1992 09 10

* Weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant

NIVERS

10 september

1992 jaargang 30

Slaafse afhankelijkheid of intellectueel leiderschap. De academische redes stonden vooral In het teken van de posities van de universiteiten zelf. Moeten die zich onafhankelijk en academisch opstellen of zich juist richten op markt en maatschappij?

Bij de Les Deze week ging het Student Gericht Ondenwijs bij rechten van start. Meteen aan de slag, zo luidde het credo van de docent: 'Honderd bladzijden per week, anders redt U het niet'.

Heiligen zijn striphelden geworden In een overvolle collegezaal AZ 115 vond deze week de vuurdoop van het studentgericht onderwijs bij rechten plaats. Het hoorcollege Staatsrecht van hoogleraar De Waard bleef gewoon een hoorcol­ lege Staatsrecht maar de aanpak was toch anders. Studenten dienen zich de stof in kleinere delen eigen te maken. Met tussentoetsen en aangepaste literatuur moet het lage studierendement bij rechten verbeterd worden. Zie ook Bij de Les op pagina 6. [ Foto: Rien SiersJ

'Tilburgse universiteit is nog teveel een lappendeken' De KUB vertoont teveel kenmerken van een lappendeken, zou veel aandacht moeten besteden aan multidisciplinariteit

en zou op een aantal terreinen moeten groeien. Dat stelde prof. dr. G. van

Veldhoven in de openingsrede van het nieuwe academische jaar. Ook de worteling in de regio krijgt meer aandacht: de KUB moet een Brabantse universiteit zijn met op den duur 'niet langer een beperkt spectrum van universitaire voorzieningen'. dat is nog een kwestie van gesprek­ ken. We hebben als college geen to­ vermiddel voorhanden, maar den­ ken dat ontwikkelingen als bij na­ tuur en milieu ook elders mogelijk zijn. Als je bijvoorbeeld bedrijfskun­ de in huis zou krijgen, dan zou je zoiets niet meteen hoeven aan te haken bij bedrijfseconomie, maar ♦ Collegevoorzitter Van Veldhoven. 'Hoelang kan Brabant op een beperkt spectrum van universitaire voorzieningen worden gehouden' [Foto: Rien Siers]

In de lappendeken die de universi­ teit momenteel is, ontbreken vol­ gens de collegevoorzitter verschil­ lende elementen. Bedrijfskunde, gezondheidswetenschappen, ge­ schiedenis, sociale geografie, wis­ kunde en biologie werden in de openingsrede genoemd als hiaten in deKUB­uitmonstering. Daags nade rede, waarvan Van Veldhoven vindt dat zij 'niet de strategische aan­ dacht heeft gekregen die zij verdien­ de' meent hij dat de KUB niet over­ vraagt: 'Hoe het ministerie reageert op dergelijke vragen is voor mij niet zo aan de orde. We hebben met deze universiteit recht op een en ander, we zijn zelfbewust en hoeven in Zoetermeer niet met de pet in de handen aan te komen.' Volgens Van Veldhoven is op me­ nig andere universiteit het gesprek tussen de verschillende disciplines 'allang gestokt' en dient de KUB meer aandacht te besteden aan inultidisciplinariteit: 'Hoe precies.

kun je zoeken naar een mtcrdisci­ plinaire plaats waar maximale openheid gewaarborgd is ' Van Veldhoven gebruikt het voorbeeld ook om duidelijk te maken dat de universiteit niet uit balans moet raken. De groot­ te van de econo­ mische faculteit ­goed voor onge­ veer de helft van het aantal KUB­ __ s t u d e n t e n ­ is volgens hem van vitaal belangvoor de universiteit, maar heeft ook schaduwziiden: 'fc moet oppassen dat een dergelijke faculteit niet het universitaire beeld al te zeer domi­ neert, je moet er niet strikt afhan­ kelijk van worden.' Een andere zorg van de collegevoor­ zitter wordt gevormd door de ont­ wikkelingen binnen de VSNU (Ver­ eniging van Samenwerkende Ne­ derlandse Universiteiten). Door de

recente statutenwijziging ­ die er deze zomer ferm doorheen is ge­ drukt ­ hebben de kleinere univer­ siteiten aanmerkelijk minder in te brengen. Van Veldhovenzegt letter­ lijk dat 'het lidmaatschap van de nederlancisc universitaire club ons somsbcnauwt.' Met die opmerking wil hij met zover gaan af te koersen op een breuk tussen KUB en VSNU: 'U]t dat overlegstappen kan natuur­ lijk altijd nog, maar vooi lopig is dat niet de optie. Wel denk ik dat de kleine un iveisitci ten te weinigmet clkaaj piaten, dat moet er bin­ nenkort naiirukkchjk eens van ko­ men ' Ecn^cntidle gedachte in de ope­ ningsrede betrof de verankering van de KUB in de regio Dat achterland ­ volgens Van Veldhoven behoort ook Vlaanderen nailmkkehik daar­ toe ­ is een 'gebied d.itlangenomwil­ le van cultuurhis­ torische redenen verstoken is ge­ weest van een vol­ ledige eigen uni­ versitaire voorzienmg.' Een derge­ lijk gebied kan volgens de college­ voorzitter niet al te lang 'op een beperkt spectrum van universitai­ re voorzieningen' worden gehou­ den. In het scenario dat zou moe­ ten leiden tot een volledige univer­ sitaire voorziening wordt nadruk­ kelijk rekening gehouden met de Technische Universiteit Eindho­ ven. Hoewel de betrekking tussen KUB en TUE het best geka­ » ^

'Lidmaatschap VSNU werkt benauwend'

Striphelden zijn volgens stripantiquair Kousema­ ker de heiligen van de twintigste eeuw gewor­ den. Niet Sint Christoffel reist mee op een Apollovlucht, maar het beeldmerk van Snoopy. Studium Generale over strips.

Studenten en hun psychoses Nogal wat studenten kunnen de problemen rond studie of relatie moeilijk verwerken. Ze komen in het psychiatrisch circuit en daar maakt het niet meer uit datje briljant gepromoveerd bent.

Het zal je gebeuren: net voor aanvang van het academisch jaar een kaartje thuiskrijgen met de mededeling dat je niet langer in­ geschreven staat. Vijftien stu­ denten van de KUB ontvingen zo'n schrijven: Inschrijvingsduur verstreken en met ingang van september geen beurs meer. Ge­ volg: OV­jaarkaart inleveren en een waarschijnlijke gang naar de sociale dienst. Een actie van de Informatiseringsbank in G roningen ligt ten grondslag aan de uitschrijving van de vijftien. De bank trok de gegevens vanhet Centraal Regis­ ter Inschrijving na en vergeleek die met de gegevens van het Bu­ reau Inschrijving van de KUB. Zo kon worden geconstateerd dat de studenten ten onrechte waren ingeschreven. Dat de studenten ondanks de verlopen studietijd toch bij de KUB terech konden is volgens mr. W. Meuwissen,

wijten aan een foutje bij het Bu­ reau Inschrijving van de KUB. 'Studenten moeten een formulier invullen waarop moet worden aangegeven wat zij vóór deze stu­ die hebben gedaan. Bij het overne­ men van die gegevens zal waar­ schijnlijk een administratieve fout zijn gemaakt.' Sommige stu­ denten steken de hand in eigen boezem en zeggen wel­ licht 'vergeten' te zijn een vorige studie op te geven. Op dit moment wordt onderzocht of de studenten aanspraak kunnen maken op het auditorenfonds van de KUB. 'Als dat zo is, dan krij­ gen ze een vergoeding voor de ba­ sisbeurs en eventueel voor de aanvullende financiering, voor de OV­jaarkaart en ook zal het ver­ schil in collegegeld tussen stu­ dent en auditor worden betaald', aldus Meuwissen. Vooruitlopend op die beslissing kunnen de stu­ denten normaal colleges volgen. hoofd Dienst Studentenzaken, té [ MS]

Foutje

'Het rommelt al vier jaar dus hef maar op die tent' De ene medewerker is moegestreden na het jarenlange touwtrekken om de positie van het Onderwijskundig Centrum. De ander weigert zich neer te leggen bij de recente opheffingsplannen maar gaat nog niet met span­ doeken de straat op. Beiden mikken erop dat de universiteitsraad het voor­ nemen van het college om het OC op te heffen verwerpt. OC­medewer­ ker Hermans: 'Ik vertrouw op de wijsheid van de universiteitsraad ' 'Ik vind het principieel jammer dat het Onderwijskundig Centrum wordt opgeheven want het versnip­ pert de dienstverlening. Maar ik heb er een dubieus gevoel bij. Het rom­ melt al vier jaar en er komt geen oplossing. Dus hef maar op die tent.' Dat zegt W. Elsinga, medewerker

facilitaire dienstverlening van het Onderwijskundig Centrum (OC), in reactie op het vorige week be­ kend geworden plan van het Colle­ ge van Bestuur om de dienst op te heffen en de werkzaamheden te decentralisren. De medewerkers van het OC zouden aan de >>A

10 september 1992

HUNIVERSgl^

MATSERTJES Matsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB. Mits de lengte de dertig woorden niet te boven gaat bedraagt de prijs vijf gulden. Tot zestig woorden kost een matser^e tien gulden. Berichten met een (para) commercieel karakter kosten 25 gulden en mogen niet meer dan dertig woorden bedragen.

KINDER- EN JONGERENTELEFOON: Tilburg zoekt vrijwilligers (m/v), voor 8 uur per v/eek gedurende minimaal 1 % jaar. De w/erkzaamheden bestaan uit telefonische hulpverlening aan kinderen en jongeren en ondersteunende taken zoals het uitvoeren van publiciteitsaktiviteiten. Het uitgebreide inwerkprogramma start half oktober. Interesse? Bel vöör 28 september 365686 (tussen 4 en 8) voor een informatiepakket en een uitnodiging voor de informatieavond.

DIES-FEEST KUB: Donderdag 17 september 1992 in gebouw A en feesttent. Aanvang: 20.15 uur met W.A.C.K.O. (Sketches) in de aula. Daarna feest met : Trio Joep Peters (swing-jazz) in de koffiekamer, Betty Bleu (Coverband) in de feesttent, DSN-Disco Show in de foyer en Combo Hein Franssen in het P.V.-café. Toegankelijk voor studenten en personeel met introducéavond.

PODIUMCAFÉ: Het Podiumcafé (dat discussieavonden en open podia organiseert) zoekt studenten voor in de redactie. Heb je interesse om mee te helpen met de organisatie van één of meerdere avonden? 013663067/639604.

ZAALVOETBALLEN: Heb jij zin om te zaalvoetballen in competitieverband (op vrijdagavond) bij een gezellige studentenvereniging? Meld je dan z.s.m. aan bij Myrddin, tel. 0133 5 9 1 2 1 (Andreas) of 358892 (Fons).

ECO-FEEST:

W'kf'^

23 September: eerste Eco-feest van het nieuwe jaar in Noorderligt. Spetterend optreden van de band Split Image. Voorverkoop vanaf 15 september in de hal van gebouw A.

DIES-FEEST KUB: Donderdag 17 september 1992 in gebouw A en feesttent. Aanvang: 20.15 uur met W.A.C.K.O. (Sketches) in de aula. Daarna feest met : Trio Joep Peters (swing-jazz) in de koffiekamer, Betty Bleu (Coverband) in de feesttent, DSN-Disco Show in de foyer en Combo Hein Franssen in het P.V.-café. Toegankelijk voor studenten en personeel met introducé.

CEBOJUF: 10 % korting! Bestel je boeken bij Cebojuf. Deze week bestellijst inleveren, volgende week boeken ophalen op de KUB, kamer 0-25. Openingstijden di.: 13.0021.00 uur, WO. en do. 13.00-18.00 uur. Afhalen vanaf 1 september. Tel.:013663360.

DIES-FEEST KUB: Kaartverkoop (maximaal 2500 kaarten) van maandag 7 t / m vrijdag 1 1 september van 12.00-14.00 uur in de hal van gebouw B en op dinsdag 8 september van 17.30-19.00 uur in de koffiekamer gebouw S. Zodra de kaarten op zijn, stopt de verkoop. Op is dus ook echt op. De toegangskaart (met recht op consumptiebonnen) kost f 5,-.

NIEUW TINTJE VITE:

Het Podiumcafé organiseert i.s.m. het CWL op zaterdag 12 september, 20.00 uur een discussieavond over rituelen. Openingsritueel, film "Sauve qui peut (la v i e ) ' van Godard, demonstratie zwaardkunst, discussie. Inschrijving; stiltecentrum (662043). -..^r---^,

en een semester met volop nieuwe leuke activiteiten. Voor het nieuwe VITE-jaar zoeken wij nog een penningmeester en een hoofdredacteur voor ons bulletin. Wil je meer weten over de actiVITEelten voor het komend semester, kijk dan elke week even achterin dit blad bij het verenigingen nieuws of kom langs op 0-71 (662722).

Kaartverkoop (maximaal 2500 kaarten) van maandag 7 t / m vrijdag 1 1 september van 12.00-14.00 uur in de hal van gebouw B en op dinsdag 8 september van 17.30-19.00 uur in de koffiekamer gebouw S. Zodra de kaarten op zijn, stopt de verkoop. Op is dus ook echt op. De toegangskaart (met recht op consumptiebonnen) kost f 5,-. . .. -_ ,

ALLEEN VOOR LEDEN!:

UNIVERS PER POST:

Word nu direct lid bij onze stand in gebouw A tussen 12.15-13.30 uuren profiteer dit semester al van Efacts Centrale Boeken Inkoop. We staan er van 7 t / m 25 september.

Neem nu een abonnement op Univers. Vijftien gulden per jaargang. Zie de bon op pagina 13.

CEBOJUF:

' ^ A . 5A

10% kortingl Bestel je boeken bij Cebojuf. Bestellijsten: hal gebouw B. U kunt ook een bestellijst laten opsturen. Stuur ons een aan u zelf geadresseerde, gefrankeerde envelop en wij sturen u een lijst terug. Tel: 013-663360.

STAPPEN: Volslanke brunette, lange benen, lieve donkere ogen, paardestaart zoekt sportieve ruiter m/v om mee te stappen, draven en galopperen. Zin in paardrijden? Bel TSR Cave Ne Cadas. Tel.: 013437736 Martijn of 013-638532 Andrea.

EERSTEJAARS ETEN GEHAKT:

MAK-VRIJWILLIGER?:

GEVONDEN VOORWERPEN:

Heb je interesse om MAK-vriJwilliger te worden? Kom dan vöör 15 september even langs op 0-17, ook voor vrijblijvende informatie. MAK-kamer; tel. 662999.

Op het introductiekamp in St. Michielsgestel zijn een aantal spullen blijven liggen. Deze zijn op te halen op de MAKkamer, gebouw O, kamer 17.

TE HUUR GEVRAAGD: Woonruimte voor 2 personen in Tilburg. Tel. 013-369089/040-533670.

VRIJWILUGERS GEVRAAGD: De Kinder- en Jongerentelefoon Tilburg zoekt vrijwilligers (m/v), voor 8 uur per week gedurende minimaal 1 % jaar. De werkzaamheden bestaan uit telefonische hulpverlening aan kinderen en jongeren en ondersteunende taken zoals het uitvoeren van publiciteitsaktiviteiten. Het uitgebreide inwerkprogramma start half oktober. Interesse? Bel vöör 28 september 365686 (tussen 4 en 8) voor een informatiepakket en een uitnodiging voor de informatieavond.

Op dinsdag 22 september presenteert het Podiumcafé 'Vormen studenten een subcultuur?': over oordelen en vooroordelen. Plaats: PUF. Tijd: 19.00 tot 21.00 uur.

TYPEWERK:

Voor snel en vakkundig uittypen van uw scriptie, afstudeeropdracht, proefsclirift op de PC. Bel IVT Reinout, tel. 040852587. We berekenen een speciaal studententarief. Ook kunnen we het typewerk kopieëren en inbinden.

SYPOSIUM: 'BESTAAT MYSTIEK NOG?':

23-24 Oktober 1992: overzicht van de westers christelijke mystiek. M.m.v.: prof.dr. Quispel - Augustinus dr. Pranger - Bernardus van Clairvaux drs. Van Schalk - Ruusbroec drs. Slavenburg - 19e en 20e eeuwse mystiek prof.dr. Blommenstijn -19 en 20e eeuwse mystiek Kosten: f 200,—. Studenten: f 150,—. BROCHURE TE VERKRIJGEN OP: 03430-16112.

FOTO'S ECO-KAMP:

DURE VAKANTIE GEHAD?: Profiteer dan nu van Efacts Centrale Boeken Inkoop. Bestelformulieren zijn te verkrijgen in gebouw A tussen 12.15-13.30 uur. Alleen voor leden.

Ig'Ë;-'' " "

RITUELEN:

De foto's van het introductiekamp in St. Michielsgestel hangen in de mensa. Deze foto's zijn op 0-17 bij te bestellen a f 1,25 (vooraf betalen!). Bijbestellen kan tot 30 september.

NO TIME TO WASTE: Een nieuw t.v.-spelprogramma over het milieu. Wij zoeken deelnemers. BEL METEEN: 020-6387006.

DIES-FEEST KUB:

UNIVERSITAIRE AGENDA DONDERDAG 10 SEPTEMBER Promotie drs. G.M.M. Gelauff. Promotoren: prof.dr. Th.C.M.J. van de Klundert en prof.drs. G. Zalm. Titel proefschrift: 'Taxation, social security and the labour market'. Aula KUB, 16.15 uur. DINSDAG 15 SEPTEMBER Symposium 'Na de troonrede Aula KUB, 13.00 uur.

'92'.

WOENSDAG 16 SEPTEMBER Symposium 'Portugal, Promise for the Future'.Een strategische verkenning van de Portugese markt. Aula KUB, 13.30 uur. Organisatie: Stichting International Marketing Travel. DONDERDAG 17 SEPTEMBER 65e Dies-feest KUB. Plaats: diverse lokaties. Tijd: 2 0 . 1 5 0 2 . 0 0 uur. VRIJDAG 18 SEPTEMBER Promotie drs. J.H.M. Vroomen. Promotor: prof.dr. B.L.M.F. de Gelder. Titel proefschrift: 'Hearingvoices and seeing lips; Investigations in the psychologyoflipreading'. Aula KUB, 14.15 uur. Promotie drs. P.C. Piket. Promotoren: prof.dr. F.A.M. Alting von Geusauen prof.dr. K.F.E.Veraghtert.Titel proefschrift: 'Common Commercial Policy of the European Community with regard to the Central and Eastern European Countries'. Aula KUB, 16.15 uur. Louis Paul Boon-lezing. Aula KUB, 20.00 uur.

Eindelijk een 06-nummer waar je wijzer van wordt.

EEN EIGEN RISICO • DATUALTUD TERUGVERDIENT?.

Bel nu voor een Trouw introductie-abonnement. Drie weken voor f 7,50.

UNIVERS tilburgs universiteitsblad REDACTIE pieter siebers hoofdredacteur a.i. michel knapen, gerard rutten, angeia van schendel assistente VORMGEVING gert-jan bloemers

06-0994440

MEDEWERKERS mark van assen, kees bals, Nona bastiaanse. enk van der burgt, pascalle cappetti. hugo duneux, dylan van eijkeren, ronald enthoven, monique mulder, bart padberg, maunts sep, laurent-jan van der westen

(O et pm)

Trouw (...) bla bla natuurlijk

STUDIEBOEKEN V O O R DE KUB, het hele jaar door uit voorraad leverbaar bij:

bent u nu nog

gezond maar straks je weet niet wat mevrouw

meneer wat

Zus-en-me-zo

commissie

bekokstooft

met je

eigen risico dat u aitijd terugverdient

niet via de

maar via de rekeningen

belasting

rechtstreekse

van onieesbaar

artsenhandschrift

(haha)

bla bla (...)

Intelligente m e n s e n kiezen n o g s t e e d s liever v o o r d e Pro 'Polis van Pro Civlbus

^

Boekhandel Gianotten Studentenboekhandel: Prof. Verbemelaan 100, Tilburg. Ook gevestigd: Emmapassage 17, Tilburg. Tel. (013) 651111.

pro civibus Ziektekostenverzekering, d e hioogste g r a a d In z e k e r h e i d

REDACTIERAAD drs. J. roebroek voorzitter, a. esmeijer, prof. dr. ir. a. kapteyn, p. van kolverschoten, drs. e. poppeliers, f. teumssen, d. wijsbroek, mr. p. zoontjens, f. allers, maurice ackermans adviseur FOTO rien siers, enk van der burgt, joke backx ADVERTENTIES angela van schendel, kamer b 12, tel. {66) 2277 OFFICIËLE MEDEDELINGEN afd. pers en voorlichting, kamer b 10, tel. (66) 2001 KOPIJ alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12.00 uur m de week vóór het verschijnen m het bezit van de redactie zijn REDACTIE-ADRES/ADVERTENTIES warandelaan 2, 5037 ab tilburg telefoon 662277 en 662506; intern 2277 en 2506; kamer b 12 en b 13 fax nr. 662811 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger onderwijs persbureau hop waarbij verder aangesloten: ad valvas i'u amsterdam, cursor eindhoven, delta delft, folia uv amsterdam, ku-nieuws nijmegen, mare leiden, observant maastricht. u-blad utrecht, uk groningen en universiteitsblad tv/ente

v o o r a c a d e m i c i en H B O - e r s

REDACTIE HOP frank steenkamp, pieter evelein

A m s t e r d a m 020 - 570 82 08

DRUK drukkerij de jong, baarie nassau

Stadhouderskade 140 Groningen 050 - 1 8 41 14 Spilslulzen NZ 11

ABONNEMENTEN Studenten f 15,- per jaargang voor niet-universiteitsleden f 40,-

10 september 1992

^UJsriVERSFl­

Tutoraat moet studievoortgang bij theologie bevorderen

Secretaris in KUB­bodywarmer

Bij de opening van liet academisch jaar op de Theologisclne Faculteit (10 september) zal decaan prof.dr. W. Weren melden dat de instroom van de Theologen lager is dan verw^acht. Het aantal definitieve inschrijvin­ gen komt waarschijnlijk niet boven de veertig uit, zo zei de decaan af­ gelopen week al in de faculteits­ raadsvergadering. Het is niet dui­ delijk waar de oorzaak van deze daling ligt. Daarnaast neemt het aantal mensen dat de studie voor­ tijdig stopt, toe. De nieuwe lichting blijkt wel meer jongeren te bevat­ ten dan andere jaren. Om de studievoortgang van theo­ logiestudenten te versnellen, heeft de faculteitsraad afgelopen week een tutoraat voor propedeusestu­ denten ingesteld. Een voorstel daar­ toe, gemaakt door K. Hermans van het Onderwijs Centrum van de KUB, is in aangepaste vorm aange­

nomen. Docenten zullen in de tuto­ raatbijeenkomsten een groep van maximaal zeven studenten weg­ wijs m a k e n in het studiepro­ gramma, stimuleren tot zelfstudie en eventuele studieproblemen van studenten proberen op te lossen. Een discussie over de vraag of de stu­ denten tot het bijwonen van de tutoraatbijeenkomsten verplicht konden worden, leidde tot stem­ ming. Besloten werd dat studenten zich vrijwillig kunnen opgeven, maar zodra zij zich hebben inge­ schreven zijn zij verplicht te ko­ men. Het tutoraat betekende niet, zo werd duidelijk, dat er geen aan­ dacht meer aan beter onderwijs be­ steed zou worden./MM/ ^

27­Plusser zou nog meer moeten betalen Universiteiten en hogescholen kunnen alle 27­plussers extra col­ legegeld gaan vragen. Volgens een uitgelekte versie van zijn begroting zou minister Ritzen op die manier jaarlijks ruim 50 miljoen gulden willen bezuinigen. Zijn woordvoer­ ders gaven begin deze week geen commentaar. Als de instellingen de bezuiniging onverkort aan alle be­ trokken studenten opleggen, wordt hun collegegeld rond de driedui­ zend gulden. De studentenbonden vinden dit bedrag 'absurd hoog'. Naast de snelle invoering van de tempobeurs voor ouderejaars, die deze week felle protesten opriep, zou Ritzen nog twee andere maat­ regelen nodig hebben om in totaal 200 miljoen gulden te bezuinigen op studiefinanciering. De eerste is een al eerder uitgelekte aanpassing van de beurs voor MBO­studenten. Nieuw is het bericht over hoger collegegeld voor studenten van 27 jaar en ouder. Dit zou in korte tijd de derde maatregel zijn die de stu­ diekosten voor oudere studenten verhoogt. De 27­plussers hebben al geen recht meer op een studiebeurs. Bovendien betaalt iedereen die meer dan zes jaar over de studie doet, als 'auditor' bijna duizend

gulden extra collegeld. Dit hogere tarief zou nu in één klap uitgebreid worden naar alle 27­plussers ­ een groep van bijna 70 duizend studen­ ten. Daarmee stijgen voor hen op­ nieuw de studiekosten. 'Nu is het helemaal voorbij voor deze groep', reageert de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Ook het ISO heeft geen goed woord voor de maatregel over. Volgens de berichten wil Ritzen de collegegeldverhoging niet verplicht maken: universiteiten en hoge­ scholen krijgen de 'vrije keus' om voor deze groep de prijs te verhogen. Maar het is de vraag wat die vrij­ willigheid voorstelt: elke instelling zal immers aangeslagen worden voor haar aantal 2 7­plussers. Er lij kt weinig andere keus dan die bezui­ niging naar de studenten door te schuiven. Het enige alternatief lijkt te zijn, dat sommige studenten nóg meer moeten betalen. Het idee instellingen vrij te laten bij vaststelling van het collegegeld is niet nieuw. Nog maar kort gele­ den stond in een wetsontwerp van Ritzen het idee, dat universiteiten en hogescholen als ze wilden een lagei collegegeld konden rekenen. Een kamermeerderheid stelde dat idee niet op prijs. [FS/HOP] ^

♦ Foto: Rien Siers

De vitrines staan er al een maand of twee en er is reeds voor vijfduizend gulden materiaal verkocht, maar afgelopen maandag heeft de secretaris van de universiteit, drs. Rob Kraakman, de KUB­geschen­ kenshop officieel geopend door het colbertje even te verruilen voor een bodywarmer met vernieuwd KUB­logo. Behalve bodywarmers heeft de shop stropdassen, pennen, wijn en wat al niet des meer zij. De universiteit is gestart met de verkoop van promotie­artikelen omdat studenten en personeelsleden behoefte hebben aan relatiegeschenken mét universiteitslogo. Vooral buitenlandse studenten willen een KUB­aandenken mee naar huis nemen. De nieuwe nering is volgens secretaris Kraakman een ui­ ting van het toegenomen zelfbewustzijn, modem pr­beleid en corporate spirit van de Tilburgse univer­ siteit. [GR]

Medewerkers Onderwijskundig Centrum verdeeld over toekomst ^ « faculteiten worden toege­ voegd voor de onderwijsondersteu­ ning. Alleen grootschalige onder­ wijsinnovatieprojecten, zoals het Studentgericht Onderwijs, zouden volgens het coUegeplan in centrale handen blijven. Het collegeplan staat haaks op het besluit van de universiteitsraad om het gehele OC intakt te laten en er een interim­ manager te benoemen. Niet iedereen bij het OC is moege­ streden. Stafmedewerker K. Her­ mans zegt het college niet meer te kunnen volgen, maar legt zich er niet bij neer. 'Dit plan staat haaks op de discussie die al twintig jaar gevoerd wordt. De uitkomst daar­ van is altijd geweest dat er een cen­ traal Onderwijskundig Centrum

moet zijn m e t een decentrale uitvoering', zegt hij. Het college moet wel heel goede argumenten hebben om dit besluit aannemelijk te kunnen maken. Dat het college geen interim­manager kan vinden voor het OC, zoals rector De Klerk eerder verklaarde, gaat er bij hem niet in. 'Als die niet gevonden wordt, wil dat niet zeggen dat ze het OC moeten opheffen, maar dat ze een andere formule moeten zoe­ ken.' e medewerkers van het OC D hebben alle hoop op een bevre­ digende oplossing nog niet laten

zen die er geweest zijn', zegt Elsin­ ga. Hij tekent daarbij aan dat me­ dewerkers van het OC ­ mede door de vertrouwelijkheid van de verga­ deringen ­ slecht geïnformeerd worden, ook door de fracties. 'Er wordt nu een wandelgangenscena­ rio uitgevoerd. Er is nooit een frac­ tie over de vloer geweest terwijl ze al vier jaar over het OC praten.' Ook Hermans mikt op de universi­ teitsraad: 'Ik vertrouw op de wijs­ heid van de universiteitsraad. 'Het is niet mijn stijl om met spandoe­ ken OCmoet blijven te lopen. Dat soort straatacties is mij vreemd. [GR] ^

varen. 'Ik kan me niet voorstellen dat de universiteitsraad akkoord gaat. Het druist in tegen dure advie­

Benoeming Nijboer tot directeur Schoordijkinstituut afgeketst Prof.mr. P. van Seters, hoogleraar Rechtssociologie aan de KUB

Daar hebben we dus riantere voor­ zieningen.' Hij zou, zegt hij, gewoon teveel alleen moeten doen. Vandaar dat hij afzag van de benoeming: 'Voor mij en voor de faculteit is het beter ten halve gekeerd dan ten hele ge­ draald.' Prof. Van Seters, al waarnemend directeur van het instituut sinds fe­ bruari, kan zich wel in de situatie van Nijboer verplaatsen. Het Leid­ se onderzoeksinstituut 'Recht en

is directeur van het Schoordijkinstituut geworden. Daarmee is de benoeming van mr. H. Nijboer (universiteit van Leiden), die in eerste instantie voor deze post aangesteld was, van de baan. Nijboer was gekandideerd voor de nieuwe leerstoel Grondslagen­ onderzoek en Rechtsvergelijking. Als hoogleraar zou hij ook in aan­ merking komen voor het direc­ teurschap van het Schoordijkin­ stituut, dat officieel het Instituut voor G rondslagenonderzoek en Rechtsvergelijking heet. Beide benoemingen zijn op het laatste moment afgeblazen. Volgens de decaan van de juridische faculteit prof. M. G roenhuijsen keken het faculteitsbestuur en Nijboer 'ver­ schillend tegen het totale pakket van condities aan. Over en weer

hebben we besloten om er vanaf te zien.' Hi j betreurt het dat de formele benoeming niet leidde tot een indiensttreding. Ook Nijboer zelf erkent dat onder­ handelingen niet onder bevre­ digende condities verlopen zijn. 'Het ging om voorwaarden waaron­ der het instituut van start zou gaan. De voorzieningen waren gewoon te karig.' De Leidsc jurist werd in zijn eisen om secretariële ondersteu­ ning, de aanstelling van een 'twee­ de man' op het instituut en de aio­ plaatsen die onder de directeur zou­ den vallen niet tegemoet gekomen.

♦ Prof. Van Seters: 'Ik kan me de huiver van Nijboer goed voorstellen [Foto: Rien Siers]

'Het probleem is dat hier op de fa­ culteit niemand gewend is aan secretariële ondersteuning. In Lei­ den heb ik één tot anderhalve scretaresse tot mijn beschikking.

Beleid', waar Nijboer het meest mee vertrouwd is heeft een eigen lokatie en een eigen staf. Van Se­ ters: 'Als je dat als norm stelt dan kan ik me zijn huiver wel voorstel­

len.' Van Seters verwacht dat de vacature rond de openstaande leer­ stoel benut zal worden ter verster­ king van het programma van het Schoordijkinstituut. Het Instituut voor Grondslagenon­ derzoek en Rechtsvergelijking, waarbij een vijftigtal wetenschap­ pers van de faculteit betrokken is, is in juni 1991 opgericht. Een on­ derzoeksinstituut (dat het grondsla­ genonderzoek en de rechtsvergelij­ king bevordert) en een onderzoek­ school, dat de opleidingen verzorgd voor aio's en oio's zijn er in onder­ gebracht. Met het instituut is een bedrag van ruim twee miljoen gul­ den gemoeid, dat betaald wordt uit vf­middelen, uit de tweede (NWO) en derde (contractonderzoek) geld­ stroom en uit bijdragen van de ju­ ridische en wijsgerige faculteit. Ruim een miljoen gulden komt uit het aio­budget. [ MK] A

10 september 1992

^UNTWUHh

Tempobeurs volgend jaar al voor alle ouderejaars Minister Ritzen lieeft liaast met de tempobeurs. Vanaf volgend studiejaar moeten alle ouderejaars aan forse eisen voldoen om hun studiebeurs te houden. Dit plan heeft direct tot felle reacties geleid. Niet alleen studenten maar ook universiteiten en hogescholen zijn onaangenaam verrast. Men vreest dat moeilijke studies nog minder populair worden. Ook administratieve problemen worden voorspeld. De Landelijke Studenten Vakbond venwacht zelfs 'totale chaos'. Het wetsontwerp studievoort­ gangscontrole, afgelopen vrijdag door het kabinet afgerond, betekent dat niet alleen eerstejaars maar alle studenten vanaf volgend jaar aan tempo­eisen moeten voldoen. Slaag je daar in een studiejaar niet in, dan moet je betalen: de beurs voor het afgelopen jaar wordt alsnog een rentedragende lening. Het kabinet denkt dat de maatregel al snel 100 miljoen gulden per jaar zal opbren­ gen. Maar volgens Ritzen gaat het vooral om het principe: wie onder­ wijs geniet, heeft ook de plicht om te presteren. ♦ Voor de huidige eerstejaars geldt volgend jaar de tempobeurs. [Foto: Enk van der Burgt]

Monique Mulder Hij studeerde vorige week maandag af bij Taal & Informatica (letteren). Nam daarna een borrel, ging om twaalf uur naar bed en zat de vol­ gende morgen op zijn nieuwe werk­ plek bij het Instituut voor Taal­ en Kennistechnologie (ITK) aan de KUB. G errit Rentier (24) gaat als projectmedewerker door met het formalisme waaraan hij zijn scrip­ tie gewijd had: de Head­driven Phrase Structure Grammar (HPSG). 'Bij mijn scriptie kreeg ik voor het eerst een cijfer voor mijn kennis van HPSG. Ik heb mezelf les gegeven, er wordt geen college in gegeven. Ja, in Utrecht, maar de persoon die dat gaf was even ver als ik met de stof. Alles wat erover ging, heb ik verzameld. Dat kwam bovenop de studie. In Tilburg was ik toen de enige die met deze theorie bezig was. Ik heb een paar letterenvrien­ den aan hun kop gezeurd over HPSG en hoe mooi dat in elkaar steekt, maar ze wilden er niet aan. HPSG is een doordachte mengelmoes van de goede inzichten uit andere gram­ matische theorieën. Het laat zien dat die inzichten goedbij elkaarpas­ sen en verwerkt die op een formele wijze én op een slimmere manier in de eigen theorie. Het wiel wordt niet nog een keer uitgevonden, maar er wordt gewerkt met wat er al is.

Van het eerste jaar was al bekend dat je er maar vier studiepunten ­ tien procent van de studielast ­ hoeft te halen. Reden voor die lage eis is dat veel studenten in de pro­ pedeuse nog zoekende zijn en/of van studie veranderen. In latere jaren worden de eisen 'substantieel hoger', schrijft Ritzen bij zijn wets­ voorstel. Maar de precieze norm is nog niet vastgesteld. De minister laat dat afhangen van een inter­ nationale vergelijking van onder­ zoek naar wat de gemiddelde stu­ dent nu presteert. Volgens geruch­ ten denkt hij aan een eis van zestig procent van de jaarlijkse studielast. Studentenorganisaties hebben di­ rect verontwaardigd gereageerd op de tempobeurs voor ouderejaars. Het ver­ baast ze dat de minis­ ter zijn plan ondanks alle bezwaren wil doorzetten. Terwijl de 'studeerbaarheid' van veel studie­pro­ gramma's nog aan alle kanten hapert, worden de studenten al onder hoge druk gezet. De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) vindt de maatregel 'onverant­ woordelijk en onbe­ zonnen'. Het Inter­ universitair Studen­ tenoverleg (ISO) keurt de plannen af en spreekt van een 'absoluut onaan­ vaardbare ontwikke­ ling'. De bonden denken

dat studenten nu moeilijke studies in exacte en technische vakken nog meer gaan mijden en met oogklep­ pen gaan studeren om hun punten te halen. Het ISO vindt het daar­ naast volstrekt onrechtvaardig dat de huidige studenten onder de maatregel vallen; zij kunnen im­ mers geen lichtere studie meer kie­ zen. Verder waarschuwt de LSVb dat de minister iets wil dat admini­ stratief onmogelijk is: er dreigt een chaos, erger dan bij invoering van de Wet Studiefinanciering in 1986. Ook universiteiten (VSNU) en ho­ gescholen (HBO­raad) zijn onaange­ naam verrast door de haast van Ritzen met de tempobeurs voor ouderejaars. De vrees voor 'risico­ mijdende studiekeuze' delen ze met de studenten. En om praktische redenen hebben ze er steeds op aan­ gedrongen, eerst de ervaringen met de tempobeurs in de propedeuse af te w a c h t e n . Het rekenen met studiepunten is ­ vooral in het HBO ­ nog lang niet overal praktijk. Hetzelfde geldt voor goede voort­ gangsregistratie. Bovendien hebben vooral de uni­ versiteiten zich er steeds tegen verzet om te moeten zorgen voor jaarlijkse melding van de studie­ prestaties aan de Informatise­ ringsbank; ze willen geen politie­ agent worden en vrezen bergen extra werk. Toch kiest Ritzen deze aanpak, omdat die het minst 'frau­ degevoelig' zou zijn. De instellin­ gen worden nu verplicht tot een operatie die zelfs met hun volle medewerking al zeer complex zou zijn ­ en waarvan ze al gewaar­ schuwd hebben dat de huidige administraties er niet geschikt voor zijn.

Overigens noemt Ritzen bij zijn plan ook een aantal overgangs­ en beroepsregelingen, die de proble­ men bij uitvoering van de maat­ regelen moeten beperken. Studies die nog geen systeem met 40­uur­ spunten hebben, mogen nog drie jaar lang andere minimumeisen per jaar hanteren. En studenten met bij­ zondere omstandigheden moeten een beroep kunnen doen op het auditorenfonds. Op dat laatste hebben de studenten­ organisaties weer veel kritiek: de fondsen zijn nu al overbelast en worden gekenmerkt door strenge regels en slepende procedures. Vol­ gens de LSVb kan zelfs een uitste­ kend presterende student het zich straks niet meer permitteren om één jaar tegenslag te hebben of tij­ dens de studie bestuurlijke ervaring op te doen.[ FS/HOP] ^

Univers in bakken Univers wordt niet langer gra­ tis bij studenten per post thuis­ bezorgd. Op verschillende plaatsen op de KUB en de theo­ logische faculteit zijn in het oog springende bakken ge­ plaatst met daarin elke donder­ dag een nieuwe Univers. Me­ dewerkers krijgen de krant als voorheen op hun kamers be­ zorgd. Voor mensen die d e . krant thuis willen ontvangen, bestaat de mogelijkheid van eenpostabonnement. Dat kost vijftien gulden per studiejaar. Zie voor meer inlichtingen daarover de bon op pagina 13.

Lekkages in het restaurant

♦ Plastic moet de kassa's beschermen tegen wateroverlast. [Foto: Rien Siers]

Het lijkt erop dat de elementen het gemunt hebben op de KUB. Verwoest­ te eind vorige maand een korte maar hevige brand nog een gedeelte van gebouw P, afgelopen week was het hemelwater dat de KUB­bevolking deed opschrikken. Het lekte in de gebouw A, het lekte in de f ietsenkelder van B en ook T hield het niet droog. Het grootst was de ravage in de mensa, waar het regenwater door de hiaten van het in de maak zijnde dak sijpelde en afvoerpijpen onmogelijk hun werk konden doen omdat de hoofdri­ olering zat verstopt. Plafondtegels bezweken onder de toenemende druk en vielen ter aarde, gevolgd door ontelbare liters hemelvocht. [BP]

De onderzoeker: 'Net zo worden als zij' 'Ik had natuurlij k al een paar jaar alle stof bij el­ kaar gesprokkeld en

vlijt NIJD kon dat nu eindelijk in een werkstuk kwijt. Voor bepaalde delen zou ik ook mijn hand in het vuur durven steken. Ik durf te beweren dat ik zinnen behandel die nog nooit behandeld zijn, zoals 'Waar heb je van aan gegeven?' ­ die fout is ­ en 'Waar heb je zonder over na te den­ ken in toegestemd' ­ die hetzelfde is opgebouwd, maar wel goed is. Ik heb het ritme van de stage volgehouden, alleen nam ik de avond en de weekenden er nog bij, met een onderbreking om zes uur om met mijn vriendin te eten.'

Gerrits scriptie werd goed bevonden. Wat heet goed, hij kreeg een negen. Een acht was voldoende geweest voor de vermelding cum lau­ de op zijn af studeerbul. 'Ik viel bijna letterlijk achterover. Ik had de scriptie in vijf weken in elkaar gestampt, omdat ik die baan per I sep­ tember wilde hebben. Ik snap nou nog niet hoe ik dat voor elkaar heb gekregen. 'In die periode heb ik ook twee extra werk­ stukken gemaakt, om­ dat mijn gemiddelde cijfer op 7,95 bleek te staan. Dat was zo dicht­ bij de acht, dat ik daar­ voor nog wat moeite wilde doen. Niemand zou het toch nalaten even de nek uit te rek­ ken wanneer er een lek­ ker hapje net een klein stukje vóór je mond wordt gehouden. Hoe­ ♦ Gerrit Rentier: gegrepen door de wetenschap. [Foto: Joke Backx]

wel, het is typisch Nederlands om dit niet doen en al blij te zijn met een zes. Als je moeite doet om ho­ gere cijfers te halen, moet je je daar­ voor bijna schamen. Dat vind ik on­ terecht, je moet de vrijheid hebben om je best te doen.' De ambitie van G errit lag eerst in de journalistiek. Ook speelt hij gi­ taar in een band, die regelmatig optreedt en ooit NCRV's Popslag­ prijs heeft gewonnen. Maar nu hij is zo gegrepen door de wetenschap, dat hij muziekmaken als hobby ziet en HPSG als plezierig werk. 'Ik vind het raar als iemand werk doet waar hij geen plezier in heeft. Zeker dit werk, dat doe je niet voor je carrière, maar omdat je liefde voor je werk hebt. Die liefde heb ik gekregen door de colleges van Riny Huy­ bregts. Hij heeft charisma, hij sleept je mee in zijn enthousiasme. Mijn interesse in HPSG kwam door een lezing in januari 1990. Later heb ik op een Summerschool in Saar­ brücken een van de opstellers van de theorie. Pollard, gesproken. Dat maakt het leuk, dat je de mensen die de 'Bijbel' hebben geschreven, kent. Daarom ga je ook door, omdat je een beetje fan van mensen bent. Je wilt net zo worden als zij.'

'Het wringt tussen intellectueel leiderschap en slaafse afhankelijkheid'

Groningen hebben hun keus ge­ de docenten juist wel fundamenteel maakt. Het bijbrengen van een kri­ onderzoek. tische houding blijft bij hen voorop De voornemens in Leiden en Gro­ staan, zoals de Leidse college­voor­ ningen sluiten goed aan bi) het plei­ zitter mr. C. Oomen benadrukt. De manier waarop dat gebeurt, wordt dooi dat ir. W.C.M, van Lieshout hield aan de Rijksuniversiteit Lim­ echter afgestemd burg. De voorzitter op de persoonlijke van de vereniging voorkeur van de van universiteiten student. Leiden en bepleitte de in­ Groningen willen standhouding van hun onderwijs na De Nederlandse universiteiten worstelen r.et hun identiteit. Dat ze geen opleidingen voor een het binaire stelsel, de propedeuse 'dif­ de scheiding tus­ kleine eiite r.eer kunnen zijn, daar hebben ze zich bij neergelegd. Maar dat ze zich zo nadrukkelijk ferentiëren'. Aan de sen WO en hbo. Wel ene kant komen op­ is het volgens hem moeten schikken naar invloeden van buitenaf, doet pijn. Tijdens de opening van het academisch leidingen die zich meer richten op fundamenteel onderzoek, aan de nodig dat de diverse taken van het jaar, afgelopen maandag, gingen ze op zoek naar een nieuwe missie. 'De universiteit moet de andere kant opleidingen waar on­ hoger onderwijs helder moeten derzoek slechts de voorbereiding op worden onderscheiden. De invoe­ gebreken van omstanders aanpakken, in plaats van zich door de buitenwereld te laten een baan buiten de universiteit on­ ringvan een programma­typologie kan volgens Van Lieshout een eind dersteunt. vierendelen.' Windvaan of co­auteur van de wereld van morgen? maken aan de tweeslachtigheid van In de maatschappelijke variant veel studierichtingen in het wo en doen docenten geen zelfstandig het hbo. Naast specifieke weten­ onderzoek meer. Zij houden slechts schappelijke en hoger beroepsoplei­ Pieter Evelein/HOP Nu de effecten van de diep ingrij­ de literatuur bij en hebben daarom dingen, wil Van Lieshout ook alge­ pende bezuinigingsoperaties onder error ­ wezenlijk voor een weten­ culteiten. Maar fuseren: dat nooit. meer tijd voor het onderwijs, dat minister Deetman zijn weggeëbd, schappelijk opleiding ­ is daarmee Hooguit een enkeling ­ de voorzit­ dus niet meer zo massaal hoeft te mene opleidingen onderscheiden in ^ ter van de Landbouwuniversiteit zijn. In de onderzoeksvariant doen beide onderwijssoorten. hebben de universiteiten de tijd fors ingeperkt. Wageningen M.P.M. Vos ­ vindt dat gekregen om weer op adem te ko­ men. Weliswaar resteert nog een Tegelijk vragen steeds meer stu­ het gescheiden systeem zijn lang­ omvangrijke erfenis aan uitkerin­ denten om een beroepsgerichte ste tijd heeft gehad. Voor de ande­ gen aan ontslagen personeel, Deet­ opleiding, en krijgen die ook, om­ ren is de vraag hoe je je onder de mans opvolger Ritzen heeft zeker dat geen enkele universiteit zich gegeven omstandigheden van het voor relatieve rust gezorgd toen hij een fors verlies aan klanten kan HBO kunt blijven onderscheiden. de universiteiten twee jaar geleden permitteren. Het gevolg is dat er een De universiteiten van Leiden en V « rakteriseerd kan worden als KUB en de gemeente Tilburg zijn in het hoofdlijnenakkoord beloof­ steeds groter aanbod bestaat van terughoudend, meent Van Veldho­ volgens hem uit elkaargegroeid. Zo de hun budgetten zo goed mogelijk algemene, modieuze studies, ma­ nagement­varianten en vaardighe­ ♦ Collegevoorzitter Van Veldhoven, hier na ven dat er initiatieven ontplooid nemen maar weinig leden van het te beschermen. den­colleges. De kritische grens is afloop van de opening van het academisch moeten worden om tot verdere academisch corps deel aan het po­ Ritzen heeft zich het afgelopen stu­ met meer ver weg, en dat is pijnlijk jaar met burgemeester Brokx: 'We hebben samenwerking te komen. De uit­ ütieke leven in de stad. Om de ban­ diejaar redelijk aan die belofte ge­ voor het wetenschappelijk onder­ recht op een en ander, zijn zelfbewust en rusting van beide universiteiten den tussen de universiteit en de stad houden en viel de universiteiten wijs. Dat wil best samenwerken hoeven in Zoetermeer met met de pet in wordt door hem als 'weliswaar niet aan te halen is het een eerste ver­ ook verder nauwelijks lastig. In met het hoger beroepsonderwijs, bij de handen aan te komen', volledig, maar toch in grote mate eiste, aldus Brokx, dat de medewer­ bestuurlijk opzicht was het alle­ voorbeeld in brede educatieve fa­ [foto: Rien Siers] complementair' geacht. Over een kers van de KUB in Tilburg komen maal weinig opwindend, consta­ medische faculteit ­ die in zo'n wonen, 'waaruuwbroodverdient'. teert de Groningse rector­magnifi­ volledig beeld zou passen ­ wil Van Uit cijfers blijkt dat nog niet de helft cus prof.dr. S.K. Kuipers. 'Aan het Veldhoven niet speculeren: 'G een van de hoogleraren woonachtig is Haagse front heerste een verfrissen­ onaardige gedachte, maar wat pre­ in Tilburg en de regio terwijl slechts de rust.' matuur.' Over enige vorm van af­ een kwart domicilie kiest in Til­ stemming tussen de academische burg zelf. Ook studenten moeten redes en voornemens van Eindho­ zich volgens de eerste burger van aarmee is de positie van de uni­ ven en Tilburg ­ in beide gevallen de stad maatschappelijk nuttig versiteiten echternogniet vei­ werd gesproken over de banden met maken door bijvoorbeeld vrijwil­ liggesteld. Sterker: het afgelopen de regio ­ is volgens zowel Van Veld­ ligerswerk en huiswerkbegelei­ jaar werd duidelijk dat het weten­ hoven als een TUE­voorlichter niet ding. Wijken waar veel studenten schappelijk onderwijs (wo) in een nagedacht: 'Puur toeval', zegt de wonen zouden meer gebruik kun­ kritische fase is beland. Studenten laatste. krijgen nog maar vijfjaar een beurs. nen maken van de aankomende Universiteiten zijn daarom veel De banden met de regio zouden ook juristen, sociologen en economen. meer dan vroeger gedwongen hun volgens burgemeester Brokx van Een wijkraad zou de problemen in studenten in een behoorlijk tempo Tilburg versterkt moeten worden. de wijk met behulp van studenten door hun studie te loodsen. Popu­ 'Het personeel van de KUB moet aan kunnen pakken, maar daarvoor lair vertaald luidt de heersende vaker in Tilburg komen wonen, moet het zich realiseren 'dat er een opvatting ­ van samenleving en studenten moeten zich meer met aantal slimmerikken op een kluit­ politiek ­ dat het nu maar eens uit het maatschappelijk leven be­ je woont dat niet alleen maar lawaai moet zijn met het geluier van stu­ moeien en ook de relatie tussen het maakt'. [ GR/PS] ^ denten. De ruimte voor trail and gemeentebestuur en universiteits­ bestuur behoeft verbetering.' De

Universiteiten zoeken naarstig naar identiteit

Opening Tilburg

D

TER

PLEKKE Dylan van Eijkeren

De Aula

de hang naar vastigheid van de mens. Soms zijn ze mooi, soms gênant, soms ontroerend. De universiteit herbergt een enorm aantal gewoonten, ongeschreven wetten en waarheden, ceremoniën, plechtigheden en zittingen. Ieder­ een die ooit is afgestudeerd heeft ci mee te maken gehad en mensen die in hun arbeidzame leven aan een universiteit zijn verbonden zien de rituelen alweer als gewoonten, te­ veel rituelen devalueren uiteraard de waarde. Eén van de jaarlijkse plechtigheden is de opening van het academisch jaar. De hele batterij professoren komt opgedraafd en het plaatselijke studentencorps voor­ ziet het schouwspel van een gou­ den randje. Bij de entree van de aula staan twee corpsheren in zorgvul­ diggeperste kostuums van grijs fla­ nel. Zij hebben het zogenaamde vingertje ­ een handje aan een staf­ je ­ bij de hand, waarmee ze de be­ zoekers hun plaatsen wijzen. Rond de ingang hangen nog acht andere corpsleden rond, waaronder de praeses van de club. Ze dragen alle­ maal dezelfde pakken. De dames hebben zichtbaar zelf mogen be­ sluiten over de lengte van hun rok, hetgeen enigmatische verschillen oplevert.

De ware rituelen worden rituelen door de liefde van het volk voor die gebeurtenis. Harakiri is een daad van zelfoffering, daarom plegen Japanners nog steeds hun voorlief­ de uit te spreken voor dat wat lugu­ bere steekspel. Japanners houden van afzien, van lijden. De kerstman ntueert bij de gratie van hebberige kindertjes, een eigenschap die door de eeuwen heen het kind altijd ei­ gen IS gebleven. Het spelen van volksliederen voor een voetbal­ interland stuwt de massa's op tot nationalistische gevoelens, beno­ digd bij toejuichingen, en daarom een verplicht ritueel. Erzijn rituelen die hun overlevings­ bron hebben overleefd. Toch zijn ze Dii)ven bestaan, als gewenning meer dan uit adoratie. Een ritueel IS m feite een veredelde vorm van een gewoonte, die tot sacrale pro­ porties IS opgeblazen. De mens e ceremonie, het hoofdritueel anjtt op gewoonten, dus aan ritue­ begint. De pedel gaat voor de len dient te worden vastgehouden Kituelen bestaan bij de gratie van sprekers van de dag uit: de voorzit­ ter van het College van Bestuur en

D

direct daarna de burgemeester, met rector neemt het woord en gaat voor ambtsketting. Daarachter schrij­ m gebed. 'Amen.' En: 'Gaat U zit­ den de hoogleraren, in hun gewijde t­en.' Hij kondigt het spektakel aan­ gewaden, allerwaardigst voort. De de redes zullen dit jaar de band van rector­magnificus meteen achter de universiteit met de regio behap­ het College, als laatste hoogleraar pen. De voorzitter van het College treedt de jongste van dat soort bin­ gaat van start. Het publiek bestaat nen. Zijn toga ziet er verser uit dan voor het grootste deel uit weten­ de rest. Hij heeft nog niet veel ri­ schappelijke medewerkers van de tuelen hoeven te doorstaan. universiteit en hun aanhang. Zes­ Het publiek is gaan staan. De man­ tig studenten, veelal eerstejaars nen in het zwart zoeken hun plaat­ met hun mentorgroep, bevolken de sen. De hoofddeksels gaan af, de andere zijde van de zaal. Academi­

♦ Foto: Rien Siers

sche rituelen blijken al jaren niet meer in zwang bij studenten De zaal tracht stil te zijn (rituelen zijn plechtig, dan praat men niet), maar al snel blijkt dat de natuur onveran­ derlijk en wisselvallig is. De griep heerst en bezoekers blaffen als wilde honden door de toespraken neen. Ritueel of geen ritueel

10 september 1992

­lUNIVERS

'In de eerste week zult u honderd bladzijden tot u moeten nemen. Zo niet, dan redt u het niet' Veel eerstejaars rechten blijken de academische vrijheid op te vatten als een vorm van vrijblij­ vendheid die er toe leidt dat de propedeuse door slechts dertig procent binnen een jaar wordt gehaald. Het Student Gericht Onderwijs (SGO) ­ door tegenstanders gezien als een schools en voor docenten urenverslindend project ­ wordt ingezet als wapen tegen lage rendementen, maar wordt door voorstanders ook gezien als een meer studentvriendelijke ondenwijsvorm. Univers besteedt vanaf deze week in een reeks reportages aandacht aan het reilen en zeilen op colleges en aan de introductie van het SGO: Bij de Les. 'Eh, ik ga snel zitten, anders begint die man direkt te mauwen en dan sta ik hier nog.' Het is vijf uur en collegezaal AZ 115 zit stampvol. Mensen die te laat komen of te lang hebben staan kletsen, moeten het beste zien te maken van de trappen aan weerszijden van de zaal. Hier en daar lopen zenuwachtige, rood­ aangelopen mentoren rond met naamlijsten van 'hun' eerstejaars. Voor het merendeel van de aanwe­ zige studenten is het college uit de

Mark van Assen ven. In de Leidraad Staatsrecht A kunt u lezen dat het verboden is aantekeningen in de wetsedities te maken. Als u nu kritisch bent dan zegt u: ja, maar daar heb jij helemaal niks mee te maken, wat ik in mijn wetseditie doe. Als u nu beter naar die tekst kijkt, ziet u dat wij de reden voor ons verbod heel zuiver geformuleerd hebben. Een kritische opstelling en zuiver formuleren: heel belangrijk.'

de middelbare school is de decaan hier heel belangrijk. Hij is namelijk voorzitter van het faculteitsbe­ stuur. En vanuit die functie wil ik jullie nogmaals complimenteren met jullie keuze voor de studie

dakaften. 'Waarom is er gekozen voor het SG O?', vervolgt G roen­ huijsen zijn verhaal. 'Omdat de opleiding niet goed was? Nee. Een visitatiecommissie heeft alle juri­ dische faculteiten in Nederland be­ zocht en onze faculteit is daar bui­ tengewoon goed uit naar voren ge­ komen. Het studierendement van onze opleiding is echter veel te laag en daar moet iets aan gedaan wor­ den. We hebben gekeken waar het uiteindelijke slagingspercentage het meest van afhankelijk is en we zagen dat van degenen die hun pro­ pedeuse in een jaar halen, de mees­ ten ook hun doctoraalexamen met goed gevolg afleggen. Voor de men­ sen die twee jaar over hun propedeu­ se doen, wordt dat heel moeilijk. De meesten halen het dan ook niet. Wij hebben nu één en één opgeteld en zijn tot de conclusie gekomen dat het SG O moet leiden tot een ren­ dement van zestig procent in het eerste jaar, een verdubbeling dus. Het SG O kan alleen een succes worden als jullie deze week begin­ nen met werken. En niet volgende week of over twee weken, maar nu. Dan moet het lukken.'

te studeren en ik denk dan ook dat het rendement wel zal gaan stijgen.' Na de onderbreking wordt er door De Waard veelvuldig gebruik ge­ maakt van de overheadprojector, waarvan de projectie niet door ie­ dereen goed te lezen is. Iemand waagt de sprong en zegt er wat van. De Waard knutselt wat, doet zelfs het licht vooraan uit, maar 'dan sta ik zelf in het donker. Maar als u er verstand van heeft, komt u maar even naar voren.' Maar nee, de stu­ dent zegt zicht wel te redden van­ daag. De inhoud van het college ver­ schijnt en pennen schieten naar schrijfblokken. 'Dames en heren, dit hoeft u niet op te schrijven, het is slechts een geheugensteuntje.' Staatsrecht als recht; Staatsrecht

'Zeg, kan die man onderhand met eens ophouden', probeert mijn buurman. In de pauze blijkt ook De Waard vol goede moed over het SG O: 'We zullen vooral veel hebben aan de komende maanden, want het is voor ons docenten ook de eerste keer. Wat betreft de vorm van de hoorcolleges zal er niet zoveel ver­ anderen, een hoorcollege is immers een hoorcollege. Er zijn wél ingrij­ pende wijzingen in de literatuur doorgevoerd en vooral het samen­ stellen en nakijken van de tussen­ toetsen zal veel tijd opslorpen. Dit laatste zal ten koste gaan van de persoonlijke begeleiding van de studenten; het aantal contacturen zal, helaas, afnemen. Op faculteits­ niveau is over het SGO beslist het laatste woord nog niet gezegd, want het is een hele struggle geweest om zover te komen. De sceptische ge­ luiden zijn er nog steeds, maar dat is natuurlijk niet verkeerd.'

als moeder van het recht; Rechts­ staat en democratie; Constitutie; Regeringsstelsels; Ontwikkeling van parlementaire stelsels. 'In deze eerste week zult u al 100 bladzij­ den literatuur tot u moeten nemen. Zo niet, dan redt u het niet.' Geroe­ zemoes en verward geschuifel. Mijn buurman kijkt ineens niet meer zo zelfverzekerd als vóór aan­ vang van het college. 'Maar', stelt De Waard gerust, 'het is niet de bedoeling en zeker niet verstandig dat u alles uit het hoofd gaat leren. Probeer ook niet alles in één keer te onthouden, lees het eerst eens rustig door.'

BIJ DE

Dit eerste hoorcol­ lege Staatsrecht A is niet zomaar een eer­ ste hoorcollege Staatsrecht A. Met ingang van dit stu­ diejaar bindt de juridische faculteit de strijd aan tegen de schrikbarend lage studierendementen. Slechts dertig procent van de nieuwe stu­ denten heeft na één jaar zijn prope­ deuse binnen. Het wapen dat de faculteit tegen het rendements­ monster inzet IS het Student G e­ richt Onderwijs (SG O), een vorm van onderwijs die op termijn aan de hele KUB opgang moet doen. Door het opdelen van de bestaande cursussen in twee of drie studieta­ ken en het geven van deeltenta­

Student Gericht Onderwijs (SGO) bij rechten van start cursus Staatsrecht A van 'die man' hoogleraar De Waard nameli j k hun eerste kennismaking met het on­ derwijs op de KUB. 'Welk vak is dit?', doet mijn parmant rond­ kijkende buurman een poging wat lachers op zijn hand te krijgen. Niemand heeft hem echter in de gaten. ik tik uit de luidsprekers. 'Ja, da­ T mes en heren, als ik uw aan­ dacht even zou mogen...' De Waard, sinds vorig collegejaar werkzaam op de KUB als hoogleraar staats­ en bestuursrecht, neemt zijn micro­ foontje ter hand en maant de mas­ sa tot stilte en oplettendheid. Volgt een aantalhuishoudelijkemedede­ lingen, 'en u hoeft heus niet elke keer te overleggen, dames en he­ ren', alvorens de opzet van de cur­ sus aan de orde komt. 'Wij willen dat u na deze reeks hoor­ en werk­ colleges met ons kunt meepraten. Hiermee willen we overigens niet suggereren dat de wijze waarop wij tegen de zaken aankijken de juiste is, nee, blijft u alstublieft kritisch. Ik zal u een flauw voorbeeldje ge­

PERIPATETISCH

♦ Eerste college Staatsrecht: 'Dames en heren, dit hóeft U met op te schrijven, het IS slechts een geheugensteuntje', [foto: Rien Siers]

mens na elke taak, moet de student al van meet af aan het studeren worden gebracht. Het welslagen van het SG O is van dermate groot belang dat decaan G roenhuijsen tijdens het college de plannen nog even komt toelichten.'Jullie zullen wel denken: waarom komt de de­ caan dat doen? Wel, anders dan op

ik mis door er zo weinig te komen. Het groen neemt je op als een thee­ schenkende moeder. Ze dempt je tempo, dempt je stem. Hoe was het vandaag op school? Mmmmm. Aan het einde van het vorige semes­ ter, het was al volop zomer, kreeg een van mijn collega's de schitte­ rende inval om in de Warande col­ lege te gaan geven. Ik was zowaar

Sinds een paar maanden is het groen tussen de bibliotheek en gebouw B verdwenen onder het plaveisel. Telkens als ik de stenen vlakte oversteek, bekruipt me een sensa­ tie die ik niet precies weet thuis te brengen. Pleinvrees kan het niet zijn, want wanneer ik daar gevoe­ lig voor was had ik het al eerder m o e t e n m e r k e n . Vooralsnog identificeer ik OEDEGEBUURE mijn gewaarwording als een De Chirico­gevoel. Het heeft iets te maken met het geweld waarmee het licht tegen het beton aandendert, de indruk van desolate leeg­ te die alleen maar sterker wordt een beetje jaloers. Die had tenmin­ wanneer ik zie hoe lotgenoten zich ste iets begrepen van de oude tradi­ voortreppen als waren ze bang dat ties. Liep Aristoteles niet met zi)n er ieder moment een bom kon val­ leerlingen de zuilengangen van het len. Het hart van onze campus is Atheense Lyceum op en neer? Was van steen. Socrates de waarheid niet op het Dan de Oude Warande. Die vormt spoor gekomen door met zijn ge­ toch wel de grootste charme van de sprekspartners al wandelend te dis­ Tilburgse campus. De twee of drie cussiëren? Zelfs Kant had het vas­ keer per jaar dat ik er een rondgang te loopje door Koningsbergen nodig maak, besef ik altijd weer hoeveel gehad om zijn schrijfdiscipline een

Rechten en voor de stad Tilburg.' 'Och, God toch', kan mijn buurman zich net niet meer inhouden. Er wordt verspreid door heel de zaal een begin gemaakt met het bestu­ deren en herbestuderen van namen en adressen in agenda's, allerlei bizarre pen­ of potloodfiguren ver­ schijnen op kladblaadjes en agen­

structuur te geven. De ellende be­ gon bij Sartre, die zijn leven door­ bracht aan een cafétafel; geen won­ der dat hij boeken had geschreven met titels als Walging en De dood in het hart. Er is altijd veel te doen over het academisch onderwijs. Nu eens modulisering, dan weer SGO, nooit een saai moment. Over een aspect hoor je nooit wat: de ruimte. Wanneer er nieuwe college­ zalen worden bijgebouwd, zijn dat onveranderlijk afge­ dankte loodsen waarin men ooit batterij kippen heeft ge­ huisvest, of grijze ruimtes met uitzicht op een blinde muur, of kelderachtige zalen waarin het vierentwintig uur per dag nacht is. Ik vraag geen Grieks zonlicht, geen nieuwe School van Athene. Ik vraag alleen een ruimte voor twintig a dertig personen, met openslaande deuren, een slagader naar onze groe­ ne long. Wanneer maakt het OC ­ het hoofd al in de strop ­ zich on­ sterfelijk met een nota over peripa­ tetisch onderwijs?

artijn van Keulen, vijfdejaars M Algemene Economie, maar omdat hij nog een jaartje overheeft ook eerstejaars Rechten, ziet wel voordelen van het SG O. 'Toen ik met Economie begon, werden de studenten in het eerste jaar com­ pleet losgelaten. Er was geen enke­ le controle, je moest maar zien. Ik heb daar niet zo'n moeite mee, maar voor mensen die dat wel hebben, blijkt dat 'zonder verplichting' vaak de genadeslag. Door de tussentoet­ senregeling worden mensen als het ware gedwongen op gezette tijden

e Waard verwijst echter derma­ D te vaak naar de literatuur, voor­ al Burkens, Kummeling en Ver­ meulen doet het goed, dat sommi­ gen wat ongerust beginnen te over­ leggen:'En hij zei net dat we maar...' Naarmate het einde van het colle­ ge nadert, wordt het niet alleen in de zaal onrustiger. Op de gang staat de volgende groep luidruchtig de laatste minuten weg te kletsen en een enkeling binnen werpt ver­ stoorde blikken naar buiten. De meesten van Staatsrecht A zijn druk bezig met het inpakken van pennen in metalen pennendoosjes, het dicht­, open­ en dichtklikken van multomappen en het ervaring­ en uitwisselen met de achterbuur­ man. 'Ik hoop dat ik u dit nog mag meegeven', probeert De Waard, maar zijn woorden leggen het af tegen de klok; 18.45 is toch echt 18.45. •^

TIU.JSH

10 septembier 1992

VJJRSM-

'Met demonstreren bereik je zo verschrikkelijk weinig' Calluna Euving, de nieuwe voorzitter van het interuniversitair Studenten Overleg, gooit niet met tomaten. Als zij boos is op minister Ritzen, zal zij proberen hem te overtuigen in een debat. Want op de barricades haal je misschien de publiciteit, succes boekje met argumenten.

Hij was veel betekenend, de brief die Calluna Euving vorig jaar no­ vember stuurde naar de redactie van het Leidse universiteitsblad Mare. Woedend was ze, dat Mare een lan­ delijke conferentie over de rol van studentenverenigingen in de acade­ mische vorming had doodgezwe­ gen, maar wel had gemeld dat 50 studenten de Oudemanhuispoort in Amsterdam hadden bezet uit pro­ test tegen de bezuinigingsplannen van onderwijsminister Ritzen, Hier waren de verhoudingen volle­ dig zoek. Vijftig studenten tegen­ over negentig verenigingen, een 'nutteloze' actie tegenover 'struc­ turele zaken'. Het moge duidelijk zijn. Calluna Euving, die afgelopen zaterdag werd benoemd tot voorzit­ ter van het Interuniversitair Stu­ denten Overleg, heeft weinig op met demonstrerende studenten. De 22­jarige studente politicologie uit Leiden is zelf ooit naar een actie tegen Deetman geweest, 'puur uit nieuwsgierigheid'. Maar het deed haar niets. Mocht de komende be­ groting daartoe aanleiding geven, dan zal zij niet, zoals de Landelijke Studentenvakbond, op het Binnen­ hof aanwezig zijn.

Pieter Evelein/HOP

en nieuwe bezuinigingen op de stu­ diefinanciering. Staken is geen machtsmiddel, vindt Euving. Ster­ ker dan haar voorgangers Ynse Sta­ pert en met name Rens Snel bena­ drukt zij haar voorkeur voor argu­ menteren. 'Als je de kans krijgt om met ambtenaren te overleggen over studiefinanciering, tempobeurs en medezeggenschap, moet je daar zolang mogelijk bij betrokken blij­ ven.' Euving roept het overleg over de invoering van een tempobeurs in de propedeuse in herinnering. ISO en LSVb zaten begin dit jaar met mi­ nister Ritzen om de tafel. Op een gegeven moment leek een deal haalbaar: de bonden zouden zich niet verzetten tegen een maximum eis van vier studiepunten. Daarte­ genover stond de belofte van de universiteiten dat zij hard aan de slag zouden gaan om serieus werk te maken van hun onderwijs. Pro­ gramma's zou­ den zij verbete­ ren, en de bege­ leiding van de s t u d e n t e n zou worden geïnten­ siveerd. ' P ublicitair is het interessant Maar toen haak­ ■ om te demonstreren. Een to­ te de LSVb af. maat die naar de minister wordt ge­ Voor die bond gooid, dat is een mooi beeld op te­ was elke relatie tussen studie­ levisie. Maar wat schiet je er ver­ tempo en beurs principieel onaan­ der mee op ? Er is geen politicus die vaardbaar zolang er nog zoveel aan daar van onder de indruk raakt. De het onderwijs te verbeteren viel. volgende dag praat de Tweede Ka­ Ideologisch wellicht een verant­ mer gewoon verder', vindt Euving. woorde stap, maar praktisch gezien Nee, het ISO manifesteert zich zinloos, meent Euving. 'Wat heeft anders. Er staat eengroot debat over de LSVb bereikt door botweg 'nee' de invoering van de tempobeurs in te zeggen? Niets. Uiteindelijk heb­ de steigers, aan de vooravond van ben we minder gekregen. De tem­ de algemene beschouwingen in de pobeurs wordt ingevoerd zonder de Tweede Kamer. Om de aandacht belofte van de universiteiten. Dat voor studenten in den lande op te is heel jammer.' wekken brengt ISO deze week een folder uit met informatie over oude Daarom kan Euving zich ook hele­ maal niet opwinden over enkele

De historicus en de inquisitie

laatdunkende uitspraken van het nieuwe LS Vb­bestuur in het laatste nummer van de Nieuwsbrief van de LSVb. Daarin merken bestuursle­ den op dat het ISO 'zijn positie niet kan waarmaken', dat het ISO 'geen greintje ideologie' heeft, alleen maar 'zo pragmatisch mogelijk' en 'ad hoc' reageert op plannen van de

minister. 'Met die laatste twee opmerkingen kan ik alleen maar blij zijn', reageert Euving zakelijk. 'Inderdaad, wij bekijken bij elk nieuw onderwerp welk standpunt we innemen. Pragmatisme staat bij ons hoog in het vaandel. Onze taak is het behartigen van de belangen van de studenten. Als wij al een ideologie hebben, dan is het die. Een ideologie op filosofische grondslag is daarbij geen bruikbaar handvat. Die kan soepel onderhandelen in de weg staan.' wil de schijn wegnemen E uving dat het ISO tot in de eeuwigheid met elke minister van onderwijs om de tafel wil blijven zitten. Erzijn grenzen. Als voorbeeld noemt ze het onderzoek dat minister Ritzen heeft laten uitvoeren naar de toe­ passing van tempobeurzen in het buitenland. De minister wil dat mede als basis gebruiken voor de

♦ ISO­voorzitster Calluna Euving: 'Als je de kans krijgt met ambtenaren te overleggen over studiefinanciering, tempobeurs en medezeggenschap, moetje daar zo lang mogelijk bij betrokken blijven' [foto: Bram de Hollander]

dat zich in 1988 een man, Leonar­ do Marino, bij de carabinieri meldt en zegt dat hij in 1972 de bestuurder was van de auto waarin de moorde­ naars van Calabresi wegvluchtten. Gekweld door wroeging geeft hij zichzelf en een drietal medeplich­ tigen aan, waaronder G inzburgs vriend Adriano Sofri. In januari 1990 begint het proces tegen het

S

In 1981 werd 'De kaas en de wor­ men' van de Italiaanse historicus Carlo Ginzburg in het Nederlands vertaald. In dit boek, dat helaas niet bijzonder veel belangstelling kreeg, beschrijft G inzburg het inquisi­ tieproces dat de Rooms­Katholieke kerk ooit voerde tegen een zestien­ de eeuwse molenaar. Deze mole­ naar had een spraakmakende theo­ rie over het ontstaan van de wereld bedacht aan de hand van de de boe­ renkaas die hij elke week produ­ ceerde. Zoals de kaas in de emmers van de molenaar ontstond uit stremmende melk, moest volgens hem ook de aarde ontstaan zijn: uit een 'stremmende' oerchaos van water, lucht, aarde en vuur. In deze oerkaas verschenen nu wormen die de door de molenaar vergeleken werden met G od en de engelen, reden voor de katholieke overheid om de fantasievolle molenaar diep­ gaand aan de tand te voelen. Want de molenaar had niet alleende Al­ lerhoogste met een ordinaire worm vergeleken, bovendien had hij ge­ De moord op commissaris Luigi Calabresi werd nooit opgelost tot­

Het Interuniversitair Studen­ ten Overleg (ISO) organiseert begin oktober in Utrecht een debat over de tempobeurs. Minister Ritzen zal in discus­ sie gaan met vertegenwoordi­ gers van de VSNU (vereniging van universiteiten) en het be­ drijfsleven. Voorafgaand aan het debat zal de vereniging van het Tilburgs Studenten Over­ leg (TSO), aangesloten bij het ISO, aan de KUB informatie verspreiden over de plannen van de minister en het debat. 'Het is de bedoeling dat er zo­ veel mogelijk studenten ko­ men om vragen te stellen en de minister aan te vallen over zijn beleid', aldus een woordvoer­ ster van de vereniging. [ GRl

invoering van zo'n beurs in Neder­ land: 'Wat er in het buitenland is geregeld interesseert mij niets. Het zit me vreselijk hoog als iemand zegt dat buiten Nederland veel strengere systemen bestaan en dat wij dus niet moeten zeuren. Dat kan nooit een geldig argument zijn. Ons uitgangspunt is de Nederland­ se situatie. Die wil de minister verslechteren.' Het is 'absurd' dat de minister studievertraging beboet terwijl er nog zoveel aan het onder­ wijs valt te verbeteren, klaagt Eu­ ving. 'De universiteiten zijn aan zet. Als de programma's goed in elkaar zouden zitten en de studie­ begeleiding in orde zou zijn, zou de tempobeurs waarschijnlijk niet eens nodig zijn.' Uitspraken van minister Ritzen dat de universitei­ ten toch echt hun best doen, wijst Euving hoofdschuddend van de hand. 'Ik begrijp niet hoe hij dat durft te beweren. Zeker, er gebeurt best wel wat. Maar zolang het nog voorkomt dat ervoor 1500 studen­ ten maar één begeleider is, zolang studenten weinig mogelijkheden hebben om hertentamens te doen, kun je studenten geen hoog tempo opleggen.' ^

ISO­voorzitster Euving zweert bij een pragmatische aanpak

probeerd zich te ontworstelen aan de gevestigde kerkelijke leer. Uit­ eindelijk belandde de dissidente molenaar dan ook op de brandsta­ pel. Maar zijn geschiedenis werd door G inzburg vereeuwigd en de lezer krijgt gaandeweg steeds meer medelijden met de kleine man in zijn witte plunje die onafwendbaar het onderspit delft in zijn woorden­ strijd met de geslepen ket­ terjagers. Carlo G inzburg zou zich waarschijnlijk blijvend be­ perkt hebben tot het schrij­ ven van boeken over ketters en hun aartsvijand de inqui­ sitie, als in zijn persoonlijke omgeving niet iets voor­ gevallen was dat frappante overeenkomsten vertoonde met zijn studieonderwerp. Over dit voorval verscheen recent G inzburgs nieuwste boek 'De rechter en de historicus'. Een boek met een weidse titel dat ech­ ter een bijzonder concrete inzet heeft. Het probeert G inzburgs vriend Adriano Sofri te ontlasten die in 1990 tweeëntwintig jaar ge­ vangenisstraf kreeg omdat hij in 19 72, als leider van een uiterst link­ se beweging, betrokken geweest zou zijn bij de moord op een Mila­ nese politiecommissaris.

Debat over tempobeurs

bekruipt G inzburg het duistere vermoeden dat de rechters niet aansturen op een waarheidsgetrou­ we reconstructie van de moord, maar dat het hier gaat om een ouderwets inquisitieproces waarin niet geprobeerd wordt de waarheid op het spoor te komen maar om een verdachte zoveel mogelijk te bela­ sten. Het feit dat alle bewijsstuk­ ken, de vluchtauto, de ko­ gel, de kleren van Calabresi verdwenen zijn, wordt door de rechtbank schouderop­ halend geaccepteerd even­ als het feit dat een groot aan­ tal politieverhoren niet op papier vastgelegd werden. Volstrekt onlogische rede­ neringen worden zonder­ meer als feit aanvaard: om­ dat Marino eerder misdaden gepleegd heeft, en omdat hij lid was van Sofri's linkse beweging, was Sofri dus betrokken bij dé moord op Calabresi.

ODEIIER OEKEN

viertal en in mei veroordeelt het hof de spijtoptant Marino tot elf jaar en de andere drie tot de dubbele gevan­ genisstraf. Carlo Ginzburg geloof­ de bij aanvang van het proces vol­ ledig in de vrijspraak van Sofri. Niet alleen omdat de uitspraken van Marino de enige aanwijzing voor Sofri's schuld vormden ­ alle ande­ re ooggetuigen van de moord spra­ ken Marino tegen ­ maar ook om­ dat Marino om de haverklap ver­ strikt raakte in tegenspraken, on­ nauwkeurigheden en regelrechte leugens. Pas halverwege het proces

'De rechter en de historicus' is een bijzonder actueel boek omdat de zwakte van de Italiaanse rechts­ staat nooit eerder zo duidelijk geëtaleerd werd dan in het afgelo­ pen half jaar. Het boek is echter niet alleen in Italië actueel maar ook in scrupuleuze landen als Nederland waar de vraag naar het hmctioneren van de rechterlijke macht steeds luider klinkt. Zo blijkt uit de recen­

te bestseller 'Dubieuze zaken' van de rechtspsychologen Crombag, Van Koppen en Wagenaar dat ook in ons land de strafrechter vaak veel te slordig te werk gaat. Alle fouten die door G inzburg in het proces Sofri gesignaleerd worden, worden ook in Nederland gemaakt: de po­ litie die processen­verbaal 'fatsoe­ neert' waardoor vertekeningen ontstaan, rechters die feitenmate­ riaal negeren dat het logische ver­ haal van de officier van justitie zou kunnen verstoren, of rechters die gemakshalve uitgaan van algeme­ ne waarheden als 'eens een dief, altijd een dief' en daar belastende feiten bij zoeken in plaats van te zoeken naar ontlastend materiaal. Onthutst constateert de lezer dat de auteur van 'De rechter en de historicus' en de auteurs van 'Du­ bieuze zaken' de juridische wereld niet eens zozeer met 'geschied­ schrijving' of 'psychologie' te lijf gaan. Hun uitgangspunt is niet meer dan het normale uitgangspunt van elke integere denker die het er niet om gaat bestaande vermoedens 'waar' te maken, maar onware ver­ moedens probeert op te sporen en uit te schakelen. Carlo Ginzhiirg De rechter en de hi.stnrinic Bert Bakker, f.

34.90

10 september 1992

^UNIVER^Jêl­ De jaren zestig. De angst in Europa en Amerika voor de vermeend verderfelijke invloed van strips is zo groot, dat uitgevers zichzelf be­ perkende maatregelen opleggen. In de Verenigde Staten toetst een com­ missie van deskundigen de te ver­ schijnen stripalbums aan een Co­ mics Code: seks, geweld en alles wat verder in strijd is met de fat­ soensnormen zijn verboden. In dat verstikkende klimaat ontstaat een Underground­cuhuui, die zich uit in muziek, films, literatuur èn strips. In San Francisco bij voor­ beeld geeft Robert Crumb zijn ei­ gen, onder andere onder invloed van LSDontstane, Zap comix uit, waar­ in geslachtsdelen en de diverse, meer of minder vloeibare lichaams­ afscheidingen zijn belangrijkste onderwerpen zijn. Met die be­ weging bevestigt de strip zijn be­ staan op de rand van het cultuur­ goed. Een zorgvuldig gekoesterde obscuriteit: Crumb wijst een vor­ stelijk aanbod van Playboy af met een, zoals hij onlangs in een inter­ viewzei, 'sublieme ingeving': 'Fuu­ uuck you.' De stripcultuur heeft inmiddels vaste voet aan de grond gekregen. Veel boekhandels hebben een enorm scala van stripboeken, varië­ rend van Asterix en Obelix tot de nog steeds bestaande cult­strip. In de Amsterdamse Leidsestraat ze­ telt sinds een kleine 25 jaar stripan­ tiquariaat Lambiek, het walhalla van de Nederlandse stripfanaat. In het portaal bevindt zich Lambiek zelf, de Vandersteen­creatie, geze­ ten op een fiets met een stapel stripboeken onder de snelbinder. In de win­ kel achter een balie vol boeken zit Kees Kouse­ maker, de paterfamilias van de Nederlandse stripwereld. Een tikje uit zijn humeur, want zijn assistent is er nog niet, zodat de fiets nog niet in de Leidsestraat gestald is om zijn functie als richtingwij­ zer te vervullen. En vanochtend belde de KRO­radio, naar aanlei­ ding van zijn Tilburgse lezing. 'Eén vraag, hadden ze. Wat is een leven zonder strips? Ben je nog maar net wakker. Wat een leven zonder strips is.... Nederland zal wel ge­ dacht hebben: wat een wonder van

'In de twintigste eeuw zijn de heiligen vervangen door stripfiguren' Voor een in huis rondslingerende Asterix of Prins Vaillant schaannt tegenwoordig niemand zicli meer. IVlaar op de vraag naar het laatst gelezen heb je het toch liever over 'de laatste Meijsing', dan over 'de laatste De Kort'. Op donderdag 10 september geeft de Amsterdamse stripwinkelier, maar vooral ­kenner Kees Kousemaker een Studium­Generale lezing over de geschiedenis van de strip. Over de emancipatie van een 'medium', over 'de kleine genialiteiten die zowel in het vrolijke als in het diepzinnige aanwezig zijn.' Kees Bals lijk een St. Christoffel, de heilige van de reizigers, gestaan. Nu was Snoopy het symbool bij de eerste maanlanding. Lourdes is tegen­ woordig als pelgrimsoord vervan­ gen door Disneyworld en het Asterixpark. De striphandel bestaat voor een groot deel uit religieuze

Studium Génerale­lezing over rol en betekenis van strips tierlantijnen. In menig auto hangt een Jerommeke aan de spiegel. Een beperkte groep van verzamelaars heeft in devotie zelfs huisal taartjes opgericht. En hoe komt dat? Wat hebben stripfiguren met heiligen gemeen? Ze bestaan niet en toch zijn ze er. Dat geeft in beide geval­ len de ruimte om deze superhelden ongekende krachten aan te meten.' Kousemaker ziet de wortels van de

men dan begint het volgens Kouse­ maker pas echt leuk te worden: 'Er stonden heel weinig illustraties in kranten. Het bleek dat Amerikaan­ se kranten er verschrikkelijk veel eer mee inlegden.' Onder in vloed van het succes bij de krantele­ zers ontwikkelt zich de meest karakte­ ristieke verschijnings­ vorm van de strip: ka­ ders ('panels') waar­ binnen de uitgespro­ ken tekst in 'balloons' staat. De Amerikaan­ se en de Europese strip vormen elk hun eigen traditie, maar blijven door de jaren heen el­ kaar benvloeden. Tegelijkertijdontwik­ kelde zich ook in Ja­ pan een eigen strip­ traditie, voortbordu­ rend op de eigen prentkunst. Kou­ semaker trekt een paar boeken uit de kast. 'Kijk, dit is toch een heel ander idioom. Moet je zien wat een fijne tekeningen.' Hij heeft dit werk, waarvan de tekst niet te le­ zen is, niet in de eerste plaats voor de verkoop, 'maar als je de preten­ tie hebt het hele medium in huis te hebben dan moet je dit ook hebben. Toch is er wel vraag naar, vooral naar het erotische werk. Dat is erg curieus. Overal waar een pik of een kut te zien zou moeten zijn, is het wit of zwart gemaakt. Daardoor krijg je merkwaardige luchthap­ pers.' Hij toont een plaatje waar inderdaad een paar wellustige vrou­ wenlippen zich sluiten om een langwerpige witte vlek.

H

t weergeven van een verhaal in eelden is van oudsher een me­ thode om mensen te bereiken die niet kunnen lezen. Dat gold voor de centsprenten, voor middeleeuwse kerkschilderingen, kruiswegsta­

♦ Gestileerde sciece fiction­tekening van Moebius

welbespraaktheid is die man, dat moet een geweldige lezing worden.' Nu Kousemaker ­ grijzend en ka­ lend, maar nog steeds half­lang haar en een snor ­ zijn eerste koffie van de dag achter de kiezen heeft is elke aarzeling verdwenen. De rol die strips in het moderne leven vervult is haast religieus, vindt hij. 'In de middeleeuwen tot diep in de renais­ sance had je de heiligen. In de twin­ tigste eeuw zijn die vervangen door stripfiguren. Als men in de middel­ eeuwen naar de maan was gegaan, dan had er op de ApoUo waarschijn­

modeme strip in de centsprenten of volksprenten uit de vijftiende eeuw: heiligenprenten of korte ver­ halende, moraliserende afbeeldin­ gen. De continuïteit zit hem vol­ gens hem vooral in de stijl. De eerste echte stripfiguren Prik­ kebeen en Max und Moritz ver­ schijnen in de vorige eeuw in Duit­ se tijdschriften. Kopergravures die de normale illustratietechniek in druk vormden waren gewoonlijk uit krassen opgebouwd, terwijl deze figuren 'heldere personages' waren. Als via Duitse emigranten deze plaatjes met tekst in Amerika ko­ ♦ Erotische strip uit Japan

^

ties, het tapijt van Bayeux. Dat het stripverhaal juist populair is gewor­ den in een periode waarin het analfabetisme uit de Westerse we­ reld vrijwel volledig verdween, ver­ baast de winkelier niet echt. Het gaat de lezer, volgens hem, name­

lijk niet in de eerste plaats om het verhaal, maar om de grafiek. In de communis opinio bleven strips echter lang geassocieerd met analfabetisme: ze weerhielden de jeugdige lezer ervan een 'echt' boek op te pakken. Dat imago van ver­ boden vrucht (nog eens versterkt door de overtuiging dat het beeld­ verhaal de drager was van zeer zon­ dige gedachten) zal de populariteit bij de jeugdige lezer hebben gevoed. Daarom is het opmerkelijk dat de underground­tekcnaars en ­schrij­ vers, die in eerste instantie het subculturele karakter van de strip bevestigden, uiteindelijk een be­ langrijke impuls hebben gegeven aan de volwassenwording van het medium. Mensen als Crumb beïn­ vloedden Europese tekenaars als Bilal en Ceesepe, die zich bevrijd­ den van de conventies binnen hun (realistisch) genre. Op hun beurt was deze generatie van Europeanen weer een inspiratiebron voor de nieuwste Amerikanen. De oudere stripverhalen voeren vaak terug op avonturengenres. Je had volgens Kousemaker dan ook traditionele stereotypen: een held, de kapitein, een tijdmachine. Neem Kuifje, Asterix, Suske en Wiske. De verhalen hadden duide­ lijke slechterikken, en op het eind overwon de held. De verhalen staan nu niet meer vast, er is geen goed en een kwaad kamp meer.' Kousemaker haalt Watchmen te voorschijn, volgens hem dé kente­ ring op het gebied van de super­ helden. 'In dit verhaal worden de law­and­order­iigaien door de wet verboden, ze moeten hun pak in de kast hangen. De superhelden wor­ den gehumaniseerd, ze krijgen menselijke trekken. De verhalen worden de laatste tien jaar steeds

serieuzer, het worden steeds meer graphic novels. (Denk bijvoorbeeld aan 'Maus' van Art Spiegelman over Auschwitz; KB.) Dat werkt volgens de Lambiek­ei­ genaar door in de vorm. 'Er is veel meer aandacht voor sferen. Bijzon­ der aangrijpende dingen worden in getekende vorm weergegeven, met gebruikmaking van ­ zeg maar ­ gemengde technieken: fotografie, collages, computermontages.' Een paar van die nieuwe Amerikanen, waaronder de twee jongste Batman­ albums, zijn inmiddels op de balie verschenen. En inderdaad: Sems weet het oog niet meer waar het kijken moet. Panels zijn soms ge­ heel verdwenen, zonder dat van het principe van opeenvolging van beel­ den is afgeweken. Kinderteke­ ningen, foto's, afwisseling van pren­ ten in kleur en in grijstinten. Kou­ semaker: 'Het is zo moeilijk om er over te vertellen, om de mensen op de kleine geniahteiten te wijzen die zowel in het vrolijke als in het diep­ zinnige aanwezig zijn. Het is een heel levende cultuur. Het is een veelheid van het kwadraat van toen we met deze winkel begonnen.' Die bonte variëteit zorgt ervoor dat de beter strip de naam kreeg zo dicht tegen de officiële kunst aan te leu­ nen, dat het eigenlijk zélf tot kunst­ vorm verwerd. Voor Kousemaker is de strip echter een 'medium op zich'. Het ligt volgens hem het dichtst tegen de tekenkunst aan, maar uiteindelijk is de wederzijdse benvloeding m e t de film het

♦ Dubbelpagina uit 'Big numbers' van Alan Moore en Bill Sienkiewicz

grootst. Het is een medium waar­ binnen jepulphebt,maar waarin j e het werk van de 'meesters' gerust als kunst mag presenteren. Ondanks het smurfenimago dat rond de strip hangt, waagden deze zomer het Teylersmuseum en het Frans Hals­museum in Haarlem zich aan een grote striptentoon­ stelling met een belangrijke plaats voor Crumb. Kousemaker zou vol­ gend jaar naar aanleidingvan het 25­ jarig bestaan van Lambiek willen doordringen tot het Stedelijk Mu­ seum in Amsterdam. Op zijn ver­ zoek tot een tentoonstelling heeft hij nog geen reactie gekregen. 'Zes jaar geleden heb ik het ook ge­ probeerd. Toen antwoordde het museum dat erinI962nogeen Tom Poes­expositie was geweest.' ^

10 september 1992

HUNIVERS De eerste jaren van zijn studie ver­ lopen vlot. Hij doet eerst Elek­ trotechniek aan de HTS in Dord­ recht en begint in 1980 in Tilburg aan Psychologie. Binnen twee jaar heeft hij zijn kandidaats op zak en Wferkt hij als student­assistent. Een mooie carrière gloort. Maar dan gaat het mis. Relatiepro­ blemen die hij niet kan verwerken hebben een vergaande uitwerking op hem. 'Ik werd chaotisch, kreeg hallucinaties en leed aan gods­ dienstwaanzin', zegt hij nu, twaalf jaar later, in een spreekkamertje van Psychiatrisch Centrum Jan Wier in G oirle. Een heel gewone jongen, die het met vijf gulden zak­ geld per dag moet doen. Net genoeg voor zijn dagelijks pakje shag. Hij heeft er weinig moeite mee om over zij psychose te praten. Een vrijwillige opname voor drie maanden in de Psychiatrische Af­ deling (PAAZ) van het Maria Zie­ kenhuis volgt. Medicijnen helpen niet en hij vlucht naar zijn vrien­ din. De waanideeën houden aan: 'Ik dacht dat ik vermoord zou worden.' Hij belandt uiteindelijk op de PAAZ van Dordrecht.

'Als je een psychose krijgt, dan het beste in je studententijd' Enkele patiënten van psychiatrisch centrum Jan Wier zijn ooit aan een universitaire studie begon­ nen. Nu worden ze behandeld voor schizofrenie of manisch­depressiviteit. Ziektes die iedereen kan krijgen ­ ongeacht het intelligentieniveau. Maar: 'Men verwacht dat niet van studenten.' Toch krijgt de studentenpsycholoog vragen als: 'ben ik gek aan het worden?' Michel K napen opvoeding) kunnen dergelijke ­ vaak onschuldige problemen ­ ac­ tiveren tot een psychose. Maar of men daar nu echt gek van wordt?

Soms wel. Twee van de twaalf pa­ tiënten die momenteel in de Goir­ lese vestiging van Jan Wier verblij­ ven zijn ooit aan een universitaire studie begonnen en onder invloed van een psychiatrische ziekte ge­ stopt. In het dagziekenhuis gaat het om vijf van de 75 patiënten. In 1984 wordt hij psychose­vrij Drs. Fred van Osselaer, hoofd van verklaard. Hij verhuist naar Til­ de sector Klinische behandeling burg, studeert verder en werkt daar­ zegt dat het om vrij kleine aantal­ naast om zijn studie te kunnen lengaat. 'Daar is wel een verklaring betalen. Op één onderzoek na heeft voor. Het Algemeen Psychiatrisch hij zijn doctoraal binnen. Ziekenhuis is het eind van een cir­ Tot afstuderen komt het echter cuit, dat begint bij de huisarts en de niet. In 1988 wordt hij opnieuwpsy­ studentenpsycholoog, vervolgens chotisch ('ik dacht er al maar aan het RIAG G , de vrijgevestigd psy­ alleen op de wereld achter te blij­ chiater en de vrijgevestigd psycho­ ven') en komt hij via zijn ­ gelovige therapeut. Waar wij mee te maken ­ zus terecht in een christelijk op­ krijgen zijn de grote psychiatrische vangcentrum in Noord­Holland. beelden, de zware pathologie. Schi­ Daar blijft hij drie maanden. G aat zofrenie, de manisch­depressieve daarna zwerven. Ligt vervolgens psychoses ­ depipolaiie stoornissen twee maanden bij moeder thuis op ­ en de persoonlijkheidsstoor­ bed, tot niets in staat. Komt weer op een PAAZ terecht, nu die van G or­ cum. Loopt er weg, op­ nieuw naar zijn vriendin. Schrijft in '89 de af­ scheidsbrief, die door zijn . vriendin gevonden wordt vóórhet de bedoelingwas. Daardoor haalt ze hem van station Tilburg­West voordat hij voor de door­ gaande trein Breda­Tilburg kan springen. Sinds die tijd zit hij in Jan nissen.' Binnen het geestelijke ge­ Wier, niet langer psychotisch, wel zondheidscircuit worden alleen de ernstige pathologieën naar een APZ depressief. verwezen. 'Dat is het zwaarste in­ Zijn studie maakt hij niet meer af. strument van het psychiatrisch Ooit verwachtte hij dat hij na zijn instituut.' afstuderen op de universiteit kon Dergehjke ziektes beginnen rond de blijven werken, als onderzoeker. twintig, weet Van Osselaer. 'Rond 'Achteraf is alles toch wel tegenge­ die leeftijd dienen belangrijke be­ vallen', zegt hij ontgoocheld. slissingen genomen te worden in het leven. Er moet iets afgewerkt it geval staat niet op zich. Stu­ worden of iets nieuws worden op­ dentenpsycholoog drs. Jos gestart. Dat zijn Haarbosch, sinds september werk­ momenten dat ver­ zaam aan de KUB wordt met enige antwoordelijkhe­ regelmaat geconfronteerd met vra­ den een zekere gen van studenten als: ben ik gek spanning kunnen aan het worden' Haarbosch: 'Stu­ gaan b e t e k e n e n . denten denken vaak dat ze contro­ Mensen komen op le over zichzelf verliezen omdat ze eigen benen te staan zich niet meer terugkennen in hun of gevoelen min­ emoties. Door boosheid en verdriet stens de aandrang om verbroken relaties of een over­ daartoe.' lijden kunnen deze emoties een Volgens de psycho­ sterkere rol gaan spelen.' loog wordt de ziek­ Iedereen heeft wel met deze proble­ te die dan uitbreekt men te maken, alleen de mate niet veroorzaakt waarin verschilt. Studenten komen door die spannin­ met keuzeproblemen ('ik vind het gen, maar het is en als mens moeilijk om keuzes te uitlokkende factor maken') en met faal­ en tenta­ ervan. De druk van menangsten. De omschakeling het studeren aan naar het op kamers wonen en de een universitei t kan daarmee gepaard gaande vrijheden ­ zeker voor eerste­ kunnen daar debet aan zijn. jaars ­ een kiem zijn. 'Vooral eerstejaars hebben moeite Niet dat studenten met de dagindeling', zegt Haar­ er meer gevoelig bosch, 'of met time­management. voor zijn dan niet­ Erwordtvcelgepocht: dit tentamen studerenden. 'Eén heb ik gehaald door maar drie da­ op de honderd men­ gen te studeren. Er ontstaat een sen krijgt met een wereldje van elkaar voor de gek dergelijke zware houden en voor de gek gehouden psychiatrische worden. Bovendien tonen de stu­ stoornis te maken. denten naar elkaar toe weinig open­ Het voorkomen van heid. Problemen worden niet be­ de psychiatrische sproken en vaak ontkend.' Persoon­ ziektes is van alle lijke gevoeligheid en de levenssi­ tijden, het is ge­ tuatie (bepaald door erfehjkheid en spreid over alle

bevolkingslagen en over alle intel­ ligentieniveaus. Het heeft niets met intelligentie te maken.' Van studeren word je niet psycho­ tisch maar in sommige gevallen werkt de studie spanningsverho­ gend. Van Osselaer: 'Wij bekijken dat vanuit het stress­ kwetsbaarheidsmodel. Mensen zijn in zich kwetsbaar, en het sa­ menspel tussen kwets­ baarheid en de hoeveel­ heid stress bepaalt of ie­ mand over z'n toeren gaat en psychotisch wordt. De studie kan een stressbron zijn, maar ook het leger of het over­ lijden van een familielid.' De druk om te presteren, het gevoel hebben dat het erop of eronder is, beoorde­ lingen, verwachtingen die jezelf hebt en die buitenstaanders hebben en het idee dat je steeds weer moet scoren vormen bij de studie een specifieke stressbron.

Om de drempel te verlagen zou de studentenpsycholoog liever 'persoonlijk adviseur' genoemd willen worden

Van Osselaer: 'Als je een psychose krijgt, geeft dat een geweldige klap op de hersenen. Dat betekent in de meeste gevallen ook een achteruitgang van de cognitieve functies en in die zin is de combinatie ' m e t een studie hoogst problematisch. Schizo­ frenie gaat met samen met een universitaire studie omdat de graad van zelfstandigheid en de graad van sociale vaardigheid in de meeste gevallen nog niet op orde zijn. Men kan er aan beginnen maar vroeg of laat sneuvelt men in de studie ­ of anders zeker wel in het beroep. Mensen die lijden aan manisch­depressieve psychoses kunnen, mits goed behandeld, op het hoogste niveau wel functione­ ren. De auteur Maarten Biesheuvel is een beroemd voorbeeld daarvan.

'In zijn grootheidswaanzin zal de student zich gedragen als een prof'

D

Ondanks die ziekte schrijft hij z'n boeken.' Psychotische mensen worden zeer angstig in allerlei situaties ­ en het gebruik van alcohol of soft drugs moet volgens Van Osselaer gezien worden als een poging om die ang­ sten onder controle te krijgen. 'Het is een vorm van zelfmedicatie. Zo'n

­ dan moet je gewoon pillen heb­ ben.' Studentenpsycholoog Haarbosch vindt ook dat studenten lang blij­ ven doorsukkelen. 'Men stapt vaak te laat naar de psycholoog omdat men denkt de enige te zijn met dergelijke problemen. Daarbij ont­ staat een gevoel van schaamte. Maar men heeft ook het gevoel het allemaal alleen aan te kunnen. Bovendien is er het probleem van de stigmatisering.' Om de drempel naar de studentenpsycholoog te verlagen zou hij liever 'persoonlijk adviseur' genoemd willen worden. Tijdens een eerste gesprek wordt een i n s c h a t t i n g van de pro­ blematiek gemaakt. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen neurotische problemen (over le­ vensvragen, s e k s u a l i t e i t , toe­ komstinrichting, assertiviteit) en psychotische problemen. 'Deze zijn veel intenser, men heeft het gevoel dat de grenzen met de bui­ tenwereld vervagen, en dit gevoel neemt volledig bezit van je.' Het is niet voor niets dat een psychose vroeger gehjk stond met 'krank­ zinnigheid': een ernstige verstoring van denken, voelen en beleven.

psychose uit zich erin dat iemand zich onaangepast gaat gedragen. Hij reageert op dingen die voor anderen niet aanwezig zijn, hij hoort stem­ men die opdrachten geven. Ma­ nisch­depressieven zijn of zwaar down of zeer uitgelaten, bij het bizarre af. Bij studenten is dat vaak gekleurd door de omgeving en door zaken waarzemee bezig zijn. In zijn grootheidswaanzin zal een student anders doen dan anderen: hij waant zich prof of god de vader.' e ervaring heeft geleerd dat stu­ Ddenten tamelijk lang wachten voordat ze aan een klinische behan­ deling denken. Men blijft langerpo­ liklinisch doorgaan. Van Osselaer: 'Student­zijn wordt toch vaak ge­ associeerd met het hebben van de nodige talenten. Bij studenten dreigt de ernst van de ziekte vaak onderschat te worden. Men ver­ wacht dat niet bij studenten. Van een student wordt verondersteld dat hij verbaal begaafd is en het met psycho­therapie wel kan redden. Dat instrument wordt bij studen­ ten soms ten onrechte gebruikt. Maar er zijn nu eenmaal kwalen ­ en dan kun je nog zo intelligent zijn

Van Osselaer heeft ge­ constateerd dat bij stu­ denten een opname in een psychiatrisch cen­ trum veel harder aan komt dan bij niet studenten. 'Studenten zijn mensen met een plan. Ze waren toch aan iets begonnen in hun le­ ven, ze hadden een tamelijk duide­ lijke lijn gekozen en dan merken ze dat dat niet kan doorgaan. Er ver­ blijft hier een jongen die aan een wiskundestudie is begonnen en dat is op niets uitgelopen. Hij is inmid­ dels een jaar of vier opgenomen met schizofrenie en hij blijft beweren dat hij weer wil gaan studeren, ook al wijst alles in een andere richting. Hij doet nog steeds geen boek open. Hij voelt zich zeer gekrenkt dat het niet meer kan, maar beseft wel dat het zo is. Juist omdat studenten ambitieuze types zijn vinden zij het dubbel zo erg om door zoiets getrof­ fen te worden.'

Het grootste deel van de behande­ ling bestaat eruit mensen te leren leven met de ziekte. Aan de » ^ ♦ Het algemeen psychiatrisch ziekenhuis is het einde van een circuit dat begint bij de huisarts en de studentenpsycholoog, een vervolg krijgt bij het RIAGG, waarna ook nog de vrijgevestigde psychiater of de psychotherapeut in beeld komen, [foto: Enk van der BurgtJ

10 september 1992

TIUN^VERSB-

Geld, geldstromen en financiĂŤle besturing. Daar gaan we het over hebben in de Financieel-economische Workshop van Koninklijke PTT Nederland NV, van 17 tot en met 19 november, op ons Landgoed Voorlinden te Wassenaar. Deelname staat open voor academici met kennis van en affiniteit met het financieel-economische werkveld. U studeert na april 1993 af. Daarnaast is uw niveau boven gemiddeld en bent u ambitieus en ondernemend. Graag laten wij u in een paar dagen tijd zien hoe complex en tegelijkertijd boeiend de veranderende wereld van PTT is. Acmele vraagstukken, boeiende cases en uitdagende stellingen waar u actief op inspeelt.

U gooit hoge ogen in het managementgame dat we met u spelen. Kortom, u laat zien dat u partij bent voor de professionals van PTT. In samenspel met hen zorgt u voor een workshop van hoog niveau. Let's talk money. Drie dagen lang. In select gezelschap. Reis- en verblijfkosten zijn uiteraard voor rekening van PTT Nederland. Een inschrijfformulier is verkrijgbaar bij de economische studieverenigingen of bij Koninklijke PTT Nederland NV, Concernstaf Management Development, Postbus 15000, 9700 CD Groningen. De inschrijftermijn sluit op 25 september 1992. De selectie van deelnemers zal plaatsvinden t/m 16 oktober 1992.

PTT Financieel-economische Workshop 1992

<sh? P*t nederland

Smglepresentatie Fireboots: met dank aan de bassist In de donkere krochten van de Bat Cave, Tilburgs enige podium voor de zogenaamde alternatieve mu­ ziek, waren niet alleen het publiek, maar ook de feestvarkens van Fire­ overstemde in het begin Hans Tim­ boots het slachtoffer van het slech­ mermans' drijvende bas. Met een te geluid. Het was natuurlijk een vingervlugheid en gedrevenheid die leuk idee om de presentatie van de sterk (soms iets té sterk) doet den­ eerste, in eigen beheer uitgebrach­ ken aan Flea, de wervelwind van de te, single vergezeld te laten gaan Red Hot Chili Peppers. De bassist van een concert. Na het voorpro­ bezorgde het optreden toch nog het gramma van het Utrechtse Trash­ cachet dat een singlepresentatie can Combo was de nattigheid al verdient. Temeer daar de andere voelbaar. In veel undergroundzaal­ blikvanger, zanger Ernst van Pelt, tjes heerst een 'hoe harder, hoe door een niet goed werkende mo­ beter'­mentaliteit, door sommige nitor zijn ei niet kwijt kon. Nu is bands gretig gebruikt om hun mi­ hij op single ook bijna niet te ver­ serabele spel te verdoezelen. De staan, maar dat is toe te schrijven k w a l i t e i t e n van de Tilburgse aan zijn falsetto­achtige zangtech­ crossoverformatie, wèl te horen op niek. Het geweld van gitaar en bas hun helaas enigszins blikken sin­ ­ alleen de drums van T­mo de Kok gle, konden door de geluidsmuur stonden goed afgesteld ­kon de zan­ echter niet op hun waarde worden ger niet overstemmen. geschat. De overdreven harde gitaar De single van Fireboots bevat drie van Goris van de Langenberg, toch nummers. Het titelnummer 'The vooral bedoeld als ondersteuning. Elements' is een wat laffe, want

MUZIEK

'De Opening': ruimte en intimiteit gaan perfect samen Boren snerpen nog, rauwe mannen­ stemmen roepen. De geluiden gal­ men, bassig versterkt, door de gro­ te fabriekshal waar iedereen bezig is toe te werken naar de opening van het De Pont Centrum, zaterdag 12 september. De opening bezorgde Tilburg in één week n a a m s ­ bekendheid: de Volkskrant, Else­ vier, Radio 1, kortom De Pers be­ steedde volop aandacht aan de nieu­ we kunsthal, die zijn bestaan dankt aan de in Tilburg geboren én over­ leden maccenas Jan de Pont. Deze beeldende kunst­liefhebber wilde een deel van zijn nalatenschap wij­ den aan een s t i c h t i n g en een expositieruimte^voor hedendaags werk. De laatste werkzaamheden aan de gewezen wolspinnerij storen niet; de sfeer die er moet zijn als het publiek door de hal wandelt, is al te voelen en blijkt aangenaam te zijn. De hal van 60 bij 70 meter is groot, maar door de rangschikking van de grote kunstwerken en de door schotten omkaderde cabinetten met om iedere hoek weer verrassen­ de, kleinere kunstuitingen (schilde­ rijen, abstracte vormen of herken­ bare beelden), voel je je nooit verlo­ ren. Er is ruimte en er is intimiteit. Elke beeldend kunstenaar moet hier kunnen exposeren, hoe groot of hoe klein zijn werk ook is. De Opening, zoals de tentoonstel­ ling heet die vanaf zaterdag tot in januari '93 te zien is, is een uiter­ mate goed gekozen titel. Afgezien van de officiële opening, is de ruim­ te zo open, dat het de kunst werke­ lijk toegankelijk maakt. In het ten­ toongestelde werkzie je deze open­

ballad­achtige (en dus commer­ ciële), keuze. Op de B­kant laten de vier horen wat ze werkelijk kun­ nen. 'Hectic' en 'Wrong Is What I Do Best' zijn snelle, harde en funky nummers met een apart randje door de vervormde zang. Veel breaks, synchrone bas­ en gitaarloopjes en uitstekend drumwerk maken dui­ delijk waarom de Fireboots het schopten tot een tweede plaats in de Wraak van Brabant en het voor­ programma van de Red Hot Chili Peppers. Zonde dus van het enigs­ zins mislukte concert./MvA/

Cultuurredactie: Monique Mulder Bijdrage: Mark van Assen

AGENDA MUZIEK 11­9 Bat Cave, Langestr, 22.00 uur: Nights of Ni (Dark) met Gótterdammerung, Utrechtse band die 'gothic' wave speelt (als oude Sisters of Mercy). Edgar Allen Poe op muziek. Gratis. 12­9 Willemsplein (stadhuis), 21.30 uur: Hans Dulfer, het Amsterdams Saxofoon Quartet en het Surinam IVIusic Ensemble met de Kid Dynamite Suite (Kid Dynamite was legendarische Surinaamse tenor­ saxofonist). Afsluiting UIT­markt, gratis. 15­9 Studio Chateau, Goirkestr 153, 21,30 uur: Tiibuigs dubbeioptreden: Eerst Hans Timmermans (bassist Fireboots) met op computer gecomponeerde New Alge Sixties­project, daarna The Untold, debuut van een driepersoonsgroep die synthi­pop maakt. Toegang 2,50.

heid en tegelijkertijd intimiteit terug: cirkels met een stuk eruit of met een uitsparing in het midden, schilderijen met ramen die uitkij­ ken op lucht. Het glazen dak van de hal laat openlijk licht door. Dit museum is inderdaad alle aandacht waard. [MM]

♦ Boven: de oude machinehal van de wolspinnerij Rechts: de hal in 1991 Onder: dezelfde hal als museum­in­wording

FILM Filmtheater Louis, Louis Bouwmeesterpin 1 : 12­9 Uitmarkt, gratis naar klassiekers: 12.00 uur Gone with the wind; 16.15 uur Padri e figii; 18.30 Profuma di donna (Engels ondertiteld) en 20.35 uur Doctor Zhivago. Overige films: Akira Kurosawa's Dreams ­ Japans beroemdste regisseur over verlangens en angsten in dromen, 10, 1 1 en 14­9, 19.30 uur: Peccato che sia una canagiia van Alessandro Blasetti ­ taxichauffeur (Mastroianni) valt voor dochter (Loren) van stelende familie, 10 en 11­9, 22.00 uur; II Sorpasso van Dino Risi ­ tijdens autorit langs stranden Italiè verliest student alle zekerheden, 14 en 15­ 9, 22.00 uur; A bout de souffle van Jean­Luc Godard ­ de laatste dagen van een opgejaagde moordenaar (Jean­Paul Belmondo), 15 en 16­9 19.30 uur. Toegang 8,50 (CJ P 7,00).

THEATER

Diesviering met W.A.C.K.O De Diesviering is elk jaar ongeveer hetzelfde: een disco, een bandje, vele barren, en een cabaret. Dat cabaret is ook elk jaar hetzelfde, namelijk een rijzende ster en een van de beste groepen op dat moment. Waren het vorig jaar de Morsige Types die de overvolle aula in een goede stemming wis­ ten te brengen, dit jaar is het aan W.A.C.K.O (Weird Asshole Crazy Knock Outs). De twee, Chiel van Berkel en Manou Kersting, doen bijna alles op muzikaal (opera, pop) en theatraal (circus, aktiefilm) gebied op het po­ dium, vooral dat wat ze nooit mochten doen tijdens hun theateroplei­ ding. Een recensent van het dagblad Trouw beschreef hun voorstelling als verfrissend, maar als ze het allemaal wat korter hadden gehouden zou het echt een goed programma zijn geweest, schreef hij. Misschien heb­ ben ze hun trein van sketches nu wat ingekort voor het optreden in de aula. Hun yel: W.A.C.K.O is niet taalgebonden, mijdt ernst is aktie en te gek. [MM] ♦ W.A.C.K.O op het toneel: geen ernst maar aktie

12­9 Eindhoven, Stadsschouwburg, 12.00 ­ 24.00 uur: Opening seizoen met marathontheatervoorstelling, die in Parijs staande ovatie heeft gekregen. Toegang 50,00 (CJ P

45,00). t/m 10­10 Geldrop, AMAI fabriek, 20.15 uur: AMAI­theater brengt de Driestuiveropera van Bertold Brecht, op eigen fabneksterrein. Elke dag, behalve zondag en maandag. Toegang 22,50, met CJP

17,50.

TENTOONSTELLINGEN Kunstuitleen, Tentoonstelling 'Nieuwe aanwinsten '92', 1 1 / 9 t / m 3­10. vanaf 12­9 De Pont, Wilheminapark 1: 'De Opening', beeldende kunst in ruime fabriekshal (zie bespreking), dinsdag­zondag, 11.00 tot 17.00 uur. Toegang 2,50.

SELECTIE

1 0 september 1 9 9 2

­lUNIVERSlgl­

Psychoses 4^« kern van de ziekte kan nog maar weinig gedaan worden Bi) iemand die een keer psychotisch is geweest, is de kans dat hi) het bm nen een jaar opnieuw wordt, tach tig procent Deze recidive kans kan teruggebracht worden tot minder dan tien procent bi) de juiste behan­ dehng p r a n k Verbrugge is 36 jaar en ie ■ mand die na meerdere opnames toch nog afstudeert Hij begint aan een medicijnenstudie m Nijmegen maar kiest al enkele weken later voor econometrie in Tilburg Zo gaat de introductie m Tilburg aan hem voorbi) en kent hij maar wei­ nig studiegenoten De weekenden

brengt hij veelal bij zijn ouders door Zeven jaar later slaan de twijfels toe HIJ weet met wat hij na de stu­ die gaat doen Relationele proble men verergeren de situatie en hij gaatzichhyperactiefgedragen Een (gedwongen) psychiatrische opna­ me in Venray volgt Verbrugge 'Niemand gaat vrijwillig naar een psychiatrische inrichting' HIJ leeft buiten de werkelijkheid, zeggen de artsen Psychose dus Er IS sprake van een 'onevenwichtige ontwikkeling' Met therapie maar zonder medicijnen komt hij er goed uit Met een schone lei gaa hij verder hij gaat m een studentenflat wonen en begint zijn afstudeerseminars bij een nieuwe hoogleraar Alsof hij een nieuwe start maakt Twee jaar werkt hij als wetenschappelijk as­ sistent en in '86 begint hij aan zijn

promotie­onderzoek Door een verliefdheid die niet wordt beantwoord, wordt hij emd '89 opnieuw psychotisch Dit ge beurt binnen enkele dagen Het contact verloopt dit maal via de bedrijfsarts Een jaar Jan Wier volgt, met medicijnen deze keer In die tijd blijft hij wel werken Op de studentenflat bestaat naar zijn zeggen een hoge toleran tiegraad De vakgroep waar hij werkt kent zijn verleden en ge draagt zich ernaar In de tijd dat hij m de inrichting zit komt hij op vrij­ dag gewoon zijn post ophalen Zijn onderzoek rondt hij af en m '91 promoveert hij tot doctor Nu heet hi) manisch depressief te zijn, en zal uiteindelijk in de WAO terecht komen Op dit moment heeft hij iedere maand nog een ge­ sprek van een half uur Verbrugge

Aio-2: straks ee

'Als je zoiets krijgt, dan het beste m je studententijd Dan kun je best er een jaartje tussen uitgaan ' y B elangnjk voor de student die " m een dergelijke situatie te recht k o m t is dat hij studie­ onderbrekmg aanvraagt', zegt stu­ dentenpsycholoog Jos Haarbosch Dat kan m het geval van zwaarwe­ gende psychologische redenen mensen zijn dan met m staat ver­ der te studeren De taak van de stu dentenpsycholoog beperkt zich in het voorstadium (Haarbosch 'men­ sen zijn al psychotisch of ontwik kelen symptomen m die richting') tot signalering en doorverwijzing naar RIAGG, PAAZ of psychiatri­ sche afdeling van een algemeen zie­ kenhuis Zelf houdt hij zich bezig met kortdurende begeleiding Afhankelijk van de nabegeleiding

epje voor!

^ i

De vraag naar goed opgeleide ingenieurs met extra kennis en ervaring is bijzonder groot. Vandaar dat veel afgestudeerden na de eerste fase besluiten hun horizon op een specialistisch gebied te ver­ breden. Het Instituut Vervolgopleidingen van de TU­Eindhoven biedt je hiervoor een paar uitste­ kende mogelijkheden in de vorm van een tiental tweejarige post­doctorale ontwerpersopleidingen en twee korte onderzoekersopleidingen, die naad­ loos aansluiten op de behoefte van het bedrijfsleven.

BESTUURS­ LEDEN

t©^

(2 dagen per week) voor het komende bestuursjaar van 1 nov '92 t/m 1 nov '93

Technische Universiteit Eindhoven

Instituut Vervolgopleidingen De NSSS IS met 60.000 aangesloten sportkaarthouders de grootste studentenorganisatie van Nederland

Na ontvangst van onderstaande bon ontvang je een uitnodiging en het dagprogramma van 8 oktober a.s. Telefonisch aanmelden kan óók: 040 ­ 472452 (secretariaat Instituut Vervolgopleidingen).

Als bestuurslid knjg je een vergoeding van f3.200,­ per j a a r plus een onkostenvergoeding. Tevens kom je m aanmerking voor de auditorenregeling.

Informatiedag tweede fase opleidingen '92

oktober

Reacties voor 13 september: NSSS, Nieuwe Koekoekstraat 97, 3514 EC Utrecht, 030­731265.

Ja, ik studeer binnenkort af en wil mij graag onenteren op mijn toekomst Ik ontvang dan ook graag het programma voor 8 oktober a s Mijn belangstelling gaat uit naar de opleiding Computational mechanics

Naam:

Computergesteund ontwerpen en fabnceren van discrete produkten Fysische instrumentatie Informatie en communicatietechniek Logistieke besturingssystemen Mechatronisch ontwerpen Ontwerp­, plannings­ en beheerstechnieken van bouwen en de gebouwde omgeving Procestechnologie Technische informatica Wiskunde voor de industrie

Adres. Postcode' Woonplaats:

GIRO 26655

Afstudeerdatum:

BEVRIJDINGSFONDS

Universiteit: Korte onderzoekersopleiding scheikundige technologie Korte onderzoekersopleiding technische natuurkunde/klinische fysica

Nederlandse Studenten Sport Stichting Zoekt

Op donderdag 8 oktober 1992 vindt in Eindhoven een informatiedag plaats waar je uitgebreid kunt kennismaken met de verschillende opleidingen, je mogelijkheden en perspectieven.

f'

van de instelling zal de student na verloop van tijd zijn studie weer op kunnen pakken 'De studentenpsy­ choloog kan er voor zorgen dat er weer structuur komt m de studie en helpt mee een studieprogramma op te zetten', verklaart Haarbosch Omdat de studentenpsycholoog zelf met kan nagaan of een client 'ontslagen' is uit een psychiatrisch ziekenhuis leidt dat er toe dat stu­ denten vaak op eigen houtje weer de studie oppakken Met het risico dat het minder goed gaat, datzevoor hun tentamens zakken en opnieuw m de molen terecht komen Haar­ bosch 'De studie oppakken is met zoiets als even de klok terug zetten ' De studentenpsycholoog zou liever zien dat er meer afstemming is met deRIAGG's Denabegeleidmgkan het beste m handen blijven van psy­ chiaters, maar het hervatten van de studie kan beter via de studen tenpsycholoog te lopen Hij ziet die taak als'aanvullend' Daardoor zou het RIAGG de student die zijn stu die wil hervatten doorverwijzen naar de studentenpsycholoog Maar ook m het voortraject ijvert Haar­ bosch zich voor meer afstemming met het RIAGG zodat studenten die nu rechtstreeks naar dit msti tuut stappen ­ mits de problemen duidelijk toe te schrijven zijn aan de studie ­ eerst met de studenten­ psycholoog gaan praten ^

KOMITEE ZUIDELIJK AFRIKA AMSTERDAM 020 270801

Studierichting:

Helaas, ik kan met komen, maar ontvang wel graag aanvullende informatie over de opleiding Ik ontvang graag een uitnodiging voor de volgende informatiedag (voorjaar 1993) Zenden aan: Instituut Vervolgopleidmgen-TUE, Antwoordnummer 513,5600 VB Eindhoven (postzegel met nodig)

­<|^^

f"

M

10 september 1992

^ÜNTVIKSO-

.^tvL

EDE DE L I N GE

^ir

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

ALG E M E E N ONBESTELBARE POSTSTUKKEN

Geadresseerde Afzender mw R Schatten Inmac BV A'dam G Damhuis NTL Inst Virginia VS G Damhuis ASTD Virginia VS M van Wi)k. Triple P, Vianen Prof dr. H Huizinga Ecozoek Den Haag Ver Kontaktgr Audiovis Vorming Min WVCRiiswi)k T Bruer SISWO A'dam DISC German Marshall Fund, Bonn lohnnyBiU Oslo Bus School J Bekx NOVI, Maarssen

FACULTEIT ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN UITVAL COLLEGE VANWEGE DIESFEEST

Abusievelijk is in het collegerooster, pag III, vermeld dat op 17 sept a s geen colleges worden gegeven Dit geldt al leen voor de colleges vanaf 18 30u WIJZIGING STUDIEGIDS

Ipag 370) Informatica Recht In de gids staat abusievelijk vermeld dat Informatica Recht wordt gedoceerd in het 2e sem dit moet zi)n Ie sem (zie ook rooster) LEER DER OPENBARE FINANCIEN B (P.D. BEUSTINGKUNDE)

Voor het komende sem geldt de volgende literatuur 1 David F Bradfort, Untangling the Income Tax, Harvard Un Press, 1986, (boekhandel), de hfdst I t/m9(207blz ) 2 L Koopmans, A Wellink e a , Over heidsf m , Stenfert Kroese, laatste druk, (boekhandel), de hfdst 3,4,5, en 10 (96 blz) 3 E Kertzman/Th A Stevers, Dictaat inkomstenbel , (dictatenmag ), ken merk 330 92 369, m u v par 3 5, (30 blz ) 4 E Kertzman, Dictaat Omzetbelasting, (dictatenmag ), k e n m e r k 330 92 466, (6 blz ) 5 Th A Stevers, Dictaat Politieke Economie, (dictatenmag ), k e n m e r k 330 92 370, blz 1 t/m 142, (142 blz ) EMPIRIE VAN FINANCIËLE MARKTEN

Verplichte literatuur voor dit college is het dictaat Het modelleren van risico premies op de valutamarkt, te verkrijgen in het dictatenmag Kenmerk 340 92 372 ONDERNEMINGSFINANCIERING

Het volgende boek dat in de studiegids

als verplicht staat vermeld voor de cursus 'Financiële Innovaties' is met verplicht maar aanbevolen - Huil, f 'Introduction to futures and options markets'. Prentice Hall, Engle wood Cliffs (New Yersey), 1991 Daarentegen is het volgende boek dat in de studiegids als aanbevolen staat wel verplicht Duffhues, P J.W, Groeneveld, J G en Hilst van der, j 'Financiële Instrumenten (Moderne vormen van financiering en risicobeheersing)', Kluwer Bedrijfswetenschappen, Deventer, 1991 (nader aan te geven delen) 'FINANCIERINGSMODELLEN EN PC-GEBRUIK' EN 'EFFECTENANALYSE EN PERSONAL COMPUTER'

BELEGGINGSTHEORIE

RECTIFICATIE BOVENBOUWSTUDIES WIJSBEGEERTE

KEUZEVAK ALG.PROCESRECHT

Anders dan in de studiegids is aangekondigd, zal voor dit keuzevak 1992 1993 geen reader verkrijgbaar zijn bij het dictatenmagazijn Inf over de te bestuderen literatuur is verkrijgbaar bij de secr van de vakgr Staatsrecht, B 1019 LEER DER OPENBARE FINANCIEN B

Om deel te nemen aan de bovengenoemde cursussen, onderdelen van resp de accentprogramma's'Fin Eco nomisch Management' en' Beleggmgstheorie', worden belangstellenden verzocht zich aan te melden bij het vakgr secr Bedrijfseconomie, A Hooij maijers, B 609 Uit de lijst van aangemelde studenten zullen voor elk van beide cursussen 20 personen worden geselecteerd die de cursus kunnen volgen De definitieve opgave van de verplichte literatuur voor de cursus 'Beleggingstheorie' (zie studiegids blz 198) is als volgt Zvi Bodie, Alex Kane en Alan J Marcus Investments, (Irwin), 1989 Dit boek zal verkrijgbaar zijn bij de plaatselijke boekhandel.

Action, Harvard Un Press, Cambridge Mass, 1971, - A O Hirschman, Exit, Voice and Loyalty, Harvard Un Press, Cambridge Mass, 1970, -Reader met artikelen Inl drs V J1 M Bekkers, 662413/662128

Voor komend sem geldt de volgende literatuur 1 David F Bradford, Untangling the Income Tax, Harvard Un Press, 1986, (boekhandel), hfds I t/m 9, (207 blz ), 2 L Koopmans, A WcUink e a , Over heidsfmancien, Stenfert Kroese, laatste druk, (boekhandel), hfds 3 t/m 5 en 10 (96 blz ), 3 E. Kertzman/Th A Stevers, dictaat m k o m s t e n b e l , (dictatenmag ), kenmerk 330 92 369, m u v par 3 5, (30 blz ), 4 E Kertzman, dictaat omzetbelasting, (dictatenmag ), kenmerk 330.92 466, (6 blz), 5 Th A Stevers, dictaat politieke econ o m i e , (dictatenmag ), k e n m e r k 330 92 370, blz 1 t/m 142, (142 blz ) RECTIFICATIE BOVENBOUWSTUDIES WIJSBEGEERTE

Zie mededeling onder FSW

Zie mededeling onder FSW

FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID WIJZIGINGEN TENTAMENDATA EN KOLLEGEROOSTER 1992-1993

Prop Ie Semester (zie voor overige wijzigingen tentamendata en kollege rooster ook univers van 3 sept jl) - Pag 227 De tentamens strafr A en staatsr A op resp do. 26aug en di 31 aug 1993 zijn alleen bedoeld voor stu denten begonnen m 1991/1992 en eerder De laatste mogelijkheid om in het studiejaar 1992/1993 m deze examenonderdelen tentamen af te leggen voor studenten, begonnen in 1992/1993, is op dl 29 juni (strafrecht A) c q vrij 2 juli (Staatsrecht A), -pag 233 DewerkkoUegesinl rechtswetenschap A, gegeven op 27 nov , worden verplaatst naar ma 30 nov Mentorgroep 2 heeft op 30 nov werkkoUege van 9 15-10 55 in SZ 30, mentorgroep 12 van 9 15-10 55 m SZ 32, mentorgroep 5 van 11 10 -12 50 in SZ 28, mentorgroep 15 van 11 10 -12 50 in SZ 29, mentorgroep 19 van 13 50 15 3 0 m A Z 0 5 , - pag 239 De werkkoUeges strafr A, gegeven op do 17 sept, worden ver plaatst naar WO 16 sept 20 45-22.30 in resp X 1, X 2 en X 3, -pag 241 De werkkoUeges t b v deeltijdstudenten, begonnen in 1991/1992 of eerder, gegeven op do 17 sept, worden verplaatst naar wo 16 sept 18 4520 30 in resp X I , X 2 e n X 3 PROP. RECHTEN, STUDENTEN BEGONNEN IN 1 9 9 1 / 1 9 9 2 EN EERDER

dienen het oude onderwijsprogr van de prop rechten af te ronden Voor deze groep studenten staat SGO onderwijs vooralsnog met open Zij worden in de gelegenheid gesteld de recidivistenkolleges te volgen vermeld op pag 237 van de studiegids Tijdens deze kolleges zal de oude stof worden behandeld Aansluitend wordt men in de gelegenheid gesteld m dec tentamen af te leggen over de oude stof Meer informatie hierover op pag 22, 23 en 227 van de studiegids Tevens is er speciaal voor de recidivisten een overzicht samengesteld met daarin verwerkt het voor hen verplichte onderwijsprogramma, tentamendata e d Een en ander IS af te halen op B 1003 (bij afw B 1004) Het overzicht kan zonodig aan deeltijdstudenten, begonnen in 1991 /1992 en eer der, toegezonden worden U kunt hiertoe bellen met mw L van Wijk, 662502 BESTUURSKUNDE-A (JBW)

In de studiegids is voor dit vak per abuis de verkeerde literatuur vermeld De juiste lit is -Ch E Lindblom, Polities and Markets, BasicBooks,NewYork, 1977,p 1-291; - M Olson, The logic of Collective

FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN RECTIFICATIE BOVENBOUWSTUDIES WIJSBEGEERTE

gekozen Op die wijze wordt aan studenten de mogelijkheidgeboden om actief mee te denken over zaken die de vakgr aangaan, zoals vaststellen van het studieprogramma en andere onderwijszaken Het vakgroepsbestuur bestaat uit leden van de wetensch staf (de helft), niet-wetenschappelijke staf (aio's, oio's, etc) en studenten Studenten die lid willen worden van het vakgroepsbestuur nemen mm of meer de verplichting op zich om regelmatig de vergaderingen van het bestuur van de vakgr bij te wonen Alle besluiten die door het vakgr sbestuur worden genomen, hebben directe consequenties voor o a de studenten die het onderwijs van de vakgr volgen Meldt u daarom schr aan als lid van de vakgr voor22sept a s bijR BergmansSnels(P-505),secr van het vakgroepsbestuur. PEW

Het skiU-lab kengetallen start op wo 30 sept van 15 45-17 40 uur, PZ 12 Verdere mf over de gang van zaken wordt tijdens dit college bekend gemaakt B&O Het rooster voor het 1 e semester is gelet op de grote instroom van studenten aangepast De wijzigingen zijn opgenomen in de Videotexroosters Op de volgende pag treft u een overzicht van de wijzigingen aan De cursus Beleidswetenschap I Gesch en Theorie van het overheidsbeleid wordt tweemaal gegeven De eerste maal op ma. 19 30-20 45 u m AZ 10, de tweede maal op WO 17 40-19 15 u m AZ 111 De cursus Beleid en Organisatie van de Arbeidsmarkt wordt m grotere zalen gegeven do ochtend 09 15 11 lOinAZ 111 en do avond 21 00 22 15 u ook m AZ I I I De cursus Wetenschapsfilosofie wordt tweemaal verzorgd opdi avond 18 0019 15u i n A Z I 1 2 , opwo 13 50 15 45 u i n A Z 117 De cursus Politiek en Beleidsprocessen wordt tweemaal verzorgd, de eerste maal op ma I5 45-1740u i n A Z 7 , d e tweede maal op dl 19 30-20 45 u mAZ 117 De cursus Technologie en Arbeid wordt op ma 17 40-19 15 gegeven in AZ 10 Het college van Politiek en Beleidsprocessen op di 11 10 13 00 vervalt, even als het college van Technologie en Arbeid op di avond 18 00-19 15 uur Vooralsnog kunnen studenten vrij kiezen welk college zij willen volgen

In de studiegids onder bovenbouwstudier Wijsbegeerte (blz 22 gids FSW, blz 425 gids FEW, blz 204 gids FRW) staat vermeld dat het volgen van twee opleidingen tegelijkertijd recht geeft op 6 jaar basisbeurs met aanvullende financiering Dit geldt echter alleen mdien de studerende voor 1 aug 1991 (ooit) studiefinanciering ontving op grond van een mschr in het HBO of WO Voor diegenen die zich na 1 aug 1991 voor het eerst inschreven als studeren de m het (HBO of) WO en naast een vakwetenschappehjke studie Wijsbegeerte als 2e studie doen, geldt dat zij gedurende vijf jaar basisbeurs met aanvullende financiering krijgen, en gedu rende het zesde jaar een rentedragende lening kunnen afsluiten mits de helft van de Wijsbegeerte studie bij aanvang CURSUSSEN van de aanvraag van de lening voltooid Voor de volgende cursussen kunt u zich is nog i n s c h r bij het secr van h e t Diegenen die menen dat voorgaande op T a l e n c e n t r u m , B 316, tijdens het hen van toepassing is of in het algemeen spreekuur van 10 30-12 00 u en 13 00 hier vragen over hebben kunnen con14 0 0 u tact opnemen met de studie-adviseur - Arabisch voor gevorderden, aanvang Wijsbegeerte, mw drs M Poulussen 9/9 - Grammar course english SOC - Notuleren, aanvang 5/10 Studenten sociologie, die gedurende het - Scriptiepracticum, aanvang 9/11 2e sem van het huidige studiejaar eniSpaans voor gevorderden, aanvang 8/ ge tijd aan een andere Europese universiteit willen studeren, worden verzocht Tekstred & Tekstverwerking, aanspoedigna 15sept contact op te nemen vang 29/9 met F Kerstholt (kamer SZ 141, tel 2542) Er zal dan wat uitvoeriger mf Voor alle andere cursussen kunt u zich beschikbaar zijn over de mogelijkheden m het kader van het Erasmus-netwerk niet meer inschrijven In dec is de m schrijfronde voor de cursussen die voor voor Sociologie Enige spoed is gewenst met het oog op de tijd, die de afhande Img van een aanvraag over het algemeen vraagt

FACU LETTEREN

SOCIAAL RECHT

ADMINISTRATIENUMMER:

PSY

NAAM:

^

LEZINGENCYCLUS: 'ARABISCHE TAAL EN CULTUUR'

vindt plaats b i n n e n het college 'Vervolgcursus Arabisch' maar is vrij toegankelijk vooralle belangstellenden die deze specifieke cursus met volgen De lezingen worden gehouden in get) S, zaal22 en vangen elke wo aan om M 45 u (let op, college 11 vindt plaats op do 26nov om09 30ingebS,zaal2I) Voor meerinf overdecyclus(Talencentrum) tel 013-662508 of de docent (J J de Ruiter) 030-710182 9-9-1992 Inl Arabische taal en cultuur 16-9-1992 Het Arabisch standaarden dialect 23-9-1992 gastcollege door drs Petra Bos van de KUB over het onderwerp De taalsituatie m Marokko 30-9-1992 De taalsituatie van Marok kanen m Nederland 7-10-1992 Gastcollege door drs A El Aissati van de KU Nijmegen over het onderwerp Berbertaai en cultuur 14-10-1992 Klassieke Arabische h teratuur 21 10-1992 Moderne Arabische literatuur 4-11-1992 Het ontstaan van de islam 11-11-1992 De vijf zullen van de islam 18-11-1992 Gastcollege door drs J Nawas van de KU Nijmegen over het onderwerp Sunnieten en Shi'iten 26-11 1992, 09 30 u in geb S, zaal 21, gastcollege door prof dr H Beek van de Theologische Fac te Tilburg over het onderwerp De volksislam 2-12-1992 Klassieke wetenschapsbeoefening van de Arabieren

F A C U LT E I T THEOLOGIE COLLEGE OVER 'PELRGIMAGE'

De sectie Fenomenologie en Geschiedenis van de Godsdiensten verzorgt in het eerste semester een doctoraal college overpelgrimagesm de wereldgodsdiensten Het thema 'pelgrimage', gekoppeld aan de bestudering van heilige plaatsen en rituelen in de godsdiensten, staat sinds enige tijd weer sterk m de belangstelling De motieven van waaruit door gelovigen een pelgrimage wordt ondernomen blijken heel divers te zijn Maar ook de kant van de organisatoren, officianten en andere dienstdoenden verschijnt als een boeiende vindplaats voor vele takken van wetenschap Als uitgangspunt dienen de boeken van de antropologen Victor en Edith Turner Daarna komen aan bod pelgri mage in de Islam (Mekka, Marokko), in het Jodendom (Loofhuttenfeest), in het Hmduisme (Ball, India) en m het Buddhisme (India, Sn lanka) Aan de hand van beschikbare literatuur is een keu ze gemaakt uit negen heilige plaatsen (steden, tempels, cult-objecten, graven, rivieren) Bovendien worden telkens per onderwerp enkele specifieke aspecten afzonderlijk belicht historisch, ritueel, economisch, politiek, geografisch, or gamsatorisch en religieus-spiritueel Behalve van artikelen op godsdienstwetenschappehjk gebied, die in de vorm van een reader ter beschikking worden gesteld, zal gebruik worden gemaakt van audiovisueel materiaal De colleges vinden plaats op de TFT, lokaal 7, op WO van 16 00 18 00 u Besprekingscollege op 9 sept Docenten prof dr H Beek en dr A Nugteren

Univers per post: vijftien gulden per jaar

Studenten van de Fac Soc Weten schappen die geïnteresseerd zijn m een keuzevak op het terrein van sociaal recht, dat gegeven wordt m de lur Fac , kunnen een brochure met inf over de mogelijke vakken afhalen in B 1008 Voorbeelden van deze vakken zijn ar beidsrecht en arbeidsvraagstukken, capita selecta sociaal recht, Europees sociaal recht, Ned sociale-zekerheidsrecht en Vergelijkend sociale zekerheidsrecht

Lidmaatschap Vakgr Psychologie Voor studenten van de studier Psych die als studentassistent werkzaam zijn in de vakgr en studenten die aan onderzoek-of stageverphchtingenbij de vakgr voldoen bestaat de mogelijkheid lid te worden van de vakgr Uit studenten die lid zijn van de vakgr worden de studentleden van het vakgroepsbestuur

jaar 1993 starten De exacte datum en een overzicht van het cursusaanbod zal via Univers bekend gemaakt worden

Studenten die Univers thuis willen krijgen kunnen een postabonnement ne men van 1S gulden per studiejaar (ongeacht het aantal nummers) Univers wordt dan elke week thuis bezorgd Het abonnementsgeld storten op giro 1077496 of ABN AMRO 45S046042 t n v Katholieke Universiteit Brabant o v v Postabonnement Univers laargang 30 Na ontvangst van de betaling zal Uni vers worden toegezonden Door de tijd die de administratieve afhandeling vergt kan het twee tot drie weken duren voordat de krant daadwerkelijk wordt toe' gestuurd

ADRES: POSTCODE-^ W O O N P L A A T S Bonnen kunnen in de bus bij kamer B12 worden gedeponeerd of opgestuurd naar Univers, kamer B12, Warandelaan 2, 5037 AB Tilburg

10 september 1992

STUDENTEN STUDENTENORKEST

De repetities van het Tilburgs Studen tenorkest beginnen vanaf 9 september Speel |e een stri)k-, blaas of slaginstru ment dat in een orkest past en heb ie zin om samen met andere studenten muziek te maken, meld )e dan aan als lid Je kunt natuurlijk ook gewoon een kijkje komen nemen op een van onze repetities Het Tilburgs Studentenor kest repeteert iedere woensdagavond van 20 00 22 00 uur m het 'Centrum voor Amateurkunst', Ringbaan Oost 8 te Tilburg

UNlVJERSl* Heb )e onze informatiefolder al gelezen' Info 013 555693(Wytse)of013-422967 (Marjon) We kunnen nog muzikale leden gebruiken WERKGROEP UNIVERSITEITSTHEATER

Het WUT opent haar deuren weer In teresse m een cursus of productie' Dins dag 15 september om 19 30 uur zi)n er open lesen, gratis' Verzamelen m kantmegebouwS Opgevenbi) Tan]a(040461832) of Marhjn (013 360529) SBIT

Op 14 september vindt de Algemene Leden Vergadering en bestuurswisse ling plaats Deze wordt gehouden in Brasserie du Theatre (schouwburg) om 20 30 uur

PODIUMCAFĂ&#x2030;

Op zaterdagavond 12 september gaat het Podiumcafe weer van start, deze keer in samenwerking met het Cen trum voor Wetenschap en Levensbe schouwing (CWL) De avond heeft als titel' Op zoeknaai ntuelen' meegekregen, en zal om 20 00 uur beginnen m het stiltecentrum van de universiteit Het progra ma bestaat uit een ope mngsritueel, vertoning van de film 'Sau ve qui peut (la vie)' van Godard, een demonstratie zwaardkunst en een ge spreksronde onder leiding van de artistiek coordinator van het CWL Iedereen is welkom, inschrijving in het stiltecentrum (662043) Deelnemers ontvangen per post een syllabus die op de avond voorbereidt De volgende discussie avond valt op 22

september en is getiteld 'Voimen stu denten een subcuhuuri ' Enkele stellingen Limburgse studenten mogen met buiten Limburg studeren. Als student mag je niet naar GTST kijken, Nuldejaars hebben geen recht om hun mening te ventileren Speciale attractie een optreden van de Werkgroep U n i v e r s i t e i t s t h e a t e r (WUT) Plaats en tijd PUF, van 19 00 21 00 uur EFACT

Ook dit jaar verzorgt Efact weer de Centrale Boeken Inkoop Tot en met 25 september kun je dan ook dagelijks van 12 15 tot 13 30 uur de bestelformulieren ophalen bij de stand m gebouw A Ook kun je je weer inschrijven voor

diverse business courses van onder andere PTT, DSM, Shell en AKZO Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar opdeEfact-kamerO-50 Noteer alvast de nieuwe Efact kamer m je agenda R1 (vanaf eind oktober) AEGEE-TILBURG

Altijd al naar Valladolid, Trondheim, Milaan of Turku willen gaan' Het kan nu met de Europese studentenvereni gingAEGEE Actief m circa 130 steden verspreid over geheel Europa Ontmoet andere culturen op een goedkope en gezellige manier Voor meer informa tie kun je terecht op onze borrel ledere woensdagavond vanaf 21 30 m cafe Kandinski Of bel Ene 684451 Van 2527sept kun je deelnemen aan ons mtro ductieweekend Wil je meedoen, laat het ons weten op de borrel of bel Maggie 355633 VITE

PC SHOP KUB liGwiGtt P a c k a r d

Olivetti Lpson fa

otar

QMS â&#x20AC;˘m

Voor september staan op het program 15 9 Borrel bij Cafe Cher 24 9 Excursie naar Den Haag Bezoek aan het Internationale Hof van Justitie, een bezoek aan het Nieuwe Tweede Kamergebouw 's Avonds een bezoek aan het casino van Scheveningen Voor oktober 1 10 De diplomatieke Dag Deze themamiddag is inmiddels een begrip op de KUB Het doel is nu om studenten een inzicht te geven in de wegen die bewandeld moeten worden om diplomaat te worden Buitenlandse Zaken geeft voorlichting over de wervmgs- en selectieprocedure Diplo maten, werkzaam bij de NAVO en de Europese Gemeenschap geven een toe lichting over de praktijk 15 10 Congres 'Working with Euroma nagers' Voor meer informatie, kom naar de stand in gebouw A of naar O 71 (tel 662722) ECOFEEST

23 September eerste Eco feest m Noor derligt Spetterend optreden van de band Split Image Voorverkoop vanaf 15 september in hal gebouw A BEDRIJVENDAG

Donderdag 24 september De kans voor alle studenten om kennis te maken met het bedrijfsleven 's Ochtends stage en beroepsmogelij kheden aan de hand van individuele gesprekken 's Middags bedrijvenmarkt open voor alle studenten Tevens aanwezigheid van studie verenigingen Info stand gebouw A of tel 438828 P Welie of 364592 Hetty

BUREAU BUITENLAND ERASMUS PROGRAMMA

(iijiiiHuu/n

Voop t 2.299,- inclusiet b I W kun je peeds de Lyommodope vjndepwijs P O aanscnaiiGn ( 3 8 6 S X / 2 5 MHz, 2 M B R A M , 4 0 M B Lpddisk V G A kleupenmonitop, Ms-Dos 5.0, Ms-Windows 3.1 en muis, I jaap qapaniiej

Gebouuj C - 2e etage 013-663059

Voor het Erasmus programma (Master m European Social Policy Analysis, MESPA) (coordinator prof Berghman) zijn voor het komende jaar nog enkele beurzen beschikbaar Het programma is bedoeld voor studenten Sociale Z e k e r h e i d s w e t e n s c h a p p e n in de allerlaatste fase van hun studie (alle vakken dienen afgerond te zijn en bij voorkeur dient de scriptie ook af te zijn Studenten volgen drie maanden colleges in Maynooth (Ierland) en Bath (engeland) vanaf oktober 1992 De laatste drie maanden van het programma vm den plaats m Tilburg waarna van studenten verwacht wordt dat zij een scriptie schrijven Indien u gemteres seerd bent m dit programma dient u zo spoedig mogelijk contact op te nemen met drs T van Vugt, kamer S 169, tel 013-662313

WETENSCHAPSWINKEL De Wetenschapwmkel van de KUB heeft tot doel onderzoek te bemidde len voor maatschappelijke organisaties m de regio Cursus Bemiddelingswerk, 160 studie uren De Wetenschapswinkel organiseert ieder jaar een cursus bemiddelingswerk voor doktoraal studenten van alle studierichtingen Dus als je je propedue se hebt gehaald dan ben je welkom Bemiddelen houdt in het contact leggen en onderhouden tussen maatschappe lijke organsiaties enerzijds en mogelij ke onderzoekers anderzijds De cursus valt uiteen in twee delen allereerst het theoretische gedeelte, vier colleges, en het praktische gedeelte, een drietal bemiddelingen van begin tot einde Je moet er rekening meehouden dat je een jaar ter beschikking hebt en gemiddeld een halve dag per week aktief zult zijn In het algemeen geldt dat als een student de cursus doorloopt hij of zij hier mee aan de verplichting van 160 stu-

Van 24 t/m 28 november organiseert DSM in Kasteel Vaalsbroek te Vaals, wederom haar vijfdaagse businesscourse: 'The Industrial MarketingjKperience' kortweg TIME.

industrial Time stelt 24 laatste­ en voorlaatstejaars studenten, die een technische, economische of bedrijfskundige universitaire opleiding vc^en, in de gelegenheid om door middel van een unieke leerervaring kennis te maken met industriële marketing en met DSM als

marketing

verkrijgbaar bij de studieverjMJB of bij DSM: afdeling Corporate ^^^^Wk t.a.v. Nathalie v c J^ j s ^ Postbus Ó500 6401 J H H ^ l e n Tel: 045 ­ 78 26 94 / 73 . ^ ^ ■

die uren heeft voldaan (als keuzevak vrije studieruimte of scriptieverplich ting afhankelijk van de faculteit zie studiegids) De theoretische cursus wordt gegeven m het Ie semester van het studiejaar 92/93 en wel op de volgende donderdag middagen 10 sept 17 sept 1 okt en 8 okt Belangstellenden kunnen zich opgeven bij de Wetenschapswinkel Ricus Timmers G ebouw S kamer S5 of telefonisch 013 662819/2645 Onderzoeksvragen Ben je op zoek naar een onderwerp voor een afstudeeronderwerp vrije studie opdracht of scriptie kom dan eens langs Hier volgt een kleine greep uit onze onderwerpen Platform oud leerlingen St Michiels gestel Hoe IS het gesteld met de kwalitiet van het leven van oud leerlingen van dove nmstituten? Wat betreft hun zelfred zaamheid en sociale integratie Zijn ze tevreden met hun leefsituatie' Gezocht student psychologie of socio logie Centrum voor maatschappelijke dienstverlening Geldrop en Nuenen Klachten over de werkdruk m hoever re IS de beleefde werkdruk reeeP Hoe groot IS de span of control en case load van een leidinggevende binnen de or ganisatie? Gezocht student personeelsweten schappen organisatie economie/psy chologie/sociologie Industriebond FNV Amsterdam Stage opdracht met het oog op een onderzoek naar het doorstroombeleid/ opleidingsbeleid voor vrouwen in de metaalindustrie Gezocht student sociologie, psycholo gie of economie Stageplaats van 6 maanden met als probleemstelling wat is op dit moment de positie van de vertrouwens of werknemerscommissaris binnen de raden van commissanssen van bedrij ven Gezocht Student rechten Industriebond FNV Amsterdam Wat IS op dit moment de positie van de vertrouwens ofwerknemerscommiss aris als lid van de raad van commissa rissen in een bedrijf' Waar functione ren op dit moment specifieke werkne merscommissarissen en hoe bevalt dat voor alle betrokkenen' Gezocht student rechten (met kennis van ondernemingsrecht) Zit hier mets bij van je gading Kom dan eens langs bij de Wetenschapswinkel Gebouw S Onze stafmedewerker be middelingen Ricus Timmers zal je graag verder helpen Je kunt ook bellen (013 662819)

SPORT

experience

BASKETBALL

Uiterste insctirijfdotum; 9 oktober a.s. Aan deelname zijn geen kosten verbonden

1992

De Tilburgse Studenten Basketball Vereniging Pendragon is op zoek naar spelers/speelsters voor haar Overgangs klasse teams Voor heren die graag m het Overgangsklasse team willen spe len begint het trainingsseizoen op maandag 7 september m de ALO Spel zaal (dit betreft een tweede training) van 20 45 tot 22 00 uur De trainingen voor de overige teams beginnen op woens dag 9 sept (G rote Zaal KUB Sporteen trum) Voor de dames die graag m het Overgangsklasse team willen spelen is er op maandag 14 sept een tweede training in de ALO Spelzaal van 20 45 tot 22 00 Woensdag 16 september is een ieder die zin heeft om te basketbal len welkom op de trainmgsavond van TSBV Pendragon 17 45 19 00 mixed beginners en dames 2/3 19 0 0 2 0 1 5 heren 3/4 19 00 20 30 heren 1 20 30 21 45 heren 2 20 30 22 00 dames 1 Voor meer informatie bel je Onno Tool (635684) of Louis G eleijnse (443612/ 662891) PHEIDIPPEDESLOOP

Op zaterdag3 oktober wordt m Utrecht weer een Pheidippidesloop gehouden Deze estafetteloop voor studenten trekt elk jaar meer dan duizend studenten Met 5 heren en 2 dames kun je probe ren de historische marathonafstand te overbruggen Heren lopen 7 km en da mes 3 6 km Dit jaar ook een kortere afstand resp 3 6 en 2 km Na afloop groots feest bij Veritas Meer weten of je team inschrijven Marie Helene Ber ting 030 896672 of Humprey Lakens 030 510571

DSM !•;

2 4 ­ 28

NOVEMBER K A S T E E L

VAALSBROEK

INSCHRIJFPROCEDURE VOOR DE INTERNE COMPETITIES

Doe mee met de interne competities die in het Sportcentrum worden georgam

seerd Je kunt meedoen aan competi ties in volleybal schermen basketbal voetbal hockey tennis en badminton Deze competities starten 14 september Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar bi) het Sportcentrum PARCIVAL ATLETIEK

Inspanning en ontspanning voor de fa natieke atleet en de enthousiaste begin ner Voor alle nummers technisch en lopen kun je bij ons terecht ma WO vr 16 45 18 ISuur baan(G oir leseweg) dl 15 30 16 45 uur BIB (Warandabos) do 15 30 16 45 uur Besloop (Waran dabos) De bosloop IS gericht op de gevorderde loper maar aarzel met daar je kwalitei ten te laten zien De BIB mag je niet missen als je wilt beginnen met lopen Onder deskundige leiding wordt er in het bos gelopen in ontspannen sfeer, afgewisseld met looptechniek en rekoe feningen 10 September is de eerste training en we verwachten je' Zowel dinsdag en donderdag wordt er voor 15 30 uur verzameld op het Sporteen trum Meer info' Bel Heleen (632738) CONDITIETRAININGEN IN DE ZAAL

Vier keer per week is er een algemene zaalconditietraining Tijdens deze trainingen worden zowel de kracht alsook de u i t h o u d i n g s v e r m o g e n component getramd De trainingen worden gekenmerkt door een hoge vochtigheidsgraad in de zaal De training is iedere maandag dinsdag, donderdag en vrijdag van 17 00 uur tot 17 45 uur in de nieuwe zaal van het Sportcentrum KUB LANCELOT

T S S V Lancelot is op zoek naar bond serkende stucadoors om de laatste hand te leggen aan onze twee nieuwe sqaush banen Wanneerdieklaarzijnhopenwe jullie als nieuw lid te begroeten bij onze vereniging

MENU PERIODE 14 T/M 18 SEPTEMBER MAANDAG 1 4 / 9

chinese kippesoep of mosterdroomsoep ruftdergoulash of uienburger uiensaus poestamix of postelein patates frites of njst of gekookte aardappelen veg goulash van tahoe champignons paprika poestamix njst luxe varkenshaas DINSDAG 1 5 / 9

tomatengroentesocp of bloemkool/broccolisoep nasi goreng kroepoek seroendeng sate pindasaus atjar ananas of pcperschnitzel broccoli gekookte aardappelen veg nasi kroepoek seroendeng sate pindasaus atjar luxe lagerschnitzel WOENSDAG 1 6 / 9

Indische ktmesoep of oxtail elair karbonade of botresteak mosterdsaus spmazie a la t r e m t of capucijners gebakken of gekookte aardappelen veg kaasschmtzel mosterdsaus spmazie gekookte aardappelen luxe dubbele kipfilet DONDERDAG 1 7 / 9

heldere kippesoep of aardappelsoep pizzasteak sauce napoli spaghetti rauwkost parmezaanse kaas of gehakt prei a la crème gekookte aardappelen veg gevulde paprika sauce napoh spaghetti rauwkost kaas luxe biefstuk americame VRIJDAG 1 8 / 9

goulashsoep of kruidenbouillon gebakken vis remoulade saus rosbief espagnolesaus wortelen + peukjes kooliabi patates fntes of gekookte aardappelen veg pasteitje met sojaragout wortelen + peultjes ntes luxe verse rode zalmmoot

10 september 1992

AUDAX De KUB bestaat 65 jaar. Grijs en wijs dus. Het hoogtepunt van de omlijstende festiviteiten zou op vrijdag 20 november de Nacht van de Columnist moeten worden. Achter de schermen van dat aanstaande spektakel is het vaak wat minder feestelijk. Hoe bijvoorbeeld drieduizend gulden aan sponsorgelden binnen te krijgen, of vijftienduizend? En: hoe triviaal een idee voor een columnistenbeeld geboren wordt. Heuvel, l'Industrie. We komen kijken en luisteren naar een trio muzikanten met de veelbelovende naam Négligé. Zijn ze variété genoeg om op de Nacht van de Columnist te performen, willen we weten. We pakken ze en nemen een optie voor de 20ste november. De middag wordt namiddag, de Espresso en de Cappuccmo gaan over in port en een sloot Hoegaarden. De namiddag wordt avond. De avond wordt nacht. De nacht wordt dageraad. Om half vier trillen de fundamenten in Zuid-Nederland. De schaal van Richter slaat door. Het Centraal Comité keert huiswaarts met een stampend hoofd. De dag erna een belangrijk gesprek in Gilze. Het uitgeversen distributieconcem Audax heeft belangstelling voor de financiering van de Columnistenprijs. Een prijs die op de Nacht moet worden uitgereikt. Een leuke cümax voor de avond, denken we. De column is per

UNIVERS slot een van de meest gelezen stukken in de krant. Columnisten doen nog al wat stof opwaaien. Dus een nationale columnistenpri js is zo gek nog niet. De afspraak met de potentiële sponsor is gelukkig diep in de middag. We ruiken niet meer naar de drank. Voor de zekerheid nog maar wat pepermunt en benbits achter de kiePresident-directeur van Audax, De Leeuw, en Esquire-hoofdredacteur Gijs van de Westelaken zijn de sparring-partners. De sfeer is bemoedi-

gend. Of de heren organisatoren hun plarmen kunnen toelichten. De Spa smeert ondertussen onze droge bekken. We doen verslag van de

De universiteit, schreef Anton Tsjechov, brengt alle bekwaamheden tot ontplooiing, waaronder de domheid, op dat laatste na zou dat indruisen tegen alle Humboldtiaanse idealen. Kennis zou tot meer kennis moeten leiden. De wetenschap zou - met tussenkomst van de SGO-leermeesters - van studenten wetenschappers moeten maken. Maar hoe bepaal je hoever de ontwikkeling van onschuldige geest tot homo universalis gevorderd is? Men introduceerde het het instituut van de vooïtgangscontrole. Die meet je met studiepunten. Deze behaal je met tentamens. Tentamen! riep de docent tegen een overvolle CZ 101. Volgende week geef ik tentamen over Nietzsche maar op welke dag is nog een verrassing. De zaal gromde maar nam de literatuur mee naar huis, ter bestudering ende vermaak.

Op één student na. Liever niets weten dan veel half weten, bedacht hij zich (hij kende Nietzsche al). Maar wat is weten? Men weet eigenlijks slechts zolang men nog weinigweet. Hoemeermen weten

óMo

$ ^ ^

^

priYrl en>de SCHILDPAD gaat hoe meer men gaat twijfelen, aldus Goethe. De student twijfelde niet en zette de volgende redenering op. Als er op donderdag nog geen tentamen is gegeven, weet ik een dag van tevoren dat het tentamen op vrijdag valt. Maar dan is het niet meer onverwacht - dus vrijdag

vorderingen. Instemm e n d e reactie. Jaja, hmm, interessant. Gilze. Langs de autobaan. Bovenste etage. In de verte zien we de hoogbouw van de KUB. We wijzen uit het raam: daar gaat het gebeuren. De Leeuw vat ons verhaal samen. 'Jullie willen dus sponsoring van ^ de columnistenprijs en sponsoring van het festival met fl. 3.000,=. Gijs, wat vind je ervan. 'Leuk.' zegt Gijs. De Leeuw zegt met die fl. 3000,geen problemen te hebben: 'We

valt af. Als er op woensdag geen tentamen wordt afgenomen, weet ik op woensdagavond dat het tentamen op donderdag komt. Ook dat is niet onverwacht - dus ook donderdag valt af. Met dezelfde redenering valt ook woensdag, dinsdag en maandag af. Het is weekend! De docent wist dit. Men kan slimmer zijn dan een ander, maar niet slimmer dan alle anderen, plagieerde hij La Rochefoucauld en gaf op woensdag een tentamen. Welke redeneerf out maakte de verbaasde student? [MK] Oplossingen vóór 17 september inleveren bij Univers, B 12, onder vermelding nam naam en studierichting. De meest originele oplossing dingt mee naar een boekenbon van f 1.25,-.

hebben jullie niet voor niks laten komen.' Hij wil nog wel weten aan welke omvang van de prijs we dachten. Voer: 'Vijf tienduizend. Ja, fl. 15.000,- ' De Leeuw kijkt Gijs aan. Ze vallen niet van hun stoel. Hoe we het een en ander rond de jureringhadden voorgesteld. Wij houden de kwestie open, en stellen dat er verschillende opties zijn. Dat de details nog nader moeten worden uitgewerkt. Diek: 'De Tilburgse hoogleraren Verdaasdonk en Goedegebuure zijn bij de Nacht betrokken. Zij hebben vaker met dat bijltje gehakt.' De Leeuw benadrukt nog dat de jury onafhankelijk moet zijn. Gijs: 'Zoals bij de AKO prijs'. Voer: 'Uiteraard.' Er komen nog wat details vrij. De jurykosten. The Award. Het beeldje. De Leeuw heeft een idee. Een replica van het kunstwerk dat voor het hoofdgebouw in Gilze pronkt en dat door het personeel aan Audax is aangeboden. Een soort hanekam op hoge poten. Je kunt er ook een vurige vlam in zien. Kracht. Beweging. Audax is Latijn voor lef, inventiviteit. Vir Audax vir beatus est. De stoutmoedige leeft gelukkig. Dat beeld past goed bij het fenomeen columnisme. De terugweg. We kraaien van binnen. Twee Hoegaarden in Tapperij de Korenbloem doet elke herinnering aan de aardbeving en de braindamage vergeten. De Nacht van de Columnist kan niet meer stuk. Voermans en Van Diek

J M M ^ ."'M'

M e t alleen het academisch jaar startte afgelopen maandag, ook het sportseizoen ging weer van start. Dinsdag 8 september vulde de kleine sportzaal zich met sporters van divers pluimage. De eerste badmintonles verliep in alle rust daar het op het sportcentrum nog niet echt storm liep. Een beperkt aantal studenten snuffelde aan de verschillende sporten, zonder echter mee te doen: 'We komen nog wel eens terug'. Badminton en voetbal waren in trek maar moesten het afleggen tegen hockey: dat kreeg de meeste aandacht, [tekst en foto: Erik van der Burgt]