1992 10 08

Weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant

NIVERS

8 oktober 1992 jaargang 30

Excuses en wantoestanden 'Personeelwetenschappen is de melkkoe van de faculteit en van de KUB en we krijgen er niks voor terug', zegt het hoofd van de vakgroep. Niet zeuren, maar het probleem oplossen, zegt de interim-manager.

In de berm van gebaande paden Met officiële procedures voor hoogleraarbenoemingen neemt men het vaak niet zo nauw. Formatieplannen waarbij namen van beoogde kandidaten al ingevuld zijn komen voor. Over netwerkvorming en vriendjespolitiek wordt geklaagd.

Zaterdagavond 3 oktobei voerde het Olof-toneel in schouwburg Concordia in Breda haar lustrumtoneelstuk 'Een kopje thee' op. Het kostuumstuk, waarin de positie van de vrouw centraal stond, werd door een paar honderd Oloffers, compleet met witte handschoenen, lorgnetten, sigarettepijpjes en forse bolknakken gadegeslagen. De voor maandag geplande feestelijke rijjool, een tocht op open wagens door de stad, werd door de senaat van Olof geannuleerd wegens de ramp met het ElAl vliegtuig in de Amsterdamse Bijlmer. [Foto: Erik van der Burgt]

Informatiseringsbank stapelt blunder op blunder 'Shit!'Zelfs

de anders zo vrolijke woordvoerster van de Informatiseringsbank kan een vloek niet

helemaal binnenhouden, als zij hoort dat het wéér mis is gegaan met de jongste controle-actie van 'Groningen': de mededeling aan studenten dat zij niet langer recht hebben op een beurs omdat hun inschrijvingsduur op is.

Haar spontane reactie is verklaarbaar: de IB wil zo verschrikkelijk graag af van het imago dat het instituut blunder op blunder stapelt. En nu dit weer. Het is de tweede keer binnen een week dat een brief van de IB voor veel consternatie zorgt. Eerst was er, in de week van 22 september, de brief waarin de IB aan 16.000 studenten bekend maakte dat hun inschrijvingsduur van zes jaar op was, en dat zij volgens de Harmonisatiewet dus geen recht meer hadden op studiefinanciering. Een stormloop op de Steunpunten was het gevolg. Hoewel de IB meende dat alle gegevens zorgvuldig waren gecontroleerd, bleken veel s t u d e n t e n o n t e r e c h t te zijn

Verschijning en verhuizing van Univers Univers zal op donderdag 15 oktoberniet verschijnen. Oorzaak hiervan is een interne verhuizing van de redactie: vanaf dinsdag 13 oktober zitten wij in gebouw A, kamers A 15, A 16 en A 17 (achter de koffiekamer). Kopij voor het nummer van 22 oktober kan alleen op donderdag 15 oktober tussen 9.00 en 12.00 uut worden ingeleverd opkamer A 17.

Pieter Evelein/HOP aangeschreven. Enkele dagen later volgde een excuusbrief aan 14.000 studenten. Zij moesten de brief die voor zoveel onrust had gezorgd maar vergeten. De rest, 1935 studenten om precies te zijn, kreeg vorige week dinsdag-per expresse— post en aangetekend - een brief waarin stond dat zij wel degelijk hun beurs kwijt waren. Dat had de IB door middel van een handmatige controle uitgezocht. Maar helaas, kennelijk is er weer iets mis gegaan. Want andermaal is het belcircus losgebarsten. Uiteraard in bescheidener mate, maar toch niet te weg te poetsen: afgelopen dinsdag hadden de Steunpunten tussen de middag liefst 500 klagende studenten doorgegeven aan Groningen. HBO-ers bijvoorbeeld, die zijn overgestapt naar een universiteit. Of studenten geneeskunde of farmacie. Allemaal categorieën die langer dan zes jaar mogen staan ingeschreven en ook de tweede brief niet hadden moeten ontvangen. Inderdaad, daar ga je van vloeken. 'Wc dachten in eerste instantie zeker te weten dat het allemaal klopte', blikt de woordvoerster van de IB terug naar twee weken geleden. Nee dus. Toen niet, nu weer niet. De vier bestanden die aan elkaar zijn gekoppeld - van het

Centraal Register Inschrijvingen, de universiteiten, de hogescholen en de produktgroep Studiefinanciering van de IB zelf - zijn nog altijd 'vervuild'. Ze bevatten verkeerde gegevens. Veel meer dan werd gedacht - of gehoopt. Wat er precies — fout is gegaan, is de IB 'in hoog tempo' aan het u i t z o e k e n . De conclusie dat de IB niet in staat is om meerdere bestanden fatsoenlijk aan elkaar te koppelen,omdat dattelastigisvoor hun computers, of omdat ze te vervuild zijn, ligt voor de hand. De IB vindt het daarvoor 'nog te vroeg'. Buiten de IB is iedereen daar wel van overtuigd. Steunpunten, studentendecanen, de instellingen; ze vinden niet dat de IB moet proberen het onmogelijke mogelijk te maken. Al beseft iedereen ook dat de IB slechts uitvoerder is van wetten die op het ministerie in Zoetermccr zijn ontworpen. Enig medelijden lijkt op z'n plaats. Aan de andere kant wordt ook opgemerkt dat Groningen zich te naïef opstelt. Toch denkt het zulke klussen wel te kunnen klaren.

'We dachten zeker te weten dat het klopte'

De universiteiten hebben een brief op poten verstuurd aan minister Ritzen, verbolgen over een uitspraak van de IB dat zij mede schuldig zi)n aan de ouderwetse chaos. In de brief dreigen zij hun medewerking op te zeggen aan het pro-

Een gans andere opvatting van studeren hebben KUB-studenten. Ze laten zich vooral leiden door een eigen studiestijl. Promovendus Jan Vermunt stelt daarom invoering van vier verschillende leerstijlen voor.

De western is dood Ooit was de cowboy een echte lieveling van het volk. Nu is hij dood, net als de western. Dat de indiaan meestal de bad guy was blijkt uit een Studium Generale lezing.

Het is niet gelukt. Een poging tot kraken van het Novell-computernetwerk van de KUB is vroegtijdig gestrand. Hans Vermeulen, informaticadeskundige van de universiteit van Leiden, meende met een speciaal programma zich eenvoudig de rechten van de systeembeheerder van de KUB toe te kunnen eigenen. Dat lukte dus niet. De Novell-kraker was nog maar goed en wel bezig toen de connectie van de ingelogde supervisor (jargon voor systeembeheerder) al automatisch werd verbroken. Zoiets betekent het einde van de kraak. Als de beheerder niet werkt, zijn er immers ook geen rechten om over te nemen. Dinsdagochtend 10.19 uur: de systeembeheerder van de KUB is in het netwerk ingelogd. Aan de vereiste om het netwerk binnen te kunnen dringen, is daarmee voldaan. Onze ingehuurde hacker verstuurt vanaf zijn werkstation een boodschap, waarmee hij zich gelijk probeert te stellen aan de supervisor. Alleen in dat geval kan hi) diens rechten overnemen. En als dat lukt, kunnen we ons toegang verschaffen tot elke willekeurige computer die op het Novell-netwcrk van de KUB is aangesloten. Een schat aan gegevens ligt dan open. Trying to gran t righ ts via connec-

7

J1^ ö

[

r^

£/

1

tion 2... verschijnt inderdaad op het beeldscherm. Tot zover gaat alles goed. De computer begrijpt de wens van onze kraker en gaat er mee aan de slag. Maar vervult die vervolgens niet. You have NO RIGHTS to this directory area laat de computer weten. U heeft geen toegang. Einde poging. De kraak is mislukt. In luttele minuten was het bekeken. Met dit kraakprogramma kondhet netwerk van de KUB niet binnengedrongen worden. Na berichten in de landelijke pers dat de Novell-netwerken helemaal lek zijn, ontwikkelde de Amerikaanse computergigant een nieuw slot voor de netwerkdeuren, een extra beveiliging dus. Dit bewuste slot blijkt een afdoende beveiliging. Althans voorlopig, want hacker Vermeulen geef t niet op. Er is een tweede kraakprogramma in de maak dat de huidige beveiliging volgens hem weer kan omzeilen. De strijd tussen de krakers en het computerbedrijf is daarmee nog niet beslecht. De eer van beiden is in het geding. Vermeulen zegt alsnog gebruik te zullen maken van een fundamentele fout in het systeem. Novell afficheert zich tot die tijd tegenover haar klanten echter als 'verantwoord leider in de netwerkmarkt'. jMS]

Hacken

ject 'Verbetering CRI-HO', een project dat er binnen een jaar toe moet leiden dat de bestanden van het CRI eindelijk eens goed worden opgeschoond. Tenzij de minister toegeeft dat het CRI 'ernstig vervuild' is en dat 'de administratieve procedures voor de verwerking van de inschrijfgegevens niet adequaat zijn'. Hun belangrijkste punt is echter dat

uitvoering van de Harmonisatiewet (die de maximale inschrijvingsduur op zes jaar bepaalt, uitzonderingen daargelaten I nu niet op verantwoorde wijze mogelijk is. De woordvoerster tenslotte: 'Wanneer die 1935 studenten uitsluitsel krijgen? Zo snel mogelijk. Misschien duurt het dit keer wat langer. We moeten niet nieuwe mailings de deur uit blijven doen.'

8 oktober 1992

^UNIVERSia-

tIMJrIIIJci FOTO'S MAK-KAMP: Msrtsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB. Mits de lengte de dertig woorden niet te boven gaat bedraagt de prijs vijf gulden. Tot zestig woorden kost een matsertje tien gulden. Berichten met een (para) commercieel karakter kosten 25 gulden en mogen niet meer dan dertig woorden bedragen. Maximaal twee matsertjes per activiteit.

PSYCHO IN MEXICO: Cinema draait 14 oktober om 20.00 uur 'Santa Sangre': een snufje Jeroen Bosch, een vleugje Marqüez, maar ook Hitchock en platvloerse horror in dit drama over de Mexicaanse circusjongen Fenix. SZ17, f 4 , - .

KEULEN: 2 DAAGSE EXCURSIE: Op 1 1 en 12 november gaat Vite naar Keulen. Neem een kijkje achter de schermen van ondernemingen die je altijd al wilde bezoeken, zoals WDR, Bayer, 4 7 1 1 en nog veel meer. Kosten: Vite-leden f 60,-; niet-leden f 75,-. Info: Vite, kamer 0-71, tel. 662722 of stand gebouw A.

SLA DE MUNT OP ZN KOP: Op 22 oktober organiseert Efact haar jaarlijkse congres. Dit jaar heeft het congres als thema: Bank en Onderneming, Kop of Munt? Efact-leden betalen fl. 12,50, niet-leden fl. 15,-. Meld je aan bij Efact, kamer 0-50.

De foto's van het introductie-kamp (prop. economische faculteit) en van de bachelorsday (instromers HBO) kunnen nog tot 14 oktober worden bijbesteld tegen vooruitbetaling van fl. 1,25 op de MAK-kamer, 0-17.

KANONNEVLEES (M/V) GEZOCHT: Hoe lang wordt de mannelijke staatsburger nog gediscrimineerd doordat hij de staat met zijn persoon moet dienen ? Wat verandert de commissie Meijer aan de dienstplicht ? Podiumcafé-discussie, 20 oktober 19.00 tot 21.00 uur in de PUF

TSO-TSO-TSO: Een nieuwe vereniging! Heb jij dit ook geen diktaten? Semester. TSO, TSO, TSO, TSO, TSO. Onze kantooruren zijn elke werkdag van 13.00-14.00 uur. Dus als je klachten hebt of meer wilt weten over TSO, 013-663108.

3e JAARSSCRIPTIE IN MOSKOU: Schrijf je 3e jaarsscriptie met Vite in Moskou: ING-bank, Bolsnoj-theater, Kremlin, Staatsboerderij, Ambassade, etc. Van 9 tot 18 april 1993 (Paasvakantie). Voor inschrijving: vanaf maandag 12 oktober in 0-71. Voor meer info: Vite, kamer 0-71, 662722.

TE HUUR GEVRAAGD:

SCHAATSEN: Ook al IS het buiten nog erg heet, in de Pellikaanhal in Tilburg ligt het ijs al gereed! Elke vrijdagmiddag wordt de hal veroverd door schaatsvereniging Braga! De training om 12.45 uur is speciaal voor beginners. De gevorderden trainen vanaf 22 oktober elke donderdag in Eindhoven. Voor meer info: bel Coen 358370 of Hilde 682357.

PF6: SCHAAK: Vrijdag 23 oktober om 14.00 uur is er voor alle studenten en docenten een schaaksimultaan m.m.v. internationale grootmeesters. Inschrijven vanaf 12 oktober bij de stand geb. A van dispuut 'Die Blauwe Schuite'. Kosten f 5,- (incl. borrel). Info: 013-363796.

DU PAIN, DU VIN ET DU...AEGEE: Je, tu, elle/il, nous, vous dans Kandlnski! Er is op woensdag 14 October weer een thema-borrel van AEGEE. Deze keer in franse stijl, dus neem Je alpinopet mee. Wij verwachten je vanaf 21.00 uur in de Telegraafstraat 58. A toute a l'heure. (Voor informatie, bel Eric 684451).

JOLIJT: Op dinsdag 13 oktober; feest van STEPS en SBIT bij Swinge bij Dinge. Beleef het mee en waag een dansje.

KAMER AANGEBODEN GEKREGEN?: Proficiat. Nu nog liet vervoer. Erro-trans! Op uurbasis. Goedkoop, snel en deskundig. Inclusief hulp. Bel 013-438105; 7 dagen per week. Ook heel Nederland.

FOTO'S MAK-KAMP: De foto's van het introductie-kamp (prop. economische faculteit) en van de bachelorsday (instromers HBO) kunnen nog tot 14 oktober worden bijbesteld tegen vooruitbetaling van f l . 1,25 op de MAK-kamer, 0-17.

EFACT EXCURSIE: Op dinsdag 20 oktober vindt er een excursie plaats naar General Electric Plastics in Bergen op Zoom. De volgende onderwerpen komen aan de orde: milieuwetgeving, marketing technology en kwaliteitsbeheer. Natuurlijk is er een rondleiding, lunch en een afsluitende borrel. Informatie over en inschrijving voor deze en andere Efact-excursies dagelijks van 10.00 tot 16.00 uur op kamer 0-50.

AUTORIJLES: Autorijschool Wim Bijvoet, Marie Koenenlaan 111, tel. 013-671599. Een waarborg voor goede lessen. Aantrekkelijke beginnersaanbieding. TYPEWERK: Voor snel en vakkundig uittypen van uw scriptie, afstudeeropdracht, proefschrift op de p.c. Bel IVT Reinout, tel. 040-852587. We berekenen een speciaal studententarief. Ook kunnen we het typewerk kopiëren en inbinden. ENGELSE VERTALING EN CORRECTIE: door native speaker. Alle sociale wetenschappen, waaronder de juridische, filosofie, psychologie, enz. Haastwerk is geen probleem. Alan Reeve: 0834a45361.

SIMULTAAN: Vrijdag 23 oktober om 14.00 uur is er voor alle studenten en docenten een schaaksimultaan m.m.v. internationale grootmeesters. Inschrijven vanaf 12 oktober bij de stand geb. A van dispuut 'Die Blauwe Schuite'. Kosten f 5,- (inclusief borrel). Info: 013-363796.

DISKETTES TE KOOP: Diskettes: priv.label HD 100 st.: f 150,-; Verbatim Datalife HD geform. 100 st.: fl. 175,-; DD bulk 100 s t : fl. 100,-. Alles 100% error free met garantie. Tevens draadl. telef. beantwoorders en faxen. Thuisbezorging mogelijk. Bel voor info: 010-4028532 (Jaco).

In Memoriam Toon van den Aker Op maandag 28 september 1992 overleed Toon van den Aker tijdens zijn werk, t e m i d d e n van zijn collega's van het rekencentrum. Toon werd op 27 januari in 1946 geboren en werd dus slechts 46 jaar, in menselijke termen veel te kort, onze verslagenheid is enorm. Dat Toon gedurende de helft van dit te korte leven zijn arbeidskracht voor ons heeft ingezet, stemt ons tot grote dankbaarheid. Als jonge man van 23 jaar was hij, na een korte kennismaking met de vezekeringswiskunde, geïnteresseerd geraakt in wat toen bij ons nog de wiskundige dienstverlening heette. Achteraf denk ik dat de 'dienstverlening' hem in eerste instantie getrokken heeft en dat de 'wiskunde' op de tweede plaats kwam. Ik wil bij beide aspecten even stil staan, beginnend met het laatste. Toons natuurlijke affiniteit met de toegepaste wiskunde, het vak dat zijn beroepsleven jarenlang bepaalde, kwam voort uit zijn hang naar diepgang. Toon was creatief, intelligent en gezegend met een filosofische geaardheid. In de wiskunde vond hij een uitingsmogelijkheid.

Hij was zeer bekwaam in het toepassen van wiskundige technieken bij het oplossen van allerlei problemen. Gedreven door leergierigheid begon hij al snel als werkstudent, aan de studie econometrie op de KUB. Die studie moest hij voor lange tijd als gevolg van een ongeval onderbreken. Met steun van zijn vrouw Tiny en ook sterk gestimuleerd door professor Kriens, heeft hij de studie later afgerond. Ook als econometrist wilde hij niet op de voorgrond treden; zijn ambities lagen niet in het wetenschapsbedrijf. Hij bleef zijn vindingrijkheid in dienst stellen van programmeringsproblemen, op een alsmaarbreder terrein, op het rekencentrum. Op h e t punt van de dienstverlening had Toon de sterkste troef die men zich daarvoor wensen kan: hij had vaak aan een half woord voldoende. Met een brede, niet geveinsde belangstelling, kon hij luisteren naar mensen en hun problemen. Hij verplaatste zich daarbij in de klant. Die was bij hem koning en werd met dienstvaardigheid bejegend. Met deze instelling heeft hij vele medewerkers, afstudeerders en stagiaires ge-

KUB-medewerker zoekt met onmiddellijke ingang zelfstandige woonruimte (bij voorkeur centrum) in Tilburg. Tel.: 013(66)2313.

WDR, BAYER, 4711: Vite organiseert op 11-12 november een excursie naar Keulen. Overdag een bezoek aan o.a. bovengenoemde bedrijven en 's avonds volop de gelegenheid om zelf deze Rijnstad te ontdekken. Kosten fl. 60,-; niet-leden fl. 75,-. Schrijf je snel in op de Vite-kamer 0-71 of stand gebouw A.

EEN ECHTE TIJGER: Maar je zult nu maar onder de wapens moeten komen om de afschaffing van de dienstplicht af te wachten Discussieavond van het Podiumcafé, PUF, 20 oktober, 19.00 tot 21.00 uur.

TREIN:

Geert durit niet met de trein.

VERSOT: Alle belangstellenden zijn welkom op de Algemene Leden Vergadering dinsdag 13 oktober om 20.00 uur op de KUB. Voor precieze lokatie: zie posters.

TSO-TSO-TSO: Een nieuwe vereniging! Heb jij dit ook geen diktaten? Semester. TSO, TSO, TSO, TSO, TSO. Onze kantooruren zijn elke werkdag van 13.00-14.00 uur. Dus als je klachten hebt of meer wilt weten over TSO, 013-663108.

MEDEDELING CEBOJUF:

Het collegejaar is weer begonnen. Heb jij hieromtrent klachten en/of opmerkingen, schrijf ons dan (postvak B 1008) of korn even langs op de fractiekamer (B 911). Je kunt natuurlijk ook één van onze raadsleden bellen: Willem-Jan (04116-74813), Francine ( 6 3 3 5 8 6 ) of Frédérique (684554). Natuurlijk zijn ook alle geïnteresseerden van harte welkom.

PYTHISCHE SPELEN PRESENTATIE: Niet alle 24 categorieën nee, maar"èen kleine selectie. Op 25 november presenteren de Pythische Spelen Tilburg 1993 zich met Cabaret, Theatersport, Poëzie, Klassiek, Eloquentia, Straattheater, Popmuziek en Beeldende Kunst. Meer info volgt.

UNIVERSITAIRE AGENDA DONDERDAG 8 OKTOBER Congres MAKUB: 'At your serv/ce'; Metkwaliteitindienstverleningmeer toegevoegde waarde'. Aula KUB, 09.30 uur. VRIJDAG 9 OKTOBER Promotiedrs. J.D.H.M.VermuntPromotoren: prof .dr. LF.W. de Klerk en prof.dr. P.R.J. Simons. Titel proefschrift: 'Leerstijlen en sturen van leerprocessen in het hoger onderwijs'. Aula KUB, 14.15 uur.

Op dinsdag 13 oktober en 20 oktober zijn wij geopend van 13.00-14.00 uur en van 18.00-19.00 uur i.v.m. nog niet afgehaalde boeken. Bestellingen die dan nog open staan vervallen automatisch. Kamer 0-25, tel. 663360.

Promotie drs. IJ.J.H. Breukmg. Promotoren: prof.dr. S.W. Douma en prof.dr. H.G. Barkema. Titel proefschrift: 'Verkenning van Ondernemingsgrenzen'. Aula KUB, 16.00 uur.

ALLE SPORTIEVELINGEN OPGELET:

Uitvoeringwerk Hans van Helvert: 'Es zu entziffern, mit aufgebissener Lippe'. Stiltecentrum, 20.15 uur.

Van 26 t / m 29 oktober vinden de Tilburgse Studenten Kampioenschappen herfst 1992 plaats. Als jij je sportieve talenten tot z'n volle recht wil laten komen, doe je mee. De volgende takken van sport doen mee: zaalvoetbal (recreanten), tafeltennis, basketball, badminton, volleybal (recreanten), squash, schermen. Sportkaart is niet verplicht. Meer info op de poster of het KUB-sportcentrum.

OPPAS GEVRAAGD: Ik ben deeltijd student, propedeuse ned. recht. De tentamens zijn overdag (!). Wie wil dan op mijn dochter Ilse (Ift. 7 maanden) passen in Engelen/'s-Hertogenbosch? Bel: 073-311843, Karlijn van Blom.

BIJLES STATISTIEK: Wie wil mij helpen statistiek tentamens met een voldoende af te ronden? Tegen redelijke vergoeding. Tel. 09-3214426028.

holpen. Of het nu ging om numerieke, statistische, econometriOF STRAATTHEATER?: sche, administratieve, taalkundige POËZIE Poëzie. Lees voor uit eigen werk. Of of bibliotheekproblemen. Toon was Straattheater. Laat zien die act. Doe mee er een kei in. Het respect voor de aan de presentatie van de Pythische Speklant en diens mening, gepaard aan len op 25 november. Meer info? Kamer zijn grote operationele deskundig- A 03, tel. 6 6 2 2 7 1 . heid maakte Toon zo geschikt voor ons rekencentrum. Bij de afdeling STEP IN-HOUSE DAGEN: 'Onderzoek en Ontwikkeling' als- STEP organiseert i.s.m. o.a. Unilever, ook bij 'AppUcaties' was hij net als DSM, Shell, Philips, PTT en de grote acde STEP in-housedabij de huidige afdeling 'Programma- countantskantoren) gen op het gebied van finance en accountuurbeheer en Ondersteuning' een tancy. Inschrijving sluit 12 oktober. Info pijler, de stille kracht en grote en inschrijfformulieren voor laatstejaars meedenker. economen en bedrijfskundigen: faculteitsAls collega was Toon kameraad- verenigingen of bel STEP: 020-5484934. schappelijk, solidair als het druk of WIL TOCH OOK...: moeilijk werd, met aandacht en JIJ Plato's eerste lustrumboek hebben? Je ruimte voor iedereen, niet wantrou- kunt hem vanaf nu bestellen bij het bewend en zeker niet te beroerd om stuur tegen betaling van fl. 10,-. Op 18 extra werk op zich te nemen. Hij november wordt hij uitgereikt. was gewoon een fijne kerel met, voor de kenners, een subliem gevoel voor humor. Hij ging nooit op zijn strepen staan. Toon bood ruimte we ook vanuit de werksituatie, aan de mensen die op zijn pad kwa- meegeleefd met de grootste ramp men, ruimte die hij zichzelf ont- die zijn gezin kon treffen: het verhield. Het is duidelijk dat hij met lies van hun innig geliefde dochter die kwaliteit vele vrienden maak- Linda. Wij wensen zijn vrouw Tiny te, ookbuiten de beroepssfeer. Toon en zijn dochter Peggy, en zijn famiwas een meegaande persoonlijk- lie, alle sterkte om het verlies van heid zoals zijn collega's maar al te Toon, dat zo onmenselijk abrupt goed weten. Zelfs in letterlijke zin, kwam, te verwerken. Misschien liep hij jarenlang tijdens de lunch helpt het te weten dat wij, collega's in het bos, het pad van hun keuze. van de KUB dankbaar zijn, dat Toon Het is schrijnend dat zijn eigen le- zoveel tijd van zijn boeiende leven venspad zo vroeg ten einde liep. onder ons is geweest. Goed anderhalf jaar geleden hebben Theo de Beer

^

JURISTEN 2000:

ZONDAG 1 1 OKTOBER Wetenschappelijke 'Open Dag'. Gebouw P en L, 13.00-17.00 uur. DONDERDAG 15 OKTOBER Congres VITE. Aula KUB. VRIJDAG 16 OKTOBER Afscheidscollege prof.dr. Joh. de Vries. Aula KUB, 16.00 uur. DONDERDAG 22 OKTOBER Congres EFACT. Aula KUB.

UNIVERS tilburgs universiteitsblad REDACTIE pieter siebers hoofdredacteur a.i. michei knapen, gerard rutten, angela van schendel assistente VORMGEVING gert-jan bloemers MEDEWERKERS mark van a s s e n , kees bals, ilona b a s t i a a n s e , enk van der burgt, pascalle cappetti, hugo durieux, dylan van eijkeren, roland e n t h o v e n , monique mulder, bart padberg, maurits s e p , laurent-jan van der v/esten REDACTIERAAD d r s . j . roebroek voorzitter, b. bakker, prof. dr. ir. a. kapteyn, c. van wagtendonk. drs. e. poppeliers, f. t e u n i s s e n , d . wijsbroek, mr. p. zoontjens, f. allers, maurice ackermans adviseur FOTO nen siers, erik van der burgt, j o k e backx ADVERTENTIES angela van s c h e n d e l , kamer a 1 7 , t e i . (66) 2 2 7 7 OFFICIËLE MEDEDELINGEN afd. pers en voorlichting, kamer b 1 0 , t e l . (66) 2 0 0 1 KOPIJ alle kopij moet uiterlijk o p donderdag 1 2 . 0 0 uur in de week vóór het verschijnen in h e t bezit van de redactie zijn REDACTIEADRES/ADVERTENTIES warandelaan 2 , 5 0 3 7 ab tilburg telefoon 6 6 2 2 7 7 en 6 6 2 5 0 6 ; intern 2 2 7 7 en 2 5 0 6 . kamer a l 6 en a l 7 fax nr 6 6 2 8 1 1 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger onderwijs persbureau hop waarbij verder a a n g e s l o t e n : ad valvas vu amsterdam, cursor eindhoven, delta delft, folia uv amsterdam. ku nieuws nijmegen, mare leiden, observant maastricht. u-blad utrecht, uk groningen en universiteitsblad twente REDACTIE HOP frank s t e e n k a m p , pieter evelein DRUK drukkerij de j o n g , baarle-nassau ABONNEMENTEN studenten f 15,- per jaargang voor niet-universiteitsleden f 4 0 , -

8 ok tober 1992

^UlMl V f c R S M ­

Bestuur van sociale faculteit komt Psychologen tegemoet In de faculteitsraad van Sociale Wetenschappen zal het bestuur van de faculteit donderdag acht oktober een nieuw voorstel doen voor een intern verdeelmodel. Het invoeren van een vaste voet bij de toewijzing van personele middelen aan de vakgroepen blijft daarin gehand­ haafd, maar de hoogte daarvan is gewijzigd in het voordeel van de vakgroep Psychologie. Bij de raadsvergadering van een maand geleden stelde het bestuur een vaste voet voor van zevenhon­ derdduizend gulden voor Psycho­ logie en driehonderdvijftigduizend voor de andere vakgroepen. D e psychologen gingen daar toen niet mee akkoord omdat zij er in hun ogen te bekaaid vanaf zouden ko­ men. In het nieuwe voorstel van het be­ stuur wordt aan Psychologie een vaste voet van vijftigduizend gul­ den meer toegekend. D e andere vakgroepen krijgen een derde van dat bedrag. Het bestuur legt de ver­ klaring voor dat verschil voor een deel bij de 'complexiteit' van de vakgroep Psychologie. D ie heeft veel meer studenten dan de andere vakgroepen en telt ook meer afstudeerrichtingen. D aarbij bete­ kent de verlaging van de vaste voet voor de andere vakgroepen een prik­ kel om meer studenten te trekken,

zo schrijft het bestuur in de toelich­ ting op het voorstel. Drs. P. van den Berg, één van de psychologen in de faculteitsraad, beschouwt het nieuwe voorstel als een compromis en zegt dat het be­ stuur nu in ieder geval 'redelijk aan de wensen van de psychologen is tegemoetgekomen'. Eigenlijkis hij principieel tegen een vaste voet. Het verdelen van de gelden alleen op basis van de studentenaantallen is volgens hem een veel redelijker systeem. 'Vakgroepen moeten door middel van hun studentenaantal­ len maar a a n t o n e n dat ze be­ staansrecht hebben', vindt hij: 'Ze moeten zichzelf kunnen bedrui­ pen.' Hij staat daarmee lijnrecht tegenover dr. A. Heinen, de enige vertegenwoordigervan devakgroep Methoden en Technieken van Onderzoek in de faculteitsraad. 'Het allerbelangrijkste is het doorbreken van de lineariteit, de verdeling op basis van studenten­ aantallen. D e invoering van een vaste voet is daartoe het eenvoudig­ ste instrument', zegt Heinen. Of de psychologen akkoord gaan met het vooorstel, weet Van den Bergniet. 'Daarover hebben we nog geen overleg gevoerd. Maar we zit­ ten hier niet om de boel te blokke­ ren.' [MS] JK

Studentenacties week later door vliegramp Alle voor deze week aangekondig­ de acties tegen de tempobeurs zijn niet doorgegaan. Als gevolg van de vliegramp in de Bijlmer zijn ze een week uitgesteld. Op initiatief van de Landelijke Kamer van Verenigin­ gen (LKvV), het overkoepelend or­ gaan van studentengezelligheids­ verenigingen, zou er afgelopen dins­ dag geprotesteerd worden op het Binnenhof, gelijktijdigmet de alge­ mene beschouwingen in de Twee­ de Kamer. Maar toen de algemene beschouwingen in verband met de vliegramp in de Bijlmer een week werden opgeschoven, besloot de (LKvV) ook de demonstratie een week te verschuiven. De houten 'brandbrieven', die maandagochtend waren bevestigd aan de sociëteitsdeuren van de 42 bij de LKvV aangesloten verenigingen, werden dinsdagoch­ tend weer binnengehaald. Het was

de bedoeling de brandbrieven mee te torsen naar D en Haag waar mi­ nister Ritzen een petitie zou krijgen. Het Interuniversitair Studenten Overleg had, in nauwe samen­ werking met de LKvV, voor dins­ dag ook acties gepland. In Gronin­ gen en in Amsterdam zouden ISO­ lidbonden symbolische hardloop­ wedstrijden houden tegen de om­ streden koppeling van de studie­ voortgang aan de studiefinancie­ ring, de tempobeurs. D e Groning­ se 'race tegen de klok' is nu precies een week later. Die in Amsterdam wordt twee weken uitgesteld. 'We vonden het niet gepast om deze week al weer wervingspraatjes te gaan houden tijdens colleges, ter­ wijl er nog acht UvA­studenten vermist zijn', aldus Fenna van Dijk, van de OBAS, de ISO­bond op de Universiteit van Amsterdam. (El­ lis EUenbroek/ UK Groningen)4^

♦ Universiteiten gaan studenten drie l<eer per jaar informeren over hun studievoortgang maar spelen die gegevens met door aan de Informatisenngsbank. [foto: Rien SiersJ

Universiteiten willen beperk meewerken aan tempobeurs De universiteiten zijn bereid alle studenten zo'n drie maal per jaar te informeren over hun studievoortgang. Zij tiebben echter definitief besloten die gegevens niet aan de Informatiseringsbank (IB) door te spelen. Minister Ritzen heeft hun daar di­ verse keren dringend om gevraagd. Hij wil de gegevens gebruiken om te controleren of de studenten ge­ noeg studiepunten behalen. Wie daar niet in slaagt, moet zijn beurs van het afgelopen studiejaar met terugwerkende kracht gaan lenen. Dit systeem wil de minister vol­ gend jaar invoeren. In zijn wetsvoor­ stel Studievoortgangscontrole is zelfs de regel opgenomen dat de universiteit die niet binnen een maand na afloop van het studiejaar aan de IB heeft gemeld welke stu­ denten te weinig tempo hebben

gemaakt, gestraft worden,­ zij moe­ ten dan de onterecht uitgekeerde beurzen aan de minister temgbetalen. De universiteiten blijven echter bij hun mening dat studiefinanciering een zaak is tussen de minister en de studenten. 'Wij zijn verplicht inlichtingen te verschaffen, maar niet over individuele studenten', aldus een woordvoerder van de ver­ eniging van universiteiten VSNU. Wel willen de universiteiten 'als eindbod' toezeggen dat zij iedere student zo'n drie keer per jaar een overzicht geven van zijn vorderin­ gen. Volgens de woordvoerder moet de minister hun vervolgens vragen dat naar de IB op te sturen. Hij denkt dat het 'reëel' is dat Ritzen hun dat kan opleggen, 'omdat de gedachte dat studenten een tegenprestatie moeten leveren voor hun beurzen inmiddels breed is geaccepteerd'. De wijze waarop universiteiten hun studenten nu inlichten verschilt per faculteit. Er zijn er die elk half jaar een brief met een beeldende grafiek opsturen, en er zijn er die hun studenten onder de koffie waar­ schuwen dat ze meer haast moe­ ten maken.

De universiteiten zullen hun stand­ punt aanstaande maandag aan de minister voorleggen tijdens het reguliere overleg in de Hoger On­ derwijs­Kamer. Zij reageren dan op de onderwijsbegroting voor 1993. Het wetsvoorstel Studievoortgang ligt op dit moment ter advies bij de Onderwijsraad en Raad van State. Inmiddels bepleit het hoger be­ roepsonderwijs een fundamenteel andere benadering van de tempo­ beurs. Volgens het bestuur van de HBO­raad, de vereniging van hoge­ scholen, moeten studenten in het hoger onderwijs worden behandeld volgens het principe 'loon naar wer­ ken'. Als een student een bepaald studie­ jaar niet aan een norm van meer dan 20 of 30 procent kan voldoen, zou hij in het volgende jaar geen beurs meer moeten krijgen, of een lagere. Dat vindt de HBO­raad lo­ gischer dan dat een student zijn beurs met terugwerkende kracht moet gaan lenen, zoals Ritzen voor­ stelt. 'Werknemers die disfunc­ tioneren worden ontslagen, hun loon wordt niet teruggevorderd', aldus de HBO­raad. [PE/HOP] ^

Visitatiecommissieredelijkpositiefoversocialefaculteit De sociale faculteit heeft bij de visitatiecommissie Sociologie een redelijk positieve indruk achterge­ laten. Het aantal aanstudeerders is behoorlijk en de scripties zijn van goede kwaliteit. D e commissie waarschuwde wel tegen de afbraak van werkcolleges. Door de specta­ culaire groei van sommige richtin­ gen verworden die tot ordinaire hoorcolleges. Ook de communi­ catie tussen verschillende studie­ richtingen is duidelijk voor verbe­ tering vatbaar. De visitatiecommis­ sie onder leiding van de Leidse hoogleraar prof. dr. H. Köbben con­ cludeert een en ander na een twee­ ♦ Ondanks de l<anttekeningen toonde decaan J. Hagenaars (links) zich tevreden over het visitatierapport, [foto: Joke Backx]

daags bezoek aan de faculteit. D e studierichting Sociologie en de drie bovenbouwstudies Personeelwe­ tenschappen, Vrijetijdwetenschap­ pen en Sociale Zekerheidsweten­ schap werden onder de loep geno­ men. Decaan prof. dr. J. Hagenaars toonde zich tevreden met de voor­ lopige uitkomst van de commissie. De door Sociologie opgestelde zelf­ studie had de visitatiecommissie het ergste doen vrezen, zo zei Köb­ ben. De praktijk bleek mee te val­ len: de studierichting Sociologie laat zich niet ontmoedigen door de lage instroom en heeft concrete plannen voor onderwijsvernieu­ wing. D e met scepsis bekeken bovenbouwstudies komen er rede­ lijk vanaf. Wel zette de commissie er een aantal kanttekeningen bij. Zo is de chaos bij Personeelweten­

schappen niet onopgemerkt geble­ ven (zie het artikel op pagina 5 in dit blad). Maar liefst 74 procent van de studenten vindt dat kennis en in­ zicht onvoldoende getoetst wordt met de tentamens. Dat is landelijk gezien het hoogste percentage. Bij Sociale Zekerheidswetenschap was de zeer lage instroom een punt van zorg: het pr­beleid daar zou aan­ gescherpt moeten worden. 'Veran­ der de naam in Problemen van de verzorgingsstaat, dat is spreken­ der', suggereerde Köbben. Bij Vrijetijdwetenschappen klaagt 72 procent van de studenten dat er te weinig aandacht is voor de beroeps­ perspectieven. Ruim 30 procent van de studenten daar vindt de stu­ die 'te oppervlakkig'. In januari 1993 verschijnt het eindoordeel van de visitatiecommissie. [RE] ^

8 oktober 1992

HUNIVERSia­

Universiteiten luiden noodklok over 'zorgelijke' huisvesting De universiteiten willen dat minister Ritzen hun snel meer geld geeft voor hun huisvesting. Hij mag hen niet langer laten wach­ ten op de afronding van de gebou­ wenverkoop aan het hoger beroeps­ onderwijs. D e minister onderhan­ delt al lange tijd met het HBO. Rit­ zen wil dat het HBO zijn gebouwen van de minister koopt, wat hem 900 miljoen gulden moet opleveren. Als de operatie is afgerond, wil de mi­ nister de onderhandelingen openen

met de universiteiten. Zolang geeft hij hun slechts weinig geld voor on­ derhoud en nieuwbouw; in 1993 een bedrag van 150 miljoen gulden. 'Vergeleken bij andere sectoren in het onderwijs had dat zo'n 600 miljoen moeten zijn', aldus een woordvoerder van de vereniging van universiteiten VSNU. De universiteiten zijn het wachten beu, temeer daar de gesprekken tus­ sen minister en HBO geheel lijken te zijn vastgelopen. Het HBO be­ schouwt 1 november als een dead­ line voor overeenstemming. Het is zeer de vraag of die datum wordt gehaald. 'Als er niet snel meer geld komt, zakken we door de vloeren'.

aldus de woordvoerder. 'D e toe­ stand is zeer zorgelijk.' Uitstel van reparaties heeft nog een nadelig effect, aldus de woordvoerder. Hoe meer het onderhoud aan de gebou­ wen wordt verwaarloosd, hoe min­ der de universiteiten er voor willen betalen ­ als de onderhandelingen over verkoop ooit beginnen. [PE/HOPI V ♦ Huisvestingsproblemen op de Tilburgse universiteit. Enkele jaren geleden werden de fietsenstallingen ondergronds aangelegd. Collegelid J. van Berkom • verrichtte daarbij de eerste werkzaamheden, [foto: Rien Siers]

Plan voor wiskunde­opleiding met eigen propedeuse In tegenstelling tot eerdere plannen wil de commissie die een wiskun­ de­opleiding aan de KUB voorbe­ reid, een eigen propedeuse voor deze studierichting. Hierdoor zal de mogelijke invoering ervan met een jaar worden uitgesteld. D e streef­ datum is nu september 1994. Eer­ der was er sprake van een gezamen­ lijke propedeuse met Econometrie. 'Een aparte propedeuse vergt na­ tuurlijk veel meer voorbereiding', zegt hoogleraar Besliskunde prof. dr. F. van derDuyn Schouten, voor­

♦ Rector De Klerk: 'Wiskunde opleiding interessante aanvulling van de instelling. [foto: Rien Siers]

zitter van de voorbereidingscom­ missie die in een tweede notitie een positief advies over de studie­ richting geeft. Het College van Bestuur voert over de mogelijke nieuwe studierichting overleg met de Faculteit der Econo­ mische Wetenschappen. Volgens rector prof. dr. L. de Klerk ligt de notitie nu op het bureau van de economische faculteit. 'Het colle­ ge heeft de faculteit gevraagd de notitie op een aantal punten te bezien en te toetsen. Daarna komt de notitie weer bij het college terug en wordt volgens de normale pro­ cedure afgehandeld', aldus D e Klerk. De rector magnificus van de KUB is persoonlijk erg te spreken over

een Tilburgse studierichting Wis­ kunde. 'Gezien de kwaliteit van de instelling is het een zeer interessan­ te aanvulling', vindt De Klerk. Over de precieze inhoud van de notitie wil hij op dit moment geen verdere mededelingen doen. Volgens Van der Duyn Schouten heeft de com­ missie de lijn van de verkennende notitie die hij begin dit jaar op per­ soonlijke titel maar op verzoek van het college schreef, doorgetrokken. Het is overigens niet de bedoeling dat de wiskunde­opleiding los van andere studies gaat functioneren. 'In twee landelijke rapporten staat dat het vak meer naar het toepas­ singsgebied moet worden gehaald, omdat de belangstelling voor het vak tanende is. Daarom willen wij

het vak koppelen aan economie en sociologie', zegt Van der D uyn Schouten. Van der D uyn Schouten zegt ook dat in de plannen rekening wordt gehouden met een instroom van dertig studenten per jaar. 'D at is niet het streven, het is ook geen bovengrens, maar het is wel het cijfer waarop de financiële gegevens zijn vastgesteld. Met dertig nieuwe studenten per jaar zou de opleiding zichredelijkkunnenbedruipen', zo verwacht hij. 'Een lagere instroom zou daarentegen tot een zorg­ wekkende toestand van het finan­ ciële plaatje leiden.' Details over de financiële onderbouwing van het plan wilde hij niet geven. [MS]

De afstudeerder: 'Ik zal nooit een carrière­yup worden' Monique Mulder Ze is de afgelopen vijf jaar nauwe­ lijks op vakantie geweest. 'Altijd hertentamens. Ik ging hoogstens een paar dagen weg, maar niet lan­ ger. Het laatste half jaar heb ik echt uitgekeken naar de reis van drie maanden die mijn vriend en ik nu gaan maken. We hadden de vlucht naar Indonesië geboekt, zodat die datum vast stond. Toen móest ik keihard werken om mijn scriptie op tijd af te krijgen. Eén hoofdstuk heb ik wegens tijdgebrek moeten laten vallen. Jammer, maar omdat dat over de praktijk ging, paste het niet in de scriptie, die voor de rest een literatuurstudie is. Het bedrijf waar ik stage liep had liever dat het daar­ bij bleef en mijn KUB­begeleider Job de Haan vond het prachtig zo. Hi) IS een echte theoreticus.' Claudia Spapen (24), een week ge­ leden afgestudeerd als be­ drijfseconoom, wilde stage lopen omdat ze vond dat ze te weinig van de praktijk wist. Maar echt prak­ tisch is haar stage niet geworden. 'Ik had eigenlijk wat meer van het bedrijf willen zien dan de afdeling Organisatie en mijn PC­scherm. Ik hel) ook niet echt voor een litera­ tuurstudie gekozen. Een aantal bedrijven heb ik een brief geschre­ ven met onderwerpen die ik wat wilde uitdiepen. Het hoofd van de afdeling Organisatie van de AMEV in Utrecht was geïnteresseerd in literatuur over (de)centralisatie van beslissingsbevoegdheden in grote ondernemingen. Mijn scriptie ge­ bruikt hij nu als algemene achter­

grondinformatie, waarmee hij zijn standpunten kan onderbouwen.' 'Het was vooral de eerste maanden niet leuk. Veel lezen, kopiëren, om half zeven op en 's avonds om ze­ ven uur thuis. Ik was doodop. Een­ maal aan het schrijven ging het beter. Maar ik heb in ieder geval contact gehad met een bedrijf. En ze waren tevreden met wat ik voor hun heb gedaan. Ze hadden een goede indruk van de studenten van de KUB, één oud­stagiaire heeft

daar nu een baan, Het blij kt dus dat mijn opleiding waarde heeft. Helaas is er nu geen plaats meer, dus ik moet het ergens anders zoeken.' Haar ideale baan, organisatie­advi­ seurbij een adviesbureau, zal ze niet zo snel krijgen. 'Daar moet je jaren

ervaring voor hebben. Ik weet niets van culturen, m a c h t s v e r h o u ­ dingen, alleen maar uit de boeken. Ik ben zo groen als wat. Ik wil ook nog niet te veel eisen stellen, het is steeds moeilijker een baan te krij­ gen. D e enige eis is dat ik mijn opleiding erin kwijt kan. Die oplei­ ding isheelbreed, de keuze voor een ♦ Foto: Joke Backx

Ijl^^^l^^

Wh 4

bepaalde richting komt pas bij het solliciteren. Een probleem daarbij is, dat je heel gemotiveerd moet overkomen. Maar omdat er zo wei­ nig werk is, word je gedwongen te solliciteren op banen die je niet meteen zou willen, dus is de moti­ vatie niet altijd even groot.' Ze heeft moeten blokken om de studie te volbrengen. 'Na drie jaar dacht ik dat ik beter naar de HEAO kon gaan. Maar de studie­adviseur zei: ben je gek, je pakt het studeren gewoon verkeerd aan. Hele tijd­ schema's heb ik toen gemaakt, met daarin zelfs wanneer ik boodschap­ pen ging doen of keep moving. Ik kwam aan achtenvijftig uur per week. Drie weken hield ik dat vol en toen verslofte het. Maar vanaf toen haalde ik weer tentamens. Ik heb veel zessen, maar dat geeft niet. Naar cijfers wordt nooit meer ge­ vraagd.' 'Ik zal nooit een carrière­yup wor­ den. Ik hoef geen tweede auto of zwembad, een baan van zestig uur en doodmoe thuis. Een eerste auto wil ik wel, en een leuke baan. In mijn vriendenkring is niemand zo carnèregericht. Mijn vriend was op sollicitatiegesprek en ze vroegen wat hij zocht. Een leuke baan met gezellige collega's, zei hij. Toen zeiden ze: dan moet je hier niet zijn. Prestatie gaat hier vóór gezellig­ heid. D at zou voor mij niets zijn, denk ik. Maar misschien blijk ik later toch wel in zo'n groot, ano­ niem bedrijf te passen. Zoveel zelfkennis heb ik nog niet dat ik dat kan voorspellen.'

8 oktober 1992

HUNIVERSia­

'Onderbezetting is geen excuus voor wantoestand bij Personeelwetenschappen' 'Personeelwetenschappen is de melkkoe van de faculteit en van de KUB en we krijgen er niks voor terug', zegt prof. dr. L. Tigchelaar. De vakgroep PEW heeft meer dan genoeg studenten, maar is toch in de problemen geraakt. Vacatures worden niet ingevuld, er wordt te weinig onderzoek verricht, er zijn maar vijf docenten beschikbaar voor het begeleiden van afstudeerders en twee aio's hebben hun promotieonderzoek afgebroken wegens onvoldoende begeleiding. Sinds vorige week moet Tigchelaar prof. dr. P. Verheyen als waamemend vakgroepvoorzitter boven zich dulden. Maar dit zal de problemen niet oplossen denkt hij: 'Met de huidige salariëring blijven die vacatu­ res onvervuld.' Roland Enthoven Het bestuur van de Sociale facul­ teit heeft in overleg met vak­ groepvoorzitter Tigchelaar oud­ collegevoorzitter Verheyen geko­ zen als waarnemend vakgroep­ voorzitter, In de komende drie maanden zullen onder leiding van deze troubleshooter de problemen aangepakt worden.Hoogleraar Tig­ chelaar wijt die problemen van de vakgroep aan een structurele onder­ bezetting: 'We kampen sinds onze oprichting in 1985 met een chroni­ sche onderbezetting. Een aantal va­ catures staat al enkele jaren open en dat komt doordat de KUB zo vreselijk zuinig is. We zijn de melk­ koe van de faculteit en van de KUB j

♦ Prof. Tigchelaar: 'De maat is vol en ik kan het verloop van het personeel met indammen.' [Foto: Rien Siers]

en we krijgen er niks voor terug. Al vier jaar dring ik aan op vergroting van de mankracht maar het ant­ woord luidt altijd: Tigc/jeiaarmoet prioriteiten stellen. Zoals de zaken er nu voorstaan kijken vier van de vijf vakgroepleden uit naar een ge­ schikt moment om de KUB te ver­ laten. D e salarissen hier zijn bedroevend laag gezien het werk dat we doen.' Verheyen is niet onder de indruk van het ver­ kapte dreigement. 'Mensen blijven of ze dienen een ontslag­ brief in, aan gedreig heb ik niets. Het is zaak om het probleem tot de kern terug te brengen en die luidt: te weinig mankracht en daardoor te weinig onderzoek. Daarop zal ik mij dus richten.' Verheyen zal er onder meer voor gaan zorgen dat de vacature voor een hoogleraar snel wordt ingevuld: 'D ie advertentie kan in januari verschijnen.' Decaan prof. dr. ƒ. Hagenaars ziet de door Tigchelaar gesignaleerde lage beloning van medewerkers ten opzichte van het bedrijfsleven ook. Maar de salarissen zijn nu eenmaal volgens vaste schalen geregeld. Dat het bestuur nu pas ingrijpt is volgens Hagenaars niet verwonderlijk: 'Het grote verloop bij PEW is een probleem van het laatste jaar en eerder was er simpelweg geen geld beschikbaar. Vergeet niet dat we als faculteit onlangs nog 1,2 miljoen gulden in moesten leveren.' Hij

blijft optimistisch: 'Maar we hebben bij PEW interessante onderzoeksmogelijkheden en de nieuwe hoogleraar kan met alle vacatures een eigen staf om zich heen bouwen.' Stijn de Vries studeert Personeelwetenschappen en zit in de faculteitsraad. Ook hi) gelooft niet in het lage Ionen-betoog van Tigchelaar: 'Al twee jaar staat hier de vacature van universitair hoofddocent open, maar dat ligt niet aan het salaris. De werving deugt niet en de functie-eisen zijn onjuist. Binnen de vakgroep heerst teveel een klimaat van dat onderzoek komt wel, we bestaan nog maar zo kort. Tigchelaar probeert wel nieuw personeel te krijgen, maar die onderbezet— ting is geen excuus voor de huidige wantoestand. Al twee aio's hebben hun promotieonderzoek afgebroken vanwege de gebrekkige begeleiding en onderzoeksmogelijkheden bij PEW.' Hoewel het aantal afstudeerders hoog ligt en de scripties van goede kwaliteit zijn signaleert De Vries wel degelijk problemen op onderwijsgebied: 'Vanwege de onderbezetting moet PEW veel tutoren inhuren die niet altijd over voldoende specifieke kennis beschikken.' Tigchelaar ziet de toekomst somber in. 'Ik ben bang dat we niemand voor die vacatures vinden. Dit kalenderjaar begeleiden vijf vakgroepleden zeventig afstudeerders. De maat is vol en ik kan het verloop van het personeel niet indammen. Als de situatie niet radicaal wijzigt zijn de studenten de klos, dan ontkomen we niet aan wacht-lijsten voor afstudeerprojecten.' <^

'We zijn de melkkoe van de KUB'

Meerderheid universiteitsraad zal opheffingsplan OC steunen Een meerderheid van de

venant en.' De Progressieve Studentenfractie fracties uit de universiteits(PSF) heeft altijd volgehouden dat er een centraal Onderwijskundig raad zal uiteindelijk Centrum aan de KUB moet blijven bestaan. Inmiddels is de fractie hierinstemmen met het voorstel op teruggekomen. 'Gezien de situatie met de vertrouwensbreuk tusvan het College van Bestuur sen de faculteiten en het OC is nu om het Onderwijskundig het m o m e n t gekomen om te decentraliseren', zegt B. HoogenCentrum (OC) op te heffen. doom van PSF. Zijn fractie steunt het idee van een centrale onderwijsPLM, Breed Front, PSF en evaluatie en onderwijscommissie. Het Tilburgs Studentenoverleg Onafhankelijk Appèl steunen (TSO) blijft tegenstander van het collegevoorstel. 'Wij hebben er geen het plan. Alleen de studentenvertrouwen in en snappen ook niet fractie TSO blijft tegen. dat de andere fracties in deze poppenkast van het college trappen', aldus B. Reitsma. Het voorstel van Donderdag acht oktober moet de het college ligt niet in de geest van universiteitsraad een finale beslis- het besluit van de universiteitsraad singnemen. De taken op het gebied van afgelopen juni, meent hij. Toen van de onderwijsondersteuning besloot de raad om het OC intakt zouden in het collegevoorstel gede- te laten en een interim-manager centraliseerd worden naar de facul- ervoor aan te stellen. Maar een teiten terwijl de innovatieve geschikte persoon kon hiervoorniet onderwijsprojecten (Studentge- gevonden worden. 'Zet dan het richt Onderwijs) in centrale handen SCO apart en plaats een troubleshooter boven de rest van het OC', blijven. De fractie PLM heeft het verzet suggereert Reitsma. tegen de opheffing na lang touw- De Commissie personeelsoverleg trekken laten varen. De fractie zet (CPO) heeft er in een brief op aangeechter wel enkele kanttekening bij drongen om voorafgaand aan het het plan. Woorvoerster K. van Hel- principebesluit een uitspraak over vert: 'Als het OC opgeheven wordt de plannen met het OC te kunnen en de taken gedecentraliseerd, doen. De fracties hebben er echter moeten ook de middelen gede- geen moeite mee om eerst een centraliseerd worden. Daarbij moet principebesluit te nemen en dan pas er wel een stukje centraal blijven de CPO erbij te betrekken. PSF'er zoals de onderwijsevaluatie en de Hoogendoorn: 'We moeten eerst sturing van het onderwijsbeleid. zorgen dat het College van Bestuur Dit kan door een onderwijs- en de universiteitsraad het eens zijn commissie in te stellen die belast en dan bij de uitvoering de CPO erbij wordt met de afspraken in de con- betrekken', aldus Hoogendoorn.

Ook PLM wil eerst een besluit over het OC nemen. 'Ook wij hebben er geen moeite mee om eerst een principebesluit te nemen', zegt Van Helvert. [GR] ^

♦ De universiteitsraad zal het voorstel om het 00 op te heffen steunen. Links: collegevoorzitter Van Veldhoven rechts: vice­voorzitter Van Berkom. (foto: Rien Siers]

f\mke^

leeftijd van degenen die zich aldus per brief tot mij richten ligt onder het aantal verjaardagen dat ik zelf heb vergaard. D e conclusie volgt dan vanzelf, zij het dan geformu­ leerd bij wijze van vraag. Sluipt er een zekere slordigheid in de om­ gangsvormen? D at heb ik een tijd lang gedacht, en met die gedachte kon ik tevreden gaan slapen. D e slappe koelte had niets met mij te

Ik ben een gelukkig mens, want ik krijg veel brieven en briefjes. Met 'brieven' bedoel ik alles wat de met de hand is geschreven; stukken in bruine doorgeefenveloppen, nota's van de minister, circulaires die zijn gericht aan een zekere L.S., ik tel ze niet mee. Alleen wat begint met de aanhef 'lieve', 'beste', 'waarde' en 'geachte' ver­ dwijnt niet meteen in de prullemand. Ik hou van het proza dat op mij afkomt als een vriendin. Over de aanhef wil ik het hier hebben. Steeds vaker gebeurt het dat handge­ schreven brieven direct beginnen maken, maar met de jeugd van met mijn voomaam, dus zonder dat tegenwoordig die er, zoals bekend, de schrijver er 'lieve', 'beste' of iets al duizenden jaren lang op achter­ anders dat streelt en bevestigt aan uit gaat. vooraf heeft laten gaan. Ook de uitlui van deze epistels voelt aan als Laatst, toenikmoeilijkinslaap kon een slap handje. 'Groet' staat eron­ komen, viel me een andere verkla­ der; niks geen hartelijkheid, niks ring in. Of het iets te maken heeft met het uur van de dag weet ik niet, geen vriendschap. Nu een sociologische observatie: de maar zeker is dat ik er van schrok! Wie na pakweg 1960 is geboren.

GOEDEGEBUURE

heeft een veel scherper besef van wat omgangsvormen inhouden. Helemaal niets. Je komt iemand tegen, je vraagt hoe het gaat, en je verwacht dat het antwoord zal lui­ den: goed. Stel je voor dat iedereen de vuile was bij de minste navraag buiten ging hangen. Zo is het ook met de briefaanhef. Ik heb geleerd 'beste Mieke' te schrijven terwijl ik wel twee of drie Mieke's ken die ik nog beter vind. 'Lieve' ? Ik vind jou eigenlijk een tang. 'Waar­ de collega'. 'Waardeloos', dat komt meer met mijn idee overeen. Mijn weinig complimenteus ingestelde correspondenten zijn niet zo hypocriet. Ze noe­ men het beestje bij zijn naam. Voor het overige zijn ze zuinig met superlatieven als 'beste' of koos­ naampjes als 'lieve'. Ze zouden helemaal geloofwaardig worden wanneer ze niet alleen op schrift maar ook metterdaad wat zuiniger en eerlijker werden met hun vriend­ schapsbetuigingen. Moet er niet eens ­ ik zeg maar iets ­ wat minder worden gezoend?

8 oktober 1992 lUNIVERSB Dat de voordrachten van de huidi­ ge hoogleraren Bems en Van Roer­ mund de nodige commotie zou opleveren, was te verwachten. De faculteit der wijsbegeerte was al geruime tijd verdeeld en in een bestuurlijke impasse geraakt. Veel medewerkers konden niet met el­ kaar door één deur; een bewindvoer­ der (eerst oud­secretans Hopman en daarna prof. L. de Klerk) moest er voor zorgen dat er weer een werk­ bare situatie ontstond. Gronden voor jaloezie en achterklap zouden moeten verdwijnen. Rond de lang openstaande vacatu­ res voor Sociale filosofie en Rechts­ filosofie was al veel gespeculeerd. De interne voordrachten werden dan ook van alle kanten bekriti­ seerd. 'Wie braaf is wordt beloond. Kwaliteit en competentie komen pas op de tweede plaats', zo werd er gezegd. Op veel fronten week de gevolgde procedure rond de benoemingen af van de standaard. Reeds in het (ver­ trouwelijke) concept­formatieplan ­ dat als een soort profielschets van de faculteit het aantal leerstoelen zou moeten weergeven ­ waren namen van beoogde kandidaten ingevuld; bij Sociale filosofie was dat de huidige hoogleraar Bems. Dat de interne kandidaat Van Roer­ mund achteraf hoogleraar Recht­ sfilosofie is geworden, was voor velen achteraf een verrassing. Zijn naam kwam op die lijst niet voor. Raadsstukken van de wijsgeren uit die tijd (medio '88) liegen er niet om en maken duidelijk dat er bij de aan­ stellingen met andere zaken dan alleen kwaliteit rekening gehouden is. In het het verslag van de facul­ teitsraad van juni '88 valt te lezen dat 'bij de invulling van het forma­ tieplan (= peisoneelsplan) zoveel mogelijk rekening gehouden wor­ den met de positievan de'zittende' UHD en HL­functionarissen waar­ bij aanpassing van dehuidige 'leer'­ opdrachten tot de mogelijkheden gerekend moeten worden. Indien de vervulling van de HL­plaatsen niet op adequate wijze kan plaats­ vinden via aanpassing dan zal uiteraard 'externe werving' ge­ schieden'. eind '88 de benoemingsad­ Alsviescommissie haar werkzaam­ heden start 'wordt er geopteerd voor een open procedure ­ maar bij Rechtsfilosofie wordt eerst de posi­ tie van de interne kandidaat bezien'. Van Roermund was op dat moment de enige kandidaat voor deze functie. Ook over de samen­ stelling van de be­ noemingsadviescommissie be­ stond de nodige wrevel. D e com­ missie kende uitsluitend hooglera­ ren; studenten en medewerkers zijn er bij de opstelling van de voor­ dracht niet aan te pas gekomen. De zusterfaculteiten waren eerder van de voordrachten op de hoogte dan het student­bestuurslid. Overigens werden de rapporten van de advies­ commissie pas tijdens de raadsver­ gaderingen uitgereikt ­ en direct na de vergadering werden ze weer in­ genomen ­ en vernietigd, zo laat een zegsman weten. Het student­be­ stuurlid vroeg zich toen al af of dit de gebruikelijke gang van zaken is. Voor de studentenfractie was het voortrekken van interne kandida­ ten onaanvaardbaar. De procedure lijkt eerder ingegeven te zijn door persoonlijke belangen dan door inhoudelij ke argumenten, was hun reactie. Bewindvoerder D e Klerk drukte het bestuursvoorstel er door­ heen ­ de enige keer dat hij als voor­ zitter van het filosofenbestuur ge­ bruikt maakte van zijn recht om een beslissing te forceren. Rector (en toen bewindvoerder van de filo­ sofen) De Klerk vorige week in deze

Over instituutsbenoemingen bestaat veel wrevel

♦ Vier hoogleraren van de juridische faculteit zijn verbonden aan het advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek, [foto: Mare de Haan]

Niet iedere procedure rond een hoogleraarsbenoeming gaat via de officiële kanalen. Er wordt wat afgeronnmeld: formatieplannen waarbij namen van beoogde kandidaten al ingevuld staan, beschuldigingen van netwerkvorming en vriendjespolitiek. Deze week het tweede deel van omstreden professoraten: de situatie bij de filosofen en de juristen. Michel Knapen krant: 'Ik sta voor open werving ­ dat kan ik niet genoeg onderlijnen.' faculteit O okspitstbij hetde juridische benoemingenbeleid van lioogleraren zich toe op per­ soonlijke aangelegenheden. Het aantal profesoren dat uit interne kring wordt geworven wijkt hier niet af van dat van de KUB als to­ taal. Sinds januari 1990 zijn D e

commissie zat er een beetje voor spek en bonen bij want wie de baan kreeg was al vooraf bekend. D e praktijk nu: op vacatures die in de kranten verschijnen wordt in het algemeen niet gesolliciteerd. Het faculteitsbestuur wordt getipt op mogelijke kandidaten, die dan worden uitgenodigd te reageren. 'En daar heb je netwerken voor nodig', aldus Groenhuijsen. Die netwerkvor­ ming kan wel eens verkeerd uitgelegd worden, zoals bij een recente omstreden (externe) aanstel­ ling: die van mr. Barendrecht. Per 1 januari 1993 wordt hij hoogleraar Privaatrecht, als op­ volgen van prof. Schoordijk. Om­ streden, omdat hij nog niet gepro­ moveerd is (in decemberzal hij zijn proefschrift verdedigen). Verder heeft de achtergrond van de kan­ didaat bij een aantal leden van de vakgroep Privaatrecht de nodige bevreemding gewekt. Barendrecht is, net alszijn collega's Vriesendorp, Hoyng, Polak en Vranken verbon­ den aan het Haagse cassatiekantoor De Brauw Blackstone Westbroek. Teveel relaties met één kantoor zou de wetenschappelijke geloofwaar­ digheid van de faculteit geen goed doen, aldus een bron die anoniem wenst te blijven. 'Wc mogen niet de indruk wekken een appendix te zijn van dat kantoor.' Vakgroep­ voorzitter prof. Spier noemt de kri­ tiek 'misplaatst'.

De juridische faculteit heeft een goede traditie in gedurfde hoogleraarsbenoemingen' HuUu (Strafrecht), Nève (Rechtsge­ schiedenis), Vriesendorp (Privaat­ recht), Witteveen (Encyclopedie), De Waard (Staats­ en Bestuurs­ recht), Polak (Interna­tionaal Privaartrecht) en Spier (Burgerlijk recht) van buiten aangetrokken. De hoogleraren Van den Berg (Bouw­ recht), Frissen (Bestuursrecht), Es­ sers en Bijl (beiden Belastingrecht) hebben al een carrière aan deze uni­ versiteit achter de rug en zijn echte instituutsbenoemingen. Hoyng (Auteursrecht) heeft zijdelings con­ tacten aan de KUB gehad (hij pro­ moveerde er in 1988) en Molenaar (Burgerlijk recht) wordt na zijn emeritaat onbezoldigd hoogleraar Bankrecht aan de economische fa­ culteit. Tegenover zeven externe benoemingen staan zes interne aanstel­lingen, waarvan vier echte instituutsbenoemingen. 'We hebben in deze faculteit een goede traditie in gedurfde hoogle­ raarsbenoemingen waarbij we een heel enkele keer ons vergist heb­ ben', zegt decaan prof. M. Groen­ huijsen. In het verleden was het veelal prof. Schoordijk die de kan­ didaten voordroeg; de benoemings­

P rof. Groenhuijsen is van me­ ' ning dat het verhaal over het ad­ vocatenkantoor 'verstrekkend moet worden gerelativeerd'. D it kantoor is het resultaat van aller­ lei fusiebewegingen en dat vertroe­ belt de blik een beetje. 'Bovendien gaat het om superspecialismen

zoals Interna­tionaal Privaatrecht en Recht van het intellectuele ei­ gendom, en mensen met een der­ gelijke kennis vind je alleen maar in de rechtspraktijk.' Nee, benoemingen aan de juridi­ sche faculteit vinden uitsluitend plaats op basis van kwaliteit, zegt de decaan met klem. 'We gaan ac­ tief op zoek naar veelbelovende mensen van buiten. Dat heeft in het verleden een aantal malen geleid tot een keuze uit de Randstad. Dat zijn zonder uitzonderingen top­ hoogleraren geworden. Het lijkt ons slecht beleid om een bijzonder gekwalificeerde kandidaat niet te nemen omdat hij toevallig verbon­ den is aan dat ene kantoor.' De benoeming van Barendrecht il­ lustreert volgens de decaan het beleid dat de faculteit voorstaat. 'Een man met grote begaafdheid als civilist. Iemand die we als interes­ sante kandidaat voor het hoog­ leraarschap hebben ontdekt vóór­ dat andere faculteiten hem ont­ dekten. Het zou onverstandig zijn te wachten tot andere faculteiten in de gaten kregen dat deze man voor een wetenschappelijke loop­ baan interesse zou krijgen, anders zou hij gegarandeerd elders be­ noemd zijn.' /geluiden van binnen de vakgroep ^^vinden dit een wat eenzijdige verklaring. Naast de banden die de vakgroep heeft met het cassatie­ kantoor D e Brauw Blackstone Westbroek zou er sprake zijn van een tweede kongsi: de hoogleraren die van dit kantoor afkomstig zijn, zijn volgens zegslieden lid van het juridisch genootschap lustitiae et Amicitiae. Het dispuut ­ dat bij veel juridische instellingen onbekend is ­ neemt alleen mannelijke juristen binnen haar gelederen op. Jonge civilisten, die elkaar regelmatig ontmoeten en dan praten over juri­ dische onderwerpen.

Groenhuijsen wil graag wat helder­ heid scheppen in deze schimmige materie. lustitiae et Amicitiae is volgens h e m gewoon een ge­ nootschap, een netwerk, zoals er zoveel zijn. 'Dat kent elkaar en dat kan waardering opvatten voor de kwaliteiten van sommige leden van zo'n genootschap. Die kennis kun je gebruiken in je dagelijkse be­ roepsbezigheden. D aar is niks geheimzinigs aan. Het­is ook geen factor die de doorslag kan geven bij hoogleraarsbenoemingen. Die sug­ gestie wordt door sommigen wel ge­ wekt.' Het steekt Groenhuijsen dat er zoveel nadruk wordt gelegd op juist dit genootschap. 'Niemand zegt dat alle hoogleraren die be­ noemd zijn zijn lid van de Neder­ landse Juristenvereniging. Ook daar ontmoeten mensen elkaar en dat trekt niet de aandacht. Er is niet de geringste aanwijzing dan een lid­ maatschap van dat genootschap in enig oorzakelijk verband staat met hoogleraarsbenoemingen.' Groenhuijsen doet het af met ver­ halen, fabeltjes. 'Als die verhalen overtuigend zijn, zou de voordracht niet doorgegaan zijn. Maar die verhalen zijn niet overtuigend. Het zijn vooral verdachtmakingen. En daar moet je nooit voor wijken.' U e t gemor dat er binnen de vak­ groep heerst over de aanstelling van Barendrecht komt volgens de decaan voor een deel doordat er in­ terne kandidaten gepasseerd zijn. 'Die mensen vinden dat de leden van dat genootschap seksistische mannen zijn, en die willen deze vrouwelijke kandidaat niet. Ik be­ grijp best dat die mensen verbitterd zijn maar ik vind het jammer dat ze dan de indruk gaan vestigen dat er in deze faculteit m e t vriend­ jespolitiek wordt gewerkt. Wat zouden we er aan hebben als we niet de beste kandidaat binnen zouden halen? Je benoemt zo iemand alleen als de commissie er van overtuigd is dat de externe kandidaat niet alleen beter, maar aanzienlijk be­ ter is dan de interne.' Groenhuijsen voegt er een tweede kwaliteits­ keurmerk aan toe: de beoogde hoog­ leraar Barendrecht is kleinzoon is van de fysicus Lorentz en de eco­ noom Jan Tinbergen, twee Nobel­ prijswinnaars. Met de benoeming van deze laat­ ste hoogleraar is het mannenbol­ werk aan de juridische faculteit nog steeds niet doorbroken. Deze kwes­ tie is meerdere malen aan de orde geweest tijdens vergaderingen van de faculteitsraad. Voor mevr. mr. Chao waren de aanstellingen van de mannelijke kandidaten Vriesen­ dorp en Barendrecht de druppel die de emmer deed overlopen. 'Dit valt niet te verkopen. Het toeval kan dit benoemingenbeleid niet verklaren. Ik kan me niet voorstellen dat er geen vrouwen zouden zijn die niet aan de normen zouden voldoen.' Ze heeft niet het idee dat er goed rond gekeken is of er voldoende vrouwe­ lijke kandidaten zijn. Chao: 'Vrou­ wen als hoogleraar worden niet voldoende serieus genomen.' Groenhuijsen meent dat de eerste vrouwelijke hoogleraar in het rechts een kwestie van tijd is. 'We doen ons uiterste best om vrouwen te benoemen. Het is uitgesproken treurig dat we daar de afgelopen tijd niet in zijn geslaagd. In deze proce­ dures hebben we in het bijzonder gekeken of er een vrouwelijke kan­ didaat was die benoemd kon wor­ den. Er waren wel vrouwen die aan alle eisen voldeden maar dan was er steeds een mannelijke kandidaat die aanzienlijk beter was. Dan heb je maar één keus.' En: 'Ik ben ervan overtuigd dat vrouwen in de huidi­ ge promotiecultuur aantrekkelijke antecedenten zullen krijgen zodat ze als de beste uit de procedure naar voren zullen komen. D e situatie zoals die nu is is uitgesproken onbevredigend in dit opzicht.'

8 oktober 1 9 9 2

­jUNl V E R S l * ­

Promovendus Vermunt bepleit onderwijs gericht op vier verschillende leerstijlen stellen dat studenten de opdrach­ ten van de docenten ook klakkeloos uitvoeren, zo concludeert Vermunt in zijn proefschrift. Studenten laten zich veeleer leiden door de eigen manier van studeren. Zo is het mo­ gelijk dat een student die de op­ dracht krijgt de theorie van prof. X te vergelijken met die van prof. Y, dit verdomt omdat studeren voor hem gelijk staat aan het uit het hoofd leren van feiten. D e docent moet dan maar de verbanden tus­ sen de twee theorieën uitleggen. En anderzijds heeft een student die uit zichzelf de samenhang van de theo­ rieën zoekt dergelijke opdrachten niet nodig. Hij is dan weer geneigd om het uit het hoofd leren na te laten.

studenten studeren niet zozeer aan de hand van opdrachten van docenten, maar laten zich vooral leiden dooreen eigen studiestijl. In zijn promotie­onderzoek onderscheidt onderwijspsycholoog drs. Jan Vermunt vier leerstijlen. Het universitair onderwijs (en ook het Studentgericht Onderwijs) zou zo ingericht moeten worden dat al deze vier studietypologieën aan de orde komen. Gerard Rutten Een academische studie heeft tijd nodig. Studenten moeten niet al­ leen feit j es uit het hoofd leren, maar zelfstandig en kritisch reflecteren op de stof waardoor een verdieping plaatsvindt. Dat moet je niet in een keurslijf van vijf jaar proppen, meent de Tilburgse onderwijspsy­ choloog drs. Jan Vermunt. Als het gaat om h u n bezwaren tegen studieduurbeperkingen en tempo­ beurs­achtige maatregelen staat hij aan de kant van de studenten. De traditionele opvatting dat on­ derwijs neerkomt op de overdracht van kennis van de docent op de stu­

Basic Instincts Toen Michael D ouglas zich met zijden shawlt jes liet vastbinden aan Sharon Stone's bed, wist hij dat de kans groot zou zijn dat zij hem met haar ijspriem doden zou. En niet met één coulante, welgemikte prik in zijn hartstreek, maar tijdens een uitbundige slachtpartij, met steken in zijn ogen, in zijn keel, in zijn hersenpan. Waarom vonden de slachtingen in Basic Instinct trouwens altijd plaats tijdens de seksuele hoogte­ punten en niet tijdens ruzies of scheldpartijen ? De titel suggereert dat deze vraag niet op een nuchtere manier te beantwoorden valt. D e wil om te moorden, het ondergaan van de kans om vermoord te wor­ den en het samenvallen van erotiek en bloeddorst, bevinden zich onder het overzichtelijke niveau van het alledaagse bestaan. Want het zijn basic instincts die voor het licht van de rede verborgen blijven. Een halve eeuw voordat Paul Ver­ hoeven met zijn film hordes naar de bioscopen wist te lokken, schreef de Fransman Georges Bataille al romans met dezelfde boodschap: onder zijn beschaafde voorkomen wordt de moderne mens voortdu­ rend gefascineerd door grensover­

dent komt steeds meer onder druk te staan. Aan de meeste universi­ teiten beperkt het onderwijs zich grofweg door het opgeven van de studiestof, uitleg in de colleges en het vaststellen van de tentamenda­ ta. Als de vraag opgeworpen wordt hoe studenten het gebodene tot zich moeten nemen, dan worden zij aan hunlot overgelaten. Onderzoekers uit de onderwijskundig­psycholo­ gisch hoek zetten hier in toenemen­ de mate vraagtekens bij. Ook in de dissertatie Leerstijlen en sturen van leerprocessen in het hoger

schrijdende seks, het geweld en de dood. Hoewel hij in 1962 overleed, groeit de belangstelling voor Bataille nog steeds. D eze week verschijnt de vertaling van zijn novelle 'De dode' uit 1943 en over twee maanden een nieuwe vertaling van zijn roman 'Het blauw van de hemel'uit 1935. Twee boeken die je meesleuren in een erotische wereld waarin de slaapkamer van Sharon Sto­ ne op zijn hoogst als rustzaal van een bejaardentehuis zou kunnen functioneren. 'Het blauw van de hemel' is het verhaal van de giechelen­ de dronkelap Troppmann, die zijn overbodige de trop leven vult met uitspattingen en trop van drank en vrou­ wen. Het boek eindigt tijdens een w i n t e r n a c h t op een Duits kerkhof. Troppmann en zijn minnares D irty trekken eikaars kleren uit, vallen op de verse aarde en hij stoot in haar vochtige lichaam zoals een goed gehanteer­ de ploeg in de aarde dringt. In het daaropvolgende orgasme ervaart Troppmann vervolgens hoe haar naakte buik zich voor hem opende als een vers gedolven graf. Het zijn deze woorden waarin zich de belangrij kste thema's van Batail­

onderwijs: naar procesgerichte in­ structie in zelfstandig denken, waarop Vermunt vrijdag 9 oktober aan de KUB promoveert, worden de traditionele onderwijskundige op­ vattingen onderuit gehaald. l # o o r het promotie­onderzoek ■ zijn tussen 1985 en 1990 tijdens twee onderzoeksprojecten van de sectie Onderwijs­ en Oplei­ dingspsychologie, waar Vermunt deel van uitmaakt, 800 studenten van de KUB en eenzelfde aantal van de Open Universiteit geïnterviewd. Het is een 'illusie' om te veronder­

les romans bevinden. Het manne­ lijke binnendringen als een ploeg in de aarde is nooit zachtmoedig maar per definitie een vorm van geweld. Een geweldsuitbarsting waarin volgens de schrijver niet minder dan de dood ervaren wordt. Als mensen getroffen worden door een seksuele extase hebben ze zich zelf immers niet meer in de hand maar worden ze overweldigd door een

bovenmenselijke kracht die enkel met het sterven vergelijkbaar is. Ook in Batailles novelle 'De dode' gaan erotiek en dood hand in hand: op de eerste pagina blaast Eduard zijn laatste adem uit maar weet Marie op de valreep nog te vragen om zich te ontkleden. Terwijl zij haar borsten ontbloot sterft Eduard en overweldigd door zijn overlijden rukt Marie alle kleren van haar lijf

(praktijk) van belang wordt geacht. Het uit het hoofd leren van de stof en dit reproduceren tijdens de ten­ tamens blijkt niet te leiden tot goe­ ~ de tentamencijf ers, stelt Vermunt. 'Aan de andere kant is het zo dat een diepe verwerking van de stof positief uitwerkt op allerlei typen tentamens. D at betekent dat het ook bij kennisvragen, het reprodu­ ceren, beter is om de stof op een diepere manier te verwerken. Als je onderlinge verbanden zoekt, dan onthoud je die beter dan als je die alleen maar uit het hoofd leert. Het onderwijs en de tentamens zouden er dan ook meer op gericht moeten zijn de studenten te stimuleren tot een diepere verwerking, menings­ vorming en kritische benadering van de stof.'

U e t Studentgericht Onderwijs ' "(SGO) dat dit jaar bij de prope­ deuse van de rechtenfaculteit is in­ gevoerd, en gevoeglijk binnen de ge­ hele universiteit zijn beslag moet krijgen, herbergt mogelijkheden om de bepleite diepere verwerking I | i t de talloze gesprekken destil­ te realiseren in de studietaken. leerde Vermunt vier leerstijlen 'Maar', waarschuwt Vermunt, 'het die de hedendaagse studenten er op grote gevaar is dat een didactisch concept wordt toegepast tijdens heel de opleiding. D e externe stu­ ring die in de studietaken vervat zit, ♦ Vermunt: Het is een 'illusie' om te zou gedurende de studie afgebouwd veronderstellen dat studenten opdrachten van docenten ook klakkeloos uitvoeren moeten worden. Tegelijkertijd zou (Foto: Rien Siers] erin opgenomen moeten worden hoe studenten zelf die leerproces­ nahouden. In tegenstelling tot het sen kunnen sturen.' Op deze manier buitenland zijn voor Nederland tot zouden studenten kunnen groeien dusver op dit gebied geen betrouw­ van de minder geschikte ongerich­ bare gegevens voorhanden. Een te en reproduktiegerichte leerstij­ eerste groep kenmerkt zich volgens len naar de meer op een academi­ Vermunt door een ongerichte leer­ sche houding toegesneden beteke­ stijl. Mensen die zo studeren we­ nis­ en toepassingsgerichte stijlen. ten hoofd­ en bijzaken niet van el­ Vermunt bepleit dat het universi­ kaar te onderscheiden en lezen en tair onderwijs ingericht zou moe­ herlezen daarom de studiestof maar ten worden op de verschillende stij­ vele malen om er op het tentamen len die de studenten aan de dag leg­ het beste van te maken. D aarnaast gen: 'Zeker in het begin van de stu­ hestaat de reproduktiegerichte leer­ die zou je aan de KUB, en dat geldt stijl, die zich kenmerkt door het uit ook voor de andere universiteiten, het hoofd leren van de stof om die voor verschillende typen studenten tijdens het t e n t a m e n te repro­ verschillende studietaken moeten duceren. Een volgende manier van ontwikkelen. En vooral bij studen­ studeren noemt Vermunt beteke­ ten met een reproduktiegerichte nisgerich te leers tijl, een student die leerstijl zou je uitgebreid moeten zo werkt richt zich op het verwer­ demonstreren hoe ze op een diep­ ven van inzicht in de studiestof, gaande manier de stof eigen kun­ veelal gevoed door de eigen interes­ nen maken en ze activeren dat ze se. Een vierde groep hanteert de toe­ dat ook uit eigen beweging gaan ^ passingsgerichte leerstijl, waarin doen.' het kunnen gebruiken van de stof centraal staat en de samenhang tussen de stof en de werkelijkheid

en verlaat haar huis. Naakt arri­ veert ze in de gelagkamer van een lugubere herberg. D aar nuttigt ze een litertje Calvados, laat zich door een bezoeker op de barkruk nemen, wordt voor de tweede keer, maar nu door het halve café, op de vloer gepakt, komt in een doodskramp klaar en ziet in een extatisch mo­ ment Eduards lijk voor haar gees­ tesoog verschijnen. Op dat moment arriveert een misvormde man die 'de Graaf' genoemd wordt en verlangt dat Ma­ rie op tafel gaat staan om over hem heen te urineren. Nadat Marie tenslotte nog gebraakt en zich ontlast heeft neemt ze 'de Graaf' mee naar haar kamer met het afkoelende lichaam van Eduard en pleegt zelf­ moord. D aarmee voltooit ze wat ze tijdens haar orgas­ me in de herberg al kortstondig ervoer: ze verliest zich zelf, maar nu voor eeuwig, en wordt opgeno­ men in een werkelijkheid die even­ als het orgasme voor het menselij­ ke denken onbereikbaar is: de we­ reld van de dood.

zwarte rouwrand voorzien en de titels van de achtentwintig hoofd­ stukjes zijn onderaan de paginas in een apart zwart kadertje gezet. Een opmaak die suggereert dat het boek­ je een verzameling rouwbrieven is, maar dan met een pornografische inhoud, hetgeen het lugubere effect van het verhaal alleen nog maar versterkt. Ook de opdeling van de novelle in achtentwintig hoofd­ stukjes is niet toevallig. De katho­ lieke kerk kent een 'kruisweg' van veertien lijdensmomenten die Je­ zus moest doorlopen voordat hij aan zijn einde kwam en het getal ach­ tentwintig suggereert nu dat Marie niet minder dan een dubbele kruis­ weg onderging. Als Bataille uit zijn Parijse graf op zou staan om Basic Instinct te be­ kijken zou hij veel van zijn gedach­ tengoed herkennen. Maar waar­ schijnli j k zou hij ook een geeuw van verveling niet kunnen onderdruk­ ken.

Georges Bataille De dode. Uitgeverij Arena f. 24.50

Bataille maakte zelf de lay­out voor zijn novelle en die bleef ook in de Nederlandse vertaling gehand­ haafd. Alle pagina's werden van een

Het blauw van de hemel. Uitgeverij Maldoror. f. 25.(verschiint in november).

8 oktober 1992

lUNIVERSO-

De échte western, de fitm met een genadeloos naïeve zwart-wit tekening van de verhouding tussen kolonisten en indianen, is in de jaren vijftig teloor gegaan. Als Gary Cooper in 1952 zijn sheriffster - het harde rechtvaardigheidssymbool bij uitstek - in het stof smijt, wordt daarmee feitelijk het einde van een episode ingeleid. De ruwe botster, blanke pit die het opneemt tegen dè Indiaan, de badguybi] uitstek, verdwijnt van het toneel om plaats te maken voor Italiaanse spaghettihelden. Recent verscheen een film als Dances with wolves waarin de verhouding tussen cowboy en indiaan grondig gereviseerd werd, maar dat is geen western meer. Die is net zo dood als Johnny, de held van Cirkel Slang. Bert Heffels

wagenwa se-ups: ve negezich ring, afgri rijp vrou chreeuwe den karal wonden. ] de op een wagen in mes verdi vende roe een pijl st schijnt de kaanse vL serie mine en onkwÊ van pijler men. Doe burcht w; zijn kant 1 binnen, di den opge\ rollen. De De beschi nen druipi

Ds

diadeskun fisch genre de gloriet meegemaé ten ook nc sproken. E westernht terug in d( eenling he opneemt t wet in de h Zijn geest i zelf is de a Johnny op 1 enasse.Fih gedoodstri] meer in tal westerns bi de ruim tw al begon d< hetvoonnc perk van c blanke pit en zwart zv lywood ze namelijk in gen', zoals heet. Of hi staan had e hart, de ka

ESTERNKNT] gisch in koor), ligt het lijk van wilde Johnny ver van huis... ver van huis.'

I

n de jaren vijftig, zongen de opa's en oma's van de huidige eerstejaars, zelf ook nog pubers, in een nog eenvoudig Nederland, liederen als daar zijn: 'Bokkie, bokkie bee' en 'Singing ay yay jippie jippie jeah'. Dat eerste lied weerspiegelde onze volksaard loepzuiver. Het tweede lied was een bastaard, want geïnspireerd door de Amerikaanse filmindustrie. Het verhaalde van wilde Johnny van de ranch van Cirkel Slang. Een cowboy dus, die toen hij 'kogels en tabak' ging kopen in de stad, en daar aangekomen, 'whiskey slurpte met gemak', zijn vijand Shorty tegenkwam. En toen, zo gaat dit onsterfelijke lied haast op verteltoon verder, gebeurde het volgende: 'In een ommezientje was de strijd ontbrand... was ontbrand. Johnny schoot van af zijn heup in Shorty's hand... Shorty's hand.' Enfin, Johnny moest daarna vluchten voor de sheriff, omdat hij Shorty wederrechtelijk had 'umgelegt'.' En dan eindigt het verhaal in slepend mineur, langzaam, langzaam: 'Tussen bergen en ravijnen en wat gruis... en wat gruis (dit zeer traag en tra-

Het eindigt met de dood van de cowboy dus, Johnny. Opgeslokt door de natuur waar wij allen na gemiddeld 75 jaren, der dagen zat, naar terugkeren, Johnny helaas nog in de bloei. Maar de goden roepen hun lievelingen tot zich als ze jong zijn, wisten de oude Grieken al. En de cowboy, de eenzame held of hij nou stierf aan kogels in zijn lichaam of op zijn paard rolling, rolling, rolling de einder tegemoet reed, was in die dagen een echte lieveling van het volk. Populairder dan welk popidool vandaag de dag ook, met vertolkers als John Wayne, Gary Cooper, John Stewart, Henry Fonda, Lee van Kleef, Montgommery Clift, Roy Rogers. Aanbeden door prachtige vrouwen met namen als Olivia de Havilland, Maureen O'Hara, Virgina Mayo, Linda Darnell. In wat zoetelijke kleurtjes kwamen hun portretten in kauwgumpakjes naar Nederland, waardoor de ijverig sparende en ruilende jonkheid al vanaf de korte broek rijp gemaakt werd voor de cinema op de zondagmiddag en, wat ouder, op de zaterdag en/of zondagavond. Want verder was in het weekend, behalve de jaarlijkse kermis en de

communiefeesten, geen fok te doen. Kortom, de cowboy en de western leken toen nog het eeuwige leven te hebben. Maar twee decennialaterwasde western net zo dood als genoemde Johnny.

E

en wagon-train, een karavaan huifkarren, vertrekt uit het oosten van Amenka, Virgin land tegemoet. We schrijven pak hem beet 1872. In Europa hebben de Duitsers de Fransen net een enorm pak slaaggegeven, in Amerika is de Burgeroorlog een jaar of zes voorbij. De trek naar het Westen is in volle gang. De jonge federatie, met in het oosten rond Boston en New York al grote industriesteden, zuigt enorm veel immigranten aan uit het oude Europa. Wat geen plaats vindt in die steden trekt verder landinwaarts. De camera filmt van heel hoog een wijdse dorre vlakte. Aan de einder, wazig zinderend onder het felle zonlicht, bergruggen. De stoet huifkarren trekt weg van de camera, verliest zich in die enorme kale vlakte met hier en daar wat plukken bomen, en wordt in dat kale landschap kwetsbaar en klein. Dan zoekt de camera de karren weer op, rijdt even mee langs de stoet op: druk malende paardebenen, koetsiers die leidsels op paardekonten

^

kletsen. Al snel zwenkt het mechanische oog er in een grote zwaai weer vanaf, de rotsachtige berghellingen op. De symfonische muziek die de uittocht tot dan toe bijna plechtig vergezelde, wordt teruggenomen. In de stilte rijst vanachter de rotsen in een eindeloze enkelvoudige rij, een muur van indianen omhoog. Zwijgend van onderuit gefilmd, dreigend tegen de blauwe hemel. Hun strakke terra cotta gezichten beschilderd, maar verder een met het naturelkleurige landschap waar ze zich als het ware uit losmaken. De natuur, onberekenbaar en vaak kwaadaardig, staat op het punt zich op de beschaving te storten. Maar voor het zover is... een close-up.

V

oor op de bok van de eerste huifkar, jolig uit zijn drankogen kijkend, een zwaar besnorde, doorleefde koetsier. Met naast hem, jawel, John Wayne zelf. Of Gary Cooper, of James Stewart. In elk geval een White Anglo-Saxon Protestant in de kracht van zijn jaren, stoere vetleren beenkappen, stetson hoed, bespoorde laarzen, de winchchester diagonaal over de borst gevleid. God aan zijn zijde. De voerman ketst een straal tabakssap tussen de benen van het voor hem deinende paard

en slurpt vervolgens luii aan een pollepel water, hci reikt door een blonde scl vanachter een gordijn tuss bak even glimlachend op John Wayne, de 51ste st Amerikaanse vlag. Alvoii snel te verdwijnen, wan haar in de wagen begint zoet te huilen. Scènewisseling. De lange nen maakt zich los van de tige heuvels, hun mustanf zich uit over de vlakte, hi schrikt John Wayne uit zi mer. Plotseling klaar wakker s( hij een bevel naar achten wagens vormt een cirkel nen buigen al galopperen wagens mee en beginne: kraal te cirkelen. Daar men, als de wagens tot stil gekomen, dekking. De worden aangelegd. En 1 schieten begint. Indianen slow motion van hun Mooi achterwaarts in een] de kont van het paard hcei in de borst geraakt. Of za| beetje slordig langs de pa naar beneden. Dan zwenkt de camera kraal binnen. Pijlen doot zeildoek. Zoekt zijn eers offer. Spietsen een arm

Img van de i wen even z nen, van S| Zeeland m zomer en lichtend te^ sen rotser klauterend de knuisten, gluiperige achtigeindi af te knaller begon zichz bevragen', vraag ik je! realiseerde plotseUngd; altijd al tweeslach gehad had. de ene kant 1 hij van de na over tussen nis omdat c nek uitkwaï draafde hij s den en schu de beschavi naakte voet neerteknall den van deze hil kleur be beschaving, verdwijnen

8 oktober 1992

wagenwand vast. Twee snelle clo­ se­ups: verbazing op een braaf man­ negezicht verandert in verbijste­ ring, afgrijzen tekent zich af op een rijp vrouwegezicht. Kinderen s­ chreeuwen, vrouwen dragen gela­ den karabijnen aan en verbinden wonden. Dan springt de'eerste wil­ de op een kar, even verder staat een wagen in brand. Een lang bowie­ mes verdwijnt in een rug. Een ster­ vende rochelt. Uit zijn keel waarin een pijl staat, spuit bloed. Dan ver­ schijnt de 51ste ster op de Ameri­ kaanse vlag met in zijn kielzog een serie mindere goden. Zelfverzekerd en onkwetsbaar tussen de regens van pijlen die in de kraal neerko­ men. D oor een bres in de wagen­ burcht waar een kar brandend op zijn kant ligt gulpen indianen naar binnen, die kundig schietend wor­ den opgevangen en dood terzijde rollen. De mannen houden stand. De beschaving is gered. D e india­ nen druipen af...

D

ichter­schrij ver en filmcri­ ticus Willem Jan Otten noemt de western, want zo heet de cowboy onder me­ diadeskundigen: 'het cinematogra­ fisch genre bij uitstek.' Otten heeft de glorietijd van het genre niet meegemaakt en heeft bij mijn we­ ten ook nog nooit een western be­ sproken. Evenwel, de geest van de westernheid, vindt hij vaak nog terug in de misdaadfilm, waar de eenling het, evenals de lone rider, opneemt tegen de wet, of met de wet in de hand tegen de crimineel. Zijn geest is dus geëmigreerd, maar zelf is de cowboy zo dood als wilde Johnny op het eind van ons lied. Stof enasse. Filmgeschiedenis. Zijn lan­ ge doodstrijd ­ vanaf '63 tot '73 onder meer in tal van 'obscene' spaghetti­ westerns breed uitgesmeerd ­ duur­ de ruim twintig jaar. Want rond '50 al begon deze simpele Yankee uit het voormdustriële agrarische tijd­ perk van de USA ­ ruwe bolster blanke pit ­, toen wit nog wit was en zwart zwart, te kwijnen. In Hol­ lywood zelf. Hij begon zichzelf namelijk in zijn eigen film te 'bevra­ gen', zoals dat onder therapeuten heet. Of hij nog wel reden van be­ staan had en zo. Hij de simpele van hart, de katachtige man, de lieve­

deze brave al te brave Amerikaan was consequent, hij verdween tus­ sen bergen en ravijn, zo meer ruim­ te gevend aan de gangster en de cop in het stedelijk landschap. De ech­ te koeienjongen verdween van het toneel. De filmindustrie, producen­ ten en regisseurs maakten tot in de jaren vijftig films van helder model. In de western was een eenvoudig zwart­wit schema geschapen in de trant van: daar wilden in ruwe na­ tuur en hier god en beschaving, daar schurken die de wet verkracht­ ten en hier eerza­ me burgers die bescherming zochten achter de sterke mannetjes van de kudde, ver­ loren hun greep op de massa.

wood, het commerciële Hollywood met een ijzeren produktiesysteem, dat alleen maar afgestemd was op de aanmaak van zoveel mogelijk dollars, produceerde volgens die Franse studiehoofden westerns van hoge kwaliteit. En dat niet af en toe per toeval, nee daar waren al jaren­ lang echte filmauteurs aan het werk die het ene kunstwerk na het ander afleverden. Hoe kon dit bestaan? En die intelligente Fransen sloegen aan

'Men meende de western, door hem wat aan Freud te laten ruiken, op te frissen, maar het was vergif voor hem'

Maar het moest anders. Ook in Hollywood zelf. In 1952 gooit Gary Cooper in de western High Noon verbitterd zijn sheriffster in het zand en verlaat met Grace Kelly aan de arm ontgoocheld Hadleyville, een stad bevolkt met lafaards die bang zijn om hun handel te verlie­ zen en geen poot uitsteken als vier schurken hem komen opzoeken ten einde hem te vermoorden. High Noon ging dan ook de geschiedenis in als de eerste 'psychologische western', maar op dat moment had men nog niet in de gaten dat dit een dodelijke contradictie was. Men meende de western, door hem wat aan Frcud te laten ruiken, op te fris­ sen, te vernieuwen, maar Freud was vergif voor hem. Verdroeg hij niet, evenals de vervloekte Franse intellectuelen niet, die zich met hem gingen bemoeien. In die jaren vijftig bogen zich namelijk enkele Franse studjes die heel diepzinnig over hun eigen Nouvelle Vague­ films konden schrijven in hun lijf­ blad Les cahiers du cinema, over 'de cowboy'. Ze begonnen hem die door het artistiek bevlogen deel van de mensheid altijd met de nek was aangekeken, juist om zijn artistie­ ke kwaliteiten te prijzen. Holly­

het analyseren. Hoe meesterlijk werd het landschap behandeld, hoe virtuoos wist men held en schurk te tekenen, vrouwen en kinderen, hoe dpordacht tastte de camera li­ chamen en decor af. En die cadre­ ring! Trefzeker. En de casting, die montage, die beeldopeenvolging, alles zo perfect en toch zo geraffi­ neerd eenvoudig. En 'de beweging van de camera het personage in', zo diep en onthullend. En bliblibli, blablabla. Een eenvoudige koeiejongen kan helemaal niet tegen zoveel geleerd­ heid. En dus begon hij te kwijnen. Niet dat er daarna in Hollywood geen voortreffelijke westerns meer gemaakt werden. Integendeel, in die nadagen leverden echte filmau­ teurs als John Ford, Anthony Mann, John Sturges of Sam Peckinpah nog een hele stoot prachtige westerns al. Maar toch was het genre sterven­ de. De western stierf zoals een held dient te sterven, langzaam en pijn­ lijk, maar vitaal tot de laatste gulp bloed. Voor de filmfan een heerlij­ ke tijd, want in die twintig jaren van verval werden aan de ene kant de gaafste klassieke westerns ge­ maakt, maar aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, rukten per­ verse Italianen op die een negen­

aar wakkers I naar achten dt een cirkel, il galopperen en beginne: kelen. D aat 'agens tot stil lekking. D e igelegd. En 1 ,int. Indianen >n van hun waarts in een iet paard hcei eraakt. Of za g langs de pa n. .t de camera 1. Pijlen door )ekt zijn eers sen een arm

E

In nu zowaar, na weer eens m twintig jaar lijkt de cowboy tlotsklaps weer te verrij­ 'zen. Kevin ­ Robin Hood ­ Costner,zeeen gaaf lichaam, beslist geen doetje, zelfs lekker wreed als hij schurken molt, wekt hem in 1990 weer tot leven in de film Dan ­ ces with wolves, met voor een wes­ tern alles erop en eraan om een goeie western te zijn: prachtige ruige landschappen met bloed­ mooie zonsondergangen, schit­ terende indianen, een blanke held ♦ Kauwend op een sigarestomp, de revolver uit de poncho: Clint Eastwood m zijn element.

op een magnifiek paard die heel klassiek onze beschaving moe is, le­ vensechte schurken, een sympa­ thiek scharminkel van een wolf ­, mijn liefje wat wil je nog meer! Een kassucces. De jeugd was zeer tevre­ den, de filmcritici en de kalende westemfans van voor 1970 evenwel diepbedroefd. Niets dan een verza­ meling mooie plaatjes, zo oordeel­ den de laatsten. Vakkundig ge­ maakt dat wel, maar van de oude klassieke western was niets meer over. De indianen zijn veel te lief, de blanken veel te schurkachtig, de held te glad, het scenario, de monta­ ge, de casting allemaal van een dodelijke perfectie. D e klassieke western met zijn klassieke macho­ corpussen, met zijn fallische mannenlichamen, opererend op het grensgebied tussen natuur en cul­ tuur, realistisch gevangen in licht­ en schaduwbeelden, in goed en kwaad, geloofwaardig als het ware door de feilen die zij, zowel moreel als technisch vertoonden, is niet meer levend te krijgen. Want on­ danks zijn succes, vindt hij geen navolging. Met de opkomst van het feminisme, met het uit elkaar val­ len van de westerse vadergod, falli­ sche schepper van hemel en aarde, met een filosofie die haar onschul­ dig karakter van zoektocht naar de ene waarheid kwijt is, met een planeconomie die zich in alle boch­ ten moet wringen om steeds maar weer nieuwe modes te ontwerpen en te lanceren, met een leven dat zich definitief van het platteland heeft verplaatst naar de grootsteden die met lange autowegen aan elkaar gekoppeld zijn. En met de overge­ bleven natuur die tot park is ver­ worden, is ook alles wat zich in die parken afspeelt misschien wel net echt. Maar dus juist helemaal niet meer echt. Even onecht als die bloedmooie rolprent Dances with wolves. D e helden zijn dood, alleen de schurken leven nog maar vallen niet meer op tussen de burgers. En de trotse wilde, de indiaan, is voor zover hij nog niet geassimileerd is, een ondervoede derde­wereld­bur­ ger geworden.

In de cyclus 'Beelden en Symbolen' brengt het Studium Generale van de KUB donderdagmiddag 15 oktober om 13.15 uur inzaaiAZ 112, een programma over de western, in zijn bloeitijd ook wel 'de cowboy' genoemd. Een filmdeskundige behandelt dit film genie. De spreker zal zich bezig houden met de 'indiaan in Hollywood'. Hij zal nagaan hoe deze aanvankehjk in Hollywood bekeken werd. Niet altijd als een gevaarlijke wilde die maar heter kon uitsterven. Ook in de beginjaren liepen er al edele indianen door de literatuur en over het witte doek. Het beeld wisselde naargelang men hem voor de dramatische effecten in het verhaal als bad of als good guy nodig had. Na de beginjaren zeventig, tot aan Dances with wolves van Kevin Costner, een film uit 1990, was het in Hollywood stil rond de indiaan. En ondanks het daverende succes van die film, zal het wel stil rond hem blijven.

SIST MEER rvolgens luii pel water, hei ;n blonde scl 1 gordijn tussi mlachend op , de 51ste st e vlag. Alvoii wijnen, wat agen begint n. ing. De langf Lch los van de hun mustanj de vlakte, hi Wayne uit zi

tiende eeuw hadden gehad met theatrale operavedettes als Verdi en Puccini en Rossini. En dus door­ kneed waren in het theatrale effect. Hun eigen films werden niet meer verkocht, het Italiaanse Holly­ woord in Rome, Cinnecitta, ging zowat failliet en in hun overlevings­ tocht ontdekten zij de western. Zagen hoehijinzijnklassiekevorm achterlijk werd, maar in zijn ritue­ len en technieken door de Holly­ woodregisseurs vanaf het begin van deze eeuw, tastend en zoekend, ont­ wikkeld, nog goud waard was. De Ita­ lianen braken de western open, schrapten het een­ voudige schema van licht en donker. Alles werd donker, alles werd schurk, alles werd ook onecht, al­ les werd theater, een vuistgevecht werd een prachtig ballet, een final shootout een wreed inferno, het massale sterven een vrolijk­morbi­ de kermis. Alle revolverhelden hadden dollartekens in hun ogen. Die perverse periode, waarin alle realisme uit de western­rolprenten verdween, duurde een jaar of tien, zovan 1963 tot 1973enhadin Once upon a time in the west, met mu­ ziek van Ennio Morricone, zijn ab­ solute klassieker.

Img van de mensheid, van de vrou­ wen even zo goed als van de man­ nen, van Spitsbergen tot Nieuw­ Zeeland in eenvoudige filmzalen, zomer en winter, te paard op­ lichtend tegen brandend zand, tus­ sen rotsen en ravijnen rond­ klauterend met twee colts 45 in de de knuisten, druk doende schurken, gluiperige Mexicanen en slang­ achtige indianen afte knallen,'hij begon zichzelf te bevragen', nou vraag ik je! Hij realiseerde zich plotseling dat hij altijd al iets tweeslachtigs gehad had. Van de ene kant hield hij van de natuur, trok hij de border over tussen beschaving en wilder­ nis omdat de beschaving hem de nek uitkwam, van de andere kant draafde hi) steeds weer achter wil­ den en schurken aan die de wet en de beschaving aan hun laarzen of naakte voetzoclen lapten, om ze neer te knallen. Wel, rond het mid­ den van deze eeuw werd het tijd dat hij kleur bekende. Terug naar de beschaving, of verdwijnen met de verdwijnende natuur. En jawel.

Johnny schoot van af zijn heup in Shorty's hand... Shorty's hand

^

8 oktober 1992

fEJNIVERS

De competitie, de voedingsbodem van alle sport dreigt onder te gaan in commerciële ambities van tycoons als Silvio Berlusconi. Mensen als de Noorditaliaanse mediagigant hebben volgens vrije­ tijdswetenschapper Chris Gratton geen oog voor de fundamentele uitgangspunten van de sport. Gratton spreekt op een congres van de Nederlandse Studenten Sport Vereniging over het belang dat de 'gewone' sport heeft. Niemand schijnt het echt in de gaten te hebben, maar in de niet top­sport gaat vele malen meer geld om dan bij de profs: 'Juist de vele amateursporters zijn ♦ Gratton: 'Ik ben een groot tegenstander van de wijze waarop tegenwoordig topsport door het bedrijfsleven wordt geëxploiteerd.' [foto: Rien Siers]

economisch van belang.' Bart Padberg

Sporteconoom Gratton: 'De voedingsbodem van de sport wordt vernietigd' Een van de eersten die doorhad hoe topsport kon leiden tot rijkdom en weelde was ene Herr Alfred Neu­ bauer. We schrijven de jaren dertig, het decennium waarin Neubauer uitgroeide tot een legendarische coach van het Mercedes­Benz for­ mule 1 team. De autosport was in het begin van deze eeuw ontgroeid aan het romantische stadium waar­ in enige gefortuneerde, liefst adel­ lijke en volop door vrouwelijk schoon omringde heren van stand op een levendige manier met heel snelle en tamelijk onhandelbare automobielen in het rond stoeiden. In de dagen van Neubauer ging het inmiddels tussen fabrieken. Om marktaandelen en exportbelan­ gen. Om vele mil­ joenen guldens. Der Dicke, zoals de uit de kluiten gewassen D uit­ ser liefkozend werd genoemd, was een meester in het exploiteren van de autosport. Mercedes Benz won onder zijn leiding alles wat er te winnen viel. Vaak waren dat oor­ verdovende overwinningen, waar­ bij alle ereplaatsen in Duitse han­ den vielen. Of het publiek zich tij­ dens het schouwspel had geamu­ seerd vroeg men zich niet echt af. Belangrijker waren de binnenstro­ mende orders uit alle delen van de wereld. Niet voor niets is Neubau­ er door Mercedes voor zijn daden beloond met een vorstelijk, waar­ devast pensioen.

van de auto in koeien van letters het veel waarde hecht de overheid aan woord PARMALA T, en dat kan net sport ? wordt de sport aan leibanden zo goed Deense boter als Italiaanse gelegd door het bedrijfsleven? en is schoensmeer betekenen. Topsport de sport ten dode opgeschreven? bestaat tegenwoordig niet meer Onder de sprekers op het symposi­ zonder het sponsorende bedrijfsle­ um bevindt zich, naast onder ande­ ven en dat hebben de geldschieters re NOC­bestuurslid Weinberg en de eigenzinnige Chef de Mission maar al te goed begrepen. Hoe meer sponsors in dit nog rela­ van de Olympische zomerspelen tief nieuw werkterrein ingeburgerd André Bolhuis, ook dr. C. Gratton, raken, hoe beter zij de belangen als docent van de vakgroep vrije­ begrijpen. Want de gouden dagen tijdswetenschappen verbonden aan lijken geteld. Ook de sponsors ho­ de KUB. ren de alarmerende geluiden: reces­ 'Ik ben een groot tegenstander van sie, depressie, inflatie, milieuver­ de wijze waarop tegenwoordig top­ vuiling en soberheid. De pure spon­ sport door het bedrijfsleven wordt sor wil daarom, als:'het maai even geëxploiteerd', stelt de uit Man­ kan, het onderste uit de kan. Sim­ chester afkomstige docent. 'D e competitie, toch de voedingsbo­ dem van alle sport, wordt ver­ nietigd doordat er één team, dat over het meeste pelweg omdat de weelde om naast geld beschikt, met kop en schou­ al het andere ook nog sport­filan­ ders boven de rest uitsteekt. Dat zie troop te zijn, niet kan worden je in bijna alle sporten die voor spon­ veroorloofd. Niet voor niets staat sors interessant zijn: voetbal, wiel­ een tot voor kort gerenommeerd rennen, volleybal en autosport. In basketbalteam als dat van D en de Amerikaanse Football League Bosch met lege handen: er lijkt geen hebben ze daar trouwens iets op sponsor meer te vinden. Ook in de gevonden. Het team dat een seizoen ijshockeywereld is het kommer en met de laatste plaats afsluit heeft kwel, net als in de wielersport waar het recht om als eerste een speler de ploegen van Post en Raas pas op van een ander team te kopen. Daar­ het allerlaatste moment een geld­ door is de uitkomst van elke com­ schieter van enig formaat wisten te petitie opnieuw onzeker. Het eco­ vinden. Het commerciële maece­ nomische principe van check and naat lijkt alleen geïnteresseerd in balances is daar in praktijk ge­ absolute topploegen. Berlusconi bracht.' modelleeert naar Amerikaans voor­ beeld AC Milan tot een ploeg zon­ ^\ e economische impact van de der weerga die all over the world de * ^ grote sportevenementen als waardes van teamgeest, sportiviteit Olym­pische spelen, wereldkampi­ en onoverwinnelijkheid moet uit­ oenschappen en gala's is overigens dragen. Waartoe dat moet leiden, minder groot dan vaak wordt ge­ is niet moeilijk te raden. Het Ame­ dacht. Gratton: 'D e mega­evene­ rikaanse b a s k e t b a l t e a m , het menten staan natuurlijk in het Dream­Team, op de laatste Olym­ spotlicht. En iedereen hoort welke pische Spelen was zonder enige con­ astronomische bedragen de atleten currentie en deed zo ongewild aan die winnen krijgen betaald. Maar absolute competitievernietiging. daarbij wordt vaak vergeten dat De invloeden van het bedrijfsleven slechts een klein deel van de spor­ op de sport zijn enorm en moeten ters daadwerkelijk een bedrag ont­ dus niet worden onderschat. D aar­ vangen dat genoeg is om van te le­ toe organiseert de Nederlandse Stu­ ven. In feite profiteert alleen de top­ denten Sport Stichting (NSSS) op 9 twintig van elke sporttak van het oktober een symposium met de geld dat de sponsors beschikbaar titel 'de economie van de sport'. Het stellen. Voor de wetenschapstak symposium, dat wordt gehouden sporteconomie zijn deze gegevens ter gelegenheid van het 35­jarig van ondergeschikt belang. Waar het bestaan van de NSSS, zal plaatsvin­ in onze wetenschap echt om draait, den op de Uithof in Utrecht en dat zijn de vele honderdduizenden antwoord geven op vragen als: hoe­ die sport bedrijven als pure ontspan­

Subsidies voor sport komen vaak ten goede aan hoger opgeleiden

Toch was het Der Dicke die enkele jaren geleden verbitterd een race gadesloeg in Stuttgart en met een stem als een misthoorn uitriep: 'De autosport? Mensch, de autosport gaat naar de bliksem. Zum Teufel. Jawohl. En weet u waarom? Ze hebben er een commercieel circus van gemaakt, een rijdende reclame­ fabriek. D aarom, HerrGott­ nochmall' De ontsteltenis van Neubauer valt te begrijpen. Sinds hij de autosport de rug toekeerde is er veel veran­ derd. Een raceauto van bijvoorbeeld Mercedes is niet langer een echte Mercedes, maar eerder een soort spraakverwarring op wielen. D e onderdelen komen uit alle wind­ streken van de wereld en coureurs worden gelokt voor miljoenen gul­ dens. En afgezien van al het kleine­ re reclamewerk waarmee de wagen is volgehangen, gilt aan weerszijden

­^V­

ning.' De cijfers onderschrijven zijn stelling. Met de Olympische Spe­ len van Barcelona was een bedrag van 1,5 miljard dollar gemoeid, ongeveer gelijk aan wat de Britse overheid aan subsidies aan de sport­ sector verstrekt. Een flinke hoe­ veelheid geld, maar niets vergele­ ken met de jaarlijkse totale uitga­ ven van consumenten aan sport­ schoenen: 11,3 miljard dollar (het grootste gedeelte hiervan, twintig procent, wordt binnengehaald door het Amerikaanse merk Nike). 'Sporteconomie is een onderdeel van de economische wetenschap dat veel te weinig aandacht krijgt', meent Gratton. 'D e eerste weten­ schappers die zich met sport als economisch verschijnsel bezig­ hielden bestudeerden uitsluitend topsport en vervaardigden voor dat topje van de ijsberg ingewikkelde competitieschema's. Pas later is men gaan inzien dat juist de vele amateursporters economisch van belang zijn. Want nadat de overheid in de jaren zestig en zeventig een socialiserend beleid voerde dat erop was gericht meer mensen naar de sportvelden te lokken werd ook duidelijk dat deze ontwikkeling de nodige economische complicaties met zich meebracht. Sportbeoefe­ ning vraagt namelijk om een zeke­ re infrastructuur, sportmateriaal en ­kledij, organisaties, kaders en een degelijk uitgebouwd beleid. D eze voorzieningen eisen niet alleen een toenemende maatschappelijke in­ zet van kapitaal en arbeid, maar dragen ook bij tot het Nationaal Product en de algemene welvaart.' Momenteel heeft 1,39 procent van de Nederlandse beroepsbevolking zijn betrekking te danken aan een of andere vorm van sport. Dat bete­ kent niet dat al deze mensen ook sporters zijn. Een groot deel van hen werkt in de aan sport gerelateerde dienstverlening als sportzaken of gezondheidszorg. D e bijdrage van de sportsector aan het Nationaal Produkt bedraagt in Nederland bijna 2 procent. Alleen in Duitsland en in de Scandinavische landen is dat hoger. De jaarlijkse uitgaven per hoofd van de bevolking aan sport bedragen in Nederland ruim 300 gulden, dat daarmee niet afwijkt van de ons omringende landen. Sinds de sporteconomie de kinder­ schoenen is ontgroeid zijn enkele opvallende feiten boven water ge­ haald. Zo werd onderzocht waar al

het geld dat de overheid in de sport­ sector pompte was terechtge­ komen. De conclusie was pijnlijk: vooral mensen met een goede op­ leiding en een beter betaalde baan bleken te profiteren van de voorna­ melijkuit belasting verkregen sub­ sidies. En dat was toevallig niet de beoogde doelgroep van langdurig werklozen. Gratton: 'Beter betaal­ den hebben een grotere interesse in sport dan mensen uit de lagere so­ ciale klassen. Dat is een universeel verschijnsel en geldt voor alle tak­ ken van sport. Bovendien zal ie­ mand die werkloos is niet zo snel zijn tijd gaan vullen met sport. Want sport heeft de functie van ontspanning, van break. En dat is niet iets waar werklozen behoefte aan hebben. Want die hebben geen gevulde dag die doorbroken moet worden door iets ontspannends. Een vergelijking met andere ont­ spanningsvormen die worden ge­ subsidieerd, zoals de opera, laat zien dat ook daar vooral hoger opgelei­ den en mensen met een goede baan profiteren van de subsidies, die voor een niet onaanzienlijk deel worden bekostigd door gewone arbeiders.' C e n groot probleem waarmee de " j o n g e tak van de economische vrijetijdswetenschap kampt is het gebrek aan recent en goed bruikbaar cijfermateriaal. De oorzaak hiervan ligt volgens Gratton in de nog pril­ le achtergond van het vak: 'De vra­ gen die men tot dusverre in enquê­ tes stelden waren zo slecht gefor­ muleerd dat het verkregen ant­ woord voor de wetenschap onbruik­ baar is. Daarmee wil ik niet zeggen dat de onderzoekers zo dom waren. Het is simpelweg heel moeilij k om de economische consequentie van sport te meten. Zo weten we dat toen in 1973 tweede­divisionist Sunderland verrassend de FA­cup veroverde de arbeidsproductiviteit in de regio fors steeg. Hetzelfde ver­ schijnsel deed zich voor in Neder­ land in 1988, toen in Duitsland de europese titel werd veroverd. Dui­ delijk is dat er een verband bestaat tussen de sportieve prestatie en de economische opleving. Maar die kan ook negatief zijn. Toen Enge­ land zich plaatste voor de halve fi­ nale van een wereldkampioenschap en in de middaguren moest spelen, meldde een groot aantal mensen zich ziek om zo alsnog naar de wed­ strijd te kunnen kijken.' ^

8 oktober 1992

{UNTVËRSO­

De hitlijst als basis voor studiekeuze De gemiddelde aankomende student kiest niet voor een studie maar voor een stad. Lekker dichtbij. Of: hartstikke gezellig. Kiezen op basis van de inhoud en kwaliteit van de studie gebeurt nog te weinig. Aldus de redactie van de Hoge­ scholen en Universiteiten Keuzegids, een consumentengids voor het hoger onderwijs. Op een symposium onder de hoede van StudieBeurs '92 afgelopen zaterdag presenteerde deze redactie een plan voor hitlijsten per studierichting. Hans Ariëns/HOP Eén ding heeft deze StudieBeurs me opgeleverd. Ik besef nu dat ik hele­ maal niet meer weet wat ik moet gaan kiezen.' Laconiek verwerkt gymnasium­scholier Merlijn van Spengen zijn teleurstelling over StudieBeurs '92, de informa­ tiemarkt die 'wegwijs in hoger on­ derwijs' zou moeten maken. Een beurs waar alle universiteiten, be­ halve Maastricht, ontbraken. Veel wijzer is Van Spengen er niet gewor­ den. Het leek op de beurs of het hoger onderwijs hoofdzakelijk uit management­opleidingen bestaat. Het studie­aanbod van de universi­ teiten was in een hoekje wegge­ drukt. Merlijn van Spengen zou je een kritische onderwijsconsument mogen n o e m e n . Hij kiest een universiteit omdat die een goede opleiding aanbiedt. D aarmee be­ hoort hij tot een minderheid onder de scholieren. Zo'n vijfenzestig procent, zo blijkt uit recent onder­ zoek, kiest een universiteit op 'omgevingsgronden' zoals de af­ stand tot het ouderlijk huis en de verlokkingen van het studentenle­ ven ter plekke. Vijf procent gaat af op de beeldvorming, het imago van de universiteit. D e overgebleven dertig procent let in de eerste plaats op de studie zelf, haar karakter en kwaliteit. Dat percentage zou eigenlijk nog veel hoger moeten zijn, zo luidde het uitgangspunt van het symposi­ um Van modieus naar kwaliteits­ bewust. Op weg naar een kritische studiekeuze, dat zaterdag onder de paraplu van StudieBeurs '92 in het Nederlandse Congresgebouw werd gehouden. Om dat mogelijk te maken, moet er een klimaat ont­

staan waarin kwaliteitsvergelij­ king tussen opleidingen de nor­ maalste zaak van de wereld is. En waarin de aankomende student over voldoende eerlijke informatie beschikt om een verantwoorde keuze te kunnen maken. De organisator, onderwijsjournalist Frank Steenkamp, wees in zijn in­ leiding naar de Amerikaanse situa­ tie, waar de onderwij sconsument veel meer dan hier serieus wordt genomen. Daar geeft het weekblad USNews sinds tien jaar een gids America's best colleges uit, een soort hitlijst van opleidingen op grond van de kwaliteit van staf en studenten, het budget en het per­ centage studiesucces. Aanvanke­ lijk zeer sceptisch ontvangen, is ze inmiddels algemeen aanvaard. De best colleges gids heeft sinds één jaar een Nederlandse tegenhanger gekregen in de Hogescholen en Universiteiten Keuzegids, waarvan Steenkamp hoofdredacteur is.

Student in spé kiest voor stad Geen verzameling hitlijsten nog, maar een kwaliteitsvergelijking a la de consumentengids, die behoed­ zaam tot een 'Beste Koop'­advies per studie probeert te komen. Op basis van de rapporten van visita­ tiecommissies en eigen enquêtes onder studenten. Afgaande op het symposium van zaterdag begint het Nederlandse hoger onderwijs ook schoorvoetend aan het consumen­ tisme gewend te raken. Van studentenzijde hield Mickel Langeveld, ex­bestuurslid van de LSVb, een ondersteunend pleidooi voor kwaliteitsbewust kiezen. Hij

drukte aanko­ mende studen­ ten op het hart zich niet te veel door omgevings­ factoren te laten bepalen. 'ledere s t u d e n t vindt zijn eigen stu­ diestad toch de meest ideale plaats om te stu­ deren.' Informatie over deonderwijs­in­ Aoud zou aan de studiekeuze vooraf moeten gaan, maar he­ laas, constateer­ de Langeveld, bedolven de univer­ Wijnen, 'totnutoe worden ze nog sitaire voorlichters hun potentiële nauwelijks expliciet gemaakt.' klanten wel onder massa's folders In het afsluitende forum bleek er en advertenties, maar niet onder aardig wat steun voor Steenkamps bruikbaar vergelijkingsma­teriaal. voorzichtig geopperde idee van een Om scholieren enigszins op weg te jaarhjkse 'Top 10' per studierich­ helpen, zou een wekelijks uur' voor­ ting, op te nemen in de Keuzegids. lichtingskunde' op 4 Havo en 5 Volgens beleidsmedewerker Van VWO volgens hem 'geen kwaad den Lijnden van het ministerie van kunnen'. Onderwijs zou zo'n hitlijst een aar­ Prof. dr. W. Wijnen, hoogleraar ont­ dig tegenwicht bieden tegen hard­ wikkeling en onderzoek van hoger nekkige beelden als 'Rechten stu­ onderwijs in Maastricht, bestreed deer je in Leiden' of 'Economie stu­ de gangbare opvatting dat kwali­ deer je in Rotterdam'. teitsvergelijking in visitatierappor­ Medewerker Mostert van de HBO­ ten en de keuzegids niet veel zin raad vond zo'n lijst 'pas leuk, als je heeft, omdat de verschillende op­ er één hebt, zoals de Top 40 of de leidingen elkaar niet al te veel ont­ Michelin­restaurantgids', maar er­ lopen. 'Er zijn juist forse verschil­ kende wel dat er tussen instellin­ len in onderwijskwaliteit.' D ie zit­ gen behoorlijke kwaliteitsverschil­ ten in het rendement van opleidin­ len bestaan. Gegevens die een rol gen (soms in tientallen procenten), spelen in de bepaling van onderwijs­ in onderwijsvormen, toegankelijk­ kwaliteit, zoals het percentage ge­ heid van docenten (staat hun deur slaagden en de positie van afgestu­ altijd open of zitten ze altijd in het deerden, zouden meer dan nu in het buitenland?), studiebegeleiding en hbo gebeurt verzameld en gepubli­ het aantal contacturen. 'En studen­ ceerd moeten worden. ten hebben recht op informatie over De universiteiten, die op het gebied die kwaliteitsverschillen', meende van gegevensverzameling en kwa­

liteitscontrole voorliggen op het hbo, hebben tot nu toe weinig moeite met onderlinge kwaliteits­ vergelijking zoals in de Keuzegids gebeurt. Een hitlijst gaat ze nog te ver, zo stelde VSNU­medewerker Vroeijenstijn in het forum, 'zolang die zaken als de computervoorzie­ ningen en de inzet van docenten even zwaar laat wegen'. Nu is de invloed van de Keuzegids nog gering. Behalve bij Merlijn van Spengen, die er één kocht op Stu­ dieBeurs '92, is de Keuzegids alleen nog bij schooldecanen beland. Maar die hebben vorige week beloofd, zo meldde hoofdredacteur Steen­ kamp trots, dat ze de gids in het vervolg onder scholieren gaan uit­ venten. Als de verkoop van enkele duizenden op dit moment de tien­ duizenden zal bereiken, wordt de gids een factor in de concurren­ tieslag in het hbo en wo. En dan zal de kritiek navenant toenemen. Het moment dat de scholier voor zijn studiekeuze alleen maar even de hitlijsten hoeft te raadplegen ligt nog ver weg. ^

noodzakelijke rijen zijn pas echt heel vreselijk en noodzakelijk wan­ neer ze ertoe dienen het studeren mogelijk te maken. Zoals de rij voor de koffieautomaat, de rij voor een collegezaal (of erger nog: in een collegezaal), de rij bij bureau in­ schrijvingen, of uitschrijvingen. De koning der rijen, de oppergod der irritatie, de keizer van de verveling was echter de rij bij het dictaten­ magazijn. Daar heeft het de afgelo­ pen weken gerij t alsof er geen ein­ de aan zou komen. De rij deed wat

geworpen. Hoep: terug met het oude, verdwenen gevoel dat niet iedereen kan studeren. Vooruit met die blik: voor mijn bul heb ik wel zeventig uur in de rij moeten staan. De ontwerper van dit plan moet direct solliciteren op het ministe­ rie van 0&.W: doodsimpel maar doeltreffend vallen rijgewijs de zwakkelingen af. Dat zal tot bespa­ ringen leiden. De dictatenrij is de laatste week in omvang sterk gere­ duceerd, studeren is ook niet meer wat het geweest is.

TER

PLEKKE Dylan van Eijkeren Wachten is niet 's mens favoriete hobby. Een mens brengt al zo'n dertig procent van zijn leven sla­ pend door, wat in feite ook onder het wachten kan worden geschaard, maar dan onbewust, bewust 'ver'­ wachten mensen ook nog eens een dikke tien procent van hun bestaan. Het grote Verwachten, het verlan­ gen, is bij geen van beide categorie­ ën ingecalculeerd, maar Verwach­ ten is de aangenaamste vorm van wachten, en telt daarom niet mee. Het notoire wachten, op telefoon, op mensen die te laat komen, op de zonsondergang, op een biertje op een terras, op verkering, op een erfenis, op vakantie of op het week­ einde is al niet best, maar het ultie­ me wachten is Wachten in een Rij. Dat is pas echt wachten. Wie heeft er ooit ellendiger gewacht dan in een rij ? De rij voor het V W voor de voorverkoop van Madonna, de rij bij de HEMA­rookwors tafdeling, de rij in de mensa, de fictieve rij bij 06­ 8008, de rij bij de bakker op zaterdagochtend, de rij op het post­ kantoor, de rij voor het PSV­stadi­

♦ Foto: Rien Siers

on en de rij bij Flodder in Amerika zijn nog te­doene rijen omdat daar vrijwillig op ingetekend kan wor­ den, niemand verplicht een ander naar het voetballen te gaan of het telefoonnummer op te snorren van een meisje dat toevallig in een kroeg rondhing. De rijen zijn dus ook onder te ver­ delen in twee subsoorten: de luxe rijen en de hele vreselijke, noodza­ kelijke rijen. Die hele vreselijke en

denken aan de prachtige rijen bij bakkerswinkels in het Oostblok en waterputtensiagers in Zuidwest­ Somalië. Wat een pracht van een rij! De historie s m e e k t om zulke wachttijden. Weg luxe, weg over­ vloed, weg gemak, weg comfort, weg twintigste eeuw en weg moder­ ne maatschappij. Het is de eigen weg van de Tilburgse universiteit om studenten te laten voelen dat studeren iets elitairs is, iets waar­ voor gewerkt moet worden, iets dat niet zomaar in de schoot wordt

8 ok tober 1992

Een docent die hoopt op interactie met zijn studenten is een illusio­ nist. Studenten reageren toch niet op wat er daarvoor allemaal gezegd wordt. Dat is niet cool. Gelukkig is er altijd een uitzondering die de regel bevestigt. Laurent­Jan van der Westen

UNIVERS

Gefeliciteerd, mijnheer Verbaasboom! Uw persoonlijke geluksnummer heeft u een grote prijs opgeleverd

Uitgeverijen is een vak dat gedo­ ceerd wordt aan de KUB en dat vooral gevolgd wordt door oocioraalstudenten letteren, die zich specialiseren in de marketing en sociologie van het boek. Lette­ ren is een meidenstudie. Dat blijkt eens te meer als van de 27 studen­ ten die op maandagmorgen AZ 08 betreden er maar liefst 20 van het vrouwelijke geslacht zijn. Bijna iedereen neemt plaats achterin dit kleine collegezaaltje. Alsof ze angst hebben voor de man die dit college gaat verzorgen en liefst zo ver moge­ lijk van hem af willen zitten als hij doceert. Als prof. dr. H. Verdaas­ donk om tien over elf begint te pra­ ten blijkt angst echter onmogelijk de oorzaak te kunnen zijn voor de teruggetrokkenheid van de studen­ ten. D eze man, die blijkens zijn slonzige hemd en colbert weinig waarde aan nette kleding hecht, straalt zoveel rust uit en praat bij vlagen zo zachtjes en ingetogen, dat het zoeken van een plaatsje op de nu lege eerste rij meer voor de hand ligt. De doelstelling van deze cursus is het inzicht verkrijgen in de belang­ rijkste aspecten van uitgeverijbe­ drijven: hun organisatie, hun kos­ tensoorten, de prijsstellmg van hun produkten en de instrumenten waarmee zij hun afzet proberen te vergroten. Vandaag heeft Verdaas­ donk het over de omgeving van een uitgeverij en hij behandelt deze puntsgewijs. Door vrijwel voortdu­ rend vragen te stellen aan de aan­

Student krijgt voorschot bij beroep tegen benrsmaatregel De beurs van een student die in beroep is gegaan tegen een beslis­ sing van de Informatiseringsbank (IB) over een bezwaarschrift, wordt met ingangvan 1 januari 1993door­ betaald totdat het College van be­ roep een uitspraak heeft gedaan. Een verplichting tot terugbetaling wordt opgeschort tot de uitspraak. Nu is het nog zo dat de uitbetaling van de beurs wordt gestopt, als de IB meende dat de student daar geen recht meer op had. In geval van te­ rugbetaling bestaat de kans dat de deurwaarder langskomt. Voorwaar­ de voor de doorbetaling van de beurs of opschorting van de terugbetaling is wel dat het bedrag dat ter discus­ sie staat tenminste 600 gulden is. Bovendien moet de student verkla­ ren dat hij zijn studie niet kan voort­ zetten als hij het geld niet zou krij­ gen. De student krijgt de beurs tij­ dens de behandeling van zijn beroep uitbetaald als een voorschot. Bij afwijzing van het beroep moet dat bedrag worden terugbetaald. Bij toewijzing kan de student ook nog een reisvergoeding van 65 gulden per maand krijgen als hij nog recht had op een OV­kaart. [P E/HOP ]

ten deze studenten in groepjes van 4 of 5 personen een praktijkonder­ zoek gaan doen bij een uitgeverij. Deze praktijkgerichte opzet is een van de redenen voor Verdaasdonk om de studenten voortdurend met vragen te bestoken. 'Laat ze zelf maar nadenken. Als ze straks on­ derzoek moeten doen zullen ze immers ook zelf initiatief moeten tonen en zullen ze zelf oplossingen voor problemen aan moeten dra­ gen.' Over het grote enthousiasme waarmee op zijn vragen gereageerd wordt verbaast hij zich niet. 'Om­ dat het een keuzevak is, zijn de studenten gemotiveerd. Bij een verplicht vak zou de respons aan­ zienlijk minder zijn.' Het eigen­ aardige van ♦ Verdaasdonk: 'Laat de studenten zelf uitgeverijen maar nadenken.' is dat ze hun [Foto: Rien Siers] klanten, de lezers, via de boekhandel trachten te bereiken. Oorzaak hier­ van is dat het zeer kostbaar en pro­ blematisch is zelf boeken aan de man te brengen. Een uitzondering hierop vormt Readers D igest dat gebruikmaakt van 'direct mail'. De klant wordt door deze uitgever be­ naderd met behulp van gepersona­ liseerde brieven. Ver­daasdonk:'U kent die brieven wel, hè? Gefelici­ teerd, mijnheer Verbaasboom! Uw persoonlijke geluksnummer heeft u een grote prijs opgeleverd. U moet 14 maart vrij houden in uw agenda, zodat u 's middags bij de notaris langs kunt gaan om twee miljoen gulden op te halen. Mijnheer Ver­ baasboom, van harte!' Iedereen denk ook eens aan ' Waarna het lacht. correcte antwoord alsnog uit de mond van de betreffende student( e) Na afloop van het college is Ver­ daasdonk niet ontevreden. 'Al die tevoorschijn komt. De colleges die in september en vragen maken het levendig. D aar­ oktober worden gegeven zijn be­ om denk ik dat de studenten zowel doeld om de studenten wegwijs te het onderwerp als de vorm wel in maken in de wereld van de uitge­ orde vinden. Zelf vind ik het ook verij. Vanaf begin november moe­ leuker zo!'

wezigen over de economische en technologische aspecten, leveran­ ciers, klanten en concurrenten van een uitgeverij weet Verdaasdonk anderhalf uur lang de aandacht vast te houden. Bovendien: de vragen die hij stelt worden altijd beantwoord. Meestal wordt het juiste antwoord direct gegeven; wanneer dit niet het

Absoluut de goedkoopste:

J ACK'S ICAFÉ

Wisselende dagschotels voor

f7,50 Vrijdag 9/10 kipschnitzel, friet, salade Zaterdag 10/10 lapjes kalfsvlees met paprika en champignons, gebakken aardappelen Zondag 11/10 nasi met kalkoenfilet en salade Maandag 12/10 kippeboutjes, gekookte aardappelen, salade Dinsdag 13/10 macaroni met rundergehakt, tomaten, peper etc, frisse salade Woensdag 14/10 gevulde siskebab (gekruid gehakt) met rijst en komkommersalade Donderdag 15/10 gestoofd rundvlees met turkse rijst en salade "Iedere dag gratis stokbrook met kruidenboter ledere dag happy hour van 21.00 tot 22.00 uur Poolbiljart, tafelvoetbal daitbord aanwezig

en

Café Jack's ­ Tuinstraat 81 Dagelijks geopend vanaf 15.30 uur Keuken open van 17.30 tot 21.00

geval IS helpt Verdaasdonk de stu­ dentje) die de poging waagde wat verder op weg met opmerkingen als: 'Het is wel goed hoor, maar

Univers per post: 15,­ per jaar

ADMINISTRATIENUMMER: NAAM:

Studenten die Univers thuis willen krijgen kunnen een post­ abonnement nemen van 15 gulden per studiciaar (ongeacht het aantal nummers). Univers wordt dan elke week thuis bezorgd. Het abonnementsgeld storten op giro 1077496 of ABN­AMRO 455046042 t.n.v. Katholieke Universiteit Brabant o.v.v. Postabonnement Univers Jaargang 30. Na ontvangst van de betaling zal Univers worden toegezonden. D oor de tijd die de administratieve afhandeling vergt, kan het twee tot drie we­ ken duren voordat de krant daadwerkelijk wordt toegestuurd.

ADRES: PC + WOONPLAATS:. Bonnen kunnen in de bus bij kamer A17 worden gedeponeerd of opgestuurd naar Univers, kamer Al 7, Warandelaan 2, 5037 AB Tilburg.

Sta je op springen ?.. Weet jij watj e kunt verwachten als bijna afgestudeerde? Of wat de bedrijven van jou verwachten? STEP helpt economen en bedrijfskundigen op liun zoel<toclit naar hun toekomstige werkgever. Door middel van onze In­house dagen in het najaar krijg jij de informatie die je zoekt. Grijp nu je kans om op informele manier in contact te treden met managers van toonaangevende bedrijven op het gebied van accountancy en finance. Aan de In­house dagen werken mee: Accountancy: ­ Arthur Andersen ­ Coopers & Lybrand ­ Deloitte & Touche ­ KPMG Klynveld

­ KPMG Klynveld ­ Moret Ernst & Young ­ Price Waterhouse ­ VB Accountants

Finance: ­DSM ­ Philips ­PTT

­ Shell ­ Unilever

Haal nu de informatiebrochure bij jouw faculteitsvereniging, stuur de bon naar onderstaand adres of bel 020­5484934. Dan krijg je de brochure snel toegestuurd.

Ja,

ik wil graag een informatiebrochure en inschrijfformulier voor de STEP In­house dagen. Stuur ze naar het volgende adres:

Naam: Adres: PC en woonplaats: Telefoon: Stuurde bon naar: STEP, De Boelelaan 1105, kamer2A­42, 1081 HV Amsterdam.

STEP; de springplank naar je carrière ^ — ^

8 oktober 1992

^ U N l VÜRSiJ^

.^tm.

EDE DEL IN GE

^ir

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren via één centraal punt (het secretariaat) kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

ALGEMEEN ONBESTELBARE POSTSTUKKEN Geadresseerde: Afzender.

M J V R Janssen. Loodgietersbedr B van Oers d r G Koop ' ' , South Wellington (UK) prof dr L J M de Leede Soc Verzekeringbank, Amstelveen F Fcldhusen, Inst for Scientific Information, Hooifddorp W Turlings NBBS, Leiden Peter Robert W J G Uunk, Nijmegen mv Boogaars ISO service group, Zaandam H vdr Grouw Apple Centre 92, Zoe termeer M W vdn Bosch Wmdmill Holland, Zeist H vanHelvert Frans Mortelmans Stig, Den Haag Eva Boer SSNA, Zoetermeer dr S Kroon Gemeente Eindhoven prof dr J Kuiinen RU Limburg, M'tricht R Schatten Inmac, A'dam LOP Inzet, A'dam Wi] verzoeken u, wanneer een voor u bestemd stuk op de li)st voor komt, binnen een week te reageren bi) de afd Registratuur en Archief, A 156 of via tel 2808 De stukken zullen circa een week na verschijning van deze Univers aan de afzender worden geretourneerd

FACULTEIT ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN GROEPSBEGELEIDERS GEVRAAGD VOOR DE VOORLICHTINGSDAG OP 28 OKT. a.s.

Deze dag is bedoeld voor 5 en 6 VWOers Taak van de groepsbegeleider een groep van ± 15 VWO leerlingen (evt met ouders) rondleiden aan de hand van enkele programma-onderdelen, vertellen over eigen ervaringen me t studie en studentenleven, vragen beantwoorden, gastvrouw/heer zijn ledere eerste en oudere jaars student economie bik of econometrie kan deze taak vervullen Tijd tussen ± 10 00 u en ± 14 30 u Beloning een mooie KUB-sweater (Als je er al een hebt kun je evt een fman ciele vergoeding krijgen, maar alleen als je je oude trui draagt op de voorlichtingsdag) Inf en opgave balie studentenzaken, N 24, tel 662211, geopend ma 13 0016 00, dl t/m vr 09 00-16 00 u Opgave tot uiterlijk 19 okt

AANMELDEN VOOR TENTAMENS Dec. '92/Jan. '93

Aanmelden voor doet tentamens kan uiterlijk tot 1 nov '92 (dit in afwijking totpag 431 van de studiegids) Aanmelden voor prop tentamens kan uiterlijk tot 1 dec '92 STUDIEADVISEUR ECONOMIE

StudieadviseurH-G vanLiempdheeft geen spreekuur op 19, 23, 28, 29 en 30 okt

FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID PROP. RECHTEN, STUDENTEN BEGONNEN IN 1 9 9 1 / 1 9 9 2 EN EERDER

dienen het 'oude' onderwijsprogramma van de prop rechten af te ronden Deel name aan SGO-onderwijs staat voor deze groep studenten vooralsnog met open Met nadruk wordt gewezen op artikel 30, lid 2 van de nadere regeling, waarm wordt vermeld dat studenten, begonnen in 199I/I992 en eerder, die nog geen enkel voldoende resultaat hebben behaald of alleen vrijstellingen hebben geincasseerd, verplicht zijn tot het volgen van SGO-onderwijs Degenen die slechts de onderdelen economie en vaardigheden hebben behaald wor den in de gelegenheid gesteld deel te nemen aan het SGO-onderwijs, met het daarbij behorende vakkenpakket Beide kategorieen studenten ontvangen, zodra de resultaten van de tentamen periode aug zijn verwerkt, een schrijven waarin een en ander wordt uitgelegd Voor eventuele vragen hierover kunt u, vanaf 13 o k t , terecht bij de studie adviseur prop, mw L van Wijk, tel 662502 Tevens is er speciaal voor de recidivis ten een overzicht samengesteld met daarin verwerkt het voor hen verplichte onderwijsprogramma, tentamendata e d Af te halen op B 1003 (bij afw B 1004) Het overzicht kan zonodig aan deeltijdstudenten, begonnen m 1991/ 1992 en eerder worden toegezonden

verschenen negende') druk van mr P A Stem, Compendium van het burgerlijk procesrecht, uitg Kluwer, te gebruiken Bestudering van de navolgende onderdelen uit dit boek volstaat hfdst 2 t / m 4 , h f d s t 6 t / m I 2 , hfdst 13 alleen de blz 192 t/m 198 en 201 t/ m 206, hfdst 14 aleen de blz 232 t/m 238, - hfdst 15, hfdst 16, uitgezon derd de blz 318 t/m 327 en 334 t/m 33 7, hfdst 17, uitgezonderd de blz 355 t/ m360

FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN AVONDOPLEIDINGEN

Na de herfstvakantie vindt Onderzoeksmethoden Dl plaats van 19 5022 30inAZ115 SOC PROPEDEUSE

Avondstudenten propedeuse sociologie moeten kontakt opnemen met Astrid Vloet inzake het leerprojekt 2 (interviewpracticum), tel 2738, U I PSY DOCTORAAL

Het tentamen voor de cursus Tekstdiagnostiek m dec gaat met door Op dl 15 dec 1992 is de derde gelegenheid van het tentamen van de cursus Methodenleer De allerlaatste gelegenheid van het tentamen Wetenschapstheorie vindt op 27 jan 1993 tegelijk met het tentamen Wetenschapsfilosofie plaats WETENSCHAPSFILOSOFIE

De derdejaars studenten Psychologie worden dringend verzocht gebruik te maken van het avondcollege Wetenschapsfilosofie Dan zijn er voldoende

zitplaatsen Op de middaguren is er geen grotere zaal beschikbaar

TGL Nadere inf bij Marijke Loots TENTAMENDATA

VTW

De tentamendata zijn sinds 28 sept bij Bureau Onderwijszaken bekend (raadpleeg de borden bij B 319) Deze data worden tevens in de KIK vermeld

De tweede en derde gelegenheid van het tentamen Vrije en Leefstijl voorde korte opleiding vinden plaats op 24 mei en 24 aug 1 p V 15 mei en 10 aug

AFWEZIGHEID STUDIE-ADVISEURS

LAATSTE KANS

Studenten VTW die in 1993/1994 aan een Erasmus-uitwisselmg deel willen nemen dienen zich voor 15 okt aan te melden Geïnteresseerden dienen bij aanvang van de buitenlandse studieperiode alle verplichte vakken uit het doet VTW afgerond te hebben Voor deelname aan de Winter Universiteit dienen geïnteresseerden zich eveneens voor 15 okt aan te melden De Winter Universiteit vindt plaats van 14 t/m 23 apr 1993 m Wagemngen Voor deelname en aanmelding drs Thijs van Vugt, S-I69, tel (66)2313.

FACULTEIT LETTEREN GROEPSBEGELEIDERS GEVRAAGD

voor het vrije programma van de voorlichtingsdag op do 29 okt a s m de herfstvakantie Eerste- en ouderejaarsstudenten leiden een groep van ong 15 VWO-leerlmgen rond aan de hand van enkele programma-onderdelen en vertellen over hun eigen ervaringen Als beloning krijg je een KUB-sweater Inf en Opgave bij de balie van Studentenzaken, N 24, tel 662211 Geopend op ma van 13 00 16 00 Andere dagen 9 00 tot 16 00 Deadline opgave 19 okt a s STATUS ONDERZOEKSGROEPEN

Marijke Loots is afwezig van 19 tot en met 23 okt Denise Lindenau is afwezig van 26 tot en met 30 okt

FACULTEIT WIJSBEGEERTE TENTAMENDATA 1 9 9 2 / 1 9 9 3

De Examencommissie heeft de tentamendata 1992/1993 voor de Fac der Wijsbegeerte vastgesteld Een overzicht met de tentamendata is verkrijgbaar bij het Bureau van de Fac , P 2 221 GROEPSBEGELEIDERS

gevraagd voor de voorlichtingsdag Datum do 29 okt 1992 (m de herfstvakantie), tijd tussen ± 10 00 en 14 30 uur, taak een groep van ± 15 VWO-leerlingen (evt met ouders) rondleiden aan de hand van enkele programma-onderdelen, vertellen over eigen ervaringen met studie en studentenleven, vragen beantwoorden, gastvrouw/heer zijn Wie eerste- en oudere jaars studenten Beloning een mooie KUB-sweater (Als je er al een hebt, kun je evt een financiële beloning krijgen, maar alleen als je je oude trui draagt op de voorlichtingsdag ) Inf en opgave balie studentenzaken, N 24, tel 013-662211 Deadline opgeven tot uiterhjk 19 okt

De cursus 'Sociale en Culturele Aspecten' behoort niet tot het thema van

GROEPSBEGELEIDERS GEVRAAGD

T b V de voorlichtingsdag van de rechtenfac op 29 okt a s zijn wij op zoek naar een groot aantal enthousiaste rech ten-studenten om tijdens het vrije programma van ca 11 00-13 30 u een groepje VWO-studenten met ouders onder de hoede te nemen Degroepsbe geleiders hebben als taak deelnemers aan de voorlichtingsdag rond te leiden over het umversi teitsterrein en omge ving waarbij bijvoorbeeld de biblio theek, collegezalen, het sportcentrum, de studentenflats etc worden bezocht Verder kunnen de groepsbegeleiders tijdens de rond leiding eventuele prak tische vragen m b t de studie, het studeren in Tilburg etc beantwoorden Men kan zich opgeven als groepsbegeleidert/ml9okt a s bij de balie mgeb N, tel 662211 De groepsbegeleiders ontvangen een aardige attentie EEN EXTRA KANS VOOR HET LAATSTE ONDERDEEL VAN DE STUDIE

Tot nu toe hadden de doet examencommissies de gewoonte om aan iemand die als laatste onderdeel van de studie een schr tentamen moest afleggen een extra (mond ) tentamen op korte termijn te gunnen als het schr pas maan den later werd afgenomen Omdat gebleken IS dat van deze regeling oneigenlijk gebruik wordt gemaakt zal voortaan een aanvraag voor een extra kans kri tisch worden bezien in het licht van de vraag of de student serieus heeft geprobeerd het t e n t a m e n in het desbetreffende vak bij een of meer schr tentamenpogingen tot een goed einde te brengen Een richtlijn van de examencommissies hierover is in voorberei ding MENTORAAT

Er zal dit semester geen tentamensyllabus van het mentoraat uitkomen, omdat er vanwege het nieuwe onder wijssysteem SGOnoggeen proeftentamens beschikbaar zijn Bij de meeste vakken kun je wel oefenmateriaal aantreffen in de takenboeken BURGERLIJK PROCESRECHT (regulier)

Bij het bestuderen van het tentamen dient men de laatste ( d w z de m 1992

Postdoctorale fellowships in Japanse Onderzoekinstellingen Het Japanse Science and Technology Agency (STA) hectt in 1988 een bcurzenprogiamma ingesteld met het doel rescarchcontanten met buitenlandse ondeizoekcis en tcclinici te bevorderen. In dit kader mag STW 10 Nederlandse kandidaten voorstellen voor een vcibli)t van 6 maanden tot 2 jaai aan een Japanse (scmi-)overhcids-

instelling. De te bezoeken Japanse instituten (meer dan 100) beslaan een zeer bleed terrein van toegepast wetenschappelijk onderzoek. Het programma is in eerste instantie gericht op Nederlandse gepromoveerde onderzoekeis ot personen met een veigelijkbare ondeizockervarinti, niet ouder dan 35 jaar. PROCKDIRE:

TVRIKNF.N:

B i j S I \ \ is een b r o c h u r e \erkrij5>l)aar, « a a r i i i o i u l c r andere een l i j s ! \ a n de i n s t i t u t e n is o p g e n o m e n , alsmede een aan\ raasforniulier.

De b e u r / e n o n n a t t e n naast een r e t o u r \ l u c h t (economy-class) de \ o l g e n d e b e l a s t i n g \ r i je toelagen:

V\anneer men / i c l i k a n d i d a a t w i l stellen dient m e n te beschikken ( ) \ e r een acceptat i e b r i e f . u a a r i n de d i r e c t e u r \ a n het .Japanse i n s t i t u u t be\estigt dat er een onderzoeksplaats b e s c h i k b a a r is.

2. G e / i n s t o e l a g e : 'N en 5 0 . 0 0 0 . - ( n i a \ . ) per m a a n d

\ oor de behandeh'ng \ an a a n \ rajjen moet op onfje\eer 3 m a a n d e n gerekend « o r d e n . H o e u e l \ o o r a a n \ ragen geen s t r i k t e i n / e n d t e r m i j n is gesteld, « o r d t men echter aangeraden / o spoedig m o g e l i j k i n te /enden.

1. \ erl)li,jlstoelage: \ en 27().0(Kt.(ca. 2.000 US$ per m a a n d )

3. H u i s \ e s t i n g : g r a t i s , o f c e n \ e r g o e d i n g Aan ' i e n 1 0 0 . 0 0 0 . - ( n i a \ . ) per m a a n d 4. \ e r h u i / i n g s t o e l a g e : \ en 2 0 0 . 0 0 0 . 5. B i n n e n l a n d s e r e i / e n (.lapan): ^ e n 115.000.-per jaar

STW kan u behulpzaam zijn met het zoeken naar instituten. Voor meer intormatie kan men contact opnemen met An ja Kerkhoven. STW (icl. U30-923 275) Postbus 3021. 3 S 0 : ( . \ UTRECHT

8 oktober 1 9 9 2 ^UNl

MEMO STUDENTEN VERENIGING STRAFRECHT PETER NOLL

Do 15okt discussie avondoverStra/ recht en publiciteit Sprekers mw mr M Wesselmg ()ustitieverslaggeefster bi) het ANP), mr G Regelmk |officier van )ustitie bi| het arrondissementspar ket te 's-Hertogenbosch) en mr R B Milo (advocaat bi) het advocaten kantoor Poelman, Denneman & Bruinsma te Tilburg) Prof mr J de HuUu zal de discussie avond leiden AZ 06, 19 30 uur, gratis toegang CINEMA

In het kader van 'Cinema Absurda' draait filmveremging Cinema 14 oktober Santa Sangre een snufie Jeroen Bosch, een vleugje Marquez, maar ook Hitchock en platvloerse horror in het drama over de Mexicaanse circusjon gen Femx, die ziet hoe zijn ouders elkaar verminken Geschokt komt hij m het gekkenhuis terecht, vi^aarmt hij wordt bevrijd door zijn gehandicapte moeder Samen met hem begint ze een bizarre revue act Andere films in deze serie 21 oktober 'The naked gun' krankjoreme herentoilethumor van Zucker, Abrahams en Zucker, de makers van 'Airplanes'' en 'Top Secret'', 4 november 'Barton Fmk' begint als een inktzwarte komedie over Hol lywood en eindigt als een apocalypti sche horrorfilm, 18 november 'Delicatessen' simpel en grappig als een stripverhaal, spookachtig als een horrorfilm en aandoenlijk romantisch als een sprookje Alle films worden om 20 00 vertoond m SZ 17afl 4,EFACT

Op 22 oktober vindt het jaarlijkse Efactcongres plaats Het thema van dit jaar is Bank en onderneming kop of munt' Entree voor Efactleden fl 12,50, niet leden fl 15,Aanmelden bij de stand m gebouw A (vanaf 5 oktober) of op de Efact kamer Execursies - medio oktober Apple (o v ) Centrale thema marketing 20 oktober General Electric Plastics, een bekende international in Bergen op Zoom waar de onderwerpen kwaliteitsbeheer en milieuzorg in enkele lezingen zullen worden toegelicht Info Efact-kamer O-50 BRIDGE CLUB THESEUS

Clubavonden zijn op dinsdag en donderdag en beginnen om 20 00 uur Het nivo van de club varieert van beginners tot nationale toppers Als je nog met eens een beginner bent dan kan je het natuurlijk leren op de beginnerscursus m dit najaar Bijleren doe je op de club avonden of op vervolgcursussen Indien je echt aan de slag wil dan kan je ook meedoen aan de regionale of landelijke competities Info Bart, 360568 Bndge Club Theseus orgamseert ook dit jaar weer een beginnerscursus Na de cursus IS het mogelijk om op dinsdag of donderdag op de clubavonden mee te draaien Het zijn 10 lessen die door een vakkundig bndgeleraar gegeven worden De cursusavonden zijn op maan dag beginnende 12 oktober van 20 00 tot 23 00 uur De kosten bedragen fl 100, - en dit is inclusief lesmateriaal De cursus wordt gegeven in Theseus, Bre daseweg 167 Informatie en aanmel ding Jan van Bokkum, tel 013-634921 FOTO'S MAK-KAMP

De foto's van het introductie-kamp (prop economische faculteit) en van de bachelorsday (mstromers HBO) kunnen nog tot 14 oktober worden bijbesteld tegen vooruitbetaling van f1 1,25 opde MAK-kamer, 0 - I 7 PRIORITIJD

- Op 13 oktober vmdt m Miller Time de eerste MiUertijd plaats Aanvang 20 30 uur - Op 15 oktober lezing over Center Pares CZ 105, 13 50 uur Op 3 november is de tweede Millertijd PYTHISCHE SPELEN

De Pythische Spelen laten zich zien op 25 november Op het programma staan Cabaret, Theatersport, Klassieke mu ziek, Eloquentia (welsprekendheid). Popmuziek, Straattheater, Beeldende

Kunst en Poëzie Wil je hier nog aan deelnemen? Dat kan, je mag voordra gen uit eigen werk bij Poëzie en tr is nog plaats voor enkele straat-artiesten Wil je mee helpen organiseren, meer weten of mee doen kom langs, naast de kelder kantine m gebouw A, kamer A-03 Inschrijving 25 november is'toe vallig' ook de opening van de inschrij ving Voor alle categorieën, wel te verstaan Info kamer A 03 of tel 662271

VÜRSM-

n m g e n van Dag Hammarskjold, voorgelezen Lezing Thomas Molnar Thomas Molnar, emiritus hoogleraar van de City University in New York en docent in Boedapest, verzorgt een lezing op maandag 19 oktober vanaf 19 30 uur m de Portrettenzaal

STUDENTENZAKEN

DEBAT CLUB

UITSTROOMBEGELEIDING

Eens in de twee weken op maandaga vond, komen wij om 20 15 uur bijeen in het achterzaaltje van Marijnen Onze bijeenkomsten zijn zowel bedoeld voor natuurtalenten (die zijn er maar wei mg) als voor mensen die juist hun vrees voor spreken in het openbaar willen overwinnen Drempelvrees is niet no dig' In november vmdt ons grote open tournooi plaats in de Aula Als je mee wilt doen aan de voorronden, kom dan eens langs of bel Arnoud (347144), Bart (700171), of Joes (674950)

Bij een aantal cursussen/bijeenkomsten zijn nog plaatsen vrij Wij attenderen m n op de uitstroombegeleiding voor vrouwen Loopbaanplanning voor vrouwen 4, II, 18, 25nov en 2 dec - Themabijeenkomst 'deeltijd car riere?' 19 nov, 13 30-16 30 uur Netwerk vrouwelijk afgestudeerden meer info bijI Shedrecht, tel 662847 Voor meer informatie en aanmelding kun je t e r e c h t in het informa tiecentrum

PODIUMCAFÊ 'DIENSTPLICHT':

Een actueel onderwerp voorde komen de Podiumcafe discussie avond, met het rapport van de commissie-Meijer heet van de naald Is de dienstplicht een beperking van de fysieke en geestelijke vnjheid van de man, of is dienstplicht juist goed voor de ontwikkeling van de eigen identiteit en roept het verantwoordelijkheids ensaamhongheidsge voel op ' Drie op de tien mannelijk burgers in Nederland vervullen hun dienstplicht, de vraag is of er nog steeds nieuw bloed in het leger moet komen Misschien wordt er in de toekomst voor alternatieven gekozen een vrijwilligersleger wellicht' Vervangende dienstplicht voor mannen en vrouwen ' PUF,20oktobervanl9 00tot21 OOuur VERSOT

13 Okt Algemene Leden Vergadering (zie posters) ledere eerste woensdag van de maand 'Versot-Avond' 7 Oktober Oud-Brabants spelletjesfestijn Aan vang 20 30 uur in de PUF 4 Novem her Walking diner Meer info 443884 C.O.C. In november start de homojongeren groep van het C O C met een praatgroep over homoseksualiteit Wil je praten over je homo/lesbisch zijn, en ben je jonger dan 26 jaar, bel dan Jef frey 013 443866 of Tirza 013 432594

SPORT LACOSTE

Tennissen op de donderdagavond Wel even van te voren inschrijven bij Michiel 636140 14 Oktober organiseert Lacoste haar jaarlijkse walkmg-dinner speciaal voor de nieuwe leden, zodat zij zich snel thuis voelen bij Lacoste Inschrijven hiervoor Annelieke (366960) Lacoste bestaat dit jaar 25 jaar Dit wordt gevierd m een week vol feestelij ke activiteiten Het lustrum programma dl 20 oktober Algemene Leden Verga dering WO 21 oktober Franse avond do 22 oktober Buitendag naar Brugge vr 23 oktober Shoot out tennis toer nooi za 24 oktober Groots lustrum gala zo 25 oktober Brabantse koffietafel Voor dit alles kun je je opgeven d m v het inschrijfformulier m het boekje

kaanhal Tilburg Vanaf 2 oktober Info bel Coen 358370 of Hilde 682357 SAURON

De b a d m m t o n t r a i n i n g e n worden drukbezocht en ook de competitie is weer in volle gang Wil jij meer dan alleen trainen, word dan lid van Sau ron Voor maar fl 30, per jaar kan je meedoen aan al onze activiteiten en krijg je het clubblad Kom dinsdagavond eens langs op het Sportcentrum Info Marielle (670983) of Stephan (633066) IS een badminton Squash toernooi op 11 oktober MELMAC

Korfbal toernooi Tien teams, waaron der Melmac zullen op 17 en 18 oktober komen strijden om de felbegeerde Alf Trophy bokaal De wedstrijden zullen gespeeld worden op zaterdag van 10 30

Verschijning en verhuizing van Univers Univers zal op donderdag 15 oktober niet verschijnen. Oorzaak hiervan is een interne verhuizing van de redactie: vanaf dinsdag 13 oktober zitten wij in gebouw A, kamers A 15, A 16 en A 17 (achter de koffiekamer). Kopij voor het nummer van 22 oktober kan alleen op donderdag 15 oktober tussen 9.00 en 12.00 uur worden ingeleverd op kamer A 17.

STAP AF OPEEN PRIMA

TSK HERST

Emd oktober wordt er gestreden om de titel 'Tilburgse Studenten Kampioen 1992' In acht t a k k e n van sporten (zaalvoetbal, volleybal, badminton, basketbal, tafeltennis, squash, scher men, atletiek) wordt gestreden om de hoogste (Tilburgse) eer Meer inlichtm gen op het KUB Sportcentrum of de poster

AIESEC

Aiesec organiseert de voorrondes van de Third Millenium Games Dit is een spel dat gaat over Europese cultuur, politiek, economie en wetenschap Je kunt je hiervoor tot 1 november inschrijven met een team van 5 KUB studenten Voorronde 24 november op de KUB Nationale finale Rotterdam Het beste Nederlandse team gaat door naar de finale in Brussel De organisatie van de Third Millenium Games verzorgt een voorbereidingsweek m Zuid Frankrijk Voor meer informatie Aiesec kamer O 53 (tel 013 662573) AEGEE

Op 14 oktober arriveren we in Frank rijk Kom dus ook gezellig langs, in gepaste stijl Vanaf 21 00 uur kun je je Frans oefenen of gewoon een lekker wijntje drinken Cafe Kandmski Tele graafstraat58 Voormeerinformatiebel Ene (684451) Meer informatie over de congressen is te vinden in de activitei tenmap op de borrels

BRAGA

Ook deze winter staat weer volgepland metgezellige(schaats )activiteiten We starten het seizoen op 6 oktober met de A L V in cafe La Cabane Ben je nog geen lid en heb je altijd al willen (leren) schaatsen' Kom dan eens neer een van onze trainingen Donderdag training gevorderen Ver trek 13 00 Tilburg C S naar ijsbaan Eindhoven Vanaf 22 oktober Vrijdag training beginners 12 45 Peli-

MENU PERIODE 12 T/M 16 OKTOBER MAANDAG

heldere kervelsoep met asperges of groente cremesoêp gehaktbal of spckschmtzel mosterdsaus rode bittjes of postelein gebakken of gekookte aardappelen veg cheeseburger mosterdsaus postelein gekookte aardappelen luxe dubbele kipfilet DINSDAG

tomatensoep of floridagroentesoep loempia zoetzure saus met atjar bami of nasi goreng kroepoek seroendeng of coteletto-prei a la cicme gekookte aardappelen veg bami loempia zoetzure saus atjar-kroepoek-seroendeng luxe biefstuk stroganoff WOENSDAG

heldere preisoep of champignonsoep kip of creblapje kemesaus macedome legumes of witte kool

patates frites of gekookte aardappelen veg gevulde paprika kemesaus witte kool frites luxe jagerschnitzel DONDERDAG

SECJURE

Geef een origineel kado een abonnement op Secjure, het faculteitsblad van de juridische faculteit Bij vijf kadoabonnees je eigen abonnement gratis' Per jrg f 12,50 of steunabonnement f 25,- Maak het bedrag over op giro 6293055 tnv Secjure Tilburg en vermeld 1 g v een kadoabonnement het adres van de begunstigde

I8 0 0 e n z o n d a g v a n l l 0 0 I 6 0 0 u u r e n zaterdagavond feest, alles in het sport centrum Info Jan Willem (420851) of Yvonne (444528)

4 eksakt

u 11 z e n d b u f e a u

TlunsirauM IlJbarR Telefoon OH «2930

Nederlands eerste MBA-beurs

sjalottencremesoep of kippesoep spaghetti a la bologneserauwkost-parmezaanse kaasof Zeeuws speklapje vleesjus stamppot rauwe andijvie veg spaghettischotel parmezaanse kaas-rauwkost luxe biefstuk americame VRIJDAG

tomatengroentesoep of vennicellysoep gebakken vis of zigeunergehakt kruidensaus worteltjes met peukjes of koolrabi cnnkle frites of gekookte aardappelen veg kaaskrokettenkruidensaus-koolrabi cnnkle fntes luxe gebakken tong met garnalen

13 Oktober 1992

Voltijdse en deeltijdse Internationale management en executive opleidingen 13 oktober 1992 - 14.00-20.30 uur - TOEGANG GRATIS congrescentrum 'De Doelen' (bij CS.) Rotterdam

CWL/STILTECENTRUM Installatie Ton Frenken De installatie 'Fragmente - Stille, an Diotima' van de Brabantse kunstenaar Ton Frenken is op werkdagen van 9 00 tot 17 00 uur te aanschouwen m het Stiltecentrum Tussen 13 30 en 17 00 uur IS tevens de inspiratiebron voor dit werk, het gelijknamige strijkkwartet van Nono, te beluisteren Wekelijkse voorlezing Maandag 12 oktober worden fragmenten uit 'Merkstenen', dagboekaanteke

Maak kennis met 26 business schools, o.a.: Rotterdam School of Management MIJ Sloan School of Management The Wharton School University of Chicago Cornell University

University of Florida Madrid Business School SAP Pans London Business School SDA Bocconi

Organisatie: Rotterdam M B A Forum Tel. 0 1 0 - 4 0 8 2 7 5 7

Cultuurredactie: Monique Mulder

!► Kunst Si Kuituur►I ^rvlakkige Isjti

Bijdragen: Mark van Assen en Pieter Siebers

Een mooi verhaal. Helaas is het in de uitvoering van de Grootste Luxe onder regie van Pieter Loef een klucht geworden, die met iets min­ der goed toneelspel perfect zou passen in de Theater­van­de­Lach­ reeks. D e spelers zijn niet slecht, maar de overtrokkenheid waarin het toneelspel soms ontaardt doet je tenen krommen. Vooral grootvi­ zier H a m a n (Bing Wiers­ ma) loopt dus­ danig rood aan en stampt zo Piet Bamber­ gen­achtig op de toneelvloer dat je de hang naar goedkope lachlust van het pu­ bliek tot boven de aanvaardbaar­ heidsgrens voelt stijgen. De koning (Maiko Kemper) gaat die grens net niet over, waardoor hij zowel kari­ katuur als persoonlijkheid is. Wil­ lem Westermann als Mordechaï valt vooral op wegens zijn gezichts­

slachtsdelen('melkoase', 'haar don­ zig veld van eer') en de geslachts­ drift ('wij willen lust en zaligheid en lucht tussen de benen') aanwe­ zig. Ook wordt er veel gescholden: strontotter, druiperige etterkop, querulante dorpsgek. Verliefd zegt de koning tegen Isjtar 'jij goddelij­ ke lellebel', en als hij hoort dat zij Joodse is, dan verheugt hij zich over het 'kosjer copuleren'. Het zou mooi zijn als de toneeltekst in gedrukte vorm zou verschijnen. Om ervan te genieten kun je na­ tuurlijk naar de voorstelling gaan, maar dan moet je de kluchtige manier van spelen slikken en jeniet ergeren dat er in de zaal nog om gegiecheld wordt ook. Je moet, kortom, van oppervlakkige voor­ stellingen houden, [MM]

AGENDA MUZIEK ♦ 9­10

♦ Koning Xerxes (rechts) raakt opgewonden door de mooie slijmverhalen van grootvizier Haman (links). Op 8 en 9 oktober in 't Heks. [Foto: Hans van Erp]

't Heks Bulletin van september/ oktober laat het aanlokkelijk klin­ ken. 'Bloeddorst, machtswellust en gepeperde sexuele driften wedijve­ ren onstuimig en grotesk om voor­ rang in deze door Herman Brand vertaalde parabel.' Het gaat daarbij om Isitai (Esther) van de Grootste Luxe Na de Kleuren T.V., op 8 en 9

oktober in theater 't Heks te zien. Het toneelstuk is gebaseerd op het bijbelboek Esther. Isjtar is de Per­ zisch/Arabische benaming voor deze haremvrouw en dochter van Mordechaï, de geldbeheerder aan het hof van de Perzische koning Xerxes (500 v. Chr.). Omdat de favo­ riete vrouw van Xerxes niet op­

daagt, moet vervanging gezocht worden om de geslachtsdriften van de koning te beteugelen. Mordechaï stuurt zijn ervaren dochter op de ko­ ning af. D e koning is zo tevreden met haar, dat zij koningin wordt en daarmee kan zij haar volk, de Joden, van uitroeiing door grootvizier Haman redden.

uitdrukkingen, die zeer gevarieerd en eigen zijn. De naamgeefster van het stuk wordt door Mare­Marie Huybregts zonder ophef gespeeld, waardoor hij geenhoofdrol vertolkt. Omdat het spel snel is, gaat de vin­ dingrijke tekst ­ op rijm ­ soms verloren. In grote poëtische variteit zijn u i t d r u k k i n g e n voor ge­

vorm van veredelde naaldkunst. De textielwerken die geselecteerd zijn voor de biënnale zijn het niveau van stoffige wandkleden ver over­ stegen. Dat komt doordat de orga­ nisatoren het begrip textielkunst Een tentoonstelling met textiel pijtkunst, nu is deze tweejaarlijkse heel ruimhartig hebben opgevat. Zo herken je aan de geur. Sisal, katoen, tentoonstelling uitgegroeid tot een zijn er sculpturen, installaties en linnen en touw verspreiden een manifestatie van hedendaagse tex­ wandobjecten naast werken waar lucht die in vroeger dagen aange­ tielkunst waaraan kunstenaars uit ook het begrip textiel zelf ruim is troffen kon worden in de uithoeken de hele wereld deelnemen. D ie geïnterpreteerd. Van de hand van de van textielfabrieken en die ont­ verbreding heeft de biënnale geen Poolse Maria Komorowska is er breekt op een tentoonstelling van windeieren gelegd; de bijvoorbeeld een wandob­ wat je 'gewone' beeldende kunst veertig werken die de Ita­ ject dat grotendeels is ver­ zou kunnen noemen. Het Tilburgse liaanse vormgever Alles­ vaardigd uit dennenaal­ Textielmuseum heeft nog tot 17 sandro Mendini (ook be­ den. Het werk, dat Need­ januari 1993 veertig hedendaagse trokken bij de prestigieu­ ies / heet en bijna twee bij textielkunstwerken in huis in het ze en opvallende nieuw­ twee meter telt, is er een kader van een tweejaarlijks project b o u w p l a n n e n van het van de vele waarin een dat haar oorsprong heeft in Zwit­ Groninger Museum) se­ hang naar natuurlijke serland. Dertig jaar geleden werd de lecteerde maken duidelijk dat tex­ eenvoudige materialen zich open­ Internationale Textielbiënnale van tiel meer mogelijkheden biedt dan baart. Ook het prachtige Vessel of Lausanne opgericht. Aanvankelijk het klassieke wandkleed, dat na een Loei van de Japanner Kei Takema­ was dat een soort overzichts­ korte bloeitijd in de jaren zeventig ta maakt een voorkeur voor sober­ tentoonstel­ling van moderne ta­ argwanend bekeken wordt als een heid en natuurlijkheid duidelijk die

veel van de hedendaagse moderne kunst zo node ontbeert. Take­ mata's schip is opgebouwd uit bam­ boestokken en gekleurd Japans washi­papier. In aardse, bruine tin­ ten bollen zich de zeilen van een menselijke zoektocht naar na­ tuurlijke verbanden. In een goede Arte­Povera collectie zou een der­ gelijk werk niet misstaan. Opval­ lend is verder dat de meeste kun­ stenaars die zich met textiel bezig­ houden nog steeds vrouwen zijn, Takemata is een van de weinige mannen. Hoewel een enkel groot werk als bijvoorbeeld het serene Sound of Cosmos van het echtpaar Kobayas­ hi, moeite heeft met het onderko­ men in het textielmuseum, is deze voormalige fabriek een welhaast ideaal onderkomen voor deze uitge­ balanceerde tentoonstelling. [PS]

Geurige biënnale m

activiteiten van de ­ the snowfall in de­ bands ook plaatsen cember ­ the nights in onder de noemer september' op mu­ ' i m i t a t i o ' : niet ziek van D epêche naapen, maar navolgen. Het prin­ Mode, leidt de aandacht ook af, cipe van imitatio is geen bewijs van ditmaal negatief. Hem is een cur­ gcestcsarmoede of gebrek aan inspi­ sus English Pronounciation aan te ratie, maar een waarderend aan­ raden. vaarden van het overgeleverde. Als Eén band die wel verrassend uit de je de CD, Cloud Cuckoo Town ge­ hoek komt is The Squall. Die gaat doopt, in dat licht bekijkt, zijn de mee in de postmodernistische stro­ nummers best te pruimen. ming en komt met twee sterke Muzikaal is het in orde, al is een nummers, waarvan het eerste het enkeling niet opgewassen tegen midden houdt tussen Mano Negra zijn eigen pretenties. Neem de gi­ en Arno. Snel, aanstekelijk en in het tarist van Remax. Hij verslikt zich Frans, wat de muziek een exotisch in toch niet al te ingewikkelde soli tintje geeft. Het tweede nummer, en probeert twee nummers lang alle vrolijk met een dreigende onder­ blue notes uit die hij kan vinden. toon, valt op door het akoestisch Gelukkig wordt de aandacht afge­ intro en de saxofoon op het eind. leid door de aparte Stevie Wonder­ De beste band van de CD is zonder achtige stem van de zanger. Zijn twijfel Mellow Yellow. Hun glad­ collega van The Untold, een band de funk doet denken aan de bijna met teksten als 'Do you remember vergeten Nederlandse band The

♦ 18­10 Studiozaal Schouwburg, 12.30 uur: Emmy Verhey en Carlos IVIoerdiJI< spelen o.a. Ravel voor viool en piano­luthéal. Toegang 5,00 (CJ P 3,00).

HLM ♦ 12 en 19­10 Cinecitta, Willem II str, 19.30 uur: Hoiiywood-iezingen met op 12­10 Dances with Woives na De Eenzame Held en 19­10 Raiders of the Lost Arl< na Spielberg en de Sensatie. Lezing ­i­ film 11,00. Filmtheater Louis, Louis Bouwmeesterpin 1 :

♦ 8 t/m 12­10 (beh 11­10) Le Proces de Jeanne d'Arc van Robert Bresson (19.30 uur) en Jacquot de Nantes van Agnes Varda, collega/levensgezellin van filmmaker J acques Demy over zijn leven (22.00 uur, ook op 13­10)­ ♦ 14­10, 22.00 uur: Noordeinde-Zuldeinde van Gerard D'Ohvat, Ned. documentaire­film waarin jongeren van eind middelbare school tot vijfjaar later worden gevolgd;

♦ 15 t/m 22­10 nims van de Belgische cineaste Chantal Akerman, o.m. Jeanne Dieiman, twee dagen uit het leven van een Belgische huisvrouw, avondvullend (15e, 19.30 uur); Un jour Plna a Démandé over choreografe Pina Bausch en het Wuppertaler Tanztheater (19e & 20e, 19.30 uur). Toegang alle films 8,50 (CJ P 7,00).

THEATER

CD Tilburgse bands niets nieuws, welleuk De MuziekKantenWinkel Tilburg bracht onlangs een CD uit, waarop negen bands uit deze plaats en omstreken ieder twee nummers laten horen. Als je bij het beluiste­ ren de vergelijking aangaat met (inter)nationale topbands, valt het oordeel niet mild uit. D at niveau wordt door (bijna) geen enkele band gehaald. En dat hoeft ook niet, want het zijn mensen die voor hun ple­ zier muziek maken. Zij zijn door de MuziekKantenWinkel in staat ge­ steld een aantal nummers op te nemen en die kans hebben ze ge­ grepen. Misschien durft een band iets uit te proberen en zo een frisse wind te laten waaien door het woud van al die muzikale kloontjes die het naa­ pen tot een kunst hebben verheven? Driewerf jammer. Ik heb (bijna) geen enkele band kunnen betrap­ pen op iets origineels. Je kunt de

Bat Cave, Langestr, 22.00 uur: Nights of Ni, Sixties Night, muziek & optreden in de sfeer van de jaren '60. Toegang gratis.

♦ 8 en 9­10 T Heks, Lannerstr 1 . 21.00 uur: Isjtar door de Grootste Luxe na de Kleuren T.V. (zie recensie). Toegang 10,00 (CJ P 8,00).

♦ 9­10 Frog. D e ijzersterke ritmesectie gecombineerd met het gelikte gi­ taarspel geven Mellow Yellow een air van professionaliteit, waar de groep uitstekend raad mee weet. Vooral het swingende Mr Benedict, met zowaar een tekst met inhoud, smaakt naar meer. Al met al niets nieuws onder de zon, maar de MuziekKantenWinkel kan toch terug kijken op een geslaagd project. Het doel was relatief onbe­ kende bands een opstapje te bieden vooreen verdere carrière. Het wach­ ten is op de aanbiedingen en dan weet iedereen waarbij staat. [MvA] Op Cloud Cuckoo Town staan nummers van Remax, Missing Link, The Squall, The Untold, Mellow Yellow, 20/20 Vision, The Sandman, This Side Up en Squee­ ze P lay

Studiozaal Schouwburg, L. Bouwmeesterpin 1 , 20.30 uur: De Contrabas door Theatergroep Kaspar (zie recensie Univers nr 5) Toegang 17,50 (CJ P 12,50)

♦ 13­10 Studiezaal Schouwburg, 20.30 uur: Twee choreografieën door dansgroep Krisztina de Chatel. Toegang 17,50 (CJ P 12,50).

TENTOONSTELLINGEN ♦ t / m 17­1­1993 Textielmuseum, Goirkestr 96: 15e Internationale Biënnale, hedendaagse textlell<unst (zie recensie). ♦ t / m 26­10 Studium Generale, Aula­foyer: Greet Vervoert, schilderijen (recensie Univers nr 5).

SELECTIE

8 oktober 1992

DE PROVINCIE En de genomineerden zijn... Hofland, Brandt Corstius, Sanders, Brunt, Campert en Vrijman. Ze moesten eens weten daar op de welzijnsburelen van de provincie Noord-Brabant. Ze moesten eens weten dat we vierendertig nationaal vermaarde columnisten hebben kunnen interesseren om een inpersoon-bijdrage te leveren aan de Nacht van de Columnist, dat er die Audax-prijs is, dat er tevens een uit de kluiten gewassen muzikaal- en cabaret-programma aan vast zit, dat... nou ja, dat het allemaal nog gelukt is. Enfin, om een lang verhaal kort te maken. Vorig jaar september, toen de plannen voor de Columnist al aardig uit het barkrukken-stadium begonnen te groeien, daagde bij ons het besef dat er geld moest komen om de plannen voor de Nacht waar te kunnen maken. Omdat de Nacht in ieder geval een nationale uitstraling zou hebben, zochten we het direct in de richting van de provincie Noord-Brabant. We hadden namelijk de hand kunnen leggen op enige provinciale voorlichtingsfolders over aanvragen voor en reeds afgegeven subsidies voor culturele activiteiten die er voor grote culturele evenementen met een provinciale uitstraling veelbelovend uitzagen. Een vergelijking van onze eigen activiteit met de activiteiten die al op de provinciale loonlijst stonden pakte gunstig uit. Wij meenden ons te kunnen meten met theatervoorstellingen in kantines en open-lucht-koekhappen onder het mom van cultureel straatfestival. De buit kon niet anders dan binnen zijn, al moesten we wel haast maken, want de termijn waarop aanvragen konden indienen was al bijna verstreken. We schreven een lange, lange brief (4 pp.).

HUNIVERSE waarin we driedimensionaal op alle aspecten van de aankomende Nacht van de Columnist ingingen. Bovendien dedenweereen voorzichtige begroting en subsidie-aanvrage bij om niet de kans te lopen dat vanwege ons festival de rioolheffing of de milieubelasting omhoog zou gaan. Nog geen anderhalve maand later lag die brief met een nijdige aardappelstempel in de rechterbovenhoek, al weer terug in onze bus. Kennelijk ongelezen. In dezelfde enveloppe stak een halve riem voorbedrukte formulieren die moesten worden ingevuld. Naam stichting, naam festival, uitstaan-

begrepen het wel: wie erin slaagde deze stapel in te vullen kreeg subsidie, wie als een normaal mens snikkend na een bladzijde van de hele bedoening afzag, of zomaar wat invulde niet. Selectie. Na overleg met een belastingdeskundige, een paar juristen, en een lexicoloog gelukte het ons om maar liefst 75 procent van de vragen te beantwoorden. Waarschijnlijk een provinciaal record, zoals we begrepen van enkele andere aanvragers. Trots deden we het na twee weken zwoegen op de bus. Er zou een advies van een provinciaal hooggeleerd cultureel adviescollege volgen en dan... draaien maar. Voor de

2?^^c7e^ z^au dé lA^a^:^^

Elf maal een rode pet en één groene. Dat was het resultaat van de inzendingen op het hoofddekselprobleem uit Univers 4. We geven de aangepaste oplossing van winnaar Erik van Stek. Backx (achter in de rij) kan alleen de kleur van zijn pet raden als iedereen een groene op heeft; dan zit de doos vol met rode petjes en heeft hij zelf ook een rode op. Omdat Backx dit niet weet concludeert hij dat minimaal een persoon een rode pet op heeft. Kraakman (vóór Backx in de rij) weet dit. Ziet hij drie groene petten voor zich, weet hij dat hij een rode heeft; hij weet zijn kleur echter niet - dus van de resterende drie heeft er minstens één een rode pet. Voor Van Berkom geldt zelfde redenering: hij ziet geen twee groene petten (anders had hij geweten dat hij een rode pet had), dus of De Klerk, of Van Veldhoven (of beiden) hebben een rode muts. Alleen als Van Veldhoven groen zou zijn, zou De Klerk weten wat zijn keur is. Maar omdat De Klerk dat

de parkeerboetes, seksuele geaardheid, belang voor de provincie, de geschatte beursnotering ten tijde van het festival, attesten, een cryptogram dat er toe diende het karakter van het festival vast te stellen etc. etc. Alles in tweevoud. Hollen door de stroop om iets van deze provincie gedaan te krijgen, maar wij niet weet, gaat er bij Van Veldhoven een rood lampje branden: hij heeft een rode pet. Een beetje logisch redeneren leidt al snel tot één-eenduidige oplossingen en daarom is een college Logica lang niet zo leuk als een avondje Podiumcafé. Daar worden tenmin-

:\\i o ^

'T'

ei^de SCHILDPAD ste de Grote Levensvragen met alle Ethische Implicaties van dien aan de orde gesteld. De meest onlogische plaats om over Dergelijke Problemen te discussiëren is echter de PUF, maar omdat ook Sartre het liefst in het café zat is de campuskroeg wellicht de ideale bodem om het over De Schuld-

vraag te hebben. Het volgende geval (met zowel juridische, morele als logische diepgang) kwam in de PUF op tafel. Drie mensen, A, B en C trekken door de Sahara. Op een nacht slaan ze hun kamp op, en A, die in behoorlijke onmin met C leeft, besluit hem te vermoorden door vergif in zijn veldfles te doen. Hierin zit de enige watervoorraad van C. Op hetzelfde moment wil ook B zijn conflict met C beëindigen door hem van kant te maken. Hij weet niets van de snode plannen van A en boort een klein gaatje in de veldfles van C, zodat zijn water (waarvan B niet wist dat het vergiftigd was) er langzaam uitsijpelde. Enige tijd later overlijdt C. Wie is er schuldig? [bAK]

Oplossingen vóór 15 oktober inleveren bij Univers, kamer A 17. Onder de meest originele (en goede) inzendingen wordt een boekenbon van fl. 25,- verloot.

zekerheid hadden we er een lijstje bijgestoken van columnisten waarvan we op dat moment al wisten dat ze op zouden treden: Johan Anthierens. Jan Kuitenbrouwer, Martin van Amerongen, Midas Dekkers, Annemarie Grewel enz. Al na een maand of vier hadden we een bericht.... geen cent kregen we. Omdat het gezag van onze sprekers niet buiten kijf stond. Hoe verzinnen ze het! Onmiddellijk kropen we weer in de pen en gaven de laatste stand van zaken. Half columnerend Nederland kwam, dedju, en die en daarmee zou het gezag twijfelachtig zijn. Voor de zekerheid gaven we, bij ons bezwaarschrift, ook de namen van deelnemende columnisten uit het Nieuwsblad en het Helmonds Dagblad. Dat hielp. Een maand later kregen we weer een brief: we waren wel degelijk subsidiabel, en dat gelul over gezag enzo...daarwarenzevan terug. We werden geprioriteerd. Alleen... er was een probleempje: er was geen geld meer. Alles was al op. Ze hadden alles maar gelijk uitgegeven toen ze voor de eerste maal hun advies uitbrachten. Als doekje voor het bloeden werd ons meegedeeld, dat indien een andere gesubsidieerde activiteit niet door zou gaan, wij de vrijgekomen fondsen dan zouden kunnen krijgen. Van Diek loopt op het ogenblik rond met een baksteen in zijn aktetas en zint op mogelijkheden om die een keer op een onbewaakt moment door de spiegelende ruiten van het meest bureaucratische bolwerk van Nederland, het provinciehuis, te keilen. Ik zelf heb een vurige belangstellingvoor volksdansen in de open lucht ontwikkeld. Dikwijls ga ik 's zondags op een van Brabants mooie dorpspleinen kijken.... om te zien of het regenen wil.

Voermans en Van Diek

Zeilvereniging Nautikos hees afgelopen weekend voor de laatste maal de zeilen om de zondag door te brengen op het nogal woelige water. Zo'n veertig liefhebbers moesten een straffe wind weerstaan en nogal wat reefwerk verrichten om de kleren droog te houden. Dat lukte overigens niet iedereen, er weiden nogal wat natte pakken gehaald. Dat belette Nautikos niet de avond zingend af te sluiten. En zo bleef het nog lang onrustig in de Biesbosch. [Foto: Erik van der Burgtj

^ ^