1992 11 12

* Weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant 12 november 1992 jaargang 30

Studentenbond op de helling De Tilburgse Studerendenbond TSB houdt het hoofd met moeite boven water. Weinig leden, weinig actie. De bond spreekt studenten nauwelijks aan en overweegt daarom maar 'I n te slapen'.

Neem ons serieus zeggen KUB­studenten die zich verenigd hebben in TIGEAK. Het College zou eens wat moeten doen aan de studentengrieven over de biblio­ theek. Die is voor hen een bron van ergernis. Te Berde gebracht op de opiniepagina

Goede economen, slechte economie Tijden liet Herman Biood ze wachten, de studenten die afgelopen vrijdag in het Podiumcafé getuige wilden zijn van een live schildering door het popfenomeen. Het kostte een zwijgzame en grijnzende Brood een slordige 25 minuten om het gevraagde kunstwerk te vervaardigen. Hij knikte beleefd, toucheerde tweeduizend gulden en ging zijns weegs, 's Avonds wachtte er immers weer een popconcert (zie ook het verslag op pagina 12) [Foto: Erik van der Burgt]

Des te meer politici hun oor naar economen laten hangen, des te beroerder de economie. Drie KUB­economen spreken over deze merk­ waardige paradox. Een stoomcursus economie voor kamerleden. Dat lijkt hen wel wat.

Ook een bedrijf heeft geweten

'College belijdt decentralisatie alleen met de mond'

meent KUB­filosoof Jeurissen. Een Nijenrode­ hoogleraar meent dat een hele partij oude managers weg moet om de bezem door de bedrijvenstal te kunnen halen.

De nieuwe bestuursvorm die deze maand in de universiteitsraad aan de orde komt, staat een Ingrijpende wijziging voor van de organisatie. De teneur: dienstiioofden en decanen van de faculteiten krijgen meer verantwoordelijkiieden. I Viaar ook: ter voorkoming van chaos houdt het college een stevige vinger in de pap met een sterke, nieuwe, centrale dienst voor wat heet planning & control. Bedrijfseconoom, raads­ en presidiumlid drs. P. Maagdenberg: 'Dit is niet de manier om de eenheid binnen de instelling te bewerkstelligen.' De gedachten waarop het rapport over het nieuw systeem van bestu­ ring stoelt, zijn binnen de universi­ taire wereld allang gemeengoed, ook in de KUB. Mede door prikkels uit Den H aag moeten universitei­ ten steeds meer een echt bedrijf worden. Ze moeten meer eigen De gemoederen binnen de stu­ dentenverenigingen in gebouw O beginnen aardig verhit te ra­ ken. De beloofde verhuizing van het schamele onderkomen naar het meer comfortabele gebouw R is wéér uitgesteld. In juli ­ zo luidden de eerste berichten ­ kunnen jullie verhuizen. Mis, het wordt september. Het wordt ook geen september, het wordt herfst. Nu is het herfst, de mees­ te bladeren zijn gevallen en de studenten horen dat het nog wel

Paul van den Broek inkomsten genereren en worden zelf verantwoordelijk voor wacht­ gelden. Mede hierdoor moet ook de KUB een effectief, efficiënt en kwalitatief hoogstaand bedrijf wor­ secretaris van de economenver­ eniging Efact. Met een actief kader van 60 personen moet die vereniging het doen met een kantoor doen van drie bij vier. Maar harde acties ? Nee, die zul­ len er vooralsnog niet komen. Eerst het antwoord op de Tige­ ak­brief maar eens afwachten. Peter Kersten, hoofd van de Dienst Bouw­ en Huishoudelij­ ke zaken (DBH), kan zich de on­ vrede van de studenten wel voor­ stellen. 'Gebouw O is zo slecht dat het eigenlijk zou moeten worden afgebroken', zegt hij. 'De studenten zitten aan het eind van de verhuisoperatie en we hebben gezegd dat ze nog even moeten wachten totdat de zaak is afgerond.'Gebouw R wil hij achter de hand houden voor het geval er knelpunten bij de verhuisbewegingen optreden. [GR/PvdB]

Onvrede

eens twee maan­ den kan duren. Dit is de welbekende druppel. Tigeak, de overkoepe­ lende vereniging, schrijft een brief op hoge poten aan het College van Bestuur. 'Lekker gemaakt voor niets', schampe­ ren ze. En dat terwijl gebouw R al twee weken voor een groot deel leeg staat. 'Kraken? Ik vind het wel een goed idee', gniffelt Ilse Leurs,

den, zo luidt het in de nota. Inte­ graal management is het devies: De diensten en faculteiten runnen hun eigen bedrijf: ze krijgen het geld, controleren zelf de gang van zaken, rapporteren tussentijds en zorgen voor de verantwoording achteraf. Wil je clubs eigen verantwoorde­ lijkheid geven, dienen ze wel van enige omvang te zijn. Daarom zijn binnen de KUB enkele jaren terug al 15 diensten omgesmeed tot de huidige zes. Het College is nu voor­ n e m e n s de zaak nog verder te stroomlijnen; de tien ­ veelal klei­ ne ­ budgeteenheden die nu nog resten, komen volgens de nota aan het Bureau van de Universiteit te hangen. En het kan nog overzich­ telijker, stelt het College in de nota, wijzend op de taken ovei planning et) control: die zijn onvoldoende herkenbaar binnen de organisatie. In het Presidium heeft het college dit standpunt inmiddels verduide­ lijkt: er moet een sterke dienst komen, op centraal niveau, die zich richt op onderwijs en onderzoek, internationalisering en het finan­ cieel beleid. Maagdenberg wijst erop dat centralisme en decentra­ lisme elkaar weer eens in de weg zitten. 'Planning a) control moet juist een spilfunctie verzorgen bin­ nen de nieuwe organisatie. Facul­ teiten en diensten moeten daar in­ breng in hebben. Wanneer je het te dicht bij het college zet, loop je het

risico dat men zo'n dienst gaat wan­ trouwen. Ik ben bang dat hi j als een soort spion beschouwd gaat wor­ den.' Drs. C. Haumann (Bureau Buiten­ land) verbaast zich over het voor­ stel om internationalisering deels onderc te brengen op centraal ni­ veau. Dit staat haaks op het beleid dat een half jaar terug ­ in nauw overleg met het college ­ in gang is gezet, zegt zij. 'We opereren nu juist minder centralistisch, in nauwe

♦ 'Houd bij nieuw besturingsconcept de democratie in de gaten' [Foto: Rien Siers]

wisselwerking met de faculteiten. Ik zie niet in waarom iets aan deze ontwikkeling veranderd moet wor­ den. Ik dacht dat er alleen maar ideetjes hierover bestonden. We waren wat aan het brainstormen. Het is heel storend dat zo'n voor­ stel opeens in een presidiumstuk verschijnt.' »^

Humanoria tegen sanering N WO Half oktober kwam onderzoeksfinancier voor de tweede geldstroom, de NWO, met het plan om de bezem door de fijnmazige overlegstructuur in de alfa­ en gammadisciplines te halen. Volgens de voorzitter, sterren­ kundige dr. ]. Borgman, was zo'n sanering noodzakelijk omdat NWO wèl sturend wil optreden maar van minister Ritzen niet het verwachte extra geld krijgt. Men wilde het kleine alfa­ en gammabudget centraliseren, om te gaan werken met grotere maar zeldzamere subsidies. Voor twintig stichtingen zou geen rol meer zijn weggelegd. Binnen de humanoria is furieus op het voorstel gereageerd. Een overval. Een schande. Of: een hoogmoedig en ondeskundig plan. 'Een onzalig plan om ons onderzoek op bèta­leest te schoeien,' luidt een van de reacties. Volgens de Leidse taalkundige dr. H.J. Smeets, heeft het NWO­bestuur in feite alleen maar oog voor het bèta­onderzoek. Alfa's en gamma's voelen zich 'overgeleverd aan een kwade stiefmoeder. Je vraagt je langzamer­ hand af of er geen aparte organisatie voor de humanities in ons land moet komen.' [FS] Zie ook pagina 4.

12 november 1992

MATSERTJES Matsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB. Mits de lengte de dertig woorden niet te boven gaat bedraagt de prijs vijf gulden. Tot zestig woorden l<ost een matsertje tien gulden. Berichten met een (para) commercieel karal<ter kosten 25 gulden en mogen niet meer dan dertig woorden bedragen. IVIaximaal twee matsertjes per activiteit.

P.C.TE KOOP:

Commodore P.C. 10 '" monitor 1402 z/ w/, 2 X 5V4 diskettestations. Zonder harde schijf, met soft-ware. Prijs f 600,-, Bel 013-702149.

LUSTRUMMUZIEK: Maandag 16 november, 13.00 uur, KUBfoyer: Tilburgs Studentenmuziekgezelschp o.l.v. Rien Snoeren: delen uit suites no 1 en 2 van Strawinsky, uit 'l'Arlésienne' van Bizet en 'Rosamunde' van Schubert. Woensdag 18 november, 13.30 uur, KUB-foyer: Merel van Spankeren (zang) met begeleidende band: symfonische rock.

^UNIVERSTTiV

MEDIACONGRES TIGEAK: 'TV van morgen'. Vercommercialisering van de omroep. Luisteren denk mee met de TROS, RTL-4, de NOS, de STER en Bureau Intomart.

EXCURSIE SAAB/SCANIA: Dinsdag 17 november organiseert Efact een excursie naar SAAB/SCANIA in Zwolle. Het thema van deze excursie is kwaliteitsbeheersing en logistiek. Meldje aan voor deze excursie op de Efact-kamer 050.

Cinema presenteert 18 november om 20.00 uur 'Delicatessen': simpel en grappig als een stnpverhaal, spookachtig als een horrorfilm en aandoenlijk romantisch als een sprookje. Deze film moetje zien! SZ-17, f 4,=

PODIUMCAFÉ: Heet voortaan Twix... We zijn nu nog krokanter, zoeter en dus lekkerder! 'Reclame en ethiek' als discussie-onderwerp op dinsdag 17 november 19.00 tot 21.00 uur.

AMAZING COLOURS OF....PODIUMCAFÉ:

Bier, bier, smurfenbier. Schrijf je in voor de bierfeesten 12 en 13 november, hal gebouw B.

AUDITIES NSK:

ANTI RACISME GROEP VRAAGT:

Audities Nederlands Studenten Kamerkoor van 9 t / m 17 november voor de tournee van maart 1993. Zing ook mee dit jaar; doe auditie! Inlichtingen: 0206644790 of 6447013.

Medewerkers voor standwerk voor een aantal uren per maand in Tilburg en direkte omgeving. Meer informatie: 0133 5 7 0 4 1 (Gijs); 013-438513 (Marjo); 013-636389 (René).

INGEZONDEN

variant. Als het alleen om een rekentechnisch probleem gaat is het redelijker daar open over te zijn en toe te staan dat de rendementscijfers hiervoor gecorrigeerd worden.

Ingezonden brieven kunnen tot uiterlijk maandag 1 7 . 0 0 uur op de redactie (A 1 7 ) worden Ingeleverd. De redactie behoudt zich het recht voor ingezonden brieven In t e korten.

Tempobeurs Echte discussie over de 'tempobeurs' IS er niet. De geventileerde meningen schieten alle kanten uit. Logisch, -want er zijn geen criteria aan de hand waarvan je de redelijkheid van een tempo-eis kunt toetsen. Bovendien is een discussie over de toegestane studieduur belangrijker dan over het tempo, -waarin door omstandigheden nogal wat afwijkingen kunnen zitten. Wat observaties uit de praktijk kunnen mogelijk enig licht werpen op de redelijkheid van een tempo-eis. 1. Alle studierichtingen hebben de afgelopen jaren te maken gekregen met een toenemend aantal 'fake-inschrijvingen', de z.g. Jeruzalemvariant. Dat zijn inschrijvingen van studenten die feitelijk in een andere studierichting studeren en daar hun toegestane studieduur gaan overschrijden. Ze schrijven zich dan een jaar in in een andere richting maar doen daar geen tentamens. 2.Een enkele studierichting heeft een ruime toeloop van eerstejaars die een of twee jaar een beurs genieten, maar die feitelijk nooit aan de studie beginnen. Sociologie is in deze de koploper. Vorig jaar was het percentage van de instroom dat tot deze categorieën gerekend kan worden al toegenomen tot bijna 20%. Schadelijk voor het onderwijs is dat geenszins; deze studenten belasten het onderwijs niet en de studierichting beurt er wel iets voor. Het is wel zeer schadelijk voor het formele rendementscijfer waarop de studierichting uiteindelijk voor een belangrijk deel wordt afgerekend: dat lijkt aanzienlijk lager te zijn dan het in werkelijkheid is. Een minimale tempo-eis in de propaedeuse kan in deze situatie verbetering brengen. De vraag is evenwel welk nut er gediend is met het tegenwerken van de Jeruzalem-

STUDENTENSKIREIS: 29 Januari, 10 dagen naar het 5-sterren skigebied Zillertal (300 km piste, 3268 m hoog), slechts f 619,- inclusief superskipas, half pension, luxe touringcar. Info: Paul 013-366739, Angélique 02a6799282, Astrid 013-674952, Patricia 040-435461.

DELICATESSEN:

Mag een reclamemaker kwetsen, irriteren of dodelijk vervelen om zijn product te verkopen? Discussie over 'Reclame en ethiek'. Dinsdag 17 november 19 tot 2 1 uur PUF.

LUSTRUMWEEK TIGEAK:

VERTAAL/CORRIGEERWERK: Native speaker, beëdigd vertaler, vertaalt/corrigeert al uw lezingen, artikelen etc. in het Engels (WordPerfect 5.1.). Drs. P. E. Davies, tel. 030-522695, fax. 030-541369.

Een minimum-eis in de propaedeuse blijft zinvol om misbruik van de beurs tegen te gaan en om studenten die echt slecht presteren effectief te ontmoedigen om te lang door te blijven modderen. Wat is dan een redelijke minimum-eis? Uit de evaluaties van diverse propaedeuses in de laatste jaren komt zonneklaar naar voren dat er een streep getrokken kan worden: studenten die in hun eerste jaar minder dan een X aantal punten behalen halen de propaedeuse niet binnen twee jaar. Er is een enkele uitzondering t.g.v. persoonlijke omstandigheden, maar diezijn afdoende bekend bij de studie-adviseurs. Het is dus zeer wel doenlijk, en naar het mij voorkomt raadzaam, om een minimum-eis te stellen. Daarin hoef je niet te flauw te zijn. De 10% eis is te laag; dat lost niets op. De studenten die hierover hun mening geven in Univers onderkennen dat ook: 30% is voor hen redelijk. Ik kan dat alleen maar beves-

WINTERSPORT: Houseffe... Sportura gaat weer skiën. Studenten uit heel Nederland gaan skiën in de Franse Alpen. Vanaf f 490,- inclusief busreis, appartement, 6-daagse skipas, alle maaltijden en gebruik snowboards. Info: Lieke, 013-670950.

KEUZEVAKVOORLICHTING: Op 12 en 13 november vinden deze door Efact georganiseerde voorlichtingen voor economen weer plaats. Op 12 november voor Algemene/Sociale Economie in CZ 105 vanaf 13.00 uur. En op 13 november voor Bedrijfseconomie vanaf 10.00 uur in de aula.

BELGISCHE BIERAVOND: Allee, madammekes en meneerkes! Zin in een Breugheliaanse avond? Dat kan! Kom naar de Belgische Bieravond van AEGEE, woensdag 18 nov. om 21.30 uur in Kandinsky, Telegraafstr.58. Iedereen IS van harte welkom om de vele Belgische bieren te proeven, maar wel in gepaste, dus Belgische kledij!

tigen. Concreet is 12 studiepunten een goede norm; dat staat doorgaans voor drie vakken. Wie daaronder zit is verloren. Tussen 12 en 21 studiepunten vind je hooguit een enkele student die door persoonlijke omstandigheden een tijdje uit de running is geweest. In het doctoraal ligt het een stuk gecompliceerder. Heel wat studenten doen het in het eerste doctoraaljaar slecht, en dat zijn niet alleen studenten die twee jaar over de propaedeuse gedaan hebben. Hiervoor lijken twee factoren aan te wijzen. Met name bij studierichtingen met een blokkensysteem in de propaedeuse - en waarschijnlijk nu ook met het SGO - wordt de overgangsproblematiek VWO - WO deels verschoven naar het eerste doctoraaljaar. Belangrijker voor het doctoraalrendement is, dat de werkelijke studiebelasting van het doctoraal en de propedeuse in evenwicht zijn. Van enkele studierichtingen is bekend dat het eerste doctoraaljaar te zwaar is en het rendement van dat jaar te laag. Dat is een slechte zaak. Een student die in een redelijke tijd de propedeuse kan halen moet geacht worden ook het doctoraal in een

J u w e el tl es OP C O M P A C T

D I S C EN

MUSICASSETTE

CASE-STUDYDAG:

UNIVERSITAIRE AGENDA DONDERDAG 12 NOVEMBER Opening Eerste Lustrum Plato. Portrettenzaal KUB. Talk-show: 'Studeren als life-style'. Org. Studium Generale. Aula KUB, 13.30 uur. VRIJDAG 13 NOVEIVIBER Promotie mr. S. Zwemstra. Promotor: prof.mr. A.K. Koekkoek. Titel proefschrift: 'Bescherming van uitingsrechten door administratieve rechters'. Aula KUB, 14.15 uur. Promotie mr. P. Osinga. Promotor: prof.mr. M.S. Groenhuijsen. Titel proefschrift: 'Transactie in Strafzaken'. Aula KUB, 16.15 uur.

Fiscalisten, accountants en financierders (financieel/marketing): schrijf je in voor de TIGEAK-lustrumweek case-studydag op woensdag 18 november.

MAANDAG 16 NOVEMBER Presentatie Tigeak: 'Ontgroeningen 'Vergrijzing'. Aula KUB.

THE SCENE EN GALA:

DINSDAG 17 NOVEMBER Tigeak-congres:'Vercommercialisenng van de omroepen'. Aula KUB.

De laatste kaarten van The Scene en het gala. Wees er snel bij: 12 en 13 november in de hal van gebouw B, tussen 11.00 en 15.00 uur.

TIGEAK: Met Carnaval ga je toch ook 4 dagen uit je dak?! 16, 17, 18 en 19 november. Kaartverkoop in hal gebouw B: 12 en 13 november.

redelijke tijd af te kunnen ronden. Belangrijk is dat de studierichtingen hun verantwoordelijkheid in deze serieus nemen. Selectie hoort m de propedeuse thuis en niet in het doctoraal. Een lichtere propedeuse om meer studenten binnen te houden is verwerpelijk; extra selectie in het doctoraal door bepaalde vakken die daar een prestigekwestie van maken eveneens. De zwaarte van de propedeuse dient representatief te zijn voor de rest van de studie. Ed van Hees, OC

WOENSDAG 18 NOVEMBER Case studie. Managementgame Competitie etc. Org. Tigeak. Aula KUB. DONDERDAG 19 NOVEMBER Lustrumvienng i.v.m. 65e Dies Natalis. Maranatha, 11.30 uur. Diesrede 'De moderne academicus' door prof. dr. L.F.W. de Klerk en verlening van doctoraten. Aula KUB, 15.00 uur.

BENOEMINGEN Prof dr. F.W. Wotmantot hoogleraar Management Accounting aan de FEW. Mevrouw dr. Celeste P.M. Wilderom tot hoogleraar Organisatie aan de FEW. Prof dr. mr. P.M. van der Zanden RA tot deeltijd-hoogleraar Accounting aan de FEW. Dr. H.G.L.C. Lodewy/otot hoogleraar Onderwijs-en Opleidingspsychologie aan de FSW.

UNIVERS ' DE NIEUWWAARDE VAN UW .. SPORTKOUSEN?

tilburgs universiteitsblad REDACTIE

pieter siebers hoofdredacteur {t.e\. 2926) paul van den broek (2925). michel knapen (2506), gerard rutten (3330), angela van schendel assistente (2277) VORMGEVING

gertjan bloemers (3364) MEDEWERKERS

mark van assen, ilona bastiaanse. pascalle cappetti, dyian van eijkeren, roland enthoven, bert heffels, rienjans, monique mulder, bart padberg, maurits sep, laurent-jan van der westen REDACTIERAAD

(...) bla bla met al die CD's, boeken en sportkousen erbij opgeteld mevrouw meneer bent u onderverzekerd als u het al met jaren was, voor ongevallen WA, braak, brand, schroei, zeng en u krijgt de nieuwwaarde uitgekeerd van uw bagagekoffer blabla(...) Intelligente mensen kiezen nog steeds liever voor een inboedel-, aansprakelijkheids- en ongevallenverzekering van Pro Civibus

drs j roebroek voorzitter, b bekker, prof dr. ir. a. kapteyn, c. van wagtendonk, drs e poppeliers, f teunissen, d wijsbroek, mr. p. zoontjens. f. allers, maurice ackermans adviseur FOTO

rien siers, enk van der burgt, joke backx ADVERTENTIES

angela van schendel, kamer a 17, tel (66) 2277 OFFICIËLE MEDEDELINGEN

afd. pers en voorlichting, kamer b 10, tel (66) 2001 KOPIJ

alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12 00 uur m de week vóór het verschijnen in het bezit van de redactie zijn REDACTIE-ADRES/ADVERTENTIES

warandelaan 2, 5037 ab tilburg kamer a 15 t/m a 18 fax nr. 630145 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND

pro civibus De hoogste graad in zekerlieid voor academici en HBO-ers

hoger onderwijs persbureau hop waarbij verder aangesloten ad valvas vu amsterdam, cursor eindhoven, delta delft, folia uv amsterdam. ku nieuws nijmegen, mare leiden, observant maastncht, u-blad utrecht, uk groningen en universiteitsblad twente REDACTIE HOP

Amsterdam 020 - 570 82 08 Stadhouderskade 140 Groningen 050-18 41 14 Spilsluizen NZ 11

frank steenkamp, pieter evelein DRUK

drukkerij de jong, baarle-nassau ABONNEMENTEN

Studenten f 15,- per jaargang voor niet-universiteitsleden f 40,

12 november 1992

[UNIVERSnïl

Veel kritiek op onderzoek tempobeurs Het CSHOB­onderzoek naar de toepassing van tempobeurzen in het buitenland is op zware kritiek onthaald. Incompleet, tenden­ tieus en onbruikbaar zijn enkele kwalificaties die er aan worden toegekend. Pieter Evelein/HOP Het onderzoeksinstituut CSH OB uit Enschede heeft in zes landen be­ keken op welke manier de 'stu­ dievoortgang' wordt gecontroleerd. Het concludeerde dat het niet on­ redelijk is als een Nederlandse stu­ dent (na het eerste jaar) 60 tot 80 procent van de studiepunten moet halen. Minister Ritzen wil zo'n systeem volgend stu­ diejaar invoeren. Wie te weinig punten behaalt, moet zijn beurs terugbeta­ len. Het onderzoek is tenden­ tieus en ongenuanceerd, vindt het Interuniversitair Studentenoverleg (ISO). Het CSH OB had bij zijn ad­ vies ook moeten kijken naar zaken als studiebegeleiding en 'studeer­ baarheid' van programma's in het buitenland. Die bepalen immers mede of een student aan de norm kan voldoen. Minister Ritzen heeft meerdere malen laten weten dat hij ervan uitgaat dat die zaken bij de

invoering van de tempobeurs van een aanvaardbaar niveau zullen zijn. De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) noemt de norm van 60 tot 80 procent 'absurd'. Zo'n percenta­ ge zal zelfs goede s t u d e n t e n ontmoedigen. Universiteiten zul­

garandeerd. Als een studieprogramma zo slecht in elkaar zit dat een student langer dan vier jaar over z'n studie doet, moet de universiteit zijn college­ geld gaan betalen. Universiteiten die te weinig werk maken van hun onderwijs, moeten verplicht wor­ den daar in te investeren. Dit stelt de LSVb voor in een alternatief plan om het studietempo van de studen­ ten te verhogen. Het bevreemdt de Vereniging van Universiteiten dat het onderzoek de effecten van buitenlandse syste­ men op het studietempo vrijwel buiten beschouwing laat. Volgens Ritzen wordt de tempobeurs ech­ ter ingesteld om er voor te zorgen 'dat studenten een redelijke pres­ tatie leveren voor het belastinggeld van de Nederlandse burger'. H et doel is volgens hem niet om stu­ denten op te jagen, noch beschouwt hij de tempobeurs als een financiële regelknop. Hoewel Ritzen het CS­ HOB heeft gevraagd hem over een Nederlandse norm te adviseren, staat volgens een woordvoerder 'nog lang niet vast' dat hij de conclusies overneemt. De hoog­ te van de norm zal mede afhangen van een onderzoek naar het aantal studiepunten dat Nederlandse stu­ denten nu jaarlijks behalen. Dat wordt begin volgend jaar bekend. [PE/HOP]

'Slechte universiteit moet collegegeld gaan betalen' len volgens de LSVb 'beslist' onder­ delen uit hun programma's schrap­ pen om voldoende studenten bin­ nen te houden. De bond wil daar­ om dat er zo snel mogelijk voor elke studie 'eindtermen' worden opge­ steld, die bepalen aan welke eisen een programma moet voldoen en hoe lang een studie zou moeten duren. Zo kan de kwaliteit van de onderwijsprogramma's worden ge­

♦ Studenten; Onderzoek is tendentieus en ongenuanceerd. [Foto: Rien Siers]

College stroomlijnt benoeming bijzonder hoogleraren Het College van Bestuur wil paal en perk stellen aan het benoemen van bijzonder hoogleraren. Als een universitair (hoofd)docent (kortweg UD of UHD genoemd) wordt aange­ steld als bijzonder hoogleraar, moet voortaan de regeling nevenwerk­ zaamheden in werking treden of dienthi) deUDof UH D­aanstelling te beperken. Dit stelt het college voor in de notitie Bijzondere Leer­ stoelen. Het college wil hiermee voorko­ men dat de scheidslijn tussen een gewoon hoogleraar en een bijzon­ der hoogleraar vervaagt. Het komt geregeld voor dat een UD of UH D van de KUB door een 'exploitant', een maatschappelijke organisatie, voor bijvoorbeeld een dag in de week wordt aangesteld als bijzon­ der hoogleraar. Die exploitant voor­ ziet de docent van een zogenaamde hoed op zijn salaris, een financiële vergoeding bovenop het reguliere salaris. Volgens het college wordt hierdoor, èn door het achterwege blijven van een duidelij ke scheiding tussen de UD/UHD­functie en het

bijzonder hoogleraarschap, de in­ druk gewekt dat de betrokkene ge­ woon hoogleraar is. Het CvB heeft ook problemen met de constructie waarin de hoed op het salaris van een UD/UHD bij een bijzonder hoogleraarschap wordt bekostigd uit de derde­geldstroom­ middelen, zo blijkt uit de notitie. De betreffende faculteit betaalt dan de Stichting Bijzondere Leerstoelen (SBL), die op haar beurt het geld aan de universiteit afdraagt en vervol­ gens een bijzonder hoogleraar aan­ stelt. H et college ziet dit als 'het inkopen van onderwijsdiensten' en beschouwt het SBL in deze als 'een uitzendbureau zonder vergunning'. Ook is gebleken dat 'het initiëren van zo'n bijzondere leerstoel soms een versluierde vorm van facultair personeelsbeleid is. Daarmee wordt bedoeld dat de omschrijving van de leerstoel om de beoogde hoogleraar wordt 'gedrapeerd'. Deze construc­ tie wordt niet meer toegestaan. De notitie wordt op 26 november be­ handeld in de universiteitsraad. [MvA]

Verkiezingen bij Theologie vóór half december Zo snel mogelijk, in ieder geval vóór half december, zullen bij de Theo­ logische Faculteit Tilburg tussen­ tijdse raadsverkiezingen gehouden worden. Volgens secretaris drs. H. Reumkens is alles daarvoor stand by. De huidige Faculteitsraad heeft de blauwdruk van een nieuw te vormen bestuursorgaan afgelopen maandag goedgekeurd. Dat houdt in daterper 1 januari 1993 een nieu­ we bestuursstructuur komt, waar­ bij de Theologische Faculteit één bestuursorgaan krijgt in plaats van de huidige twee (Instellingsraad en Faculteitsraad). H et nieuwe be­ stuursorgaan zal Faculteitsraad heten en bestaan uit tien vertegen­ woordigers van de facultaire ge­ meenschap, waaronder vijf afkom­ stig van het wetenschappelijk per­ soneel, twee ondersteunend perso­ neelsleden en drie studenten. De Instellingsraad verklaarde zich woensdag eveneens akkoord met de nieuwe bestuursstructuur, maar plaatste twee kanttekeningen. De raad vindt dat in de toekomst aio's en personeel dat via de DSW (Dienst Sociale Werkvoorziening) op de faculteit werkt, op de ene of andere

manier de stem moeten kunnen laten horen. Belangrijker vindt de Instellingsraad dat er een reglement voor de nieuwe raad wordt voorge­ legd vóórdat die raad geïnstalleerd wordt. 'Gebeurt dat niet', zegt drs. T. Akerboom, voorzitter van de Instellingsraad, 'dan gaan we niet akkoord. Dan moeten we in den­ cember elkaar nog maar eens recht in de ogen kijken.' De decaan, die voorzitter van het bestuur en dus lid van de Facul­ teitsraad is, zit automatisch in de raad, wordt benoemd door het Cu­ ratorium en blijft twee jaar aan. De rest van het bestuur en de raad wordt gekozen, telkens voor één jaar. De faculteitsraadvoorzitter (al dan niet lid van de raad) wordt door de raad aangewezen. Met tien leden in de nieuwe raad kunnen de stem­ men staken; om dat op te lossen is in de lijn van de Wet op het Weten­ schappelijk Onderwijs gekozen voor een doorslaggevende factor in het stemgedrag van de wp­leden ­ als zij een meerderheid vormen, is het voorstel alsnog aangenomen. [MM]

Wachtgelduitkeringen blijven bron van zorg

Weinig steun onderzoeksbeleid Ritzen Minister Ritzen heeft een nieuw plan uitgewerkt om in te kunnen grijpen in de geldverdeling tussen universitaire vakgebieden. Hij wil de onderzoeksbudgetten jaarlijks voor 50 miljoen gulden afromen en met dat geld 'selectieve groei' van belangrijke vakgebieden mogelijk maken. Maar tegen de aanpak van deze 'dynamisering' bestaat grote weerstand, zo blijkt uit een eerste reactie. In een vorige week door het minis­ terie verspreide notitie over het dy­ namisch bekostigingsmodel is minder dan voorheen sprake van 'dialoog' met de universiteiten. Ritzen wil jaarlijks 50 miljoen bij hen weghalen, om dat geld her te verdelen ten gunste van vakgebie­ den die moeten groeien. Die beslis­

singen zal hij vooral baseren op verkenningen en adviezen. Bij de uitvoering van deze beslissingen kan hij niet om de universiteiten heen, maar ze krijgen een beperk­ ter rol dan tot nu toe gedacht. De VSNU onthield zich dinsdag, in afwachting van overleg, van com­ mentaar. Maar volgens een lande­ lijke insider is het plan 'bijna een oorlogsverklaring' van de minister. De manier waarop Ritzen zijn pot van 50 miljoen gulden wil vormen is het eerste struikelblok. Volgens de notitie wordt daartoe het onder­ zoeksbudget van alle universiteiten straks afgeroomd door de zoge­ naamde MOC­component (in to­ taal 1635 miljoen) met 3 procent te korten. Dat plan gaat veel verder dan eerdere afspraken. Daarin gold

drie procent als 'maximum' dat een universiteit eventueel in één jaar mag verliezen. Recent nog hebben de universiteiten afgesproken dat de minister die 3 procent niet bij voorbaat mag opeisen. Terwijl de minister het voortouw wil nemen bij het aanwijzen van plusgebieden, scheept hij door ge­ noemde afroming in praktijk de universiteiten op met de impopu­ laire beslissing waarop ze moeten bezuinigen. Ook die kant van Rit­ zens notitie wekt grote weerstand. 'Als de minister het toch allemaal zelf wil doen, laat hij het zich dan ook moeilijk maken en duidelijk de mingebieden aangeven', is de eer­ ste reactie uit de landelijke circuits. IFS/HOP]

Als het personeelsbeleid van de KUB niet wordt aangepast kunnen grote financiële problemen niet uitblijven. De wachtgelden moeten sinds 1991 door universiteiten zelf betaald worden. Daarvoor krijgen ze weliswaar een bedrag van het ministerie, maar dat is niet vol­ doende om alles te betalen. Vooral de aio's vormen in dit verband een probleem. Veel van hen, meer dan 70 procent, vindt na het afstuderen niet snel een betaalde betrekking. De uitkering waarop zo'n aio dan recht heeft, moet voor een belang­ rijk deel betaald worden door de KUB. Onder meer daarom riep het Colle­ ge van Bestuur vorig jaar een zoge­ naamde Stuurgroep Wachtgeld­ beleid in het leven, die de opdracht kreeg de wachtgeldenproblematiek te bestuderen. Begin november presenteerde de stuurgroep het eindrapport. Daarin staat een aantal concrete

voorstellen. Zo zou er een verplich­ ting komen om bij de tan/ering voor derde geldstroomactiviteiten een opslag van acht procent te hanteren. Dat zou al binnen twee jaar verwe­ zenlijkt moeten zijn. Dat is volgens de stuurgroep noodzakelijk doordat het jaarlijks door de overheid ge­ stortte bedrag geen verband houdt met de kosten van werknemers die uit die derde geldstroom worden betaald. Het is de bedoeling dat uit de opbrengsten van die prijsverho­ ging een potje wordt gemaakt waar­ uit in de toekomst bijvoorbeeld uitkeringen kunnen worden be­ taald. Daarnaast stelt de stuurgroep de oprichting voor van een mobiliteits­ centrum. Dit centrum heeft als taak om 'overbodig' geworden KUB­ medewerkers te helpen bij het vin­ den van een nieuwe functie (die ove­ rigens niet per definitie op de KUB hoeft te worden gevonden). [BP]

12 november 1992

^UNIVERSnn­

'We zijn overgeleverd aan een kwade stiefmoeder' opheffing bedreigde stichtingen: der verzet binnen de NWO­or­ wachten. 'Het NWO­bestuur weet gewoon ganisatie. Vorige week hebben zo­ 'Het mes moet uit de tafel getrok­ niet hoe het in onze vakgebieden wel bestuurders van stichtingen die ken', verwoordt Leidenaar Smeets werkt', denkt Schutte. 'Ze denken vallen onder het NWO­gebicd de stemming. Schutte van de VU in bèta­termen: dat onderzoek op Geesteswetenschappen als hun gebruikt identieke bewoordingen. één goed idee kan draaien waarmee collega's van de Maatschappij­ en Men wil best overleg met het alge­ meen bestuur over mogelijkheden je dan een reeks slaafjes aan het Gedragswetenschappen in Den tot verdere verbetering werk kan zetten. In de van het functioneren. alfa­ en gammawereld Maar niet op basis van _ werkt dat anders. zulke grove, slecht on­ Frank Steenkamp/HOP Stolwijk en Schutte vin­ S derbouwde voorstellen. den dat het NWO­be­ De onderzoeksleiders Uit een recente evalutaie is geble­ onderzoek op dezelfde grootschali­ stuur ook een karikatuur vinden het netwerk van ken dat de finaciering van NWO ge leest geschoeid moet als het bèta­ van hun werk schetst. stichtingen en werkge­ goed functioneert. Dat geldt ook onderzoek', vindt hij. In procenten Schutte: 'De kritiek dat meenschappen van het louter om losse pro­ voor de alfa­ en gammavakken, die van het rechtsonderzoek is de in­ NWO onmisbaar, want binnen NWO maar luttele miljoe­ breng van zijn stichting klein, maar movendi zou draaien, daar zit het landelijke platform, het nen te verdelen krijgen. Jurist prof. desondanks hebben de tien pro­ klopt niet. Men vergeet dat ook bij Haag vergaderd. Men bleek daar 'geheugen' van het vakgebied. vrijwel unaniem gekant tegen het mr. S. Stolwijk van de Universiteit jectsubsidies per jaar wel invloed. ons geen echt individueel onder­ Schrap je dat, dan zit ook NWO van Amsterdam is verbaasd. Hij is 'Ons rendement is hoog', aldus Stol­ zoek meer bestaat. Alles valt bin­ saneringsplan. Ook de twee over­ volgens Schutte met lege handen. bestuurslid van de stichting Nes­ wijk. Hij ziet niet hoe grootschalig­ nen grotere projecten.' H ij wijst koepelende gebiedsbesturen, bij Zo stelt hij: 'Dan schep je ruimte ron en het big is beautiful van het heid in dat opzicht beter kan wer­ erop dat NWO­gelden via deelon­ wie NWO­voorzitter Borgman de voor eenzijdigheid en nepotisme.' derzoeken bij zuster­vakgroepen nieuwe verantwoordelijkheid voor NWO­bestuur spreekt hem hele­ ken. maal niet aan: 'Er is geen enkele Historicus prof. Schutte van de VU, feitelijk vermenigvuldigd worden. subsidietoewijzing wilde leggen, reden waarom het alfa­ en gamma­ voorzitter van een van de m e t De critici staan voor een veel bre­ zitten daar absoluut niet op te

Als landelijke onderzoeksfinanc ier verdeelt NWO jaarlijks ongeveer driehonderd milj oen gulden over de universiteiten. In de alfa­ en gamma­ hoek worden slechts veertig miljoenen besteed, en dit geld wordt goed besteed. Geen enkele reden om de financiering te centraliseren, meent de Leidse taalkundige Smeets. 'Het is bèta's zoals de heer Borgman moeilijk aan hun verstand te brengen dat je op een deelgebied van het alfa­onderzoek met een uitgekiend éénmansproj eet de expertise voor twin­ tig jaar kan veiligstellen.'

'NWO weet niet hoe alfa' en gamma's werken'

'Universiteiten hebben behoefte van arbeidsmarkt uit het oog verloren' Jongeren ­ en Nederlanders In het algemeen ­ hebben een afkeer van technologie en bèta­wetenschap en ze kunnen die afkeer vertalen In de keuze van een alfa­ of gammastudie, omdat ze met hun weinig perspectief biedende diploma in de hand bij de sociale dienst terecht kunnen. Jan-Jaap Heij De kleine groep die wel in de harde vakken geïnteresseerd is, krijgt als klap op de vuurpijl van de (techni­ sche) universiteiten te horen dat de studies toch wel heel moeilijk zijn en dat alleen de beste studenten het redden. Die groep vertrekt daarna ontmoedigd naar andere oplei­ dingen. Dit zei dr. A. Rinnooy Kan, oud­ rector van de Erasmus Universiteit Rotterdam en tegenwoordige voor­ zitter van het Verbond van Neder­ landse Ondernemingen (VNO) tij­ dens een lezing vorige week aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Hij weet ♦ VNO­voorzitter Rinnooy Kan: 'Sociaal zekerheidsstelsel beloont jonge werkloze academici met gulle uitkenng.' [Foto: Bram de Hollander)

het gebrek aan belangstelling van studenten voor de 'harde' sector aan 'een combinatie van een techno­ f obe traditie, een beroerde voorlich­ ting en een sociaal zekerheids­ stelsel dat jonge werkloze academi­ ci beloont met een gulle uitkering ter grootte van anderhalf keer de studiebeurs'. Aan die situatie moet een eind komen, zo meent de VNO­voorzit­ ter: 'De belangstelling voor een aantal voor de Nederlandse econo­ mie essentiële technische studie­ richtingen is in een paar jaar tot een gevaarlijk laag niveau gezakt.' Het 'Hoger Onderwijs voor Velen', waarin iedereen met een VWO­dip­ loma elke gewenste studie kan kie­ zen aan universiteiten die allemaal even goed moeten zijn, heeft er toe

koop van hun gebouwen. Die zijn zo'n twaalf miljard gulden waard. Meer dan genoeg om het vlekje van dit najaar weg te werken. Ook Ritzen wil dat de universitei­ salarisverhoging voor jonge leraren De kans dat studenten 'voor de zoveelste keer' moeten bijdra­ uitstellen. Over de mogelijkheid ten volledig eigenaar worden van gen aan de dekking van een begrotingstekort, lijkt kleiner dan In om de beurzen aan te pakken zegt hun huisvesting. Eerst wil hij ech­ CDA­woordvoerder Lansink dat hij ter een koopcontract ondertekenen voorgaande gevallen. De PvdA wil er in elk geval niet van weten, 'niets wil uitsluiten'. Na de voor­ met de hogescholen, met wie hij al stellen in de begroting ziet hij daar geruime tijd in onderhandeling is. 'of de hele studiefinanciering moet op de helling'. De FVdA echter 'niet gek veel ruimte meer'. Of daar, zoals Netelenbos ver­ wacht, een positief Tineke Netelenbos oppert om het begrotingsgat te dichten door de universitaire resultaat uitkomt, (PvdA) gaat een is zeer de vraag. De PvdA wil s t u k verder en gebouwen aan de instellingen te verkopen. universiteiten maakt haar minis­ begrotingsgat staan er bovendien ter duidelijk de niet om te sprin­ dichten met verkoop beurzen onge­ Pieter Evelein/HOP gen. Een grotere moeid te laten. 'Er universitaire zeggenschap over zit helemaal geen h u n gebouwen gen en de tempobeurs ook van den bezumigen en 69 miljoen aan gebouwen ruimte meer in. Je spreekt hen wel komt, is echter de vraag. Een woord­ geplande uitgaven uitstellen. zou een heel nieuw aan, maar volgens voerder van de minister benadrukt Mocht Ritzen toch weer een greep stelsel moeten ont­ een woordvoerster van de vereni­ dat 'er geen aanleiding is voor de doen in de studiebeurzen, dan kan standaardreflex dat er zal worden hij van de Tweede Kamer het nodi­ werpen.' Dat heeft niet de voorkeur ging van universiteiten zullen on­ ge verzet verwachten. De onder­ van Ritzen, die juist bezig is de derhandelingen over de verkoop­ bezuinigd op studiefinanciering'. De betekenis van die opmerking wijswoordvoerders Aad Nuis (D66) tempobeurs van de grond te tillen. prijs nog meer tijd kosten dan in het wordt binnenkort duidelijk. Minis­ en Peter Lankhorst (Groen Links) Het is bovendien niet nodig om het hbo. Een financiële opbrengst mag ter Ritzen zal de Tweede Kamer in maakten nog niet zo lang geleden zover te laten komen, meent Nete­ daarvan volgens haar in 1993 nog de week van 23 november laten duidelijk dat wat hen betreft de lenbos. Zij wil dat de minister zo niet worden verwacht. weten hoe hij zijn aandeel wil op­ grenzen zijn bereikt. Van de snel mogelijk met de universiteiten brengen. Hij moet 273 miljoen gul­ regeringspartijen wil het CDA de gaat onderhandelen over de aan­

'Nieuwe bezuiniging op beurzen niet vanzelfsprekend' Toen de afgelopen weken duidelijk werd dat volgend jaar een extra be­ zuiniging van meerdere miljarden nodig is, zagen de studen­ tenorganisaties de bui al hangen. Bij Onderwijs zou de studiefinan­ ciering wel weer het slachtoffer zijn. Een korting op lager en mid­ delbaar onderwijs probeert dit ka­ binet tot het uiterste te voorkomen. Daar wordt zelfs in geïnvesteerd. 'De lerarensalarissen zijn heilig', heeft Calluna Euving, voorzitter van het Interuniversitair Studenten Overleg (ISO), ondervonden. Blij ft over he t hoger onderwij s, waar echter bijna de gehele begroting is dichtgetimmerd in de hoofdlij­ nenakkoorden. Alleen de studen­ ten zijn niet beschermd. Dat maakt hen tot een welkome prooi, vooral omdat 'een beperkte maatregel bij zo'n grote groep meteen veel geld oplevert', aldus Euving. Of het daar zo kort na de vijfjaren­ maatregel, de hogere rente op lenin­

geleid dat die universiteiten de zelfontplooiing van de student voorop hebben gezet en de behoef­ ten van de arbeidsmarkt uit het oog verloren zijn, aldus Rinnooy Kan. Hij pleit er daarom voor dat univer­ siteiten (en de overheid) zich meer van die arbeidsmarkt aan gaan trek­ ken. H et onderwijs moet beter op de arbeidsmarkt aansluiten. 'Hoger onderwijs is vooral een instrument binnen de infrastructuur, een in­ strument dat ingezet moet worden om maximaal tegemoet te komen aan de behoefte van de arbeids­ markt aan hoger opgeleiden.' Daar die behoefte nu vooral in de exacte hoek ligt, wil hij dat de overheid en de universiteiten de studenten veel meer dan nu stimuleren om voor exacte studies te kiezen. De studie­ financiering en de hoogte van het collegegeld kunnen bijvoorbeeld op de vraag van de markt worden afge­ stemd: studenten die een exacte studie volgen krijgen meer beurs of betalen minder collegegeld. De universiteiten moeten verder be­ kostigd worden op basis van het aantal afgestudeerden dat een baan vindt; ze zouden hun prestaties op dit terrein op z'n minst in hun jaar­ verslagen op moeten nemen.

12 november 1992

^UNIVERSTTB­

Besturingsstructuur V** De nieuwe besturing kan al­ leen optimaal werken wanneer ook het informatiesysteem op de hel­ ling gaat. Het gegevensbeheer van de KUB is niet toegesneden op de groeiende behoefte van faculteiten en diensten. Grotere verantwoor­ delijkheid vergt immers meer en snellere toegang tot informatie. Het college wil een centrale database ­ met gegevens over geld, studenten en personeel ­ afstemmen op de decentrale informatie­behoefte. De bestanden moeten dan gekoppeld kunnen worden. Randvoorwaarde is dat de gebruikers dezelfde 'logi­ sche taal' gaan spreken. Over de definitie van 'student' bijvoorbeeld zijn tal van varianten in omloop. B. Staffhorst (DEA): 'In een meer gede­ centraliseerde organisatie loop je

anders het risico van wanorde. Als je er chaos instopt, komt die er ook uit.' Staffhorst stelt dat de mensen moeten leren om te gaan met informatie. De hoofden van dienst, de decanen, het College van Be­ stuur, en nog enkele mensen op centrale plekken, hebben zich vo­ rige week twee dagen teruggetrok­ ken op de hei bij het Gelderse Wolfheze, om te delibereren over het nieuwe 'informatielandschap'. De tweedaagse conferentie in Wolf­ heze, waar bijna 30 mensen van de KUB aanwezig waren, verliep vol­ gens velen teleurstellend. Griffier M. van leperen vat het probleem samen: 'Er bleek helemaal geen software­pakket te bestaan dat is toegesneden op de eisen die de KUB

nu stelt. Zo zijn belangrijke gege­ vensbestanden helemaal niet te koppelen, of alleen met heel veel moeite.' De conferentie isbenut om wat problemen op een rijtje te zet­ ten; besluiten zijn niet genomen. Het is tijdverlies om met zoveel beleidsmakers te praten over infor­ matie als de techniek nog niet voor­ handen is, zo menen betrokkenen. Prof. mr. M. Groenhuijsen, decaan van de juridische faculteit: 'Ja, zo kunt u het gevoel van mij en ook andere decanen wel omschrijven.' Collegelid J. van Berkom heeft in samenspraak met Staffhorst aan het eind van de conferentie het balletje opgeworpen om drie full­ time krachten op de informatie­ klus te zetten. Student A. Dikmans, ♦ Tweedaagse conferentie op de hei bood geen uitzicht op noodzakelijk informatiesysteem.

^ï\''

De promovendus: 'Ik heb mezelf steeds deadlines opgelegd' Vrijdag de dertiende, je kunt je als promovendus wel betere data be­ denken waarop je je proefschrift moet verdedigen. Toch zal mr. Ste­ ven Zwemstra het vrijdag 13 no­ vember moeten zien te klaren, ondanks de waas van ongeluk die rond de dag hangt. 'Toen ik begin dit jaar een lijstje met mogelijke data moest opstellen en zag dat deze dag tot de mogelijkheden behoor­ de, had ik al zo'n gevoel van: dat zal het wel worden.' Extra spanningen levert het hem niet op. 'De zenu­ wen beginnen nu wel te komen, maar dat komt omdat ik met de voorbereidingen voor vrij dag bezig ben. Maar ach, je moet er gewoon in berusten, ik zie 't wel.' Bescherming van uitingsrechten door administratieve rechters is de. titel van het proefschrift waarop Zwemstra hoopt te promoveren. Het is een dikke pil geworden: 570 pagina's. 'Ach, het is zoveel werk als je er zelf van maakt. Er gaat inderdaad wel veel tijd in zitten, met name in het leeswerk, maar ik ben niet in moeilijkheden geko­ men.' Zorgen heeft hij zich tijdens het onderzoek af en toe wel ge­ maakt, over kleine vertragingen die hij dreigde op te lopen. 'Daarom heb

De wens van or­ ganisaties om effectiever te besturen, wil nog wel eens ge­ paard gaat met het afkalven van de democratie. Het amemdementsrecht van de Universiteitsraad staat goede besluitvorming in de weg, zo was bijvoorbeeld te vernemen op de Katholieke Universiteit Nij­ megen, waar twee weken terug besloten is tot minder demo­ cratie. Instigator hiervan in Nij­ megen was het Stichtings­ bestuur. Voorzitter van hetzelf­ de gremium in Tilburg, mr. B. Schmitz: 'Wij hebben er geen enkele behoefte aan om een ver­ gelijkbaar signaal te laten uit­ gaan.'

ik in het laatste jaar steeds deadh­ nes gesteld voor mezelf. Dat kwam het vlotte verloop van mijn werk zeker ten goede.' Niet minder voorspoedig verliep het de promovendus in zijn nog jonge leven. Op 18­jarige leeftijd het VWO­diploma en zes jaar later al afgestudeerd aan de Universiteit van Utrecht. Met een voltooide studie Nederlands recht op zak, sol­ liciteerde de jonge mr. Zwemstra met succes voor een functie als assistent­in­opleiding bij de vak­ groep staatsrecht, bestuursrecht en bestuurskunde aan de KUB. Nu, op 29­jarige leeftijd, ligt een promotie binnen handbereik. Het onderwerp voor zijn proef­ schrift lag vast toen Zwemstra als aio op de KUB ging werken: 'Na enige tijd werd het onderwerp ver­ der ingekaderd en werd het onder­ zoekbeperkt tot de uitingsrechten: vrijheid van meningsuiting, van godsdienst of levensovertuiging, het recht op petitie en het recht tot vereniging en vergadering en beto­ ging.' Van die dingen, zoals die in de Grondwet, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens of het Internationaal Verdrag inzake bur­ gerlijke en politieke rechten staan. Eén van de conclusies in het proef­ schrift is dat 'de rechter vaak voor een te marginale opstelling kiest'

als er beroep wordt gedaan op een uitingsrecht. Zwemstra: 'Tijd is ook in de administratieve recht­ spraak een kostbaar goed en rech­ ters zijn om die reden sneller ge­ neigd deze rechten buiten beschou­ wing te laten.' Volgens de promo­ vendus zouden zij er echter beter aan doen die uitingsrechten wèl in ogenschouw te nemen. 'Je hoeft ze nog niet meteen een doorslagge­ vende rol toe te kennen, maar je kunt ze in ieder geval laten mee­ wegen.' Dat dit in de prak­ tijk niet altijd even gemakkelijk is te realiseren, is hem al snel dui­ delijk geworden. Sinds 1 september werkt Zwemstra als jurist bij de Raad van State. Toevallig ook de instelling die in zijn proefschrift na­ drukkelijk aanwezig is. 'Nee, een direct verband is er niet. Het is wel zo dat ik vanuit het onderzoek nu de praktijk kan bekijken. Dat is een aardig contrast. Maar of mijn onder­ zoekswerk me van pas kan komen, kan ik nog niet beoordelen.'

♦ Foto: Joke Backx

'Besturing staat of valt met goede input en koppeling van gegevens. Dit moet snel geregeld worden. Het gegevensbeheer zal zeker bij de raadsbehandeling van het bestu­ ringssysteem worden betrokken.' Dikmans wijst op de schadelijke gevolgen voor de student van een wankel informatiesysteem: 'Als de tempobeurs wordt ingevoerd, moet je over goede voortgangsgegevens beschikken. Deze zijn ook van be­ lang voor de studiebegeleiding'

M. van leperen van de Griffie: 'In zo'n charter staan goede richt­ lijnen. Ik heb geen enkel sig­ naal ontvangen dat iemand in het kader van deze besturingsdis­ cussie de marges van dit charter wil overschrijden. Dat zou ook slecht zijn: beter geen raad dan een raad met uitgeklede be­ voegdheden. En studenten moet je zeker binnen het bestuur hou­ den. Ze werken vaak met een enorme betrokkenheid en des­ kundigheid. Als er problemen zijn, ligt het nooit aan de inbreng van studenten.' H et signaal zal zeker niet van het Stichtingsbe­ s t u u r komen, zegt mr. B. Schmitz. 'Wij hebben met de KUN hierover ook geen overleg gehad. Wil je zulke maatregelen nemen, zou het slecht moeten gaan. Die indruk hebben wij he­ lemaal niet.' Student A. Dik­ mans volgt de ontwikkeling in Nijmegen, maar ziet geen reden tot zorg aan de KUB. 'We hou­ den in het kader van de discus­ sie de democratisering in de gaten.' Voorzitter van de U­raad, H. Backx, ziet zelfs een pluspunt voor de democratie: 'We krijgen steeds betere informatie. De U­ raad staat zeker niet aan de zij­ lijn. Maar we moeten oppassen dat het niet een te bureaucrati­ sche toestand woidt.'[PvdB]

'Houd de democratie in de gaten'

De KUN heeft recentelijk de be­ sturingsstructuurgewijzigd, om dezelfde redenen die nu in Til­ burg aangevoerd worden. Voor de democratie betekende dit een gevoelige klap. H et amende­ mentsrecht van de U­raad is omgezet in instemmingsrecht, de studentbestuurder in de facul­ teit heeft nog slechts een advi­ serende rol. Studenten vechten dit besluit nu aan, omdat het in­ druist tegen de visie van minis­ ter Ritzen over bestuur en demo­ cratie. De vraag is nu hoe ver de bijzondere universiteiten kun­ nen gaan met het invullen van hun speciale 'charter' hierover.

■hm'.

Maurits Sep

op de conferentie aanwezig namens de PSF: 'We moeten de zaak eerst goed op een rijtje zetten. Het voor­ stel van Van Berkom kwam uit de lucht vallen. Het komt mij voor als een jump into the conclusion'. Het voornemen van het College van Bestuur is om in januari te komen met een keuze voor een software­ pakket. De vraag is of het bestu­ ringssysteem niet afhankelijk is van een goed informatiesysteem. Volgens Dikmans is dit het geval:

Boekenland Tel Aviv. 4.11.1992 Israël is het land van het boek. En dan spreken we niet over de chris­ telijke enclaves of de Palestijnse gebieden. In de ultra­orthodoxe wijk Mea Shearim in Jeruzalem wisselen de levensmiddelenzaken en de boekwinkeltjes elkaar af. Terwijl men in de grote christelij­ ke 'kerk van het Heilige Graf' geen enkel boek tegenkomt en in de rots­ koepelmoskee van de moslims maar één klein kastje, zuchten zelfs in de onaanzienlijkste synagoges de kasten onder zware folianten. Zo kende het jodendom, in scherpt contrast met bijvoorbeeld het ka­ tholicisme, de afgelopen 20 eeuwen zelden analfabetisme. Ook zijn er legio verhalen waarin, ten tijde van het Derde Rijk, joden hun leven op het spel zetten om religieuze boe­ ken de kampen binnen te smokke­ len of deze voor de barbaarse hor­ den in veiligheid te brengen. Buiten de religieuze wereld is het boek niet minder belangrijk. H et zou me niets verbazen als Israël per hoofd van de bevolking het groot­ ste aantal schrijvers en dichters ter wereld heeft. Literair én journalis­ tiek werk van David Grossmann of Amos Oz wordt, behalve in het

Hebreeuws, al bij verschijnen in een tiental andere talen uitgegeven en voorpublikaties verschijnen min of meer standaard in tijdschriften als The N ew York review of books. In Israël worden schrijvers en dichters regelmatig voor een onderonsje bij een glas wijn door de staatshoofden uitgenodigd. Om, zoals de be­ roemdste aller Israëlische schrij­ vers, Amos Oz, enkele jaren gele­ den tijdens een lezing in Groningen zei: te loven, te laken, ge­ loofd en gelaakt te wor­ den, de dichter te vragen waar ze het verkeerd ge­ daan hebben en hoe het land nu verder moet, de antwoorden van de dich­ tervolbewonderingaante horen ­ en gewoonlijk te negeren.

deel zou kunnen verklaren. De jood­ de boekenkast vullende Talmoed, se bijbel, ­ door christenen neerbui­ tot de moderne joodse literatuur gend het 'Oude' Testament ge­ van vandaag. noemd ­ werpt immers licht op de specifiek literaire verhouding tus­ Aan het begin van de vorige eeuw sen de joodse God en de wereld die schreef de Duitse jood H einrich Heine in een huiveringwekkende hij geschapen heeft. Schiepen de meeste goden de we­ proloog op Auschwitz dat waar reld door hem te beeldhouwen of te men met het verbranden van boe­ boetseren, de joodse God schiep ken begint, men met het verbran­ door te spreken... En God sprak: 'Er den van mensen zal eindigen. H ij moet licht zijn!' En er was licht. doelde daarbij niet enkel op de lo­ gische stap van censuur naar doodstraf die in elke dictatuur voor de hand ligt. Je zou Heine's uitspraak ook kun­ nen verstaan in die zin dat het verbranden van boeken dui­ delijke o v e r e e n k o m s t e n heeft met het verbranden van mensen. Niet alleen het boek bestaat immers bij de gratie van het woord, maar ook de mens is mens omdat hij woor­ den gebruikt. De sluimeren­ Hier is geen steenhouwer of bouw­ de comapatiënt wordt immers niet vakker aan het woord maar een tot de kasplantjes gerekend en 've­ schrijver. Een bouwer met woor­ geterend' genoemd omdat zijn hart den. Sinds deze verbale scheppings­ of hersenen aangetast zijn, maar daad lijkt het woord dan ook een omdat er geen taal meer voorhan­ onuitwisbare stempel op de hele den is die hem met de buitenwereld joodse geschiedenis te drukken. Via verbindt. de in steen geschreven tien gebo­ den, die door joden overigens de Deze overeenkomst tussen mens 'tien woorden' genoemd worden, en boek is ooit treffend beschreven naar de uitgebreide theologische door de Amerikaans­joodse schrij­ discussies die neergelegd werden in ver Bernard Malamud in zijn novel­

»ODELI£R OEKEN

Tegenover het Israëlische parlement, de Knesset, ligt het Israël­Museum dat al van verre herkenbaar is aan de witte koepel van 'de schrijn van het Boek'. Via een onderaardse gang bereikt de bezoeker de ruimte onder de koe­ pel waar de oudste bijbelfragmen­ ten, die in de jaren'50 nabij deDode Zee gevonden werden, tentoonge­ steld zijn. H et is in de buurt van deze brokkelige stukjes tekst waar iets gezegd kan worden dat de jood­ se boekenlief de tenminste voor een

Ie 'De huurders'. In twee proviso­ risch ingerichte appartementen van een afbraakflat aan de Third Ave­ nue in New York werken twee mannen, de zwarte Willy Spear­ mint en de jood Lesser, koortsach­ tig aan een roman. Terwijl de kou­ de New Yorkse winter door de gan­ gen van het onttakelde gebouw giert, ontwikkelt zich tussen the anti­semitic ape Spearmint en de Jewish niggerhater Lesser, een vij­ andschap die zal eindigea in een bloedige catastrofe op het dak van het gebouw. Voorafgaand aan dat moment pikt Lesser de vriendin van Willy Spearmint in waarop deze reageert door in Lessers flat binnen te dringen en diens bijna voltooide manuscript, product van jaren werk, in de badkuip te verbranden. Als Lesser thuiskomt en de verkool­ de resten van zijn boek terugvindt moet hij overgeven. Hij is misselijk van de stank die uit de badkamer opstijgt. Want de verbrande pagina's verspreiden de onmisken­ bare geur van verschroeid mensen­ vlees.

Dooi een fout op de redactie zijn tot onze spilt m de twee vorige boekbespre­ kingen enkele storende stijlfouten ge­ slopen.

Voorzitter noodlijdende studerendenbond overweegt TSB te laten 'inslapen' De Tilburgse Studerenden Bond (TSB) lijkt zijn beste tijd gehad te hebben. Van de 16.000 studenten in Tilburg staan er slechts 75 ais TSB­iid genoteerd. De grote ommekeer is nog niet in zicht, en met een bestuur van twee personen lijkt dat ook een onmogelijke opgave. Voorzitter Robert van Willigenburg denkt erover de TSB in december te laten 'inslapen'. Euthanasie of vechten tegen de bierkaai? 'I k doe dit werk ook voor mezelf. Bovendien weet ik wat het algemeen belang is, zo arrogant ben ik wel.' Roland Enthoven De TSB bereidde zich noodgedwon­ gen minimaal voor op die landelij­ ke actie. Van Willigenburg schreef de leden aan en hing posters op, die op de KUB echter al binnen 24 uur weggehaald waren. Vroeger was het gemakkelijker de achterban op de been te krijgen. 'Dan huurde )e een paar bussen en maakte je er een uitje van, compleet met spandoeken en een groot wij­gevoel. Met die OV­ kaart is de charme van de protest­ actie op de achtergrond geraakt. In de trein neem je niet zo gemakke­ lijk een spandoek mee, dat staat zo raar.' Vroeger was alles beter;toen de TSB net bestond als fusieresultaat van de universiteitsbond en de Tilburg­ se H BO­bond telde de achterban 500 studenten. H et budget was 14.000 gulden en een gouden toe­ komst vol acties lag in het ver­ schiet. Achteraf blijkt door die fu­ sie een onhandelbaar monster ge­ schapen te zijn, de achterban is verspreid over te veel instellingen. En het budget is inmiddels driemaal kleiner. De veelbesproken trap in de buik van Deetman enkele jaren geleden door een protesterende student luidde vervolgens de werkelijke neergang van de TSB in. Tientallen leden zegden hun lidmaatschap op. Reden; de LSVb (en daarmee ook de TSB) had weer eens bewezen niets anders dan 'radicaal links tuig' te zijn. Sindsdien ging het bergaf­

waarts met de TSB met als diep­ tepunt de bijna­opheffing van an­ derhalf jaar geleden. Wegens een totaal gebrek aan nieuwe bestuurs­ leden verdween de bond bijna in het niets. Van Willigenburg heeft het tij sindsdien niet kunnen keren. De reanimatie van een dode TSB bleek teveel gevraagd. Plannen had hij genoeg, maar visie en actie gingen onvoldoende hand in hand om de TSB­kar uit de modder te trekken. Zo wilde hij met een ouderwets hoog budget en een flink bestuur de faciliteiten van studenten in Til­ burg drastisch verbeteren. Wegens geld­en personeelsgebrek is het bij een kamerbureau in de zomer­ maanden gebleven.

als het percentage van de te halen het hoofd gezien heeft. Pas als je als vakken maar niet te gek wordt.' Bij LSVb een beleidsplan hebt waaraan Ritzen gebeurt dat laatste dus wel. je vasthoudt ontsnap je aan het Je kunt van hem geen maatregel voortdurend toegeven aan de minis­ vertrouwen. Geef hem een vinger ter.' en hij grijpt de hele hand. Een in be­ Ook de structuur van de LSVb be­ ginsel relatief onschuldige maatre­ hoeft verbetering. 'Bonden als het gel verspreidt zich bij hem als een Nijmeegse AKKU beperken de be­ olievlek. Alleen de LSVb kan dat wegingsvrijheid van de LSVb door gevaar professioneel inschatten en strak vast te houden aan het idee van een basisdemocratie,' meent proberen in te dammen. Daarmee is ook de grootste zwakte van Willigenburg. 'ledere stap van van de LSVb aangegeven,' vervolgt de LSVb moet nu op de ALV verant­ hij. 'De LSVb en ook de TSB wer­ woord worden. Zo'n zware handi­ et is het fenomeen 'gewen­ ken als brandweer: we rukken cap in de race tegen Ritzen moet de ning' dat van Willigenburg als steeds uit om een door Ritzen ge­ LSVb zich niet opleggen, de minis­ verklaring ziet voor de tanende sticht brandje te blussen en de ont­ ter wint dan elke etappe. De afde­ strijdbaarheid van de huidige stu­ stane schade te beperken. Die lingen zijn daarentegen slagvaardi­ dent. Dat Tilburgse studenten in ger, daarom is het principe achter de onbegrijpelijk dat de tempobeurs staan (zie acties tegen de ontde­ de rondvraag in Uni­ mocratisering op de vers 9) is een teken aan KUN zo slecht zijn de wand: ze zijn murw verlopen. AKKU had gebeukt door de vele daar veel agressiever maatregelen en daar­ op in moeten spelen. door blind voor het ge­ Bi j de Universiteitsraadvergadering vaar van de tempobeurs. Van Wil­ brandweeracties worden ad hoc van afgelopen zomer kregen de stu­ ligenburg legt uit: 'Ik ben ervan ondernomen, het ontbreekt de denten te horen 'dat ze maar moes­ overtuigd dat ik al die studenten in LSVb aan een lange termijn visie. ten gaan zwemmen, het was zulk een persoonlijk gesprek van hun De bond zou meer strategische mooi weer.' Als bond moet je kei­ ongelijk kan overtuigen. Als ze de keuzes moeten maken, anders be­ hard optreden als studenten zo mogelijke persoonlijke nadelen van gint na de verkiezingen het hele spel neerbuigend behandeld worden. zo'n maatregel voorgespiegeld krij­ opnieuw. ledere minister start met Een bezetting door pakweg vijftien gen piepen ze wel anders. De stu­ een schone lei en denkt dat zijn mensen is natuurlijk een mislukte denten zeggen: 'Prima maatregel. voorganger een bezuiniging over

H

Na de trap in Deetmans buik ging het bergafwaarts met de Tilburgse Studerendenbond

^

♦ Robert van Willigenburg: heerlijk om progressief te zijn. [Foto; Rien Siers]

actie. En de organisatie is daarvoor verantwoordelijk. Altijd.'

H

et is volgens Van Willigenburg nog altijd een heerlijke tijd om progressief te zijn: 'Zoveel verschil is er niet met de jaren zestig, ook toen was maar een kleine kern echt actief. In die tijd was demonstreren meer in de mode, maar ook nu is het een overtuigender actieme­ thode dan een handtekeningenac­ tie. Dat de huidige student moeilij­ ker is te mobiliseren is geen kwes­ tie van politieke ideologie. H et betreft een persoonlijke overtui­ ging: het individualisme van het ik­ tijdperk doet een studcntenbond ontegenzeggelijk geen goed. Maar ook andere verenigingen krijgen het met de steeds beperkter studietijd moeilijker om bestuursleden te vinden. Veel studenten zeggen; 'Ik wil eerst mijn propedeuse halen, daarna word ik wel actief.' De prak­ tijk is echter anders, als ze in hun eerste jaar niet actief zijn worden ze dat waarschijnlijk ook niet meer. Alleen al daarom is die tempobeurs een verderfelijk plan.'

12 november

HUNIVERSTPr

TE BERDE

De klachtenlijst van de koepel van studentenverenigingen TIGEAK over de bibliotheek, heeft een geweldige omvang. Niks deugt er. Veelgevraagde boeken zijn er nooit. Er is geen ruimte om te overleggen. De plees zijn smerig en de koffieruimte te klein. En het aantal printers is volstrekt beneden de maat. TIGEAK is voornemens de klachten op de agende te krijgen van de Commissie Studentenbeleid, en daama op die van de U-raad. Secretaris Peter Ruijters wijst op één van de vele grieven: 'Als je na het printen een fout ontdekt, kun je weer drie uur wachten.'

'Bibliotheek houdt geen rekening met studenten'

Paul van den Broek

Ruijters: 'De bibliotheek is misschien aardig uit architectonisch of technisch oogpunt, maar er is geen rekening gehouden met de gebruiker. Het is typisch weer zo'n uiting van het syndroom van de Brabantse stedenrij. Veel opsmuk, veel verpakking, maar weinig inhoud. Bij de bouw is nooit rekeninggehouden met de studentvriendelijkheid. Studenten worden stelselmatig over het hoofd gezien, behalve bij de voorlichting. Je zou je als student toch cliënt van de KUB m o e t e n voelen, maar we worden behandeld als melkkoe.' Volgens de TIGEAK-lijst krijgt nauwelijks een element van de KUB-bibliotheek een voldoende. Het ontbreekt aan prullenbakken, de poortjes bij de uitgang maken een hels kabaal. De computers piepen, de tafels waar ze opstaan zijn te laag, de reservering van de studiecabines loopt moeizaam, de plees zijn smerig, de kantine te klein en - dit is een voorname grief - er zijn te weinig apparaten, noch zijn er voldoende mensen om die dingen in de gaten te houden. Janine van Vugt, studente Letteren en Wijsbegeerte en samenstelster van de klachtenlijst wijst op het gebrek aan printers: 'Mensen moeten nu eenmaal vaak aan hun teksten sleutelen. Wanneer je op het scherm een cor-

ben je voor één brief, waar je één foutje in maakt, een hele middag bezig. Je wordt zo wel afgestraft.' Hun oplossing: per verdieping drie printers erbij, plus een betere bezetting van de printshop.

te overleggen. De bibliotheek kan aan deze eisen niet voldoen, zo menen beiden. Zowel voor studenten die rust verlangen als voor degenen die willen overleggen, bestaan problemen. Niemand is tevreden. Het rumoer kan worden teruggedrongen met overlegruimtes, zegt Janine. 'Per verdieping zo'n drie tot vier.' Het

P

eter Ruijters: 'Het is voor studenten erg moeilijk om dit soort klachten op het juiste niveau op tafel te krijgen, je kunt nergens je gram halen. Bij de Studierichtingscomissies zeggen ze dat de klachten daar niet thuishoren. Ja, dan kun je natuurlij k naar de dienst bouwzaken gaan om iets voor elkaar te krijgen, en soms lukt dat ook wel, maar de inspraak is niet gestructureerd.' De klachtenlijst wordt nu, per open brief, gericht aan het College van Bestuur. Janine van Vugt hoopt de grieven op de agenda van Commissie Studentenbeleid (CSB) te krijgen. Daarbij hoopt ze op aandacht van de U-raad. Claudia van Engelen, CSB lid en namens TSO ook lid van de U-raad, kan de klachtenlijst onderschrijven. Behandeling in de CSB wordt moeilijk ('We hebben de lijst nog niet binnen'), maar wel denkt ze in de U-raad om aandacht

Een andere grief betreft de boekencollectie. Peter Ruijters: 'Er zijn gigantisch veel boeken die nooit gebruikt worden op zich een goede zaak - maar er is aan de andere kant heel veel vraag naar boeken die er in onvoldoende mate zijn.' Vooral wanneer je boeken heeft geen zin om rust te scheppen nodig hebt voor een opdracht bij het met het verwijderen van de balies studentgericht onderwijs, wordt van de verdiepingen, zoals men nu het probleem nijpend. 'Bij sommi- van plan is met de balie voor Lettege opdrachten moet je tientallen ren en Wijsbegeerte.' Ruijters: 'Je boeken raadplegen. Het is onzin om kunt beter met een wandje de badie allemaal te kopen. Voor de ju- lies afscheiden.' risten geldt dat ze snel wisselende jurisprudentie bestuderen. Voor dat vak zijn boetiteit. De Winter komt uitgebreid ken vaak gigantisch duur. Je aan het woord over zijn wortels: kunt niet verwachten dat stuafkomstiguit een joods, a-cultureel denten die gaan aanschaffen.' In HP/ De tijd van vorige week milieu, turnde hij om tot een supeVan zelfs heel belangwekstond een interview dat welhaast rintellectueel met lang haar, brilkende boeken is soms maar exemplarisch mocht heten voor de letje, hnksige mentaliteit, een dieéén exemplaar voorhanden, hedendaagse bij voegselcultuur. Ie- pe bewondering voor Teutoonse legt Ruijters uit. 'Dat krijg je mand komt aanzetten met een somberlingen als Wim Wenders en nooit te pakken, en als je het nieuw boek of trekt een jurk aan, Peter Handke, en een diep ontzag hebt, zijn de belangrijkste en meteen begint de journalistiek voor literatuurpaus Carel Peeters. bladzijden eruit gescheurd.' te kwijlen als de spreekwoordelijke Op een ochtend echter werd hij Laatst kwam hij erachter dat hond van Pavlov. De feitelijke aan- wakker, keek in de spiegel en dacht: zijn studierichting. Beleid en leiding (boek, broek of jurk) Organisatie (zo'n 500 studendoet er geen bliksem toe, het ten) nooit een budget voor gaat het om de hoeveelheid boeken heeft gehad: wetenm e d i a m i e k geruis. Het schappers schaften tot voor nieuws is als wijlen De kortzelfhun boeken aan. Van Gruy ter: iedere week de verVugt: 'Bij mijn studie kun je rassing van een nieuwe perterugvallen op de docent. Dat soonlijkheid. En als er geen kun je bij Rechten en Econonieuwe voorhanden zijn, mie natuurlijk niet verwachdan persen we in godsnaam maar ten.' een vouw in een gekreukelde krant. maar dat ben ik helemaal niet. Ik In het onderhavige geval was het ben een gewone jongen van de oorstel van beiden is om Leon de Winter die audintie ver- gestampte pot die van Hennie Huismet name voor de SGOleende. Geheel in overeenstem- man en Hollywoodse tearjerkers studies een studielandschapming met de regels van het spel gaat houdt, graag in dikke Jaguars rondie in te richten. Met daarin het vraaggesprek niet over de feite- rijdt, en bij Sal Meijer z'n favoriete alle relevante boeken op voorlijke aanleiding(deromanDerujm- broodje pekelvlees koopt. Gewoon raad, onuitleenbaar bovente van Sokolov), maar over de iden- een Oeteldonkse jood, maar dan in dien. Daar zou ook ruimte titeit van de schrijver, of liever: over Mokum. zijn om rustig te kunnen stuzijn moeizaam zoeken naar iden- Wat een schat, die Leon. Denkt dat identiteit iets is wat te maken heeft deren, en, zo nodig, om samen

TIGEAK hekelt functioneren bibliotheek

identfCeit

GOEDEGEBUURE

rectie mist, en je een print opnieuw wilt uitdraaien, kun je weer achteraan sluiten. Vorige week was een printer kapot. Kun je uren wachten.' Ruijters: 'Ik heb gehoord dat studenten daardoor drie tot vier uur zijn opgehouden. Want als je een nieuwe print hebt, moet je weer een kopie maken. En dan blijkt het kopieerapparaat weer defect.' Van Vugt: 'Of het apparaatje voor de copycard werkt niet.'Ruijters:'Dan

V

voor de biebzaak te vragen. 'Er is een aantal dingen niet goed geregeld. Dan denk ik vooral aan de printervoorzieningen. Ook vind ik dat het personeel meer rekening moet houden met studenten die stilte verlangen. Daarbij is het heel stom dat de waterafvoer op de loopbrug slecht is geregeld.' Een zaak die ook aandacht krijgt in de open brief van TIGEAK. 'Wat wordt dat in de winter?' zo luidt de vraag. Claudia van Engelen: 'Maar we zullen nu eerst eens afwachten hoe het College reageert. Gebeurt er niks, dan zullen we aan de bel trekken.'

met het eigenste van jezelf, en grijpt vervolgens naar de meest tastbare cliché's om daar lucht aan te geven. Dienstfiets. John Lennon-anno1969-kapsel. Patsersauto. Armani jasjes. Oeteldonks. Wie zei daar dat schrijvers ervaringen ijken en de taal fris houden? Je bent ons broer Leon. Jij snapt waar het om gaat. Identiteit is zoiets als karakter of ziel; dat je het hebt is onloochenbaar, maar tegelij k is het moeilijk om er iets over te zeggen. En juist omdat de taal het minst geschikte middel is om identiteit manifest te maken, hebben mensen de neiging het te zoeken in uiterlijke kenmerken. Haardracht, eetgewoontes, cultureel keuzegedrag. Leon heeft een verre voorganger als collega, Stendhal was zijn naam. Althans, dat wilde hij doen geloven. In werkelijkheid heette hij Henri Beyle. Zijn ideaal was 'naamloos en ongekend' in een vreemde stad leven, opgaan in de massa als een volstrekte anonymus. Zijn identiteit was niet van deze wereld.

12 november 1992

HUNIVERSHil^ In grote maatschappelijke debatten als de WAO-discussie

Univers zette drs. Hugo Keuzenkamp (Micro-economie), prof.dr.

hebben economen zo goed als niets in te brengen. En komen

Ton van Schaik (Empirische Macro-economie) en prof.dr. Pieter

economen met wetenschappelijk gefundeerde voorstellen, dan

Ruys (Wiskundige Economie) bij elkaar aan tafel. Over de

zijn die vaak politiek niet haalbaar. Of politici doen datgene wat

troebele relatie tussen politiek en economie waren ze het niet

economen juist afraden. Moet de politiek meer naar de econo-

altijd met elkaar eens. 'Economen bieden politici eerder stenen

mische wetenschap luisteren? Of juist niet. Het verhaal wil dat

dan brood aan.'

landen met de beste economen de slechtste economie hebben: politici zouden de economen té serieus nemen.

Michel Knapen en Laurent-Jan van der Westen

'Landen met de beste economen hebben de slechtste economie, juist omdat ze hen serieus nemen'

D

e economie als wetenschap is heel jong. Vóór 1989 was het geen wetenschap, maar een ideologie. In dat jaar, zo betoogt econoom Pieter Ruys, erkenden alle economen ter wereld dat de markt een heel belangrijk mechanisme is. 'Het is maar sinds zeer kort dat economen het over een klein stukje van hun vakgebied eens zijn. Die f u n d a m e n t e l e oneensgezindheid bij economen is wat aan het herstellen - dus we moeten niet verbaasd zijn dat mensen ons niet serieus nemen.' In Nederland gebeurt zoiets. Economen, meent Hugo Keuzenkamp, hebben weinig invloed - ondanks de cultuur die gevoed is door het planbureau - maar hebben de neiging zich veel met het beleid bezig te houden. Dat wekt verbazing: 'Juristen zijn in de Tweede Kamer-fracties zwaar oververtegenwoordigd, en economen met een beetje gezond economisch verstand zijn zwaar ondervertegenwoordigd. Dan krijg je van die onzinnige discussies of de huurder of de verhuurder onroerend goed-belasting moet betalen, terwijl een béétje econoom een rekensommetje maakt en laat zien dat het er geen reet toe doet. In die zin hebben economen te weinig invloed.' Nogietsgeks. Ruys: 'Iedereen vindt werkloosheid topprioriteit, maar bijna niemand houdt zich wetenschappelijk bezig met onderzoek naar werkloosheid. De mentaliteit is niet erg gericht op economische theorievorming.' Dat neemt niet weg dat economische wetenschap wel degelijk invloed op de politieke besluitvorming heeft, nuanceert Ton van Schalk, en werpt een blik in het verleden. 'Ik herinner me het kabinet-Den Uyl. Als gevolg van de oliecrisis van 1973 kreeg je plotseling een vraaguitval. Op dat moment hadden mensen van het Centraal Planbureau het jaaigangenmodel ontwikkeld. Om een stuk van de structurele werkloosheid te bestrijden zouden de lonen flink gematigd moeten worden. Dat ging helemaal in tegen de tijdgeest van dat moment. In die periode kreeg je de institutionele vormgeving van allerlei gewoonterechten die in de jaren zestig waren opgebouwd, zoals de minimumlonen en sociale verzekeringen. Recepten die voortvloeiden uit het economisch model werden binnen een jaar geabsorbeerd door het kabinet - en met een vertraging ook door de vakbeweging. Dat is een heel duidelijk voor-

beeld van de invloed van economen op het beleid.' Nog een voorbeeld. 'Wat betreft de echt grote missers heeft de economie zo'n 25 jaar geleden alles op een rijtje gezet. Denk bijvoorbeeld aan het hele systeem van wisselkoersen: prik je ze vast dan loopt het op lange termijn mis. Laat je ze vrij_daii krijg je grote s c h o m melingen. Zet je dan de EMU in elkaar en het loopt mis met de binnenlandse politiek in Engeland, dan vliegt zo'n land eruit, dat weten we. Econ o m e n - en vooral krantenschrijvers zijn daar erg goed in - kunnen vervolgens aangeven: Politici, let op! We moeten hier snel zijn. Ga overleggen alstublieft. In dat spel hebben we een belangrijke rol.' Tegenover de drang naar meer invloed en erkenning staat volgens Ruys het gevaar van overschatting van de economische wetenschap. 'Niet de hele economie kan met de huidige theorieën verklaard worden. Over dat nog onverklaarde deel moet de econoom zijn mond houden. Als je mij iets vraagt wat ik nog niet weet dan kun je toch geen antwoord krijgen. Ik moet dan eigenlijk de discipline opbrengen om geen antwoord te geven en dat moet dan aan de andere kant gerespecteerd worden. Daar is een zeer subtiel samenspel voor nodig tussen politici en economen. Maar ja, het is natuurlijk heel verleidelijk om iets te zeggen als Lubbers of Kok je om je mening vraagt '

V

aak is wetenschappelijk onderzoek dat theoretisch gefundeerd is politiek niet bespreekbaar. Minimumlonen, zo staat vast, houden een zekere mate van werkloosheid in stand. Niemand in Den Haag durft de minimumlonen te

Pieter Ruys: 'Er zijn een heieboel popuiaire economen die misbruik maken van liun positie. Zij zijn in feite geen economen maar politici die bezig zijn hun eigen voorkeuren te verkopen'

verlagen. En soms gaat het helemaal de verkeerde kant op. Keuzenkamp: 'In een regeerakkoord is een keer opgeschreven dat de BTW omlaag moet. Dat is vervolgens als een stokpaardje van een paar CDApolitici opgepikt - dus ging de BTW omlaag. Terwijl er sterke argumenten waren om de BTW met rust te laten.' Zie ook de WAO-discussie. 'Dat heeft veel te maken met verzekerings- en informatie-economie. In de theorievorming is daar de laatste tien jaar enorm veel over geschreven, voornamelijk in Amerika. In Nederland houden een paar mensen zich daar mee bezig maar die staan helemaal op een zijspoor. Zij hebben in de discussie over zo'n groot maatschappehjk probleem als de WAO niks in te brengen.' Een verklaring? Nederland, zegt Keuzenkamp, kent een vrij grote traditie van macro-economen die zich met het beleid bemoeien. 'Theoretische micro-economen zijn in Nederland sterk ondervertegenwoordigd. Dus een belangrijk deel van de recente economische theorie-uitoefening sluit niet aan op wat er in de Nederlandse politiek gebeurt. Dat zou er voor pleiten om in Nederland theorievorming te stimuleren.'

Meent Keuzenkamp. Maar lang niet iedere econoom houdt zich intensief bezig met beleidsbepaling. En Ruys heeft z'n vraagtekens bij het nut van zo'n theorievorming: 'Mensen willen graag een beetje bedrogen worden. Vooral die theoretische economen zijn bezig met modelletjes die heel ver van de werkelijkheid afstaan en alleen maar esthetische waarde hebben. Maar er zijn ook een heleboel populaire economen die misbruik maken van hun positie, en die in feite geen econoom zijn maar politicus en bezig hun eigen voorkeiuen te verkopen.'

R

ick van der Ploeg zei het zó in zijn jongste publicatie Is de econoom een vijand van het volkl: 'Behalve het gilde van nationale economen die zich in de Nederlandse pers met van alles en nog wat bemoeit is er het noeste gilde van wetenschappelijke economen die in him ivoren toren de meest fantastische fabeltjes verzint.' 'Het volk', zegt Ruys, 'en ook de politici, weten niet wat die economen die de modellen bouwen nou precies doen. De gewone econoom, het politieke dier, weet dat men steeds meer gebruik maakt van

ideeën die door anderen zijn voortgebracht.' Ideeën die bij voorkeur gepubliceerd worden in toptijdschriften als Econometrica. Geen enkele politicus die daar kennis van neemt. Ruys: 'De helft van die artikelen is pure wiskunde, dat heeft niets met economie te maken. Ik onderschrijf die kritiek natuurlijk ook. Maar als ik daar kritiek op heb, heb ik ook kritiek op de journalistieke economen, die geen economie bedrijven, maar puur politiek.' Ruys: 'Mensen die in de praktijk staan hebben geen tijd om met modellen te komen. Rick zelf zegt: harde bolster in een zachte kern ik zit in rechtse modellen maar heb een links hart. Dat is natuurlijk pure romantiek, dat vind ik ook misleidend. Dat het rechtse modellen zijn, daar ben ik het mee eens. Maar je moet proberen om modellen te o n t w e r p e n waarmee je uiteindelijk, net zoals met dat jaargangenmodel, politici kunt overtuigen.' 'Een heel ambivalente discussie', zegt Keuzenkamp. 'Ki)k maar even naar Amerika. Robert Lucas uit Chicago, de opvolger van Milton Friedman, is volgens mij een van de beste economen van deze tijd. De

HuNivfcRsBH— gewoon objectief over eens zijn.' Niet waar, zegt Keuzenkamp stellig. Kijk maar naarmonopolies. 'Friedman vindt dat je monopolies hun gang kunt la­ ten gaan, omdat die zichzelf te gronde zullen richten. Andere e x t r e m e vrije­ markteconomen vinden dat je er alles aan moet doen die mono­ polies met wet­ geving te bestrij­ den. Voor beide s t a n d p u n t e n is veel te zeggen en ik denk niet dat je met zuiver theo­ retisch redeneren het antwoord op die vraag k u n t vinden', aldus de jonge Keuzen­ kamp. 'Al zou het mooi zijn als dat wel zou lukken.' Waar het de in­ vloed van de ad­ viezen van economen aan politici betreft maakt Van Schaik zich geen illusies. 'Of de economen invloed hebben hangt af van verschillende factoren. H oe ligt het machtscen­ trum in een land? H oe ver zijn de verkiezingen nog weg? Al dat soort zaken speelt dan weer een rol. Dat kunnen we ook wel weer begrijpen als econoom, maar we kunnen er niks aan veranderen.' Wekunnen er niks aan veranderen. Recessie in Duitsland, een mone­ taire crisis in Engeland en een Eu­ ropese handelsoorlog met Ameri­ ka voor de deur. Universiteiten zit­ ten vol met economen die het een na het andere publiceren, maar met de economie gaat het steeds slech­ ter. Wat dóen die economen eigen­ lijk? Van Schaik:'Ik vmd het alheel wat als je met een grote club men­ sen op een gemeenschappelijk ni­ veau kunt communiceren. Het is de bijdrage van economen dat ze dat soort discussies kunnen aandra­ gen.' En die recessie? Ach, die is aan de orde van de dag, meent Van Schaik. 'Dat het juist nü gebeurt valt niet precies te voorspellen. Maar de mechanismen die er ach­ ter zitten die zijn beschreven. Dat is niet niks.' Als de directe invloed van econo­

Hugo Keuzenkamp: 'Economen hebben in Nederland te veel de neiging om zich als politiek econoom op te stellen en meteen de kranten vol te schrijven met columns ­ dat doe ik zelf ook veel te veel'

twee werken in dezelfde traditie, in hetzelfde gedachtengoed. Alleen Friedman schreef wekelijks een column in een van de grote Ameri­ kaanse tijdschriften en Lucas wei­ gert pertinent om dat te doen. Toen Lucas bekendheid begon te ver­ werven heeft hij met grote kracht allerlei gevestigde wijsheden getorpedeerd. Daarin is hij vrij suc­ cesvol geweest. H ij vmdt het be­ langrijk dat theorieën van ratione­ le verwachtingen en algemene evenwichtsmodellen formeel wor­ den uitgewerkt ­ maar de beleids­ consequenties van deze theorie zouden niet al te serieus genomen moeten worden. Wat wij doen, zei Lucas, heeft te weinig met de werkelijkheid te maken om stellige conclusies te trekken. Maar wat Lucas gedaan heeft is razend belangrijk geweest voor de economische wetenschap.' De status van economische theo­ rievorming speelt hier een grote rol. 'Die is in de VS veel groter dan in Europa. In Nederland wordt er te weinig aan theorie gedaan en heb­ ben economen te veel de neiging om zich als politiek econoom op te stellen en meteen de kranten vol te schrijven met columns ­ dat doe ik zelf ook veel te veel. In Amerika wordt het puzzelen serieuzer geno­ men, het wordt ook meer als vak apart gezien en ook meer op z'n merites beoordeeld. Er is geen pre­ sident geweest die aan Lucas heeft gevraagd: die rationele verwachtin­ gen, wat kan ik daar nou mee doen in mijn economische politiek. Maar hij wordt onder vakgenoten wel hoog gewaardeerd, ook in Europa.'

V

an Schalk voelt zich als macro­econoom aange­ sproken. H ij herinnert aan de wind die uit Ame­ rika kwam aanwaaien in de vorm van de Laffeicmve (Keuzenkamp: 'Dat is nou niet bepaald een hoog­ tepunt van economische theorie­ vorming']: belastingopbrengsten hebben een top en wil je meer aan belastingen binnenhalen, dan gaan mensen juist minder werken, en dan neemt het draagvlak af. Op grond van die discussie hebben ze in Nederland oogkleppen opge­ zet en sinds het begin van de jaren tachtig maar één policy gehad: Tücksichtlos het financierings­ tekort en de collectieve lastendruk omlaag brengen, zegt Van Schalk. En niemand die zich heeft afge­ vraagd of dit mechanisme ook wel voor de Nederlandse economie zou werken. 'Economen hadden zich daar serieus tegen moeten verzet­

ten.' Maar hoe gaat dat: 'Micro­economi­ sche inzichten zijn op papier wel heel mooi, maar hoe het nou ma­ cro werkt ­ daar komen ze niet aan toe. Maar het wordt wel in de poli­ cy meegenomen.' Da's ook niet verstandig. Ruys: 'Ik doe dus wel aan theorie en ik ben altijd heel huiverig geweest om het meteen te presenteren. Vaak is het nog niet geschikt, je moet daar af­ standelijk in zijn.' ^ ^ conomen', zegt Ruys, H J bieden aan politici eer­ ■ « der stenen dan brood aan. ^LmJ 'Ie ziet een heleboel pro­ blemen maar je hebt er geen oplos­ sing voor ­ althans waarvan ik vind dat die verantwoord zijn. Dat bete­ kent niet dat wij er niet aan wer­ ken en in die richting verder den­ ken. Voorbeeld. We realiseren ons nu dat alles in geld wordt uitge­ drukt. Dat is volgens mij achter­ haald, het is een standpunt dat maatschappelijk wel waar is maar dat gerelativeerd moet worden. We zijn aan het kijken hoe dat op ande­ re manieren gerealiseerd wordt maar je moet niet zeggen dat je meteen oplossingen hebt. We zijn bezig met de sociale aspecten van de economie, netwerken, waarden, nor­ men.' Of: Je kunt men­ sen wel leren na te denken, zegt Van Schaik. Zo­ als het CPB­rap­ port Scanning the future doet, met haar toe­ komstscena­ rio's. 'Dat is een voorbeeld hoe economen ma­ teriaal kunnen aandragen waar­ mee mensen kunnen naden­ ken over de toe­ k o m s t en de mechanismen, de krachten die er overal zijn. Dat je dat in kaart kunt bren­ gen, is al heel wat.'

;

Keuzenkamp ('over dat rap­ port heb ik een column ge­ schreven') vindt dat juist een voorbeeld van

non­economie. 'H et is een vorm van fabels vertellen. Je vraagt je af: wat bezielt het planbureau om dit uit te geven? Ik vind het curieus dat een instituut met wetenschappelij­ ke pretenties zich hiermee inlaat.' Speelt hier een zekere politieke vooringenomenheid mee? In de economie als objectieve weten­ schap gelooft Keuzenkamp niet, omdat de politiek volgens hem voortdurend een beïnvloedende rol speelt. 'Politiek en economie zul­ len altijd wel op elkaar blijven in­ spelen en dat idee van de objectie­ ve economie en de objectieve beleidsadviseurzal dus nooitgerea­ liseerd worden. Ook met de val van het communisme niet. Dat leidt misschien wel tot een convergen­ tie van de taal der economen, maar het zal nooit zo zijn dat alle econo­ men elkaar omhelzen en zeggen we hebben de waarheid gevonden.' Maar. Op sommige gebieden is die ene waarheid al gevonden, meent Ruys. 'De economen zijn het er wel over eens dat als je een bepaald economisch instrument kiest, dat je het op een bepaalde manier moet onderhouden. Van een markt weet je de gebreken die daarbij horen, of je nou ideologisch links of rechts denkt. Daar kunnen economen het

Ton van Schaik: 'Micro­ economische inzichten zijn op papier wel heel mooi, maar hoe het nou macro werkt ­ daar komt men niet aan toe. Maar het wordt wel in de policy meegenomen'

men op politici, zoals Van Schaik meent, beperkt is, zijn er misschien andere methoden nodig voor het 'overgeven' van economische idee­ ën en adviezen. De drie Tilburgse economen zijn er unaniem van overtuigd dat er voor studenten hier een belangrijke rol weggelegd is. Van Schaik noemt het goed opvoe­ den van studenten zelfs 'de belang­ rijkste taak van een econoom'. Ruys is van mening dat de huidige gene­ ratie studenten een grote voor­ sprong heeft op vorige generaties in hun kennis van de economie. 'Men­ sen die nu topposities in organisa­ ties bekleden hebben de economie gehad van tien tot twintig jaar ge­ leden. De economische weten­ schap verandert zo ongelooflijk snel, dat die mensen soms heel onzeker zijn. De enige die alles begrijpt, juist omdat dat vak zo snel verandert, is de huidige student. Via hem kunnen de echte verandering­ en plaatsvinden.' Leuk idee, maar zo werkt het vol­ gens Van Schaik niet: 'De grote groepen studenten op deze faculteit zijn de bedrijfseconomen. Wat krij­ gen zij nou aan algemene econo­ mie? Dat is in het eerste jaar stan­ daard­micro­economie en stan­ daard­macro­economie. Dat was twintig jaar geleden precies hetzelf­ de. En dan krijg je nog een klein beetje algemene economie in het doctoraal, dat is bijna niks. Ook de juristen krijgen slechts een inlei­ dend verhaaltje in de economie. Dus de grote groepen intellectue­ len, die kennis hebben gemaakt met economie, hebben helemaal niet die inzichten die men ze toe­ dicht.'

K

euzenkamp onderkent het k e n n i s t e k o r t en meent een oplossing te hebben die de economi­ sche kennis van politici kan verho­ gen. 'Kamerleden die nieuw m de Kamer komen krijgen allemaal een soort stoomcursus recht. Eigenlijk zouden ze ook een stoomcursus welvaartseconomie moeten krij­ gen. Als je dat verplicht stelt ben je volgens mij een enorme stap ver­ der. Een hoop van de onzin die daar gedaan wordt, wordt dan meteen sneller herkend. Ik denk, en zo naïef ben ik dan wel, dat dat zal helpen de kamerleden ontvankelijker te maken voor economische redene­ ringen.'

♦ Foto's: Rien Siers

12 november 1992

HUNIVERStm­

De nieuwe bezem van de bedrijfsethiek Heeft een bedrijf een geweten? Nee!. Alleen een mens heeft zoiets. En het werkt meestal, ook al zou het alleen maar be­ staan uit angst dat hij een pak rammel kan krijgen of dat men hem, al of niet binnen het kader van de rechten van de mens, zindelijk kan ophangen, wegspuiten of op de stoel zetten. Een bedrijf is voor'dit soort maatregelen ten ene male niet gevoelig. Maar is het dan kul te beweren dat Union Carbide na de giframp in het Indiase Bhopal, niet alleen juridisch aansprakelijk, maar ook moreel verantwoordelijk was voor de aangerichte ellende? Nee, vindt onder andere Ronald Jeurissen, docent bedrijfsethiek aan de KUB. En met hem het groeiend legertje academici dat het brood verdient met het opstellen van concrete adviezen over wat in de markt onder en wat boven de gordel is, over wat slordig dus ongezond is in het personeelsbeleid, en dit allemaal binnen de doelstellingen: het behalen van maximale omzet. winst en marktaandeel. Bert Heffels

len op, zijn in het personeelsbeleid aantoonbaar anti­discriminatoir bezig, etcetera etcetera. En geheel in stijl meten ze die activiteiten breed uit in hun reclameboodschap­ pen. Wat geen grootspraak is, want je kunt er het bedrijf op controle­

De bedrijfsethicus vertelt. En je gelooft je oren niet. Van de ene kant hoor je een revolutionair die zegt dat er eigenlijk veel te veel mana­ gers zijn en dat er in veel bedrijven veel nu nog ongebruikt potentieel aan know how aangeboord kan ? lawel, het is prima wat daar ge­ worden als je het maar aandurft een J b e u r t ' , meent Jeurissen. 'Zo slachting te houden onder je mana­ wordt er in elk geval een discussie gers . Aan de andere kant denkjeeen op gang gehouden.' rechtsradicaal te horen die het bij­ En ons 'Ja maar, dat is toch van de voorbeeld zowat een zegen voor gekke, want zo jaag je toch alleen onze cultuur vindt dat er zulk een maar de omzet in hamburgers aan, 'interessant' bedrijf als MacDo­ wat niemand wil', raakt de ethicus nalds bestaat. nauwelijks. Natuurlijk is dat waar. Nu zal de doorsnee­werknemer er 'Maar kijk' ­ Jeurissen gaat er eens minder moeite mee hebben dat de goed voor zitten en zegt verlekkerd ethicus pleit voor een slachting ­ 'schitterend voorbeeld, dat fast onder het management. Moeilijker food probleem, je moet het zo zien. zal het zijn hem de voorbeeld­ Fast food isjiet zoals de auto een funktie van MacDonalds te doen concrete uiting van onze op snel­ slikken. En toch lukt Jeurissen dat heid, gemak en efficiency en jawel, misschien ook op smaakvervlak­ moeiteloos. king, gefundeerde cultuur. Daar Toegegeven, MacDonalds maakt springen ondememingen begerig en hamburgers, zeeschepen vol ham­ zelfs dwangmatig zou je zeggen op burgers. Daarvoor worden regimen­ in, verdienen daar grof aan. Dat ten prachtige hardhout­bomen ge­ mag. En jawel, zij versterken dit in kapt. Slecht, heel slecht, man. En veel opzichten te laken verschijn­ op dat vrij komend land wordt graan sel daardoor. verbouwd, onafzienbare vlaktes Mag dat ook? Die vraag moet die graan om ­ als het even onopge­ merkt kan ­ ook nog onder toedie­ ning van allerlei groeihormonen, ♦ Onze gewoonte dieren te fokken om ze wanstaltig dikke dikbillen vet te te verslinden zal binnen vijftien jaar mesten. Graan waardoor van hon­ gewijzigd zijn. ger gestorven Afrikanen mee in [Foto: Rien Siers] leven gehouden hadden kunnen worden, maar dat wij nu in die afzichtelijke vreetpaleizen op pitto­ reske plekken in onze middel­ eeuwse stadscentra achteloos ver­ teren, daarmee zeetankers vol hoogwaardige eiwitten door de riool spoelend.

onderneming zich stellen en moet je aan die onderneming stellen. Maar je mag niet verwachten dat een onderneming het culturele milieu en de kansen op winst die dat biedt laat liggen. Dat is pas maf.' En, aldus Jeurissen, als het spel tussen actiegroepen en p.r.­dik­ billen goed gespeeld wordt ­ een spel van hoge kwaliteit dat we mede danken aan onze voorvaders de geitewollensokken, de 'wereld­ vreemde' avant­garde van twintig jaar terug ­ dan zal onze gewoonte alsmaar dieren te fokken om ze te verslinden binnen vijftien tot twin­ tig jaar radicaal gewijzigd zijn. Leg je die vettige hamburger niet op het bordje van de consument, dan ge­ beurt er niks. Door dat te verbieden wil je een te groot probleem op een te eenvoudige manier oplossen.' Hetgeen funest kan zijn, want je doet dan meer aan symptoombe­ strijding dan aan echte geneeskun­ de, waardoor de burger meent dat er iets gedaan wordt en gerust gaat slapen, terwijl het probleem juist ingedekt wordt en vele gewetens gesust. Dus, heeft een bedrijf een geweten? Ja, zegt Jeurissen en de meeste van zijn collega's. Althans het behoort het te hebben, juist om omzet, winst en marktaandeel op langere termijn veilig te stellen. Want daar­ voor is het nodig dat het zich blijft afvragen wat het doet en hoe 'deug­ delijk' dat wat het doet wel is. Daar

Toegegeven, allemaal waar, de mens is een monster. En die bergen plastic en andere wegwerpverpak­ kingen met mayonaise­klodders die MacDonalds daarbij nog produ­ ceert, te goor om over te praten. En wat doet MacDonalds! MacDo­ nalds vecht terug! Vecht terug te­ gen al die aantijgingen van actie­ groepen en hoogwaardige intel­ lectuelen die boeken schrijven zo­ als het onlangs verschenen Beyond beef van ene Rifkin, een regelrechte en vernietigende aanval op MacDo­ nalds. Volslagen krankjorum zou je toch zeggen. Via de kranten vertellen die dikbil­ lige hormoonslikkers ons wat ze niet allemaal doen om het milieu te verbeteren. Ze steken geld in de aanleg van nieuwe wouden, ze zet­ ten een kostbaar recycle­program­ ma voor hun verpakkingsmateria­

-^»-

drijfsethicus, prof. dr. H enk van Luyk(63), hoogleraar bedrijfsethiek te zijn aan de universiteit voor be­ drijfskunde te Breukelen, Ook Nijenrode dus. In het Tijdschrift 'Filosofie' van oktober jl. beschrijft hij hoe hij verkorte doctoraal stu­ denten ethiek bijbrengt. Een ouder­ wetse stoomcursus van tien weken met twee uur les per week. 'Tijdens het eerste uur van elk college wordt er door twee studenten een theore­ tische tekst ingeleid. Tijdens het tweede uur moeten twee andere­ studenten een daarbij horende ca­ sus presenteren. De presentaties van studenten duren maximaal twintig minuten. Daama leid ik een discussie over de teksten, waarbij de studenten 'participatiepunten' kunnen verdienen voor hun bijdra­ ge aan de discussie. Ik accepteer geen vragen, ik accepteer geen meningen. Ik accepteer alleen posi­ ties met argumenten. Ze hebben allemaal een naambordje voor zich en ik een blocnote en ik noteer. De participatie­punten staan voor tien procent van hun eindscore.'

D

it systeem, waarvan Van Luyk zelf zegt dat het 'wat draco­ nisch' lijkt, werkt als een prikkel om een kwalitatief­goede bijdrage mag en moet het over ondervraagd te leveren en maakt duidelijk dat worden, zodat je bijvoorbeeld na ethiek over argumenten gaat en zo'n ramp als in Bhopal ook echt niet over meningen. Onnodig te moreel verantwoordelijke indivi­ zeggen dat er aanwezigheidsplicht duen moet kunnen vinden in zo'n is. Onnodig te zeggen dat de beste bedrijf. Dat is domweg een eis van argumenteerder, sofist of niet, de hoogste ogen gooit. goed beleid en van kwaliteit. Dat geweten is natuurlijk geen col­ Wat Van Luyk in zijn 'compe­ lectief geweten, maar berust op de tentietrainingen' met 'kort­geding­ mogelijkheid van alle individuele achtige debatingtechnieken' be­ medewerkers om in overeenstem­ oogt is zijn discipelen 'tools in han­ den te geven', en ming m e t h u n slap gelul, zoals'ja, functie zich ver­ moraal heb je antwoordelijk te Een bedrijf dient maar niet nodig in de voelen voor wat handel' en 'als be­ voortaan een leeft in het bedrijf. drijfseconomische De vraag is natuur­ a r g u m e n t e n een geweten te hebben lijk wel of een be­ rol spelen dan heb­ drijf dusdanig is op­ ben die toch altijd de voorrang', te gezet en functioneert dat alle voorkomen. medewerkers ook in staat worden gesteld ­ een kwestie van goede Nu is het interessant te weten dat organisatie ­ zich te kunnen en te deze befaamde bedrijfsethicus met durven uitspreken over wat ze goed een internationale reputatie ­ vol­ gens Jeurissen de enige Neder­ of slecht vinden voor het bedrijf. lander van dat gehalte ­ van huis uit m een dergelijk bedrijf sklimaat een Jezuïet is die midden jaren ze­ te kunnen creëren, is het, zo ventig zijn orde de rug toekeerde, verkondigen jonge energieke ge­ maar blijkens zijn onderwijsethiek leerden, op dit moment nodig nog­ 'De Geestelijke Excercitieën' van al wat managers bij het groot vuil zijn stichter, de heilige Ignatius van te zetten. Een van die jonge leeu­ Loyola, een berucht en echt draco­ wen is bijvoorbeeld Annemieke nisch, maar klassiek voorbeeld van Roobeek (33), hoogleraar Techno­ hoogfrekwente dril, nog geenszins logie en Economie op de Cornells vergeten is. Alsof we weer terugzijn Verolme leerstoel in Nijenrode, in de tijd van de stichting van de onze top­busmess school. H aar KUB, 65 jaar geleden, toen ethiek hartekreet is 'strategisch manage­ ook verplichte collegestof was en ment van onderop'. Dat wil zeggen bepalend voor de kwaliteit van een een open en democratische be­ Tilburg­gegradueerde. En als we sluitvorming die moet uitmonden Jeurissen ondervragen over de in 'zelfmanagement'. En dat ver­ denominaties in het Nederlandse kondigt ze als lam in het hol van de veld van bedrijf sethici, dan moet hij constateren dat de van huis uit leeuw! katholieken daar zeer goed in Is de doelstelling van Nijenrode dan vertegenwoordigd zijn. niet mensen tot manager te drillen ? Zijn eerste studie was theologie in Is dan de revolutie van '68 toch nog Nijmegen en Tilburg, zijn tweede gelukt, maar wordt nu angstvallig filosofie in Amsterdam en Tilburg. vermeden de kapitalisten, want die 'Ja, en katholieken hebben nu een­ zijn er toch meer dan ooit, te schof­ maal, ik zou bijna zeggen, van na­ feren? Evenwel, interessant in dit ture een scherp oog voor de ethische verband is ook het boek van enige component van welk probleem dan jaren terug: 'De mystiek van het ook. H oe dat komt, vraag het me management' van Abraham Zalez­ niet, ik weet het niet, maar het is nik, eenHarvardtycoon. Deze man wel zo.' pleit voor nieuw leiderschap, (intuï­ tie, hart en ziel en gezag, produkti­ viteit en prestatie) en wijt de neer­ gang van Amerika's economie aan die droogkloten van managers, al­ In de leeds lopende Thomas lemaal techneuten die enkel azen More cyclus {elke dinsdagavond op status en topsalarissen en geen in novem bei van 20.00 tot 22.15 hart hebben voor de man op de op de Theologische Faculteit) werkvloer. Dus geef ons de oude spreken op 17 november H. leiders terug, verzucht Abraham. Achterhuis en F. Jacobs over Hij vergeet echter dat die wat moei­ milieu­ethiek (waarover vorige lijk te kweken zijn. week in Univers) en op 24 edrijfsethici, het zal duidelijk zijn, november R. Jeurissen en H. van zien meer heil in Roobeeks model. Egmond over bedrijfsethiek. Ondertussen zit de bekendste be­

O

JUNI

12 november 1992

vüRsüH­

'Studeren is in, het studentenleven is uit' dispuut wil worden. Later op de avond zullen zij een presentatie houden ten overstaan van inmid­ dels vijftig aanwezige leden. Een naam hebben zij al: Ex­s­if (spreek uit als Excessive). Als het bier zijn weg heeft gevonden legt Joost Kun­ nen, tweedejaars economiestudent, uit dat de vriendengroep vooral een dispuut wil vormen om de onder­ linge band te verstevigen. Binnen­ kort studeert er iemand af en wordt er gezocht naar een gelijkgestemde om hem te vervangen. Zo vindt je als dispuut iemand. Makkelijker dandoorhetzoekenindekringvan vage vrienden, denkt hij.

♦ Plato tijdens de Tik­week: Het moet leuk en aardig blijven. [Foto: Enk van der Burgt]

De studentenvereniging Plato be­ staat op de kop af vijf jaar. Ondanks de installatie van traditionele ele­ menten als disputen en een soort 'vrijwillige ontgroening' van jaargroepen, ric ht het zic h nog steeds op zowel geitenwollensok­ kentypes als tot dasje­jasje stu­ denten. Op donderdag twaalf no­ vember gaat Plato tijdens een talkshow op zoek naar de restanten van de studentencultuur. Volgens Maarten van Poelgeest, oud­stu­ dentenactivist en een van de spre­ kers, komt er van de academische vorming nauwelijks meer iets te­ recht. 'Ik heb sterk het gevoel dat men van studenten scholieren pro­ beert te maken.'

Gerard Rutten Zo'n 25 studenten bevolken don­ derdagavond vijf november om tien uur de caféruimte in het Platopand aan de St. Josephstraat. Het lokaal houdt het midden tussen een bruin café en een jongerensociëteit. De sfeer is ontspannen en informeel. Enkele jonge vrouwelijke studen­ ten stoten een balletje aan het poolbiljart en een paar mannelijke equivalenten drommen om de flipperkast. Aan de ruime bar geani­ meerde gesprekken, een uniform geklede groep in spijkerbroek en wit T­shirt speelt tafelvoetbal. Een van de taf elvoetballers bestelt bier en meldt dat de club een Plato­

moeten daar wel iets voor doen, zoals het zingen van een lied mid­ den op de Tilburgse H euvel. Ook hier dus een traditioneel studenten­ ritueel wat de ontgroening zoals ook Olof die kent dicht benadert? Het blijkt genuanceerder te liggen. 'Noem het een vrijwillige ont­ groening en zelfs dat is niet eens een goede bewoording. Het is de bedoe­ ling om het leuk en aardig te hou­ den zodat de studenten hetookzelf willen', werpt Plato­voorzitter Koen Eggermont tegen.

De jubilerende studentenvereni­ ging maakt zich op voor het eerste lustrum. Dat wordt gevierd met de e oprichters van Plato wilden presentatie van de Lustrumalma­ zich vijf jaar geleden in elk nak (zeven december), een gala in geval onderscheiden van het tradi­ een kasteel (vrijdag 20 november) tionele studentencorps St. Olof. 'Ie­ en een talkshow over Studeren als dereen moest zich er thuisvoelen, lifestyle op donderdag 12 november van geitenwollensokkentypes tot aan de KUB. 'We willen kijken wat studenten met een jasje­dasje en er over is gebleven van die studen­ iedereen ertussen', zegt Niek van tencultuur die er zo duidelijk be­ Keulen, een van de initiatiefnemers stond', legt penningineester Marcel van het eerste uur. Plato moest geen Driesen uit. Want het studentenle­ kopie worden van Olof met jaar­ ven is niet meer wat het geweest groepen en disputen. Gevolg: Plato is. Ondanks de steeds groeiende was in de begin tij d net een 'duiven­ studentenaantallen is slechts een til' ­ er was een groot verloop van fractie lid of actief in het vereni­ leden ­ en dus zochten de volgende gingsleven. De KUB heeft inmid­ besturen naar manieren om de le­ dels meer dan 10.000 studenten, den aan zich te binden en kwamen Plato heeft ongeveer 350 leden. die disputen er toch. 'Achteraf ge­ 'Studeren is in, het studentenleven zien', zegt Van Keulen, 'hebben zi) is uit', concludeert Driessen. gelijk gehad. Het heeft ertoe geleid De Plato­bestuurders klagen over dat het een bloeiende vereniging is de beperkingen van de studieduur geworden. De leden van de dispu­ en studiebeurs, waardoor het de ten blijken de actiefste mensen in studenten aan tijd zou ontbreken de vereniging.' om zich in de studentenwereld te Eerstejaars studenten die een jaar­ storten. Toekomstige studenten groep bij Plato willen vormen. zullen nog zakelijker de studietijd

D

zullen benutten en de eventuele resterende tijd benutten om het curriculum vitae op te krikken om zo de kans op een baan te vergro­ ten.

O

ud­studentenactivist Maarten van Poelgeest, naast schrijf­ ster/filosofe Connie Palmen een van de sprekers tijdens de talkshow, verklaart de relatief geringe belang­ stelling voor het verenigingsleven door de individualisering die ook de studenten niet voorbij is gegaan. Daarbij dwingen de gewraakte maatregelen ten aanzien van de studiebeurs en studieduur studen­ ten om zich voornamelijk met de studiebezigtehouden. 'Ikhebsterk het gevoel dat men van studenten scholieren probeert te maken', zegt hij. 'De academische vorming wordt steeds meer naar de achtergrond verdrongen', vervolgt Van Poel­ geest. 'In plaats daarvan komen er steeds meer studenten van negen tot vijf kennis in het hoofd stoppen en die op de gewenste momenten weer oplepelen. De universiteit wordt een soort hogere middelbare school.' De voormalige studentenactivist bepleit de vorming van één hoger onderwijsvorm waarbij studenten zes jaar inschrijfrechten krijgen. 'Vervolgens kunnen zij hun eigen route kiezen. Ze kunnen dan een carrièregerichte of een meer acade­ mische opleiding volgen. Daarbij ben ik er voor om de doctorandust­ itel af te schaffen en diploma's af te geven waar heel duidelijk op komt te staan wat je waard bent. Zo gaan studenten veel meer de dingen doen die aansluiten op hun persoonlijke voorkeur terwi j 1 aan de andere kant de mogelijkheden voor die acade­ mische vorming ook blijft bestaan.'

Met een schikking bUjven kwaUjke zaken uit de pubUciteit steeds vaker worden strafzaken niet langer afgedaan door de strafrechter, maar worden ze via een transactie afgehandeld door het Openbaar Ministerie (OM). Dat heeft nogal wat conse­ quenties voor de positie van het OM, dat volgens promovendus mr. Pieter Osinga meer een bestuursorgaan dan een rechterlijk orgaan is. Michel Knapen Met de instelling van de Trias Po­ litica zou alles duidelijk geregeld moeten zijn. Er is een uitvoerende, een wetgevende en een rechterlijke macht. Strafzaken dienen door de rechter afgedaan te worden. Maar met jaarlijks drie miljoen overtre­ dingen en ruim één miljoen misdrij­ ven raakt dat systeem flink over­ belast. Daarom worden er veel strafzaken niet langer door de rechter afgedaan, maar door het Openbaar Ministe­ rie. 'In het huidige systeem is dat de transactie geworden. Iemand begaat een strafbaar feit, zoals door het rode licht fietsen. De officier van justitie of de politie stuurt een acceptgiro en stelt een transactie voor. Accepteer je dat voorstel, dan hoef je niet meer voor de rechter te verschijnen', zegt mr. Pieter Osin­ ga. Vrijdag 13 november promo­ veert hij ­ drie dagen voor zijn der­ tigste verjaardag ­ op het proef­ schrift Transactie in strafzaken. Zijn promotor is prof.mr. M.S. Groenhuijsen.

De regel dat er transacties worden aangeboden geldt voor over­ tredingen en misdrijven met een gevangenisstraf van maximaal zes jaar. Ook veel milieu­ en economi­ sche delicten vallen er onder. Zo­ als de Slavenburgzaak, waarvan alleen de top is vervolgd. 'Zou je ook lagere functionarissen hebben ver­ volgd dan had de rechtbank maan­ den plat gelegen voor het behande­ len van die zaken. Aan alle andere zaken komen ze niet meer toe. Df e mensen krijgen een transactie aan­ geboden.' Hetzelfde gebeurde enkele jaren geleden met de V & D. Deze liet haar eigen personeel winkelen, wat een overtreding van de Winkel­ sluitingswet was. Met enkele ton­ nen was het bedrijf klaar en hoefde niet voor de rechter te verschijnen.

D

eze verschuiving heeft nogal wat consequenties voor de positie van het OM. 'Je raakt heel ver verwijderd van het idee dat rech­ ters strafzaken moeten afdoen', zegt Osinga. 'Het Openbaar Minis­ terie is hoofd van de vervolging, stelt richtlijnen op voor de transac­

tiebedragen en voert die richtlijnen ten slotte uit. Dat is in abstracto een combinatie van alle drie de mach­ ten die we kennen.' Daarnaast is er het probleem van de openbaarheid, die ter controle van het justitiële apparaat dient. De verdachte die de transactie vrijwil­ lig accepteert doet dat ook om ne­ gatieve publiciteit te ontlopen. 'Dus heel veel mensen, ook al zijn ze ervan overtuigd dat ze het niet hebben gedaan, gaan toch op die transactie in.'

H

et OM speelt hierin een dub­ bele rol. Het is een bestuurlijk orgaan, maar op basis van bepalin­ gen uit de Grondwet is het ook een rechterlijk orgaan. 'Er wordt dus een aantal rechtsprekende bevoegd­ heden aan deze organisatie toege­ kend. Daar heb ik stelling tegen ge­ nomen. Ik heb betoogd dat het OM grotendeels moeten worden gezien als een bestuursorgaan en op één lijn moet worden gezien met ande­ re bestuursorganen die ook sancties aan mensen kunnen opleggen. Straffen worden niet alleen door strafrechter of OM opgelegd, maar ook door de belastingdienst of door de gemeente.' Osinga spreekt van een 'gedeconcentreerd bestuursor­ gaan', ressorterend onder de Minis­ ter van Justitie ­ waar het een be­ paalde onafhankelijkheid van bezit. Het gevolg hiervan is dat, ter com­ pensatie van de grotere bevoegdhe­ den van het OM, de controle op dit orgaan versterkt wordt. Ook de relatie met de minister van

-^^-

♦ Promovendus Pieter Osinga: 'Je raakt heel ver verwijderd van het idee dat rechters strafzaken moeten afdoen'. [Foto: Enk van der Burgt]

Justitie moet in dit licht bezien worden. 'H et OM beroept zich op haar rechterlijke positie maar Hirsch Ballin wil invloed blijven uitoefenen op het individueel han­ delen van de Officier, zoals in al­ lerlei economische of milieustraf­ zaken die door transactie worden afgedaan. Vanaf begin jaren zeventig onstaat de behoefte om de activiteiten van de officieren van justitie in den lan­ de onderling te coördineren. Ie­ mand die in Drente zonder licht fietst zou dezelfde boete moeten krijgen als degene die dat in Am­ sterdam doet. Dat gecoördineerd strafrechterlijk beleid heeft conse­ quenties gehad voor het OM. Als de Drentenaar wél een boete krijgt en de Amsterdammer niet, zal de offi­

cier dat in de toekomst moeten motiveren. 'Beschouw je de officier als een rechter ­ die veel autonomer is in zijn beslissingen ­ dan wordt die motiveringsplicht veel kleiner.' Je moet, zegt Osinga, nu eenmaal aanvaarden dat niet de rechter maar een bestuursorgaan sancties op kan leggen. 'Dat is ook helemaal niet erg. Het is immers geen verminde­ ring maar een verschuiving van rechtsbescherming. Die Trias Po­ litica moet je ook niet zien als een statischiets, maar meer als en dyna­ misch geheel waarin machten ver­ schuiven. Als je maar een nieuwe balance inbouwt. Aldus heeft de transactie zich een legitieme plaats in het strafrechtelijk systeem ver­ worven.' Pieter Osinga, Transactie in straf­ zaken. Een onderzoek naar de po­ sitie van de transactie in het straf­ rechtelijk systeem. Gouda Quint BV, fl. 67,50.

^UNIVERSniï­

Een schilderij van 25 minuten en een mooie deerne Niet alleen popster, maar ook kunstenaar. Herman Brood kwam vorige week op uitnodiging van het Podiumcafé naar de KUB en maakte binnen het half uur, luid toegejuicht door tientallen fans, een kunstwerk voor twee mille. En toen? Toen was hij weer weg, weg met een opgepikte schone blonde. Een bliksembezoek van de man die door fans God wordt genoemd maar ­ als hij ruim te laat is ­ voor anderen niet meer dan een klootzak blijkt.

Bart Padberg Soms droom ik dat ik het helemaal heb gemaakt. Ik zie mezelf zitten in een louche bar, de mijne uiter­ aard, waar ik voorzichtig nip aan een glas whiskey en zware shag rook. Om mij heen staat een groep vreselijke slijmballen met pen en papier in de aanslag. Allemaal wil­ len ze iets van me weten en kijken verlegen naar de grond terwijl ze me aanspreken met 'meneer'. Ik beant­ woord hun vragen enkel met een kort maar hevig knikje en kijk ver­ veeld richting dansvloer. Plotseling voel ik iemand onbeschaamd op mijn schouder tikken. Verstoord en kwaad kijk ik op, maar mijn kou­ de, stenen hart smelt gelijk als ik eerst het mooie, smalle handje en vervolgens het lekkere, hitsige hoofdje van het verslaggeefstertje van het lokale schoolblaadje zie. Ze wil me iets vragen, denk ik naïef. Niet zonder geweld, maar in ge­ dachten als een trotse berg, rijs ik op uit mijn stoel en deel mijn ge­ hoor mee dat voor mij nu de 'tijd van gaan' is gekomen. Ondertussen voortdurend knipoogjes uitdelend aan de op antwoord wachtende deeme. Ik pak haar hand, kijk streng in haar ogen en zeg op luide, veel te luide toon: 'Wil jij mij iets vragen. Da's goed. Kom maar even mee, lekkerrrrr viespeukje van me!' En schaterlachend verlaten wij, elkaar onafgebroken zoenend en likkend, de louche bar en het, inmiddels met stomheid geslagen gezelschap van journalisten.

ment dat Brood zou moeten begin­ nen, barst het kleine kroegje bijna uit zijn voegen. Alleen, het beloof­ de vuurwerk blijft uit. Niemand lijkt zich echter aan deze vertraging te storen. Integendeel, er wordt druk gekwebbeld en gebabbeld. Vooral over de held van vanmiddag. Iemand vergelijkt H erman Brood met megasterren als Mick Jagger en Iggy Pop. 'Kijk, niemand in Neder­ land heeft met zoveel hartstocht en overtuiging het geloof in Sex, Drugs es) Rock 'n Roll gepredikt als H er­ man', verduidelijkt de kenner, die de rand van de bar met beide han­ den vasthoudt om te voorkomen dat hij van zijn kruk stort. 'Brood is dus een levende legende. De ongekroonde koning van de Neder­ landse popmuziek, zo u wilt. Ik zal het u sterker vertellen: voor mij is Broodheilig. HermanBroodis God.'

D

e tijd verstrijkt, het is inmid­ dels half vijf en nog steeds is er niets gebeurd. In het midden van de zaal gaapt een kaal, vierkant stuk landbouwplastic. Daarop gaat Her­ man zo aanstonds zijn wonderen verrichten. Tenminste? De eerste mensen verlaten teleurgesteld de barenvoorheteerstiser sprake van lichte opwinding. Waar blijft onze kunstenaar? 'Aach, ken je Herman Brood dan niet? stelt een mollig kereltje met zwarte krullen mij gerust. 'Herman komt altijd te laat, dat weet toch iedereen? Hij zal wel ergens een lekker wijf zijn tegengekomen of een shotje hebben genomen. Maak je maar niet al te sappel, jongen.' Meestal schrik ik vrij vlug na deze scène wakker. En ik denk: 'Da's een Ik besluit om ondanks alles op de hele mooie droom, jongen. Goed ongekroonde koning te wachten, onthouden, als het eventjes kan. vindt een prettig plaatsje aan de bar, Maar, pas op en wees wijs. Dromen bestel een biertje en luister naar de kunnen slechts heel zelden de ech­ muziek: een oude kraker van Doe te harde en bittere werkelijkheid Maar. Links van mij worden Brood­ Bosch in de file staat. Voor de bar­ benaderen. Dat weet je toch! En herinneringen opgehaald: een meis­ man wordt het allemaal wat veel. bovendien! Denk jij niet dat zo'n je mijmert over een oud concert van Hij zet de muziek uit, sluit de mi­ meisje jou veel eerder een hele Herman Brood. Voor de pauze een crofoon aan en roept met trillende harde klap op je smoel zal geven in matte bedoeling, na de pauze leek stem: 'Als we nu eens allemaal in plaats van een lekkere klapzoen?' het wel of er een heel andere band koor 'H erman, H erman, H erman, Meestal berust ik in deze ietwat op de planken stond. Wat een wer­ kom maar binnen' roepen, dan s o m b e r s t e m m e n d e conclusie. velende show had ze gezien. 'Maar komt hij wel.' H et is misplaatst, Maar sinds afgelopen vrijdag is mijn ik weet zeker dat H erman in de niemand reageert. leven in dit opzicht drastisch gewij­ pauze zijn neus in een berg speed heeft gehangen'. en tiental minuten later, kwart zigd... over vijf intussen met Boude­ De telefoon rinkelt. Aan het don­ wijn de Groot­liedje op de achter­ kerrode gezicht van de in ademnood ls één van die 'vreselijke slijm­ grond is al weer een stuk leger in de ballen' uit mijn dromen figu­ verkerende barman is te zien dat de PUF. En weer gaat de muziek zach­ brandende vraag, komt­ie of komt­ reer ik ­ joumalist ­ diebewuste dag ter. Excuses, excuses, de organisatie ie niet, nu spoedig beantwoord gaat in de PUF. Het belooft een mooie biedt haar welgemeende veront­ middag te worden. Het Podiumcafé worden. H et verlossende woord: schuldigingen aan voor al het on­ heeft niemand minder dan zanger, gemak. H et is dan wel niet hun pianist en schilder H erman Brood schuld dat het vreselijk uitloopt, zij uitgenodigd om bmnen twee uur (!) hebben alles immers goed geregeld, een schilderij te vervaardigen. En maar dat Brood zó zijn faam zou slechts weinig studenten is de waarmaken, nee dat hadden ze niet komst van deze zwalkende speed­ durven voorspellen: 'Jullie krijgen bom, koud één dag zesenveertig, allemaal een drankje van ons! En we ontgaan. De organisatoren hebben beloven dat de kosten daarvan zul­ dan ook kosten noch moeite ge­ len worden verhaald op de gage van spaard om verzekerd te zijn van een Herman Brood. Voor straf. Want die onvergetelijke en succesvolle klootzak moet niet denken dat hij weekafsluiter. Zo waren de afgelo­ alles kan maken.' pen weken doelgwepscholen als de Zo, dat ferme woord is er nog maar KUB, de kunstacademie en de Herman zit nu in de trein en kan nauwelijks uit als twee minuten School voor journalistiek volgehan­ elk moment arriveren. Maar er is later de 'klootzak' plotseling bin­ gen met posters en werkte de mond­ tegenspraak. Het barmeisje weet te n e n s t a a t . Bijna onopgemerkt: op­mond reclame als in zijn beste melden dat H erman vanmorgen 'Sakkerloot, daar heb je Brood', zegt dagen. met de auto uit Zandvoort aan Zee iemand. 'Probleempjes onderweg', Eén kwartier voor aanvang van het is vertrokken (daar vierde hi) don­ verklaart de schilder in een onberis­ spektakel is het al behoorlijk druk derdagnacht zijn 46e verjaardag) en pelijk zwart kostuum met een dito in de PUF en om vier uur, het mo­ nu ergens tussen Utrecht en Den

A

Herman Brood op de KUB: 'Hij is God'

E

-^^

♦ 'Brood IS dus een levende legende. De ongekroonde koning van de Nederlandse popmuziek, zo u wilt. I k zal het u sterker vertellen; voor mij is Brood heilig. Herman Brood IS God.' [Foto: Enk van der Burgt]

zonnebril op zijn neus. Herman is meteen present en loopt als een kwajongen naar het wachtende zwarte zeil alwaar hij een groot drank, is het moment voor vragen doek van wel drie bij drie meter daar. Plotseling zijn er honderden ontvouwt. Zijn hoofd is rood en lijkt vragen bij velen over tientallen op een granaatappel, z'n mond ver­ kwesties. Maar de grootheid ant­ toont onafgebroken een geniepig woordt niet. Op een sarcastisch lachje nablijft hij stoïcijns onder al soort glimlach. Het publiek is alles vergeten. Hier die ongevraagde aandacht. is niet alleen de held waarop ge­ Misschien zijn de gedachten bij zijn wacht is: hier is Brood en spelen. tweeduizend gulden die hij net Gejuich en gejoel, zelfs bij een slok heeft getoucheerd. In toch niet die de schilder neemt. Brood loopt meer dan 25 minuten werken, het naar het midden van het doek met schuift niet slecht. Maar dan komt een spuitbus zwarte verf in zijn ene Brood tot leven, zijn aandacht valt en een schets van het te maken op een klein, blond en verlegen kunstwerk in zijn andere hand ge­ meisje. Even lijkt het de schilder­ klemd. De bus gaat heftig op en musicus omvalt, een ferme slok neer. Brood staat een kort moment oranjebitter gutst over de rand van ijzig stil, kijkt nog even naar zijn zijn glas en bevochtigt de met verf voorbeeld en drukt dan de knop besmeurde hand. H et herstel ge­ schiedt echter wonderbaarlijk snel. krachtig in. Met twee schokkende bewegingen Op het doek groeit iets, er ontstaat staat hij rechtop in de houding te­ wat dat veel weg heeft van een genover het kleine, blonde en ver­ striptekening. Een cowboy mis­ legen meisje, kijkt haar strak aan schien? Weinig tijd om te dralen en zoekt even naar de juiste woor­ want weldra is het grootste deel van den om ze uiteindelijk te vinden: de klus al geklaard. Even de teke­ 'Dus jij wilde mij wat vragen. Da's ning inkleuren met wat felrood, goed. Ga straks maar even met me blauw en geel. Brood toont zich een mee, lekkerrrrrviespeukjevanme!' gedrevene. H et zweet gutst langs Lachend en stralend van geluk ver­ zijn hoofd en aan zijn neus vormt laat het tweetal de PUF, het jour­ zich een zweetdruppel ter grootte naille vertwijfeld achterlatend. van een kwartelei. Als de laatste Niet eens zijn glas leeg gedronken, spat verf van een afstandje welge­ noteer ik nog scherp. Maar dan is mikt op het doek valt en de ster zich hij al weg. Met haar. vervolgens stort op zijn glas sterke

12 november 1992

^TJNIVERStH

.jfik.

EDE DE L I N GE

V^

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel 2001). Diensten en faculteiten leveren via één centraal punt (het secretanaat) kopij z s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v m. beperkte ruimte is het zaak benchten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen BIJ teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang

ALGEMEEN WORKSHOP G E Ï N T E G R E E R D E

WERKPLEK

I V m de grote belangstelling, organi seert de bibliotheek nogmaals voor stu denten van de KUB workshops Geinte greerde Werkplek (duur 2 uur) in de periode van 1 nov t/m 11 dec 1992

MEMO STUDENTEN AIESEC

Voor iedereen die 'De Europese Gedach te' een warm hart toedraagt organiseert AIESEC de voorrondes van de Third Millenium Games Dit is een spel dat gaat over europese cultuur, politiek, economie en wetenschap Ie kunt je hiervoor nog inschrijven met een team van 5 KUB studenten De voorronde vindt op 24 november op de KUB plaats De drie beste teams van de KUB nemen deel aan de nationale finale in Rotter dam Het beste nederiandse team gaat door naar de finale m Straatsburg De organisatie van de Third Millenium Games verzorgt een voorberei dmgsweek in Zuid Frankrijk Voor meer informatie AIESEC kamer 0-53 (tel 013-662573) MARKETING ASSOCIATIE

Wij zoeken 2 studenten die het aandur ven om per januari 1993 deel uit te maken van het bestuur van de MAKUB Daarnaast zoeken wij nog enkele actie ve personen die van het jaarlijks congres weer net zo'n succes maken als afgelopen jaar Voor de redactiecom missie wordt een advertentie acquisiteur gezocht Naast bovengenoemde functies bestaat er binnen diverse commisies de mogelijkheid om je organisatorische talenten te tonen Heb je interesse' Kom dan even langs op kamer O 52, of bel 013 663044 TSV PLATO

Zoals de meesten van jullie al weten, viert Plato op dinsdag 17 11 1992 zijn eerste lustrum Dit zal gepaard gaan met een week van boeiende activitei ten en geweldige feesten Hier volgt het programma Do 12 11 11 OOuurOpe ning lustrumweek op de KUB, 13 30 uur Symposium 'Studeren als lifestyle' Vr 13 II Aristotelesoud leden reunie Za 14 11 Balagan & Conserva sportmid-

Voor deelname hieraan is geen specia Ie voorkennis vereist en er zijn geen kosten aan verbonden Speciaal voor avondstudenten is er een workshop op dinsdagavond De workshops zi)n speciaal bestemd voor studenten die nog niet met de Geïntegreerde Werkplek bekend zijn Tijdens zo'n workshop wordt het wer ken met Windows, het starten van di verse applicaties en het uitwisselen van gegevens tussen de diverse applicaties behandeld Voor degenen die niet in staat zi)n de workshops te volgen, is m het diktatenmagazijn een diktaat Gem tegreerde Werkplek verkrijgbaar voor fl 5,00 Aanvangstijden ma 14 00 uur, dl 18 30 uur wo 10 00 uur do 14 00 uur Inl bi) de helpdesk m de bibliotheek, L120 tel (66)3142 Inschr bi) de centrale balie op niveau 1 REKENCENTRUM

Nieuwe software Nu te kopieren (op vertoon van coUe ge- of KUB kaart) WordPerfect 5 1 Voor windows Harvard graphics voor windows Ook de volgende pakketten zi)n te kopieren SAS PC (zowel de volledige als de gestripte versie) SPSS PC Harvard graphics dBase III plus dBase IV Euroglot (vertaalprogramma) Cardbox plus WordPerfect 5 1 WordPerfect taalmodules (Engels(UK en US) Frans, Duits, Italiaans, Spaans en Russisch) Afbeeldingen bibliotheek (voor WordPerfect) Anti virus programma's Printer-driver voor de printer in de bibliotheek HANDLEIDINGEN

In het CIC zi)n behalve de rekencen trum diktaten ( WP, VAX P MAIL, Geïntegreerde werkplek, Kermit Card box) nu ook uitgaven van de Leidraad serie te koop voor een gereduceerde pri)s Deze uitgaven (handl voor de beginnende gebruiker) zijn er voor de volgende programma's dBASE IV nl, WP 5 1 voor Windows, Harvard Grap hics Windows Harvard Graphics voor

dag op het sportcentrum s'Avonds gemaskerd bal op het pand Zo 15 II Equilibre & Nontemba 'Hap uit het studentenleven' ouderdag Ma 16 II 20 00 uur Videoavond Di 17 II 19 00 uurLustrumreceptie Wo 18 II 18 30 uur Lopend buffet met aansluitend Groot Lustrumfeest met band Do 19 Il 22 00 uur Cabaret Robert Brouwer met het programma 'Yoghurt Vr 20 11 Lustrumgala m Kasteel Doornen burg TIGEAK MEDIACONGRES

Op 17 november vindt in het kader van de TIGEAK aktiviteitenweek het me diacongres over de vercommercialise ring van de omroep plaats Tijdens dit congres zullen de stormachtige ontwik kelmgen, die zich de laatste jaren op dit gebied hebben voorgedaan, door beken de sprekers uit de omroepwereld wor den belicht Wil je weten wat de toe komst van de Nederlandse omroep zal zijn, kom dan naar het mediacongres van de KUB Inschrijven kan dagelijks van 10 00 tot 12 00 in kamer O-70, tel 013 662007 Activiteiten 12-11 Mercurius lezing'startende ondernemers' ABN AMRO 16-11 tot 19 11 TIGEAK Activiteiten week met lustrumgala, cong res over communicatie, case studies, The Scene, bierestafette, Cabaret Smeenk en Teeuwen, Brabantse dans academie, ijsfestijn, The Amazing Stroopwafels, een mimespeler, lezin gencyclus over pensioenproblematiek

DOS en DOS 5 Voorhet kopenvano a handleidingen en voor het kopieren van software kunt U terecht bi) het Computer Informatie Centrum gebouw C, 2e verd kamer C 243, tel o n 6631II Dagelijks van 10 00 I2 00uurenvanI3 00 I7 00uur ma ochtend gesloten ONBESTELBARE POSTSTUKKEN Geadresseerde: Afzender.

mv A E Beennann ING Bank, Tilburg Reinout de Vries Univ New Mexico, Las Cruses (VS) D A Beermann VGZ Den Bosch drs M Maes KU Nijmegen prof mr L 1 M de Leede Soc Verzeke ringbank Amsterveen mr G J Verstraete Inst Intern des Sciences Adm Brussel A deWeerd Waterl Maatsch Gelder land, Velp Monika Annemerie(int KUB envelop pe) Wij verzoeken u wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen een week te reageren bij de afd Registratuur en Archief, A 153 of via tel 2808 De stukken zullen circa een week na verschijning van deze Univers aan de afzender worden geretourneerd VERVROEGING VOORJAARSRONDE SOBU AANVRAGEN SAMENWERKINGSPROJECTEN 1 9 9 3 / 1 9 9 4

It t het eerdere bericht van 17 sept j 1 zal er in jan 93 nog geen gelegenheid worden geboden voor het indienen van nieuwe projectaanvragen Nieuwe projectaanvragen kunnen, zo als tot nu toe gebruikelijk, worden in gediend m de voorjaarsronde m mei 1993 Hiervoor zal te zijner tijd een oproep in Cursor/Univers verschijnen Voor verdere informatie kan men zich wenden tot de 2e secretaris van het SOBU mevr drs M Wagemans, KUB R 34, tel (66)2380/2763 of TUE BG 3 10 tel (47)2118

FACU LTEIT ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN CURSISTEN POSTDOCTORAAL ACCOUNTANCY

doen aan het dagprogramma van Polis en/of wil je mee uit eten, geef je dan op bij Mando (438432) of Barbara (352439) 26 november walking dinner Opgeven op B&O prikbord of bij Annemarie (432964) 8 december maandelijkse Polis borrel m cafe Kandinsky Laatste Iedereen die nog geen foto heeft ingeleverd voor het smoelenboek kan dit voor 18 november nog doen, m het POLIS postvak m S155 of bij iemand van het bestuur Na die datum is het echt te laat' Iedereen die een POLIS shirt heeft be steld kan deze, na betaling van slechts 25 gulden verkrijgen bij Barbara (013 352439) AEGEE

Aegee Tilburg heeft de volgende loca Ie activiteiten op het programma staan vrijdag 13 november de European Night mhetPlatopand, St losephstr 68 Voor meer info of kaartjes bel Ronald (355157) Woensdag 18 november IS het weer tijd voor een themaborrel, en deze keer gaat het om een Belgische Bier avond met vele soorten Belgisch bier Iedereen is, mits in Belgische kledij, welkom in cafe Kandinsky, Tele graafstr 58 Tenslotte wordt er m de nachtvan vr 27opza 28novembereen reuze kroegentocht gehouden in de steden Utrecht, Delft, Rotterdam en Amsterdam, de kosten zijn f 10, voor het diner en ontbijt Voor meer info, bel Esther (631576) T.E.V.

PODIUMCAFÉ

Waar ligt de grens van het toelaatbare als je je als reclamemaker duidelijk wilt onderscheiden van de concurent' Is het noodzakelijk om tegen algemeen gel dende fatsoensnormen m te gaan om de aandacht van de concurent te krijgen' Discussie over 'Reclame en ethiek' op dinsdag 17 november van 19 00 tot 21 00 uur in de PUF POLIS

Activiteitenkalender 19 november KUB-gala Wil je mee

De T E V organiseert een voorheb tingsavond over de studiereis naar de V S Deze zal plaatsvinden op donder dag 26 november 1992 om 19 30 uur in AZ 6 Belangstellenden zijn van harte welkom Ben je geïnteresseerd, maar kun je op die avond met aanwezig zijn, bel dan 013 662747 of kom langs op de TEV kamer (O 46)

Op 27 11 1992 zijn de volgende coUe gesverplaatst(i V m Lustrum viering) Externe Verslaggeving SZ 17 (i p v AZ 112) Adm Organisatie SZ 21, SZ 23 (i p v A Z 8 9) Grondslagen v/h Ace Beroep PZ 25 ( i p v AZ9) Leer v/d Ace Controle PZ 25 (i p v AZ 7) EDP auditing PZ 25 (i p v AZ 7) VoorbcreidingscollegeAOSZ I8(i p v AZ6) UITVAL COLLEGES OP 27-11-1992

Vanwege de lustrumviering op 27 II 1992 zullen op die dag alle colleges vervallen, alleen voor post doctoraal Accountancy gaan de colleges normaal door VOORTGEZET BOEKHOUDEN 1

Het college van Drs A de Caluwe van vr 20 november I 3 0 0 u wordt verzet naar 14 45 16 40 u in AZ 112 Het college van 27 nov wordt verzet naardo 26nov van9 15 II lOu inAZ 7 INL. PRIVAATRECHT/PRIVAATRECHT I

Bednjfs en fiscaal economen die op 22 1 1993 het tentamen ml Privaatrecht/ privaatrecht i af willen leggen Op het dictatenmagazijn ligt het dic taat nr 2 Begeleidende Stencils (nr 650 92 472)metstandaardantwoorden op de vragen m het Werkboek pp 224 t/m 228 Dit stencil bevat verplichte stof voor het tentamen

Op donderdag 12 november is er Keu zevakvoorlichtmg voor AE/SE, m CZ 105 vanaf 13 00

KEUZEVAK VERZEKERINGSRECHT

In het tweede semester zal prof ] Spier het 8 punts keuzevak verzekerings rechtgeven De kolleges zijn op do (va 4 2 I993)vanI5 45 I7 2 5 u u r i n A Z 9 TENTAMENS VERZEKERINGSRECHT

Studenten, dic in jum/aug jl met deel namen aanhet tentamen voor het keu zevak Verzekeringsrecht kimnen me dio dec 1992 en medio jan 1993 mon deling tentamen afleggen Schrift aan meldingen bij prof mr B Wachter, Nieuwe Gracht 88, 2512 LW Utrecht MONDELINGE TENTAMENS HANDELSRECHT B EN GROEPSRECHT

De data voor de mondelinge tentamens van Handelsrecht B en Groepsrecht zijn vastgesteld op ma 21 dec 1992, ma 11 jan en ma 25 jan 1993 Degenen die menen voor een mondeling tentamen m aanmerking te komen worden ver zocht een tentamenbriefje voor I nov a s bij buro examens in te leveren Inl mw I Smit, B 1007, tel 662281

FACU LTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN PEW Toetsrooster pv-5

FACU LTEIT RECHTS GELEERDHEID DIPLOMA-UITREIKING PROPEDEUSE

Op do 26 november a s zullen op fees telijke wijze propedeuse diploma's worden uitge reikt, zulks n a v de resultaten behaald m mei/jum en aug jl Om 16 30 uur zal prof mr B W N de Waard (hoogleraar bij de vakgroep staatsrecht, bestuurs recht en bestuurskunde) in zaal AZ 10 een toespraak houden Na afloop hier van zal de diploma mtreikingplaatsvm-

Op vrijdag 13 november is er keuzevak voorlichting voor bedrijfseconomen vanaf 10 00 uur m de aula Dinsdag 17 november reist de excursie commissie af naar Zwolle, alwaar zij de vestiging van Saab/Scama bezoeken Het thema van deze excursie is kwali teitsbeheersing en logistiek Noteer m je agenda donderdag 26 no vember vindt de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering weer plaats, de loca tie IS Broekhovenseweg I I I bij zalen centrum Bet Kolen Aansluitend vindt dan een borrel plaats m cafe Kandinsky Verder zijner nog enkele tentamenbun dels te koop voor propaedeuse studen ten Economie Voor meer informatie over deze voorlichtingen en voor aan melding voor de excursie kun je terecht op kamer O 50, tel 662991 Onder het motto 'nooit te (k)oud om te leren' Het Tigeak ijsfestijn, maandag 16 11 van 12 00 tot 14 00 in de Pelh kaan ijshal Er is nogplaats voor enkele teams van vijf personen Deelname, incl schaatshuur is gratis Meedoen' Bel Peter, 663384 (KUB) 438669 (thuis) OLOF

Vrijdag 13 november hetAHC feest bij onze zustervereniging in Delft, Virgiel Thema Polderkolder, de sociëteit al daar is voor de gelegenheid omgedoopt tot boerderij 'Alcuin', themakleding is gewenst Kaarten a f 10,- nog verkrijg baar bij de senaat Dinsdag 17 novem her met de Vrienden Van Olof naar Cyrano de Bergerac Donderdag 19 november Lustrumviering KUB 11 30 uurHeihgeMismMaranatha, 15 00uur aanvang Academische zitting in de Aula 's Avonds gala in motel Gilze Rijen Maandag 23 november uitval naar onze zustervereniging in Rotter dam, Laurentius Voor eerstejaars ver plicht, inschrijven bij de senaat voor vervoer Dinsdag 24 november ALV, aanvang 20 SO uur PETER NOLL

EFACT

den in de zalen AZ 01, AZ 02, AZ 04 en AZ 6 Alle belangstellenden zijn hier bij van harte welkom De desbetreffende propedeuse-studenten worden nog afzonderlijk uitgenodigd

Ter viering van haar eerste lustrum organiseert de Vereniging voor Straf recht Peter NoU op dinsdag 24 novem her 1992 het symposium Nederland na

Voor cohort 9 1 9 geldt het volgende toetsrooster voor de eindtoetsen in jan 93 eindtoets pv 5 15 1 eindtoets pv I 19 1 eindtoets pv 2 22 1 eindtoets pv 3 26 I eindtoets pv 4 29-1 Tijd en zalen worden tijdig bekendgemaakt

de regionalisatie van de politie' Prof mr M S Groenhuijsen zal het sympo sium leiden De volgende vijf sprekers zullen tijdens het symposium de regio nalisatie van de politie vanuit hun ei gen invalshoek in ogenschouw nemen mr E M H HirschBallin (Minister van fustitie), mw drs M W M Vos Van Gortel (voorheen burgemeester van Utrecht, smds I oktober lid van de Raad van State), mr R M Peters (fungerend hoofdofficier arrondissementsparket's Hertogenbosch), dhr P D Ilzerman (korpschef regiopolitie Twente) en dhr J E de WIJS (korpschef Korps Landelij ke Politiediensten) De kosten voor studenten bedragen f 15, (voor ande ren f 70, ) Bij de prijs is inbegrepen koffie/thee, lunch, borrel en de symposiumbundel Het symposium vindt plaats in de aula van de KUB, aanvang 10 00 uur en slui ting om 16 30 uur PRIORITIJD

Op 24 november is alweer de derde Millertijd Het thema zal zijn Oud HoUandsche Spelen Dit evenement zal weer om 20 30 uur plaatsvinden in cafe Miller Time Op 2 december is er een feest in Miller Time Voor degenen die meegaan op de tweedaagse excursie naar Antwerpen, let op we gaan met per trem, maar per bus Het vertrek is om 8 15 uur op de parkeerplaats bij de grote Albert Heijn (Lochstraat) Probeer het inschrijvingsformulier zo snel mogelijk m te leveren op O 74 DEBAT CLUB TILBURG

Durf JIJ het debat met andere studen ten aan' Doe dan mee aan de voorron den van het Interuniversitair Debat toumooi op donderdag 19 november m PZ 12(14 00 18 00 uur) De beste deba ters van deze voorronden zullen Tilburg vertegenwoordigen op het Interuni versitaire Debattournooi dat op 30 november m de aula van de KUB zal worden gehouden Kom voor meer informatie op 16 november naar het achterzaaltje van Marijnen (20 15 uur) of bel Amoud (347144), Bart (700171), of loes (674950)

12 november 1992

CINEMA

In het kader van 'Cinema Absurda' draait filmverenigmg Cinema woens dag 18 november alweer de laatste film van dit )aar Die dag wordt 'Delicatessen' gedraaid een sadistische slager, een naïeve ex clown, twee ongelooflijk geobsedeerde broers en een stel vegetarische rebel len in een film die simpel en grappig is als een stripverhaal, spookachtig als een horrorfilm en aandoenli)k romantisch als een sprookie Ieder ander woord over deze geweldige film is teveel Je moet hemgewoonzien' Delicatessen'wordt 18 november om 20 00 uur vertoond m SZ-17af 4, PYTHISCHE SPELEN

Pythische Spelen zoekt nog enthousias te commissieleden Organiseer dit gro te culturele festival mee Je hoeft zelf absoluut geen cultureel talent te heb ben, als )e maar praktisch mee kunt denken Meer informatie tel 662271/ of kom langs op kamer A02/A03 (Naast de koffiekelder) Nog 13 dagen wachten op de pre sentatie van De Pythische Spelen Woensdag 25 November volop cabaret, eloquentia, poëzie en popmuziek op de KUB Vanaf die dag k u n )e )e ook inschrijven om deel te nemen aan de Pythische Spelen in april 1993 INPUT

Zaterdag 14 november is er een excursie naar de VARA studio Hier kunnen we de opname bijwonen van het programma 'Kassa'' Om 9 30 uur verzamelen op CS Tilburg Meer informatie en inschrijven op het Input prikbord bij de ingang van gebouw S Donderdag 26 november hebben we onze tweede maandelijkse Input borrel Input leden die de contributie van f 30, nog met hebben voldaan, worden 'vriendelijk doch dringend' verzocht dit zo spoedig mogelijk te doen Het bedrag moet gestort worden op giro 18316 ^ onder vermelding van 'Contributie Input 1992/ 1993' ledere dinsdag en donderdag is er van 11 00 uur tot 13 00 uur een be stuurslid aanwezig in O 47 SUBSIDIES

De Stichting Fonds Doctor Catharma van Tussenbroek stelt zich ten doel het wetenschappelijk werk en de wetenschappelijke opleiding van vrouwen met de Nederlandse nationaliteit te bevorderen Het Fonds stelt hiertoe m 1993 een twintigtal subsidies van maxi maal f 2 500, beschikbaar voor vrouwen, die het doctoraal examen of een daaraan gelijkgesteld examen, dat even eens toegang geeft tot de promotie, hebben afgelegd Aanvragen dienen voor 15 februari 1993 te worden ingediend bij het secretariaat van het Fonds, Postbus 1812, 2280 DV Rijswijk Na dere info en aanvraagformulieren zijn op schriftelijk verzoek bij het secreta naat verkrijgbaar STUDENTENZAKEN Openingstijden Infoimatiecentium (geb N kamer 24) Maandag 13 00-16 00 uur, dinsdag t/ m vrijdag 09 00 16 00 uur In het Informatiecentrum kun je te recht met alle vragen die betrekking hebben op het studeren en/of student zijn De bahe van het Steunpunt Studiefinanciering IS eveneens in het Inf or matiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaarheid Informatiecentrum 662211, Steunpunt Studiefianciermg 06 3212151

HUNIVERStMde en groeiende ondernemer, drs G A P Duyf, Directeur Duyf Consultancy, milieu adviesbureau 16 30 17 00 Borrel BUREAU BUITENLAND DEADLINES!

15 November sluit de inschrijvingster mijn voor ISEP Japan, en het MBA uitwisselingsprogramma met de uni versiteit van South Carolina en de Washington University van Louis

De installatie 'Fragmente - Stille, an Diatoma' van de Brabantse kunstenaar Ton Frencken is in het Stiltecentrum te aanschouwen op werkdagen van 9 00 tot 17 00 uur Elke middag is tevens de inspiratiebron voor dit werk, het gelij knamige strijkkwartet van Nono, te beluisteren Maandag 16 november wordt tussen 13 15 en 13 30 uur het artikel 'Een oe fenmg in mededogen' van Paul Scheffer voorgelezen

ENCODE

ENCoDE (European Network for Com munications Development in Business and Education) organiseert van 4 t/m 6 februari het internationaal seminar 'Language and Culture Bridges to In ternational Trades' m Preston (U K ) Leden van dit netwerk zijn manage ment trainers, onderzoekers en docen ten op bet gebied van taal en kultuur Onderwerpen tijdens dit seminar zijn 1 Case Studies m b t de mvloed van culturele en taal aspekten op interna tionaal georiënteerde organisaties 2 Cross culture onderwerpen m b t bedrijfsopleidingen 3 Ontwikkelingen m b t tot bet verwerven van taal en communicatieve vaardigheden in bedrijfsopleidingen Titels en samenvattingen van presen taties moeten voor 16 november ingediend zijn

STAP AF OPEEN PRIMA

STUDIEBOEKEN V O O R DE KUB HET HELE JAAR D O O R

LACOSTE

19 november Ludiek dubbel Tennissen zoals je nog nooit getennist hebt Dubbelspel met handicap Je kunt je (individueel) opgeven tot 15 november bij Michiel of Gemma (636140) 2 december Sinterklaas Een leuk ca deautje en een grappig gedichtje voor een mede-kroko Ook Sinterklaas zelf zelf zal aanwezig zijn Geef je op voor 22 november bij Michiel of Gemma en je krijgt van ons een lootje Tot 15 november kun je je nog opgeven bij Marleen (433592) voor het spelen van competitie Tenslotte is er natuurlijk ook nog elke donderdag de clubavond Tijdens deze avonden kunnen galafoto's bijbesteld worden GEPIDAE

Ons dames 5 zoekt nog enkele enthousiastelingen om er tegenaan te gaan in de dinsdagavondcompetitie Kom donderdagavond van 18 00 tot 19 15uureensmetonsmeetrainenom de sfeer te proeven Vrijblijvende mfor matie IS verkrijgbaar bij Hans (442678), Marielle (563427) of bij een van de 123 andere leden Dit jaar vieren wij ons 25ste verenigingsjaar Dit gaat natuurlijk gepaard met een bol van de activi teiten staande agenda Verder organi seren we binnenkort voor de 3de maal het Gepidaeovisie smartlappen song festival Op 27, 28 en 29 november vmdt het Gepidae International Tropical Tournament plaats, waarvoor alle sportie velmgen zich met een dames-, heren of mixed team in kunnen schrijven bij Joost (367488) Overige informatie vmd je op de posters in de glazen gang

Boekhandel Gianotten • )

Prof Verbemelaan 100, Tilburg Emmpassage 17, Tilburg Tel (013) 651111

de spoel fabriekstraat 22

Telegraafstraat 58

Happy Hour Donderdag en Zondag van 21.00 - 22.00 uur

ABSOLUUT DE GOEDKOOPSTE:

- stokbrood met kruidenboter - soep van de dag dagschotel - dessert

BATVIERENRACE

Op 24 apriTTWTvindt de Batavierenra ce weer plaats Dit is een estafetteloop tussen Nijmegen en Enschede over 180 kilometer Deze afstand is verdeeld in 25 etappes, variërend van 3,3 tot 12,1 km, waarbij iedere loper/loopster een etappe loopt Ben je sportief en kun je een team vormen van 7 dames en 18 heren, neem dan contact op met het KUB sportcentrum (663012) of Pim (673972) voor extra informatie of inschrijving Inschrijven kan t/m 30 november'

Jfj^^/'X'^/

Dagmenu's: fl. 12,50

VI DAR

Als het goed is zijn bijna alle eerstejaars afgeroeid Zondag 15 november begint om 13 00 uur de Algemene Jaarvergadering Tij dens deze vergadering wisselt het be stuur Iedereen heeft persoonlijk een agenda gekregen samen met de Re cover Om ongeveer 17 00 uur zal de receptie aanvangen om het nieuwe en oude bestuur te feliciteren Donderdag 19 november is de jaarhjk se veiling De veilingmeester zal op verschillende veihngmethoden Vidar materiaal te koop aanbieden aan de leden

cafe

Onze dagschotel w a s al de beste en goedkoopste van Tilburg Vanaf vnjdag 6 november geldt dit ook voor onze nieuwe

SPORT

UITSTROOMCURSUSSEN

Ui ts tioom begeleiding DSO/Studentenzaken organiseert in s a m e n w e r k i n g m e t de s t i c h t i n g THINKTANK Nederland een inf orma tiebijeenkomst over Academici en het zelfstandig ondernemerschap Datum 26 november a s Plaats PZ 12 Tijd 14 00-17 00 uur Doelgroep Laatstejaars studenten van de KUB, alle studierichtingen Toegang gratis Programma 14 00 14 30 ontvangst met koffie, inleiding door mw drs E Poppeliers, DSO/studentenzaken, 14 30-15 00 Academische onderne mersenThinktank, drs A van Groningen, directeur T h i n k t a n k , tevens dagvoorzitter, 15 00-15 30 Starters van de KUB, wie beginnen en waarom' drs M de Haan, Managers Brabantse Ont wikkelings Maatschappij, 15 30-16 00 Startende academici en de Bank, de heer J Brands, ING bank Tilburg, 16 00 16 30 persoonlijke ervaringen vaneen afgestudeerde van de KUB als starten

CWL/STILTECENTRUM

Dagschotels: fl. 7,50 vrijdag 13-11 scholfïlet, friet, salade zaterdag 14-11 kalfslapjes gebakken aardappels, salade zondag 15-11 kipfilet, sperciebonen, pommes pansiennes maandag 16-11 kipschmtzel doperwten, worteltjes, gebakken aardappels dinsdag 17-11 varkenskoteletjes, pommes pansiennes salade woensdag 18-11 lamsvlees aan spies paprika, friet donderdag 19-11 gegrilde siskebab, gebakken aardappels, salade In plaats van aardappels of friet kunt u ook kiezen voor rijst Cafe Jack s Tuinstraat 81 tel 426322 dagelijks open vanaf 15 30 u u r keuken open 17 30 tot 21 00 Met groter gezelschap is reserveren gewenst

is GRATIS beschikbaar voor liet geven van afstudeerborrels en feesten. Scfierpe prijzen: o.a. bier, fris a fl. 1,50. Openingstijden: do., vr., za., van 23.00 03.00 uur en zo. van 23.00 - 02.00 uur. ledere 2e en 4e zo. van de maaand tectino-tiouse-party vanaf 22.00 uur. 013-426370 (de Spoel) na 23.00 uur/ op do., vr., za. 013362742 (George) na 13.00 uur.

MENU PERIODE 16/11 T/M 20/11 MAANDAG

chinese tomatensoep of selderijsoep peperschmtzel of paprikaburger groene pepersaus snijboontjes met witte bonen of koolrabi patatLS frites of gt kookte aardappelen veg schnitzel-pcpersaiis snijbonen met witte bonen gekookte aardappelen luxe varkenshaas-roomsaus DINSDAG

vissoep of heldere champignonsoep stroganoff tartaar of varkenslapje stroganoffsaus macedome legumes of tuinboontjes met hamsaus gebakken of gekookte aardappelen veg sojabuiger stroganoffsaus macedoine legumes gebakken aardappelen luxe entrecóte WOENSDAG

erwtensoep of taug oep bami of nasi goreng kroepoek seroendeng gesauttcid kippevlees met kerrie oedang ananas of ardennergehakt witte kool gekookte aardappelen veg bami goreng kroepoek seroendeng-tahoe/champignons met kerrie en ananas luxe Vi. haan bonne femme DONDERDAG

kerriesoep of groentesoep met noedels gebakken vis-kruidcnsaus of hamlapje met vleesjus worteltjes of capucijncrs patates frites of aardappelpuree veg pasteitje gevuld met kaasragout-kapucijners aardappelpuree luxe biefstuk americame VRIJDAG

tomatensoep of vennicellysoep gevulde paprika paprikasausmacarom Italiaanse salade of Zeeuws speklapje-braadsaus stamppot wortel/uicn veg hachee van tahoe stamppot wortel/uien luxe verse rode zalmmoot botersaus

1 2 november 1 9 9 2

^UNIVERSnn­

Cultuurredactie: Monique Mulder

^

Kunst c<l Kultiiur^

Seksueel machtsspel in La Condanna Kun je van een verkrachting spre­ ken wanneer er geen geweld aan te pas komt? En ga je bij een puur fei­ telijke verklaring van de werkeli j k­ heid niet voorbij aan de psychologi­ sche motieven achter die werkelijk­ heid? De Italiaanse film 'La Con­ danna' (de veroordeelde) uit 1991 gaat over de rationele en irrationele aspecten van het seksuele machts­ spel tussen man en vrouw. Studente Sandra Celestini (Claire Nebout) dwaalt door het Romein­ se Castello Famese. Een museum waar ze tegen sluitingstijd haar huissleutels mist. Als ze merkt op­ gesloten te zijn raakt ze niet in paniek, maar lijkt in dit onont­ koombare feit te berusten. Sandra blijkt niet alleen, ook de architect Lorenzo Colaianna (Vittorio Mezzogiomo) bevindt zich nog in het museum. De twee benaderen elkaar als in een ballet: toenadering wisselt verwijdering af. De vrouw is na aanvankelijke afwijzing niet

afkerig van zijn avances. Drie keer hebben zij die nacht seksueel con­ tact. De scene wisselt abrupt: in de rechtszaal staan de geliefden plotseling als vijanden tegenover el­ kaar. De beelden zijn opeens banaler en min­ der verhullend. De nu tot verkrachting veroor­ deelde architect geeft toe dat de vrouw in aan­ zet niet vrijwillig met hem de liefde bedreef, maar zegt dat hij haar niet met geweld heeft gedwongen. Verkrach­ ting is volgens hem niet aan de orde. Als bewijs voert hij haar orgasme aan. Nee, zegt het slacht­ offer, het is wél ver­

r^^

J FILiVI 1

keukendeur bent, kom je in een gang met kunstwerken aan de wand en daarna bij een balie. Daar wordt druk gezocht in de catalogi om een kunstwerk te vinden voor huiska­ mer of kantoor. Voor de tentoonstelling 'Kunst Goed Bekeken' (een titel die crea­ tiviteit uitstraalt) moet je even verder lopen tot een grotere ruimte achterin bereikt is. Die ruimte maakt een lege indruk. Geen enkel werk springt er echt uit, of het moet de man opdestoelmet een omgekeerd stiersilhouet erbo­ ven zijn. Gemaakt door de Haagse

MUZIEK ♦ 15­11 Studiozaal Schouwburg, L Bouwmeesterpin 1 , 19,30 uur: Mozart programma, lezing Jaap Houdijk (redacteur SI C), daarna concert door het Hexagon­ensemble met een Fantasie, dne opera­aria's, een concert­aria en een Quintet. Toegang 17,50 (CJP 12,50).

♦ 16­11 Café de Voortuin, Tuinstr 4, 21.00 uur: Chet Baker avond met Paul Smits (bugel), Gerard Brohm (bas) en Frans van Grinsven (drum). Toegang gratis.

kunstenaar Ossip, die oude, geras­ terde foto's opblaast t o t een vervreemdend effect optreedt. De man in de stoel is uitgeput, de stoel lijkt op De stoel. Het zijn geen fijne beelden die Ossip ons laat zien. Mooi is wel de foto van een mon­ gools kind, waarop lij­ nen zijn getrokken om de symmetrie in het mongolengezicht aan te geven. Dat laat je echt kijken naar dit gezicht. De link tussen de vier vertegenwoordigde kunstenaars, waaronder ook de Tilburgse Rian van Seeters, blijkt 'collages' te zijn. Ze houden zich allemaal bezig met fotowerk, dat uit z'n verband gerukt wordt of een totaal nieuw verband krijgt. Het meest tot de verbeelding spreekt Henk Duijn (Amsterdam). Duijn plakt foto's van hedendaagse

adonissen en vrouwenlijven in schilderijtjes uit de 17e, 18e eeuw. Zo onopvallend, dat je eerst voelt dat er wat mis is en dan pas zie je het. Dat subtiele ontbreekt bij de anderen. Zoals Rian van Seeters. Alleen in­ teressant is de foto, waarop rekjes zijn aan­ gebracht waaraan medaillons hangen met een uitsnede van het stukje foto op de achter­ grond. H aar ideeën zijn aardig, maar van ideeën alleen wordt kunst niet goed. Hoe ik ook keek, het werk was te slordig in elkaar gezet (met paperclipjes of gedeelde kartonnen achterkanten waarvan de streep het kunstwerk verstoorde) om te kunnen bekoren. [MM]

♦ leeuwen & Smeenk treden op 16 november om 15.00 uur 's middags op in de aula van de KUB. Met dit programma treden ze dit seizoen ook elders in het land op.

genoemd. Teeuwen en Smeenk intro­ duceren bovendien een nieuw woord 'de nifter': 'produkt van de verzorgingsstaat, het vuilnisbak­ kenras, [..] dat de soep van het Le­ ger des H eils over jouw stoepje braakt'. De sketches zijn doorspekt met theatrale, wilde armslagen en gei­ le bewegingen. Blues, jazz en funk met Engelse en Nederlandse tek­ sten verbinden de onsamenhan­ gende stroom absurditeiten. Staan

de heren aan het begin nog enigszins houterig op het sobere podium, gaandeweg de voorstelling vliegen ze letterlijk over het toneel, stor­ ten zich met potloden en ballonnen in het publiek en dansen mallotig synchroon. Ze bezingen de kille leegheid van Woensel­West, de or­ dinaire gesprekken in de friettent en de malaise van het Brabantse leven. In Elsevier zeiden Teeuwen en Smeenk over H eist: 'We zijn niet

^

FILM Filmtheater Louis, Louis Bouwmeesterpin 1 :

♦ 12 en 13­11 The comfort of strangers, scenario van Harold Pinter. Stel wil m Venetië romantiek hervinden, vindt vreemd stel met andere liefdesnormen (19.30 uur); ♦ 12 t / m 17­11 (beh. 15­11) Europa van Lars von Trier, hallucinatorische voorstelling van Duitsland en Europa na WOU (22.00 uur);

♦ 14 en 16­11 De ballade van Narayama van Imamura. Beroemde film over bergdorp waar ouderen op hun 70e moeten sterven (19.30 uur);

♦ 17 en 18­11 Possession van Zulawski. Vrouw in Berlijn heeft twee minaars: een man en een veelarmig monster (19.30 uur);

♦ 18­11

Teeuwen en Smeenk: choqueren als middel De onwetende bezoeker moet zich rotgeschrokken zijn. Een stortvloed van emoties variërend van seksis­ me, racisme tot manipulatie, wordt tijdens het cabaretprogramma Heist van het Eindhovense duo Teeuwen en Smeenk, over hem heen gegooid. 'Choqueren is geen doel, maar een middel om mensen te raken', zeggen de winnaars van het Rotterdamse Camerettenfesti­ val 1991 zelf over hun eerste avond­ vullende programma. Heist laat zich niet gemakkelijk in een hokje duwen. De flauwekul en sentimentaliteit tieren welig. Klas­ sieke cabaretelementen ­ muzika­ le melodramatische liedjes ­ wor­ den afgewisseld met gevloek, plat­ vloerse taal en absurde humor. De twee zeggen recht voor z'n raap wat iedereen weleens denkt, voelt of doet. Toch wordt het in de zaal muisstil als buitenlanders het on­ derwerp van gesprek worden. Mag ik hier wel om lachen, lijkt men te denken. 'Je zult mij niet horen zeg­ gen dat alle zwarten slecht zijn, maar ze zijn het wel!' verklaart Teeuwen stellig. H omo's, poten­ rammers, incestueuze vaders, uitkeringstrekkers, extreem rechts enHitlcr('HeilFrcdje', de manager van H eist) worden in één adem

van geweld is. Toch trekt regisseur Marco Belloc­ chio niet de conclusie dat de man door zijn n a t u u r ten onrechte slachtoffer wordt. Hij lijkt daaren­ tegen te willen zeggen dat er ook zonder geweld sprake kan zijn van verkrachting. Je zou de film kunnen zien als een wat langdradige bewijsvoering. Met die bewijsvoe­ ring ­ die overigens bestaat uit een knappe mengelmoes van feiten, uitgesproken gedachten, fanta­ sieën, prachtige vioolmuziek en mooie silhouetbeelden ­ geeft Bellocchio een hier en daar uitge­ kauwde aanzet tot discussie over een omstreden thema. [PC]

AGENDA

♦ La Condanna, dagelijks in Cmecitta, 22.15 uur

Goed kijken maakt nog geen kunst Open Dagen zijn uitermate ge­ schikt voor 'bijzondere' dingen als het eerste nummer van een bulle­ tin introduceren of een nieuwe ten­ toonstelling opzetten, liefst met thema. Deze twee activiteiten kleedden afgelopen zaterdag de Open Dag van de Kunstuitleen Tilburg aan. Deze Kunstuitleen is pas verhuisd naar NS­plein 16. H et nummer moet erbij gegeven worden, want geen mens zal aan de gevel kunnen zien dat in dit gebouw kunst huist. Toch vinden de liefhebbers hun weg. Als je door de huis­tuin­en­

krachting: door over kunst te pra­ Buiten de rechtszaal laat de kwes­ ten met een natuurlijke overtui­ tie hem niet los. Waarom zegt een gingskracht dwong hij mij tot seks vrouw ja terwijl ze nee bedoeld? Hij die ik niet gewild heb. raadpleegt de gevangene. De aan­ De openbaar aanklager probeert de klager ontdekt dat een man bij voor­ zaak rationeel te benaderen, maar baat al veroordeeld is omdat ­ hoe­ merkt dat dat onmogelijk is wan­ wel het de natuur van de man is, zijn neer hij zich in zijn requisitoir erectie te gebruiken ­ het binnen­ rechtvaardigt tegen­ dringen in een over de aangeklaagde. .^_^^ ^ ^ ^^ vrouw een vorm

Bijdragen: Pascalle Cappetti

bang de zwarte kant van mensen te tonen, we laten zien hoe de mens kan denken. De logica van een ra­ cist kan lachwekkend zijn. [..] We tasten grenzen af, omdat daar de spanning zit. Dat sommige mensen zich daaraan ergeren is prima, dan komt het tenminste aan. Saai mag het nooit zijn.' Dat is het dan ook niet. Zeker niet wanneer Teeuwen en Smeenk het publiek persoonlijk bij de act be­ trekken. 'De wereld zou zoveel mooier zijn, als u het niet zou ver­ pesten.' Introspectief beklagen ze zich over het publiek dat er niets van heeft gesnapt, op de verkeerde momenten heeft gelachen en de boodschap niet heeft begrepen. Een rode draad is niet te bekennen. De vaart en diversiteit smeden het programma echter aaneen tot een zeer geslaagd debuut. Lekker om de grofheid eens openlijk uitgesproken te krijgen. [PC]

My beautiful Laundrette van Stephen Frears, Gay Cinema. Rake typering van Engelse en Pakistaanse houding tegenover relatie tussen punker en Pakistani (22.00 uur). Toegang alle films 8,50 (CJP 7,00).

THEATER ♦ 13­11 Zaal Zestien, Carré 16, 20.30 uur: Heren op Zicht met hun nieuwste voorstelling 'Zangeres aangespoeld'. Ouderwets cabaret van de bovenste plank. Toegang 10,00.

♦ 13, 14 en 15­11 Jan van Besouwhuis, Thomas van Diessenstr 1 , Goirie, 20.30 uur (15­ 1 1 14.30 uur): Eenacters van Jeroen Brouwers en Peter van Straaten door het Tilburgse Amphiltheater. De enige uitvoeringen, toegang gratis.

♦ 16­11 Aula KUB, 15.00 uur: Teeuwen en Smeenk, cabaret i.v.m. lustrum (zie recensie). Toegang nog niet bekend.

TENTOONSTELLINGEN ♦ t / m 6­12 Kunstuitleen, NS­plein 16: Tentoonstelling Kunst Goed Bekeken (zie recensie). Toegang gratis. ♦ t / m 19­11 Foyer Aula KUB: Lustrumtentoonstelling OntgrIJzIng door Vergroening, werk van KUB­ medewerkers en studenten.

SELECTIE

LITERAIR PLAKKEN Wat is het nut van een aanplakbiljet vandaag de dag? Bijna zero. In de massa van affiches valt niets meer op. ledere organisator wil de goegemeente op de hoogte stellen van zijn/haar wereldbelangrijke gebeurtenis, een congres, een symposium, een concert, een lezmg. Zodat de concurrentie schaamteloze vormen aanneemt. Er wordt op de aanplakplaatsen, gerukt, getrokken, gecellotaped en overhangen dat het een lieve lust is. Bovenop een nieuwe activiteit kondigt zich alweer een nog verser evenement aan. Ook in KUB-lustrumland. Er kan volgende week gekozen worden uit een scala aan happenings. The Scene (zo goed als uitverkocht), een Gilzer Galaavond (er zijn nog lakeienjassen te huur), een trendy mediacongres (we kijken geen TV, we bestuderen TV), een academische lustrumzitting (eredoctoraten al bekend). En dan nog de Nacht (winnaar columnistenprijs nog niet bekend). De vormgeef jongens Knabbel & Babbel hebben goed werk afgeleverd. Klein maar fijn. Tilburg is redeljk goed voorzien van de plakkaten. We trekken zelf naar de hoofdstad om daar de Meijsing Route te doen. De kroegen in de Amsterdamse Grachtengordel waar onze vaderlandse schrijvertjes hun kwesties pappen en nathouden. Van het Rokin tot het Spui, van de Prinsengracht tot het Leidseplein. Van kunstenaarsloge Arti & Amicitae ('Wilt u de affiches netjes ophangen') tot Luxembourg (clean, geen plek), van Hoppe (een oudbruine wand vervuild) tot A t h e n a e u m Boekhandel (door de bomen het bos etc), van Schiller (tegen de piswand, buiten) tot Paradiso (bovenop een

concert), van Hotel Américain (bij de telefoon van meneer Mulish) tot de Roxy (privé-oproep aan Joost Zwagerman), van het Molenpad (tabé opera) tot het oudbollige De Pels (tussen de gordijnen). We zien T h e o van Gogh op de fiets (met kinderzitje) op het Spui. Met z'n onafscheidelijke zwarte Fassbinderjack. Theo is op een fietszadel minder dik dan verwacht ondanks dat de zichtbare vetrollen tussen broek en jas, die de kou moeten trotseren. Annemarie Grewel (met hondje) staat lichtelijk aangeschoten aan de tap in De Pieper (Prinsengracht). Zand op de vloer, diepbruin. Har-

digheidscomplex. Amsterdam here we come. En wat gaan die Amsterdammers doen? Wegblijven, hoofdzakelijk. Of bellen met de vraag: 'Kan ik een vrijkaartje kri)gen.' Als er in de provincie iets gebeurd zitten die Lieverdjes namelijk plots tout Ie monde bij een medium, m casu Het Promotieteam A'dam. Die grachtengordel kan de rode kaart krijgen. Overigens: uitgeverijen, wat een stelletje krentenkakkers. Vraag ze om te adverteren voor het festival waar hun auteurs optreden en het worden vrekken waar de honden geen brood van lusten. Neem Prometheus met in hun fonds Brusselmans. Kuitenbrouwer, Lanoye. Wat debiteert Mai) Spijkers op ons verzoek: 'Hebben we niet nodig, advertenties'. De arro. En Sontrop's Arbeiderspers wil geen stuiver investeren in Emma Brunt: 'Budget op.'Gelul. Uitgeverscombinatie Contact/Atlas/Veen met (Yvonpraten. Of over Eliot. [...] Ik heb ne Kroonenberg, Boudewijn behoefte aan een vrouw die me Büch, Rik Zaal, Theo van Gogh) geestelijk stimuleert. En ik ben belooft na veel trekken iets te bereid daar goed voor te betalen. Ik doen voor fl. 150,= maar stuurt wil geen vaste banden, ik wil een vervolgens niks op. De spaarpotsnelle intellectuele ervaring en dan ten. Querido wil voor datzelfde moet ze weggaan.' bedrag wel wat reclame maken Maar dit terzijde. voorgenomineerdeHugoBC. De Het houdt de tongen immer bezig, Bezige Bij tast met drie genomidat onderwerp. Nooit raakt men er neerden (Hofland, Sanders, over uitgesproken, altijd weer vaCampert) wat dieper in de buiriaties op datzelfde thema. Creatief del: fl. 350 in het toegangsboekmoet je wel zijn in deze wereld je en fl.l50 in de festivalkrant. Student A (man) ging op een avond Na veel trekken krijgt Diek iets met een studente naar bed. Dezelflosgeweekt van Agathon/Uniede avond ging dezelfde studente ook boek waar het boekje 'Op Oormet student B (man) naar bed, én, logspad' van Carrie is uitgegeom het verhaal compleet te maken, ven. Ook alleen omdat Diek daar ging dezelfde studente ook nog eens zelf ooit op de fondslijst stond. een keer met student C (ook man) En dat is het. We kunnen de flnaar bed. nanciële groeten krijgen uit Ze beschikten in totaal over twee noodlijdend uitgeversland. Ikzal condooms. En toch werd er veilig maar niet zeggen wat m'n progevreeën. Hoe kan dat? [MK] t e s t a n t s e oma zou zeggen Oplossingen vóói 19 novembei ('roomsche papen'). Aan één Eeuwige Antisemiet in columinleveren bij Univers, A16. Ondei nistenland hebben we voldoende goede en meest onginele inzende. dingen wordt een boekenbon van fl. 25,- verloot.

De duisternis treedt in. We bewerken nog enige zuilen. Ook pal voorhetCentraal Station kunnen toeristen en forenzen niet meer om De Nacht heen. Aan het einde van de rit botsen we bij het Paroolgebouw aan de Wibautstraat (waar we drie p l a k k a t e n posten voor Propria Cures en twee voor Theodor Holman: zou komen, komt niet, komt nu toch) op tegen Sytze van der Zee, hoofdredacteur. Zin in een forumpie? Bent u van die organisatie? Neen, geen tijd. Druk, erg druk. We hebben ons weer behoorlijk in de kijker laten kijken. Weg met het Tilburgse culturele minderwaar-

2?^^c7e^ mn de !A^ac^t

Deze universiteit kent in ieder geval niet veel gokkers. Alsof het bedrijven van wetenschap het spelen aan de fruitautomaat uitsluit. Terwijl er toch veel geld mee te verdienen valt. Het gokprobleem van week 8 valt met de nodige statistiek wel te verklaren - maar met het gezonde verstand komt men ook al een heel eind. De oplossing van R. Vossen ligt zó voor de hand dat we ons afvroegen waarom niet méér mensen daarzijn op gekomen. Observeerde verrichtingen van de man die de meeste winst maak, probeer zijn naam te achterhalen, bel op hem op met de mededeling dat zijn huis in de fik staat en neem zijn plaats achter het geldspuwende apparaat in.

opgericht na de schaatseuforie

Deze week geen wiskunde, geen speltheorie, geen logica. In Groningen heben twee studenten Bedrijfskunde een studentenescortebureau opgericht.Heelofficieel, ingeschreven bij de plaatselijke Kamer van Koophandel. Hun eigen vriendinnen mogen niet meedoen.

rond twee opeenvolgende

ries bar in de Spuistraat is nog gesloten. Die tent wordt dan ook, naar verluidt, gefrequenteerd door nachtbrakers als Henk Hofland, Jan Cremer, Wim T. Schippers en Peter van Straaten. We duwen twee plakkaten door de gleuf. Die verrekte Amsterdammers zullen ze wel in de prullenbak gooien. Vrouwen worden niet alleen geselecteerd op datgene waar ze altijd op geselecteerd worden, maar ook op hun IQ. Woody Allen heeft ooit eens een prachtig verhaal geschreven met De hoer van de academie als titel, ongetwijfeld een inspiratiebron voor de Groningse studentpooiers: 'Hij was dus zo'n knaap met een zwak voor ontwikkelde vrouwen.

e

^

en^e SCHILDPAD Ik leefde met die arme sukkel mee. Er waren waarschijnlijk heel wat kerels die net als hi j hunkerden naar een beetje intellectuele communicatie met het andere geslacht en bereid waren daar buitensporig voor te betalen, dacht ik.' En: 'Ik heb een schat van een vrouw, maar ze wil niet met me over Proust

«^/^^^ J ; ™ " J ^ ^ „

/p„,„.. ^ük van der Burgt]