Monique Kuijpers, twee zussen met smetvrees in isolement. Toegang 10,00 (CJP 8,50).

♦ 30­1 Schouwburg Studiozaal, L Bouwmeesterpin 1 , 20.30 uur: Jan Rot gaat nooit uit elkaar, theaterdebuut van Jan Rot. Toegang 17,50 (CJP 12,50).

♦ 31­1 Paradox, Willem II str, 14.00 uur: Paul Clark, mime­speler, interview + muziek. Toegang gratis.

TENTOONSTELLINGEN ♦ vanaf 28­1 Textielmuseum, Goirkestraat 96: Stofflge schoenen en kleurige beesten, beschilderde stappers. Open 10 ­ 17 uur, weekend 12 ­ 17 uur.

SELECTIE ^

28 januari 1993

HUNIVERSH;!-

MATSERTJES Matsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB Mits de lengte de dertig woorden met te boven gaat bedraagt de prijs vijf gulden Tot zestig woorden kost een matsertje tien gulden Berichten met een (para) commercieel karakter kosten 25 gulden en mogen met meer dan dertig woorden bedragen Maximaal twee matsertjes per activiteit

RECLAMEBUREAU

PLATO De flesjes Gueuze zijn meer dan 33% (') m prijs verlaagd nu slechts f 2 p st Dit bier IS natuurlijk ook te verkrijgen op de Deutscher Bierabend dinsdag 2 februan as

SBIT-FEEST

WOONRUIMTE GEZOCHT

Dinsdag 9 februari is er weer een sensa tioneel BIK feest in Chicago Weg tenia menstress vol nieuwe moed het komen de semester beginnen Dit mag je dus met missen'

AIO zoekt wooonruimte voor twee personen in Den Bosch/Tilburg max f 8 0 0 eventueel ruil Groningen tel werk 0136 6 2 2 6 1 0 3 a 5 3 7 3 0 9 thuis (weekend) 050-138910

STUDIEREIS STEPS

BEDRIJFSBEZOEK

STEPS organiseert een studiereis naar Exeter (economische psychologie) in En geland Voor belangstellenden is er een bijeenkomst op 2 februan om 19 30 uur in de kantine van S

Dinsdag 9 februan organiseert Isabest een bedrijfsbezoek naar bovenstaand accountantskantoor te Tilburg Voor meer informatie en aanmeldingen (voor vrijdag 5 februari) Isabest kamer R 18 (013662662)

EFACTS CENTRALE BOEKENINKOOP

STAP AF OPEEN PRIMA

STEPS gaat oop 10 februan naar Rotter dam voor een bezoek aan het reclame bureau VW&A Hiervoor kun je je opge ven bij de STEPS kamer R 14 of bel Pas cal (365248) Kantooruren ma di en do van 12 0 a i 4 00 uur

Congres Bank en Onderneming Kop of Munt Deelnemers aan dit congres kun nen een verslagbundel afhalen op de Efact kamer R l

KUNSTENAARS OPGELET

Interesse in de praktijk? Efact organiseert 16 februan wederom haar Efact s Case Competitie Deelnemende bedrijven zijn Coopers & Lybrand KPN ING Bank en het Ministene van Economische zaken Schrijf je in voor 8 februan' Efact kamer R l of vanaf 1 februan aan de stand in gebouw A

Het Podiumcafe organiseert dinsdag 16 februan een Open Podium Vanaf 20 00 uur IS iedereen welkom in de PUF Wil je zelf je kunsten vertonen' Geef je dan even op (663067/639604)

TEV GOES USA'

^ eksakt ^ ^

UNIVERSITAIRE AGENDA DONDERDAG 28 JANUARI Studiedag Jong en oud in het hoger onderwijs Aula KUB VRIJDAG 29 JANUARI Promotie drs AAA Kuijlen Promotor prof dr Th M M Verhallen Titel proef schnft De Scenariobenadenng Een onderzoek naar complexe consumen tenbeslissingen met behulp van com putergestuurd enquêteren Aula KUB 14 15 uur

PROBLEEM ZOEKT OPLOSSING'

Promotie miss Ling Liu Promotor prof dr R A Meersman Titel proef schnft Structure Algebra & Commu nication of Complex Objects Aula KUB 16 15 uur

ONZEKER'

10% Korting indien je de juridische boeken bestelt bij Cebojuf Bestellijsten zijn verkrijgbaar in de hal van gebouw B in de witte Cebojuf kast Een week nadat je de bestellijst heb ingeleverd kun je de boe ken afhalen op de KUB kamer O 25 Openingstijden dinsdag 26 0 1 02 02 09 02 16 02 13 0 a 2 0 00 uur woens dag 27 0 1 03 02 10 02 17 02 13 0016 00 uur en donderdag 28 0 1 04 02 1 1 02 18 02 13 00-16 00 uur VOEL JE JE ALLEEN' Wil je een schouder om op uit te huilen' Kom dan in de redactie van het Podium cafe Kom langs op kamer O 7 of bel 013-663067/639604 (Nieuwe redactieleden krijgen een zoen van een redactie lid naar keuze)

EFACTS CENTRALE BOEKENINKOOP Vanaf 1 februari zijn de bestelformulie ren weer verkrijgbaar aan de stand in gebouw A tussen 12 00 en 13 30 uur

uitzendbureau

TtimstTMi- lUburcTetefoonO i J<i2^iO

Just Rve Months To Go

CEBOJUF

Ingezonden brieven kunnen tot uiterlijk maandag 1 7 00 uur op de redactie (A 1 7 ) worden ingeleverd De redactie behoudt zich het recht voor ingezonden brieven m te korten

Huisfeestje

EFACT-CONGRES

Charmante vrijgezel 19 jaar bestelt nu ook zijn boeken via Efacts Centrale Boe keninkoop Bestelfonnulieren verkrijgbaar vanaf 1 februan aan stand in gebouw A tussen 12 00 en 13 30 uur

INGEZONDEN

Hoezoe ben jij zo stom als het achter eind van een struisvogel' Volgens mij valt dat mee Je kunt dus best meedoen aan het Open Podium van het Podiumca fe Geef je nu op Tel 013-663067/ 639604

MAANDAG 1 FEBRUARI Aanvang colleges colleges tweede semester DONDERDAG 4 FEBRUARI Flamenco muziek -dans en zangdoor de groepen Chupendi en Flamenco Tipico Tentoonstelling met schilde rijen van Jan Sierhuis Org Studium Generale Aula-foyer KUB 12 45 uur

GEZOCHT Nieuw Tilburgs Studentenblad zoekt z s m creatieve columnisten razende reporters en communicatieve correspon denten Bel snel 366418 (Robert) of 662793 (antwoordapp )

VRIJDAG 5 FEBRUARI Promotie drs J M W Haverkort Promotor prof dr H C van Riemsdijk Titel proefschnft Clitics and Parametnzation Case Studies in the Interac tion of Head Movement Phenomena Aula KUB 14 15 uur

GITAARLES Flamenco, klassiek, modern. Tel.: 684679.

Promotie drs C G A M van den Nouw weiand Promotor prof dr S H Tijs Titel proefschnft Games and Graphs in Economie Situations Aula KUB 16 15 uur

Knus we hebben een nieuwe huis stijl Toen ik het nieuwe logo zag (een dichte driehoek met ergens daar m de buurt twee diagonale li) nen) werd ik spontaan verliefd op het oude, zoals je ook na een ver huizing verliefd kunt worden op je vroegere buurmeisje Deze nieuwe huisstijl moet worden gebruikt voor de hele correspondentiereeks, zo is te lezen m een notitie van onze huisstijlcordinator Om de hele instelling op die twee lijnen te krijgen is er een type m structie gemaakt Ik ben blij dat iemand erover heeft nagedacht want ik zou er zelf niet zijn opge komen Om u even te vermoeien met een paar voorbeelden Als huisstijUetter is gekozen voor de Times Roman Voor brieven de 10 punt en de 11 punt voor rapporten en andere notities Helaas is met vermeld of dit de Times New Ro man of de (oude) Times betreft De onderkast (kleme letter) van de 10 pts is trouwens precies even hoog als twee KUB kaarten dik zijn (ge meten met de pasfoto stegen elkaar aan) Natuurlijk wordt ook aange geven wat de standaard regelaf stand en kolommstellingen moe ten zijn wanneer je wel of met mag uitvullen en hoe je moet inspringen en opsommen (namelijk zonder puntkomma s) Er staan gelukkig ook handige tips m 'Na het Hoogachtend of Met vriendelijke groet drie witregels vrijhouden, vervolgens kunt u uw naam met daaronder de afdeling en eventueel uw functie vermelden Je moet er maar opkomen Voor wie geen geld heeft voor de zonnebank er staat ook nog m wat je moet met je kop rug en restwit In de toelichtingen wordt de verge lijking gemaakt met een ouder

wetse' typemachine' om een en ander uit te leggen Net alsof we hier allemaal blind werken en met via toetsenbord en muis mforma tie en tekst opzoeken en verwerken En wee je gebeente als je je met aan de instructie houdt, want elke fa culteit en dienst krijgt een bewa ker die natuurlijk weer onder de huisstijlcoordmator valt Nog een citaat 'Er mag worden afgebroken Ben ik het helemaal mee eens Wainei Boer

Geen conflict Hierbi) wil ik u attenderen op twee onjuistheden m het artikel dat Univers op 14 januari wijdde aan hetlTK op basis van een interview dat Paul van den Broek met mij had, en op verkeerde conclusies die ie zers aan het artikel dreigen te ver binden In de eerste kolom van het artikel wordt abusievelijk gesproken over de informatica onderzoekers van de faculteiten Rechten en Letteren dit moet zijn Economie en Lette ren Verder wordt tweemaal gesproken over de commissie Segers er is echter geen commissie Segers Prof Segers brengt persoonlijk als organisatiesdeskundige een advies uit over de mogelijke toekomstige positie van het ITK binnen de KUB De slotalmea zou de indruk kunnen wekken dat de heer Segers zou sug gereren het ITK om te bouwen tot onderzoekschool er is op dit mo ment echter geen sprake van wel ke suggestie dan ook van de heer Segers Hoewel dit met zo gezegd wordt lijkt het artikel als geheel de indruk te wekken dat er over het ITK een conflict zou bestaan tssen het Col lege van Bestuur en de leiding van het ITK, dat is met zo In het interview heb ik met nadruk gezegd dat het ITK zich door het college gesteund voelt ik vmd het jammer dat dit niet m het artikel is opgenomen en er m het geheel met m door klmkt Piof dl HC Bunt

S T U D I E B O E K E N

STA JE OP SPRINGEN ?.. Weefy/y watje kunt verwachten als bijna afgestudeerde'^ Of wat de bedrijven van jou verwacfiten'>

STEP helpt economen, juristen en bedrijfskundigen op hun zoektocht naar hun toekomstige werkgever Door middel van onze In-house dagen krijg ji] de informatie die je zoekt Grijp je kans om op informele manier in contact te treden met managers van toonaangevende bedrijven op het gebied van accountancy, commercie en financiële dienstverlening in de penode van 7 april tot 15 mei 1992 Aan de In-house dagen werken mee

- Arthur Andersen - Cargill

-DSM - Exact Software - Heineken - ING Groep

-

Coopers & Lybrand - Deloitte & Touche

KPMG Klynveld - Moret Ernst & Young

- VB Groep

- ABN/AMRO -Aegon

Philips Price Waterhouse Procter & Gamble Unilever

Haal de informatiebrochure bij jouw faculteitsvereniging stuur een bnef met je naam, adres en telefoonnummer naar onderstaand adres of bel 020-5484934 Dan krijg je de brochure zo snel mogelijk toegestuurd

STEP; de springplank naar je carrière De Boelelaan 1105, Kamer 2A-42, 1081 HV Amsterdam

RECHTEN ECONOME LETTEREN SOCIOLOGIE PSYCHOLOGIE Uit voorraad leverbaar bij

Boekhandel Gianotten Studentenboekhandel

)

Prof Verbernelaan 100, 5037 AK Tilburg Tel (013)651111

28 januari 1993

^UNIVERSEE

.j^

EDE DE L I N GE

^V^

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren via één centraal punt (het secretanaat) kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak benchten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bencht wijzigen. BIJ teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

jetten laten aanmaken Nadere infor matie is verkrijgbaar bij het Stembu reau ONBESTELBARE POSTSTUKKEN

Poststukken geadresseerd aan de KUB, kunnen soms met besteld worden Wij verzoeken u, wanneer een voor u be stemd stuk op de lijst voorkomt, binnen een week na verschijning van ditnum mer te reageren bij de afd Registratuur en Archief, A 153, of via tel (66)2808 De stukken zullen circa een week na verschijning van deze Univers aan de afzender worden geretourneerd Geadresseerde Afzender PON (A vd Wakker) Bouwver De Woonstad, Tilburg mevr M Scheepers ', Groot Brittame GijsWemnk Holland Debate, Leiden H de Vos ', Rotterdam De Link C A F Faessen Vrijdag, E'hoven mevr S Keuzenkamp Vrouwen kiezen m de Politiek, Utrecht mevr H Vermeulen GAK, Arnhem Cecile en Peter Paul Petra Berend, Istanbul (Turkey) dr AranMonsel KitasatoUmv ,Kana gawa (Japan) mevr A de Weert Kluwer Seminars, Deventer Hans Voogt Healthcare Forum Foun dation, San Francisco (USA) drs M C A B Janssens Siemens, Den Haag ALG WIJZIGING PROCEDURES EN FORMULIEREN

M 1 V 1 febr zijn de procedures en de formulieren m b t het aanvragen van een opleiding, het kunnen bijwonen van een congres of een seminar, en de decla ratie van de daarbij gemaakte kosten, gewijzigd Voor informatie hierover kunt U terecht bij Uw faculteitsbureau of bij het secretariaat van Uw dienst M 1 V diezelfde datum vervallen de huidige procedures en formulieren DIKTATENVERKOOP

ALGEMEEN FACILITEITEN VERKIEZINGSPROPAGANDA

Voor toedeling uit het budget verkie zingskosten partijen komen in aanmerking voor de u raad partijen personeel en partijen studenten bijdef raden partijen studenten die bi) de laatst gehouden verkiezing een of meer zetels hebben behaald, of die bij de komende verkiezingen een of meer zetels zullen behalen In het laatstge noemde geval ontstaat de aanspraak dus achteraf en vmdt betaling eerst na de verkiezing plaats De partijenpersoneei u raad ontvangen elkfl 200,Dit bedrag is voor publiciteit vrij be steedbaar, maar fiktief opgebouwd uit de gebruikelijke aktiviteiten SO posters fl 175,-, rasteren foto voor folders e d fl 25, De partijen studenten u-raad ontvan gen elkfl 450,Dit bedrag is voor publiciteit vrij be steedbaar opgebouv/d uit de gebruike lijke aktiviteiten 100 posters fl 250, , foto rasteren fl 25, , overige kosten fl 175, De partijen studenten f raden ontvan gen elkfl 200, 50 posters f1 175,foto's rasteren fl 25, Partijen die aan u-raads en f-raadsverkiezingen deelnemen dienen posters a double usage te gebruiken en kunnen daarom met 100 posters volstaan Zij ontvangen i p v het posterbudget voor de faculteitsverkiezing voor aan vullende publiciteit fl 75, OVERIGE FACILITEITEN

Partijen en individuele kandidaten kunnen zich presenteren in een specia Ie bijlage van Univers, inbegrepen een (gratis) foto van AVC Deze foto kan worden opgevraagd voor gebruik op posters Desgewenst kan voor de publiciteit buiten Univers een andere foto worden gemaakt door de heer Bergmans van het AVC Kandidaten kunnen zich bij de griffie voorzien van b v bevestigingsattribu ten zoals plakband Kandidaten kunnen binnen redelijke grenzen door tussen komst (Mw M Kemper, B 15), bij de interne drukkerij folders en strooibil

In de week van ma I t/m vr 5 febr en inde week van ma 8 t / m v r 12 febr is het diktatenmagazijn van de bibliotheek geopend van 's morgens 9 00 uur tot 's avonds 19 00 uur Diktaten wor den alleen verkocht op vertoon van de KUB kaart Bovendien moet het kast nummer aangegeven worden van de gewenste diktaten Ditkastnummeris te vinden op de lijsten die in de ruimte voor de loketten van het diktatenmagazijn aan de wand hangen Tevens zijn bij het diktatenmagazijn twee termi nals geplaatst, waarmee op eenvoudi ge wijze aan de hand van kcnmerkcode of auteursnaam htt betreffende kast nummer kan worden gevonden Voor propedeusestudenten worden pakket ten gereed gemaakt, die aan een apart loket van het diktatenmagazijn zullen worden verkocht

FACU LTEIT ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN STUDEREN IN HET BUITENLAND

Voor die FEW studenten die interesse hebben voor studeren in het buitenland met een Erasmus beurs wordt een voor lichting verzorgd Ersamus beurzen zijn bedoeld voor studenten die m EG landen aan een universiteit willen stu deren Dit kan zijn voor de periode van 1 semester maar ook voor 1 jaar Laat je tijdig voorlichten, ook als je plannen hebt om op termijn m het buitenland te studeren Plaats AZ 7 Tijd 15 45 17 0 0 u Informatie 013-662512 COLLEGE-VRIJE WEEK

In de week na Pasen (13 t/m 16 april) worden er, i v m Voorlichtingsdagen en Pythische Spelen, geen colleges ge geven SPREEKUUR STUDIE-ADVISEUR BIK/ ECONOMETRIE

Ingaande 1 febr a s zal mevr v d Vorst dagelijks spreekuur houden van 11 00 12 00 u behalve op woensdag PROPEDEUSE ECONOMIE - BIK ECONOMETRIE

De groepsindeling voor de diverse w c hangt ter 'inzage' op de gang 4e etage tussen kamer B 428/429 PROPEDEUSE ECONOMIE/W.C. MICRO-ECONOMIE

De w c Micro economie zullen direct in de Ie coUegeweek aanvangen

WIJZIGING COLLEGE-ROOSTER 2e SEMESTER

Propedeuse Econometrie Het college Administratieve Technie ken van vr 9 15 11 10 u is verplaatst n a a r A Z 9 ( i p v SZ 17) Doctoraal Algemene Economie Het werkcollege Kwantitatieve Metho den is verzet van wo 13 50 u naar vr 9 15 11 lOu m C Z 112 Econol 1 w c gr lis verzet van wo naar do 9 15 II 10 u i n S Z 3 2 Doctoraal Bedrijfseconomie (o a Ac centprogramma Marktonderzoek) Het w c Statistische Methoden is verzet van WO 13 50 u naar do 9 15-11 10 u i n A Z 0 5 + CZ 112 T b v Orgamsatievan de Onderneming 1 (discussie) op do 10 10 11 lOu isCZ 105 gewijzigd m SZ 21 LEER DER OPENBARE FINANCIEN 2b

Voor het komende semester geldt de volgende literatuur - R Kuipers en J Postma, De rijksbe groting m perspectief Financieel Ma nagement m de publieke sector, Sten fert Kroese, laatste druk Reader Openbare Financien 2b, 1993, Deel I (kenmerk 330 92 720), Deel 2 (kenmerk 330 92 721), Deel 3 en Deel 4 FUSIES OVERNEMINGEN EN BESCHERMING

Mogelijkheid tot inzage in het tenta men Fusies, Overnemingen en Bescher mmgdd 18-12-1992 vmdtplaatsopdo 4-2-1993 in kamer B 626 Uitsluitend na inschrijving bij het secretariaat van de vakgroep Bedrijfseconomie, B 634 EERSTE JAAR DOCTORAAL STUDENTEN BEDRIJFSECONOMIE

mschrijfprogramma) Inschrijving m groepen van 4 studenten Op 2-2-1993 IS de eerste werkgroep Voor informatie dhr R Bijl, B 402, tel (66)3180 WERKCOLLEGES KWALITEIT VAN INFORMATIESYSTEMEN BE-BIK

Inschrijven voor dit w e voor 3 2 1993 Handleiding is te verkrijgen op het vakgroepsecr BIKA, B 405 Voor post doctoraal studenten is het w c met verplicht ECONOMETRIE

De volgende doctoraalstudenten Eco nometrie zullen op 10 febr a s een voordracht houden in SZ 32 14 00 14 3 0 u T Hubers (Siemens) 14 30-15 00 u M van Kimmenade (OCE) 15 00 15 30 u A M Harbers (RFVM) 15 30 16 00 u A Brans (Rabo bank) Belangstellenden zijn van harte welkom BEDRIJFSTAKORGANISATIE

Het college bedrijfstakorganisatie (Wis kundige Economie 2) van vrijdag 5 febr a s komt te vervallen DOCTORAALSTUDENTEN FISCALE ECONOMIE, FISCAAL RECHT, CURSISTEN POSTDOCT. BELASTINGKUNDE

Literatuurlijst voor het vak Inkomsten bel B (Rijkers) Van Soest e a Belasting, onderdeel Inkomstenbel Hofstra en Stevens Inkomstenbelas ting -VanDijck Deaanmerkelijkebelangre geling - Rensema Algemene aspecten van inkomstenontvangsten Van Sprey Inkomsten uit aandelen Rijkers Brede herwaardering I

Studenten die het algemeen program ma Bedrijfseconomie volgen (en dus niet een accentprogramma) zijn met verplicht het vak Regressie-analyse te volgen maar kunnen een keuze maken tussen of Regressie analyse of Statis tische Methoden

Bovenstaand vak gedoceerd door drs J v Lith vangt woensdag 10 febr a s aan in SZ 28 van 13 50 15 3 0 u

STUDENTEN TWEEDE DOCTORAAL JAAR

POSTDOCTORALE ACCOUNTANCY OPLEIDING

Onder voorbehoud van goedkeuring door de Studierichtingscommissie Eco nomie(a s 22 jan ) en de faculteitsraad zal in het tweede semester worden gegeven een cursus Miheu Economie 4 SP (docent Herman Cesar, U 22, tel (66)2915) Het doel van de cursus is een brede inleiding te geven in de miheu-econo mie Aan de orde komen onder meer de onderwerpen 'ecologie en duurzame ontwikkeling', de 'micro economische basis van de milieu economie' (wel vaartseconomie, openbare financiën), 'beleidsinstrumenten van het milieu beleid', 'de waardering van het milieu', 'de economie van de uitputbare hulpbronnen', 'de economie van de ver nieuwbare hulpbronnen', 'milieubeleid m de praktijk', 'Nederlands milieube leid' en 'Internationaal milieubeleid' (EEG, Oost Europa, Rio, etc ) Het propedeuse vak micro economie wordt bekend verondersteld, hoewel mensen uit andere disciplines van harte welkom zijn In principe is er twee uur h c per week waarin de theorie wordt behandeld, en twee uur w c waarin nader over de stof wordt gedis cussieerd en waarin werkstukjes wor den besproken Bij enige colleges wor den computer simulatie spelen en onderhandehngsspelen gebruikt Het basisboek dat wordt gebruikt is D W P e a r c e & R K Turner (1990), Economics of Natural Resources and the Environment, Harvester Wheatsheaf, London, U K In het volledige programma van de cursus wordt per week aangegeven welk hoofdstuk van Pearce & Turner (afgekort 'P&T') wordt behandeld en welke aanvullende literatuur wordt gebruikt Kopieën van deze aanvullende literatuur zullen m de derde college week verkrijgbaar zijn Nadere informa tie IS beschikbaar bij het vakgroepsecr van de vakgroep Sociale Economie, U 5, tel (66)2019 Geïnteresseerden dienen zich aan te melden bij bovengenoemd vakgroepse er Inschrijving staat in principe open t/m 28 jan a s Daarna zullen de colle getijden bekend worden gemaakt Het IS daarom mogelijk dat collegetijden samen zullen vallen met andere door U te volgen vakken GRONDSLAGEN INFOKUNDE

Inschrijven voor PGO opdracht C kan vanaf 28-I-I993 (Via computer via

^

E.G.: HANDEL EN INSTITUTIES

De m de studiegids (blz 18) vermelde aanmeldingstermijn voor het monde ling slotexamcn van 4 weken, zal voortaan strikt worden toegepast Bij te late aanmelding kan daardoor pas aan het volgende slotexamen worden deel genomen STAGEPLAATSEN

Studenten BIK die geïnteresseerd zijn in een stageplaats bij de ING Bank, Divisie Informatiesystemen en Tech nologie, kunnen contact opnemen met dhr J Eigersma MIM, Concern Infor matiemanager ING Bank, Divisie In formatiesystcmen en Technologie, tel 020 5639142 (werk) 03242-2450 (thuis) De stageonderwerpen liggen op het terrein van informatiebeleid, orgamsa tiebeleid en IT innovatie bij ING BANK

FACU LTEIT RECHTSGELEERDHEID STUDEREN IN HET BUITENLAND IN 1993-1994

Voor studenten die in het buitenland een studie willen volgen m het studie jaar '93/'94 zijn nog beurzen beschik baar i h k van Erasmus, STIR en VSB Oppag 162 e V van de studiegids vmdt u een overzicht van de mogelijkheden Omdat het vaak moeilijk is om wegwijs te raken in het doolhof van subsidies, beurzen, selectieprocedures etc wor den studenten die de intentie hebben om in het buitenland te gaan studeren aangeraden contact op te nemen met de coordinator internationalisering, mw ReneeRijkens,B102I,tel 663141 Sluitingstermijn van de programma's STIR en VSB op 1 maart a s en Erasmus op 1 april a s HUWELIJKSVERMOGENSRECHT EN ERFRECHT(KEUZEVAKKEN)

Studenten die het keuzevak huwelijks vermogensrecht en/of erfrecht gaan volgen, kunnen bij mw Irma Smit, B 1007, het cursusprogramma afhalen BESTUURSRECHT A, 5-PUNTSVARIANT

De toets die op 19 febr over studietaak I afgelegd kan worden, bestaat uit 10 korte-antwoord-vragen, die bij de be-

oordeling alle even zwaar tellen Voor studenten dieinhunwetseditienietde volledige tekst van de Algemene wet bestuursrecht aantreffen (zoals in de Vermande wetgevingsed ), is tegen een geringe prijs een tekstuitgave verkrijg baar bij het diktatenmagazijn (dictaatnr 660 93 403) Deze uitgave mag, indien ze met van inhoudelijk commen taar IS voorzien, gebruikt worden bij het maken van de toetsen Studenten die van Kluwer de bijgewerkte losbladige (rode) studenteneditie of de bijgewerkte losbladige (groene) editie voor het bestuurlijk onderwijs of de gebonden (bronzen) collegebundel 1992 1993 hebben, vinden de volledige tekst van de Algemene wet bestuursrecht in hun wetseditie en hebben de afzonderlijke tekstuitgave dus niet nodig Alleen voor de deeltijdstudenten per abuis IS in het nummer van Univers dat op 17 dec jl IS verschenen met vermeld, dat er ook op di 23 maart hoorcollege wordt gegeven Dit college vmdt evenals de overige hoorcolleges plaats m zaal SZ 17 AVONDCOLLEGES BURGERLIJK RECHT B

Het eerste avondcollege zal worden gegeven op wo 3 febr om 18 45 uur Zie ook de studiegids In de leidraad staat abusievelijk 4 febr vermeld RECHT EN INFORMATISERING

In het kader van de afstudeerrichting recht en informatisering (en ook voor belangstellenden uit andere afstudeerrichtingen) kunnen dit sem 2 nieuwe keuzevakken worden gevolgd, te weten vergelijkend informatierecht en privaatrechtelijk informatierecht Belangstellenden worden verzocht z s m contact op te nemen met mr A A L Beers, tel 662006/662302 (KUB) of 076 417818 (thuis) LEER DER OPENBARE FINANCIEN J.B.W.

Voor het komende sem geldt de volgende literatuur R Kuipers en J Postma, De rijksbegroting in perspectief Financieel Management in de pubhe ke sector, Stenfert Kroese, laatste druk. Reader openbare financiën 2b, 1993, deel 1 (kenmerk 330 92 720), deel 2 (kenmerk 330 92 721), deel 3 en deel 4 KEUZEVAK VERGELIJKEND SOCIALE ZEKERHEIDSRECHT

Voor het vak horizontale rechtsverge lijking sociale zekerheid (eerste colle ge 8 maart) IS het volgende werk voorge schreven B Schuim, Sozialrecht, Wer ner Verlag Daarnaast is er een syllabus (680 93 199) t z t te verkrijgen m het dictatenmagazijn Voor vragen met betrekking tot dit vak kan men zich wenden tot de docent, mr F J L Pennings KEUZEVAK E.G. HANDEL EN INSTITUTIES

Dit keuzevak wordt gegeven door drs J A van Lith v a 10 febr van 13 5015 30 in SZ 28 WIJZIGING HOORKOLLEGES STRAFRECHT B

Het hoorkoUege strafrecht B (studietaak 2), bestemd voor voltijdstudenten, vindt plaats op di 2 en 23 maart en 20 april van 18 45 20 30 m AZ 115 LITERATUUR INKOMSTENBELASTING B

Literatuurlijst voor het vak inkomstenbelasting B (Rijkers) Van Soest e a Belasting, onderdeel inkomstenbel, Hofstra en Stevens Inkomstenbelasting, Van Dijck De aanmerkelijk be langregehng, Rensema Algemene aspecten van inkomstenontvangsten. Van Sprey Inkomsten uit aandelen, Rijkers Brede herwaardering I WIJZIGING WERKKOLLEGES BESTUURSRECHT A T.B.V. WERKGROEP 7

De werkkoUeges bestuursrecht A, gegeven aan werkgroep 7 op wo van 15 45 17 25 in AZ 0 1 , worden verplaatst Opwo 10 febr naar AZ 04, op 3, 10 en 17 maart in AZ 6 en op 21 en 28 april in AZ 04, telkens van II 1012 50 uur KOLLEGE BESTUURSKUNDE B (JBW)

Het kollege bestuurskunde B (wo 15 45 17 25) is verplaatst naar CZ 113

2 8 januari 1 9 9 3

.j^

EDE DE L I N GE

^%r

FACU LTEIT WIJSBEGEERTE WIJSGERIGE ETHIEK (Basisdoctoraal)

De verplichte literatuur zoals vermeld in Umvers 15(17 12 92) is te bestellen bi) Boekhandel Burgersdijk &. Nier­ mans, Nieuwsteeg 1,2311 RW Leiden, tel. 071­121067 Studenten kunnen telefonisch dit boek bestellen o v v Titel An Introduction to Reasoning, auteur S Toulmm, e a , pri)s ±fl 80,­ ROOSTERWIJZIGINGEN

Wijzigingen van collegezalen in het tweede semester het college H oofd­ stromingen van de Afrikaanse filosofie vanH Kimmerlevmdt plaats op woens­ dag 13 50­15 30 uur in zaal SZ 30 Het college Wijsgenge antropologie van ­ R Corbey vindt plaats op woensdag 15.45­17.25 uur m zaal SZ 27 RECHTSFILOSOFIE

In de periode van 8 f ebruan t/m 31 mei 1993 zal dr H WiUekens werkzaam zijn aan de Universiteit van Mannheim H i) IS dan bereikbaar (op de KUB) m de volgende weekn 1 t/m 8 maart, 29 maart t/m 2 april, 3 t/m 7 mei.

^UNIVERSnn­ 11 15­13 15 uur in PZ 205 B Psychologie en sekseverhoudingen Centrale thema's Ouderschapsarran­ gementen en creches, vrouwen en ge­ zondheid, sexueel geweld Docenten Marrie Bekker en Ine Vanwesenbeeck, P66, tel 2366 Tijd en plaats wo van 13 50­15 45 uur in PZ 207 C Arbeid, emancipatie en beleid Centrale thema's Loopbanen vrouwen m arbeidsorganisaties, positieve actie, functiewaardering Docenten Therese v d H euvel enTinekeWillemsen,P 69, tel 3390 Tijd en plaats do van 15 45­ 17 40 uur in P 201 Inl over alle cursussen bij docenten en secretariaat Francie Melis, tel 2270, P 505

662528) Naast genoemde cursussen wordt van­ af half febr de cursus Cross­culturele Psychologie Theorie en Methode ver­ zorgd voor AIOs en buitenlandse stu­ denten Degenen die aan deze cursus willen meedoen wordt verzocht con­ tect op t^ lemen met Dr Poortmga of met de secretaresse, Mw Aarts (P 314, tel 662175) EXTRA GELEGEN HEID TEN TAMEN ACHTERGRONDEN KIN DER- EN JEUGDPROBLEMATIEK

Op do 11 febr 1993 is er een extra gelegenheid tot het afleggen van het tentamen 'Achtergronden van Kinder­ en Jeugdproblematiek' Plaats P 327 Tijd 18 30­21 30 uur

MTO

DeMTO­keuzecursusD8/D9, 'Metho­ den van Praktijkgencht Onderzoek' van drs J Vermunt vindt plaats op wo 09 15­11 00 uur in PZ 205 COLLEGEWIJZIGING

Het college 'Ondernemen in de Maat­ schappelijke C o n t e k s t ' begint op woensdag 10 februari om 17 40 uur m AZIU. PSY CURSUSSEN CULTUURPSYCHOLOGIE

De cursus Interculturele Communica­ tie wordt het komende semester gege­ ven op do van 9 15­11 00 in CZ 105 De cursus Histonsche en Cross­cultu­ rele aspecten van de Ontwikkehngspsy­ chologie wordt gegeven op do van 11 10­13 00 m A Z 01 Studenten cultuurpsychologie die ver­ plicht zijn zowel de cursus Multivaria­ te methoden en technieken als de cur­ sus Interculturele Communicatie te volgen die op het zelfde tijdstip worden gegeven, kunnen contact opnemen met dr Y H Poortinga (P 67, tel 662268) of met dr F J R van de Vijver (P 64, tel

LERARENOPLEIDING

bestemd voor studenten die willen doorstromen naar de post doctorale lerarenopleidingen ecomome of maat­ schappijleer, en staat daarnaast open voor eenieder die een didactische be­ kwaamheid wil verwerven De cursus 'sociale en politieke vorming in het onderwijs'van drs H vanKruijs dijk vindt plaats op vrijdagochtend van 9 15­11 10 uur in SZ 135 De cursus is bedoeld ter oriëntatie op het beroep van docent maatschappijleer en is verplicht voor studenten die een onderwijsbe­ voegdheid in dat vak willen behalen ' Beide cursussen starten in de week van 1 februari

De cursus' didactische vaardigheden en informatieoverdracht' van mevrouwT Sevenjn vindt plaats op dinsdagochtend van 9 15­13 OOu in X 8. De cursus is

De extra zaal voor de Lerarenopleiding maatschappijleer op dinsdagochtend van 09 15­13 00 uur wordt PZ 208

gende literatuur aan te schaffen ­ Michael Brake (1985) Comparative youth culture The sociology of youth cultures and youth subcultures in America, Britain and Canada London/ New York Routledge & Regan Paul ­ Cees Klaassen (red ) (1991) Jeugd als sociaal fenomeen Identiteit, socialisa­ tie en jeugdcultuur m theorie en onder­ zoek Amersfoort/Leuven Acco ­ Ger TiUekens (red ) (1990) Nuchter­ heid en nozems De opkomst van de jeugdcultuur in de jaren vijftig Muider­ berg Coutinho

EXTRA GELEGEN HEID TEN TAMEN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN (AVONDPROGRAMMA)

Op do 4 maart 1993 is er een extra gelegenheid tot het afleggen van het tentamen'Ontwikkelingsstoornissen' (Avondprogramma) Plaats P327.Tijd 18.30­21 30 uur. INLEIDING GEZON DHEID EN OMGEVING

liiiii^öli

De uitgever van het boek van Saraf mo, Health Psychology Biopsychosocial Interactions, heeft kenbaar gemaakt dat dit boek pas begin april weer leverbaar zal zijn Daarom is besloten om een ander cursusboek te gebruiken voor de cursus Inl Gezondheid en Omgeving In de plaats van het boek van Sarafino komt. Taylor, S E (1991). Health Psy­ chology. Second edition. New York McGraw­Hill, Inc SOC AAN ALLE DERDE EN VIERDE JAARS STUDENTEN SOCIOLOGIE

■1

Goed voor U! Cafe Uit, Heuvel 18. 5038 CN Tilburg, Tel. 013­369261

Voor de cursus Socialisatie en Cultuur (2e semester 1992/93) dient u de vol­

FACULTEIT LETTEREN LITERATUUR

Wijzigingen m de literatuur voor het tweede semester worden aangekondigd bij kamer B 202 Literatuur verder con­ form de studiegids ROOSTERS

Randstad Scriptieprijs '93 Kwaliteit in dienstverlening

Nieuwe roosters liggen sinds 18 jan bij Bureau Onderwijszaken, B 201, let op wijzigingen ! STAGES BIN N EN LAN D

Informatie over beschikbare stages is te vinden m de KIK en bij Bureau On­ derwijs EXCURSIE BERLIJN

Emd juni wordt een excursie georgani­ seerd naar Berlijn Informatie bijB 201. DUUR TWEEDE SEMESTER

Anders dan m de studiegids staat ver­ meld, loopt het tweede semester t/m de week van 17 mei (mhaalweek) STATISTIEK

Het eerste werkcollege van Statistiek & Design vervalt (2 februari)

Om het wetenschappelijk onderzoek naar kwaliteit in dienstverlening te stinnuleren stelt Randstad Uitzendbureau jaarlijks de Randstad Scriptieprijs beschikbaar voor de beste doctoraalscriptie met het thema 'Kwaliteit in dienstverlening'. Studenten uit alle studierichtingen kunnen meedingen De auteur van de winnende scriptie ontvangt een prijs ter waarde van f 20.000,-. Voor de nominaties is f 5.000,- gereserveerd.

SPREEKUUR

De spreekuurtijden voor het tweede semester hangen vanaf 1 februari bij B 201 KIK

M i v 15 maart 1993 zoekt het facul­ teitsblad KIK een nieuwe hoofdredac­ teur voor 0,2 per week gedurende mi­ mmaal twee jaar Letterenstudenten die hiervoor in aanmerking willen komen, kunnen voor 9 febr contact opnemen met H van Driel, B 124, tel 662931

Wilt u deelnemen aan de Randstad Scriptieprijs '93 of wenst u meer informatie, dan kunt u een brochure en aanmeldingsformulier (onder vermelding van universiteit en studierichting) aanvragen bij: Randstad Uitzendbureau bv Randstad Scriptieprijs '93 Antwoordnummer 10609 2800 WB Gouda

FACU LTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN

Een postzegel JS niet nodig

ALG VROUWENSTUDIES

M 1 V 1 febr a s starten 3 cursussen vrouwenstudies A Sekse en cultuur Centrale thema's Vrouwbeelden in de cultuur, cultuur en waanzin, radikale cultuur kntiek en taal Docenten Coos­ je Couprie en Alkelme van Lenning, P 65, tel 2684 Tijd en plaats' ma van

iet van half werk ^

28 januari 1993

-[UNTWRSJH-

MEMO

e

STUDENTEN PUTO

De Accu organiseert op dinsdag 2 febru an een 'Deutschei Bierabend' Verder 'goes' Plato nog steeds naar Praha van 10 t/m 15 maart en kun )e je nog steeds inschri)ven op het pand Gratis reis t w V £ 285, wordt verloot onder de eerste 20 inschri)vers Waar )e )e ook voor in kunt schrijven is Plato's allereerste Pool laddercompetitie, verdere informatie mbt tot dit evenement kun )e krijgen bij het bestuur Happy Hour voortaan op dinsdagavond van 22 00 23 00 uur, Gueuze nu f 2, p st

PRIORITIJD

De Algemene ledenvergadering 8 febr, 20 30 uur, cafe L'Industrie Vanaf 1 februari is het mogelijk om m R 10 het smoelenboek op te halen Tevens kuimen er vanaf 1 februari foto's van de excursie naar Antwerpen besteld worden De nieuwe inloopuurtjes van R IO zijn maandag tot en met vrijdag van 13 00 14 00 uur (vanaf 1 februari) POLIS

In het kader van de studiereis naar de Verenigde Staten voor aankomende )uni organiseert de TEV voor de deel nemers een voorlichtingsavond dms dag 2 f e b , 19 30 uur, PZ 208

Activiteitenkalender februari start interne competitie voetbal, basketbal en vollybal Inschrijven via lijst op het POLIS prikbord (tegenover SI55) Ook degenen die vorig semester al meegedaan hebben dienen zich opnieuw in te schrijven Mededelingen Polis bevindt zich voortaan in kamer R II, telefoon 663275 Je kunt ons daar bereiken op maandag t/m vrijdag van 12 tot 14 uur Gezocht enthousiaste mensen die in de kampcommissie wil len Schriftelijk aanmelden m kamer R 11 of in ons postvak in S 155

VERSOT

MARKETING ASSOCIATIE

Vrijdag 29 januari bezoeken wij onze socio zusjes m Groningen, die daar dan een flower-power feest organiseren N e e m z s m contact op met een van de bestuursleden Sociologie, wat moet je ermee^ Vijf afgestudeerde sociologen vertellen iets over hun loopbaan na hun studie socio logie Gelegenheid tot vragen stellen Woensdag 3 feb , 20 00 uur, SZ 23 Excursie 500 jaar tabakscultuur Vrij dag 12 feb gaat Versot de tentoonstel ling 500 jaar tabakscultuur in Amster dam bezoeken Aansluitend gaan we nog een hapje eten ergens in Amster dam Inschrijven op Versot prikbord bij SZ19

Buhrmann-Tetterode, DSM, Esso Benelux, Hemeken, KLM, Unilever en Vol vo Op 18 febr komen al deze bedrij ven naar de KUB om in het kader van de Nationale Marketing Associatie-dag workshops te verzorgen voor studenten die geïnteresseerd zijn m marketing en marktonderzoek Er zijn geen kosten aan deze dag verbonden WIJ zoeken namelijk nog een redacteur/ acquisiteur voor ons Marketing Asso ciatie Magazine Info kamer R 25, tel 013-663044

TEV

INPUT

Dmdag2feb Uitflippen op het hoeren & pooiers feestinLaCabane Aanvang 22 00 uur Gepaste kleding gewenst Introducees zijn welkom 5-14 februari wintersport voor maar f S80, Bel voor meer informatie en op geven Lieke 013-670950 Maandag 8 februari excursie naar de gevangenis en rechtbank m Den Bosch Let op poster voor informatie en vertrektijd Inschrijven op het prikbord Maandag 8 februari ALV om 20 30 uur in cafe Voskens De boekenactie voor het schakeljaar is weer begonnen Inleveren lijsten donderdag 4 februari tot 13 00 bij Input kamer R-13 Levering donderdag 11 februari Korting 7% VITE

8 Febr actieve ledendag 11 Febr lezing over de GATT onderhandelingen m m V prof Huizmga, dr Faber en ir De Zeeuw, oud-voorzitter van de GATT-landbouwonderhandelingen Plaats SZ 19 Aanvang 13 30 18 Febr excursie naar Luxemburg met bezoek aan Europees Gerechtshof en een andere Europese instelling WIJ zijn verhuisd naar R 15 OLOF

De senaatsborrel van vrijdag 29 januari gaat met door Er zijn nog enkele kaarten a f 7,50 voor de opera 'Carmina Burana' op zaterdag 30 januari ver krijgbaar Maandag 1 februari AHCdisputenquiz bij Quintus m Leiden Tevens is vanaf dan de kroeg weer volgens de normale tijden open Donder dag 4 februari Post-tentamenfeest, aanvang 21 00 uur SBIT Dinsdag 9 februari BIK feest in Chicago (hoek Koestraat) Aanvang 22 00 uur, f 2,50 (met enkele consumpties) STEPS

Er staat een studiereis naar het Engelse Exeter gepland, alwaar Economische Psychologie wordt gedoceerd Bijeenkomst op 2 februari om 19 30 uur, kan tine van gebouw S Voorts gaan we op 10 februari naar Rotterdam voor een bedrijfsbezoek aan het reclame bureau VW&A Opgeven bij de Steps kamer (R 14) of bel Pascal (365248) Ma , di en do tussen 12 00 en 14 00 uur PODIUMCAFË

Dinsdag 16 febr Open Podium, vanaf 20 00 uur, PUF Peer de Graaf zal op geheel eigen wijze het Open Podium presenteren Wil je graag actief deelne men die avond' Aanmelden kamer O 7 of bel naar 663067/639604 (Esme)

EFACT

Schrijf je in voor de Efact Case Competitie (16 februari) KPN, Coopers & Lybrand, ING Bank en het Ministerie van Economische Zaken vragen oplos smgen voor hun problemen' Kom naar de Efactkamer R I of naar de stand in gebouw A Boeken bestellen bij Efacts Centrale Boekemnkoop bestelformulieren van af 1 februari elke dag tussen 12 00 en 13 30 uur verkrijgbaar aan de stand in gebouw A LESBISCHE- ÊN HOMOSfüDÏES"'

Denk mee over het voortbestaan van de Werkgroep Lesbische- en Homostu dies aan de KUB op donderdag 4 februa ri om 13 00 uur in zaal PZ 207 SEVIO

Wie heeft een sportkaart en zin om mee te doen aan de interne-competitie Opgeven bij Karin Tevens mensen gezocht voor de reis en congrescommissie Op 17 februari is er weer zo'n gezellige Sevio-bowling avond En vooral goed opletten, want het WAO debat komt steeds dichter bij

STUDENTENZAKEN In het Informatiecentrum kun je terecht met alle vragen die betrekking hebben op het studeren en/of student zijn De balie van het Steunpunt Stu diefmancienng is eveneens m het Informatiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaarheid Informatiecentrum 662211, Steunpunt Studiefianciermg 06-3212154 Doorstroomcursussen Studentenzaken organiseert m i v fe bruari er een nieuwe cyclus doorstroom cursussen Vanaf het verschijnen van deze Univers kunt u zich bij het Informatiecentrum (zie boven) voor de vol gende cursussen aanmelden -Informatiedag over solliciteren do 18 feb en do 13 mei - Sollicitatietraimng (4 bijeenkomsten) 4/3, II/3,18/3,25/3en3/6,10/6,17/6 - Mondeling presenteren (4 bijeenkomsten) 4/3, 11/3,18/3,25/3 en 22/4,29/ 4, 6/5, 13/5 - Onderhandelen (3 bijeenkomsten) 22/ 4, 29/4, 6/5 - Vergadertechniek en -tacktiek (4 bij eenkomsten) 10/3,17/3,24/3,31/3 Welke baan staat mij aan' (5 bijeenkomsten) 21/4, 28/4, 12/5, 19/5, 26/5 Leidinggeven (3 bijeenkomsten) 20/ 4, 27/4, 4/5 In het Informatiecentrum is een brochure verkijgbaar met meer uitgebreide informatie en de voorwaarden om deel te nemen Nieuwe folders Studentenzaken geeft vanaf januari een

serie nieuwe (gratis) folders uit met informatie over de de randvoorwaarden bij het (af )studeren De folders dragen de volgende t i t e l s z i e k t e k o s t e n verzekering, studeren en militaire dienst, klacht en beroepsmogelijk heden voor studenten, mschrijvings duur (verlenging en onderbreking), studiefinanciering en afstudeerfonds, studeren m het buitenland, voor en na het afstuderen

STUDIUM GENERALE Ramenco

Het Studium Génerale-programma wordt m het tweede semester geopend met de presentatie van een brok zwierige en kleurrijke Spaanse volkskunst de Flamenco De geschiedenis van de Flamenco ver telt van de vervolgingen en de barbaarse Spaanse wetten waar de zigeuners onder te lijden hadden Als m 1783 door Karel III m een decreet wordt vastge legd dat zigeuners mensen zijn ('), is het uit de rijke Andalusische cultuur ge smeede kunstwerk al gereed, zij het nog in primitieve vorm In de loop van de tijd zijn er talloze pogingen onderno men om de Flamenco een wat meer gepolijste vorm te geven en hem op de smaak van het grote publiek af te stem men In dit programma zal blijken dat het oude Flamenco concept stand heeft gehouden De echte Flamenco zanger brengt zijn lied met een oprechte, diep gevoelde emotie er is een duidelijke spanning m zijn stem Zang en dans getuigen van een ingehouden, samen gebalde kracht, improvisatie is een conditio sine qua non Programma 4 febr 12 45 uur, aula foyer Flamenco muziek , dans en -zang door de groepen Chupendi en Flamen co Tipico, tentoonstellmgmet schilderijen van Jan Sierhuis

CWL/STILTECENTRUM Wit is altijd schoon Woensdag 10 februari speelt de Vlaam se actrice Tme Ruysschaert m het Stil tecentrum de toneelsolo 'Wit is altijd schoon' Het is een bewerking van de gelijknamige novelle die een onthutsend eerlijk relaas biedt van een zoon over zijn overleden moeder Aanvang van de in samenwerking met Kon tekst georganiseerde voorstelling is 20 00 uur Er is op het Stiltecentrum een beperkt aantal toegangskaarten ver krijgbaar f 2,50 voor Kontekst leden, 5,- voor met leden

WEWI De Wetenschapwinkel van de KUB heeft tot doel onderzoek te bemidde len voor maatschappelijke orgamsaties m de regio Cursus Bemiddelingswerk, 160 studie uren De Wetenschapswinkel organiseert ieder jaar een cursus bemiddelingswerk voor doktoraal studenten van alle studierichtingen Er bestaat nog altijd de mogelijkheid om je op te geven voor deze cursus die begint m februari De theoretische cursus wordt gegeven m het 2e semester van het studiejaar 92/ 93, en wel donderdagmiddag 11, 18,25 februari en 4 maart 1993 Belangstellen den kunnen zich opgeven bij de Wetenschapswinkel, Ricus Timmers, Ge bouw S kamer S 5, of telefonisch, 013662819/2645 Onderzoeksvragen Ben je op zoek naar een onderwerp voor een afstudeeronderwerp, vrije studie opdracht of scriptie, kom dan eens langs Hier volgen een aantal vragen uit een keur van onderwerpen Landelijke Vereniging Wereldwinkel Wat IS het economische belang van de export van sieraden en leerprodukten voor een aantal ontwikkelingslanden' Gezocht studenten economie van ont wikkelmgslanden Waalrese Vrouwenvereniging Onderzoek om inzicht te krijgen m de leefwijze van vrouwen tussen de 25 en 55 jaar in Waalre Gezocht studenten vrouwenstudies, sociologie of psycho logie Heb je interesse in deze vragen of wil je weten welke andere vragen er nog liggen bij de Wetenschapswinkel Kom

^

dan eens langs bij de Wetenschapswinkel, Gebouw S Onze stafmedewerker bemiddelingen Ricus Timmers, kamer S-5, zal je graag verder helpen Je kunt ook bellen (013 662819)

SPORT VIDAR

De komende weken is er elke dinsdag van 20 00 uur tot 22 00 uur een mdoor voor competitieroeiers onder begelei ding in het krachthonk De inschrijflijst hangt in de loods Verder is er op don derdag 28 januari een Belgische bier avond Op donderdag 4 februari worden er weer gezellige smartlappen gedraaid op de Hollandse avond

Inleveren kan op maandag 1 februari en dinsdag 2 februari van 16 00 17 00 uur De inteme competities starten vanaf maandag 8 februari INSCHRIJFPROCEDURE

In het tweede semester is er een mschrijfprocedure voor de tenniscursussen t/m juni Inschrijven op maandag 1 febr en dinsdag 2 febr van 16 00 17 00 uur, Sportcentram KUB Deze cursussen starten vanaf maandag 8 februari

TSSV BRAGA

Beginnerstraming vanaf 4 febr ook op de buitenbaan m Eindhoven Voor zowel de gevorderden als de beginner straining wordt voortaan elke donderdag om 12 30 uur vanaf Tilburg C S vertrokken Dus welk niveau je ook hebt, voor schaatsen en gezelligheid kan je nu op donderdagmiddag m Emd hoven terecht Voor meer info Hilde 013-682357 of Coen 013-358370 VERKIEZINGEN HOOFDBESTUUR PENDRAGON

Ben je in het bezit van een sporkaart en geen lid van een vereniging, maar wil je wel betrokken zijn bij het studentensportgebeuren op beleidsniveau, stel je dan kandidaat voor het Hoofdbestuur Als lid van het hoofdbestuur heb je maandelijks 1 (soms2)vergadering(en), waarm je o a op de hoogte gehouden wordt van de bezigheden van het Dagelijks Bestuur, begrotingen keurt en beleid maakt Kandidaat stellen voor 5 februari (via het inschrijfformulier, verkrijgbaar op de Pendragonkamer) De verkiezing wordt gehouden op 15 februari Heb je interesse' kom dan eens langs op de Pendragonkamer op het Sporteen trum (tel 663012), tussen 12 00 13 00 uur Of kom 1 februari eens een vergadering bijwonen INTERNE COMPETITIE

De inteme competities beginnen weer m februari In de volgende takken van sport kun je meedoen in een inteme competitie Zaalvoetbal op maandag van 22 00 24 00 uur - Tennis op maandag van 19 00-22 00 uur - Badminton op woensdag van 22 0024 00 uur Hockey op dinsdag van 21 30 23 45 uur Volleybal op donderdag van 22 00 24 00 uur Basketbal op woensdag van 22 00 24 00 uur Schermen op donderdag van 20 30 23 00 uur - Squash op zondag van 12 00 17 00 uur De formulieren voor deze competitie kun je bij het Sportcentrum ophalen

SBIT

7

MENU PERIODE 1 t/m 5 FEBRUARI MAANDAG

bonensoep of heldere aspergesoep rundersteak of gehaktschnitzel met champignonsaus spcrciebonen of spruitjes frites of gekookte aardappelen veg schnitzel champignonsaus spruitjes gekookte aardappelen luxe varkenshaasje met roomsaus DINSDAG

londonderrysoep of groentesoep met noedels bami goreng kroepoek uitjestaorol sate roedjaksaus of ardennergehakt witte bonen m tomatensaus gekookte aardappelen veg bami goreng-krocpoek uitjes sate pmdasaus-eieromelet luxe biefstuk WOENSDAG

erwtensoep of heldere kervelsoep runderlapje of spckschmtzel met vlecssaus rode kool of postelein pommes toupies of gekookte aardappelen veg cheeseburger-postelein pommes toupeis luxe holstemer schnitzel DONDERDAG

gebonden tuinkerssoep of mines tronesoep pizza steak-sauce Napolispaghetti rauwkostsaladeparmezaanse kaas of varkenslapje met braadjusstamppot hutspot veg hachee van tahoe en champignons stamppot hutspot luxe biefstuk americame VRIJDAG

tomatensoep of kaassoep gebakken vis met cocktailsaus of stroganoffgehakt met stroganoffsaus wortelen met peukjes of doperwten frites rijst of gekookte aardappelen veg sojaburger groenteschijfjestroganoffsaus doperwten-frites luxe gebakken zeetongfilet

omputers

i.s.m.

aro digit

PC - Project Tegen zeer scherpe prijzen ledere configuratie is mogelijk. Alle systemen worden in Tilburg gratis aan huis bezorgd. Inlichüngen, Demonstraties & Inschrijvingen

SBIT Kamer R21 KUB 013-662998

Van I t / m 12 februari ledere werkdag tussen 13.00 en 15 00 uur

28 januari 1993

^UNIVERSnn-

KLAS OF COLLEGEZAAL

A

Er was eens een hoogleraar strafrecht, die zeer begaan was met het lot van criminelen, of beter gezegd: vanpost-criminelen. In Nederland, zo sprak hij, mislukt de reclassering altijd. Wij kunnen dat niet helpen, want onze taal zegt: 'Wie eens steelt, is altijd een dief.' En de taal bepaalt hoe wij denken en doen. Weet je wat, zo zei hij, wij moeten onze taal veranderen. Laten wij een dief voortaan een vergissernoemen. Wanneer die na enkele jaren gevangenschap het vergissershuis weer mag verlaten, dan krijgt zo iemand spoedig weer een respectabele plek in de maatschappij. Immers, vergissen is misschien niet wenselijk, maar toch heel menselijk. U lacht? U denkt dat dit verzonnen is? Lees dan het universiteitsblad van de Vrije Universiteit, Ad Valvas, van 10 maart 1972. Als je maar lang genoeg zegt dat dieistalproletarisch winkelen is of dat terreur een uiting is van democratisch geweld, dan wordt zoiets minder erg. 'Even een vervangend rijwiel ritselen', sprak de Olof-student, maar hij bedoelde dat hi j op proletarische wijze één exemplaar uit de democratische roulatie nam. Maar wordt diefstal dan minder erg? Kun we aan taal zien hoe taalgebruikers over iets denken ? Nee, zeggen vele degelijke taalkundigen. Je kunt met woorden wel iets verhullen, maar dat is slechts schijn. Kijk maar naar het woord gastarbeider. Iemand die zo wordt aangeduid, zou eigenlijk een even respectvolle benadering verdienen als een gastdocent.

Maar de verschillen zijn navrant. Een gastdocent heeft alle denkbare ondersteuning en alle mogelijke vrijheid van onderwerp. Een gastarbeider mag alleen het werk doen waar wij ons te goed voor vinden, en krijgt nauwelijks enige hulp. Dus, het is allemaal maar flauwekul, die relatie tussen taal en werkelijkheid? Was dat maar waar! Op een advertentie voor een interieurverzorgster reageerden wel veertig mensen. En het was toch dezelfde baan als bij de buren, een werkster Overijverige puzzelaars hebben zich vorige week afgevraagd waarom de twee studenten Vic en Pie aan een discussie beginnen over het resultaat van hun tentamen. Dat was toch al in de bus gevallen, en wie het produkt danwei het verschil kent van de cijfers, weet direct ook het punt van de ander. Het kroeggesprek zou dan overbodig worden. Correct. Maar. Ze gaan al naar het café vóórdat ze de envelop openen. Daar krijgt Vic het verschil en Pie het produkt van de uitslagen te horen van de barkeeper. Twijfelaars wezen de puzzelredactie er terecht op dat de tekst voor tweeërlei uitleg vatbaar was. De inzending van deze opgave wordt met een week verlengd. Een herkansing, zogezegd. Geschiedenisles. Was u, student, in '68 algeboren ? Aquarius was in dat jaar (o.a.) de god van de vrije sex. Alles mocht, alles kon, alles moest. Iedereen doet het met iedereen, zo heet het in die dagen. In een denkbeeldige commune h u i z e n 365 m a n n e n m e t h u n

TAAL DVV^D voor halve dagen; maar daar reageerde niemand op. De NS kreeg nooit mensen om de rails schoon te maken. Logisch, wie wil nu van al die toiletbezoekende reizigers de r o m m e l opruimen? Tot een echtgenotes. Overspel is de gewoonste zaak van de wereld, al wordt het anders genoemd. Elke man heeft een verhouding met de vrouw van iedereen. Elke vrouw weet dat elke man 'overspel' pleegt - maar zij weet niet dat haar man het doet. Zo wordt er in deze grote woongemeenschap een schijn van

^

iM O

pnVrl eii^de

^

SCHILDPAD

rust in stand gehouden. Op een dag komt er een rookmagiër, een wittefietsenmaker of een studentenleider, daar wil ik even vanaf zijn. Die verklaart publiekelijk vanaf de barricaden dat overspelige lieden het met iedere vrouw doen. Hij wil nog veel meer zeggen maar wordt onwel, en sterft ter plekke. Zijn dood ten spijt, de

s l i m m e r i k op het idee kwam om een advertentie te zetten voor een derailleur. Waarom is de relatie tussen taal en denken zo interessant? Omdat we er aardige proefjes mee kunnen doen in deze tijd van al dan niet vermeend cultuurverval aan de, en dus ook onze, universiteit. Eerst even enkele feiten. U kunt daarna direct zelf aan de slag om de vraag te beantwoorden voor hoevelen onze universiteit eigenlijk een verlengde middelbare school is. De feiten. Herhaaldelijk hebben mij happenings in de commune gaan nog even vrolijk door. Maar de tijden veranderen en worden meer geciviliseerd. De vrije sex wordt niet meer overal getolereerd. Een man die door zijn vrouw betrapt wordt op overspel kan rekenen op een enorme klap, die tot ver in de omtrek te horen is. Precies een jaar later. De dood van de provo wordt herdacht. De mannelijke bewoners van de commune nemen een dagje vrij, demonstreren wat, gaan naar een hearing of experimenteren gezellig wat met buitenlandse rookwaar. Tegen etenstijd komen ze thuis. Ze hebben een bloemetje voor hun vrouw meegenomen. Maar ze krijgen toch slaag! We vragen niet waarom deze periode flower power wordt genoemd. Wél wat de vrouwen tot razernij bracht. [MK] Oplossingen (beidepuzzels) vóór 4 februari inleveren bij Univers, kamer A 16. Onder de goede en meest originele inzending wordt een boekenbon vanfl. 25,-verloot.

studenten aangesproken in de volgende bewoordingen. 'Wat jammer dat lessen niet aansluiten. Nu heb ik een tussenuur, en moet ik veel langer op school blijven.' De eerste keer schrok ik van zo'n instelling. De tweede keer bracht ik onze bibliotheek ter sprake (voor dat tussenuur). De derde keer begon ik voorzichtig over een academische instelling. Sinds dè vierde keerprobeer ik de naam van de student te achterhalen om te zien of er een correlatie bestaat tussen dit schoolse taalgebruik en cijfers voor tentamens (repetities) of onderwerpen voor werkstukken (schriftelijke spreekbeurten). Ik zie al enige tendensen. De vrijetijdswetenschappers zijn heel academisch; zij spreken achteloos over colleges. Ik heb al ergens 'esplanade-onderricht' gehoord. Bedoeld werd de Tilburgse variant van de peripatetische school uit het klassieke Athene. Maar bij economen ... nou ja laat ik niet direct vijanden maken. Doe zelf onderzoek langs onze esplanade of in de mensa. Breng het gesprek op de studie, en noteer dan of uw gesprekspartner over school en klas spreekt of over colleges en studiegroepen. Noteer de studierichting en probeer studieresultaten te achterhalen. Zullen we afspreken dat de studierichting waarin het meest gesproken wordt over uren in plaats van over colleges gefinancierd zal worden volgens de normen die gelden voor het middelbaar onderwijs? Bart van Klink Jan Renkema Willem Witteveen

Op het eerste voetbaltoernooi van de rechtenfaculteit stond niet zozeer de sport alswel de teamspirit centraal. De juristen trapten een onschuldig balletje en bedolven elkander onder ballonkuitenbokalen (voor studentendecaan Harry Claassens) en emancipatieprijzen. Die viel toe aan het team van Staatsrecht omdat daarin maar liefst twee vrouwen deelnamen. [Foto: Erik van der Burgt]

^ ^