1992 10 29

Weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant *

NIVERS

29 oktober 1992 jaargang 30

Een juridisch vacuüm dreigt doordat de Commissie Personeelsoverieg vorige week het vertrouwen In het College van Bestuur opzegde. Naar een uitweg wordt gezocht.

Woede en ongeloof over het plan van minister Ritzen om talenstu­ denten te laten studeren In het land waar de bestudeerde taal de voertaal is. En dat terwijl de KUB juist onderzocht of vreemde talen ook niet In het Tllburgse pakket thuishoren. Een verkleinde uitgave van bovenstaand beeld dat vooi de burelen van uitgeverij Audax te Gilze staat, zal uitgereikt worden als Columnistenprijs tijdens de N acht van de Columnist die in het kader van het KUB­lustrum op 20 november plaatsvindt. Er is wat beroering ontstaan: van de genodigde columnisten heeft Volkskrant­medewerker Rik Zaal zich teruggetrokken, hult Hugo Brandt Corstius zich in het vage ('Ik heb slechte ervaringen met literaire prijzen, zeker als ze van beneden de rivieren komen') en houdt N ieuwsblad­columnist Ed Schilders een slag om de arm, ondermeer omdat hij als vacantiewerker onheus door Audax zou zijn bejegend. [Foto: Erik van der Burgt]

Een soml}er klimaat heerst In literair Tilburg. Een kruisbestuiving tussen stad en universiteit zou meer dan welkom zijn. Studenten zouden dan wel wat actiever moeten worden.

Parel zonder kroon

Oud KUB­medewerker Jef van de Riet nieuwe secretaris van de universiteit 'Een ontzettend betrouwbare vent, een noeste werker die tot de kern doordringt en eentje die op hoog niveau z'n plaats weet'. F rans Teunissen, tegenwoordig voorzitter van liet Centrum voor Wetenschap en Levensbeschouwing kent de nieuwe secretaris van de universiteit Drs. J. Van de Riet (37) uit hoofde van zijn vroegere voorzitterschap van de universiteitsraad. Na vijfjaar bij de provincie Noord­Brabant gewerkt te hebben keert oud economie­student Van de Riet per 1 februari 1993 terug op het Tllburgse nest.

Wat betekent dat toch, die 'A' van gebouw A? Algemeen? of misschien Aula? Of toch Aego­ nomie? Een telefoontje naar de huishoudelijke dienst maakt een eind aan de verwarring. 'Die 'A', beste jongeman, dat is de eerste letter van het alfabet. Zo simpel is dat.' De KUB heeft in het verleden geen grote reputa­ tie opgebouwd, als het gaat om het geven van na­ m e n aan gebou­ wen en zalen: in de naamgeving met de letters van het alfabet valt nauwelijks enige lo­ gica te ontdekken. Maar als het aan Rob Hijmans, hoofd van de dienst Bouwzaken van de KUB, ligt gaat dat in de nabije toe­ komst veranderen: 'De discus­ sie over een concretere naamge­ ving van gebouwen is al zo oud, dat daar opwindende naamsve­ randeringen niet meer hoeven te worden verwacht. Anders is dat

echter bij de vier nieuwe afstu­ deerzalen, die zijn gevestigd in gebouw A.' Nu heten die zalen nog, naar goed gebruik, A 1271/ m A 130. Hijmans: 'Het is hele­ maal niet leuk als je afstudeert in een zaal die zo'n abstracte, nietszeggende naam draagt. We denken daarom al enige tijd aan het toekennen van echte namen aan deze zalen. Welke namen dat zijn? Daar zijn I we nog over aan

Fuji­;■ 2 a a i

Pieter Siebers De rode stropdas met het (oude| KUB­logo die de nieuwe secretaris van de universiteit Drs. Jef Van de Riet tijdens het gesprek draagt, verraadt dat hij geen onbekende is

De KUB beschikt over een prachtige collectie oude drukken en prenten. Probleem: wetenschappers op deze universiteit doen er zo weinig mee.

op de KUB. Hij draagt die stropdas weliswaar niet dagelijks ('ik wil niet ontkennen dat ik hem voor de gelegenheid uit de kast heb ge­

haald'), maar zijn verleden op de KUB springt zo in het oog, dat je gerust kunt spreken van een terug­ keer op het oude nest. Van de Riet, die het tijdens het ge­ sprek meerdere malen heeft over wij, was planningsmedewerker op de KUB, fungeerde in 1982 een jaar als griffier van de universiteit om daarna hoofd te worden van de afde­ ling Planning en B egroting. »^

^^^ brainstor­ men. Wellicht

krijgen de zalen de naam van een kunstenaar. De Corneille­zaal klinkt bijvoor­ beeld goed. Maar het kan ook zijn dat we de zalen gaan benoe­ men naar in Tilburg gevestigde bedrijven. Dan krijg je zoiets als de Fuji­zaal en de Interpolis­zaal. En als we er echt niet meer uitkomen, dan schrijven we ge­ woon een prijsvraag uit.' [BI^]

'Rechtszekerheid studenten üi gevaar zonder overgangsregeUng' Het Tilburgs Studenten Overleg wil dat minister Ritzen een overgangs­ regeling opneemt in zijn wet voor de tempobeurs en de 27­plusmaat­ regel. Gebeurt dat niet, dan komt de rechtszekerheid van studenten in het geding, zo meent de studen­ tenbond. TSO baseert zich op een eerder ar­ rest van de Hoge Raad. 'Voor de invoering van de Harmonisatiewet werd een proces gevoerd om een overgangsregeling af te dwingen. De rechter oordeelde dat hij niet bevoegd was de wet te toetsen aan de Grondwet, maar zei wel dat zon­

der een overgangsregeling de rechtszekerheid van studenten in het geding zou komen', zegt mr. P. Zoontjes, docent staats­ en be­ stuursrecht aan de KUB en adviseur van de juridische commissie van TSO die zich over de zaak buigt. Volgens Zoontjes schept dat juris­ prudentie. 'Ook nu zou het zo moeten zijn dat de wet al voorziet in een overgangsregeling', zegt hij. TSO is vast van plan de zaak aan te kaarten bij minister Ritzen. 'Stu­ denten weten niet waar ze aan toe zijn. De huidige lichting is begon­ nen in de oude situatie en heeft

daarop een planning gemaakt. Door de wet integraal ­ met onmiddellij­ ke ingang en voor iedereen geldend ­ in te voeren, wordt die planning in de war geschopt', zegt Martijn van Ent, voorzitter van de juridische commissie. Nieuwe gerechtelijke stappen on­ dernemen, heeft volgens Zoontjes echter weinig zin. 'De rechter zal opnieuw oordelen dat hij geen toetsingsrecht heeft. Het enige dat de studenten over blijft, is de mi­ nister er tijdens onderhandelingen over de wet mee te confrontereri.' [MS] ^

29 oktober 1992

^UNIVERS

INGEZONDEN Ingezonden brieven kunnen tot uiterlijk maandag 17.00 uur op de redactie (B 12) worden ingeleverd. De redactie behoudt zich het recht voor ingezonden brieven I n te korten.

Deeltijd Uit hoofde van emancipatiemede­ werkster s t u d e n t e n z a k e n me­ vrouw Sliedrecht ontving ik afgelo­ pen week een brief, gericht aan 'vrouwelijke s t u d e n t e n m de afstudeerfase', met daarin een uit­ nodiging voor deelname aan cursus­ sen en bijeenkomsten waarin de oriëntatie van academisch opge­ leide vrouwen op de arbeidsmarkt centraal staat. Op de als eerste ge­ noemde bijeenkomst van 19 no­

vember getiteld'Deeltijd­carrière?' wordt 'aan de hand van praktijkver­ halen van afgestudeerde KUB­vrou­ wen met elkaar gesproken over deeltijd­carrières'. Deze medede­ ling heeft mij gergerd. Vooropgesteld, ik onderschrijf de gedachte om studenten vroegtijdig te informeren over problematiek van deeltijdarbeid waarmee zij mogelijk straks te maken krijgen. Maar waarom moeten exclusief vrouwelijke studenten hierop wor­ den geattenteerd en hierover wor­ den voorgelicht? Ik begrijp dat de emancipatiewerk­ ster uitgaat van de praktijk, die uit­ wijst dat veel vrouwen kiezen voor deeltijdbanen. De deeltijdbanen die op dit moment worden gecreëerd, blijken voor een overgrote meerder­ heid door vrouwen te worden inge­ nomen. Maar is dat wel zo gewenst?

Het vraagteken achter 'Deeltijd­ carrière?' IS terecht: de afgelopen jaren bleek dat voor deeltijdwerkers amper werkelijke carrières m het verschiet liggen. Werkgevers geven deeltijdwerkers ­ de sexe even bui­ ten beschouwing gelaten ­ nog al­ tijd geen kans om door te schieten naar banen op een hoger niveau m organisaties, waar in de regel meer mogelijkheid is voor creatief en verantwoordelijk werk. Door de voorlichting o ver het feno­ meen deeltijdarbeid te richten op aankomende vrouwelijkeacademi­ ci wordt alleen maar het vrouwe­ lijk deel van de umversiteitsbevol­ king vertrouwd gemaakt met een toekomst met een deeltijd­'car­ rière'. Ten onrechte ontstaat het beeld dat deeltijdarbeid een vrou­ wenzaak en ­probleem is. Niet vrouwen, maar juist mannen

moeten worden gewezen op de mo­ gelijkheden en problematiek van deeltijdarbeid. Ik vermoed dat vrou­ wen uit een kennelijk 'natuurlijk' plichtsgevoel voor de opvoeding van kinderen toch wel hun weg vinden naar deeltijdbanen. Het blijkt dat jongere mannen nog steeds nauwelijks voelen voor wer­ ken m deeltijd. Inderdaad voorna­ melijk omdat zo'n baan de opbouw van een carrière ernstig beperkt. Afgezien van de veelal beroerde carrièrekansen die deeltijdwerkers wachten, vind ik dat uit principe alsnog 'mannelijke studenten m de afstudeerfase' zouden moeten wor­ den aangeschreven over de bijeen­ komst 'Deeltijd­camère?'. Of heeft de emancipatiewerkster zich erbij neergelegd dat van deze groep geen belangstelling valt te verwachten en het lobbyen m deze richting dus

zinloos IS ? Een gemiste kans op het gebied van de emancipatie van de man. Tenslotte: ga er niet automatisch van uit dat nu eenmaal 'de loopba­ nen van mannen en vrouwen vaak verschillend zi)n', zoals de brief vermeldde. Loes Elshof (Letteren)

UNIVERSITAIRE AGENDA VRIJDAG 30 OKTOBER Themamiddag JU VAT Aula KUB,

Congres­ 'Ned Vlaamse Academie V Management' KUB, SZ­17. ZATERDAG 3 1 OKTOBER Studiedag­ Gebruik Brabant Collec­ tie. KUB, AZ­116

MATSERTJES IVIatsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB. Mits de lengte de dertig woorden niet te boven gaat bedraagt de prijs vijf gulden. Tot zestig woorden kost een matsertje tien gulden. Berichten met een (para) commercieel karakter kosten 25 gulden en mogen niet meer dan dertig woorden bedragen. Maximaal twee matsertjes per activiteit.

FEEST MEE MET TAOP: Op 5 november vindt er een spetterend FSW­feest plaats in Noorderligt met een optreden van 'Cry for the Moon' Aanvang 22.00 uur, w k f 3,­, zaal f 4,­.

GEZOCHT?: Gekke, gezellige, geestdnftige, gevoeli­ ge, gemotiveerde, geraffineerde commis­ sieleden voor het organiseren van het MAKUB­congres 1993. Ben je 'marketing­ minded' kom dan naar de informatiemid­ dag donderdag 5 nov om 15.00 uur in X 4. Inl: 013­637646 (Mirja)

MERCURIUS: 1 1 November case study bij Procter & Gamble Introductie van Wash & Go Kos­ ten voor met­leden f 5,­ Inschrijving op kamer 0­51 of in de glazen gang.

STAPPEN:

INT.GEINTERESSEERDEN OPGE­ LET: Dinsdag 3 november organiseert VITE in de PUF een Amencan Party waarbij de Amenkaanse Presidentsverkiezingen ge­ volgd zullen worden Met band en caba­ ret Aanvang 2 1 30 uur Entree f 3,50. VITE­leden f 2,50.

BRANDBIER: Entertainment, wereldberoemde spre­ kers, hapjes, drankjes, het was er alle maal op het At your service' marketmg­ congres Durf JIJ de uitdaging aan dit te evenaren ' Alle 'inside­information' hierover krijg je donderdag 5 nov om 15.00 uur in X 4 of bel 0 1 3 ^ 3 7 6 4 6 (Mirja)

INTEGRAND?:

BARTON FINK:

Praktijkervaring'' Via Integrand'' Kom vrijdag 6 november naar de informatie­ middag in AZ 8, aanvang: 15.00 uur. Na afloop borrel!

Cinema presenteert 4 november om 20.00 uur 'Barton F ink', de in Cannes bekroonde film over een jonge toneel­ schrijver die naar Hollywood wordt ge­ haald. Begint als inktzwarte komedie, eindigt als horrorfilm. SZ­17, f 4 , ­ .

STAGE EN AFSTUDEREN: Op 10 november organiseert EF ACT een voorlichtingsdag voor mensen die binnen­ kort afstuderen of stage willen lopen Het vindt plaats in de aula en begint om 10 00 uur en eindigt om 13.00 uur. Voor meer infO' EF ACT, kamer 0­50, tel. 6 6 2 9 9 1 .

MERCURIUS: 12 November lezing over startende on­ dernemers door dhr Korremans, MKB­ adviseur bij de ABN­Amro in Tilburg Aan vang 15.00 uur in zaal CZ 1 1 1 .

KEUZEVAKVOORLICHTING: Op 12 en 13 november vinden deze door Efact georganiseerde voorlichtingen voor economen weer plaats Op 12 november voor Algemene/Sociale Economie in CZ 105 vanaf 13 00 uur. En op 13 novem­ ber voor Bedrijfseconomie vanaf 10.00 uur in de aula.

AMERIKAANS PRESIDENTSVERKIEZINGEN: Deze worden op dinsdag 3 november in de PUF gevolgd tijdens een groot Ameri­ kaans feest, georganiseerd door VITE Met optredens van een Amerikaanse band en een cabaretgroep Aanvang 21.30 uur Entree f 3,50, VITE­leden f 2,50 Betherei

BELGISCHE B IERAVOND?: Allee, madammekes en meneerkes' Zin in een ouderwetse Belgische bieravoond, kom dan woensdag 18 nov naar de themaborrel van AEGEE, om 2 1 OOu in Kandmsky, en vergeet met in Breuge­ liaanse (Belgische) stijl en/of kledij te komen!

PROPAEDEUSE­TENTAMENS: Er zijn nog enkele tentamenbundels ver­ krijgbaar op de Efact­kamer 0­50 voor l e jaarsstudenten economie. Op = op.

BARKRUKKEN: Te koop barkrukken, f 15,­ per stuk. Bel Jan 3 5 2 4 5 1 .

FISCALISTEN ALMANAK: Lid van de T F.V de Smeetsknng'? Ook dit jaar zal 'De Tilburgse F iscalisten Al­ manak' uitgegeven worden Lever daar­ om een pasfoto in met achterop vermeld je voor­ en achternaam Je kunt de pasfoto's in ons postvakje leggen in B­ 924 of je kunt ze opsturen naar (B 924) De Smeetknng, Warandelaan 2, 5037 AB Tilburg.

INTEGRAND: Een bedrijfsopdrachf Via Integrand'' Kom vrijdag 6 november naar de informatie­ middag in AZ 8, aanvang­ 15 00 uur Na afloop borrel'

AMERIKAANSE VERKIEZINGEN: 'Er zijn twee soorten politici: zij die hun taal gebruiken om hum gedachten te ver­ bergen en ZIJ die hun taal gebruiken om te verbergen dat zij geen gedachten heb­ ben' Hoe vaak bedoelen politieke leiders het tegengestelde van wat ze zeggen'' 3 November, PUF , discussie van 19 00­ 21.00 uur, daarna feest (entree 3,50, VITE leden f 2,50) met uitzending van de Amenkaanse verkiezingen op grootbeeld

Volslanke brunette, lange benen, lieve donkere ogen, paardestaart zoekt spor­ tieve ruiter m/v om mee te stappen, dra­ ven en galopperen. Zin in paardrijden? Bel TSR Cave Ne Cadas Te! 013­ 437736 Martijn of 013­638532 Andrea.

donk, Jan Vrijman, Iteke Weeda & Bemadette de Wit.

FSW­FEEST:

Presentatie in Aula: Kees Driebuis

Herinner je je het vonge F SW­F eesf De stnpper P Donderdag 5 November is het weer zover, van 22 00 tot 03 00 uur m het Noorderligt. De band is 'Cry for the moon' Voorverkoop 2, 3, 4 nov in ge­ bouw A en S. Kaartjes f 3,­ in voorverkoop, f 4,­ aan de kassa. Be There!

FSW­FEEST: Herinner je je het vorige F SW­F eest"? De stnpper. '' Donderdag 5 November is het weer zover, van 22 00 tot 03 00 uur in het Noorderligt De band is 'Cry for the moon' Voorverkoop 2, 3, 4 nov in ge­ bouw A en S. Kaartjes f 3,­ in voorver­ koop, f 4,­ aan de kassa. Be There!

7E HUNKY DOOLY PIANORECITAL: Frank Braley zal op woensdag 4 novem­ ber a.s. op stijlvolle wijze werken van Haydn, Schubert, Debussy en Rachma­ ninovtengehore brengen. Aanvang 20.15 uur, aula. ^ ..

—L

• ­■•^f­^­

1

RACHMANINOV?: De F ranse pianovirtuoos F rank Braley speelt woensdag 04 11.1992 om 20.15 uur in de aula Entree f 12,50, op ver­ toon van studenten­/collegekaart gratis.

EFACT­EXCURSIE: Op dinsdag 5 november reizen we af naar politiek Den Haag. waar het WAO­beleid van verschillende kanten zal worden toegelicht en bekntiseerd door o a. vier grote politieke partijen en het Mmistene van Sociale Zaken Voor inlichtingen en inschrijving kun je terecht op de Efact­ kamer 0­50.

FELICITATIE: Dispuut Shakespeare feliciteert het aan­ tstaand echtpaar Le Poutre­Otten

organiseert

DE NACHT VAN DE COLUMNIST UNIEK VERBAAL SPEKTAKEL D a t u m : vrijdag 20 n o v e m b e r 1992 A a n v a n g : 20.30 u u r . Plaats van handeling: Katholieke Universiteit B rabant, Tilburg, G e b o u w A E n t r e e : fl. 20,­ _ UNIVERS biedt haar lezers (stu­ denten & personeel) de mogelijk­ heid om voor fl. 12,50 dit festival te bezoeken De Nacht vindt plaats in het kader van het 13e lustrum van de KUB. Rond de 40 columnisten uit Neder­ land en Vlaanderen staan centraal in een zeven uur durend cultureel­ literair spektakel, dat de geschie­ denis zal ingaan als de Eerste Nacht van de Columnist Nog nooit zijn zoveel stukjesschnjvers, de sprin­ tende scribenten uit de media, te­ gelijk in de weer geweest. Het op­ dravende legioen columnisten zal declameren, debatteren, improvise­ ren, poneren, recenseren, kokette­ ren, imponeren, animeren, flane­ ren, inhaleren, amuseren door te provoceren dat het een lieve lust is. Nu reeds spraakmakend. Met ondermeer: Martin van Ame­ rongen, Johan Anthierens, Marrie Bekker, Jan B oelhouwer, Emma Brunt, Hans Bohm, Herman Brus­

selmans, B oudewijn B uch, Remco Campert, Game, Midas Dekkers, Dylan van Eijkeren, Ronald Giphart, Walter Goddijn, Jaap Goedegebuu­ re, Theo van Gogh, Annemarie Gre­ wel, Adriaan Jaeggi, Tim ICrabbé, Yvonne Kroonenberg, Jan Kuiten­ brouwer, Tom Lanoye, Philip Mecha­ nicus, Jan Mulder, Multatuli, Pieter Nieuwmt, Jacques Nouws, Karin Overmars, Derk Sauer, Ed Schilders, Casper Schoemaker, Karel Soudijn, Kick Stokhuyzen, Hugo Verdaas­

In vier zalen wordt de toeschouwer zoet gehouden met voordrachten, panels, interviews, open podium, variété, theater, performance, dan­ sen, swingen én . er zal een nieu­ we literaire prijs worden uitge­ reikt: de Audax Columnistenpnjs ter waarde van 15.000,­. De jury o.l.v. Gerrit Jan Wolffenspergerzal de winnaar tijdens De Nacht bekendmaken.Alle zes genomi­ neerden zijn gemviteerd (B randt Corstius, B runt, Campert, Hof­ land, Sanders & Vrijman) Kortingskaarten zijn vanaf 3 no­ vember verkrijgbaar bij KRIS­ boekwinkel IKUB , C 79, begane grond, noordzijde) tegen inlevering van deze bon Kortingskaarten kunnen ook gekocht worden bij de Nacht­stand m de hal van gebouw B op 6 en 9 november. Let op: voor deze Univers­actie is een gelimi­ teerd aantal kaarten beschikbaar. Inlichtingen: Stichting Fenomeen­ Nacht van de Columnist, Postbus 10354, 5000 J J Tilburg, 013­ 662500.

I Tegen inlevering van deze Univers­bon ontvang ik een toegangsbe­ 1 I wijs voor DE NACHT VAN DE COLUMNIST van fl 20,­voor fl. , ■ 12,50. I

I

I

I NAAM:

I

I ADRES:

■

I POSTCODE/PLAATS:

|

I TELEFOON:

|

k — — — . . ­ .

^

— — i ­ _ _ _ _ _ _

— . _ . J

MAANDAG 2 NOVEMBER Promotie drs. P J G M. Nieuwmt Promotor prof.dr H.C. van Riemsdijk Titel proefschrift. 'On conditionals A study of conditional sentences in english and dutch'. Aula KUB, 16.15 uur. DINSDAG 3 NOVEMBER Bedrijfspresentatie Efact. KUB, foyer. WOENSDAG 4 NOVEMBER Pianorecital (Dispuut Hunky Dooly). Aula KUB, 20 15 uur. DONDERDAG 5 NOVEMBER Studium Génerale­programma over reukengeur DanstheaterCatomet 'Parrefum' en Interviews met ir. A. Peterse (Testcentrum voor Sierge­ w a s s e n , Lisse en Anita Spruit {geurconsultant). Gespreksleider. Jan Boelhouwer. Aula KUB, 13 00 15 00 uur. VRIJDAG 6 NOVEMBER Promotie mr. D. van der Landen. Promotor prof.mr M S Groenhuij­ sen Titel proefschnft 'Het onder­ scheid tussen straten maatregel in hetstrafrecht'.AulaKUB,14 15uur Inaugurale rede prof dr A J. de Zeeuw. Aula KUB, 16.15 uur

UNIVERS ttlburgs universiteitsblad REDACTIE pieter siebers hoofdredacteur ai nnichel knapen gerard rutten angela van schendel assistente VORMGEVING g e r t j a n bloemers MEDEWERKERS mark van a s s e n , ilona bastiaanse pascatle cappetti dylan van eijkeren roland enthoven bert heffels monique mulder bart padberg m a u n t s sep l a u r e n t j a n van der westen REDACTIERAAD drs j roebroek voorzitter a esmeijer prof dr ir a kapteyn p van kolverschoten drs e poppeliers f t e u n i s s e n , d wijsbroek, mr p zoontjens, f allers, maurice ackermans adviseur FOTO rien siers enk van der burgt j o k e backx ADVERTENTIES angela van schendel kamer a 1 7 , tel (66) 2 2 7 7 OFFICIËLE MEDEDELINGEN afd pers en voorlichting kamer b 1 0 tel (66) 2 0 0 1 KOPIJ alle kopij moet uiterlijk op donderdag 1 2 0 0 uur in de week voor het verschijnen in het bezit van de redactie zijn REDACTIE ADRES/ADVERTENTIES warandeiaan 2 5 0 3 7 ab tilburg telefoon 6 6 2 9 2 6 en 6 6 2 5 0 6 intern 2 2 7 7 en 2 5 0 6 kamer a 1 5 t / m a 1 8 fax nr 6 3 0 1 4 5 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger onderwijs persbureau hop waarbij verder aangesloten ad valvas vu amsterdam cursor emdhoven delta delft, folia uv amsterdam, ku nieuws nijmegen mare leiden observant maastncht, u blad utrecht, uk groningen en universiteitsblad twente REDACTIE HOP frank s t e e n k a m p , pieter evelein DRUK drukkerij de j o n g baarie nassau ABONNEMENTEN Studenten f 1 5 , per j a a r g a n g voor niet universiteitsleden f 4 0 ,

29 oktober 1992

UNIVERS

Studentenfractie komt op voor recidivisten in SGO De propedeuse­rechtenstudent 'oude stijl' raakt bekneld tussen het Studentgericht Onderwijs (SGO) en het te halen propedeusediploma. Dat zei de studentenfractie TSO vorige week donderdag in de rond­ vraag tijdens de verder besloten uni­ versiteitsraad. TSO waarschuwde voor een afbrokkeling van de rechts­ positie van de recidivisten en vroeg het college maatregelen te nemen. TSO haalde het fictieve voorbeeld aan van ene Greetje, vorig jaar be­ gonnenmethaar rechtenstudie. Ze hoeft nog maar enkele vakken van het propedeuseprogramma te ha­ len, waaronder Inleiding tot de rechtswetenschap A. Slechts een keer in de twee weken kan ze 45

minuten college in dit vak volgen en in december mag ze haar tenta­ men herkansen. Een eventuele tweede herkansing volgt pas een jaar later omdat Greetje nu in het SGO­programma valt. Tegen die tijd is haar inschrijvingsduur voor de propedeuse verlopen. Studieadviseur L. van Wijk zegt dat de constatering klopt maar vindt het verder geen probleem. 'De meeste studenten adviseren wij dan om door zelfstudie het vak te bestu­ deren en het tentamen dan in juni te doen in plaats van in december. Dat kan omdat de stof in het SGO nagenoeg hetzelfde is dan voor­ heen.' [VC]

Nieuw onderwij sraam­ plan moet meer letterenstudenten trekken De Faculteitsraad Letteren heeft met het goedkeuren van een nieuw Raamplan Onderwijs een belangrij­ ke stap gezet in het streven de con­ tinuïteit van de faculteit te waar­ borgen. Door de veel te lage studen­ tenaantallen krijgt de letterenfacul­ teit in het nieuwe verdeelmodel van KUB te weinig geld toebedeeld. Hierdoor kijkt zij de komende ja­ ren tegen een aanzienlijk begro­ tingstekort aan. Om meer geld te krijgen, moeten er dus meer studen­ ten komen. In een poging de studie voor aankomende studenten aan­ trekkelijker en veelzijdiger te ma­ ken, heeft de Commissie Imple­ mentatie Raamplan Onderwijs (GIRO) onder voorzitterschap van Harry Bunt een voorstel gedaan tot de inrichting van een nieuw basis­

curriculum. De belangrijkste ver­ anderingen ten opzichte van het bestaande curriculum zijn dat de eerste drie semesters zi)n opgezet volgens een tweestromen­model (Informatie en Cultuur), de eerste drie semesters voor alle studenten gelijk zijn en dat het taalvaardig­ heidsonderwijs in belangrijke mate geïntegreerd wordt in het overige onderwij s. Verder heeft de faculteit, om een beter beeld te krijgen van de behoeften onder aankomende studenten, het Instituut voor Ar­ beidsvraagstukken van de KUB (IVA) opdracht gegeven een markt­ onderzoek uit te voeren onder leer­ lingen van zes VWO en school­ decanen. De uitkomsten worden binnenkort verwacht. [MvA]

Budget diensten mogelijk aangepast aan eerste en derde geldstroom De budgetten van de diensten kun­ nen worden aangepast aan de hoog­ te van de eerste en derde geld­ stroom. Loopt de financiering van­ uit het ministerie op of stijgen de inkomsten door meer contrac­ tresearch, dan zou het totale bud­ get van de diensten ook omhoog (en in het andere geval omlaag) kunnen gaan. Dat stelt de Projectgroep Va­ riabilisering van de KUB in een eerste rapportage. Tot op heden krijgen de diensten een vast bedrag toegekend, ongeacht de studenten­ aantallen en andere bronnen van inkomsten. Tijdens de discussies over het intern verdeelmodel (dat

de inkomsten van de KUB over de faculteiten verdeelt op basis van een aantal criteria) is gevraagd of de budgetten van de diensten ook 'va­ riabel' gemaakt kunnen worden. Datblijktvolgensde werkgroep dus te kunnen. Maar de criteria die voor de faculteiten gelden, zoals aantal­ len studenten, diploma's en promo­ ties, gaan voor de diensten niet zozeer op. Daarom stelt de project­ groep voor om de hoogte van het totale dienstenbudget voor een deel af te laten hangen van de inkomsten uit de eerste en derde geldstroom. [GR]

Economie voor Russen De KUB w e r k t samen met de Staatsuniversiteit van Moskou aan het opzetten van een Tilburgse economie­opleiding voor jonge Russische studenten. Doel van het op te richten University Centre of Market Economics is de Russen kennis te laten nemen van de mo­ derne markteconomie en hen te onderwijzen in economische ontwikkelingen. 'De Russische studenten zijn jaren­ lang verstoken gebleven van de laat­ ste ontwikkelingen op economisch

gebied', zegt prof. dr. A. de Zeeuw. 'Daarom willen zij bijvoorbeeld ook een basiscursus met vakken als micro­ en macro­economie.' Voor de KUB zelf zitten er ook belangrij­ ke voordelen aan het project, aldus De Zeeuw. 'Die hele transitiepro­ blematiek, het overschakelen van een plan­ naar een markteconomie. Daarover kunnen we veel prakti­ sche informatie krijgen van de Russische studenten. Ik hoop dat we daar onze mensen voor kunnen interesseren.' [MS]

♦ De studentenprotesten tegen diverse plannen van minister Ritzen waren deze VKeek nog mild. Wellicht VKordt het binnenkort virat levendiger, zoals in 1991 toen in Den Haag werd gedemonstreerd. [Foto; Bram den Hollander]

Op diverse plaatsen in N ederland is deze week geprotesteerd tegen de bezuinigingsplannen van minister Ritzen (onderwijs). De actieweek wordt vrijdag 30 oktober besloten met een massale demonstratie in Utrecht. Op de KUB haalde de stu­ dentenfractie TSO handtekenin­ gen op tegen de tempobeurs en Utrechtse studenten probeerden minister Ritzen maandagmiddag tevergeefs een zweepje aan te bie­ den tijdens een debat over die tempobeurs. Het debat was dooi het Interuniversitair Studenten Overleg georganiseerd. Een dagla­ terhingen studenten in Utrecht een

Studentenprotest: van fakkeloptocht tot massacollege spandoek met de tekst 'Dom be­ leid' op aan de Domkerk. Ook eldersginghet rustig toe. Zo'n vijftien studenten bezetten dinsda­ gochtend het congresgebouw van de Katholieke Universiteit N ijme­ gen. Hoofddoel van de actie was overigens te protesteren tegen de plannen om de bestuursstructuur in Nijmegen ingrijpendte verande­ ren. De studenten verlieten het gebouw 's middags weer. Tijdens de bezetting konden promoties ongehinderd doorgaan. In Delft wordt donderdag 29 okto­ ber, een fakkeloptocht gehouden. De tocht wordt afgesloten met een

toespraak van onder anderen Maar­ ten van Poelgeest, ex­voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb). DeLSVbhooptvrijdagmid­ dag minstens 3000 studenten aan te treffen bij een demonstratie op het Smakkelaarsveld in Utrecht. De studenten krijgen een massa­ college op het plein Lepelenburg, waar het protest wordt voortgezet. De studenten demonstreren tegen de invoering van de tempobeurs, de verhoging van het collegegeld voor 27­plussers en beperking van de doorstroming van mbo naar hbo. [PE/HOP]

Commotie over sponsoring bij studentenvereniging Efact Geen studentenactiviteit of er komt wel een sponsor aan te pas. IVlaar bij sommigen lijkt het erop alsof het binnenhalen van geld belangrijker is dan het organiseren van lezingen of excursies. Dat vinden tenminste sommige leden van economenvereniging Efact. Die vragen zich af of de huidige wijze van sponsorwerving haar doel niet voorbij schiet. De opkomst van de calculerende economie­student. 'Binnen Efact heerst een doorge­ schoten bedrijfsmatige cultuur­ met­een­bijsmaak', schrijven vier leden van Efact in een open brief aan het bestuur van de economenver­ eniging. De brief is afgedrukt in het jongste nummer van het vereni­ gingsblad Defacto. Daarin bekriti­ seert het viertal de 'bedrijfseco­ nomencultuur' die er binnen de vereniging ­ die 2200 leden telt ­ zou heersen. Met de ingezonden brief zwengelen de vier een fundamentele discussie aan. Sponsoring van allerlei activi­ teiten is volgens hen een doel op zich geworden. De vereniging is 'veel te commercieel', een strate­ gie die naast financiële consequen­ ties ook tot gevolg heeft dat be­ drijven kunnen participeren in be­ paalde activiteiten van Efact. Daar­ naast zou het bestuur een ongebrei­ delde groei van het aantal leden nastreven. De vereniging zou uit­ eindelijk ten onder gaan aan haar eigen succes: veel (tientjes­)leden kosten meer dan ze opbrengen.

Alleen al op het produceren van de vier jaarlijkse Defacto's, die alle leden krijgen, legt de vereniging zes gulden per lid toe. B ovendien, zo vreest het viertal, worden de stu­ denten alleen maar lid omdat ze dan korting krijgen bij de boekeninkoop en op tentamenbundels. 'Zij wor­ den later vast goede economen', aldus de wat cynische briefschrij­ vers. De controverse tussen het bestuur en leden met een sociaal­economi­ sche achtergrond is een oude, zegt Ghristiaan Krouwels, een van de opstellers van de brief. Efact zou er vooral zijn voor de bedrijfsecono­ men. Sociaal­economische vak­ broeders zijn binnen Efact minder actief, wat weer gevolgen heeft voor de samenstelling van de activitei­ tenkalender,­ deze is vooral interes­ sant voor bedrijfseconomen. Af en toe zijn er wel excursies naar instel­ lingen die aantrekkelijk zijn voor de sociaal­economen, maar dat is volgens Krouwels een soort pleis­ ter op de wonde. Het is in ieder geval

te weinigvoor de sociaal­economen om zich bij de vereniging thuis te voelen. Vandaar dat er door hen wel intern nagedacht is om de vereniging massaal de rug toe te keren, maar het oprichten van een eigen club zit er volgens Krouwels voorlopig niet in. De briefschrijvers zijn allen zesdejaars en zien geen mogelijkhe­ denmeer voor een dergelijkemove. Dat laten ze over aan de meer jon­ gere studenten. Het Efact­bestuur, dat 'hun integri­ teit en public tot gruis vermalen ziet', reageert enigszins veront­ waardigd op de ingezonden brief. In een schriftelijke reactie, waarin het bestuur de opstellers van het stuk omschrijft als 'idealisten', vragen de Efact­bestuurderen zich af wat er nou precies mis is met sponsoring. Eigenlijk niets, stelt voorzitter Marcel van den Broek. 'Dat geld heb je gewoon nodig om activiteiten te financieren. En het tonen van de vlag van de hoofdsponsor bij het optreden van Jules Decider hoort daar gewoon bij. Maar verder heb­ ben de sponsors geen enkele invloed op datgene wat de economenvereni­ ging onderneemt.' Met andere woorden: De gedachte dat sponsors een wel heel dikke vinger in de pap hebben is volgens Van den B roek niet huist: Efact laat zich niet pro­ stitueren door het bedrijfsleven. [MK]

29 oktober 1992

^UNIVERSlïl­

Onderzoek moet duidelijker aansluiten op 'vraag' Onderzoeksinstituten op vele terreinen kunnen de komende tijd rekenen op bemoeienis van minister Ritzen en een groep wijze mannen over de accenten in liun onderzoek. Dat werd dinsdag duidelijk bij de presentatie van het rapport 'Kompas en kijker; kader voor verkenningen van wetenscliap en teciinologie'. Ook universiteiten moeten bij liun onderzoek de venwaclite 'maat­ schappelijke vaag' laten meewegen, of het nu gaat om onderzoek in klassieke talen of om micro­elektronica. Frank Steenkamp/HOP Over micro­elektronica heeft de pas in mei ingestelde Overlegcom­ missie Verkenningen (OCV) een duideli j ke mening. Er ligt nu teveel nadruk op de produktie van chips en te weinig op de toepassing ervan. Niet alleen is het eerste soort onder­ zoek peperduur, ook de behoefte van bedrijven eraan is afgenomen. De commissie wil meer interdis­ ciplinair toepassingsonderzoek en zal de mogelijkheden hiervan mis­ schien zelf nog verder verkennen. Dit standpunt ­ dat in januari 1991 ­ ook al door een Engels adviseur­ steam was verkondigd ­ kon wel eens het emd gaan betekenen van het pas recent voor 80 mil joen opge­ zette Delftse chipslab Dimes.

leek dinsdag dan ook dat de com­ missie nog vier jaar mag voortgaan op de ingeslagen weg. Toch zou de teneur van de bijeenkomst univer­ sitaire onderzoeksleiders een beet­ je onrustig moeten maken. Want minister Ritzen maakte dinsdag duidelijk dat wat hem betreft het wetenschapsbeleid nu een belang­ rijke koerswijziging beleeft. Veel onderzoekers merken het nog niet, maar de politiek begint weten­ schapsbeleid weer belangrijk te vinden. En, inderdaad: dat gaat ook betekenen dat het universitaire onderzoek meer onderwerp van sturing wordt. Naast kwaliteit

Ook over de meer algemene rich­ ting van het wetenschapsbeleid zal de komende twee maanden meer duidelijk worden. Zelf betoogde minister Ritzen dinsdag dat de po­ litiek het wetenschapsbeleid meer wil 'verbinden' met het technolo­ gie­ en het industriebeleid. En ook de OCV heeft zijn eerste rapport nogal sterk doordrenkt van econo­ misch denken. Tot leidend begin­ sel wordt de klant­producent­rela­ tie verklaard. Maar met een zeer ruime uitwerking van dat principe vangt de commissie een deel van de voorspelbare kritiek weg. 'Waarom doen wij )uist dit onderzoek in Nederland?' zou volgens Becker c.s. de vraag bij alle onder­ zoeksbeleid m o e t e n zijn. Die vraag wordt ui­ teraard gesteld bij toege­ paste gebieden als het energie­, transport­ en milieu­onderzoek, of de personeels­ wetenschappen. Maar volgens de commissie kan men hem ook stel­ len bij meer fundamenteel onder­ zoek. Zowel de kwaliteit van het onderzoek, de internationale posi­ tie ervan, als de te verwachten kennisbehoefte moeten dan crite­ riumzijn. Als hulpmiddel voor een toekomstige wetenschapspolitiek heeft de OCV ook het idee van toekomstscenario's van stal ge­ haald. Samen met het Centraal Planbureau worden de komende tijd drie CPB ­scenario's waarin vooral de economische machtscen­ tra verschillend komen te liggen, uitgewerkt voor wetenschap en technologie. Ook daar zal de kunst zijn, de toekomst niet louter in economische termen te definiëren.

Klant­producent­relatie wordt tot leidend beginsel verklaard

En wat hebben bijvoor­ beeld klassieke talen met maatschappelijke vraag te maken? Daarop heeft de OCV een minder pasklaar antwoord, zo blijkt uit de passage over de 'geesteswetenschappen'. Toch stelt ze dat ook bi) deze vak­ ken 'de klant­produktrelatie veel sterker is dan veelal wordt aange­ nomen'. Ze meent dat het onder­ zoek geen gebrek aan ideeën en inspiratie kent; wel raakt het in de knel door bezuinigingen en de trek van studenten naar modieuze stu­ dies. Om die trend te keren, moet het nu £ van de alfa­disciplines voor wetenschap en maatschappij beter duidelijk gemaakt worden. De com­ missie gaat daarover een aantal werkconferenties organiseren. Op nog vijftien andere terreinen ­ van c h e m i e tot personeels­ wetenschappen ­ doet de commis­ sie uitspraken. De meeste vatten vooral eerdere adviezen samen en geven aan dat er nog zaken uitge­ zocht en ­gedebatteerd moeten worden. Het belangrijkste nieuws van de bijeenkomst in Zoetermeer

moet ook het maatschappelijk be­ lang van onderzoek meer 'richting­ gevend' worden, is het motto van de bewindsman. Wat Ritzen precies voor sturende plannen heeft, zal hij in december aangeven in de eerste aflevering van een voortaan vj^rjaarlijks strate­ gisch beleidsdocument voor het nationale wetenschapsbeleid. Pas daarna kan duidelijker worden of er voor het universitaire onderzoek werkelijk iets verandert. Voor zijn sturende uitspraken in december heeft Ritzen nog maar beperkt hou­ vast aan het rapport van de commis­ sie­Becker. Maar hij staat niet he­ lemaal met lege handen. Al was het maar omdat de OCV een aantal adviezen van anderen opsomt waar­ over de minister nu eens knopen moet doorhakken. Die onderwer­ pen zijn: onderzoek aan chronische aandoeningen, milieu­economisch onderzoek, micro­elektronica, materiaalonderzoek, godgeleerd­ heid en klassieke talen.

♦ Wetenschappers zouden zich ­ ongeacht de discipline ­ van minister Ritzen meer moeten richten op de markt. [Foto: Rien Siers]

♦ Wie binnenkort een overbezet steunpunt belt, wordt automatisch elders in den lande geholpen. [F oto: Rien Siers[

Steunpunten worden beter bereikbaar De steunpunten studiefinanciering worden beter bereikbaar, zo heeft de Informatiseringsbank toege­ zegd. De ingebruikname van een automatisch doorschakelsysteem was onlangs de eerste stap. De stu­ dent die naar een overbezet steun­ punt belt, wordt voortaan doorver­ bonden met een rustiger steunpunt elders in Nederland. Volgens een meting van de Informatiserings­ bank (IB) heeft een proeffase bewe­ zen dat het systeem de bereikbaar­ heid aanzienlijk vergroot. Binnen afzienbare termijn kunnen studenten tussen negen en vijf naar één van de 25 steunpunten bellen voor informatie over studiefinan­ ciering. Nu is dat dagelijks slechts gedurende vijf uur. Wie buiten openingstijdenbelt, hoort een band­ je met algemene informatie. De

Rectificatie In het interview met WD­ka­ merlid Jan Franssen (Univers van 22 oktober) is ten onrechte beweerd dat Franssen in geen enkele vorm een eigen voorstel voor de bestuursstructuur in het hoger onderwijs heeft gedaan. Bij de behandeling in de Tweede

steunpunten worden jaarlijks een miljoen keer gebeld. De IB wil dat in de toekomst elke student binnen 24 uur een antwoord op z'n vraag krijgt. Kan het steunpunt dat niet geven, dan moet de IB dat (via het steunpunt) doen, zo maakte C. Barnhoorn, hoofddirecteur van de IB, afgelopen zaterdag in Amers­ foort bekend. B arnhoorn sprak bij de viering van het eerste jubileum van de steunpunten. Bij die gelegenheid zei minister Ritzen dat de invoering van de studiefinanciering in 1986 een zwarte bladzijde was in de geschie­ denis van de onderwi)swetgeving. Hi) doelde op de chaos die destijds ontstond omdat minister Deetman het stelsel te snel had ingevoerd. [PE/HOP]

Kamer van de Wet op het Hoger onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek, in februari 1992, had Franssen een aantal concrete wijzigingsvoorstellen klaarlig­ gen, die hi) bij amendement had willen indienen. Daar zag hij echter vanaf na bezwaren van andere fracties. [Red.]

Enquête: 'Studie is vaak te licht'. Een telefonische enquête van stu­ dentenbonden in Leiden, Utrecht en Enschede heeft verrassende re­ sultaten opgeleverd. Op het eerste gezicht vinden de studenten het­ zelfde als de bonden: ze zijn in gro­ te meerderheid tegen de tempo­ beurs. Bij andere vragen houden ze zich minder aan de vaste schema's. Velen vinden hun studie te makke­ lij k. En maar liefst de helft ziet heil m meer selectie en studentenstops. De enquête, bedoeld als aanzet van een woensdag in Enschede begon­ nen debattencampagne tussen studenten en minister Ritzen, had maar een beperkte omvang. Ver­ spreid over vijf onderwijsin­ stellingen (drie W.O. en twee HBO) werden 402 studenten telefonisch ondervraagd ­ door leden van de plaatselijke studentenbond en de Jonge Socialisten. Welke invloed de vraagstellers hebben gehad, valt niet precies te bepalen. Zelf legde de organisatie van de' 10­ stedencampagne' in een persbe­ richt vooral nadruk op het resultaat dat tweederde van de onder­ vraagden het onmogeliik vindt om binnen vijf jaar de studie af te ron­ den en tegen de tempobeurs is. Maar die onmogelijkheid moet

men met een korrel zout nemen: gevraagd is, of studenten vijf jaar een redelijke termijn vinden. Tweederde van hen zei tegen de studentenbonder van niet. Verrassender, gezien de achter­ grond van de enquête, is een aantal andere resultaten. Men vindt het onderwijs vaker te makkelijk dan te moeilijk (23 tegen 8 procent). Bij sociale studies vindt zelfs 40 pro­ cent de studie te licht. Bij dezelfde studies plus rechten zou het aantal contacturen te laag zijn. Deze stu­ denten willen dus meer les. Bij de exacte studies geldt eerder het omgekeerde. Het meest opvallend is de mening over massaliteit en selectie. 46 pro­ cent vindt het onderwijs te massaal. 51 procent denkt dat strengere se­ lectie het onderwijs zal verbeteren en de meesten van hen willen die selectie ook bij de eigen studie. Ook denkt 54 procent dat door een stu­ dentenstop voor bepaalde studies de kans op een baan toeneemt; ruim de helft van hen ziet ook iets in deze maatregel bij de eigen studie. [FS/ HOP]

29 oktober 1992

HUNIVERSl;!­

CPO bungelt in juridisch niemandsland Met het opschorten van het overleg met het College van Bestuur heeft de CPO naar een zwaar middel gegrepen. Ze heeft zich zelfs In een grijs gebied buiten de universitaire regelgeving gema­ noeuvreerd. Het Reglement CPO kent namelijk geen vangnet voor de situatie die ontstaat als de CPO het overleg opschort. De vraag rijst of de fractievoorzitters zich wel ten volle bewust waren van de eventuele consequenties van hun daad, toen ze hem stelden. Rien Jans Meende deCPOdathet College van Bestuur geen besluiten kan nemen zonder instemming van de CPO, in de praktijk pakt dat anders uit. Het CvB kan gewoon doorgaan met be­ sluitvorming en het treffen van maatregelen, want de CPO heeft zichzelf buitengesloten. DeCPO is namelij k een adviesorgaan, dat haar recht om gehoord te worden ver­ speelt op het moment dat ze geen advies wenst te geven. En dat is nu het geval, meent mr. F. van Spaen­ donck, jurist en secretaris ad inte­ rim van de KUB. Hij vraagt zich af of de CPO niet beter een ander middel had kunnen kiezen om haar ongenoegen duidelijk te maken. Volgens Van Spaendonck waren er legio minder vergaande moge­ lijkheden voorhanden, zoals het structureel afkeuren van besluiten van het CvB. Van Spaendonck: 'Natuurlijk heeft de CPO al eens eerder aan het CvB laten weten ontevreden te zijn over de manier waarop ze zich door het college behandelt voelt. B lijkbaar hebben ze dit keer een zeer krach­ tig signaal willen geven.' Van Spaendonck geeft toe dat de CPO daarin is geslaagd. Hij gaat er ove­ rigens van uit dat college en CPO elkaar wel weer zullen vinden, maar juridisch is over deze kwes­ tie niets geregeld.

De CPO wil zich serieus beraden over de manier waarop het CvB met de inspraak van de CPO omgaat. 'Het CvB neemt de CPO niet se­ rieus, keer op keer', meent Hervé Thijssen, die lid is van de CFO­f rac­ tie in de CPO. De CPO­fractics komen deze week bij elkaar om te beslissen over hoe ze nu verder gaan handelen om uit de impasse te komen. Wat er nu juridisch allemaal kan en moet gebeuren, weet Van Spaen­ donck ook niet. Er bestaat wel een adviescommissie voor geschillen tussen CvB en CPO, maar die is alleen bevoegd uitspraken te doen over inhoudelijke geschillen, niet over een competentiestrijd zoals die nu speelt. Deze adviescommissie heeft in het verleden een uitspraak gedaan over een kwestie o ver het onderbrengen van aio's op de KUB. 'Maar offici­ eel was die adviescommissie daar­ toe niet bevoegd', zegt Van Spaen­ donck, 'de CPO heeft toen de vraag laten voorleggen over de bevoegd­ heid van de dienstraad FEW in die kwestie. De adviescommissie heeft vervolgens uitspraak gedaan.' Volgens Van Spaendonck is tijdens de laatste vergadering een onzuive­ re discussie ontstaan over de werk­ wijze van het CvB inzake het OC. Van Spaendonck: 'De CPO wordt pas gehoord op het moment dat er maatregelen worden getroffen. In de OC­kwestie heeft het CvB nog

alleen maar de intentie uitgespro­ ken dat het wil gaan reorganiseren, dus hoeft de CPO nog niet betrok­ ken te zijn bij de besluitvorming. Dat komt pas in een later stadium.' De CPO heeft gevraagd het advies­ college uitspraak te laten doen over het feit dat zij niet zijn betrokken bij de besluitvorming over de reorganisatie van het OC. Het CvB wees dat van de hand, omdat die vraag volgens het CvB niet aan de orde was. 'Wat je je ook zou kunnen voorstel­ len, is dat de CPO naar de burgerlij­ ke rechter stapt en daar op straffe van een flinke dwangsom het col­ lege van bestuur verbiedt besluiten uit te voeren waar het CPO geen instemming aan heeft verleend', oppert Van Spaendonck als fictie­ ve mogelijkheid voor het geval de CPO niet tijdig uit haar interne crisis weet te komen. Ook Monique van Fessem, juri­ disch medewerker van de KUB , denkt dat er nog wel andere moge­ lijkheden waren geweest voor de CPO om uiting te geven aan het ongenoegen. Bijvoorbeeld door niet langer in te stemmen met beslui­ ten van het CvB. Volgens Van Fes­ sem is de handelwijze van de CPO tamelijk uniek in de universitaire geschiedenis. Of de lacune in het Reglement CPO moet worden opgevuld door voor te schrijven wat er moet gebeuren als een CPO het overleg met het CvB

opschort, is volgens Van Fessem een vraag die niet aan de orde is. 'Het is zaak dat de partijen weer met elkaar om de tafel gaan zitten. Als je, eventueel in een later stadium, gaat voorzien in deze mogelij kheid voor de CPO, schep jc voor de CPO een juridische basis om te kunnen

De promovendus: Ik zeg gewoon graag 'Dat is fout, lekker puh!' Laurent Jan van der Westen Ongeveer tien jaar geleden had hij met een collega uit Nijmegen een discussie over het verschil in bete­ kenis tussen 'als het regent...' en 'als het zou regenen...'. Nadat hij enke­ le artikelen over zulke voorwaar­ delijke zinnen gepubliceerd had, raadde Henk Riemsdijk, die nu zijn promotor is, hem aan hier­ op te promoveren. Resultaat is het bijna 200 pagina's tellende proefschrift met de titel On con­ ditionals­a study of conditional sentences m English and Dut­ ch, dat hij, Pieter Nieuwint (47), op 2 november zal verdedigen. Als docent taalvaardigheid En­ gels aan de KUB liep Nicuwint bij het doen van onderzoek voortdurend tegen aspecten aan, die niet tot zijn vakgebied beho­ ren. 'Als je je verdiept in voor­ waardelijke zinnen kom je van­ zelf in de logica terecht. Van veel dingen die ik tegenkwam dacht ik: Dit klopt niet! Een hachelij­ ke constatering, omdat ik geen logicus ben.' Hachelijk of niet, alles waaraan hij twijfelde werd door Pieter onderworpen aan een grondige analyse en eventueel onjuist bevonden. 'Er is toch niets leuker dan ergens tegenin te gaan en lekker ruzie te schop­ pen. Ik zeg gewoon graag 'Dat is fout, lekker puh!' Ik geef toe een beetje een kinderlijke eigen­

schap, maar wel heel leuk.' Omdat de promovendus, zoals ge­ zegd, al lang met het onderwerp bezig is, heeft hij tamelijk ontspan­ nen aan zijn 'geesteskind' kunnen werken. Alleen het laatste half jaar moest er werkelijk gezweet worden en waren er momenten dat het niet soepel liep. 'Als ik in de filusofi­n­

bibliotheek voor die kast stond en zeven planken zag vol met boeken over voorwaardelijke zinnen, zak­

*^S.

te de moed me wel eens in de schoe­ nen.' Hoewel hij het grootste ge­ deelte van die boeken nu 'verwerkt' heeft, vindt Pieter Nieuwint zich­ zelf geen onderzoeker. 'Ik voel me op de eerste plaats een amateur die toevallig een aardig onderwerp heeft opgeduikeld. Toen ik merkte dat mijn familieleden problemen

♦ Secretaris a.i. Mr. F . van Spaendonck: 'Had de CPO met beter een ander middei kunnen kiezen?' [Foto: Rien Siers]

grijpen naar het machtsmiddel van het opschorten, en dat kan nooit de bedoeling zijn.' V

hadden bij het doorlezen van de stof, besefte ik dat ik ongemerkt een expert geworden was. Endatterwijl ik het toch opzettelijk zo eenvou­ dig mogelijk gehouden heb. Ik ben bij het schrijven van de Nederland­ se samenvatting af en toe echt op mijn hurken gaan zitten.' Hij is best wel 'een beetje' trots op zijn aanstaande promotie. Trots, die onder meer ingegeven is door persoonlijke motieven. 'Toen ik vroeger Engels studeerde in Am­ sterdam zeiden sommige mensen 'Jij zult nooit afstuderen'. Nu sta ik zelfs op het punt om te promove­ ren.' Voor het afmaken van zijn studie Engels had hij 16 jaar nodig, omdat hij zich ook druk bezighield met cabaret. Hij reis­ de met Ivo de Wijs door het land en begon later zijn eigen lichte­ muze­winkel. 'Ik maak onder meer liedjes voor scholen en be­ drijven en die ga ik dan ook zelf zingen.' Verder is hij bezig met het voorbereiden van een groot KUB­cabaret dat in juni plaats zal vinden. Nieuwint zal bij het formuleren van de stellingen die horen bij het proefschrift zeker profijt hebben gehad van deze ervaring als woordkunstenaar. Zo be­ weert hij: Op de regel dat de uitzondering de regel bevestigt is de regel dat de uitzondering de regel bevestigt de regel die de uit­ zondering bevestigt. 'Ja', zegt de jonge promovendus afgewogen, 'het kost soms wel wat migrai­

♦ F oto: Rien Siers

29 oktober 1992

­|U N I V E R S F l ­

'Een man met een enorme dossierkennis' V<<De laatste vijf jaar sleet hi) als coördinator Algemene B eleids­ planning en ­organisatie bij de staf van de Griffier der Staten. 'Eenbaan die vergelijkbaar is met die van secretaris van de universiteit, met dit verschil dat ik daar welisvi^aar goed in de keuken heb kunnen kij­ ken en af en toe een gerecht kon bakken, maar dat ik er geen chef­ kok was. Dat is bij de staten de grif­ fier.' Van de Riet (die economie studeer­ de aan de toenmalige Katholieke Hogeschool Tilburg en die studie cum laude afsloot) heeft geen moei­ te met de verschillende petten die hij als universiteitssecretaris zal moeten dragen. Immers, de secreta­ ris is bijvoorbeeld zowrel mandata­

ris (als hoofd van het bureau van de universiteit) als ook voorzitter van het mandatarissenoverleg. Hij komt zichzelf als het ware tegen in een dergelijk overleg. Van de Riet meent dat 'je steeds moet weten in welke hoedanigheid je opereert en vooral dat )e steeds goed moet kun­ nen beargumenteren en uitleggen waaróm je bepaalde dingen doet. Ik kan heel goed opereren op het snij­ vlak waar bestuurder en ambtenaar elkaar ontmoeten, maar ik ben in eerste instantie ambtenaar.' Oud­universiteitsraadvoorzitter Frans Tennissen herkent in die uitspraken dezelfde Van de Riet van wie hij zo'n tien jaar geleden af­ scheid moest nemen als griffier: 'Hij is een man met geduld, met

buitengewoon veel begrip voor po­ litieke en bestuurlijke processen, maar ook een man die niet van gezeur houdt. Het is iemand die de democratie is toegedaan, maar te­ gelijkertijd heel zakehjk en to the point is. Als de universiteitsraad wat heeft te zeuren, dan moet dat met argumenten gebeuren, anders houdt het voor hem snel op.' Ex­griffier Van de Riet blijkt de universitaire democratie nog steeds een warm hart toe te dragen en zegt sterk te hechten aan 'de redenering, de logica en de argumentatie'. Hij meent dat daaraan op een universi­ teit 'zeer hoge eisen' worden ge­ steld, 'hoger wellicht dan bij de provincie. Daar zie je dat de poli­ tieke coalitievorming het spel

grotendeels bepaalt, wij zouden de nadruk meer moeten leggen op de consistentie en de inhoudelijke kwaliteit van de stukken. Als die goed is, loop je inderdaad de kans dat het openbare — universitaire de­ bat wat minder sprankelend is, maar dat neem je dan op de koop toe. Z o ' n raad heeft toch ook de functie om in het openbaar de in­ genomen standpunten te legitime­ ren, wat daar gebeurt moet verifieerbaar zijn.' Op de vraag welke presidentskandidaat in Amerika hij zou kiezen, aarzelt PvdA­man Van de Riet geen mo­ ment. Het zou Clinton moeten worden, vanwege de noodzaak 'tot een ander intern economisch be­ leid'.

'Universitaire democratie moet beliouden blijven'

Zegslieden op de universiteit zijn zonder uitzondering ingenomen met de nieuwe secretaris die in de sollicitatieronde als enige de steun kreeg van zowel het College, het mandatarissenoverleg en het Pre­ sidium. De zoektocht naar een vrouwelijke kandidaat ten spijt (een headhuntersbureau dmegecnkan­ didaat aan die het tot de laatste drie schopte) kwam Van de Riet uit een totaal van zo'n zeventig kandidaten als beste naar voren. Zijn vroegere KUB­carrière zal debet zijn geweest aan die unanieme voorspraak. Ten­ nissen herinnert zich bijvoorbeeld Van de Riets overstap van griffie naar Planning en B egroting nog goed. 'De toenmalige secretaris Hopman heeft hem eigenlijkbij me weggekocht omdat zijn kwaliteiten toen al opvielen. B ij zijn afscheid heb ik gezegd dat Jef een jongen was die de voorzetten leverde, ik hoef­ de die als raadsvoorzitter eigenlijk alleen nog maar in te koppen. Hij bereidde de besluitvorming magni­ fiek voor, wist precies wat bij wel­ ke dienst hoorde, had een enorme dossierkennis en snapte het univer­ ♦ Nieuwe universiteitssecrataris Van de Riet: 'een man met geduld, met buitengewoon veel begrip voor politieke en bestuurlijke processen, maar ook een man die met van gezeur houdt' [Foto: Rien Siers)

Erotiek en verbeelding Na het lezen van de 'erotiek & lite­ ratuur'­special van het literaire tijd­ schrift Maatstaf, zou je kunnen concluderen dat in een roman of verhaal de deur van de slaapkamer zoveel mogelijk dicht moet blijven. Al was het maar omdat het slecht­ ste stuk uit deze Maatstaf het meest onverbloemd pornografische is en omgekeerd, omdat de schrijver van het mooiste verhaal zo voorzichtig met zijn woorden weet om te gaan. Je zou in deze conclusie gesteund kunnen worden door het artikel van Wim Meulenkamp over het ge­ bruik van het vrouwenlichaam in Nazi­Duitsland. Het is niet on­ denkbaar dat in een samenleving waarin het lichaam en de erotiek volstrekt openbaar moet zijn ­ de belangrijkste nazi­kunstenaar Adolf Ziegler werd ook wel de schil­ der van het Duitse schaamhaar genoemd ­ een totalitaire samenle­ ving is. Al sinds de seksuele hervormingen uit de jaren '60 klinkt er verzet te­ gen de openhartigheid waarmee literatoren het seksuele beschrij­ ven. Sommige critici gruwen van het overdadige gebruik van de drie­

letterwoorden die volgens hen een dat inderdaad zo blijkt te zijn en aanslag betekenen op de erotische beiden uiteindelijk in haar bed be­ verbeelding van de lezer. Na vijftig landen wordt Anbeek nog gereser­ bladzijden over 'harde tepels' en veerder in zijn beschrijvingen. B e­ 'hete stromen' die extatische licha­ halve één lelijke zin langzaam, men in­ en uitvloeien, begint de traag bewegend als een genotsma­ geest zich te verzetten. N iet in een chine, schoof ze heen en weer gunt uitbarsting van hypocrisie, niet hij zijn lezers het voorrecht van de omdat ik een stijve hark ben die verbeelding. zijn libido verstikt, maar uit pure verveling. Zelfs geslachtsverkeer kan niet zo saai, zo hopeloos voor­ spelbaar zijn als hier het geval is, schreef de Engelse filosoof en literatuurcriti­ cus George Steiner in 1965. De vertelling van Ton An­ beek in Maatstaf is een mooi en spannend omdat hij pre­ cies vóór de grens blijft van hetgeen gezegd mag worden om de verbeeldingskracht in tact te laten. In zijn verhaal Het huis laait Het verhaal van Anbeek staat dan bij een keurig gehuwde makelaar ook in schrille tegenstelling tot het het verlangen op naar de eigenares­ verhaal Rijtjeshuizen van Hjalmar se van de oude villa die hij moet van den Akker. In zijn stuk probeert doorverkopen. De zinnelijkheid die hij een sfeer te creëren die het mid­ de vrouw uitstraalt bevindt zich den houdt tussen de perversiteiten niet inde beschrijving van haar van de Markies de Sade en de saaie lichaam of in de woorden die de huiskamer van de familie Egters uit schrijver haar laat uitspreken maar Reve's 'De avonden'. Nadat de tussen de woorden die beide person­ hoofdpersoon uit Rijtjeshuizen ie­ nages in de mond nemen. Zo laat mand in zijn fauteuil doodgescho­ Anbeek de lezer tot op de laatste ten heeft stukjes van zijn onaan­ pagina twijfelen of de vrouw ook gename hoof d spatten over het net naar de makelaar verlangt. En als gewassen tafelkleed aniveeit visi­ te die televisie gaat kijken, koekjes

i^ tE^'^iaA'­'^f^

sitaire spel als geen ander. Hij blijft wat achter de schermen, maar blaast zijn partij tje degelijk mee, als hij ergens voor staat laat hij zich niet van tafel kletsen.' Van de Riet peinst even over het door Tennissen opgeroepen beeld, en gaat dan een stapje verder: 'Of ik de man van de voorzetten ben? Natuurlijk, ik vind het belang­ rijk dat be­ stuursorganen goed kunnen be­ sturen en daar­ voor­onder meer via mij ­ de juiste informatie in handen hebben, maar soms moet je misschien wat verder gaan en met een ploeg ook eens om tafel gaan zitten om over de spelop­ vatting te praten. Dan moet je kun­ nen zeggen Dames en Heren, dit werkt zo niet, U doet Uzelf tekort. Het staat zo'n club dan natuurlijk vrij om een en ander zelf verder uit te werken.' Van de Riet keert terug op een uni­ versiteit waarvan de een vindt dat hij gemutileerd is door het ontbre­ ken van verschillende wetenschap­ pelijke disciplines, waarvan de an­ der vindt dat het nog teveel een lappendeken is en waar een derde juist van zegt dat het een universi­ teit met groeipotentie is, een we­ tenschappelijke instelling die de Calimero­status ontgroeid is. Van de Riet meent dat de KUB er 'uit­ stekend' voorstaat en wijst op de vooruitgang die de universiteit sinds 1981 in zijn ogen heeft ge­ boekt: 'In '83 hebben we met een aantal mensen een plannetje ge­ maakt waarin we het hadden over een studentenaantal van 7000 in 1989. Daar is toen nogal lacherig over gedaan, maar als je kijkt wat voor aantallen we nu hebben, dan kun je toch niet zeggen dat we er ver naast zaten.' Van de Riet haast zich overigens te zeggen dat kwan­ titatieve overwegingen zeker niet alleen ten grondslag liggen aan zijn handelen.

eet en ondertussen van alle beschik­ bare lichaamsopeningen gebruik maakt om elkaar te bevredigen. Om de paar alinea's wordt er geëjacu­ leerd, Goebbels, De Dobermann van ome Arie, likt het sperma van de muren, het leegbloedende lijk wordt opnieuw met kogels door­ zeefd en dat alles voltrekt zich in een grappig bedoeld, maar volstrekt fantasieloos proza. Gebrek aan verbeelding, is dan ook het belangrijkste bezwaar tegen pornografie. In dit genre wordt de fanta­ sie niet geprikkeld maar be­ lemmerd. Daarom is een volstrekt ongeremde exploi­ tatie van de seks een aanslag op de menselijke vrijheid. Hoe het onbeperkte gebruik van het naakt hand in hand gaat met een fundamenteel gebrek aan res­ pect voor de menselijke waar­ digheid, is het onderwerp van de kunsthistoricus Wim Meulen­ kamp. Hij beschrijft in Maatstaf het gebruik van het vrouwenlichaam in de kunst van het Derde Rijk. Niet alleen vaardigde het nazi­regime geen enkel verbod uit op het afbeel­ den van naakt, maar werden natu­ risme, naaktgymnastiek en het kunstzinnige gebruik van het ont­ klede lichaam zelfs gestimuleerd. Aan de grondslag van deze vrijmoe­

Jef Van de Riet staat inmiddels op de verzendlijst en zal uitgebreid gelegenheid krijgen zijn dossier­ kennis op orde te brengen. Tot een van zijn eerste taken rekent hij echter zijn eigen introductie­pro­ gramma. Ik kan nog zoveel stukken lezen, hoe het op de werkvloer is lees je niet van het papier af.' ^

digheid plaatsten de nazi­ideologen een Blut undBodengcdachte die de terugkeer naar de natuurlijke mens predikte. De mens die veel sportte, niet rookte, geen alcohol dronk en geen barrière van kleren tussen lichaam en de natuur toestond. Uiteraard functioneerde deze ide­ ologie voor de individuele kunste­ naar voornamelijk als alibi om eens flink en ongecensureerd uit te pak­ ken. Voor de nazi­overheid was ze in eerste instantie een dekmantel waaronder zij een allerminst 'na­ tuurlijke' maar een hoog­techno­ logische vernietigingsmachinerie kon laten draaien. Maar de samenkomst in het natio­ naal­socialisme van een onbe­ grensde erotiek en het ongelimi­ teerde doden van mensen zijn mis­ schien minder toevallig dan op het eerste gezicht lijkt. Want in het eerste geval wordt de mens in zijn vrijheid om te dromen aangetast en in het tweede geval in zijn vrijheid om naar die dromen te handelen.

Maatstaf 1992 8/9 Erotiek & Literatuur Uitgeverij De Arbeiderspers. f. 38.90

29 oktober 1992 ­lUNIVERSi:!­

♦ Moderne talen weg uit Nederland: Van Ritzen zouden studenten een taal als Engels moeten studeren in Engeland. Of in Amenka, op Harvard waar bovenstaande foto gemaakt is. [foto: Werry Crone]

tijd. Mensen die het vuile werk opknappen om te voorkomen dat een ander zich écht voor het karre­ tje van de minister laat spannen. Maar die tegelijkertijd als een soort verraders worden beschouwd. Voorzitter Verhofstadt merkte tij­ dens de conferentie bezwerend op dat de commissie 'haar taak zeker niet beschouwt als het meewerken aan een bezuiniging'. Ambtenaar Spoor van het ministerie van On­ derwijs verzekerde dat de opdracht aan de commissie 'geen enkele bezuinigingsgrondslag' had. Maar de achterdocht bleef. Zeker toen Europarlementariër Arie Oostlan­ der honend zei: 'In dit tijdsgewricht zou een neutrale opdracht wel een zeer unieke handelwijze van de regering zijn. Ik geloof er dan ook geen bal van!' Ongerustheid en argwaan hadden de sprekers er 's ochtends wellicht toe aangezet om toch het belang van de moderne talenstudies in Neder­ land dubbeldik te onderstrepen. Oratio pro domo of niet. Daarbij probeerde een aantal sprekers Rit­ zen met zijn eigen argumenten om de oren te slaan. De minister wilde een intensievere internationalise­ ring? Dan moest hij de intellectue­ le kruisbestuiving die nu zoveel moois oplevert vooral een halt toe­ roepen! De Nederlandse talenstu­ dies hebben minstens één unieke kwaliteit, die over de grens nergens wordt aangetroffen, betoogden ver­ schillende sprekers: hun inter­ disciplinaire opzet. Een opzet die veel buitenlanders van naam naar Nederland heeft gelokt. Overheve­ ling van onderzoek uit Nederland zou tot een massale uittocht leiden. 'Je kunt de letterenfaculteiten dan maar beter meteen opheffen', vond hoogleraar Spaans prof.dr. H.L.M. Hermans (Rijksuniversiteit Gro­ ningen).

Omstreden hervormingsplannen Ritzen treffen wellicht ook Letterenfaculteit Verdwijnen de studies moderne talen uit Nederland? Minister Ritzen denkt na over de moge­ lijkheden en dat heeft geleid tot ongeloof in het buitenland en tot woede bij de binnenlandse taai­ en letterkundigen. Het idee van Ritzen is gebaseerd op de zogenaamde zwaartepunt­land­ge­ dachte: studenten Engels (Spaans, Duits, Frans etc) moeten misschien wel hun hele studie in Engeland (Spanje etc) volgen en ook het onderzoek in Nederland moet eens kritisch worden bekeken. Een onafhankelijke commissie heeft zich inmiddels over Ritzens plannen gebogen. Pieter Evelein/HOP/Mark van Assen Ritzens plannen zouden de de Let­ terenfaculteit van de KUB wel eens slecht kunnen uitkomen. Gedwon­ gen door te kleine studentenaantal­ len heeft de faculteit het IVA een marktonderzoek laten uitvoeren onder VWO­scholieren. De uit­ komsten daarvan zullen gebruikt worden om eventueel het curri­ culum aan te passen en zo meer studenten binnen te halen. Een onderdeel van de enquête was een behoeftepeiling naar een studie Engels. 'Wij volgen de commissie dan ook met belangstelling', zegt faculteitssecretaris Christa Thoo­ len. 'Er kunnen echter pas conclu­ sies worden getrokken als de resul­ taten van het onderzoek binnen zijn. Ritzens plannen zijn natuur­ lijk belachelijk, om het maar eens voorzichtig uit te drukken.' y ^ at grote belang van de moder­ V ne letteren, dat kennen we nu wel. Wij moeten ons afvragen hoe we de aanval gaan inzetten.' Het is vrijdagmiddag 24 oktober, even na half één, als drs. P. Bouma van de Rijksuniversiteit Groningen het woord vraagt tij dens de vrije discus­ sie die aan de lunch vooraf gaat. Zo'n 90 deelnemers aan de confe­ rentie 'Talen zonder Grenzen' heb­ ben vanaf tien uur zes sprekers aan zich voorbij zien gaan. Zonder uit­ zondering verdedigden zij het gro­ te belang van de studies moderne talen in Nederland, zowel wat be­ treft het onderwijs als het onder­ zoek. Maar daarmee, zegt B ouma, schieten de aanwezigen niets op. Want zij, letter­ en taalkundigen, beseffen dat belang maar al te goed. Nee, vindt Bouma, de uitkomst van deze bijeenkomst moet meer zijn dan een oratio pro domo. 'Zelfge­ noegzaamheid is gevaarlijk', waar­ schuwt hij. De buitenwereld moet ervan worden doordrongen dat de zwaartepunt­land­gedachte van minister Ritzen waanzin is. In da­

gelij ks Nederlands: de opvatting dat studenten Engels (Frans, Duits, Spaans) misschien wel hun gehele studie in Engeland, Frankrijk, en­ zovoorts) kunnen volgen, en dat ook het onderzoek in Nederland eens kritisch moet worden bekeken. Het was ruim een jaar geleden dat de onrust in de Nederlandse Lette­ renfaculteiten toesloeg. Terwijl hij voor de 'unieke' 'kleine letteren'­ studies in het kader van een om­ vangrijke reddingsoperatie tien miljoen gulden beschikbaar stelde, ont­vouwde minister Ritzen in zijn Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan (HOOP) een visie op de toe­ komst van de moderne talen­ stu­ dies die het ergste deed vrezen. Volgens de minister was het 'doel­ matiger, eenvoudiger en aantrekke­ lijker' om 'een groot deel van de studie te volgen in een land waar de bestudeerde taal de voertaal is'. Dat deel kon uit een jaar bestaan, maar ook konden 'de opleidingen helemaal aan buitenlandse instel­ lingen' worden overgelaten. Wat het onderzoek betrof, zinspeel­ de de minister eveneens op een forse uitkleding. Hij verdeelde de studies in drie groepen, opnieuw aan de hand van hun 'natuurlijke zwaartepunt': een groep die was verankerd in Nederland (bij voor­ beeld Neerlandistiek en Neder­ landse geschiedenis), een groep met de moderne talen en een groep waar niet één land de rol van zwaarte­ punt kon worden toegewezen, met onder meer de kleine letteren, de klassieke talen en de taalweten­ schappen. Tegelijkertijd kondigde Ritzen in het HOOP aan dat hij een verken­ ningscommissie zou installeren die de mogelijkheden van één en ander maar eens moest bekijken. In mei van dit jaar maakte de minister na­ men en opdracht openbaar. Zeven 'onafhankelijke deskundigen' wer­ den bereid gevonden om, onder lei­

ding van de Vlaamse hoogleraar prof .dr. E.C. Verhofstadt, de minis­ ter onder meer te adviseren over 'internationale samenwerking en taakverdeling'. Dat advies moet bo­ vendien 'de overheid zicht geven op wenselijk geachte veranderingspro­

Nederlandse onderzoekers spelen een belangrijke, soms toonaange­ vende rol in het internationale dis­ cours, luidde een ander argument. Volgens prof.dr. W.L.M. Wetzels (Frans, Vrije Universiteit Amster­ dam) geldt Nederland 'als het taal­ kundig Mekka in Europa'. Nergens is de bijdrage aan onderzoek naar Franse descriptieve taalkunde zo omvangrij k en van zo'n hoog niveau als in Nederland, zei prof.dr. F.J.M. Korsten (Engels, Katholieke Uni­ versiteit Nijmegen). Er was nog een ander, fundamen­ teel bezwaar. Kennelijk vond Rit­

F

ormuleringen die volgens insi­ ders in de zaal maar op één manier kunnen worden uitgelegd: er moet worden bezuinigd. Je moest wel een bord voor je kop hebben om dat te durven ontkennen. Hoeveel mensen hadden niet geweigerd tot de commissie toe te treden? In de wandelgangen wordt de commissie ook wel aangeduid als een commis­ sie van burgemeesters in oorlogs­

Pamont Nooit komt er aan het herdenken een einde. Als data niet bestonden zouden ze door de journalistiek wel worden uitgevonden. In het zater­ dagbijvoegsel van The Times trof mij de kop What were you doing when the world nearly ended. B e­ doeld werd de dag dat de Cuban Missile Crisis zijn hoogtepunt be­ reikte, 23 oktober 1962. Wat deed ik toen? Ik luister­ de naar het Brabants Orkest, dat voor zo'n vijfhonderd scholieren optrad in de Mid­ delburgse Concertgehoor­ zaal. Van het programma herinner ik me nog maar een stuk: Beethovens ouverture Egmont. 'Wat ging er door jeheen?', vraagt een hijgerige reporter in mij. Niets anders dan de gedachte: als dit het einde van de wereld moet zijn, heb ik er vrede mee. Naderhand heb ik Egmon t nog vele honderden keren gehoord, en als er krassen op zitten dan gaan ze niet

verder dan het vinyl van de plaat die ik in 1962 kocht. De partituur is niet kapot te spelen. En dat terwijl er Beethoven er met opzet veel pa­ thos in gestopt heeft. Zijn muziek moest de luisteraar alvast in de stemming brengen voor een toneel­ stukvan Goethe, waarin Egmont op roerende wijze afscheid neemt van zijn geliefde, om daarna op tragi­ sche wijze te sneven voor de vrij­ heid van de Nederlanden.

GOEDEGEBUURE

Pas geleden las ik De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch. Dat boek gaat over heel veel. Maar al het vele valt weg tegen het ene: de muziek. Muziek, zo beweren de verteller en de personages in aller­ lei toonaarden, lijkt nergens op, en juist daarom slaat het ons in de ban.

zen dat een Nederlander (Engels­ man, Duitser of Spanjaard) voortaan alleen z'n eigen geschiedenis zou mogen bestuderen. Een wel erg beperkte opvatting van weten­ schap, gromden de sprekers. 'Je wilt toch ook geen olifant benoemen om zoölogie te doceren?', citeerde his­ panoloog Hermans de Ruslanddes­ kundige Jakobson. Toen de univer­ siteit van Harvard de schrij­ ver Vla­ dimir Nabokov als hoogleraar in de Russische literatuur wilde benoe­ men, wees Jakobson er op dat juist de blik van buitenaf zo waardevol

D

at werd ter plekke bevestigd door dr. Tom Mc Arthur, redac­ teur van English Today. 'Ik vraag me al wat ik hier doe', begon bijzijn lezing. En vervolgde met nauwe­ lijks verholen hoon: 'Maar het is waar: u discussieert vandaag over het plan om de studies moderne ta­ len weg te halen uit Nederland.' Een onvoorstelbare gedachte, te verge­ lijken met het voornemen van de regering­Major om 31 Engelse ko­ lenmijnen te sluiten, aldus McArt­ hur. Bovendien een solistische ac­ tie waar men zich in het buiten­ land rot om lacht, of zich aan ergert, vulden anderen aan. Om funda­ mentele, maar ook om practische redenen. De overvolle Italiaanse universiteiten zien de Nederlan­ ders al komen, schimpte prof.dr. F. Mussara (Katholieke Universiteit Leuven). In Engeland is het volgens Korsten niet anders. Wie daar al binnen­ komt, stuit op een competitief sys­ teem dat haaks staat op Ritzens 'ho­ ger onderwijs voor velen'. Het is bovendien zeer de vraag in hoever­ re het buitenland zijn onderwijs wil aanpassen aan Nederlandse wen­ sen. De afwijkende voorkennisvan Nederlanders maakt gelijkschake­ ling aan de Engelse studenten on­ mogelijk. En doceren Engelse do­ centen wel wat hun Nederland­ se collega's belangrijk vinden? Tenslotte de kosten. Ook daar slaat de minister volgens de taal­ en let­ terkundigen de plank faliekant mis. Ritzen is volgens hen nogal naïef als hij denkt dat zijn plannen geld op kunnen leveren. In het buiten­ land tonen universiteiten en stu­ denten nu al veel minder interesse voor een buitenlands verblijf dan in Nederland. Als Nederland de emi­ gratie opvoert, wordt die verhou­ ding alleen maar schever. Ritzen zal de buitenlandse universiteiten flink moeten betalen voor de extra kosten die zij daardoor maken. Meer dan hij in Nederland kan be­ sparen. V

schenkt het ons vergetelheid, ver­ zoent het ons met het armzalige bestaan. Muziek benadert de vol­ maaktheid het dichtst, en is dus van alle kunsten de verhevenste en tegelijkertijd de raadselachtigste. Dertig jaar na dato biedt Mulisch een verklaring voor mijn wonder­ lijke gemoedsrust op de dag dat de wereld bijna verging. Stom dat ik me er niet van bewust was toen de Russen Afghanistan binnenvielen, of toen Operatie Desert Storm op losbarsten stond. Ik had gewoon Egmont op moeten zetten. Intussen gaat alles voorbij. Kennedy en Chroetsjov, de hoofdrolspelers van de Cu­ ban Missile Crisis, zijn al lang dood en begraven. Op Harry Mulisch na is er niemand die nog gelooft in Castro's arbeiderspa­ radijs. Lamoraal, graaf van Egmont, was een opportunist die eigenlijk geen zier gaf om het lot van de onderdrukte Nederlanders. Alleen de muziek van B eethoven, die is springlevend.

29 oktober 1992

HUNIVERSi:!­

'Het zou een indruk hebben gemaakt als van een

Randstad, dat behalve architectonisch ook cultureel meer tot de

met Tilburg komt aanzetten tenA/ijl de rest,

i^èÉ|>eelding spreekt. Een stad als Amsterdam heet het mekka filmliefhebber, het walhalla voor de concertganger en de

worden opgesomd.' Willem Elsschot had he

ï op aarde voor wie van literatuur houdt. Daar immers

'Kaas' niet beter kunnej te raken bij het

zetelen de auteurs iatie grachtengordel, het met een dikke laag

lijke uitstralin;

stroop besmeertii^ intellectuele centrum van Nederland, waar

gloeilamp

allerlei schaiipre als vliegen naartoe getrokken worden. Weg uit

schuifdeur!

de pi^ncie, weg van die geestdodende burgerlijkheid, weg uit

uitzicht bi

Tilburg,

culturele

E

Hcian

Bran Vesde

mogelij

groep, landelijk aan zich verl donk is hoogle' band Marketing het Boek, Jaap Goi literatuurcriticus) doceert Theorie en redelijk potentieel dus, in en Geschiedenis van de Literatuur Tilburg. Maar op dit moment en Pieter Nieuwint, een van de oprichters van Cabaret Ivo de Wijs, ­ is bet een beetje slapjes. Wie de kritische geluiden op een rijtje zet, is docent Taalvaardigheid. Nationale faam ook geniet het let­ komt tot een somber stemmend terkundige tijdschrift SIC. Het eer­ lijstje: van de aanwezigheid van een ste nummer van dit in Tilburg ge­ Letterenfaculteit is in baseerde kwartaalblad verscheen het culturele leven zes jaar geleden tijdens de jaarlijk­ nauwelijks iets te mer­ se Nacht van het B oek. De bedoe­ ken, de Stichting Leo­ ling vkfas een podium voor jonge pold zit door allerlei beginnende auteurs te creëren, be­stuurlijke verwik­ maar inmiddels publiceren ook kelingen momenteel bekende schrijvers als Remco Cam­ in een dal, SIC zou zich pert, Hella Haasse en A. F. Th. van eens wat minder lan­ der Heijden in SIC. Daarnaast pro­ delijk moeten profile­ beert het tijdschrift landelijke aan­ ren en wat meer regionaal, het zou dacht te krijgen voor literatuur uit slecht gaan met de Nacht van het het zuiden des lands. Elk jaar ver­ Boek en de dit jaar voor het eerst ge­ schijnen er themanummers, bij­ organiseerde Nacht van de Colum­ voorbeeld over het katholieke ge­ nist wordt getroffen door een boy­ loof in de literatuur of over de Der­ cot van bekende columnisten. De stroop in de grachtengordel is, zo de Wereld. lijkt het, nu zoeter dan ooit. Is er Er is meer dan een letterenfaculteit eigenlijk nog wel hoop? of het tijdschrift SIC. In 1982 richt­ 'Het is inderdaad op het moment ten enkele literatuurliefhebbers de nogal weinig, als je er diep over Stichting J.H. Leopold op. De doel­ nadenkt', zegt Jace van de Ven, een stelling was tweeledig: enerzijds van de bekendste figuren uit de hetpiomoten en bestuderen van het Tilburgse kunstwereld. Hij is sinds werk van de dichter J.H. Leopold, 1980 k u n s t r e d a c t e u r van Het anderzijds het verrijken van het literaire leven in Tilburg door het organiseren van breed toegankelij­ ke evenementen. De jaarlijkse ♦ Auteurs Cees van Raak, Ed Schilders en Nacht van het Boek is het zeer tot Jace van de Ven.

29 oktober 1992

H U N I V E R S B : » ­

h vooral tuur en esschep­ Eeemt. 'Er groepen ongewild keling is aal langs ich vaker OU er veel niet Aier •■h schrijver, lainaCalsrollectief. "^r buiten treden, waarom zou dat dan hier niet kunnen ? Met schrijvers in huis als Ed Schilders, Jasper Mik­ kers en Jaap Houdijk moet daar toch iets aardigs uit voort k u n n e n vloeien?'

zijn. De Nacht van de Columnist is geen vervanging, daar doen wij slechts zijdelings aan mee.' Als reden waarom de Nacht van het Boek nu een nieuwe invulling gaat krijgen, noemt Heesters de versle­ tenheid van de formule en het feit dat de Schouwburg aan het verbou­ wen is. 'Misschien is het publiek ook wel aan een nieuwe formule toe', denkt Heesters. 'Want we waren afgelopen jaar niet helemaal uitverkocht. We willen wel weer een grote literaire nacht organise­ ren, alleen iets bescheidener van op­ zet. Niet zoveel schrijvers als vroe­ ger en meer interessante inter­ viewers. De kwaliteit die we altijd gehad hebben, proberen we natuur­ lijk te behouden. We denken dat des te beter kan met de nieuwe opzet.' In mei 1993 moet de eerste Nacht­Nieuwe­ Stijl (de naam is nog on­ bekend] gehouden wor­ den. Waar is ook nog niet vastgelegd. Feit is echter dat er weinig za­ len in Tilburg zijn, waar zo'n groot publiek ­ de drukste Nachten trok­ ken ruim 2000 bezoekers ­ kan vertoeven. Hèt Noorderligt of de KUB zijn de enige, waarbij het Noorderligt afvalt als het om paral­ lelle programmering gaat, zo laat Heesters weten. De KUB is dus een reële optie voor de komende Nacht­ Nieuwe­Stijl, hoewel Heesters nog niet op de plannen vooruit wil lopen.

Hoofdrolspelers in literair Tilburg maken over en weer verwijten en vinden studentien een Toen onlangs het nieuwe biblio­ theekgebouw op het Koningsplein werd geopend, organiseerde Van de Ven een schrijversavond. Alle deelnemende auteurs waren zeer gecharmeerd en riepen en bloc 'Zo­ iets zou je nog eens m o e t e n doen'.'En dat is het 'm nou juist', verzucht Van de Ven. 'Als er iets georganiseerd moet worden, den­ ken ze gelijk 'we zullen het die Van de Ven maar weer vragen.' En ik weet wel dat schrijvers nu eenmaal individualisten zijn, maar als het zou toch veel beter zijn als ze zelf eens wat initiatieven zouden ont­ plooien.' Een van de meest toonaangevende initiatieven. De N acht van het Boek is inmiddels niet meer. De opzet zoals het literaire publiek die nu tien keer heeft meegemaakt ­ vele schrijvers die, verdeeld over een aantal podia in de Tilburgse Schouwburg, voorlezen uit eigen werk en daarna al dan niet geza­ menlijkgeïnterviewd worden door Ad Franssen, Ischa Meijer, Jaap Goedegebuure of Myriam Ceriez ­ komt nooit meer terug. Maar, zo licht Thomas Heesters, momenteel secretaris van de organiserende Stichting J.H. Leopold, toe: 'Wij bestrijden met veel genoegen het gerucht dat de Nacht van het Boek helemaal zou verdwijnen. De hui­ dige opzet zal plaats moeten maken voor een nieuw concept, waarover wij binnen de Stichting in conclaaf

In 1982 was de eerste Nacht van het Boek onmiddellijk een succes, zo schreef het Tilburgs Hogeschool B7ad (thans Univers) van 17 decem­ ber van dat jaar. Twan Geurts, die de tweede tot en met de achtste Nacht in de organisatie zat, herin­ nert zich de eerste Nachten als 'heel gezellig en er werd veel gezopen'. De eerste Nacht was nog vrij be­ scheiden in de studiozaal opgezet, met een debat tussen schrijvers. 'Wij stonden er zelf van te kijken dat het zo storm liep. De Nacht van de Poëzie was wat eerder van start gegaan, en verder had je in het land nog niet zo veel, behalve het B M ­ kenbal. Tilburg maakte een cCm­ binatie van poëzie en proza. Dat bleek een gouden greep', aldus Geurts.

Wèsdè Wèsdè

ttedè ttedè

Kende dè Wèsdè Kèadedè Kèndcdè

ttedè ttedè

deld met de CPNB (Commissie voor Propaganda van het Neder­ landse Boek, MM), maar die wees het af omdat Tilburg "zo ver weg" was. We hebben echt moeten knok­ ken tegen die Randstadmentaliteit. Terwijl de schrijvers het fijn von­ den om naar Tilburg te komen. Zij vonden de sfeer vaak leuker en meer ontspannen dan bijvoorbeeld op de Nacht van de Poëzie.' Langzamerhand ging echter de lan­ delijke pers de Nacht in de gaten houden, mede dankzij de sponso­ ring door landelijke bladen als Vrij Nederland. Maar de organisatoren vonden het, vanaf de achtste Nacht, voor zichzelf steeds minder ge­ slaagd. 'We hadden het wel gehad', aldus Geurts. 'Op een gegeven moment zie je Adriaan van Dis, Mensje van Keulen, Remco Cam­ pert en A.F.Th, op een rijtje in Til­ burg zitten. Dan vraag je af: kun je nóg hoger vallen?' De Leopold­stichting bleef met de vraag of ze nog door moest gaan, worstelen. De negende Nacht viel in eerste instantie af omdat de gemeente en de provincie te laat met hun geldelijke toezegging kwamen; dat kwam de organisatie eigenlijkgoeduit, aldus Geurts. Een nieuwe club mensen werd toen aangezocht om de stichting Leo­ pold te gaan trekken. Die mensen hebben nu, na nog twee Nachten oude stijl, de stoute schoenen aangetrokken om een goedlopende traditie te veranderen. De nieuwe plannen ten spijt, lite­ raire initiatieven in Tilburg zijn schaars. Als een van de redenen voor de momentele slapte ziet Van de Ven het ontbreken van een aan­ sprekende locatie voor literaire

studentikoos', zegt Van de Ven, 'maar er gebeurt tenminste iets. Ik heb totaal niets tegen zo'n initia­ tief. Waar een tijdschrift als SIC een ingeslapen indruk maakt, slaat Boutart teveel door naar de andere kant. Als SIC zich wat minder lan­ delijk zou profileren en wat meer aandacht zou besteden aan plaatse­ lijke polemiek, zou het allemaal een stuk levendiger worden.' Jaap Houdijk, tot het einde van dit jaar voorzitter van SIC, erkent dat de huidige stand van zaken om­ schreven kan worden als 'een beet­ je slapend', maar wijt dat niet aan het 'tamme' karaktervan SIC. 'Na­ tuurlijk is een gezellige polemiek altijd leuk, maar er is op het mo­ ment geen polemiek in Tilburg. We beginnen binnenkort wel met een rubriek voor scheldbrieven, maar daarmee moet je uitkijken. Je loopt snel het gevaar dat het goedkoop wordt. En of we ons nu meer op Tilburg moeten richten, weet ik niet. De redactie zetelt wel in Til­ burg, maar SIC is geen zuiver Til­ burgs tijdschrift.' Volgens Houdijk is de huidige situatie in literair Til­ burg vooral te wijten aan het tanen­ deaanbodvan vrijwilligers. 'En dan vooral van studenten. Dat is tegen­ woordig maar een ingeslapen zoot­ je. Vrijdags snel naar huis en in de vrije tijd zo min mogelijk doen. De grotere studiedruk zal natuurlijk een rol spelen, maar je mag van Letterenstudenten toch wel enige actieve belangstelling voor litera­ tuurverwachten.' Navraag op de Fa­ culteit leert in eerste instantie dat er 'wel degelijk wat gedaan wordt. Kijk maar naar de studentenvereni­ ging Kon­Tekst.' Bij nader beschou­ wing blijkt Kon­Tekst echter in een crisis verzeild te zijn geraakt, waar­ schijnlijk veroor­ zaakt door de da­ lende studenten­ aantallen. 'Dat is overal op de facul­ teit merkbaar, de spoeling is gewoon heel erg dun,' zegt — een woordvoer­

OèJeeadexiie ttedè Ddkebdenie wél wd Nè Dè kende me ■witte wel wé. Pènie witte wddè Dènle w<i Pèflienè wei Dème Tilburgs literaire wereld Dè kende nie wddè lijkt ingeslapen: 'Natuurlijk is een Dè kende ttie wd nie Dè kende nicQ^è gezellige polemiek altijd leuk, maar er Dè kende nie nie ïs op het moment geen polemiek' Dè kende nienè witte Nie nie ster. Dè kende nie evenementen. Wat Tüburg volgens Houdijk wijst ook in de richting van Dènoitaienè Witte nie hem nodig heeft is een mooie de gemeente. 'Ze moeten zich eens accommodatie waar het literaire realiseren wat ze allemaal in huis Dènoitnienè witte nie leven volop tot bloei kan komen. hebben. Er is een grote kern van li­ Dènoitnienè witte noit nie Ook hier komt de verbrokkeling terair geïnteresseerden en een aar­ weer om de hoek kijken: café Vos­ dig potentieel aan nieuw talent. Dè kende noit ni nie Dè kende ntatni Nè Nè Nè Nènè De noit üie nè Witte dè

witte noit nie nè witte ttie witte noit nie nè nie nie noit nie nie

jment)

kens, café Du Commerce, het vrou­ wencaf é Tilburg en, onderdak bie­ dend aan het laatste Literair Café met Jan Siebelink, Zaal Zestien. 'Het wordt dringend tijd voor een echte culturele burcht in Tilburg' zegt Van de Ven, 'en dat bedoel ik helemaal niet elitair. Zoiets zou allang moeten zijn opgezet, maar iedereen wil voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Er moet een platform zijn, een plek waar je naar toe kunt als je geïnteresseerd bent in literatuur. Net zoals de jazzlief­ hebber terecht kan bij Paradox en de filmliefhebber bij Cinecitta en filmtheater Louis, zo zou er ook iets m o e t e n zijn voor de litera­ tuurliefhebber. Zaal Zestien is niet echt aantrekkelijk en het Vrouwen­ café is heel eng, daar mogen geen kerels komen. Je moet alleen uitkij­ ken dat zo'n burcht geen eilandje wordt, zoals bijvoorbeeld De Pont. Ik heb niets tegen De Pont, integen­ deel, maar dat museum is gewoon een witte plek voor het volk.'

A

f en toe wordt het Tilburgs lite­ raire wereldje nog wel eens wakker geschud, zoals onlangs door het verschijnen van het maandblad Boutart, een onafhankelijke uitga­ ve van de Stichting Fenomeen, of­ ganisator van de in novembef fe houden Nacht van de Columnist. In een poging Propria Cures naar de kroon te steken, schreef een aantal jongeheren reeds twee nummers vol met hijgende roddel, gegooi met modder en sex. "Het is inderdaad vrij

O

e Stichting Leopold probeerde de Nacht van het Boek landelij­ k erkend te krijgen als officiële af­ sluiting van de B oekenweek. Geurts: 'Dan zou het B oekenbal openen en de Tilburgse Nacht slui­ ten. Daarover hebben we onderhan­

Twee jaar geleden is men begonnen met het geven van financiële steun, maar die is bij lange na niet toerei­ kend. Wij zijn constant op zoek naar subsidiënten.' De gemeente is wel van goede wil, maar lijdt onder een gebrek aan li­ teraire traditie. Sinds vorig jaar kent Tilburg een zogenaamd Lettereno­ verleg, waarin vertegenwoordigers van SIC, Leopold, de Letterenfacul­ teit, de bibliotheek. Terra Nova en de Stichting Fenomeen (de organi­ sator van de Nacht van de Colum­ nist) met wethouder Timmermans de literaire stand van zaken bespre­ ken. Henk Ewold is als directeur van de Openbare Bibliotheek bij dat overleg betrokken. 'Het is op zich natuurlijk een goede zaak dat alle partijen uit het Tilburgse literaire leven de koppen eens bij elkaar ste­ ken. Het belangrijkste wat we doen is kijken of we niet met dezelfde initiatieven bezig zijn. Informatie­ uitwisseling en beleidsafstemm­ ming vormden de hoofdmoot van de twee bijeenkomsten die we tot nu toe hadden. Niet bijster spectaculair, maar het is een begin.' Het gemeentebeleid zou volgens de bibliotheekdirecteur best wat uit­ gebreider mogen zijn, maar aan de andere kant laat het particulier initiatief ook wel wat te wensen over. 'Je moet een soort middenweg zien te vinden, want alleen gemeen­ telijk initiatief komt bij de bevol­ king een beetje opdringerig over.' Als een van de oorzaken voor de slapte die literair Tilburg momen­

> :

teel teistert, noemt Ewold ­ die ook in het bestuur van de Stichting Leopold zit ­ de slechte berichtge­ ving in met name Het Nieuwsblad. 'Vorig jaar organiseerde Leopold een avond met Nelleke Noorder­ vlieten Margriet de Moor, toch niet de minsten onder de schrijvers. Daar kwam, mede doordat Het Nieuwsblad daar op dat moment geen aandacht aan besteedde, maar een handjevol mensen op af. Als je dan ziet dat ze een aantal weken later paginagroot aandacht beste­ den aan het nieuwste boek van De Moor, dan vraag je af of dat niet beter kan.' Ook de Letterenfacul­ teit komt er niet al te best van af. 'Ik vind dat zeer teleurstellend en sluit me volledig aan bij de uitla­ tingen van burgemeester B rokx over de magere betrokkenheid van de KUB bij het stadsleven. Zo'n

♦ F rans Thomèse tijdens de laatste nacht van het boek. [Foto: Erik van der Burgt]

faculteit zou toch veel meer kun­ nen betekenen als de leidende en dragende figuren zich wat meer bij plaatselijke activiteiten zouden betrekken en niet als een speer met de trein richting Randstad verdwij­ nen. Ze moeten wat meer aan de stad teruggeven', aldus Ewold. Ondanks het gemopper meent ie­ dereen dat Tilburg het zo slecht nog niet doet. Jaap Houdijk: 'Het kan natuurlijk veel beter, maar als je naar andere steden hier in de buurt kijkt, dan steekt Tilburg daar met kop en schouders bovenuit. In Bre­ da is niks te doen, in Eindhoven idem dito en in Den Bosch hebben ze de Sint Jan waar ze al zes eeu­ wen op teren en verder niks.' V

29 oktober 1992

­jUNIVERSlÜ­

­.^^

♦ Gevolgen der overstrooming aan de Haarsteeg, kopergravure door C. Van Hardenberg uit 1799. De gravure (17.6 x 27.9 cm) IS afkomstig uit Zillesens Beschryving van de waternood uit 1800 en maakt onderdeel uit van de Brabant­ ' Dllectie van de KUB.

Op zaterdag 31 oktober organi­ seert de door de KUB beheerde Brabant­CoUectie i.s.m. de Stichting Brabantse Regionale

C»S

­S" T H ^Qmx

Geschiedbeoefening en de His­ torische Vereniging Brabant een studiedag over de betekenis van de Brabant­CoUectie voor de lokale en regionale geschied­ beoefening in Brabant. Ook op die dag vfordt de nieuwe litera­ tuurgids voor de N oord­Bra­ bantse geschiedenis gepresen­ teerd, een inventarisatie van zo'n 1000 boektitels over de geschiedenis van de provincie.

S C • ^X­X^m­­^ l i A A X « * t . l 5 G

De Brabant­Collectie: een parel zonder kroon De Brabant­Collectie Is een grote verzameling boeken, hand­ schriften en topografisch­hlstorlsche afbeeldingen betreffende de provincie Noord­Brabant. Sinds 1986 Is deze collectie In beheer bij de KUB. Aan dat beheer en de ontsluiting van de collectie Is veel aandacht besteed, zonder dat de KUB­gemeen­ schap overigens veel gebruik maakt van de collectie. Een studiedag op 31 oktober beoogt historici op de hoogte te stellen van de ontslultingswerkzaamheden, een pr­programma moet voor meer toeloop zorgen. Bart Padberg

T

egen de wand van de kluis van de bibliotheek leunt een inge­ lijste geografische kaart uit 1661 van het hertogdom B rabant, dat destijds het huidige Noord­Brabant en de Vlaamse provincies B rabant en Antwerpen besloeg. De kaart, een ingekleurde gravure met een voor die tijd ongekende omvang van anderhalf bij twee meter, is vervaar­ digd door de vermaarde cartograaf Ramon­Visscher en oogt, mede door de veertien stadsgezichten die de kaart aan weerszijde sieren, als een waar kunstwerk. Een dergelijk object lijkt totaal misplaatst in de hypermoderne universiteitsbi­ bliotheek van Tilburg. Maar niets is minder waar. De kaart, die tien jaar geleden werdaangekocht (voor 40.000 gulden, inmiddels in waar­ de verdubbeld), maakt deel uit van de omvangrijke B rabant­Collectie: een verzameling boeken, prenten, kranten, handschriften en kaarten over de geschiedenis en actualiteit van Noord­Brabant die sedert 1986 wordt beheerd door de bibliotheek van de KUB. De Brabant­Collectie werd in 1837 te Den Bosch opgezet door het Pro­ vinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord­B ra­ bant om de ­ in hun ogen wijdver­ spreide ­ waanwijsheid van de Brabantse bevolking op te heffen. In eerste instantie werd gestreefd naar een boekerij die alle gebieden van de wetenschap zou bevatten, maar dat bleek enige tientallen ja­ ren later een te grote pretentie. De collectie zou zich vanaf die consta­

tering beperken tot louter de regio Noord­Brabant. Die beperking ten spijt groeide de collectie in de loop der tijd uit tot een unieke verzame­ ling historisch materiaal bestaan­ de uit onder andere tienduizenden boeken, waarvan 15 duizend van voor het jaar 1850, honderden oude prenten en kaarten en 700 hands­ chriften, waarvan een aanzienlijk deel gemaakt is door monniken in de late middeleeuwen. Daarnaast omvat de B rabant­Collectie bijna alles dat de laatste jaren over de provincie Noord­B rabant is ver­ schenen in boeken, tijdschriften of kranten. Ook audio­visueel mate­ riaal behoort tot de collectie, zij het dat de verzameling hiervan nog verre van volledig is. Wie de totale collectie in geld zou willen uitdruk­ ken, komt op een flink bedrag. Ech­ ter, de historische waarde van het in Tilburg opgeslagen materiaal is van grotere waarde.

A

an het begin van de jaren tach­ tig raakte het roemruchte ge­ nootschap in financiële problemen. In 1986 resulteerde dat in een over­ heveling van de bezittingen van het Genootschap aan de provincie Noord­Brabant. Voor de vele objec­ ten die tot het eigendom van het genootschap behoorden was snel een thuis gevonden: het Noordbra­ bants Museum. De vraag watermet de Genootschapsbibliotheek zou moeten gebeuren was echter min­ der vlug beantwoord en leidde zelfs tot enige conflicten. Met name de toenmalige rijksarchivaris van Noord­Brabant, dr. L. Pirenne pleit­ te vurig voor het onderbrengen van de collectie in Den Bosch, maar het

mocht niet baten. Een meerderheid van de provinciale bestuurders stemde in met de verhuizing van de Genootschapsbibliotheek naar Til­ burg, naar de KUB. De mogelijkhe­ den die de KUB bood ten aanzien van ontsluiting van de collectie door aansluiting op geautomati­ seerde datasystemen (zoals PICA) gaven de doorslag. Bovendien was de KUB van plan om alle biblio­ theekafdelingen te centraliseren en ook daarin zag de provinciale over­ heid veel voordelen. Pirenne gaf zich gewonnen maar bleef sceptisch over de Tilburgse oplossing. Tegenover een verslag­ gever van het B rabants Dagblad zette hij zijn kritiek op een rijtje: 'De bibliotheek van de KHT (inmid­ dels KUB ) is in de eerste plaats bestemd voor s t u d e n t e n en is slechts beperkt publiek gericht. Daarentegen vormen de gebruikers van de Genootschapsbibliotheek een heel algemene groep. Verder heeft de KHT een belangrijke bij­ drage geleverd aan de geschiedenis van Noord­B rabant, maar dat is enkel toe te schrijven aan hoogle­ raren met een specifieke belang­ stelling voor Brabantica. Over een paar jaar kunnen er wel hooglera­ ren komen die juist zijn geïnteres­ seerd in Drenthe.'

D

e angst van Pirenne bleek ge­ deeltelijk gegrond. Want hoe­ wel de expertise van de KUB op het gebied van automatise­ ring ertoe leidde dat de literatuur over Noord­ Brabant systematisch werd verzameld in on­ der andere de B rabant­ Databank, waardoor via de computer veel informatie kan worden opgevraagd, nam de publie­ ke belangstelling gestaag af. Voor­ al in de jaren na de verhuizing van de Brabant­Collectie van de provin­ ciale hoofdstad naar Tilburg daal­ den de bezoekersaantallen tot on­ der het niveau van voor de verhui­ zing. Pas dit jaar is het aantal men­ sen dat een boek uit de collectie leent even hoog als in het jaar van de verhuizing. Als oorzaak hiervoor geeft de bibliothecaris van de Bra­ bant Collectie, J. Maessen, de hoge drempel die de KUB opwerpt voor geïnteresseerden van buitenaf, zo­

als amateurhistonci, heemkundi­ gen en genealogen. En juist die vor­ men, bij gebrek aan een vakgroep geschiedenis aan de KUB, de doel­ groep van de collectie. Om de drem­ pel te verlagen is onlangs een pr­pro­ gramma opgezet dat ertoe moet leiden dat het aantal mensen dat regelmatig een boekwerk uit de Brabant­Collectie leent (momen­ teel zijn er dat zo'n tachtig) te ver­ dubbelen. Gedacht wordt aan het organiseren van tentoonstellingen, het houden van een enquête onder potentiële gebruikers en het berei­ ken van de media. Maar dat alleen is niet voldoende, erkent ook Maessen. 'De toeganke­ lijkheid van de collectie moet be­ ter. Zo stamt de laatste catalogus over handschriften bijvoorbeeld uit 1917.'

E

en eerste stap in de richtingvan betere toegankelijkheid zal za­ terdags 1 oktober worden gezet, als tijdens een studiedag over de Bra­ bant­Collectie de Literatuurgids voor de Noordbrabantse geschiede­ nis wordt gepresenteerd. Dit boek, een inventarisatie die is samenge­ steld door historicus J. Brouwers, is een herziening van de Literatuur­ gids uit 1978 van dr. A. Kappelhof en vormt een belangrijk hulpmid­ del voor iedereen die in de Brabant­ se geschiedenis is geïnteresseerd. Het grote voordeel van de gids is dat deze naast de computer kan wor­

♦ Kaart van generaliteitsland Brabant­ Oost, ingekleurde gravure (41 x 52 cm) uit de Brabant Collectie door Willibrordus vander Burght. Ca. 1635­1645. Linksboven het wapen van Brabant, rechtsonder dat van 's Hertogenbosch.

kers zich bezig met de historische schat die de bibliotheek herbergt. Buiten de vakgroep Rechtsgeschie­ denis, verbonden aan de Juridische Faculteit, dr. J. Biasing (FEW) en dè Brabant­historicusprof. H. van den Eerenbeemt is er bijna niemand op de KUB die de B rabant­Collectie regelmatig gebruikt. Het is zelfs de vraag of veel mensen op de hoogte zijn van het bestaan van de histori­ sche verzameling. Niettemin lijkt de Brabant­Collec­ tie zich in Tilburg op de juiste plaats te bevinden. Want als geen ander heeft de KUB haar biblio­ theekbestand, en daarmee de col­ lectie, geautomatiseerd. Bovendien zijn de faciliteiten uitstekend. Zo liggen de oudste boeken en prenten in een kluis waarvan de tempera­ tuur en de luchtvochtigheidsgraad geregeld zijn. Het is alleen jammer dat de KUB geen inbedding heeft, geen kroon voor de parel waarover zij beschikt. Vooralsnog, want een tweetal ontwikkelingen binnen de KUB wijst erop dat de plaats van de Brabant­Collectie in de toekomst wat prominenter zou kunnen zijn. Maessen: 'Een daarvan is de al eni­ ge jaren op handen zijnde instelling van een speciale leerstoel op het gebied van cultuur in Noord­B rabant. Van dit instituut hoeft ech­ ter niet te worden ver­ wacht dat zij een stevige body vormt voor het geschiedkun­ dig onderzoek. Anders is dat bij het plan van prof. Van den Eerenbeemt. Hij schrijft momenteel een notitie die handelt over de oprichting van een interfacultair centrum voor cultuurstudies. De geschiedenis van Noord­B rabant zal daarin een speciale plaats innemen.' Dat zou, zo merkt Maessen fijntjes op, 'ove­ rigens haarfijn aansluiten bij het voornemen van het College van Bestuur om zich sterker te profile­ ren binnen de regio.' ^

Waardevolle Brabant­Collectie nog te weinig benut

­^V­

den gebruikt. Want anders dan met de computer is het met de gids niet zo moeilijk om tussen alle gevon­ den titels die publicatie te vinden, die een goede introductie geeft in een bepaald onderwerp. De achter­ stand van Noord­Brabant op bibli­ ografisch gebied die Kappelhof in ' 78 signaleerde lijkt langzaam maar zeker tot het verleden te horen. Een ander probleem waarmee de Brabant­Collectie kampt is het ontbreken van een vakgroep ge­ schiedenis aan de KUB. Mede daar­ door houden te weinig aan de KUB verbonden studenten en medewer­

29 oktober 1992

^UNIVERSi:!­

TE B ERDE Te Berde is de opiniepagina van Univers. Deze staat open voor bijdragen over wetenschap, on­ derwijs en universitaire kwes­ ties die de KUB of TFT betref­ fen. De redactie blijft verant­ woordelijk voor keuze en in­ houd.

De 'verpatering' van het ontwikkelingsbedrijf Een studiedag over de rol van de Nederlandse Medefinancieringsorganisaties maakt duidelijk dat het daar ontbreekt aan professionele expertise. Nog te veel spelen ideologische fragmenten uit de jaren zestig een rol waardoor een nieuw woord als verpatering op het congres enthousiast

De Mede Fmancierings Organisa­ ties (MFO's) van Nederland liggen de laatste jaren onder vuur. Teveel projecten die door hen gesteund worden zouden nauwelijks resul­ taat opleveren en de MFO's zouden een grote rigiditeit vertonen in de keuzevanhun partners: deoverzee­ se Niet Gouvermentele Organisa­ ties (NGO's). Daarnaast bestaat nauwelijks inzicht in de besteding van de verkregen middelen. Kort­ om, het beleid en functioneren van de MFO's staat fundamenteel ter discussie. Directe aanleiding voor de confe­ rentie was het vorig jaar versche­ nen Eindrapport Stuurgroep Im­ pactstudie Medefinancieringspro­ gramma. Daarin werd voor het eerst in de 25 jaar van hun bestaan het werk van de MFO's door een rela­ tief onafhankelijke instelling geë­ valueerd (de MFO's) hadden overi­ gens dit initiatief zelf genomen). Op de studiedag was de belangrijkste vraag hoe het alle­ maal verder moet. Net als in het be­ drijfsleven werd er gesproken over strategische keuzes en terugkeren tot de kernactivi­teiten. Na 25 jaar lijken de MFO's ontdekt te hebben dat ze in wezen kleinschalige mul­ tinationale bedrijven zijn. Daarom was de consternatie op de conferen­ tie over de verscherpte vraag naar de accountability van de organisa­ ties enigszins achterhaald. Immers, niet alleen om te analyseren of het eigen bedrijf gezond is, maar ook omdat gemeenschapsgelden ge­ bruikt worden, is een kosten­baten analyse van een hele organisatie een conditio sine­qua­non. Dat dit tot nu toe nauwelijks gebruikelijk was, is achteraf verbazingwekkend. Slechts individuele projecten wer­ den aan evaluaties onderworpen, waarbij vergelijking met andere projecten vaak niet mogelijk was wegens het gebruik van afwijkende methoden.

werd binnengehaald. Het Tilburgse IVO heeft veel (economische) expertise en verricht nogal wat onderzoek voor medefinancieringsorganisaties als het Cebemo. Medewerker Willem Jan de Gast bezocht de conferentie en fronste de wenkbrauwen bij de geproclameerde verpatering.

het totaalbedrag vastgesteld op 440,3 miljoen gulden. Dat is 6,75 % van de totale begroting. Dit Medefinancieringsprogramma (MFP) bestaat sinds 1965. Het is in zoverre een unieke constructie dat de overheid geld geeft aan niet­ commerciële particuliere organisa­ ties. De controle­mogelijkheden zijn dus relatief gering: Als het geld eenmaal binnen is, bepalen de MFO's voor een belangrijk deel waaraan en hoe ze het uitgeven. De vier MFO's functioneren van oudsher niet als directe 'ont­ wikkelaars'. Ze vervullen de func­

Willem Jan de Gast maar het neemt niet weg dat de NGO's momenteel met organisa­ torische en legitimiteitsproblemen kampen. Daarbij is de Nederland­ se overheid sinds de komst van minister Pronk daadkrachtiger gaan optreden en wordt dientenge­ volge van elk project en elke orga­ nisatie bekeken in hoeverre zij bij­ dragen aan de geformuleerde doel­ stellingen. De controle door de overheid wordt dus groter. Daarnaast doet zich in veel ontwik­ kelingslanden het tegenover­ gestelde voor. Overheden daar zijn steeds minder geneigd ontwik­ kelingsprojecten te steunen. Dat wordt overgela­ ten aan de plaat­ selijke N G O ' s . Deze hebben echter niet de middelen om deze projecten, die vaak in de gezondheidszorg of de scholing plaatsvinden, in eigen beheer uit te voeren. De druk op MFO's om aan dat soort projecten mee te werken, is dus sterk toege­ nomen. Ook wordt van de MFO's in Nederland verwacht, dat ze een eenduidig beeld van de ontwikke­ lingsproblematiek schetsen en dat er duidelijke en grote resultaten getoond kunnen worden. De mo­ derne consument wil weten waar­ aan hij zijn geld heeft uitgegeven en ook nog dat het goed gebruikt is. Er is sprake van een contradictie: de uitstraling van de MFO's moet

CERES­studiedag over toekomst Medefinancieringsorganisaties ziet nadrukkelijker rol voor universiteiten

Uit dit alles blij kt al wat een van de grootste problemen van de MFO's is: een gebrek aan professionaliteit. In het begin van de jaren '60 zijn deze clubs vooral v a n u i t een ideologische achtergrond in ont­ wikkelingslanden aan het werk gegaan. Dat betekent dat de betrok­ kenheid groot is, maar de expertise vaak minder. Projecten en NGO's werden dan ook dikwijls gekozen op basis van gelijkgestemdheid, zonder goed te kijken hoe het daad­ werkelijke rendement zou zijn. Professionalisering van MFO's houdt in, zo werd maandag duide­ lijk, dat meer expertise van buiten­ af moet worden ingeschakeld en dat de interne organisatie een duidelij­ ker structuur dient te krijgen. Dat de boodschap begrepen is, blijkt wel uit het feit dat alle vier de MFO's met een interne reorganisatie bezig zijn. Het gaat om vier organisaties, te weten Novib, Hivos, ICCO en Ce­ bemo, die op het gebied van ontwikkelingssamenwerking ac­ tief zijn. Naast hun eigen middelen, die verkregen worden door dona­ ties, lidmaatschapsgelden en inza­ melingsacties, geeft het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking jaarlijks financile ondersteuning. In de net uitgekomen begroting Ont­ wikkelingssamenwerking 1993 is

tie van intermediair. Er wordt geld gegeven aan counterparts in de Derde Wereld. Dit moeten altijd de genoemde NGO's zijn. Een belang­ rijk voordeel dat het contact tussen MFO's en NGO's heeft boven dat tussen regeringen, is dat op infor­ mele basis en op een laag niveau in de samenleving ontwikkelings­ samenwerking kan worden aange­ boden. Zo kunnen in ontwikke­ lingslanden groepen bereikt wor­ den, die langs officiële weg niet aan bod zouden komen. Legitimiteit Dat klinkt dus allemaal heel mooi.

steeds eenduidiger worden, het dagelijkse werk wordt steeds veel­ zijdiger. Professionalisering dus, maar ook keuzes maken. Een maandag veel­ gehoorde term was complementa­ riteit. Dat houdt zoveel in als niet hetzelfde doen wat je buurman doet. Het is gebleken dat de MFO's een duidelijke voorkeur hebben voor een bepaald soort projecten in bepaalde landen. Nu is het natuur­ lijk niet de bedoeling dat bestaan­ de netwerken overboord gegooid worden en opnieuw het wiel uitge­ vonden gaat worden. Wel is het be­ langrijk dat binnen de marges die gegeven zijn door de doelstellingen en de historisch gegroeide contac­ ten elke MFO een duidelijke plaats inneemt, meer op basis van aanwe­ zige expertise dan ideologisch sen­ timent. Eenzelfde samenwerking moet gaan plaatsvinden met de Nederlandse overheid. De relatie tussen de MFO's en het Directoraat Generaal Internationale Samen­ werking (DGIS) was in het verleden nogal antagonistisch. In de loop der jaren is een bredere samenwer­ kingsbasis ontstaan, die natuurlijk kan gaan leiden tot een effectieve­ re aanpak van de ontwikkelings­ problematiek. Rol voor universiteit Naast deze samenwerking werd een belangrijke rol gezien voor een zogenaamde third party. Het gaat dan om een buitenstaander die bei­ de organisaties alert houdt met kritische en inhoudelijke aanvul­

lingen. Hierbij werd expliciet aan universiteiten gedacht. Opgemerkt werd dat de relatie tussen univer­ sitaire instellingen en overheid in veel gevallen non­existent is, waar­ door vooral op inhoudelijk niveau grote lacunes ontstaan. Om niet een geldschuiver te wor­ den zonder dat de betrokkenheid met de realiteit in de Derde Wereld aantoonbaar is, pleitte Quarles van Ufford van de VU maandag voor een meer directe relatie tussen MFO's en basisgroepen in ontwikkelings­ landen. Met een verwij zing naar het basiswerk wat in de )aren '60 door paters werd verricht, noemde hij dit de 'verpatering'. Gezien de reacties op en de onmiddellijke overname van dit begrip leek het er haast op dat het toverwoord was uitgevon­ den. In de huidige context betekent het dat de MFO's meer direct het veld in zouden moeten en niet al­ leen langs de zijlijn staan. Pro­ fessioneler en toch meer directe betrokkenheid. Dat daarmee de rol als intermediair en organisatie bij uitstek om vergelijkend project­ onderzoek uit te voeren weer naar de achtergrond geschoven wordt, leek maar bij weinigen door te drin­ gen. Het is nog even wennen. De gedane oproep aan universitei­ ten om meer directe input aan de ontwikkelingssamenwerking te geven moet geen loze zijn. Inhoude­ lijke en theoretische studies en evaluaties kunnen een belangrijke aanvulling vormen om de efficiën­ tie van het Nederlandse ontwikke­ lingswerk te verbeteren. En uitein­ delijk moet dat er dan toe leiden dat armen over de hele wereld beter en sneller geholpen worden. Want dat laatste wil in de hele discussie over kwaliteitsverbetering en professio­ nalisering nog wel eens uit het oog verloren worden. ^

Willem­lan de Gast is medewerker van het Instituut voor Ont­ wikkelingsvraagstukken (IVO) dat aan de KUB verbonden is. ♦ Ontwikkelingshulp gaat te vaak uit van Idealistische Westerse normen die met altijd toegesneden zijn op de lokale situatie. De NGO's zouden meer gebruik moeten maken van externe expertise, zoals die bijvoorbeeld op Universiteiten voorhanden is. [Foto: Rian Siers]

29 oktober 1992

^UNIVERSlĂ&#x153;-

EERSTEJAARS, IS JE BOVENKAMER IN ORDE? Zo ja, doe dan aangifte van je radio en/of televisie.

kijk- en luistergeld" bij de infornnatie

Ga even langs het postkantoor voor je aangifteformulier

stand van de universiteit.

of haal de brochure "Watje als student moet weten over

Oit is een pubhkatie van de Dienst omroepbijdragen, Den Haag

29 oktober 1992

^UNIVERSlÜ^

.j^

EDE DE L I N GE

V^

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Dien­ sten en faculteiten leveren via één centraal punt (het secreta­ riaat) kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kern­ achtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. BIJ teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

ALGEMEEN DIENSTRAAD­VERKIEZINGEN

Voor de dicnstraad Univers werden geen kandidaten gesteld Voor de dien straden bi) B U, DEA, DB H en DSO werden met meer kandidaten gesteld dan het aantal beschikbare zetels Het stembureau CPO heeft derhalve beslo­ ten dat voor genoemde dicnstraden geen verkiezingen behoeven plaats te vinden De desbetreffende kandidaten zullen t z t verkozen worden ver­ klaard De kiesgerechtigden van de Dienst Rekencentrum zullen eind okt een oproep ontvangen om op 4 of 5 nov 1992 hun stem uit te brengen Stembureau CPO STUDIEDAG 'DE BRABANT­COLLECTI E EN DE GESCHIEDBEOEFENING'

Of wat heeft de B rabant Collectie te bieden aan amateurs en professionals die geïnteresseerd zi)n in lokale en regionale geschiedenis' Het programma bestaat uit een aantal korte lezingen en een introductie in de Brabant­Collectie B ovendien wordt het eerste exemplaar van de nieuwe Literatuurgids voor de Noordbrabantse geschiedenis gepresenteerd en aange boden aan mw drs J B aartmans, Ge­ deputeerde voor Cultuur Za 31 okt 9 30­16 00 u , geb A / Bibhotheek (geb L) Inf P Langenhuizen, Brabant Col­ lectie (013­66)3308 (L­121) WORKSHOP G E Ï N T E G R E E R D E

WERKPLEK

I V m de grote belangstelling, organi­ seert de bibliotheek nogmaals voor stu denten van de KUB workshops Geinte greerde Werkplek (duur 2 uur) in de periode van 1 nov t/m 11 dec 1992 Voor deelname hieraan is geen specia Ie voorkennis vereist en er zi)n geen kosten aan verbonden Speciaal voor avondstudenten is er een workshop op do avond De workshops zi|n speciaal bestemd voor studenten die nog met met de Geïntegreerde Werkplek bekend zi)n Tijdens zo'n workshop wordt het wer­ ken met Windows, het starten van di verse applicaties en het uitwisselen van gegevens tussen de diverse applicaties behandeld Voor degene die met in staat zijn de workshops te volgen, isinhetdiktaten magazijn een diktaat Geïntegreerde Werkplek verkrijgbaar voor fl 5,00 Aanvangstijden ma 14 00 uur dl. 18 30 uur

WO 10 00 uur do 14 0 0 u Inl bij de helpdesk in de bibliotheek, L120tel (66)3142 Inschr bij de centrale balie op niveau 1 OPENINGSTIJDEN BI BLI OTHEEK

Naast de dagopenstelling van de bibli otheek is er ook een avond­ en za openstelling Ter inf hierbij de vol ledige openingstijden De bibhotheek is op werkdagen geo­ pend van 9 00 tot 21 30 u en op za van 9 00 tot 12 30 uur Het dictatenmagazijn is op werkdagen geopend van 9 00 tot 12 30 u en van 13 30 tot 17 00 uur Het is echter wel mogelijk om overdag telefonisch dic taten te bestellen en deze dan 's avonds (tot 21 30 uur) tegen contante betaling aan de balie van het Centraal B oeken Magazijn af te halen Depnntshop is op werkdagen open van 9 00 tot 12 30 uur, van 13 30 tot 17 00 u en van 17 30 tot 21 00 uur Op za is de printshop geopend van 9 00 tot 12 00 uur ONBESTELBARE POSTSTUKKEN Geadresseerde: Afzender.

E B ex scanmar. Houten J To Mrs To, Pittsburgh USA Eric Dickens Dienstverl Vertstande­ lijk Gehand R'dam C Schoenmakers B RO adviseurs, Vught Dhr v Mierlo Kasteel Maurick, Vught N A C Uuldriks, NeuronData, France G vdr Steen Soc Science Inf Techn A'dam A J A Huijbergts B VG, Zcist M H H Strijbos B VG, Zeist T A C D Kuijpers B VG, Zeist Drs J Huigen Mm v Fm 's­Graven­ hage A P L Willems, Intermediar, A'dam Henk Oosterling Rien Halters, Etten Leur Wim J Nuijens Ommpress, Praag Ton Korver(n) Netwerk, R'dam H van Hel vert Fentenerv Vlissmgenf Utrecht T To TU­B oekhandel, Eindhoven Wij verzoeken u, wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, <21 >bmnen een week <20>te reageren bij de afd Registratuur en Archief, A 156 of via tel 2808 De stukken zullen circa een week na verschijning van deze Univers aan de afzender worden gere tourneerd

FACU LTEI T ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN UITWISSELINGSPROGRAMMA MET DE VERENIGDE STATEN

In het kader van de samenwerkings overeenkomsten met de Un van South Carolina en de Washington University te St Louis biedt de FEW jaarlijks aan zes studenten de mogelijkheid tot het volgen van een opl Masters of Business (South Carolina) of een Masters of En­ gineering (Washington) In beide gevallen betreft het een opl van een jaar, bedoeld voor studenten die hun studie aan de FEW uiterlijk m juli 1993 hebben afgerond Deelname wordt ge­ deeltelijk gefinancierd door middel van een beroep op het fonds van de Ver Spaarbanken of het Stimuleringsfonds Internationalisering Studenten die interesse hebben m een van deze opleidingen kunnen voor wat betreft de Masters of Engineering opl contact opnemen met prof Ribbers, B 538, tel 662188 Voor het programma van South Carolina kunt u contact opnemen met mr EnePeeters, medew internationalisering van de economi­ sche fac (B 740, tel 662512) De deadline voor aanmeldingen is 15 nov a s Inf over aanmeldingen en selectieprocedures kunt u krijgen bij een van bovengenoemde personen

FACULTEIT RECHTS­ GELEERDHEID PROF.MR. B.S. FRENKEL SCRIPTIEPRIJS

De vakgroep soeiaai recht en sociale politiek van de faculteit der rechtsge­ leerdheid van de KUB heeft besloten de prof mr B S Frenkelpnjs m te stellen ter aanmoediging van studenten tot het schrijven van scripties op het gebied van het arbeidsrecht en/of het sociale­ze­ kerheidsrecht De hoogte van de prijs bedraagt fl 1 000, De auteur van de scriptie moet ingeschreven zijn (geweest) aan een der faculteiten van de KUB De uiterste mzenddatum is 1 november 1992 De scriptie moet in het jaar daarvoor door de examencommissie met ten minste het cijfer 8 (acht) zijn gewaar deerd Het reglement kan worden op­ gevraagd bij mr Hans Zeijen, kamer B 1013 (tel 2013/2254) B ij hem kunnen ook nadere inlichtingen worden inge wonnen WIJZIGING AVONDKOLLEGES OP DINSDAG 3 NOVEMBER A.S.

Op 3 november a s worden sommige avondkolleges in een andere zaal gege­ ven 1 Propedeu<ie Het HK bestuursrecht A van 18 45­ 20 30 uur wordt gegeven in AZ 051 p v AZ 111 Het HK strafrecht B van 20 45­22 30uur wordt gegeven m AZ 05 i p v AZ 111 Het HK staatsrecht A van 20 45 22 30 uur wordt gegeven m AZ 112 i p v SZ 17 2 Doctoraal Burgerlijk procesrecht wordt gegeven in CZ 105 S trafrecht CwordtgegeveninT8(theo­ logische faculteit) OPHAALAVOND DI KTATEN TEN BEHOEVE VAN DEELTI JDSTUDENTEN BEGONNEN MET DE STUDIE I N 1 9 9 2 / 1993

De deeltijdstudenten die dit jaar zijn begonnen met de studie worden m de gelegenheid gesteld om de takenboe ken, behorend bij studietaak 2 van de vakken uit het eerste semester, aan te schaffen bij het diktatenmagazijn Op dinsdag3 november a s ishetdiktaten magazijn speciaal voor deze groep stu den ten geopend van 20 00 21 00 uur SCHRIFTELIJK TENTAMEN RECHT EN INFORMATISERING

Het tentamen in het keuzevak recht en informatisering wordt afgenomen op maandag 14 december te 14 30 uur Aanmelding voor 15 november a s via het bureau examens

PROF.MR. B.S. FRENKEL SCRIPTIEPRIJS

Zie onder FRW

ta van de overige faculteiten, deze staan met m de KIK vermeld

Onlangs heeft de faculteitsraad beslo ten de geldigheidstermijn van voldoen­ des, behaald m het doctoraal, te verlen­ gen van vijf naar acht jaar Wie langer dan acht jaar na het behalen van een voldoende voor een doctoraal vak afstu­ deert, kan voor dat vak voor het afstu deren aanvullende eisen opgelegd krij­ gen Overemgetijdzalwordenbekend gemaakt of, en ­ zo ja­ welke, aanvul­ lende eisen, die in het verleden zijn opgelegd na afloop van de termijn van vijf jaar, vervallen als men binnen acht jaar afstudeert

SLUITING

FAC U L T E I T SOCIALE WETENSCHAPPEN VTW

Hete V afstudeerseminar vindt plaats op 26 nov 1992 tijd 15 45­1740 uur zaal CZ­105 Presentatie Fons Manders 'Leefstijlonderzoek bij Hamilton Towers' Inge Hermans 'Managementstijl bij Hamilton Towers' Judith Steegmans en Michael van den Brand 'Haalbaarheid van golf­ en coun tryclubs naar Amerikaan s voorbeeld m Nederland' SOC en andere Bovenbouwstudies OpI7dec 1992iscrgeententamenge­ legenheid voor Onderzoeksmethoden D2 In plaats daarvan is er een tentamengelegenheid voor Onder­ zoeksmethoden 4 PSY

Communicatie en Voorlichting Met ingang van het studiejaar 1992/ 1993 zal iedere twee maanden op de eerste donderdagmiddag van de maand een bijeenkomst worden georganiseerd waarop enkele studenten een korte presentatie houden over hun stage of onderzoek Eveneens kan door de staf of een externe spreker een actueel on­ derwerp op het gebied van communi­ catie en voorlichting worden bespro ken De voordrachten zullen worden gevolgd door een discussie met als doel een kritische gedachtenwisseling tot stand te brengen omtrent onderzoek en stage­activiteiten Van studenten die begonnen zijn aan DII ­ studierichting Communicatie en Voorlichting ­ wordt verwacht dat zij deze presentatiemid­ dagen bijwonen als toehoorder/discus­ siant en dat zij eenmaal zelf een voor­ dracht houden Studenten die met het D­I gedeelte bezig zijn, zijn van harte welkom De eerste bijeenkomst wordt gehouden op donderdag 5 november 1992 om 14 00 uur in PZ 12 PROF.MR. B.S. FRENKEL SCRIPTIEPRIJS

TENTAMEN BESTUURSKUNDE C

In overleg met de studenten is besloten het tentamen bestuurskunde C te ver­ plaatsen van 20 januari naar donderdag 11 februari 1993 te 14 00 uur KOLLEGES I N KEUZEVAKKEN

Alle studenten, maar vooral die van Nederlands recht, wordt aangeraden tijdig de gedachten te laten gaan over welke keuzevakken men wil volgen Wie eerst alle verplichte vakken afrondt en pas dan keuzevakken kiest kan voor het probleem komen te staan dat het toevallig grotendeels of zelfs uitslm tend vakken betreft die in eén bepaald semester worden gedoceerd, waardoor de studiebelasting ongelijk wordt ver dceld Wie tijdig kiest kan het restant van verplichte vakken combineren met een begin van de keuzevakken Infor­ matie hierover is verkrijgbaar bij de studie­adviseur van het doctoraal, tel 013­662502

Zie onder FRW

FACU LTEI T LETTEREN STATUS ONDERZOEKSGROEPEN

De cursus 'Sociale en Culturele Aspec­ ten' behoort met tot het thema van TGL Nadere informatie bij Marijke Loots Faculteitsblad KI K

Het oktobernummer van de KIK is uit Wil je alle nieuwtjes weten, kom hem dan snel halen bij het secretariaat op de derde verdieping van gebouw B TENTAMENDATA

De tentamcndata zijn bij Bureau Onder­ wijszaken bekend (raadpleeg de borden bijB319) Deze data worden tevei;is in de KIK vermeld Letopdetentamenda­

Wegens interne verhuizing zijn het bureau en de secretariaten van de Fa­ culteit der Letteren op maandag 2 no­ vember de gehele dag gesloten Even­ eens zijn het bureau en de secretariaten wegens een ontspanningsdag in de vorm van een bureau­uitje op vrijdag 6 november de gehele dag gesloten ERASMUSBEURZEN SPOED

Er zijn nog enkele beurzen beschikbaar m het kader van het Erasmus­program­ ma De aanvragen voor het 2e semes­ ter dienen zo spoedig mogelijk worden ingediend Als je belangstelling hebt voor een van de volgende beurzen neem dan snel contact op met Denise Linde­ nau Het betreft de volgende netwerken 'Natural Language Processing' Vakgebieden Linguïstiek, Artificiële Intelligentie, Psychologie en Gedrags wetenschappen De beurs is voor de Universitaire Instel­ ling Antwerpen Coordinator WalterDaelemans, werk­ verband Taal en Informatica/ITK Netwerk 'LiteratuurenGermanistiek' Vakgebieden Algemene en Vergelij­ kende Literatuurwetenschap Er zijn 4 beurzen beschikbaar 2 voor de RU Gent en 2 voor de Freie Umversitat B erlin Coordinator Jaap Goedegebuure, werk­ veiband Theorie en Geschiedenis van de Literatuur Netwerk 'Teacher Training' Vakgebieden Pedagogiek, Moderne EG­talen, Toegepaste Taalwetenschap Er zijn 3 beurzen beschikbaar 2 voor de Umversita degli studi di Fi­ renze (I) en 1 voor de University of Glasgow (UK) Coordinator Ton Vallen, werkverband Taal en Minderheden Jeanne Vermeer, kamer B 319

FAC U L T E I T THEOLOGIE WOORDEN EN WIND, LEZINGENCYCLUS OVER KUNST EN RELIGIE

Religie een inspiratiebron voor kunste­ naars ■ Kunst en religie hebben gemeen dat ze het hart verheffen Zijn ze op dit punt ook mwissellwar' De christelijke religie is verweten dat ze wegvluchtte m het verhevene Doet kunst nu het zelfde' Of legt kunst juist de wortels van het menselijk bestaan bloot' Over deze vragen organiseert de Theologi­ sche Fac Tilburg, i s m het Centrum voor Wetenschap en Levensbeschou wing van de Katholieke Universiteit Brabant, een reeks van vier voordrach ten onder de titel 'Woorden en Wind' Vong najaar boden de organisatoren een verwante lezingencyclus aan ('Leegte en Lucht') Het succes daarvan is nu aanleiding tot een vervolgaanbod De voordrachten zullen worden gehouden door kunstenaars, afkomstig uit het toneel, de dans, de poëzie en de muziek Plaats het geb van de Theologische Fac Tilburg, Academielaan 9 te Tilburg, steeds van 14 00­17 00 u Programma ­ Henk van Ulsen, toneelspeler 'Een enkel woord', op 12 nov a s ­ Matthijs Wils, danser en theaterma­ ker 'Gedanst tot demorgen',op 19nov ­ Maria de Groot, dichteres en theolo­ ge 'Mensen zijn gedichten', op 26 nov Daan Manneke, componist 'Muziek vol­ledig', op 3 dec Voor studenten is deelname gratis Niet­studenten betalen fl 20,­ voor de gehele reeks, bij binnenkomst Het bij­ wonen van afz voordrachten a fl 5,­ is mogelijk

7 pooltafels 2 soft­tip darts

TENTAMEN KWANTI TATI EVE METHODEN EN TECHNIEKEN (oude stijl!)

Voor recirfivjsfen doet Alg Economie en B edrijfseconomie wordt nog een maal gelegenheid gegeven het tenta men KMT­oude stijl af te leggen, gele­ genheid daartoe zal zijn op 4 febr m de namiddag Inschr is mogelijk bij Bureau Examens tot uiterlijk 15 nov a s

GELDIGHEIDSDUUR VAN VOLDOENDES, BEHAALD I N HET DOCTORAAL

1 KILO S P A R E R I B S om mee te nemen incL garnituur:

mmrê /­. 19.75 ! POOL­& EETCAFÉ ' HtUVElSIRAAT ^3 1^ ICITVCENTERjl I IllBURG ItLtlOON 013 35 18481

>

open ma t/mvr vanaf, 10.00 uur za vanaf 12.00 uur, zo vanaf 14.00 uur

HUNIVERSi:!­

MEMO

Het Priori tijdsblad kunnen jullie na de herfstvakantie verwachten CINEMA

STUDENTEN HERMAN BROOD KOMT!

Het Podiumcafe heeft B rood uugeno digd om een groot 'action pamtmg' werk te maken Dit zal op 6 november gebeuren van 16 00­18 00 uur op de KUB (Precieze plaats wordt nog bekend gemaakt) Verder zullen er optredens zijn van muzikanten OLOF

Dit )aar organiseert dispuut Hunky Dooly voor de 7e keer een pianorecital De 24­)arige Fransman Frank Braley zal woensdag 4 november a s de aula van de KUB vullen met zijn pianospel Hij zal werken van Haydn, Schubert, De bussy en Rachmamnov ten gehore bren gen Het recital begint om 20 15 uur Het entreegeld bedraagt slechts f 12,50 Voor studenten op vertoon van studen ten /collegekaart is het zelfs gratis' Activiteiten komende week donder dagavond is er gelegenheid tot het ko pen van kaarten voor het AHC­feest op 13 november bii Virgiel Maandag 2 november A One's Reclame raden, aan vang 21 30 uur ter societeite Houd maandagavond 23 november vrij voor de uitval naar Laurentius TIGEAK­ACTIVITEITEN:

2 november Efact voorlichting stage en afstuderen 3 november Shit symposium B ussi ness process redesign 3 november Pnoritijd Millerti)d m MiUertime 3 en 4november Vite beschouwingen Amerikaanse presidentsverkiezing 5 november FSW feest m het Noorder ligt, kaartverkoop vanaf maandag 2 november m koffiekamer S 6 november Isabest borrel 7 en 8 november Polis survival week­ end m de Ardennen 16, 17, 18 en 19 november is er de Ti geak activiteitenweek" EFACT

Zoals elk laar waren de tentamenbun dels ook dit jaar weer razendsnel uit verkocht Propaedeuse studenten heb ben echter geluk Voor hen liggen nog enkele bundels te koop op de EFACT kamer Op donderdag 5 november organiseert de excursie­commissie een excursie naar de Tweede Kamer, 4 grote politie ke partijen en het Ministerie van Socia Ie Zaken Op 10 november staat het jaarlijkse 'Stage en afstuderen' weer op het pro gramma vanaf 10 00 tot 13 00 uur m de aula voor BE, en van 11 00 tot 12 30 in AZ 05 voor SE/AE Op donderdag 12 november is er Keu zevakvoorhchting voor AE/SE, m CZ 105 vanaf 13 00 Op vrijdag 13 november is er keuzevak­ voorlichting voor bedrijfseconomen vanaf 10 00 uur m de aula Let op want de ti]den zijn andeis dan we vorige week berichtten Voor meer informatie over deze voor lichtingen en voor aanmelding voor de excursie kun je altijd terecht op kamer O­50, tel 662991 PRIORITIJD

Dinsdag 3 november is de tweede Mil lertijd' Het thema zal deze keer zijn Frankrijk (B eaujolais^ De aanvang en de plaats zijn hetzelfde als de vorige keer 20 30 uur m cafe Miller Time Donderdag 5 november is het grote FSW feest in het Noorderligt De band die dan speelt heet 'Cry for the moon' en de aanvang is 22 00 uur Kaartjes zijn verkrijgbaar m de voorverkoop m de kantine van gebouw S voor 3 gulden en aan de kassa voor 4 gulden De voor verkoop is van 2 tot en met 5 novem her Op 27 en 28 november is de twee daag se excursie naar Antwerpen dus hou deze data vnj De inschrijving loopt van 3 tot en met 12 november en deelname kost35 gulden (inclusief overnachting, stadswandeling en lezing, exclusief etentje en uitgaan) Je kunt je inschrij ven op O 74 tijdens de inloopuurtjes (of, indien we al verhuisd zijn, op kamer R 10) Degenen die geen acceptgiro en in schnjvmgsformulier ontvangen heb ben, kunnen tijdens de inloopuurtjes terecht op kamer O 74 (na verhuizing R 10) Zoals reeds opgemerkt zal Priontijd verhuizen naar R 10

In het kader van 'Cinema Absurda' draait filmvereniging Cinema m no vember nog twee films 4 november Barton Fmk De jonge toneelschrijver B arton Fink wordt na zijn eerste succesje naar Hollywood gehaald Hij neemt zijn intrek m een vervallen hotelletje B ij zijn pogingen om iets op papier te zetten wordt hij door vanalles gestoord losrakend be hang, muggen en zijn buurman (John Goodman) Als B arton voor het eerst met eenvrouw naarbedgaat, verandert deze tot dan toe inktzwarte komedie in een apocalyptische horrorfilm 18 november Delicatessen eensadis tische slager, twee ongelooflijk geob­ sedeerde broers en een stel vegetarische rebellen m een film die simpel en grap pig IS als een stripverhaal, spookachtig als een horrorfilm en aandoenlijk romantisch als een sprookje Beide films worden om 20 00 vertoond inSZ 1 7 a f l 4 , AEGEE

De komende maand staan de volgende evenementen op het programma B el­ gische bieravond op 18 november Natuurlijk net als al onze borrels m cafe Kandmsky vanaf 21 00 uur, en iedereen IS van harte welkom Verder heeft Ae gee B oedapest van 19 22 november de 'Tempus Academy' met lezingen, se minars en workshops problemen m centraal­ en oost Europa worden bespro ken op economisch gebied In Madrid vindt van 22­26 november een congres plaats met de titel 'The social dimen sion' Wil je je inschrijven voor een evenement of wil je meer informatie, bel dan Ene (684451) TFV SMEETSKRI NG

Op 28 oktober vindt er een workshop plaats naar Moret Ernst & Young m Rotterdam Je kunt je voor deze excur sie inschrijven op de intekenlijst die tegenover het FIT (B 924) hangt Deze excursie is bedoeld voor mensen die zich in de laatste fase van hun studie bevinden Op 6 november vindt het jaarlijkse LOF congres plaats m de Stopera te Amster dam Voor inschrijving dien je zelf te zorgen Voor meer informatie zie pos ters en foHers o a tegenover het FIT Ledenborrel op dinsdag 10 november vanaf 21 30 uur m 'De Lamme Goed­ zak' MAKUB

Na het succesvolle At your service' congres zoeken wij aktieve leden voor onze nieuwe congrescommissie Wil je ervaring opdoen m organiseren, bedrijf scontacten leggen, werken in team ver band etc dan is dit natuurlijk de gele­ genheid Heb je interesse kom dan don derdag 5 nov om 15 00 uur even langs X 4 en je krijgt alle gewenste informa­ tie Nadere inlichtingen 013 663044 (MAKUB) of 013­637646 (Miqa) Ook dit jaar weer een A l m a n a k Pasfoto's kun je inleveren tijdens de borrel of in het postvakje van de Smeets kring inB 924 Vergeet met je voor en achtemaam op de achterkant van je foto te vermelden SEVIO

Op donderdag 5 november vmdt in 't Noorderligt het grote FSW feest plaats Met optreden van de band 'Cry for the moon' en een surprise act In de voor verkoop op 2, 3, 4 en 5 november kos ten de kaartjes fl 3, en aan de kassa fl 4, COC In november start de homojongeren groep van het COC met een praatgroep over homoseksualiteit Wil je praten over je homo/lesbisch zijn, houd je van gezelligheid en ben je jonger dan 26 jaar, bel dan Jeffrey013 443866 of Tirza013 432594 INPUT

Op 5 november wordt weer het beken de FSW­feest gehouden Input organi­ seert ook mee Het feest begint om 22 00 uur m het Noorderligt met de band 'Cry for the Moon' en een surpnse act De kaartenverkoop is op 2, 3, 4, 5 november m gebouw S en gebouw A Toegangskaarten a fl 3,­m de voorver koop, bij de kassa a fl 4, Input­leden die de contnbutie van fl 30, nog met hebben voldaan, worden 'vriendelijk doch dringend' verzocht dit zo spoedig mogelijk te doen Het bedrag moet gestort worden op giro 183163

onder vermelding van 'Contributie In­ put 1992/1993' ledere dinsdag en donderdag is er van 11 00 uur tot 13 00 uur een bestuurslid aanwezig m O 47 Heb je iets te vragen, dan kun je altijd langskomen PODIUMCAFE AMERI KAANSE VERKIEZINGEN

Het Podiumcafe organiseert op dinsdag 3 november 1 s m VITE een avond over de Amerikaanse verkiezingen Kortom een avond over de wijze waarop politi­ ci kiezers proberen te trekken En ui teraard is iedereen weer van harte wel kom vanaf 19 00 uur m de PUF Aansluitend op het Podiumcafe zal er een feest zijn (Entree 3,50, VITE leden f 2,50) Daarnaast kunnen de Ameri­ kaanse verkiezingen op de voet worden gevolgd aangezien het geheel op groot beeld zal worden uitgezonden Voor deze gelegenheid zal de PUF haar deu ren langer dan normaal openhouden SBIT

Op dinsdag 3 november organiseert SBIT het symposium Business Process Redesign een nieuwe visieC Het symposium zal worden gehouden m het congrescentrum 'de Postelse Hoeve' De kosten bedragen voor SBIT­leden f 1 10, en voor met SB IT leden fl 20,­ Informatie en aanmelding bij de stand m gebouw A of op de SBIT kamer 048, tel 013 662998 Willen degenen die nog geen contribu­ tie betaald hebben dit zo spoedig mo gehjk doen ' Doctoraal tentamenbundels B IK ver schijnen begm november, inschrijving IS mogelijk op de SB IT kamer 0­48 (Wees er snel bij want op = op)

LACOSTE

'Fragmente Stille, an Diatoma' van de Brabantse kunstenaar Ton Frencken te aanschouwen op werkdagen van 9 00 tot 17 00 uur Tussen 13 30 en 17 00 uur IS tevens de inspiratiebron voor dit werk, het gelijknamige strijkkwartet van Nono, te beluisteren Wekelijkse voorlezingen Elke maandag van 13 15 tot 13 30 uur worden in het Stiltecentrum poëzie­ of literatuurfragmenten voorgelezen

Voorlopig geen grote aktiviteiten maar natuurlijk wel elke donderdag cluba­ vond Heb je zin om te tennissen met andere Lacostianen bel Michiel 636140 Als je competitie wilt spelen bij Lacoste, moet je je voor 15 novem her opgeven bij Marleen (433592) B ij genoeg deelname kunnen we extra teams inschrijven bij de KNLTB

STUDIUM GENERALE

Vanaf 27 oktober is de training korfbal verplaatst van woensdag naar dinsdag 22 00­23 15 uur, grote zaal

ROOSTERWIJZIGING KORFBAL ~

Programma over reuk en geur

Donderdag 5 november, foyer bij de aula, 13 00­13 55 uur Danstheater Catomef'Parrefum", 14 00­15 OOuur Interviews met ir Arie Peterse (Testcentrum voor Siergewassen van de bloemenveiling In Lisse) en Anita Spruit (geurconsultant) Gesprekslei der Jan B oelhouwer Geuren trekken aan, stoten af, waar schuwen en vertederen Ze roepen her­ inneringen op, zorgen voor gevoelens van geborgenheid en spelen een rol bij het uitzoeken van een partner In de vorm van interviews met de bota nicus Arie Peterse en de geur consul tant Anita Spruit zal informatie gege ven worden over de menselijke reuk­ zin, over de verscheidenheid aan na­ tuurlijke geuren m de plantenwereld en over het gebruik van geuren m consumentenproducten, zoals par fums In de theatervoorstelling 'Parrefum' laat danstheater Cato zien wat er kan gebeuren wanneer de geur van een var ken bezit neemt van de ruimte

VIDAR

Eerstejaarsploegen moeten gaan trai­ nen voor de Asopos najaarswedstrijden die plaats vinden op zaterdag 7 novem her op de Bosbaan m Amsterdam Donderdag 12 november is het mmid dels traditonele 'Smartlappenfestival' Ploegen, huizen, commissies, etc kunnen t z t mschrij ven op de loods

Drukkerij Em de Jong b v

wij zijn gespecialiseerd in het vervaaniigen van reklamefoiders, weekbladen, tijdschriften en verzorgen daarbi| olie voorkomend handels­, familie­ en 4­kleurendrukv/erk

SPORT STUDENTENZAKEN PARCIVAL

Openingstijden Informatiecentrum STUZA (gebouw N kamer 24) Maandag 13 00­16 00 uur, dinsdag t/ m vrijdag 09 00­16 00 uur, tel 662211, Steunpunt Studiefinanciering 668010 Uitstroomcursussen Voor onderstaande cursussen kun je je nog aanmelden * Onderhandelen, aanvang 12 nov * Loopbaanplanning voor vrouwen, aanvang 4 nov * Themadag voor vrouwen deeltijdca riere, do 19 nov * Informatiedag over solliciteren, wo okt en do 26 nov * Informatiebijeenkomst B ureau Inter­ nationale Ambtenaren, do 19 nov ■ Informatiebijeenkomst 'Hoe start je een eigen bedrijf', do 26 nov Voor een folder met meer informatie over de cursussen en aanmelding kun je terecht in het Informatiecentrum van Studentenzaken Aktuele studenteninformatie Naast de ingang van het Inf ormatiecen trum hangt een prikbord waarop me dedelmgen worden gedaan over nieuw binnengekomen materiaal wat moge lijk interressant voor studenten kan zijn In deze Univers rubriek wordt melding gemaakt van dit materiaal, wat zeer uiteenlopend van aard kan zijn en m het Informatiecentrum wordt even tuele nadere informatie hierover gedu rende een maand ter inzage gelegd * Fonds Doctor Catharine van Tussen broek het fonds stelt subsidies beschik baar voor vrouwen die het doctoraal examen, of een daaraan gelijkgesteld examen dat toegang geeft tot promotie, hebben afgelegd * Nederlands Studenten Kamerkoor houdt op 9 nov audities voor het tour nee 1993

VROUWEN VROUWENCENTRUM

Vnjdag30 oktober organiseert het Vrou wencentrum een avond in het kader van 'vrouwen en zang', met een gevarieerd programma Carla Meijer zal klassieke liederen ten gehore brengen o b v Mary Schoenmakers, piano De vrouwen groep 'Stembevrijding' o 1 v Martha Hofsteden zal laten horen wat zij be doelen met stembevnjding En last but not least een optreden van het Vrou­ wenkoor 'Madam Djole' Aanvang 20 00 uur Entree fl 5,­ Tel 013 421896

CWL/STILTECENTRUM Installatie Ton Frencken In het Stiltecentrum is de installatie

Zaterdag 7 november is weer de jaar lijkse Snertcross m het Warandebos Lopen en snert na afloop blijkt ieder jaar weer een perfecte combinatie Dit keer zijn ook oud leden uitgenodigd, dus wordt het extra gezellig' Tot ziens aan de start (dames, 13 30 uur, 3500 meter, heren, 14 00 uur, 6900 meter) en we borrelen na afloop na in Kandinsky om 17 45 uur Inhchtmgen 632138 Kosten fl 5, leden, fl 6, met leden

JACK'S Absoluut de goedkoopste:

ICAFÉ

Wisselende dagschotels voor

f7,50 vrijdag 30­10 cJiili con c a m e zaterdag 31­10 rijst k i p ­ k e m e en a n a n a s zondag 1­11 kalfslapjes, doperwten, worteltjes, gebakken aardappeltjes maandag 2­11 spaghetti bolognese (met rundergehakt dinsdag 3­11 schnitzel, gebakken aardappels, salade woensdag 4­11 lamskebab, t u r k s e rijst, salade donderdag 5­11 kipfilet, sperziebonen, friet dagelijks van 21 00 tot 22 00 Happy H o u r m e t poolbiljart * tafelvoetbal * dartbord Café Jack's, T m n s t r a a t 8 1 , tel 426322, dagelijks open vanaf 15 30 uur, k e u k e n open 17 30 tot 21 00 M e t groter gezelschap is reserveren gewenst

MENU PERIODE 2/11 T/M 6/11 MAANDAG

cheddar cheesesoup of groentesoep meatloaf ponchatoulasaus maïs aardappelpuree of kotelet witte kool­gekookte aardappelen veg meatloaf­ponchatoulasaus­ mais­aardappeipuree met noten luxt spare nbs DINSDAG

black bean soup of heldere seldenesoep cajun dish New Orleans salad Yambolaya nee of gehaktbal­spmazie­gekookte aardappelen veg ragout van tahoe + ajumkruiden­salad Yambolaya Rice­luxe t­bonesteak WOENSDAG

knoflooksoep of vcrmicellysoep Mississippi schmtzel­ cajunsauce B oston beans steakhouse fries rundersteak sperciebonen gekookte aardappelen veg schnitzel cajunsaus­B oston beans steakhouse fnes luxe fried Turkey with fruisauce DONDERDAG

mosterdroomsoep of kippesoep nasi goreng kroepoek­ seroendeng kipstukjes met satesaus­ananas­atjar of roUade­spruitjes­gekookte aardappelen veg nasi­kroepoek seroendeng­ nuggy­satesaus atjar luxe biefstuk amencaine VRIJDAG

tomatensoep of heldere kervel soep gebakken vis­cocktailsaus of blinde vink­espagnolesaus worteltjes met dopwerwten of bietjes parijse aardappelen veg boerenomelet­wortelen met doperwten­gekookte aardappelen luxe gebakken tong Ter gelegenheid van de Amerikaan se presidentsverkiezingen organi­ seert de Restauratieve Voorzienin­ gen op 2, 3 en 4 november 'Amen kaanse dagen' in het restaurant

29 oktober 1992

^UNIVERSO-

Cultuurredactie: Monique Mulder

!!► fKtiiist SL

f^ultuLir^

Bijdragen: Mark van Assen en llona Bastiaansen

Ditvoorsts nalatenschap kent draken en plaatjes .­ L ^ '4

♦ Thom Hoffman vertelt over het leven van Ditvoorst. De film Flanagan draait over een week, deze week o.a. Paranoia {zie agenda)

Drie jaar na zijn laatste film De Witte Waan (1984) koos regisseur Adriaan Ditvoorst zijn eigen dood. Hij was een nihilist met als credo 'Alles is stilte, meer is er niet'. Deze levensvisie resulteerde in een eigenzinnige manier van filmen, waarbij het verschil tussen hoofd­ en bijzaken vervaagde. De paar pogingen die Ditvoorst deed om als publieksfilmer naam te maken mislukten jammerlijk, omdat Dit­ voorst niet goed raad wist met het vertellen van een coherent verhaal. Dit is goed te zien in zijn film Flana­ gan (1975). Deze thriller naar een boek van Tim Krabbé verzandt in een slecht scenario. Het sterkste punt van Flanagan, de mooie foto­ grafie, is niet voldoende om de kij­ ker anderhalf uur lang te boeien. Ditvoorst situeerde het verhaal in statige landhuizen en barokke in­ terieurs, zo een enigszins surrealis­ tische sfeer creërend als ware het

een schilderij van Willink. Vooral de achtervolging van Paul Flanagan (gespeeld door de inmiddels over­ leden Guido de Moor) op zijn broer in een Brusselse zuilengallerij is een lust voor het oog. Maar zoals gezegd, het scenario rammelt aan alle kanten. Paul Fla­ nagan komt na acht jaar uit de ge­ vangenis, waarin hij is beland na een mislukte overval die hij pleeg­ de samen met vriendin Katie en halfbroer Peter. Hij werd gepakt, zij gingen ervandoor met het geld. Paul eist nu zijn deel op en de weg van zijn wraak voert langs vele bedden. Met dames erin. De grootste knie­ val van Ditvoorst aan de commer­ cie, (prop je film vol met sex and the public will love it), mondt uit in een lachwekkende vertoning. Flanagan duikt eerst tussen de lakens met zijn vriendin. Dat kan nog. Daarna met de huishoudster van halfbroer Peter (waarom eigenlijk?), die hij

eerst intimideert waarna zij zich als beloning in zijn armen werpt. Als laatste is Peters vrouw (Anne­Wil Blankers) aan de beurt, maar niet voordat hij haar huis is binnenge­ drongen, haar kind heeft ontvoerd en haar man heeft geruïneerd. Daar krijg je wel zin van, ja. Verder is, net zoals in veel andere Nederlandse films, de geluidskwaliteit abomina­ bel. De helft van de tijd zijn de ac­ teurs nauwelijks te verstaan en bij een smakelijke zoen­ of eetscène lijkt het alsof er op een microfoon wordt gekauwd. Eeuwig zonde, dat een filmer met zoveel talent [Paranoia en De Wit­ te Waan] door de in zijn ogen zo verziekte filmindustrie gedwongen werd tot het maken van deze draak en uiteindelijk, al verschillen daar de meningen over, tot zelfmoord. [MvAj

AGENDA MUZIEK ♦ 30­10 Noorderligt, Veldhovenring 79, 21.00 uur: Laatste tournee van de Nederlandse hardrockband Vengeance. Toegang 15,00.

♦ 4­11

Dikke buiken en afgebonden voetjes: mooi of lelijk Schoonheid is betrekkelijk. Dat weten we allemaal. Maar het oog wil tóch wat. Het liefst hét ideaal­ beeld van een paar stevige bumpers, maatje 38, een sexy onderstel met goedgevormd achterwerk. En de heren graag een gespierd lijf voor­ zien van knappe, behaarde kop. Valt daar nog iets aan toe te voegen? Veel andere culturen vinden van wel. Over mooi of lelijk ofwel schoon­ heidsidealen in verschillende cul­ turen gaat de jubileumtentoon­ stelling van het maandblad Onze Wereld. Vrijdag 6 november ver­ huist die van Utrecht naar het Noordbrabants Natuurmuseum en blijft daar tot en met 10 januari open voor bezichtiging. Hoe belangrijk uiterlijk voor ons westerlingen is mag zo langzamer­ hand bekend zijn. We lijnen ons een ongeluk, laten vet wegzuigen, doen

er nog een zonnekuurtje en facelift bovenop, scheren, knippen en tatoeren. Op een mensenleven ver­ knoeien we zo veel tijd aan onszelf om enigszins aan een Claudia Schifferoi Arnold Schwarzenegger te kunnen tippen. Ons zelfbeeld wordt gespiegeld aan het heersende ideaal­ beeld. Maar een rondgang door de speelse panelen (ondersteund door spier­ ballen of een stevige benenwagen) met foto's en foefjes leert echter dat het beeld van slank, sexy en gespierd {Plo­re­ nce Griffith]in de westerse cultuur niet altijd zo is geweest. De Venus van Willendorf, het oudste vrou­ wenbeeldje uit de Cro­Magnonpe­ riode dat ooit gevonden is, was bijvoorbeeld onvoorstelbaar vet.

hét vruchtbaarheids­symbool uit die tijd. En een paneel uit de drie­ luik van Hans Memling uit de vijf­ tiende eeuw laat zien dat de buik, als bron van moederschap, juist werd geaccentueerd. Hoewel veel gesneden koek is in de t e n t o o n s t e l l i n g , bij­ voorbeeld de rol van de media als beïnvloeder, en je in een half uur tijd alles gezien hebt, is Onze Wereld er zeker in geslaagd om een aantal opmerkelijke en inte­ ressante aspecten naar voren te ha­ len. We leren het begrip mooi en lelijk sterk te relativeren. In de westerse cultuur bijvoorbeeld heeft het Griekse schoonheidsideaal lan­ ge tijd de opvattingen over lelijk en mooi gedomineerd. Dat ideaal leer­ den we echter in een heel verwron­

gen opvatting kennen door kunst­ historici die in de 18e eeuw allerlei antieke sculpturen zonder armen of beschildering als hét summum van respectabele schoonheid opvoer­ den. In andere culturen heerst vaak een heel andere schoonheids­bele­ ving. Je zou toch gek staan te kij­ ken als een mede­student of hoog­ leraar ineens met peniskoker, ge­ verfd gezicht, lipplankje en veren voor je neus staat. Voor Papua's echter een doodnormale zaak. En wie wist, dat Chinezen lange tijd van afgebonden vrouwenvoeten hielden, omdat ze dachten dat de groei van de voeten parallel liep met de ontwikkeling van de vrouwelij­ ke geslachtsdelen (een nauwe va­ gina beloofde voor de mannen sek­ suele bevrediging); dat helden van Indiase films doorgaans tien tot twintig kilo zwaarder zijn dan westerse filmsterren; en dat een dikke buik bij de Zulu's een status­ symbool is? Als dit alles nog niet geruststelt, dan kun je nog al tijdeen karikatuur van j ezelf op de tentoon­ stelling laten maken. Voor naast de spiegel! [IB]

Aula KUB, 20.15 uur: Winnaar van het Elisabethconcours 1 9 9 1 , Frank Braley, speelt vi^erken van Rachmaninov, Chopin, Haydn, Schubert en Debussy. Organisatie OIof­dispuut Hunky Dooly. Studenten met collegekaart gratis toegang, anderen 12,50.

HLM Filmtheater Louis, Louis Bouv/meesterpin 1 : ♦ De Domeinen Ditvoorst van Thom Hoffman, hommage aan Adriaan Ditvoorst, 29­10 t / m 2­11 (beh. 1­11), 19.30 uur; ♦ Lucifer van Adriaan Ditvoorst, registratie theatervoorstelling over Lucifer van Vondel, 29 en 30­10, 22.00 uur; ♦ Paranoia van Adriaan Ditvoorst, gebaseerd op novelle van W.F. Hermans, 31­10 en 2­11, 22.00 uur; u \W )<oni wat later naar IVIadra; CPN tv­uitzending; Antenna; Cama van Adriaan Ditvoorst, korte films uit beginperiode van Ditvoorst, 3­ 1 1 , 22.00 uur; ♦ Voor een verioren soldaat van Roeland Kerbosch, oorlogsbelevenissen van Rudy van Dantzig, GAY CINEMA, 4­11, 22.00 uur. Toegang alle films 8,50 (CJP 7,00).

THEATER

Cameretten­finalist opent universitaire Lustrmnexpositie

♦ 31­10 Zaal Zestien, Carré 16, 20.30 uur: Verhalen door Verhalen Vertellers. de al bijna vergeten vaardigheid van het vertellen door Theaterwerkplaats de Muze. Toegang 10,00.

♦ 3­11 Theaterkelder Schouvuburg, L Bouwmeesterpin, 20.15 uur: Thrillerschrijver Tomas Ross (org. Stichting Leopold) over thrillerliteratuur. Toegang 5,00.

♦ 3­11 Tweeëndertig minuten en twintig seconden deed hij erover. Hoewel dat twee minuut twintig seconden te lang is volgens de regels van het Camerettenfestival, is de ex­KUB­ student Frank van Pamelen met zijn voorstelling 'Over worst gesproken' door de voorrondes gekomen. Hij is nu één van de negen finalisten, die van 25 t/m 28 novem­ ber in het Luxor Theater in Rotter­ dam zullen strijden om de eerste plaats op dit grootste, jaarlijks terugkerende amateur­cabaretfes­ tival. Zijn voorstelling was oorspron­ kelijk geschreven voor de opening

van de Lustrumexpositie, die op 2 november plaatsvindt. Omdat dit programma 'te vroeg af was, heb ik me ook maar voor het Cameretten­ festival ingeschreven', zo vertelt Van Pamelen. Hij zal maandag vanaf 15.00 uur in gebouw A optreden. In Rotterdam is Van Pamelen op 27 no­ vember te zien. Hij treedt dan als eerste van die avond op. De voorrondes, waaraan negen­ veertig groepen/personen (een re­ cordaantal) uit het hele land mee­ deden, zijn begin oktober onder meer in Zaal 16 in Tilburg geweest. [MMj

Studiezaal Schouwburg, L Bouwmeesterpin, 20.30 uur: Dansaffaire BS, dans waarin zigeunennnen, krachten passie centraal staan. Toegang 17,50 (CJP 12,50).

TENTOONSTELLING ♦ vanaf 2­11 Aula/foyer KUB: Lustrumtentoonstelling: werk van medewerkers en studenten KUB.

♦ 4­11 t/m 28­11 Galene Bremmer, hoek Rijkestr/ Dillenburgln: Expositie Jan Wijnhof, De I VI ens, een Pelgrim en zijn Emoties, Schilder uit Mierio over voettocht Santiago de Compostella.

SELECTIE

29 oktober 1992

-lUNIVERSi:!-

Stmntl

Clemens van Diek, een toelichtend woordje tot het 21 Oktober. Ene Hellen, van de verzamelde tv-vee bureauredactie van het programma moeten richten. De Son/ü op Zaterdag, meldt zich. Ze spanning was te snijwillen zaterdag een item-pje doen den. over het gekrakeel rondom de Au- Om zeker te zijn dat dax-columnistenprijs. De zaak is onze kant van het namelijk de volgende: in de afgelo- verhaal zou worden pen 2 weken hebben een aantal gehoord, faxten we columnisten - na een aanvankelij- ongeveer ons hele arke toezegging - bedankt voor een chief naar de VARA, optreden op de Nacht van de Co- en (dat kan nooit liminist 20 november a.s. De prijs, kwaad) het belastingnummer, de de sponsor ervan en/of de manier levensloop en de bloedgroep van waarop die prijs wordt uitgereikt, Van Diek. Het werkte, want vrijzinde ze lüet. Zowel Henk Hofland dag kregen we bericht dat we voor (niet eens met de jurysamenstelling de uitzending op zaterdag in Amen prijsuitreiking), als Theodor sterdam werden verwacht. Holman (oneens met het feit dat hij We waren heel stilletjes in de auto niet was genomineerd). Rik Zaal naar Amsterdam afgelopen zater(niet akkoord met geld in zijn algemeenheid), en Ed Schilders (onduidelijk waarom), deserDe moord in de Sahara was onopteerden. Ze deden dit gelukkig losbaar, gezien de reactie{s). Of nu in de vorm van krantecolumns, A, die C uit de weg wilde ruimen die ons veel gratis publiciteit door gif in zijn veldfles te doen, opleverden. Weer anderen (codanwei B, die hetzelfde wilde bereilumnisten schrijven het liefst ken door C s veldfles lek te prikken, over elkaar) vonden de geweschuldig is aan moord of doodslag tensbezwaren van met name bleek uit de gegeven informatie niet Zaal en Holman klinklare bullaf te leiden. shit (o.a. Sanders, Jaeggi) en deelEen lijkschouwer zou het geweten den dat ook in de Volkskrant en hebben. Die had k u n n e n conPropria Cures mee. stateren of er sprake was van uitDesalniettemin vormden de droging of vergiftiging. Daarmee spijtoptanten een luxe-prozou de schuldige aan moord vast bleem: we hadden nog maar 37 komen te staan. De onschuldige columnisten over, net genoeg aan moord kan dan alsnog schuldig om twee Nachten van de Cobevonden worden aan doodslag. lumnist mee te vullen. Dat luxeMaar KUB-studenten worden niet probleem loste zich binnen een opgeleid tot patholoog-anatomen. week op. Omdat de weglopers Hen wordt een probleemoplossend niet kwamen, wilden anderen vermogen aangeleerd, deductief en weer wel (o.a. Max Pam, Derk inductief, en als er geen antwoord Sauer). Enfin, het gekakel drong mogelijk is, dan resteert het inteldoor tot op de VARA-burelen. lectuele debat. Daar wilden ze een gesprek tusHet Sahara-probleem kende één sen de aanstichters van het inzending. keukemelletje en een paar ande(En die was niet goed.) ren zaterdag op de 24e o.l.v. Sonja B. op de buis brengen. Een felle Over naar het meer platvoerse verpolemiek moest het worden. tier van het casino. Of Golden Ten Het zou er gaan spannen! En een behendlgTreidsspel is, of een wellicht zou onze voorzitter.

negen eindelijk in de spektakel los. Het kleine televisieRooie Hoed (tevens moedertje Barend hupte vrolijk de studio). Kort spra- heen en weer voor de camera en gaf ken we nog met de bu- hemozo geroutineerd vanjetje. Het reauredactrice, die eerste item behelsde het non-proons meedeelde dat bleem van ouders die op latere leefvoorzitter Van Diek tijd kinderen krijgen. Een paar helemaal niks hoefde lolita's die kibbelden met twee te zeggen. Jammer, Abrahammen en Sara's. Het ging maar alia, het zou weer eens lekker nergens over. toch wel spannend Ondanks alle opwinding merkte i t worden. Stront op de dat het een beetje stonk daar in die teevee, dat zie je niet studio. Een weëe zoete geur die ik alledag. T o c h nog niet thuis kon brengen. Eindelijk dan de columnisten. ..Al direct ginsteeds onrustig schoven we aan in gen ze in de clinch over die prijs. de voor ons gereserveerde plekken Holman kreeg zijn trekken thuis. in de studiozaal. We grapten alsof- Bemadette de Wit hakte venijnig op ontsparmen met elkaar. Van Diek, hem in. Echt heibel, stront. Na drie zo zag ik, begon voor het eerst sinds minuten zakte de cake echter terug een paar dagen weer een beetje in de bakvorm. Kopschuw geworkleur op zijn gezicht te krijgen. Om den door de snelle start begonnen 6 minuten over negen barstte het de columnisten aan tafel elkaar minzaam de bal toe te schuiven. Ze werden nog net niet compliEén casino gaat een stap verder en menteus, maar het scheelde maakt wereldkundig dat ze fruitauniks. Wat moedertje Barend ook tomaten heeft met een positieve probeerde (vinden jullie jezelf ratio. Iemand die op deze automaniet laf?), niks lukte meer. Het ten speelt, kan dus verwachten dat grote debat, de vlammende babhij er meer uit haalt dan dat hij erin belpolemiek, ontaardde in goedstopt. Alleen, de exploitant zal aardig gekeutel dat via de counooit vertellen welke automaat lissen wegpruttelde. Te schijtegeld oplevert. rig dat ze op teve durven te zegWanneer ze adverteren met een gen waar het op staat en straks gemiddelde terugbetaalratio van in de krant sluipmoord plegen op 90, en dat enkele machines op 120 de gesprekspartners van die staan, betekent dat er ook machiavond. Shit, wat een domper. nes zijn die ver onder de 90 scoren. Vreselijk. Het stonk een uur Om zich tegen al te hoge verliezen tegen de wind in. Letterlijk: toen in te dekken, zal de exploitant elke ik naar mijn voet keek, zag ik dat dag aan de machines sleutelen, ik een forse hondedrol onder zodat de positieve ratio over een mijn schoen had zitten, die al aantal verschillende automaten half aan het podium voor me zat rouleert. De winnende fruitmagekleefd. Kom ik een keer op chine van vandaag hoeft net noodmijn tevee trap ik in de hondezakelijkerwijs morgen ook noggeld poep. De mensen naast me beop te leveren. keken me (en dat was te zien op teevee) met bijzonder veel afgrijOp welke fruitautomaat zet u uw zen. Enfin, toch nog een beetje geld in? [MKJ stront. Oplossingen vóór 5 november inleveren bij Univers, kamer A 16. Onder de meest originele (en goeVoermans e) Van Diek de) inzendingen wordt een boekenbon van fl. 25,- verloot.

!l?q^^c?e^ z^au de !Alac^^

dag. Af en toe werd die stilte doorbroken door een wilde ingeving: je moet dat en dat zeggen Clemens! Kort werd dan zo'n opmerking geëvalueerd endanwashetweertwintig kilometer stil. Na een zenuwslopend p a r k e e r a v o n t u u r in Amsterdam stonden we om half kansspel, daar is over is lang en breed over gediscussieerd. Als het een behendigheidsspel is, dan is het niet leuk meer; is het een kansspel, dan is het ook niet leuk, want de enige die er rijk van wordt, is de uitbater. Dus wagen we een gokje met de fruitautomaat. Er wordt veel geklaagd in de gokwereld en de reden daarvan is - hoe kan het ook anders.

2>-^i Olp eii^de SCHILDPAD F»TiVr

dat er te weinig gespeeld wordt. Logisch, de speler is er van overtuigd dat het geluk zich aan de kant van de casino-eigenaar bevindt. Om tegenwicht te geven aan deze perceptie, zijn enkele exploitanten gaan adverteren met zogenaamde 'terugbetaahatio's': dat deel van iedere geïnvesteerde gulden dat de machine uitkeert.

In de atselopen vacantieweek werd op hei spüricenirum de herlsteditie van het Tilbmgs Studenten Kawp,oenschap georganiseerd. Ongeveer 450 deelnemers beoefenden gedurentvTerdZ^^^^^^ waaronder het zaalvoetbal. In de recreatieve competüie - met illustere deelnernersalsde Gehaktballen en Klok en Kok - gingen IZonecZrnTmetde eer strijken. In de strijd, die van zes tot twaalf in de avond duurde, vielen twee lichtgewonden die hun ongetramdheid moesten bekopen met een bezoek aan het ziekenhuis, [foto: Enk van der Burgtf

-^»-