1992 09 03

Weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant

UNIVERS

3 september 1992 jaargang 30

Bank belooft beterschap De informatiseringsbank in Groningen zorgt voor nogal wat klachten over beurzen, termijnen en regelingen. Dat moet anders: Groningen stelt nu de student centraal.

Fris en nieuw Ze zijn er weer: de frisse nieuwe eerstejaars. Met duizenden bevolkten ze de campus, ondergedompeld in een informatie­ en' papierlawine die sommigen deed duizelen.

Facultair profiel Op de stampvolle T I K­markt werden de studenten overspoeld door een papier­ en informatielawine. Zo her en der was er ruimte voor ongecompliceerd vermaak. Wie houdt het meer dan een paar seconden uit op de electronische stier} Veel zadelvasten waren er niet. Binnen een seconde of veertig was het meestal bekeken. [Foto: Rien Siers]

studeren in Tilburg, wat is dat eigenlijk? Is dat meer dan leven aan een faculteit die een relatief zelfstandig bestaan leidt?

.'_.»

De KUB en de

Onderwijskundig Centrum wordt toch opgeheven Het College van Bestuur zal de universiteitsraad voorstellen het Onderwijskundig Centrum (OC) definitief op te heffen en te bezien of de medewerkers kunnen worden ondergebracht bij de facultaire onderwijsondersteuning. Daarmee zou een einde komen aan een onafhankelijk, centraal instituut en zouden de faculteiten meer zeggenschap krijgen over aard en vorm van de onderwijsondersteuning. Alleen de grootschalige onderwijsinnovatieprojecten blijven in centrale handen.

Met de voorgestelde opheffing zou een streep gezet moeten worden onder de al jaren durende twijfel­ achtige verhouding tussen facultei­ ten, college en OC. Volgens rector­ magnificus D e Klerk moet er een einde komen aan de al jaren duren­ de impasse rond het OC. Het voor­ stel, door hem een 'rationele en pragmatische' oplossing genoemd, moet nog goedgekeurd worden door de universiteitsraad. Eerder ver­ wierp die een voorstel tot splitsing van het OC en droeg het college in juni op een interim­manager aan te stellen die orde op zaken zou moe­ ten stellen bij zowel het OC als het SGÓ­project. Het College, toch al weinig gelukkig met die suggestie, is er naar eigefl zeggen ïïiet in ge­ slaagd een passende persoon voor die functie te vinden. De Klerk: 'Je bent voor dit soort opdrachten op een zeer beperkt wereldje aangewe­ zen, waar je misschien zelfs de con­ current zou moeten verzoeken om orde op zaken te stellen.' De Klerk rekent ondanks de radicaal andere oplossing die nu wordt voorgesteld op begrip voor de College­opstel­ ling, mede doordat de invoering van het zo belangrijke Student Gerich­ te Onderwijs door de herstructure­ ring van de onderwijsondersteu­ ning danig in het nauw dreigt te komen. Ook meent hij dat het voor­ stel voorziet in een 'voor alle par­ tijen bevredigende personele oplos­ sing'.

♦ Rector Magnificus De Klerk: 'Rationele en pragmatische oplossing' [Foto: Rien Siers]

Een begeleidingsgroep (bestaande uit hoofd studentenzaken A. Meeu­ wissen, A. Nabben van de afdeling Personeel en Organisatie, M. Van den Akker van Wijsbegeerte en een lid van het College) zal enerzijds de behoeften van de faculteiten inven­ tariseren en anderzijds zich een beeld v o r m e n v a n taken, werk­ zaamheden, deskundigheid en plannen van de OC­medewerkers. Daarna zouden vraag en aanbod op elkaar afgestemd moeten worden.. Zou dat niet lukken, dan wordt er voor de OC­medewerkers een an­ dere plaats binnen de instelling ge­ zocht. Gedwongen ontslagen blii­ ven uit, zo verzekert De Klerk. 'Er

wordt eerder naar andere taken ge­ zocht. Je kunt denken aan onder­ wijs, aan specifiek onderzoek bin­ nen de faculteiten, of aan zoiets als het ontwikkelen van de studie­ voortgangscontrole binnen de dien­ sten'. Hoofd van het OC, H. Schellekens kijkt met gemengde gevoelens naar het voorstel van het college. Hij is 'verdrietig'over het getouwtrek om de dienst en ervaart de verdwijning van een zelfstandig Onderwijskun­ dig Centrum als een groot verlies voor de KUB. 'Een onafhankelijk centrum vormt een waarborg voor de bevordering van de kwaliteit van de instelling'. Schellekens ver­ trouwt er echter op dat de werk­ groep 'in harmonie' tot een oplos­ sing komt. Hij gelooft niet dat » A VERSPREIDING UNIVERS Vanaf volgende week wordt Univers niet langer gratis per post aan studenten toegezon­ den. I n de gehouwen van de KUB en de theologische facul­ teit zijn in het oog springende bakken geplaatst met daarin elke donderdag een nieuwe Uni­ vers. Voor mensen die de krant thuis willen ontvangen bestaat de mogelijkheid van een post­ abonnement. Dat kost vijftien gulden per studiejaar. Zie voor meer inlichtingen daarover de bon op pagina 29.

1&w

r ^

De KUB en de regio is het thema van de openingsrede van het academisch Jaar. De band met het achterland kan beter: er wordt her en der flink gemopperd.

Sd^^fe*

^B ^^?y

mÏ

Ministerie zet vraagteken bij inkomensverbetering KUB­aio's Het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen zet vraagtekens bij de wijze waarop de KUB de inko­ menspositie van assistenten­in­op­ leiding (aio's) tijdelijk wil verbete­ ren. Voorlichter Michael van Wis­ sen van Veen noemt de verhoging van de bindingspremies een 'zeer vreemde gang van zaken'. Hij wil de minister op deze ongebruikelij­ ke maatregelen attenderen. Die moet dan uitmaken of een onder­ zoek zal worden ingesteld. De KUB wil aio's die tussen 1 ja­ nuari 1992 en 31 december 1993

worden aangesteld, bij binnen­ komst 1500 gulden bruto geven. Na een jaar kan een KUB­aio bij vol­ doende prestatie nogmaals rekenen op 1500 gulden. Verhuiskosten worden bij wijze van uitzondering volledig vergoed en een aio die bm­ nen de gestelde periode promo­ veert, ontvangt een bindingspremie van 2500 gulden bruto. De premies zijn volgens drs. Chris Sijtsma, in­ terim­voorzitter van het Tilburgse aio­overleg nodig omdat de ato aan de KUB, die zijn salaris niet uit het ambtenarenfonds krijgt, ruim 6000 gulden minder verdient dan » A

De opening van het academisch jaar duidelijk dat het niet boterde tus­ in Tilburg staat in het teken van de sen de KUB en de gemeente. 'Het toenadering tussen KUB en achter­ lijkt vaak of de universiteit geen land. Aan de stroeve houding waar­ deel uitmaakt van Tilburg', klaag­ onder de relatie de laatste jaren leed, de vice­voorzitter van het KUB­ lijkt een einde te komen nu de ope­ college J. vanBerkom. 'De gemeen­ ning maandag verricht zal worden te zou wat vaker met haar bezoe­ door collegevoorzitter Van Veldho­ kers naar de universiteit moeten ven in eendrachtige samenwerking komen', zo suggereerde hij. 'Maar met Tilburgs burgemeester Brokx. de gemeente wordt niet systema­ De noodzakelijke tisch uitgenodigd bij grondruil teneinde de inauguraties en derge­ Toenadering campus in te richten lijke', stelde burge­ volgens de plannen meester Brokx daar te­ tussen KUB genover. Klein leed van de universiteits­ bestuurders verliep dat echter niet kon en Tilburg moeizaam; de vor­ verhullen dat er van ming van een gemeen­ enige vorm van struc­ telijk Hoger Onderwijs­fonds turele samenwerking nauwelijks strandde tijdens de onderhandelin­ sprake is. Met Brokx' bijdrage aan gen met de instellingen; de gemeen­ de academische opening lijkt het te weigerde aanvankelijk om mee erop dat de KUB een helder ­ op een te betalen aan de bouw van de zo expansieve toekomst gericht ­ ge­ noodzakelijke tweede studenten­ baar maakt om wat meer kracht bij sporthal en nog steeds wil de ge­ te zetten aan de (politiek­strate­ meente de beloofde Taxandriëbaan gisch) belangrijke geachte inbed­ (die de universiteit aan de oostzij­ ding in Tilburg en daarmee in Bra­ de moet ontsluiten) maar niet aan­ bant. (Lees over KUB en de regio ook leggen. In een vorig jaar uitgelekt pagina 16 en 17.) [PSj rapport werd nogal onomwonden

MATSERTJES Matsertjes zijn bedoeld voor mede­ werkers en studenten van de KUB. Mlte de lengte de dertig woorden niet te boven gaat bedraagt de prijs vijf guiden. Tot zestig woorden l<ost een matsertje tien gulden. Berich­ ten met een (para) commercieel karakter kosten 2 5 gulden en mo­ gen niet meer dan dertig woorden bedragen.

CEBOJUF:

FOTO'S TIK­WEEK: Je kunt ze allemaal nog nabestellen t / m 10 september in gebouw N of tijdens het Videofeest in het Noorderligt (ook de foto's van de afsluiting en verenigingen­ avond).

STRIPS IN BEELD:

"^

Kees Kousemaker, eigenaar van stnp­ winkel 'Lambiek' in Amsterdam vertelt over strips. Donderdag 10 september, 13 15­15.15 uur, zaal AZ 112. Info: Stu­ dium Generale: 013­662266.

OVER DE GRENZEN: DIES­FEEST KUB: Donderdag 17 september 1992 in ge­ bouw A en feesttent. Aanvang: 20.15 uur met W.A.C.K.O. (Sketches) in de aula. Daarna feest met : Trio Joep Peters (swing­jazz) in de koffiekamer, Betty Bleu (Coverband) in de feesttent, DSN­Disco Show in de foyer en Combo Hein F rans­ sen in het P.V.­café. Toegankelijk voor studenten en personeel met introducé.

Op 16 september, 13.30 uur in de aula: Kom naar het Internationaal Symposium: Strategische verkenning van de Portuge­ se markt. Inschrijven; MAKUB­stand (7­ 1 1 september) in gebouw A of kamer 0­ 52.

KAMER AANGEBODEN: Gekregen? Proficiat. Nu nog het vervoer. Erro­Trans! Op uurbasis. Goedkoop, snel en deskundig. Inclusief hulp, 0 1 3 ­ 438105. 7 Dagen per week. Ook heel Nederland. . _^ _ ­ „ . ^ '■j^.J.^''^^

BIJLES G EVEN: Heb jij zin om bijles te geven in de vak­ ken Macro­, Micro­ of Bedrijfseconomie aan propaedeuse­studenten die deze vakken niet zo beheersen, kom dan naar EFACT, kamer 0­50, of bel 0 1 3 ^ 6 2 9 9 1 .

LETTEREN TK: Boeken verpl.doct. I e sem. taalvenwer­ ving­ Schaer (Aekens & Gillis, De taalver­ werving v.h. kind, '87 f 25,— en Klein, Second Language acquisition , ' 8 6 f 25 — . Tevens te koop: Masscommuni­ catie 2e sem.; voor f 3 0 , — p.st. Voor info: tel. 013­368102.

PFROTUF* 10 % korting! Bestel je boeken bij CEBO­ JUF. Deze week bestellijst inleveren, vol­ gende week boeken ophalen op de KUB, kamer 0­25. Openingstijden di.: 13.00­ 21.00 uur.wo. en do. 1 3 . 0 a i 8 . 0 0 uur. Afhalen vanaj 1 september.Tel.:013­ 663360.

WIE SPEELT MET WIE?: Deelnemers aan het efact­congres van nov. j l . die hun verslagbundel nog niet hebben afgehaald, kunnen deze alsnog verkrijgen op kamer 0­50.

WOONRUIMTE CURACAO: I v m stage in de periode ± 0 1 . 1 2 . 1 9 9 2 tot en met ± 01.02.1993 zoek ik woon­ ruimte op Curacao. Wie kan mij hier aan helpen. Bel; Mariélle v.d. Weijenberg, 013­444507. B.g.g. inspreken op ant­ woordapparaat.

10% korting! Bestel je boeken bij CEBO­ JUF. Bestellijsten: hal gebouw B. U kunt ook een bestellijst laten opsturen. Stuur ons een aan u zelf geadresseerde, ge­ frankeerde envelop en wij sturen u een lijst terug. Tel; 013­663360.

Heb jij zin om te zaalvoetballen in com­ petitieverband (op vrijdagavond) bij een gezellige studentenvereniging? Meld je dan z.s.m. aan bij Myrddin, tel. 3 5 9 1 2 1 (Andreas) of 358892 (F ons).

EFFECTIEF SOLLICITEREN: JOB­PLANNING, adviesbureau voor o.a. opstellen van uw sollicitatiebrief, sollici­ ■ tatiegesprekstraining, loopbaanadvies, groepsseminar "werk veroveren", be­ roepskeuze­advies en bedrijveninforma­ tie. Bel voor meer inforniatie of een vrij­ blijvend oriënteringsgesprek met: 013­ 334579 of na 18.30 uur; 013­334165.

OP ZOEK NAAR RITUELEN: Het Podiumcafé en het CWL organiseren een avond over rituelen. Programma: openingsritueel, demonstratie zwaard­ kunst, film en gespreksronde. 12 Sep­ tember, 20.00 uur tot 24.00 uur. Informa­ tie/aanmelding; Stiltecentrum.

DEBAT CLUB TILBURG: Debatteren, eloqueren. Ben je (nogg)een prater? Kom naar zaaltje boven Marijnen, maandag 7 september om 20.30 uur voor kennismaking met de Debat Club. Tel. 347144 (Arnoud) of 7 0 0 1 7 1 (Bart).

TE KOOP: T.k.a. boeken prop. rechten. Prijs n.o.t.k. Bel; 366960 Petra.

DIES­FEEST KUB: Kaartverkoop (maximaal 2500 kaarten) van maandag 7 t / m vrijdag 1 1 septem­ ber van 12.00­14.00 uur in de hal van gebouw B en op dinsdag 8 september van 17.30­19.00 uur in de koffiekamer gebouw S. Zodra de kaarten op zijn, stopt de verkoop. Op is dus ook echt op. De toegangskaart (met recht op consump­ tiebonnen) kost f 5,—.

sen in het P.V.­café. Toegankelijk voor studenten en personeel met introducé.

ZAALVOETBALLEN:

PETER NOLL: ­IH«R*­> ^ Strafrecht naast je studie? Word acatief bij de Vereniging voor Strafrecht Peter Noll, meen kleinschalige groep bestuurs­ ervanng opdoen zonder aanslag op je vijf­ jarenplan. Info: 040­437016 of Joep 675223.

LIVE!:

, ,

LEUKE BIJVERDIENSTE: Studentes en studenten gevraagd met een goed klinkende radiostem voor het inspreken van commercials. Bel 013­ 360226 of schrijf naar; R. Schouten, Postbus 9 6 6 , 5000 AZ Tilburg.

16 September, 13.30 uur in de aula; In­ ternationaal Symposium; Portugal, Pro­ mise for the future. Dat belooft wat! In­ schrijven; MAKUB­stand (7­11 septem­ ber) in gebouw A of kamer 0­52.

KEN JIJ AEGEE AL: Voor iedereen die geïnteresseerd is, dus ook voor niet leden, organiseert AEGEE­ Tilburg een grote Italiaanse ope­ ningsborrel. Tot ziens op 9 september om 21.00 uur in Kandinsky. Voor verde­ re informatie bel Eric; 013­684451.

STAPPEN:

OH SOLO MIO: Al nieuwsgiehg geworden naar AEGEt­ Tilburg. Kom dan 9 september om 21.00 uur naar onze openingsborrel, met als thema; Italië, in Kandinsky. Ciao Voor verdere informatie bel Eric; 013­ 684451.

Volslanke brunette, lange benen, lieve donkere ogen, paardestaart zoekt spor­ tieve ruiter m/v om mee te stappen, dra­ TYPEWERK: ven en galopperen. Zin in paardrijden? 04752­ W.P. 5 . 1 . Kan direct beginnen! Bel TSR Cave Ne Cadas. Tel.; 013­ 4807. 437736 Martijn of 013­638532 Andrea.

PETER NOLL: Strafrecht naast je studie? W/ord actief bij de Vereniging voor Strafrecht Peter Noll. In een kleinschalige groep be­ stuurservariing opdoen zonder aanslag op je vijfjarenplan. Info.; Silvia; 040­ 437016 of Joep 675223.

CONGRES: AIESEC organiseert op dinsdag 22 sep­ tember een congres met als thema; 'En­ vironmental Awareness as a Competiti­ ve Tool. Inschrijving; 0­53 of vanaf 7 sep­ tember bij de stand in gebouw A.

CAMERETTEN:

CF70CHX*

Cabaretfestival voor talentvolle beginnen­ de cabaretiers, info en inschrijving (tot 1 oktober): 010­4141116 Luxor Theater.

I e Jaars studente zoekt kamer in Tilburg. Weetje iets? Bel 04750­27908.

GELD NODIG ?:

Wil je je studiebeurs aanvullen, verkoop dan je studieboeken op de tweedehands­ EFACT GEEFT BIJLES: studieboekenmarkt. Inleveren van boe­ Heb jij nog tijd om bijles te geven aan ken op dinsdag 8 en woensdag 9 sept. propaedeuse­studenten in de vakken tussen 10.00 en 16.00 uur en donder­ Micro­, Macro­, of Bedrijfseconomie, kom dan langs op kamer 0­50, of bel 013­ dag 10 sept. tussen 09.00 en 12.00 uur op kamer 0­75 (TSB). Heb je nog vragen, 662991. bel naar 013 ­ 662793. CEBOJUF: ^^„^ lOroKorting! Bestel je boeken bij CEBO­ GELD BESPAREN?: JUF. Deze week bestellijst inleveren, vol­ Koop je studieboeken op de tweede­ gende week boeken ophalen op de KUB, handsstudieboekenmarkt op donderdag kamer 0­25. Openingstijden di.: 13.00­ 10 sept. tussen 14.00 en 18.00 uur in 21.00 uur, WO. en do. 13.00­18.00 uur. SZ­25. Heb je nog vragen, bel naar 0 1 3 ­ Afhalen vanaf 1 september. Tel.; 013­ 662793. 663360.

OP ZOEK NAAR RITUELEN: Het Podiumcafé en het CWL organiseren een avond over rituelen. Programma: openingsritueel, demonstratie zwaard­ kunst, film en gespreksronde. 12 Sep­ tember, 2 0 . o a 2 4 . 0 0 uur. Informatie/ aanmelding: Stiltecentrum.

SEX, DRUGS EN ROCK & ROLL: Het Podiumcafé zoekt naïeve, timide 'loosers' om het komende semester de redactie te versterken. Interesse? Bel voor meer informatie; 0 1 3 ­ 6 3 9 6 0 4 / 663067 of kom langs in O 27.

LEE TOWERS: Wil jij niet die schitterende foto's hebben van Lee himself, of anders wel van ons aller Sjoof? Bestel ze na in gebouw N bij de balie of tijdens het Videofeest van de TIK op 10 september.

STRIPFIGUREN TEKENEN: Doe mee aan deze workshop o.l.v. Ger­ rie Starreveld, donderdag 10 september 19.30­21.30 uur, zaal AZ 0 4 . Inschrij­ ving door betaling van f 5,— bij Studium Generale, kamer B 2.49

DIES­FEEST KUB: Donderdag 17 september 1992 in ge­ bouw A en feesttent. Aanvang: 20.15 uur met W.A.C.K.O. (Sketches) in de aula. Daarna feest met : Trio Joep Peters (swing­jazz) in de koffiekamer, Betty Bleu (Coverband) in de feesttent, DSN­Disco Show in de foyer en Combo Hein F rans­

REPACC Repetitiecolleges Accountancy 20 jaar ervaring in het geven van repetitiecolleges, t.b.v. de NTVRA­ en UniversHaire examens (o.a. te Tilburg) * CONTROLELEER * ADMINISTRATIEVE ORGANISATIE Door de ondersteuning die Repacc biedt (colleges, correctie eigen lesmateriaal) verhoogt men de slagingskansen. REPACC Westerpk 75, 5042 MH TILBURG Tel. 013­68.47.90

UNIVERSITAIRE AGENDA MAANDAG 7 SEPTEMBER OpenmgAcademisch Jaar. Rede prof.dr. G.M. van Veldhov en, voorzitter College van Be­ stuur g e t i t e l d : 'De KUB; e e n universiteit m Brabant'. Aansluitend mr. G.Ph. Brokx. bur gemeestervanTilburg:'GemeenteTilburgen KUB: een knooppunt van kennis'. Plaats: aula KUB. Tijd; 1 6 . 1 5 uur. DONDERDAG 1 0 SEPTEMBER Promotie drs. G.M.M. Gelauff Promotoren; prof.dr. Th.C.M.J. van de Klunderten prof.drs. G. Zalm. Titel proefschrift; 'Taxation, social secunty and the labour m a r k e t ' . Plaats; aula KUB. Tijd; 1 6 . 1 5 uur. De secretaris van de universiteit, drs Rob Kraakman (46), s t a p t m e t ingang van é é n o k t o b e r over naar de V e r e n i g i n g Ons M i d d e l b a a r O n d e r w i j s (OMO) m T i l b u r g . Kraakman begon zijn loopbaan aan de KUB twaalfeneenhalf jaar geleden als secretaris bij d e j u r i d i s c h e f a c u l t e i t , waarna hij werd b e n o e m d als a d j u n c t ­ s e c r e t a r i s van de universiteit. In 1 9 8 8 werd hij secretaris van de universiteit, de hoogste ambtelijke functie a a n d e i n s t e l l i n g . K U B ­ j u r i s t mr. F . v an Spaendonck zal de f u n c t i e t i j d e l i j k waarnemen.

UNIVERS tilburgs universiteitsblad REDACTIE pieter siebers hoofdredacteur a.i. michel k n a p e n , gerard rutten. angela van schendel assistente VORMGEVING g e r t j a n bloemers MEDEWERKERS mark van a s s e n , kees b a l s , ilona b a s t i a a n s e , j a n brouwers, debby buitelaar, enk van der burgt, pascalle c a p p e t t i , hugo duneux, dylan van eijkeren, ronald enthoven, monique mulder, bart padberg, m a u n t s s e p , laurent­jan van der w e s t e n REDACTIERAAD drs. j . roebroek v oorzitter, a. esmeijer, prof. dr ir a. kapteyn, p. van kolverschoten, d r s . e. poppeliers. f. t e u n i s s e n . d . wijsbroek, mr. p. zoontjens, f. allers, maurice ackermans adviseur COLUMNISTEN j a n boelhouwer. Clemens van diek, karel soudijn, peter pennartz marrie bekker, alkelien van lenning FOTO rien siers, enk van der burgt, j o k e backx CARTOON loco ADVERTENTIES angels van s c h e n d e l , kamer b 1 2 . tel. (66) 2 2 7 7 OFFICIËLE MEDEDELINGEN afd pers en voorlichting, kamer b 1 0 , t e l . (66) 2 0 0 1 KOPIJ alle kopij m o e t uiterlijk op d o n d e r d a g 1 2 . 0 0 uur m d e week vóór het verschijnen in het bezit van de redactie zijn REDACTIE­ADRES/ADVERTENTIES warandelaan 2 , 5 0 3 7 ab tilburg telefoon 6 6 2 2 7 7 en 6 6 2 5 0 6 ; intern 2 2 7 7 en 2 5 0 6 ; kamer b 1 2 en b 1 3 fax nr. 6 6 2 8 1 1 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger ondenwijs persbureau hop waarbij verder aangesloten; ad valvas vu amsterdam, cursor eindhov en, delta delft, folia uv amsterdam. ku­nieuws nijmegen. mare leiden, obsen/ant maastncht, u­blad utrecht, uk groningen en universiteitsblad tivente REDACTEUREN frank s t e e n k a m p , pieter evelein DRUK drukkerij de j o n g , baarle­nassau ABONNEMENTEN voor niet­universiteitsleden f 4 0 , ­ per jaargang studenten f 1 5 .

3 september 1992

Aanmeldingen KUB nemen toe, landelijk sprake van daling Sociologie en theologie blijven in zwang. Letteren, economie, land­ bouw en wijsbegeerte zijn 'uit'. Bij diverse exacte en technische stu­ dierichtingen lijkt de ergste daling in populariteit voorbij. Dat zijn de opvallende trends in de vooraan­ melding voor de universiteiten.

gens tellingen van 11 augustus hebben 47.313 s t u d e n t e n een vooraanmelding gedaan voor een voltijdse universitaire studie. Net als een half jaar geleden verwacht Tilburg de sterkste groei (+15 pro­ cent). Ook de Vrije Universiteit A'dam groeit, hoewel minder dan vorig jaar (+6 procent). D e derde confessionele instelling, de KU

Nijmegen, staat eveneens op lich­ te groei (+2 procent). In Maastricht, Wageningen en Rotterdam daalde het aantal vooraanmeldingen in­ tussen met tien tot vijftien procent; ook dat was eerder dit jaar te voor­ zien. Minder verwacht is de terug­ val in Groningen (­10 procent) en Amsterdam (­9). Bij de TU's in Twente en Eindhoven lijkt de klap

willen we het wel op de agenda plaatsen.' Breed Front vindt het nieuwe voor­ stel van het college 'vreemd'. In juni heeft de fractie voorgesteld het OC

♦ 'Verdwijning van zelfstandig onderwijskundig centrum is groot verlies voor KUB' [Foto: Rien Siers]

daarentegen mee te gaan vallen (­ 6), doordat sinds januari de aanmel­ dingen sterk zijn aangetrokken. De Eindhovense voorlichter drs. C.P. van D am waarschuwt echter: 'D e werkelijke inschrijvingen vallen tot nu toe nogal tegen.' De verschillen tussen de universi­ teiten zijn voor een klein deel te­ rug te voeren op verschillen in toe­ latings­ en wervingsbeleid. De VU heeft sinds enige tijd een zeer in­ tensieve reclamecampagne. In Til­ burg, waar zelfs economie tegen de trend in blijft groeien, zou het suc­ ces van korte opleidingen voor HBO­doorstromers een grote rol spelen. Verder worden de verschui­

vingen vooral verklaard door de groei van de sociale studies en de dalende populariteit van economie en bedrijfskunde, letteren en de landbouwstudies. Het zijn dezelf­ de trends die zich begin dit jaar al aftekenden. Sociologie en andere sociale studies mogen als enige sector voor het vierde jaar op krach­ tige groei rekenen. Economie en bedrijfskunde vallen terug en ook letteren laat dit jaar een duidelijke daling zien. O

te decentraliseren, maar toen wil­ de het college daar niet aan, aldus R. Timmers. 'Om nu drie maanden later 180 graden te draaien is be­ stuurlijk een flop. Maar politiek gezien ligt het decentraliseren wel op onze lijn.' B. Hoogendoom van de studentenfractie PSF zegt in êen eerste reactie dat hij voorstander blijft van een centraal Onderwijs­ kundig Centrum. D it zou volgens hem de onafhankelijkheid van de OC­medewerkers die de docente­

nevaluaties aan de faculteiten moeten uitvoeren ten goede ko­ men. De Klerk meent dat de operatie een 'kwestie van weken' zou moeten zijn. 'Anders stagneert het SGO en dat kunnen we niet hebben. Ik er­ vaar de hele kwestie inmiddels als een loden last en denk dat er in het belang van zowel de OC­medewer­ kers als de hele instelling op een zo kort mogelijke termijn helderheid moet komen.lPC,GR,PS] ^

♦ Gevolg van de steiging der studentenaantallen: tjokvolle collegezalen. [Foto: Rien Siers]

Frank Steenkamp/HOP Het aantal belangstellenden voor een wetenschappelijke studie lag net voor de start van het acade­ misch jaar nog steeds zes procent lager dan een jaar geleden. Dat zegt niet alles over het definitieve aan­ tal inschrijvers, maar men rekent ­ anders dan door het ministerie voorspeld ­ op een lichte terugval. Maastricht, Rotterdam, Wage­ ningen en Groningen krijgen har­ de klappen. Twente en Eindhoven lijken deels aan een voorspelde dreun te ontsnappen. D aarentegen vertonen de KUB en de Amster­ damse VU duidelijke groei. Studentenvoorkeuren zijn even grillig als het weer. Zelfs de voor­ spelling voor vanmiddag kan er al flink naastzitten. D at blijkt, als je de in augustus verschenen Referen­ tieraming Leerlingen en Studenten van O&W vergelijkt m e t de vooraanmeldingen. Volgens het ministerie is er nu een licht hoger aantal eerstejaars dan in september '91. D e vooraanmeldingen bleven echter de laatste maanden steeds achter bij die van een jaar geleden. De vraag rijst dan ook wat de voor­ spelling van O&W voor latere jaren ­ een voortgaande groei ­ nog waard is. Zoals het er nu uitziet, melden zich dit jaar geen 36 duizend maar 34 duizend nieuwe studenten bij de universiteiten. Zeker is dat aantal pas als de definitieve inschrijving in oktober op z'n eind loopt. Vol­

V** zijn medewerkers ­ onder­ meer door hun in het verleden als té kritisch en té onafhankelijk er­ varen opstelling ­ het krediet bij de faculteiten hebben verloren. Schel­ lekens zelf zou zich bezig moeten gaan h o u d e n met de verdere ontwikkeling van het Student­ gericht Onderwijs. 'Maar hoe pre­ cies is me niet verteld. Het was nogal cryptisch allemaal'. Decaan Prof. dr. M. Groenhuijsen van de rechtenfaculteit reageert terughoudend, maar wil wel kwijt dat hij niet vreest voor de ontwikke­ ling van het SGO. 'Er is genoeg kennis in eigen huis om zelfstan­ dig verder te gaan. Ik ben er altijd een groot voorstander van geweest, heb er ook steeds voor gepleit, dat de didactische ondersteuning van het SGO bij de faculteiten wordt ondergebracht'. Groenhuijsen acht het dan ook niet noodzakelijk dat de diensten ten behoeve van de fa­ culteiten gebundeld blijven. D e decanen van letteren en economie weigerden commentaar, de overi­ gen waren woensdag niet bereik­ baar.

KUB experimenteert met Studentenmail Vijf universiteiten, waaronder de KUB, en één hogeschool gaan dit jaar experimenteren met elektroni­ sche post voor studenten. Het an­ derhalfjaar durende projekt gaat in september van start. Na enige voor­ bereiding krijgen 500 tweedejaars van de faculteiten Sociale Weten­ schappen en Economie in het eer­ ste semester van '93 een zgn. mail­ box tot hun beschikking. Volgens projektleider Rebecca Scholten is het experiment bedoeld om te be­ kijken hoe elektronische post ge­ bruikt kan worden bij onderzoeken. 'Het gaat vooral om het contact tussen studenten en docenten. Stu­ denten kunnen vanaf de computer op hun geïntegreerde werkplek in de bibliotheek de docent bood­ schappen sturen, vragen stellen of zelfs complete scripties doorsei­ nen.' Dit gebeurt met het al P­Mail, een elekronische­postservice waar­

Ook de fracties in de universiteits­ raad die woensdag voor commen­ taar beschikbaar waren reageren zeer terughoudend. K. van Helvert van PLM stelt dat haar fractie in eerste instantie vasthoudt aan het besluit van de universiteitsraad om het Onderwijskundig Centrum te laten bestaan als één geheel en een interim­manager de zaak op te la­ ten krikken. Maar de fractie houdt een opening om opnieuw met het college te overleggen. Van Helvert: 'Er ligt een besluit dat uitgevoerd moet worden, maar als er proble­ men zijn met de uitvoering dan

♦

van tot nu toe alleen medewerkers op de KUB gebruik konden maken. Scholten benadrukt dat de contac­ turen tussen student en docent niet komen te vervallen. 'Het menselijk contact is daar veel te belangrijk voor. Maar het is een feit dat docen­ ten soms moeilijk te bereiken zijn. Via de elektronische post kunnen de studenten veel sneller met vra­ gen en problemen terecht.' De landelijke stichting SURF (Sa­ menwerkingsorganisatie Compu­ terdienstverlening Hoger Onder­ wijs) heeft voor het hele projekt an­ derhalf miljoen gulden beschikbaar gesteld. De KUB krijgt voor het ex­ periment, ' S t u d e n t e n m a i l ' ge­ doopt, twee ton. Na een half jaar vindt er een evaluatie plaats, waar­ bij wordt gekeken of de Studenten­ mail voor alle KUB­studenten toe­ gankelijk kan worden. ^

Weer ingrepen in beurzenstelsel gevreesd Het was zo lekker rustig, rond de begroting van onderwijs. Het zag er allemaal zo mooi uit. Maar sinds een week sijpelen de eerste berich­ ten over ingrepen in de studief­ inanciering al weer door. Minister Ritzen wil 'iets' met de beurzen. Maar wat?

Pieter Evelein/HOP Dat minister Ritzen de beurs van studenten na de propedeuse zou willen omzetten in een lening als zij niet minstens 60 procent van hun studiepunten halen, paste nog wel m de lijn der verwachtingen. Maar verder dan de Groningse universiteitskrant UK kwam dat niet. Een andere voorgestelde in­ greep belandde via het ANP wel in andere media. En toen begon het balletje te rollen. Een korte uitleg vooraf. Elke stu­ dent ontvangt maandelijks een basisbeurs. Daarnaast kan hij aan­ vullende studiefinanciering krij­ gen, die bestaat uit een extra beurs en eventueel ook een lening. Beide bedragen zijn gebonden aan maxi­ ma (in het wetenschappelijk onder­ wijs respectievelijk 182 en 310 gulden, in het hoger onderwijs 266 en 227), afhankelijk van het inko­ men van de ouders. Minister Ritzen zou die laatste voorwaarde voor de lening willen laten vallen, meldde de Groningse studentenbond aan UK. Elke stu­ dent in het wetenschappelijk on­ derwijs zou dus in de toekomst elk bedrag tussen O en 310 gulden kun­ nen gaan lenen. Voordeel voor de studenten: als hun ouders minder geld geven dan volgens Ritzen zou moeten, kunnen ze probleemloos voor een lening bij de minister aan­ kloppen. Iets meer dan een kwart van de ouders is gul genoeg. Studenten kunnen nu een beroep doen op de 'hardheidsclausule'. Vol­ gens die clausule kan een student vanaf 1 september een aanvullen­ de beurs krijgen als zijn ouders dwarsliggen, of als er geen contact meer met de ouders bestaat. Zo'n beroep is erg lastig, en succes blijft vaak uit. Vorig jaar stelden bijna

Monique Mulder De ex­Assistent in Opleiding (AiO) grinnikt telkens bij vragen over gebeurtenissen die velen tot wan­ hoop zouden drijven. 'Ik ben opti­ mistisch. Ik heb nooit ingezien waarom de hele missie tot promo­ tie niet zou lukken. Hoewel het steeds zo is geweest dat het tegen­ overgestelde van wat ik voorspelde uit mijn onderzoek kwam. Dan kun je twee dingen doen: het als verlo­ ren onderzoek beschouwen, zoals velen in de wetenschap doen, of doorzoeken in de richting van de data, omdat je onderzoek betrouw­ baar blijkt te zijn. D at laatste doe ik. Ik vind iets, dat lijkt me interes­ sant en dan ga ik eens zoeken wat het zou kunnen betekenen. Zo schrijf ik ook mijn artikelen. Eerst de methoden en resultaten, daarna bekijk ik pas wat voor verhaal daar­ bij zou passen.' De vier jaar dat functieleer­psycho­ loog Jean Vroomen (31) aan zijn promotie­onderzoek werkte, heb­ ben hem een duidelijke mening gegeven over wat wetenschap zou moeten zijn. 'Sommige psychologen testen hon­ derd kindertjes en laten vervolgens een factoranalyse op de data los. Zo reduceren ze complexe processen tot een aantal factoren en hebben ze "overzicht". Maar wat kun je met die algemene, overkoepelende factoren? Wat betekent "geheu­­ gen" ? Er zijn zoveel soorten geheu­

12.000 studenten een poging in het werk. Van de 3500 tot nog toe be­ handelde zaken resulteerden 2500 in een toewijzing. Ook Ritzen kan voordeel hebben van de maatregel. Als studenten meer gaan lenen, levert hem dat geld op. Je betaalt immers 11 pro­ cent rente over je lening. Aan de andere kant: juist door die kosten lenen studenten steeds minder. Van de 260.000 studenten die vorig jaar recht hadden op een lening, wilden 81.000 geen cent ontvangen. Nog eens 10.000 vroegen een lager be­ drag dan waar zij recht op hadden. Het schrappen van de leen­voor­ waarde past in het streven van de m i n i s t e r om het stelsel van studiefinanciering {stufi voor inge­ wijden) eenvoudiger te maken. Ook de studentenbonden LSVb en ISO dringen daar reeds lang op aan. Als de basisbeurs ouderonafhankelijk is, moet de lening dat volgens hen ook zijn. En Ritzen, zo hebben zij al herhaaldelijk ervaren, wil graag met hen meedenken. Rond Prins­ jesdag zal het concrete bewijs vol­ gen, weten zij nu al. Dan presen­ teert Ritzen zijn voorstellen voor aanpassingen van de studiefinan­ ciering. Er is echter een 'maar', beseffen ook zij. Volgens het uitgelekte plan wil Ritzen tegelijkertijd de hardheids­ clausule afschaffen. D at wil zeggen dat studenten met lastige of 'ont­ brekende' ouders geen aanvullen­ de beurs meer kunnen krijgen. Zij moeten gaan lenen. Politiek een 'lullig gebaar', vindt Henry van den Bedem van het ISO. Het gaat im­ mers om een ingreep die weinig oplevert, maar wel de pijnlijkste gevallen treft. Misplaatst geneuzel in de marge. Aan het 'lulligste' gebaar heeft nog niemand gedacht ­ of durven den­ ken. Dat is dat Ritzen alle aanvul­ lende beurzen de nek omdraait en alleen nog maar uniforme basis­ beurzen uitbetaalt. D e redenering zou kunnen luiden dat als je op de ene plaats een probleem wilt af­ schaffen, je het elders niet moet handhaven. ^

Percentage vrouwelijke hoogleraren neemt met tien toe Een vrouw als hoogleraar blijkt langzaam een normaler verschijn­ sel te worden. Werden midden 1990 pas 60 leerstoelen door vrouwen bezet, eind vorig jaar waren dat er 79 ­ waarvan overigens 20 bij de Universiteit van Amsterdam. Het landelijk aantal mannelijke hoog­ leraren daalde met een procentje tot 2306. Van koffiejuffrouw tot hoogleraar ­ in alle rangen van het universitaire personeel is het aandeel van vrou­ wen de laatste tijd gestegen, zo blijkt uit de nieuwste personeels­ statistiek van de gezamenlijke uni­ versiteiten, WOPI1992. Die trend

bestaat al enige tijd. In totaal vor­ men vrouwen nu 29,9 procent van het universitaire personeel, tegen 28,6 procent in juni 1990. De vooruitgang beperkt zich niet tot de aio's. Juist bij de hoogleraren was de groei het laatste halfjaar sterk: in die tijd kwamen er lOvrou­ wen bij (een stijging met vijftien procent) terwijl het aantal manne­ lijke proffen met 17 daalde. Toch is het relatieve aandeel van vrouwen aan de academische top nog klein: zij bezetten slechts een op de 30 leerstoelen. Of er meer in het vat zit, blijft bo­ vendien onzeker: juist in de cate­ gorie universitaire hoofdocenten

'Complexiteit fascineert mij' gens. Dit soort uitkomsten vertel­ len mij niets. Ze zijn niet interes­ sant. Ik ga de andere kant op, de diepte in naar specialistischer ter­ reinen. Want complexiteit is des te fascinerender. D e werkelijkheid moet ook complex zijn. Een machi­ ne die een krijtje opgooit en weer vangt, zoals wij moeiteloos kun­ nen, is zeer moeilijk te maken, omdat de processen die daarbij spe­ len zo ingewikkeld zijn.' Jean zal op 18 september promove­

ren in de theoretische psychologie met als specialisatie audiovisuele spraakherkenning. Hij doet funda­ menteel onderzoek naar het proces dat plaatsvindt bij liplezen in com­ binatie met het horen van spraak­ klanken, waarbij hij de gegevens in

een computermodel probeert te implementeren. Zijn promotor is prof. dr. Bea de Gelder. 'Lange tijd ben ik eenzaam bezig geweest met dit onderzoek. Meteen de dag na mi jn afstuderen ben ik als eerste en enige AiO bij Bea begon­ nen, in 1987. Er waren nog geen onderzoeksvoorzieningen, geen c u l t u u r . In Nederland was er nauwelijks iemand die zich met hetzelfde onderwerp bezighield. De beste mensen zaten in Engeland,

(de subtop) stagneert het aandeel van vrouwen al enige tijd op 6 pro­ cent. Vrouwen met carriereplannen moeten het vooral hebben van de grote universiteiten in de Randstad. Amsterdam (UvA) is koploper met 20 vrouwelijke hoogleraren, ge­ volgd door Utrecht met 14 vrou­ wen. Ook in procenten zijn de vrou­ wen in Amsterdam en Utrecht het best vertegenwoordigd in het corps van hoogleraren (6.6% tegen 4.4). Voor het totale wetenschappelijk personeel geldt opnieuw dat de UvA er de meeste vrouwen telt: 28 pro­ cent, tegen 26.5 in Utrecht [FS/HOP]

♦

ook wel in Amerika. Bea kende deze mensen en verwees me door naar hun. Ze heeft mij ook naar ettelij­ ke congressen gestuurd. Belangrijk, want daar gebeurt het. Je kunt wel in je kantoortje blijven zitten en in artikelen duiken, maar dan loop je vijf, zes jaar achter. Met wat daarin staat, zijn die mensen allang niet meer mee bezig. Tenminste niet in ons vakgebied.' Jeans officiële AiO­periode eindig­ de afgelopen maart. Sindsdien werkt hij deels op de KUB, deels op het IPO in Eindhoven. Zijn proef­ schrift is al lang af. 'Het bestaat uit een serie artikelen die al in inter­ nationale tijdschriften hebben ge­ staan. Ze zijn goed ontvangen. Publiceren tijdens je AiO­schap is goed: de resultaten van jeonderzoek worden tenminste gelezen en be­ commentarieerd door mensen die verstand hebben van het werk. Een gewoon proefschrift leest niemand. Daar zit je je laatste jaar op te mod­ deren en dan nog heb je geen feed­ back gekregen uit de wetenschap­ pelijke wereld. Het nadeel van mijn aanpak is dat de consistentie van het proefschrift er naderhand inge­ schreven moet worden. Natuurlijk zit er wel een rode draad in, maar je inleiding en je conclusie moeten de echte lijn erin brengen. Dat nadeel weegt voor mij echter niet op tegen de voordelen van een artikelen­ reeks als proefschrift.' ♦ F oto: Joke Backx ,

3 september 1992

^UNIVERS Het was een verrassend, om niet te zeggen hoogst onwaarschijnlijk bericht, afgelopen zomer: de Informatiseringsbank bood 4600 bijna­studenten voor de derde keer binnen enkele.maanden de kans alsnog studiefinanciering aan te vragen. Het ging om scholieren die in augustus zouden gaan studeren en die maximaal drie maanden beurs dreigden te verspelen omdat zij hun mutatieformulier verkeerd hadden ingevuld. Een initiatief dat in alle opzichten strijdig was met het no nonsense­imago van de in­ stelling die namens het ministerie van onderwijs beurzen uitkeert en studieschulden probeert terug te krijgen. De vraag rees of hier spra­ ke was van een publiciteitsstunt, temeer daar deze behulpzaamheid de IB tussen de 2,5 en 5 miljoen gulden kan gaan kosten. Daar kwam het inderdaad op neer, zo bleek uit het commentaar van voorlichter Harald Wouters. De IB staat zo slecht bekend, dat de instel­ ling graag van de gelegenheid ge­ bruik had gemaakt om te laten zien dat beeld misplaatst is. Vooralsnog heeft de produktgroep Studiefinan­ ciermg van de IB af te rekenen met een verleden van pijnlijke missers en dure blunders. 'Je hoeft op een borrel maar één recent voorbeeld te geven, of je wordt overspoeld met verhalen wat een puinhoop het in Groningen is en hoe onbarmhartig ze je daar behandelen', is de ervaring van

Afrekenen met een verleden van pijnlijke missers en dure blmiders De Informatiseringsbank wil een beter contact met studenten. Na de tumultueuze start in 1986 waarin uitbetalen bij het Groningse beurzeninstituut voorop stond en de daaropvolgende, nietsont­ ziende jacht op onterecht uitgekeerde betalingen, komt langzaam maar zeker de klant­als­mens in beeld. 'Er is hier een cultuuromslag nodig.' De eerste effecten zijn merkbaar, maar voorlopig bezorgt de 'IB' advocaten en Ombudsman nog handenvol werk. van de IB het doorkiesnummer van de behandelend ambtenaar aantreft en een poging kunt wagen. De stan­ daardreactie luidt dat je contact moet zoeken met een van de 25 Steunpunten. Een briefje schrijven wordt afgestraft met het standaard­ antwoord dat niet in behandeling kan worden genomen. Je hebt na­ melijk óf geen mutatieformulier gestuurd, het enige communicatie­ middel dat de IB wel accep teert, óf geen bezwaarschrift ingediend. 'Maar op een formulier kun je geen vragen stellen en tegen een aanma­ ning kun je geen bezwaarschrift indienen!', roept Vollebregt ver­ ontwaardigd uit. Het redmiddel ­

Pieter Evelein/HOP

pen. Dat zou één van de eerste ef­ fecten kunnen zijn van het Project voor de ontwikkeling van Totaal­ concepten, PROTO, dat tot doel heeft de communicatie tussen de afdeling Studiefinanciering en de studenten (de 'klant') te verbeteren. Het project is een jaar geleden ge­ start. 'Voordien was de klant bij ons niet in beeld', verklaart Miekel van der Zande, hoofd voorlichting bij Studiefinanciering. Ten tijde van de overhaaste invoe­ ring was dat niet erg. Iedereen kreeg zijn geld, want het enige doel was de beurzen de deur uit te krijgen. Er werd zo makkelijk uitbetaald, dat het beleid twee jaar later radicaal moest worden gewijzigd. Over de jaren 1988 en 1989 was respectieve­ lijk 260 en 219 miljoen aan oninba­ re vorderingen verloren. De accoun­ tant sprak er schande van. Strenge controles damden het tekort in 1990 al in tot 145 miljoen. Tegelij­ kertijd werd geprobeerd om de geautomatiseerde systemen in het gareel te krijgen. Een lastige klus, daar de IB vanaf 1986 met 25 wijzi­ gingen in de WSF werd geconfron­ teerd. Inmiddels is het rustiger geworden. Het systeem is redelijk op orde ­ al wachten komend jaar volgens Van der Zande alweer tien wetswijzigingen ­ en de accountant was vorig jaar voor het eerst tevre­ den. De oogkleppen kunnen af. Bij de Informatiseringsbank is een cultuuromslag nodig, aldus Van der Zande. Optimale Communicatie en Klantgerichtheid luidt het hui­ dige motto van de medewerkers. Het i n t e r n e pr­blad Prototaal schreeuwt het ze toe, smeekt er bijna om.

onmogelijk is om ze aan studenten uit te leggen. Regels die evident onrechtvaardig zijn worden vaak met tegenzin aangepast, vooral als dat tot extra kosten leidt. Dat veel studenten in de clinch liggen met de IB wordt bevestigd door de statis­ tieken van de Ombudsman. D aar­ op figureert de Informatiserings­ bank in 1991 op een stevige vierde plaats, achter de ministeries van justitie (214 rapporten) en financi­ ën (139), en de politie (146). D e Ombudsman bracht vong jaar Liefst 67 rapporten uit over de IB, waar­ van de helft over studiefinancie­ ring. Daarin wordt harde Hans Nacinovic, student kritiek geuit op lacunes in rechten in Utrecht. Ook de infor­ het archief van advocaat Bas Vollebregt uit Breda matieverstrekking aan puilt uit van de voor­ studenten, bij voorbeeld beelden. Sinds de invoe­ over de mogelijkheid om ring van de Wet op de met de deurwaarder een Studiefinanciering, op 1 oktober het dichtstbijzijnde Steunpunt ­ is ■afbetalingsregeling te treffen, en 1986, behandelt Vollebregt jaarlijks moeilijk bereikbaar. Tenzij jouw over de toepasselijkheid van de zo'n 120 zaken waarbij de IB is be­ geval snel en simpel in een hokje hardheidsclausule. D aar staat trokken. Moeiteloos somt hij de past, is de IB volgens Vollebregt een tegenover dat de produktgroep Stu­ voorbeelden op, variërend van log en traag orgaan. diefinanciering de aanbevelingen 'vervelend' tot 'zeer onrecht­ Utrechter Nacinovic kent het ver­ van de Ombudsman over zulke te­ vaardig': een drie jaar durende haal van een bevriende student. De k o r t k o m i n g e n vrijwel zonder 'briefwisseling' tussen een student jongen woonde bij zijn vader en uitzondering opvolgt. D e burger die betwist dat hij teveel studie­ ontving een beurs als thuiswonen­ moet er enig begrip voor moet kun­ financiering heeft ontvangen en de de. De vader overleed. De student nen opbrengen dat een instelling IB die hem met een steeds hogere werd nu, zonder te verhuizen, uit­ met zo'n grote klantenkring ­ in het terugvordering antwoordt. Drie da­ wonend. Dit meldde de student aan geval van de studiefinanciering gen voordat de zaak bij de rechtbank Groningen, en hij vroeg een beurs 580.000 ontvangende studenten en zal voorkomen, neemt de IB contact als uitwonende aan. Dat begreep de 305.000 debiteuren ­ niet iedereen op en wordt het misverstand uit de IB niet. D e student stuurde nog­ persoonlijk kan behandelen, vindt wereld geholpen. Of de student die maals een formulier, nu met een de Ombudsman. samenwoont met een werkloze bijlage ter verklaring. Die werd boos vrouw. Als zij een kirid krijgt, stuurt teruggestuurd. Een bijlage, dat kón Een delegatie van de Ombudsman was onlangs op bezoek in Gro­ hij keurig een mutatieformulier helemaal niet! ningen. Volgens woordvoerster naar Groningen. Hij kan nu immers een beroep doen op de partnertoe­ De IB stelt zich volgens Vollebregt Marjo van Ginneken is daar sprake slag van 823 gulden per maand. De star en rechtlijnig op. Regels wor­ van 'een redelijk positieve instel­ 'Innen'­ medewerkster Ellen Ippel student moet zijn handeling twee­ den te rigide opgevat. Het zijn er ling' onder het personeel om zegt in het mei­nummer dat het een bovendien zoveel dat het eigenlijk studenten zo goed mogelijk te hel­ tweede n a t u u r moet worden.

De Student komt in beeld bij de Informatiseringsbank

♦ Informatiseringsbank wil zich klantvriendelijker opstellen. 'Groningen' stond vaak ter discussie, hier op de KUB met minister Ritzen. [Foto: Rien Siers]

maal herhalen voordat het recht op de toeslag wordt erkend. Pas vijf maanden na de geboorte stort de IB het eerste bedrag op zijn giro. D e student stapt naar het onafhanke­ lijke College van Beroep Studiefi­ nanciering. Hij is 4100 gulden mis­ gelopen. Maar het College geeft hem ongelijk. Volgens de Wet op de Studiefinanciering worden zulke fouten namelijk niet met terugwer­ kende kracht hersteld. D ubbele pech: de Sociale Dienst heeft daar niets mee te maken. De echtgeno­ te van de student moet haar uitke­ ring terugbetalen vanaf het mo­ ment dat zij moeder werd, zo'n 5000 gulden. Vanaf dat moment had het echtpaar immers recht op de part­ nertoeslag uit Groningen? D e Informatiseringsbank, zegt Volle­ bregt, vertoont een aantal irritante eigenschappen. Om te beginnen is het instituut onpersoonlijk en on­ doordringbaar. Neem de student die iets over een aanmaning wil weten. Bellen is zinloos. Pas als je al jaren­ langbij een zeeringewikkelde zaak betrokken bent die uiteindelijk tot een bezwaarschrift heeft geleid, bestaat de kans dat je op een brief

'Klantgericht werken. Daar heb je moed voor nodig'. Maar het blijft niet bij pathetische oproepen om de klant als mens te beschouwen. Er gebéurt ook wat. Zo zijn diverse nieuwe formulieren in ontwik­ keling. Van der Zande verwacht daar het meeste resultaat van.'Met een miljoen klanten kun je nu een­ maal niet persoonlijk communice­ ren.' De nieuwe mutatieformulie­ ren worden rond de jaarwisseling ingevoerd. 'Maar we "zullen fouten blijven maken', aldus Van der Zan­ de. Aan de telefonische bereikbaar­ heid van de Steunpunten wordt 'keihard gewerkt'. Op piekuren wordt mogelijk meer personeel ingezet, voorts wordt een landelijk doorschakelsysteem overwogen. En, belangrijk: de IB onderzoekt of zij zich verantwoordelijk zal­stel­ len als een Steunpunt een student verkeerd informeert. Nu gebeurt dat slechts als een student de juiste informatie niet uit een IB­brochu­ re had kunnen halen. De Ombuds­ man wil dat die voorwaarde ver­ dwijnt. Het zal nog wel even duren voor­ dat de studenten de effecten van PROTO ondervinden, vermoedt Van der Z a n d e . Voor hoogge­ spannen verwachtingen moet bo­ vendien worden gewaakt, want uiteindelijk is de IB slechts uitvoer­ der van beleid dat op het ministe­ rie in Zoetermeer wordt gemaakt. En daar heeft men minder oog voor de winst die kan worden geboekt door een goede relatie met de 'klant', zoals IB­voorlichter Wou­ ters bescheiden formuleert. Con­ trole­acties zullen gewoon door­ gaan. Hooguit worden ze iets vriendelijker, of alleen maar zorg­ vuldiger. De ruimte voor een flexi­ bele toepassing van de regels is dus gering. Bovendien is een feilloze be­ diening van de studenten volgens Van der Zande onhaalbaar. Toch merken studenten al dat er in Groningen wat aan het veranderen is. Karel Beke, voorzitter van de Groningse Studentenbond, is opge­ vallen dat studenten hun proble­ men steeds vaker kunnen oplossen door een brochure te raadplegen. 'De communicatie is dus beter geworden', concludeert Beke. D e proefdrukken van de vernieuwde formulieren zien er volgens hem goed uit. Volgens Len Buis, hoofd van het Leidse Steunpunt, doen zich minder crises voor. 'Het loopt alle­ maal wat vlotter en soepeler. Het is niet meer zoals vroeger, toen je bij een nieuw formulier of besluit uit Groningen dacht: hoe hebben ze het kunnen bedenken!' ^

3 september 1 9 9 2

zijn collega aan een van de rijks­ universiteiten in Nederland. 'D at IS niet eerlijk. D e eerstejaars aio krijgt een beginsalaris dat onder het wettelijk vastgesteld minimum­ loon ligt. D eze bindingspremie is dus een doekje voor het bloeden.' Volgens Van Wissen van Veen omzeilt de KUB hiermee echter de landelijke salarisregeling, waaraan officieel niet mag worden getornd. Deze regeling bepaalt dat een eer­ stejaars aio maandeli)ks zo'n 1400 gulden schoon in de hand krijgt. Een bedrag dat wordt gerechtvaardigd doordat de aio officieel nog een opleiding volgt. Hoewel de KUB rechtspositioneel en juridisch in haar recht staat ­ de KUB heeft als bijzondere universiteit het recht regelingen nader in te vullen ­ ko­ mende voorgenome maatregelen in feite neer op het oneigenlijk gebruik van gemeenschapsgeld, vindt Van Wissen van Veen. Ton Nabben, hoofd afdeling Perso­ neel en Organisatie, begrijpt de kri­ tiek van de overheidsvoorlichter niet. Hij ontkent dat de bindings­ premies zijn bedoeld om de onvre­ de onder de aio's over de hoogte van hun honorering weg te nemen. 'Het is in eerste instantie een middel om kwalitatief betere en gemotiveer­ dere aio's aan te trekken en te be­ houden. Als gunstig neveneffect treedt daarbi) een inkomstenverbe­ tering op.' Hij acht de regeling dan ook niet in strijd met landelijke afspraken, 'omdat je er een indivi­ duele toets onder legt. Je differen­ tieert namelijk naar verdiensten.

—lUNIVER^

Dat verschil mag je maken. Een aio die na een jaar niet voldoende heeft gescoord, wordt ontslagen en krijgt de premie dus niet'. De maatregelen komen vrijwel te­ gelijkertijd met het verzoek van de minister aan de universiteiten om de rendementen van de aio­oplei­ dingen te verbeteren. Een op de drie assistenten­in­opleiding verlaat namelijk de opleiding zonder te promoveren en minder dan dertig procent voltooit zijn dissertatie binnen de contractuele vastgeleg­ de periode van vier )aar. Vooral alfa­ en gammastudies scoren slecht. 'Aan de letterenfaculteit', vertelt Sijtsma, zelf promotie­assistent aan deze faculteit, 'was eind vorig jaar nog geen enkele aio binnen de termijn gepromoveerd. Nu de facul­ teit de wachtgelden van de aio­er die de contracttermijn heeft over­ schreden, zelf moet betalen, is het alleen maar in haar voordeel om het onderwijs en de persoonlijke begeleiding te verbeteren; een duw in de rug om de rendementen op te krikken'. Sijtsma stelt voor de as­ sistent­in­opleidingvoorO,8 fte. aan te stellen om gedurende vijf jaar on­ derzoek te verrichten en voor 0,2 fte. om als universitair docent les te geven. Daarmee wordt wat druk van de ketel weggenomen en wordt een zekerder inkomen gecreëerd. Dit plan stuit echter op nogal wat juridische bezwaren omdat een universitair docent op contractba­ sis een zwakkere rechtspositie heeft. [PC] ^

woonlijk mee onderscheiden, maar de frases waarmee Dorknoper zich 'Krom geschreven is krom gedacht', onverhoeds tot dichter ontpopt. placht G.A. van Oorschot (eredoc­ Laatst had ik beet. Twee doodgewo­ tor aan de KUB) te zeggen. Ik moet ne woorden vernieuwden zich in er vaak aan denken. Maar ik vraag een glanzende combinatie. Nou ja, me ook af of hij eigenlijk wel gelijk glanzend, dat wil zeggen van een had. D e wildgroei van de taal is­ legering waarmee men de trofeeën immers veel boeiender dan zinnen verguldt die op de kermis zijn te die er uit zien als keurig ge­ schorengazons. Onregelma­ tigheden verraden iets wat de ^ spreker of schrijver graag vi OEDEGEBUURE verborgen had gehouden, maar wat zich onweerstaan­ baar naar buiten werkt. Som­ mige taalgebruikers doen het er zelfs om. Dat soort noemt zichzelf dichter, en dichters liegen verdienen. Negatieve baten, dat nu eenmaal de waarheid, om met was de uitdrukking. Bertus Aafjes te spreken. Was de collega die deze term aan Tot mijn dagelijkse taak hoort de de tekstverwerker had laten ont­ lectuur van ambtelijke stukken. snappen een dichterlijke geest? Niet iets waarmee ik achterover op Niet echt. De Tilburgse letterenfa­ de bank ga liggen. Maar geen bloem culteit beschikt over zegge en zo bitter, of ik weet er honing uit te schrijve één plezierdichter en die is puren. Bij het lezen van nota's en als lid van het genootschap Onze rapporten let ik speciaal op afwij­ Taal te zeer purist om zulke onzin kingen van de standaardtaal. En dan op te kunnen schrijven. Degene die bedoel ik niet de kromspraak waar de negatieve baten had opgevoerd klerken en rekenmeesters zich ge­ was domweg niet flink genoeg om

NEGATIEVE BATEN

te spreken van 'tekorten' of 'verhe­ zen'. Hij maakte slim gebruik van een eufemisme. Naderhand vertelde iemand me dat het begrip 'negatieve baten' in de bankwereld en het verzekeringswe­ zen tot de zogenaamde huisstijl be­ hoort. Sinds ik dat weet is het taai­ bederf alleen maar heviger gaan stinken. Want banken en verzekeringsmaatschappij­ en laten het niet bi) krom­ spraak. Hun woordzwendel verraadt andere vormen van corruptie. Hun 'handelen met voorkennis' is niets anders dan het zich op on­ rechtmatige wijze toeëige­ nen van geld dat van zichzelf al niet erg welriekend is. Kan een academisch geschoolde taalkundige niet iets beters beden­ ken dan die negatieve baten, iets dat meer in overeenstemming is met de omstandigheid dat de universi­ teit een (ik krijg het haast niet door mijn strot) 'non profit organisatie' is? Iets in de trant van eervolle ver­ liezen of winstgevende tekorten?

Instituten verdeeld over aanpassing KUB­logo Academische Studies) vindt het nieuwe logo een achteruitgang: 'Ik denk dat een westers reclamebu­ reau daar een leuk bedrag aan heeft verdiend en er een prachtig commu­ nicatief verhaaFbij zal hebben, maar mij boeit het niet. Wij gaan voorlo­ pig verder met ons eigen logo, dat vinden we prima passen. In adver­ De aanzet voor de wijziging werd tenties zullen we het nieuwe KUB­ in het voorjaar gegeven door drs. logo wel gebruiken, maar daarover Rob Kraakman, secretaris van de is ons nog niets meegedeeld.' universiteit. D eze zag de medio Volgens Kraakman valt het met de jaren tachtig ingevoerde huisstijl kosten mee. 'Per fase is er een aan­ met lede ogen verloederen. Om aan tal duizenden guldens mee ge­ de wildgroei van logo's en eigen moeid. D aarnaast is er geld voor huisstijltjes een einde te maken, instituten om de ineenschuiving besloot hij tot wat hij noemt een van de logo's goed te laten verlopen. renovatie van de bestaande huis­ Het gaat overigens niet om dicta­ stijl. Kraakman: 'D e uniformiteit ten, maar om iets wat ik vrijheid in dreigde op de achtergrond te raken. gebondenheid zou willen noemen. Met een gewijzigd logo en heldere Ik snap heel goed dat er behoef te aan richtlijnen willen we tot wat meer enige autonomie bestaat, maar daar is ­ binnen het mogelijke ­ ruimte eenduidigheid komen.' De 'renovatie' vond ook plaats op aandrang van verschillende aan de KUB verbonden instituten die von­ Managing­director Ad Vissers van den dat het oude beeldmerk hen te het WORG (instituut voor onder­ weinig ruimte bood voor eigen zoek op het gebied van arbeid ­ met profilering. Tegelijkertijdwilden zij een eigen logo) aan de sociale facul­ ­ net als het KUB­bestuur ­ echter teit vindt het 'frustrerend' om met wel dat de koppeling met de univer­ een logo van zowel het instituut als siteit duidelijk zichtbaar bleef. de KUB te werken, maar denkt dat Daarom is in het nieuwe logo geko­ het een 'ideale oplossing' is om ze zen voor handhaving van de rode in elkaar te schuiven: 'Of het lukt driehoek. Elk instituut kan de ko­ om tot een ideale vormgeving te ko­ mende maanden beslissen hoe zij men moet nog blijken.' daar de eigen naam aan toe wil Het nieuw beeldmerk geldt niet voegen. De eigen vignetten zouden voor instituten als het IVA (insti­ dan moeten verdwijnen. In eerste tuut voor sociaal­wetenschappelijk instantie gaat het om de facultei­ onderzoek), EIT (Economisch Insti­ ten, de diensten en enkele institu­ tuut Tilburg) en het IVO (Instituut ten. De meesten kunnen zich vol­ voor Ontwikkelingsvraagstukken). gens Kraakman vinden in de gewij­ Deze para­universitaire instituten zigde opzet en bezien hoe eigen hebben een eigen rechtspositie en beelmerken met het vernieuwde worden niet direct geassocieerd KUB­logo gecombineerd kunnen met de Tilburgse universiteit. worden. Inmiddels prijkt het nieu­ Vooralsnog staat het deze insti­ we logo al op de laatste versie van tuten vrij om aan de stroomlijning boekje Kiik in Kub. van de logo's mee te doen. De in­ voeringbij diensten, faculteiten en (para)universitaire instituten zou Niet iedereen is even gelukkig met begin '93 afgerond moeten zi)n. het gewijzigde logo. Joop Hoedema­ [MS/GR] ^ kers, smds kort projectmanager bij het TIAS (Tilburgs Instituut voor

Bijna onmerkbaar krijgt de KUB een ander logo. Het wordt geleide­ lijk ingevoerd en wijkt nauwelijks af van het oude. De rode driehoek en de strepen blijven gehandhaafd. Slechts de tekst 'Katholieke Uni­ versiteit Brabant' tussen de strepen komt te vervallen.

♦ Het 'oude' KUB­logo boven de ingang van gebouw B. Boven het gereviseerde, nieuwe beeldmerk. [F oto; Rien Siers]

PROEFSCHRIFT VAN

EUNKWIJK Gaat u promoveren? Vraag darfvriibliivend, eerst onze informatieve documentatie!

DRUKKERIJ

E L I N K W I JK

BV

Amsterdamsestraatweg 554 — 3553 EN Utrecht. Tel 030 ­ 44 49 21 ­ F ax 030 ­ 43 90 74

Eindelijk een 06­nummer waar je wijzer van wordt. Bel nu voor een Trouw introductie­abonnement. Drie weken voor f 7,50.

06­0994440 (O et pm)

Trouw

3 september 1992

-jUNl V E R S K l -

Spreken is zilver Het is een oud verlangen van filosofen, dichters en kunstenaars om de 'essentie' van de mens en zijn wereld te schilderen of onder woorden te brengen. Sommigen menen dat men alleen bij essentiële zaken terecht komt als alle versierselen en details verwijderd worden. Mondriaan ontdeed bomen van hun blaadjes, twijgen en takken en hield uiteindelijk twee of drie fundamentele lijnen over. Zijn collega Malewitch bracht zijn omgeving terug tot enkele grondvormen en eindigde bij een eenvoudig zwart vierkant. Hun poging om de diepste laag van de werkelijkheid op het spoor te komen is fascinerend, maar geen enkele onbevangen toeschouwer komt bij het zien van Mondriaans schilderij 'Broadway Boogie Woogie' op de gedachte dat dit doek het wezen weergeeft van het stratenpatroon van New York. Dit is een interessante paradox: hoe meer de kunstenaar de essentie van de werkelijkheid benaderd, hoe meer het werk voor de toeschouwers aan betekenis lijkt te verliezen. Misschien dat betekenis wel bestaat bij de gratie van onbeduidende details en overbodige versierselen. In de nieuwe roman van de Italiaan Clau-

dio Magris, 'Een andere zee', gaat een jonge man, net afgestudeerd in de Griekse letteren, in Triest aan boord van een schip dat hem naar Patagonië, -Argentinië- zal brengen. Het is 1909 en Patagonië is nog één uitgestrekte pampa met wind, struiken en wilde paarden. De jonge man, Enrico Mreule, heeft maar weinig bagage bij zich. Een paar dekens en vijf, zes banden klassieke Griekge literatuur: Homerus, Plato, Sofocles. Hij is op de vlucht. Niet omdat hij lichamelijk of geestelijk bedreigd wordt maar omdat hij niet langer in Europa wil leven. De ooit zo rijke westerse beschaving is, zo meent hij, ten prooi gevallen aan holle, inhoudsloze retoriek. Het bestaan van de westerse mens wordt steeds leger, een leegte die handig gecamoufleerd wordt met ronkende welsprekendheid. Daarom gaat Enrico naar Patagonië. In de stilte van de Zuidamerikaanse steppen zal hij zijn ware 'ik' proberen te vinden en zijn woordgebruik terugsnoeien tot het hoogstnoodzakelijke. Na dertien jaar eenzaamheid komt hij gelouterd terug in Europa waar de goedkope demagogie van Mussolini's fascisten begint te klinken. Enrico Mreule koopt een paraplu. Niet om

de regen tegen te houden, maar om zich te beschutten tegen het licht van de koplampen en de herrie op straat. Hij schaft zich een afgelegen huis aan, doet klokken, radio's en elke vorm van modem comfort in de ban en terwijl Europa in brand vliegt leeft hij zwijgend en rokend

zijn leven. Vroegere vrienden ontloopt hij en hun brieven worden maar amper beantwoord. Nee, retoriek kan Enrico Mreule onmogelijk verweten worden. Maar hij zwijgt ook als de Gestapo zijn joodse kennissen weghaalt en geen woord van troost komt over zijn lippen als later de echtgenote van een vroegere vriend, die nu in Tito's concentratiekampen zit, hem haar verhaal vertelt. Wat zouden woor den, zijn woorden, immers kunnen uitrichten? Enrico Mreule heeft in Patagonië zijn ik gevonden en van

elke woordenpraal afstand gedaan maar met deze woorden ook elke betekenis voor zijn medemensen verloren. In 1988 werd een eerder boek van Magris in het Nederlands vertaald. Donau, een literair reisverslag langs de beroemde rivier die - anders dan bijvoorbeeld de Germaanse Rijn - symbool is geworden voor de humanistische traditie van Midden-Europa. Het middenEuropa waar ooit het Oostenrijks-Hongaarse volkslied in elf verschillende talen gezongen werd en waar Joden en Slaven, Bohemers en Italianen, Serven én Kroaten eikaars woorden verstonden en in betrekkelijke rust samenleefden. Een Kultuination, met centra als Wenen en Boedapest waar de Tsjechische Jood Gustav Mahler de opera's van de Duitse edelgermaan Richard Wagner dirigeerde, waar de door het volk aanbeden keizerin Sissy dagelijks poëzie schreef en de melancholieke zigeunermuziek de nationale muziek van de Hongaren werd. Een traditie waarvan nu nog overwoekerde begraafplaatsen getuigen als de Weense Sankt Marx Friedhof die Mozart zijn laatste rustplaats gunde en verder wemelt van Macedo-

Introductie'92

nische, Poolse en Roemeense namen. Het waren in 1938 de nazi's die deze pluriforme samenleving verwoestten. Hoewel de Oostenrijkers hun Anschluss bij het derde rijk toejuichten, pleegden in datzelfde jaar in Wenen bijna 1400 mensen zelfmoord, 1000 meer dan het normale jaargemiddelde. De vlucht van veel intellectuelen en kunstenaars en de gevangenname en moord op vakgenoten die bleven, betekende de volledige overwinning van het bloeddorstige gebral. Dat overstemde de voorzichtige argumentatie en het open oor dat het midden-Europese humanisme ooit kenmerkte Een andere zee kan als een indrukwekkend vervolg op Donau gelezen worden. Opnieuw denkt Magris na over het belang van het spreken, maar lijkt nu vooral te overwegen dat het niet enkel de holle frases van figuren als Hitler of Mussolini zijn die menselijkheid en tolerantie bedreigen, maar ook de zelfverkozen zwijgzaamheid van veel hedendaagse intellectuelen. Een thema dat met de bloedige, deels midden-Europese oorlog in Joegoslavië wel bijzonder actueel geworden is. Claudio Magris Een andere zee. Bert Bakker, f. 24.90

Lee Towers hoogtepunt van soepel verlopen TlK-week Het hoogtepunt van de afgelopen TIK-week,datvan dinsdag IStot en met zaterdag 22 augustus rond de KUB en in de stad plaatsvond, is ongetwijfeld het optreden van Lee Towers geweest. Dat deze entertainer/ zanger ook een grote populariteit geniet onder studenten, bleek vrijdagavond tijdens het verenigingenfeest van Olof, Plato en Vidar in het Sportcentrum van de KUB. Zo'n tweeduizend studenten waren er samengepakt om een concert van de Nederlandse Frank Sinatra mee te maken (die zich voor drie kwartier optreden ruim zesduizend gulden liet betalen). Zelfs de taferelen waren professioneel: vooraan raakten enkele mensen door de hitte in ademnood terwijl één studente flauwviel en achter het podium opgelapt moest worden. Los van enkele schaafwonden en een gescheurde enkelband dooreen onhandelbare 'zeephelling', is de introductie zonder wanklank verlopen, zegt Tl K-voorzitter Mark Manders. Wel is het zowel de organisatie als de gemeente Tilburg een doorn in het oog dat de studenten vanuit het hoger beroepsonderwijs ook dit jaar zwaar ondervertegenwoordigd waren. Van de ruim duizend deelnemers is niet meer dan een kwart HBO-student. [GR] f^oto's: Erik van der Burgt en Rien Siers Introductieverhalen op pagina 8 t/m 15.

3 september 1992

UNIVERSE*

aan het Piusplein. D at Geerteke maar een klein deel van de huur kan betalen, deert hem niet: hij heeft een goed betaalde baan en is smoor­ verliefd op de blonde Limburgse. Haar moeder: 'Ik heb wel tien keer gezegd: denk eerst eens goed na. Maar nee hoor, ze moest en zou met Hans gaan samenwonen.' Een willekeurig kamertje vinden is niet zo moeilijk. De ideale Na een half jaar samen te hebben gewoond heeft Geerteke er tabak woonruimte vinden is daarentegen een zwaardere opgave dan van. 'Ik miste mijn vrijheid. Ik ging nog liever in een rattehol wonen het doctoraal binnenslepen: wanneer de bul binnen is, woont dan bij hem in huis te blijven. Het hele studentenleven ging aan me het gros van de studenten nog op een bijeengewrongen voorbij. Ik besloot dat het beter voor eenpersoonscel. Sommigen lukt het wel. Twee Tilburgse studen­ _ me zou zijn dat ik alleen zou wo­ nen.' Haar ex­vriend Hans houdt ten verhalen over hun weg naar de kamertop. nog zoveel van haar dat hij ogen­ blikkelijk een flinke zolderkamer twee r u i m e k a m e r s . Beneden bij een tante van hem regelt. Geer­ woonde een hele stille Spaanse jon­ teke verhuist voor de derde keer binnen een jaar, nu naar de Tuin­ Geerteke Chiali (21) heeft ondanks gen, die geen vrienden had, dus daar straat. 'D aar zat ik op zich prima. zou ik weinig last van hebben. Ik haar leeftijd al een imposante Midden in het centrum, op een gro­ wooncarrière achter zich liggen. ben de volgende dag meteen gaan te kamer, voor maar honderd gul­ Drie jaar geleden kwam ze vanuit verhuizen, om tijdens de introduc­ den huur! Z'n tante wilde niet dat tie al op kamers te zitten en niet het Limburgse Panningen naar Til­ ik het idee kreeg dat ik er perma­ burg om sociologie te studeren. Ze meer op en neer te hoeven reizen. nent kon wonen, en vroeg dus al­ kende heg noch steg en was aange­ Het was wel niet luxe, maar het had leen wat geld voor de vaste lasten. een bepaalde charme. Mijn vader wezen op de steriele dagbladadver­ Die tij delij ke regeling gold tot Hans tenties in Het Nieuwsblad, waar­ verfde de kamers, mijn moeder iets anders zou vinden.' op ze speciaal voor deze gelegenheid maakte gordijnen en mijn broer hielp verhuizen. Ik dacht echt dat een postabonnement had genomen. Alle kameraanbiedingen werden ik het daar naar m'n zin zou heb­ ♦ Riant, rijkelijk, royaal van afmetingen door haar gebeld en bij de meeste ben.' nog glas­m­lood ook. Een ideaal dat floort mocht ze ook langskomen. 'Zo­ doende heb ik behalve een krant­ A Is ze goed en wel enigszins is na enige jaren kotbewoning. abonnenement ook maar een trein­ ^ ^ geïnstalleerd krijgt Geerteke de [Foto: Enk van der Burgt] trajectkaart gekocht, ik moest elke schrik van haar kamerleven: de week wel drie of vier keer op en beneden haar wonende Spanjaard Geerteke ^blijft drie maanden bij neer, ik werd er gek van, op het blijkt zijn eenzaamheid te verdrij­ Hans' tante wonen. Dan komt Hans laatst.' ven door op ieder mogelijk en met een nieuwe woonruimte op de Hoewel haar idyllisch idioompje en onmogelijk tijdstip de snaren van proppen. Een goede vriend van hem frêle voorkomen anders doen ver­ zijn elektrische gitaar te bewegen gaat verhuizen, en Hans had een moeden, is Geerteke onvermurw­ teneinde daar hardrocksolo's uit optie op zijn appartement. Maar nu baar in haar mening en drijft haar voort te doen vloeien. Geerteke: 'Ik mag Geerteke daar wel gaan wo­ ouders door haar strikte eisen tot dacht dat ik gek werd! Die jongen nen. D e etage ligt aan de Noord­ wanhoop. Haar moeder: 'Ze bleef was onstuitbaar met zijn muziek. straat, met twee grote slaapkamers, maar bezig met die kamer. Niets Vrienden van me zeiden dat­ie heel een woonkamer, keuken en badka­ was goed genoeg. Elke keer als ze verdienstelijk speelde, maar daar mer. D e huurprijs bedraagt drie­ thuis kwam was er weer iets anders: schoot ik natuurlijk weinig mee op. honderdenvijftig gulden inclusief het stonk, de kamer was te donker, Ik zat de hele dag in die kutherrie.' energiekosten. 'D a's natuurlijk de te licht, te groot, te klein, te som­ Al tijdens de introductie leert ze een droom van elke student', beseft ber, te duur. Ik heb zelfs aangebo­ jongen kennen op wie ze verliefd Geerteke. 'Helemaal zelfstandig, den haar maandelijkse toelage te wordt. Onvermoed geholpen door voor niet teveel geld in een mooi, verhogen, zodat ze een wat duurde­ de Headbangers Ball­adept bij Geer­ net gerenoveerd huis. En alweer re kamer kon nemen, maar dat teke in huis, overtuigt hij haar dat midden in het centrum. Want daar wilde ze ook niet. D an zou ze te ze best bjj hem kan intrekken, of, wen je ook snel aan hoor, ik was beter nog, dat ze samen een leuk voor geen goud ergens in een bui­ afhankelijk worden, zei ze.' Dan, twee weken voor de start van huisje k u n n e n betrekken. Hij tenwijk gaan wonen. Zo komt het het collegejaar, valt Geerteke's oog woont al tien jaar in Tilburg, is 28, wel van pas om wat mensen te op een wat bouwvallige etage aan en regelt binnen een maand of twee kennen in een stad, want alleen had de Molenbochtstraat. 'D at waren een huis met zeven grote kamers ik vast nooit zoiets moois gevon­

De beste kamers duren het langst

den. Kijk, ik heb nooit een hekel aan Hans gehad, maar dat­ie dit voor me heeft gedaan is wel heel erg lief. Sinds kort hebben we ook weer verkering, of zoiets, misschien dat het zonder samen te wonen beter tussen ons gaat.' D

ob (27) heeft het uiterlijk van de eeuwige student: eenbaard van drie dagen, een plastic tasje met daarin wat papieren, een ongestre­ ken maar wel gewassen overhemd, een vale Levi's spijkerbroek. En hij woont al negen jaar op kamers. De theoloog, die niet wil dat zijn vol­ ledige naam in de krant komt, want zo trots is hij niet op zijn leven, herinnert zich zijn eerste kamer: 'Dat was bij een hospita in de Oer­ lesestraat. Hemeltjelief. Dat mens­ je was een jaartje of tachtig. Ik knapte heel veel karweitjes voor haar op, ik deed haar huishouden.

betaalde haar rekeningen. Ik hoef­ de na een tijdje dan ook geen huur meer te betalen en ik mocht gratis meeëten. Helaas overleed dat wijf­ je toen ik een jaar bij haar woonde, zodat ik op zoek moest naar iets anders.' Dan bewoont de theoloog binnen twee jaar zeven verschillende ka­ mers. 'Drie daarvan bevonden zich inhetzelfde studentenhuis. Ik voel­ de me daar niet zo op m'n gemak. Er woonden drie verpleegsters in dat huis, die steeds andere vriend­ jes meenamen. Ik heb me daar nooit thuis gevoeld. D oor die meisjes werd ik aangekeken alsof ik de vreemde eend in de bijt was, in plaats van die jongens die ze uitno­ digden. Ik at niet mee, dat bevor­ derde de sfeer ook al niet. JLet was voor beide partijen een slechte re­ geling, dat krijg je als de huisbaas bepaald wie er mag komen wonen, 's Avonds zat ik soms huilend op m'n kamer. Van studeren kwam niks meer terecht. Ik ben daar zo­ maar, op een zondagochtend, ver­ trokken. Ik heb alleen wat kleren en mijn matras meegenomen. Ik was overspannen, stond op het punt om depressief te worden. 'Ik heb toen een maandje bij Pater Poels (het Tilburgse equivalent van het Leger Des Heils, DvE) geslapen. Een studiegenoot wist dat, en heeft me bij hem in huis gevraagd. D at leek heel aardig. Maar 't was ook niks. Alles was daar kapot, ieder­ een gebruikte drugs en de feesten zorgden ervoor dat ik nooit voor zes uur 's ochtends kon slapen.' Het huis waar Rob daarna terecht komt zint hem ook niet. 'Daar woonden wel dertig mensen. Zo onpersoon­ lijk, daar kan ik helemaal niet te­ gen. Ik ben daar intern ook een keer verhuisd, maar dat was natuurlijk lood om oud ijzer.' Na drie maanden bij zijn ouders in 's Gravenmoer te hebben doorge­ bracht krijgt Rob een HAT­eenheid aan de Korvelseweg toegewezen. Hij had op goed geluk gebeld en de vereniging wees hem op die moge­ lijkheid in geval van acute kamer­ nood. In zijn eenheid, een apparte­ mentje van twee kamers met keu­ ken en badkamer, woont hij nu al meer dan vijf jaar. 'Als ik naar mijn studiegenoten had geluisterd, was ik nu misschien nog aan het rom­ melen geweest. D an blijft het af­ wachten wat er op je afkomt. Nu heb ik het heft in eigen handen genomen. Ik woon hier nu zo lang dat ik me niet meer kan voorstel­ len dat ik tijdens mijn studie nog verhuis. Ik zit hier perfect.' ^

3 september 1992

UNIVERS

Dakloos in Tilburg, eerstejaars en op jacht naar een kamer 'Ben je nog maagd? Een beetje bi, ho of he? En waarom zouden wij jou als toekomstige kamerbewoner willen hebben?' Bijna alle eerstejaars hebben het inmiddels al doorgemaakt: alleen of­ liever nog ­ met dertigen tegelijk ais vee door de keuring heen. Kamers zoeken of kijkavonden meemaken, het is een lijdensweg. Univers­medewerkster Nona Bastiaanse ging undercover op zoek naar een kamer en ontdekte dat dromen in de meeste gevallen inderdaad bedrog zijn. En dan nog heb je slapeloze nachten, knikkende knieën,

in dispuuthuizen nog wel negentig graden erger zijn. 'Iedereen gaat dan in een kring om je heen zitten en ze zetten je behoorlijk in de zeik. Even peilen hoe kwaad je kunt worden of dat je gaat janken.' Op aanraden van weer een andere studente kom ik bij achtereen­ volgens de V W , het JAC en wo­ ningbouwvereniging De Woonstad terecht. Want inmiddels is wel duidelijk dat een advertentie en briefje alléén geen wonderen doen. Petra zal wel de uitzondering zijn die de regel bevestigt. Bij de V W ligt een zielig lijstje met welgeteld acht adressen. 'Ik weet alleen niet of de kamers nog wel vrij zijn, want er zijn al veel studenten

mei, voorafgaand aan het eerste collegejaar, opgeven). D e heer Knoppe van D e Woonstad laat doorschemeren dat één jaar wach­ ten aannemelijker is dan een half jaar. Zo langzamerhand raak ik ervan overtuigd dat ik ook de twee weken niet haal. Overeen derde nog maar niet te spreken. 'En heb je al vieze mannen aan de lijn gehad?', vragen sommige col­ lega's zich steevast verlekkerd af. En ja, die zijn er ook. Achteraf ge­ zien klonk hij al wat vreemd, al te gastvrij misschien, maar na zo'n dertig telefoontjes geloof je het zo langzamerhand wel. Het adres zou van een studentenhuis zijn. 'Waar zijn de andere kamerbewoners?'.

zwetende handen en brandende vragen. 'Hoe kom ik over? Had ik beter vegetariër kunnen zijn? En: tot hoever moet ik gaan?' Nona Bastiaanse Het lijkt zo veelbelovend: 'eerste­ jaars Letteren', vrouw en een frisse kijk op het studentenleven. Klaar om onder moeders vleugels van­ daan te vliegen. Een flinke kamer lijkt geen probleem, een stel pas voorziene studenten geeft me één, hooguit twee weken, 'Kijk maar naar mij. Ik ben binnen vier dagen verhuisd. Een makkie', verzekert Petra ('achternaam hoeft er niet in'), eerstejaars Psychologie op de KUB. Via een advertentie in de krant en een briefje op de universiteit heeft ze haar huidige kamer kunnen be­ machtigen. Eén tip wil ze me ech­ ter meegeven: Blijf zo spontaan mogelijk. De komende weken heet ik Inge van der Sande, ben ik negentien jaar oud, heb een zus van 23, een broer van 21 en wil boven alles dolgraag op eigen benen staan. Ik ben een gezelschapsdier, vrijgezel (zolang als het duurt), muzikaal aangelegd en leid een sociaal actief en bewo­ gen leven. Mijn ouders zijn geschei­ den. Ik woon sinds een paar jaar alleen met mijn moeder in Eindho­ ven, want broer en zus zijn inmid­ dels naar Amsterdam en Utrecht verhuisd. Na drie dagen weet ik dat ik, on­ danks mijn nieuwe identiteit en spontaniteit, het record van Petra niet meer haal. Een week is ook wat aan de krappe kant. Eigenlijk is het ene telefoontje naar Het Nieuws­ blad al een teken aan de wand. 'U wilt een advertentie plaatsen voor de krant van morgen?', vraagt de telefoniste. 'Het spijt me werkelijk, maar dat gaat al lang niet meer. De telefoon staat hier roodgloeiend van de studenten.' Op haar aanraden bel

ik nog maar even naar het Eindho­ vens Dagblad en zie vertwijfeld hoe mijn stukje tekst een paar dagen later bijna onzichtbaar tussen tien­ tallen andere wanhoopskreten ge­ propt staat. Alleen die ene jongen die in ruil voor een kamer een maand lang wil afwassen, kom ik op mijn eerste kijkavond tegen. Het is woensdag 20.00 uur. Hij ­ Peter, eerstejaars sportacademie ­ ik en nog zo'n twintig andere dak­ lozen in Tilburg zijn uitgenodigd om bij een studentenhuis langs te komen en nader kennis te maken. Vol verwachting klopt mijn hart in de keel, want het is de eerste reac­ tie. En eigenlijk hoop ik na één keer al van het gelazer af te zijn. Ik kijk om me heen en geef mezelf een redelijke kans. Drie van de tien kijkdames hebben hun aanhang meegenomen en lijken aan hen vastgekit. Een jongen van een jaar of zeventien vertelt vol bravour dat hij door zijn ouders het huis uitge­ schopt is, pakt een gitaar en pingelt ­ tot grote ergernis van iedereen ­ de godganse tijd op dat ding. D ie heeft geen kans. Drie anderen hou­ den wijselijk hun mond. Twee ver­ trekken na enkele minuten weer. En de rest is afwachten geblazen. Zenuwslopende m i n u t e n later opent één van de drie 'toekomstige' mede­kamerbewoners het vuur: 'Je krijgt zometeen een formulier met vragen in je handen gedrukt. Pro­ beer dat zo goed mogelijk in te vullen, zodat we een zo volledig mogelijk beeld van je krijgen. Voor alle duidelijkheid willen we er even bijzeggen dat jullie niet de enige groep zijn die we hebben uitgeno­

digd. Morgen komen er nog zo'n tien studenten.' Een jongen naast mij heeft het daar zichtbaar moei­ lijk mee. En ik eigenlijk ook. Het zweet loopt in straaltjes langs zijn gezicht naar beneden. Johan heet hij, en hij is als eerste gearriveerd. Veel te vroeg (ik heb dat bewust vermeden.) Bij simpele vragen als 'Welke studie ga je volgen? En motiveer je keuze' raakt hij al vol­ ledig in paniek. Zijn zakdoek heeft geen minuut rust. Verbouwereerd kijk ik hem aan. 'Ik ga helemaal niet studeren', stottert hij verontschul­ digend met een rood hoofd in mijn oor. En dan alsof hij bang is dat ik hem zal verraden: 'Maar ik ga wel een cursus of zo volgen hoor.' Som­ mige vragen slaan werkelijk alles: 'Ben je nog maagd? Een beetje bi, ho of he? Houd je van een kwartet­ je ? en meer van dit soort flauwe­ kul. Tandenknarsend vul ik het formulier onvolledig in. D e enige goede, voor de hand liggende, vraag is 'Waarom zouden wij jou als toe­ komstige kamerbewoner willen hebben?' Na een half uur staan de meesten (waaronder ik) weer bui­ ten, op enkele volhouders na. Ondanks de keiharde concurrentie­ strijd ontstaat er toch een vreemd ♦ 'Het IS een sprookje dat er in oktober veel kamers vrij zouden zijn' [Foto: Enk van der Burgtj

soort verbondenheid tussen de kamerjagers. Aan de ene kant zou je willen dat jij de enige bent, van de andere kant is het fijn te weten dat je juist niet alleen staat. Een anonymus vertelt dat kijkavonden

'Nationale kamerweek? Nooit van gehoord' Ook in Tilburg, een paar jaar gele­ den nog een idylle voor de kamer­ zoeker, wordt de kamernood aan het begin van dit studieseizoen immer nijpender. iWomenteel zoe­ ken in Tilburg nog een kleine 2000 studenten een kamer. De nood is bij sommigen erg hoog: premies tot 500 gulden worden in het vooruit­ zicht gesteld. Anderen vinden 25 gulden inschrijfgeld voor een woningbouwvereniging al te veel. De strijd om in een kamer in de nationale kamerweek.

Dylan van Eijkeren Voorbeeld 1: Een kamertje van drie bij vier. Met slechts een klein raam. In een vrij studentenhuis met zes medebewoners, waarvan vijf vrou­ welijk. Ze zoeken een jongen, liefst met auto, staat in hun advertentie. 'Eerlijk gezegd dachten we zoveel keus zouden hebben dat we op merk en bouwjaar zouden k u n n e n selecteren', zegt een van de dames.

op afgekomen', schiet een balieme­ dewerkster mij aaïzelend te hulp. 'Misschien dat er morgen weer enkele particulieren bellen.' Van haar gezicht is af te lezen dat die kans zo ongeveer 1 op de miljoen is. Het JAC (Jongeren Advies Cen­ trum) belooft ook al niet veel goeds: ze knippen daar advertenties uit, geven informatie en advies over zaken als huurverlaging tot aan problemen met de huuropzegging toe en bemiddelen zelf met parti­ culieren. Medewerkster Annet van der Vat zegt iets dat ik absoluut niet wilhoren: 'Het is de moeilijkste tijd van het jaar. We hebben slechts twee vrije kamers in de map zitten. Veel studenten zijn daar al voor geweest en vaak zijn de kamers zo weer weg.' Maar dan, troostend: 'Vorig jaar was het nog moeilijker.' Ik moet per adres vijf gulden borg betalen. D e studenten voor mij hadden blijkbaar geld teveel, want de kamers zijn verhuurd en het geld is nooit opgehaald.

Hun idee bleek niet helemaal te kamemood in Tilburg stijgtmethet kloppen. Van de veertig hospitan­ jaar. Het Jongeren Advies Centrum, ten hebben er slechts vijf een auto. JAC, bemiddelt al sinds jaar en dag 'En dat waren allemaal sullige jon­ tussen particuliere kameraanbie­ gens. We hebben een meisje geko­ dingen en kamerzoekers. Van de zen, misschien maken we er hier nationale kamerweek heeft woord­ wel een meidenhuis van.' voerder Mark van der Sangen nog Voorbeeld 2: 'Grote kamer te huur. niet gehoord. 'We merken er niks 500 gulden per maand.' Een van de van, of het moet de nog steeds toe­ teleurgestelde reflectanten zegt: 'In nemende drukte zijn. Op drukke Goirle, dus, hè! Omdat ik in Olden­ dagen komen hier twintig mensen zaal woonde had ik weinig keuze, langs om kamers te zoeken. Maar maar ik ben hier zo snel mogelijk helaas is ons aanbod dit jaar erg weer weg. schraal. Op het moment hebben we Mijn laatste hoop is gevestigd op De Voorbeeld 3: Een normaal, centraal één particuliere aanbieding en één Woonstad, sinds bijna drie jaar ge­ gelegen studentenhuis biedt een uit de krant. Meer hebben we niet fuseerd met Stichting Studenten­ huisvesting, zodat studenten onder kamer van drie bij vijf aan voor een te vergeven.' normale prijs. Eénenzeventig keer Bij bouwvereniging D e Woonstad meer na hun studie kunnen door­ gaat de telefoon. 'We hadden ons zijn geen speciale activiteiten ont­ stromen naar andere woningen in voorgenomen iedereen een eerlijke wikkeld in de kamerweek. Inmid­ Tilburg. D e woningbouwvereni­ kans te geven, maar dit werd ge­ dels staan bijna 1100 kamerzoekers ging heeft geen studentenhuizen in woonweg te gek. Hoe kun je nou bij De Woonstad ingeschreven. 'Dat de aanbieding, maar alleen flats met 71 mensen een praatjehouden? aantal duikt pas in november weer voor twee, acht of zeventien perso­ Wij wisten het niet. We hebben de diepte in, tot drie­ vierhonderd nen op één afdeling. D e gemiddel­ maar een vriendin van iemand die in het voorjaar. In mei trekt het dan de wachttijd loopt op van een half hier al woont uitgenodigd. D at weer aan', vertelt een medewerk­ tot een heel jaar, afhankelijk van wordt vast heel gezellig.' ster. 'Het is een sinusbeweging, bijvoorbeeld de reistijd en of inge­ Meer vraag dan aanbod dus en de ieder jaar opnieuw.' ^ schrevenen hun inschrijving per kwartaal niet vergeten te verlengen (studenten kunnen zich vanaf 1

hoor ik mezelf nog vragen (veel vragen stellen en interesse m toe­ komstige mede­ kamerbewoners tonen werkt alleen maar in je voor­ deel, leert de praktijk). Na een lan­ ge omweg wordt duidelijk dat hij eigenlijk alleen woont, op zoek is naar een vriendin, mijn stem zo aardig klonk en hij mij beter wil leren kennen. Als ik een kamer zoek, kan ik wel bij hem inwonen. Hij heeft nog een zolder vrij, zal voor mij koken en in ruil daarvoor... Met een veelbetekenende blik in zijn ogen kijkt hij mij aan. Nee, denk ik nog, dit soort clichés. Het kan niet waar zijn! Ineens heb ik een ontzet­ tende haast om weg te komen: ka­ mer of geen kamer! Onderweg denk ik aan de reclamespots die de ge­ m e e n t e Utrecht tegenwoordig maakt om het aanbod van kamers voor studenten te vergroten. 'U was toch uw zolder aan het oprui­ men...?!' Op de radio vertelt een nieuwsle­ zer dat volgend jaar dertig procent meer studenten in het hele land op zoek zullen zijn naar een kamer. Annet van der Vat van het JAC ver­ telt: 'Het is een sprookje dat er in oktober wel veel kamers vrij zul­ len zijn, omdat dan veel studenten afstuderen. Eerst was het nog zo dat de zomer de moeilijkste periode was om een kamer te zoeken, maar tegenwoordig wordt die tijd alleen maar langer.' Na twee weken maak ik de balans op: één kijkavond, een volhardende hijger, een hospita én een 'blind date'. Kamernood is geen fabeltje. 'Och ja', relativeert een collegazoekende: D ie vluchtelin­ gen uit Bosnië hebben veel harder woonruimte nodig dan wij. ^

3 september 1992 fUNIVERS

Studeren aan de KUB, dat betekent met zo'n 10.000 anderen studeren aan een relatief )onge, kleine universiteit. Een universiteit die, zoals dat tegenw^oordig zo fraai heet, groeipotentie heeft. Tilburg heeft een beperkt aantal faculteiten geen medicijnen (w^el een stil gekoesterde wens) bijvoorbeeld, geen beta-faculteiten - maar ijvert voor uitbreiding van zow^el faculteiten als studierichtingen. In het accent van de huidige KUB verraadt zich de achtergrond en historie: de universiteit is voortgekomen uit wat vroeger heette de Katholieke Hogeschool Tilburg. Feitelijk ging het om een hogeschool waar het zwaartepunt economie was. Ook nu nog domineert economie de universiteit. Ongeveer de helft van het aantal studenten studeert aan de zeer goed aangeschreven economische faculteit. De KUB heeft vijf eigen faculteiten en heeft een nauwe samenwerkingsrelatie met de

De Faculteit der Economische wetenschappen (FEW) is de oudste en grootste van de vijf faculteiten die de KUB telt. Bijna de helft van de bijna 10.000 aan de KUB verbonden studenten volgt een van de drie mogelijke studierichtingen die de economische faculteit aanbiedt: economie, econometrie en bestuurlijke informatiekunde. Economie is daarvan veruit het populairst: 80 procent van de economiestudenten volgt deze richting. Landelijk gezien is de Tilburgse economische faculteit, met een wetenschappelijke staf van meer dan 220 medewerkers, waaronder 30 hoogleraren, op één na de grootste. Alleen de economische faculteit van de Erasmusuniversiteit in Rotterdam is omvangrijker. Hoewel landelijk gezien de interesse van studenten voor het vak economie afneemt, is daar in Tilburg weinig van te merken. Want waar alle andere universiteiten kampen met een dalende instroom, is het aantal aanmeldingen voor een economiestudie aan de KUB met 15,8 procent gestegen. Deze toename komt echter geheel op naam van de studierichting economie, de overige twee richtingen vertonen ten opzichte van vorig jaar een daling van het aantal inschrijvingen. Economendecaan prof. Aart de Zeeuw schrijft de opmerkelijke

Ijvert

voor uitbreiding Theologische Faculteit Tilburg een buitenbeentje dat in de wat verdere toekomst deel zou moeten gaan uitmaken van de universiteit. Studeren in Tilburg betekent vooral studeren aan een van de zes faculteiten die de |jj | ^ stad kent JDeoini,versiteit, eens een bolwerk van samenhang en generale intellectuele vorming, verwordt steeds meer tot een instituut met vrij onafhankelijke dochters: de faculteiten. Die kunnen zij het dan in een woud van overheidsregels - betrekkelijk zelf-

standig een beleid voeren. Nieuwe studierichtingen, afstudeervarianten, onderwijsvormen, stages: bm-

wijs, of als vakgroep met klassieke, hoogstaande maar momenteel wat minder in de markt liggende zwaartepunten. Afgaande op de instroom van nieuwe studenten lukt het de ene faculteit wat beter dan de andere om een aantrekkelijk gezicht te trekken. Op een wijze die n i e m a n d echt kan verklaren trekt bijvoorbeeld de faculteit Sociale Wetenschappen aan. Dit jaar is het aantal nieuw ingeschreven zowat verdubbeld ten opzichte van het vorige jaar. De crisis die het no-nonsens

No nonsense-tijdperk op faculteiten ten einde nen de grenzen van het redelijke kan de faculteit veel kanten op. En kan zich op die manier profileren. Als perspectiefvolle studie bijvoorbeeld, of als studierichting met maximale aandacht voor onder-

Topinstituut CentER speelt sterke rol in successen faculteit stijging van de aanmeldingen toe aan de positieve publiciteit rondom de Tilburgse universiteit. Goedgestemde berichten in de media verschenen vanaf eind jaren tachtig met grote regelmaat. De enorme groei van de economische faculteit begon eind jaren tachtig, toen aan de FEW - na een aantal moeizame jaren - waarin de economische faculteiten van de umversiteiten van Maastricht, Grorungen en Amsterdam de Tilburgse faculteit voorbijstreefden, een nieuw bestuur werd geïnstalleerd. Dat zette alles in het werk om het geschonden blazoen op te poetsen: onderwijsvernieuwing, studentgerichte aanpak, betere aansluitingbij de praktijk, de oprichting van een toponderzoekscentrum en verdergaande internationalisering. De verbeteringen leidden ertoe dat de FEW voor haar onderwijsinspanningen in 1991 een prima'rapportcijfer' ontving van een externe onderwijscommissie. Samen met de Vrije Universiteit kreeg de FEW het predikaat 'zorgzame faculteit'.

adagium van de jaren tachtig met zich meebracht, lijkt op de faculteit ten einde. In schril contrast daarmee staat bijvoorbeeld de letterenfaculteit. Ondanks aantrekkehjke programma's, enkele gerenommeerde hoogleraren en allerlei toekomstplannen wil het met de aanloop van nieuwe studenten met echt lukken. Voor degene die op de letterenfaculteit studeert is het vaak een raadsel wat er gebeurt bij economie, zoals het voor die economiestudent doorgaans geheel onhelder is wat er bij sociale wetenschappen gebeurt. Univers schets op deze pagina's aan de hand van gesprekken, visitatierapporten en studiegidsen - de verschillende faculteiten. Gelardeerd met impressies van nieuwe eerstejaars worden zo enkele belangrijke kenmerken op een rijtje gezet. Een onafhankelijke, facultaire profielschets.

in nog steeds toe. De vraag is hoe dat komt. Wat heeft Tilburg dat andere economiefaculteiten niet hebben? Kapteyn: 'In vergelijking met andere universiteiten besteden we veel aandacht aan onderwijs. De studiekeuze is breder dan elders. Maar ook het onderzoek krijgt veel vorig jaar vijf Tilburgers bij de eer- aandacht en die kwaliteit sijpelt Economie ste tien. De overmacht van de Til- door in het onderwijs. De nieuwe burgse universiteit is voor een bibliotheek m e t haar compuToenmalig decaan prof. dr. A. Kap- belangrijk deel te danken aan het terfaciliteiten vormt voor velen een teyn indertijd: 'De term zorgzaam in 1988 opgerichte topinstituut trekpleister.' staat voor kwaliteitsbewustzijn. voor economisch onderzoek, het Studeren in Tilbiirg heeft door die Als je beseft dat onderwijs een pro- CentER. Dit instituut lijkt als ho- massale toeloop ook zijn schaduwdukt is, dan moet je aandacht be- ning de bijen uit het economenland zijde: de collegezalen zitten bomsteden aan de details van dat pro- te trekken. vol en puilen vaak uit. , dukt. Geen zielzorg achter alle stu- Critici menen dat zo'n succes niet Had tot enkele jaren geleden prakdenten maar veel aandacht voor het eeuwig kan duren: het Tilburgs tisch geen enkele econoom moeite produktieproces. Luisteren naar imago zou aan een dun draadje met het vinden van een goede besignalen en nadenken over de in- hangen. Bij een instelling als Cen- trekking na zijn afstuderen, nu is houd van het onderwijs.' tER kan wel eens het AC Milan- datanders. Studieadviseur H.G. van Het onderzoek meldt verder dat de syndroom gaan ontstaan: afhanke- Liemd: 'De gouden tijden lijken FEW over de beste rendements- lijkheid van transfers vormt een voorbij. De Rijks universiteit van cijfers van alle zeven faculteiten wankele basis voor duurzaamheid. Limburg heeft de arbeidsmarkt van Nederland beschikt. 70 procent Voormalig decaan A. Kapteyn ziet onderzocht en de uitkomsten daarvan de eerstejaars economie be- echter geen gevaar: 'Het succes van van zijn weinig rooskleurig. Voor haalt de propaedeuse birmen twee AC Milan hangt niet af van Marco de komende vijf jaar wordt een jaar. En na zes jaar heeft bijna drie- van Basten, maar van Berlusconi. dalende vraag naar economen verkwart van de doctoraalinstroom de Anders gezegd: van de structuur van wacht. En ik merk dat al aan ouderebul op zak. Ter vergelijking: in de organisatie. Als er mensen weg- jaars. Ze hebben bijvoorbeeld grote Rotterdam is dat een krappe veer- gaan moeten er gewoon nieuwe moeite met het vinden van een statig procent. topmensen worden aangetrokken. geplaats.' Ook de verbeteringen op het gebied De organisatie moet dat willen en van onderzoek werden beloond. In onze organisatie wil dat!' de jaarlijkse economenhitlijst van Dun draadje of niet, de aanmeldinhet weekblad Intermediair stonden gen nemen tegen de landelijke keer

-^»-

3 september 1992

HUNIVER^ Veertig procent van de eerste jaars moet afvallen. En rechtenstudenten moeten hun handen eens laten Vi'apperen: dertig uur per week aan de studie besteden is volstrekt onvoldoende. Het was niet bepaald het happy hour van het Hijgende Hert waarop in mei '91 deze boute uitspraken werden gedaan. De woorden kwamen uit de mond van de voorzitter van de visitatiecommissie Rechtsgeleerdheid' prof.mr. P. de Haan. Die commissie bezocht in het voorafgaande jaar in opdracht van de samenwerkende Nederlandse universiteiten alle juridische faculteiten om het daar gegeven onderwijs tegen het licht te houden. Het oordeel van De Haan cum suis over Tilburg was in zijn grondtoon heel positief: 'een goed facultair onderwijsbeleid' en 'de opleiding als geheel maakt een zeer gedegen indruk'. Het aantal studenten dat tijdens de studie uitvalt was volgens de commissie echter veel te groot. De Tilburgse juristen moesten dit belangrijkste kritiekpunt dragen met alle andere rechtenfaculteiten. In Tilburg haalde slechts dertig a veertig procent van de studenten binnen zes jaar de eindstreep. De Haan w'ees twee oorzaken aan.

De Faculteit der Sociale Wetenschappen (FSW), sinds 1946 aanwezig in Tilburg, is m e t r u i m anderhalfduizend studenten de op twee na grootste faculteit van de KUB. Alleen rechten en economie trekken meer studenten. Tot de FSW behoren de volgende zes studierichtingen: sociologie, psychologie, de vrije studierichtingen Vrijetijdswetenschappen en Beleids- en Organisatiewetenschappen en de experimentele studierichtingen Personeelwetenschappen en Sociale Zekerheidswetenschap. De laatste vier studierichtingen zijn bovenbouwstudies: ze hebben weliswaar een doctoraal examen, maar bezitten geen eigen propaedeuse. Dit jaar mogen de basisdisciplines psychologie en sociologie zich in een opmerkelijk grote belangstelling verheugen. Het aantal eerstejaars is bijna verdubbeld. Daarmee lijkt het einde in zicht van de jarenlange daling van het aantal studenten dat een 'zachte' studie wil gaan volgen. Overigens is niet alleen in Tilburg sprake van een toename van het aantal studenten. Landelijk gezien trekt de belangstelling ook sterk aan: de stijging ten opzichte van vorig jaar bedraagt ongeveer 22 procent. Decaan prof. dr. J. Hagenaars vermoedt dat de grotere interesse voor een studie psychologie en sociologie samenhangt met de afname van de 'no nonsense-mentaliteit' van "enkele jaren geleden. 'De belangsteUing voor zaken als de positie van minderheden, de situatie van ouderen en maatschappelijke verdelingsvraagstukken neemt toe. Dat heeft zijn weerslag op de studies die mensen volgen. Je ziet bijvoorbeeld oo]< een daling van de belangstelling voor studies als bestuurlijke informatiekunde en econometrie, die het in die no nonsense-periode juist heel goed deden.' De vakgroep psychologie heeft, na een rommelige periode - met als dieptepunt medio jaren tachtig de bijna-opheffing onder Deetman grootse plannen. Zo heeft men zich ten doel gesteld om binnen vier jaar tot de top drie van psychologische opleidingen in Nederland door te dringen. Daarnaast willeffde psychologen het aantal studenten dat na een jaar de propaedeuse haalt, opkrikken tot vijftig proĂ&#x160;ent (70 procent na twee jaar) en streven zij ernaar dat uiteindelijk negentig procent de studie afrondt binnen de periode van studiefinanciering. Ook gaat de vakgroep zich meer marktgericht opstellen. Prof. dr. H. Peeters: 'Je kunt zuiver academisch

J

Nauwelijks meer dan eenderde haalt eindstreep in zes jaar De uitval zit vooral in de doctoraalfase. Een relatief groot deel van de studenten (zeventig a tachtig procent) komt nog wel door de propaedeuse heen. De Haan destijds: 'Het is een groot maatschappelijk verlies als men er na vier of vijf jaar achter komt dat men het niet kan halen.' Dus, zo concludeerde de commissie, het eerste jaar moet meer als scherprechter functioneren, depropaedeusc moet worden verzwaard. Het visitatierapport: 'Dat kan betekenen dat slechts 55-60 procent wordt toegelaten tot de doctoraalstudie.' Daar voegde De Haan in een mondelinge toelichting nog aan toe, dat de begeleiding aan eerste jaars best wat minder intensief mag zijn. De tweede oorzaak gaf de commissie wat meer impliciet aan. De studenten werken niet hard genoeg, ze onderschatten de moeilijkheidsgraad van de studie en een grote groep beginners ontbreekt het aan

Rechten motivatie. Nu, anderhalf jaar later, kost het Willem-Jan van der Wolf, lid van de fractie Juristen 2000 in de faculteitsraad, niet veel moeite om toe te geven dat dĂŠ student lui is. 'JVIaar volgens mij zijn studenten best bereid om hard te werken, alleen ontbreekt er een bepaalde prikkel. Vroeger tĂłen je veel langer over je studie kon doen, was die prikkel er wel. Toen kon je je naast je studie in veel zaken ontplooien. En juist voor juristen is zoiets als "sociale vaardigheden" van groot belang. Die taak ligt nu de studieduur verkort is meer bij de instelling.' Laat de faculteit, zo roept hij op, eens met iets creatievers komen dan met 'zo'n waardeloos tentamen', dat ook nog eens 'vaak in vage bewoordingen is gesteld'. 'Geef de studenten een prikkel en laat ze een paper schrijven, laat ze naar een

rechtbank gaan, laat ze eens met rechters praten.' Juist omdat de rechtenfaculteit zo met haar studierendementen in haar maag zat, was zij het die een jaar geleden de eervolle taak kreeg toebedeeld om als eerste op de KUB het Studentgericht onderwijs in te voeren. De term op zich - goed beschouwd IS de inhoud pas na de inventie van het woord bepaald was en is zo leeg, dat al vrij snel alle bestuurslagen kozen voor het gebruik van de afkorting SGO. Want zeg nou zelf: op wie anders dan op de studenten zou onderwijs aan een universiteit gericht moeten zijn? In essentie komt het SGO waar de eerstejaars rechten nu als proefkonijn mee te maken krijgen op het volgende neer: het onderwijsaanbod is opgedeeld in kleinere studietaken en het tentamen aan het eind van een taak is min of meer verplicht. Bij elke studietaak hoort een takenboek waarin staat wat de de

Interesse voor milieu doet studentenaantallen fors stijgen blijven redeneren door te stellen dat je een goed produkt maakt en dat de studenten later zelf maar zien waar ze terecht komen. Maar wij willen het accent anders leggen. Dat betekent niet dat je programma's helemaal laat bepalen door de markt, maar dat je met de keuze van afstudeerrichtingen rekening houdt met de beroepsmogelijkheden van de mensen.' Overigens is het met de kansen op een baan voor psychologen helemaal niet zo slecht gesteld als menigeen denkt. Docent psychologie K. Soudijn concludeert in zijn onlangs verschenen boek Psychologie in uitvoering dat 'gelet op de

Sociale Wetenschappen grote verscheidenheid in functies je als psycholoog momenteel overal terecht kunt.'Maar', relativeert Soudijn, 'of je na je studie een passende baan zult vinden heb je voor een groot deel in eigen hand. Inzet encreativiteitzijnbelangrijkbij het zoeken naar een leuke baan.' Toch staan erbij het arbeidsbureau veel werkloze psychologen ingeschreven. Opvallend is dat het aantal vrouwelij ke psychologen zonder baan hoger dan gemiddeld is en dat het grootste deel van de werkloze zielkundigen al langer dan een jaar

op zoek is naar een baan. In de jaren negentig is er sprake van een revival van sociologie, al is die nog niet echt tot de studentenmassa's doorgedrongen. Het aantal eerstejaars neemt dit jaar weliswaar fors toe, maar het gros van hen zal na het behalen van de propaedeuse kiezen voor een van de bovenbouwstudies. Hoogleraar in de Algemene en Theoretische Sociologie prof. dr. P. Ester wil daarin verandering brengen. Hij pleit voor een betere voorlichting, een goede landelijke naam binnen de universitaire wereld, internationale uitwisselingsprogramma's (er zijn al contacten met de Katholieke Univer-

bedoeling is van de taak, waarin opdrachten staan, en aanwijzingen om de taak tot een goed einde te brengen. De studenten worden gestimuleerd om direct na een taak het bijbehorende tentamen af te leggen. Wie dat niet doet moet een tentamen maken over de gehele cursus, wat altijd zwaarder is dan het maken van twee of drie deeltentamens. Onder de eerste jaars lijkt het SGO van geen betekenis geweest te zijn bij hun keuze voor Tilburg. 'Toen ik me inschreef had ik er nog niets over gehoord', vertelt de achttienjarige Astrid van der Vis. 'Het is een mooie meevaller. Het sluit aan op de middelbare school. Voor mi) is dit systeem heel erg goed. Ik ben toch het type dat het op het laatste moment gaat leren. Dat kun je nu niet maken.' Marieke Smits uit Veldhoven sluit zich daarbij aan: 'Het is fijn dat je verteld wordt wat je moet doen, dat je niet in een keer alles zelf moet uitzoeken. Dat het wat schools is geeft niet. Bij veel vrijheid krijg je de neiging om niet op college te komen. Ik verwacht betere resultaten, jemoet vanaf het begin aan de slag.'

siteit Leuven) en participeren binnen enkele Erasmusprogramma's. 'Maar het zal nog wel even duren tot deze inspanningen daadwerkelijk leiden tot een grotere instroom van studenten', meent Ester. Sociologie staat niet bekend als het vak waarmee je na het afstuderen gelijk in een mooie baan rolt. Toch wijzen onderzoeksresultaten uit dat de relatieve werkloosheidspositie van sociologen met slechter is dan die van andere sociale studies. Ester: 'Sociologen hebben dezelfde werkgelegenheidspositie als politicologen en bestuurskundigen. Dus zitten we niet helemaal aan de onderkant, zoals sociaal geografen, pedagogen en antropologen. Daar komt nog bij dat als je sociologie hebt gestudeerd met een vrij sterk accent op theorie-onderzoek je vrij makkelijk een baan kan krijgen. Er zijn op dit moment prognoses dat er vrij forse tekorten gaan ontstaan aan goede onderzoekers.'"

3 september 1992

De Faculteit der Letteren leidt een onzeker leven. De meer cynisch in­ gestelde KUB­watchers gniffelen al enige jaren dat dit cultuurkindje spoedig een voortijdige dood zal sterven. Tijdens de diepste crises van het afgelopen jaar leken som­ mige docenten nadrukkelijk een vlucht naar een andere universiteit te overwegen. D e nieuwe eerste­ jaars moeten tijdens hun studie in elk geval rekening houden met enige ingrijpende wijzigingen in het studiepakket. En dan is er de vraag of de faculteit nog zal bestaan als de huidige eerstejaars over vijf jaar hun bul denken te kunnen ophalen ? 'Zeker!', zegt faculteitsdecaan prof. dr. Leo Noordman die in een woord alle twijfel de grond wil indrukken. Haar eigen succes is in zekere zin het grootste probleem van de lette­ renfaculteit, de jongste faculteit van de KUB. Toen ze in 1981 van start ging bracht ze ten opzichte van de zes andere Nederlandse letteren­ faculteiten iets volledig nieuws.'

HUNIVERSI

Faculteit ontvouwt naarstig plannen om het tij te keren Tilburg bood geen opleidingen in een taal, maar een tamelijk brede, algemene, min of meer maat­ schappelijk gerichte studie. Tradi­ tioneel was het voorland van de let­ terenstudent het leraarschap aan een middelbare school, maar eind jaren zeventig was het duidelijk dat dit beroep steeds minder perspec­ tief bood. D e Tilburgse faculteit richtte zich dus op nieuwe banen. En slaagde daar wonderwel in. Uit het overzicht van afgestudeer­ den Wie, wat, waar? uit april van dit jaar blijkt dat binnen twee jaar na het beëindigen van de studie ongeveer negentig procent van de studenten een passende baan heeft gevonden. Ze kwamen terecht in de

Letteren wetenschap, in een vak dat enige relatie heeft met boeken en/of cul­ tuur, in het onderwijs of in een func­ tie waar onderwijsbeleid een rol speelde, in de voorlichting of P.R., de reclame, c o m m u n i c a t i e of tekstproduktie, dan wel in de infor­ matica. Uit een vergelijkend onder­ zoek van het Groningse onder­ zoeksinstituut RION n3ar de posi­ tie van afgestudeerde letterenstu­ dcnten in Nederland bleken de Til­ burgers op veel fronten het best te scoren: de werkloosheid onder hen is het laagst, het niveau van de aan­ vangsfunctie en hun salaris het hoogst. 'Onzestudentencrerenhun

eigen werk', zoals een docent het ooit uitdrukte. Het geheim achter dit succes berust namelijk voor een groot deel op de verplichte stage van de studenten. Dat was nieuw in de Nederlandse letterenwereld. Daar­ mee boorden en boren de studen­ ten gaten in de arbeidsmarkt aan, banen waarvoor tot tien jaar gele­ den nog geen specifiek opgeleide academici waren. De studenten zijn bovendien over het algemeen redelijk tevreden over de studie, zo blijkt uit een in het vorig )aar gepubliceerde enquête. Het grootste bezwaar was ­ wie zei dat de student van tegenwoordig ongeïnteresseerd en lui is? ­ dat de studiedruk niethooggenoegis. Een ♦ Voor boeken groeit de markt nog steeds, voor studenten letteren is de markt vrij onzeker. [Foto: Rien Siers]

studente met HBO­ervaring 'klaag­ de' dat de studie haar zo weinig tijd kost dat ze er nog een heleboel andere dingen naast kan doen. Ver­ der lag het propaedeuse­aanbod van het vak Marketing en Sociologie van het Boek onder vuur: te opper­ vlakkig. Na jarenlange druk van de studenten is dit vak dit jaar einde­ lijk aangepast. Ondertussen begonnen echter ook de andere letterenfaculteiten zich achter de oren te krabben. Ook zij zagen dat een nieuwe oriëntatie noodzakelijk was. Naar Tilburgs voorbeeld startten Utrecht en Gro­ ningen Algemene Letteren, Am­ sterdam Cultuurstudies en Maas­ tricht Cultuur­ en Wetenschaps­ studies. Of deze concurrentie nu de belangrijkste verklarende factor is voor de teruglopende studenten­ aantallen blijft tot op de dag van vandaag onduidelijk, maar in elk

Studentenfracties klagen over geringe betrokkenheid bij stu­ denten: 'Het zijn altijd dezelfde mensen die je tegenkomt' Gerard Rutten De huidige studenten zijn nauwe­ lijks meer actief te krijgen naast de studie, zo luidt een veelgehoorde klacht. Het in de jaren zestig zo felbevochten recht op medezeggen­ schap kan de studenten anno 1992 nog maar weinig bekoren. Tussen die studenten en de studentenfrac­ ties in de universiteitsraad lijkt een enorme kloof te gapen. De onder­ werpen zijn te saai en spreken niet tot de verbeelding maar de fracties zelf schieten ook tekort: Die zou­ den zich van het imago van droge papierworstelaars moeten verlos­

'Steeds meer studenten voelen zich weinig betrokken bij de universi­ teit, zij zien de instelling hoe lan­ ger hoe meer als een leverancier van onderwijs', constateert Hans D a­ men van de Progressieve Studen­ tenfractie (PSF) uit de universiteits­ raad. 'Zolang studenten colleges kunnen volgen en de prijzen van de mensa niet de pan uit rijzen, zijn zij met geen stok actief te krijgen. 'En dat is jammer', stelt Berno Reitsma van de fractie Tilburgs Studenten Overleg (TSO), 'want een academicus is niet alleen ie­ mand die toevallig boekjes heeft gelezen en tentamens heeft gedaan aan een universiteit. Je zal je naast de studie ook moeten ontplooien in een studentenvereniging, eigen be­ drijfje of in de studentenpolitiek.' Reitsma en Damen zijn actief in de

'Een academicus is meer dan iemand die alleen boekjes heeft gelezen' universiteitspoli­ tiek. Zij maken deel uit van de twee stu­ dentenfracties die de universiteitsraad rijk is en ijveren voor de belangen van stu­ denten. Maar stu­ denten lijken maar matig geïnteresseerd in belangenbeharti­ ging en raadswerk. De universitaire po­ litiek kan de huidige generatie studenten maar weinig beko­ ren. 'Er is een klein aantal studen­ ten dat zich er wel voor interesseert, het zijn eigenlijk altijd dezelfde mensen die je tegenkomt', klaagt Reitsma. Het is bijna een vanzelfsprekend­ heid dat de Nederlandse universi­ teiten een democratisch bestuur kennen. Naast het College van Be­ stuur is er de genoemde universi­ teitsraad waarin leden van het wetenschappelijk personeel, het Riet­wetenschappelijk personeel en een aantal studenten (en enkele buiten­universitaire leden) zetelen. Dit 'parlement' van de universiteit is er niet zonder slag of stoot geko­ men. Tot het begin van de jaren zeventig maakte het corps van hoogleraren de dienst uit, studen­ ten en personeel hadden zo goed als niets in te brengen. Die situatie was een doom in het oog van studenten die in de jaren zestig de universi­ teiten bevolkten. Zij kwamen tegen deze ondemocratische structuur in

♦ Politieke betrokkenheid studenten neemt steeds meer af. Terwijl studentraadsleden een achterban hard nodig hebben. [Foto: Rien Siers]

opstand. De hoogleraren wilden indertijd hun macht niet zomaar afstaan waarop er een massaal studenten­ verzet ontstond. De universiteit in Tilburg (toen nog hogeschool) viel de eer te beurt de eerste universi­ taire instelling in Nederland te zijn die door studenten werd bezet. In het voorjaar van 1969 werd het gebouw negen dagen door proteste­ rende studenten ingenomen en zelfs omgedoopt tot Karl Marx­ universiteit. Binnen een maand volgde Amsterdam met de bef aam­ de Maagdenhuisbezetting en ook aan andere universiteiten gistte het hevig. Het kabinet kon niet om de rebel­ lerende studenten heen en kwam ijlings op de proppen met plannen

^

om de wetenschappelij­ ke bolwerken te voor­ zien van een meer de­ mocratische structuur waarin plaats was voor een universiteitsraad. De eerste vergadering van de Tilburgse raad vondplaats in juni 1971. Al snel ontstonden er verschillende studen­ tenfracties, waaronder de nog steeds actieve PSF en de fractie Kon­ structief (de voorloper van het TSO). Aan dit recht op medezeggenschap lijken de huidige studentengenera­ ties geen boodschap te hebben. De reden daarvoor wordt gezocht in de eeuwige bezuinigingen op de studiefinanciering en de beperkin­ gen op de inschrijvingsduur. D ie hebben geleid tot een no nonsense opstelling van veel studenten in de jaren tachtig en nu dan tot wat de calculerende student wordt ge­ noemd. D ie blokt hard en houdt nauwelijks tijd over voor acti­ viteiten buiten de studie. In vijfjaar moet de calculateur afgestudeerd zijn, anders vervalt het recht op studiefinanciering. D ie 'vijfjaren­ maatregel' van minister Ritzen wordt door Reitsma en Damen als desastreus ervaren. 'Maar', zo zoekt de laatste naar een lichtpunt, 'juist als je een beperkte tijd krijgt om te studeren is het van belang dat het onderwijs kwalitatief goed in elkaar steekt en dat de voorzieningen op­ timaal 7;ijn. Het is daarom belang­

geval viel het aantal studenten dat voor het Tilburgse Taal­ en Litera­ tuurwetenschap kiest tegen. Het aantal nieuwe inschrijvingen per jaar schommelt rond de honderd. Een aantal van 120 is een absolute ondergrens voor een gezonde finan­ ciële boekhouding. D it probleem wordt nog eens vergroot een nieuw 'intern verdeelmodel' dat de KUB gaat hanteren. Nieuwe rekenme­ thodes bedreigen het budget dat letteren van de universiteit krijgt toegewezen. De discussies daarover liepen zo hoog op dat het facul­ teitsbestuur in juni openlijk met de gedachte speelde om op te stappen. Toen de Faculteit der Letteren vo­ rigjaar haar tienjarig jubileum vier­ de was er dan ook niet echt sprake van een jubelende feeststemming. De angst onder het docentenkorps was groot dat de tekorten tot bezui­ nigingen, en bezuinigingen tot ont­ slagen zouden leiden. Discussienota op discussienota, vergadering op vergadering, toe­ komstplan op toekomstplan en uit­ eindelijk een weekendretraite in de Ardennen om bij de harde kern van de faculteit het noodzakelijk geach­ te schouder­aan­schouder­gevoel te bewerkstelligen. Een 'heroriëntatie op het onderwijs' moet de belang­ rijkste remedie worden. Een nieuw studieprogramma wordt per september '93 ingevoerd en vanaf nu is de werving van nieuwe studenten gebaseerd op dat onder­ wijsaanbod. D ecaan Noordman: 'De huidige eerstejaars zullen in de loop van hun studie met het nieu­ we programma te maken krijgen. Er zal voor hen een overgangsrege­ ling komen.' D e problemen rond het intern verdeelmodel zijn opge­ lost en daarmee is '96 (als het mo­ del definitief van kracht is) het jaar geworden waarin het succes van de nieuwe formule zal moeten blijken. Noordman: 'Op grond van ons in­ stroomaantal moeten we onszelf dan kunnen financieren. In overleg met het College van Bestuur heb­ ben we ons target vastgesteld op 120 studenten.' ^

rijk dat de studenten zich ermee be­ moeien, in de universiteitsraad, faculteitsraden of studierichtings­ commissies.' Reitsma meent dat de mening van de student evenveel waard is als die van het College van Bestuur of de personeelsleden: 'Als zij een botte opmerking maken of je voor schut proberen te zetten, dan moet je ze net zo hard terugpakken.' Een andere moeilijkheid wordt ge­ vormd door de aard van de onder­ werpen dié in de talloze commis­ sies en de maandelijkse vergaderin­ gen van de universiteitsraad de re­ vue passeren. D ie spreken, net zomin als de meeste landelijke politieke thema's, niet tot de ver­ beelding. 'Er wordt vaak gepraat over abstracte zaken. Er wordt niet over curricula gesproken, maar het gaat over budgetten van faculteiten en parameters in verdeelmodel­ len... Het belang daarvan is aan stu­ denten moeilijk uit te leggen', meent Hans D amen. De geringe belangstelling valt niet alleen te verklaren uit de weinig wervende onderwerpen, de studen­ tenfracties zelf zouden de hand ook in eigen boezem kunnen steken. Dat vindt ook Berno Reitsma 'Als die fracties alleen maar bezig zijn met de eigen fractievergaderingen en af en toe een krantje verspreiden, dan zegt dat de studenten niet zo­ veel. Dan is de afstand te groot. Je moet juist contact met de achter­ ban zoeken.' Niet in het laatst daar­ om hebben zowel TSO als PSF een eigen vereniging opgericht, die met informatie en discussiebijeenkom­ sten de s t u d e n t e n weer bij de studentenpolitiek moet betrekken. Reitsma: 'Als je niet alleen als dro­ ge politieke papierworstelaar be­ kend staat maar ook een gezellige vereniging bent, dan zal dat zeker werken.' ^

^UNIVERSCT Een verzekering voor een goede car­ rière is een studie filosofie aller­ minst. Uit een rapport van de visi­ tatiecommissie wijsbegeerte blijkt zelfs dat het aantal filosofen dat langer dan twee jaar werkzoeken­ de is tot het hoogste onder de acade­ mici behoort. Tegelijkertijd consta­ teert de commissie echter dat zo­ wel de faculteiten als het meren­ deel van de studenten zich daar nauwelijks om bekommeren. Ook aankomend filosofiestudent Joost Laurefise (19) uit Heerlen kan zich er niet druk over maken. 'Ik ga dit niet studeren om er later veel geld mee te kunnen verdienen. Ik doe het puur uit interesse. Dat komt door mijn leraar Frans op het athe­ neum. D ie gaf niet alleen Frans, maar had het in zijn lessen ook vaak over filosofen. D at maakte het één van de weinige vakken die ik leuk vond. Dat er straks niet veel banen in het verschiet liggen, zal me voor­ lopig eerlijk gezegd worst wezen.'

In een tijd van voortgaande secula­ risering hebben de theologische fa­ culteiten het moeilijk. Het totaal aantal ingeschreven studenten aan de Nederlandse opleidingen Godge­ leerdheid is in de afgelopen vijftien jaar bijna gehalveerd; van 2081 in 1975 tot 1150 in '91. De Theologi­ sche Faculteit Tilburg (TFT) ­ die formeel geen deel uitmaakt van de KUB, maar waarmee een intensieve vorm van samenwerking bestaat ­ mag zich in dit opzicht een buiten­ beentje noemen. In tegenstelling tot haar zusterinstellingen heeft de TFT het aantal instromers nage­ noeg gelijk weten te houden. Volgens L. Oostrom, voorlichter van de faculteit, is dat vooral het gevolg van de succesvolle deeltijd­ opleidingen. De jongste jaren trek­ ken die zelfs meer studenten dan de voltijdopleiding. Bovendien be­ schikt de faculteit vanaf het colle­ gejaar '91/'92 over een vrije studie­ richting, waar zich dit jaar 55 men­ sen voor hebben ingeschreven. De vrije richting biedt twee docto­ raalstudies. Sociale en Politieke

^Dat er straks niet veel banen in het verschiet hggen zal me voorlopig worst wezen' Later zwakt hij dit enigszins af. Het is natuurlijk wel zo dat ik over mijn toekomst heb nagedacht, zegt hij dan. 'Ik zie filosofie als een opstap­ je. Het is een goede opleiding voor mijn algemene ontwikkeling. Daar doe ik het eigenlijk voor.' Met een diploma wijsbegeerte op zak wil hij dan misschien de jour­ nalistiek wel in, bedenkt hij. Het onderwijsprogramma biedt ge­ noeg mogelijkheden om aanslui­ ting te zoeken bij andere studies. Zowel de propedeuse als het basis­ doctoraal bieden volgens de visita­

Filosofie tiecommissie wijsbegeerte eenbre­ de opleiding die 'een niet te eenzij­ dige specialiseririg' mogelijk maakt. Die specialisatie is vervol­ gens gericht op het onderwijs dat aan de andere faculteiten van de KUB wordt gegeven en maakt daar ook dankbaar gebruik van. Bovendien heeft de universiteit een samenwerkingsverband met de Katholieke Universiteit Nijmegen, waardoor volgens de commissie in bepaalde onderdelen van de filoso­

fie degelijk onderwijs kan worden geboden. Die waardeert het tevens dat de faculteit de beschikking heeft over een groot aantal assis­ tenten in opleiding (aio's) en dat die een eigen inbreng hebben m een stafcolloquium. S. Clément is zich ook zeer wel bewust van de zwakke positie die hij met een voltooide studie wijs­ begeerte op de arbeidsmarkt zal innemen. Maar voor de 55­jarige ex­ werknemer van Philips ­ 'ik ben met een regeling naar huis ge­ stuurd' ­ is het wel een langgekoes­

Werkterrein wordt verlegd van kerk naar hulpverlening Ethiek en Zingeving en Hulpverle­ ning. In een visitatierapport (een soort externe beoordeling door een landelijke commissie Godgeleerd­ heid) uit mei van dit jaar wordt Zingeving en Hulpverlening door die commissie positief geoordeeld, men spreekt van een 'opleiding met een eigen karakter'. Over Sociale en Politieke Ethiek is men minder te spreken. Volgens de commissie zou deze beter als afstudeervariant in de klassieke opleiding kunnen worden opgenomen. 'Na verkenningen op de arbeidsmarkt en op grond van signalen uit de samenleving, onder andere van afgestudeerde theolo­ gen, bleek dat de vraag naar zinge­ ving in de hulpverlening steeds belangrijker wordt', zegt Oostrom. 'Jarenlang heeft daar een taboe op

Tlieologie gerust en was het een alleenrecht van pastoors. Maar de hulpverle­ ning is geprofessionaliseerd. Dat zie je bijvoorbeeld aan de Consultatie­ bureau's voor Alcohol en D rugs.' Ongeveer tien procent van de afge­ studeerden vindt momenteel em­­ plooi in de hulpverlening. Kerkelijk werk blijft de belangrijk­ ste bestemming voor theologen. De helft van de afgestudeerden vindt daarin een baan. Het onderwijs trekt ongeveer dertig procent van de afgestudeerden naar zich toe. Een klein deel komt uiteindelijk in de journalistiek en het bedrijfsleven, met name managementfuncties, terecht. Om de aansluiting op de arbeidsmarkt zo goed mogelijk te

laten verlopen, wordt een breed scala aan afstudeerrichtingen aan­ geboden. Nadeel is volgens de visi­ tatiecommissie dat dit tot nogal wat onduidelijkheid leidt onder de studenten en dat het voor hen moei­ lijkwordteenkeuzete maken. Voor eerstejaars studente Cynthia Lies­ hout was het echter één van de din­ gen die haar aansprak in de oplei­ ding. 'Erzijn daardoor heel veelmo­ gelijkheden. Zo kan ik rustig bekij­ ken wat ik later wil gaan doen.' De keuze voor theologie was geen eenvoudige, zegt ze. 'Het sprak me direct aan, maar ik vond het wat te extreem. Maar het bleef wel in mijn achterhoofd meespelen. Een ge­ sprek met een oud­student heeftme het laatste zetje gegeven wat ik nodig had om de beslissing te ne­

terde wens die in vervulling gaat nu hij in september aan de KUB gaat studeren. 'Ik hoef er geen baan aan over te houden. Ik wil gewoon zinvol be­ zig zijn en eventueel straks iets voor anderen kunnen betekenen, bij­ voorbeeld in gespreksgroepen', zegt Clément. 'Waarom ik op mijn leeftijd nog aan een dagopleiding begin? Natuurlijk had ik allerlei cursussen kunnen gaan volgen of bij de Open Universi­ teit kunnen gaan studeren. Maar dan kom je toch steeds terecht in het hoekje kunst/cultuur. Ik had geen zin in dat geknabbel aan de rand. Op de KUB beschikken ze bo­ vendien over veel kennis. Ikheb me aangemeld en een gesprek gehad. En wat ze me daar vertelden over de opleiding, daar kreeg ik rooie oortjes van.'

men. Veel mensen verwachten dat je de hele dag in de Bijbel moet le­ zen en dat ze je bekeren. Ze zien het vaak als een heiligeninstituut. Wat een schijnheilig boontje, denken ze dan. Zo sterk zag ik dat zelf niet, maar iets mystieks had het wel'. Dat theologie een studie is als elke andere en met dezelfde dingen wordt geconfronteerd, laat het ren­ dementscijfer zien. Voor alle oplei­ dingen Godgeleerdheid geldt dat driekwart van de studenten pas na drie jaar hun propaedeuse behaalt. Voor de Tilburgse faculteit ligt dat cijfer zelfs nog lager, namelijk op 62 procent. 'Het studierendement is hier inderdaad een punt van zorg', beaamt Oostrom. 'Wat betreft de studiebegeleiding is er verbetering mogelijk. Ook moet er een betere tentamenregeling komen en er ligt een plan klaar om de omvang van het aantal scriptie­uren te halve­ ren.' Bijdragen: Kees Bals, Bart Padberg, Maurits Sep.

Spoorstudenten vinden propaedeuse belangrijker dan een kamer Het lijkt een vrij nieuw fenomeen, maar zo'n dikke lionderdvijftig jaar geleden beschreef Klikspaan het al in zijn boek Studenten­typen. 'Studenten buiten de academiestad' noemde hij ze. Tegen­ woordig heten ze 'spoorstudenten'. Onder welke noemer je ze ook wilt vangen, ze doen in feite hetzelfde: dagelijks op en neer reizen naar de stad waar ze studeren. Maurits Sep Van iemand die gaat studeren, wordt vaak verwacht dat hij/zij ook op kamers gaat wonen. Steeds va­ ker echter kiezen studenten er voor thuis te blijven. Het studentenle­ ven blijkt een minder belangrijke rol te spelen in het leven van de student en de aantrekkingskracht van de corpsen is in veel gevallen tanende. Bovendien zijn velen er van over­ tuigd dat ze goedkoper uit zijn als ze in hun huidige woonplaats blij­ ven. Directe reiskosten zijn door de automatische korting op de beurs in ruil voor een OV­studentenjaar­ kaart bijvoorbeeld geen belemme­ ring meer voor het pendelen. Belangrijker is wellicht een voor­ zichtige mentaliteitsverandering. In de jaren zestig en zeventig bete­ kende een universitaire studie te­ vens dat de tijd voor zelfstandigheid en onafhankelijkheid ten opzichte van het conservatieve ouderlijke juk was aangebroken. Koken, geld­

zaken regelen, met hoeveel proble­ men het ook gepaard mocht gaan, je deed het allemaal zelf. Het inrich­ ten van een eigen leven was haast belangrijker dan de opleiding. Mede door de beperkte duur van de studiefinanciering stelt de huidige lichting studerenden de opleiding voorop. Die moet immers binnen vijf jaar worden afgerond, anders moet diep in de eigen buidel wor­ den getast om het diploma in bezit te krijgen. 'Eerst de propaedeuse halen, daarna zien we wel verder' is het devies. Twee studentes van de nieuwe lich­ ting die er net zo over denken, zijn Marieke Smits uit Veldhoven en Corina Kranen uit Eindhoven. Bei­ den gaan rechten studeren aan de KUB. Maar het eerste jaar blijven ze in ieder geval nog thuis wonen. Marieke: 'Ik wil mijn propaedeuse in één jaar halen. Je hebt nog maar vijf jaar recht op studiefinanciering.

dus je wordt ook verplicht het snel te doen.' Corina: 'Inderdaad. Het behalen van mijn eerste jaar staat ook bij mij voorop. Een goed begin is immers het halve werk.' Marieke: 'Bovendien is het sowie­ so al een grote overgang van het middelbaar onderwijs naar een universiteit. Ik denk dat het beter is om daar eerst aan te wennen voordat ik op kamers ga wonen.' Volgens eigen zeggen hebben ze ook al te veel vrienden in het eerste jaar zien mislukken. Marieke: 'Ik heb het bij een aantal mensen meege­ maakt. Ze deden niet veel anders dan feesten en hebben hun propae­ deuse dus niet gehaald.' Corina: 'Als je op kamers woont, heb je sneller de neiging weg te gaan, naar vrienden. Thuis is er toch meer controle. D at vind ik best fijn, ja. Het is een soort stok achter de deur. Niet uit dwang, maar eerder uit belangstelling. Er wordt gevraagd

hoe het gaat op school en met de studie. Dat werkt stimulerend.' Marieke: 'Je ouders kunnen je dan ook bijsturen als zij zien dat het verkeerd gaat. D at had ik op de middelbare school ook nodig.' Een inmiddels ervaren pendelaar­ ster is Karin Augustijn, vierdejaars studente letteren. Al drie jaar lang spoort zij op en neer tussen Roosen­ daal en Tilburg. Bovendien moet ze nog met de auto vanuit Wouw naar Roosendaal. 'Wij wonen inderdaad in een uithoek, maar ik heb altijd een auto terbeschikkinggehad. We hebben thuis een taxibedrijf, van­ daar. Voor mij was dat dus geen reden om thuis weg te gaan.' Het was eerder een reden om in Wouw te blijven, zegt ze. 'Zo gauw ik tijd heb, stap ik in een taxi en werk in het bedrijf. Zo kan ik wat bijverdie­ nen.' Bovendien brengt ze veel tijd door in Breda, waar haar vriend woont en studeert. 'Dan is het nog maar een kwartiertje met de trein.

♦ Drommen spoorstudenten op Tilburg­ West. Steeds meer studenten pendelen dagelijks tussen moeder en Alma Mater. [Foto: Rien Siers]

In die tijd kan ik mooi wat doen voor school.' Echt een dubbel leven wil ze haar bestaan niet noemen. 'Ik ben niet zo georiënteerd op Tilburg. Ik ben daar ook geen lid van een studen­ tenvereniging. Ik breng veel meer tijd door in Breda en daarbij sport ik twee keer per week in Roosendaal.' Volgens Karin heeft het pendelen geen nadelige gevolgen voor haar studievoortgang. 'We verdelen het werk bij groepsopdrachten goed over mensen uit dezelfde streek. En verder heb ik van nature al de be­ hoefte om al mijn werk goed gedaan te hebben. Anders voel ik me onrus­ tig. Ik lig dan ook precies op sche­ ma met mijn letterenstudie.' ^

3 september 1992

{UWTVERSHh De situatie tekent de huidige ver­ houdingen tussen de drie studen­ tenverenigingen in Tilburg. Rond deze tijd van het jaar heeft ieder zich in de strijd om de gunst van de be­ sluiteloze eerstejaars geworpen zonder dat er van overdreven fel­ heid of van aartsvijandschap spra­ ke is. Geen van hen heeft de inten­ tie de ander kapot te concurreren. Want: een lid bij de ander, is nog altijd beter dan een nihilist die er helemaal niet bij wil horen. 'Ik ben echt niet van plan om 's nachts door Tilburg te gaan fietsen en overal de posters van Vidar weg te halen. Wat bereik ik daarmee?', zegt de voorzitster van Plato, Sas­ kia van der Zande. Olof­praeses Marjolein van D ommelen: 'Wij gaan eerder de concurrentie aan met de negatieve verhalen die er over ons worden verteld, dan dat we daadwerkelijk leden bij Vidar of Plato proberen weg te kapen. Het gaat er ons om duidelijk te maken dat corpsballen echt een uitster­ vend ras zijn en dat je niet tot een bepaalde enge groep gaat behoren als je lid van een vereniging wordt'. 'De structuur, de basis en de inhoud van de verenigingen verschillen zo van elkaar dat de clubs toch niet dezelfde mensen aantrekken. Je kunt het beste allemaal zo goed mogelijk voor de dag komen en samenwerken waar mogelijk. D an weten de eerstejaars wel waar ze heen gaan', gelooft Van der Zande.

Waarheid als een koe. Maar de eer­ ste indrukken van de vereniging wordt wel gevormd en wellicht zelfs wat vertroebeld door het spet­ terende introductiefeest, de su­ bliem verzorgde rondleiding door het pand, de spierpijn na de eerste roeiervaring of het negatieve ver­ haal van de TIK­mentor. Voor Maurice van Valen, eerstejaars rechten, had Olof namelijk al met­ een afgedaan. Toen hij woensdag 19 augustus tijdens de verenigingen­ avond de sociëteit aan de Spoorlaan binnenstapte, werd hij direct op het 'mooie, gedistingeerde ruitje' van zijn blouse gewezen. En vlak voor­ dat hij om een uur of elf de door Vidar georganiseerde touringcar in wilde gaan, kreeg hij van een ouderejaars te horen, dat hij toch vooral niet met 'die kudde' mee moest gaan. Maar het summum was de opmerking van een oudere bal, zo vertelt hij verontwaardigd. Die middag meende een dronken Berend van de Lustrumcommissie aan zijn mentorgroepje te moeten opmerken dat 'vrouwen verkrach­ ten' ook tot de activiteiten behoor­ de. Voor zijn studiegenoot Pieter Schippers 'heeft Olof wel iets'. Wat precies, weet ie niet. De nonchalan­ ce en zelfverzekerdheid die de le­ den uitstralen, spreken hem wel aan. Voor hem is het 'autoritaris­ me' naar de nuldejaars ­ de foeten ­ toe, geen bezwaar. 'Dat hoort erbij', meenthij. Maurice van Valen vindt dat systeem echter 'walgelijk' en snapt niet waar het voor nodig is. 'Met de uitspraak dat is traditie, werdt alles goedgepraat'. Zijn collega's uit de mentorgroep, Joris Vonk en Ernst van den Hoven, knikken instemmend. 'Bij Olof voelen ze zich verheven boven de

'Hier ben je vreemd als je bij een vereniging gaat' Zomaar een plek langs het rode fietspad. Net onder Ringbaan West door, richting KUB. Gebroederlijk hangen vier posters van het Tilburgse Studenten Corps St. Olof ('Als je Tilburgs beste eens wilt testen') naast elkaar. Dezelfde plaats de volgende morgen. Ruw zijn de affiches van het houten hek afgerukt. Ze hebben plaats moeten maken voor een poster van de Tilburgse Studenten Roeivereniging Vidar ('The more you row, the better you get'). Toch hebben de Vidraten één van de Olof­posters laten hangen. Een beetje eenzaam weliswaar, maar wel naast de concurrent.

buitenwereld. Kijk ons eens inte­ ressant doen, lijken ze te willen zeggen'. Waar dat uit blijkt? Nou, uit hun hele presentatie en uit het gedachtengoed dat 'ik meer mag dan jij omdat ik er langer bij ben dan jij', oordelen ze gezamenlijk. Nee, Plato wordt het, denken de heren. Aan de St. Josephstraat hoef je ten­ mmste niet aan een bepaald model­ plaatje te voldoen. Al twijfelen ze nog. Kiezen is moeilijk, want Vidar is ook 'wel leuk'. Alleen, daar moet je roeien en Joris Vonk wil in ieder geval ook gaan basketballen. In de zogenoemde open tijd moet blijken

♦ 'BIJ Vidar gaat het in de eerste plaats natuurlijk om het roeien'. [Foto: Rien Siers]

Pascalle Cappetti lidmaatschap betekent meer dan tientjeslid zijn bij de VPRO. Van een Oloffer verwachten wij een verbon­ denheid met de vereniging en saamhorigheid tussen de leden. Daarom denk ik ook dat zoveel mensen binnen Olof hun studie halen, enerzijds worden ze van alle kanten gestimuleerd hun studie te halen en anderzijds krijgen ze de mogelijkheid om samen te stude­ ren'. Het verenigingslid anno 1992 heeft nog wel idealen, maar realisme voert de boventoon. Begin bij jezelf, dan komt de samenleving vanzelf wel. Bedrijvendagen om je poten­ tiële werkgever te ontmoeten en excursies naar toekomstige ar­ beidsplaatsen om jezelf te presen­ teren. Wie denkt dat de studenten ' alleen maar voor het goedkope bier­ tje lid wordt van een gezelligheids­ vereniging, begrijpt het volstrekt verkeerd. OK, er worden heel wat bierglazen geleegd (hoeveel, daar­ over lopen de schattingen uiteen). Erwordt gebrast (een spelletje waar­ bij aan de revers van de jasjes wordt getrokken met de bedoeling de ander te vloeren. Een gebruik waar­ tegen Plato twee jaar geleden nog fel gekant was, omdat het teveel aan Olof deed denken, maar nu ijverig in stand wordt gehouden). En er wordt af en toe te veel herrie en troep gemaakt, zodat de buren ko­ men klagen.

Veel eerstejaars blijken de beslis­ sing om wel of geen introductie­lid te worden van een van de vereni­ gingen uit te stellen tot na de pro­ of twee sporten niet teveel van het paedeuse of af te laten hangen van goede zijn. zoiets als de open tijd. Dan krijg je een beter beeld van een vereniging, Waarom iemand lid wordt van Pla­ redeneren ze. to, maar absoluut niet bij Olof of Degenen die wel zeker van hun Vidar wil horen, is moeilijk te ver­ zaak zijn, meldden zich meteen klaren. Van D ommelen, Van der aan. Bij Olof tellen op de tweede dag Zande en Tjerk Lerou, praeses van van de TIK­introductie week al zes­ Vidar, spreken over het respectie­ tig aanmeldingen. Marjolein van velijke Olof­, Plato­ en Vidar­ge­ Dommelen: 'Als dat zo door gaat, voel. D at dit een nogal loze kreet haalt Olof het aantal introductiele­ is, erkennen ze ruiterlijk. Een den van vorig jaar, 120, ruim­ omschrijving van het Plato­gevoel ? schoots'. Van der Zande: 'Het gevoel hebben Redenen om lid te worden zijn er hier thuis te horen, met mensen die volgens de verenigingsvoorzitters op dezelfde golflengte zitten, die te over: D e studietijd leerzaam van dezelfde soort gezelligheid verdoen, na gedane arbeid geeste­ houden en die om dezelfde reden lijk op adem komen, de grenzen van blijven komen'. Een ander soort stu­ het eigen kunnen verkennen, de denten en gezelligheid dus, dan bij meest efficiënte weg naar een vei­ Olof en Vidar. Maar daarmee wordt lige toekomst, nuttige contacten de gemiddelde eerstejaars niets bewandelen, het 'ceeveetje' met de wijzer. nodige pluspunten spekken. Of gewoon het sociale isolement Tjerk Lerou heeft minder moeite ontvluchten en collega­studenten uit te leggen waar het bij Vidar nu buiten de collegebanken tegen het precies om gaat. 'In de eerste plaats lijf lopen. Voor elke vereniginggeldt natuurlijk om het roeien. En om de hetzelfde. 'Iets' doen, naast je stu­ gezelligheid. Al moet je er wel voor die. Daar draait het om. waken dat dit niet zwaarder gaat wegen dan het beoefenen van de Het gros van de studerenden voelt roeisport. Het Vidar­gevoel moet je zich echter ondanks alle wervende gewoon meemaken. Soms sta je woorden niet verwant met de be­ daar aan het water, heb je een feest staande studentenverenigingen in of een wedstrijd gehad, dan denk je: Tilburg, de promotie en samenwer­ verdomme, da's toch gewoon uniek king ten spijt. Plato telt 350 leden, hier. Vidar 270 en Olof 600. Nog geen Marjolein van Dommelen beaamt tien procent van de in totaal onge­ dit, maar noemt sociale betrok­ veer 15.000 universiteit­ en kenheid Olof's grootste verworven­ hogeschoolstudenten. D ebbie van heid. 'Je wordt lid van Olof omdat der Laan is iemand van de tallozen je bij deze groep wilt horen. Het die je tot de studentenvereni­

gingsnihilisten zou kunnen reke­ nen. Ze wordt helemaal geen lid van Plato, Olof of Vidar en houdt het erop dat ze haar eigen weg wel vindt: gezelligheid in de kroeg en sociale ontplooiing via de studie­ vereniging. 'D aarvoor heb ik een studentenvereniging niet nodig', oppert ze stoer. De verenigingen­ cultuur moet wat meer gaan leven in Tilburg, vinden Plato, Olof en Vi­ dar. Want dat zij dat te weinig doet, daarover zijn Van der Zande, Van Dommelen en Le­ rou het eens. Een bundeling van krachten is daarom dit jaar voor het eerst gerealiseerd in de Stichting Overleg Tilburgse Studentenver­ enigingen (SOTS). Het uiteindelijke doel: de percentages leden en niet­ leden voor de verandering eens om­ draaien. Tien procent van de Til­ burgse studenten nihilist, en 90 pro­ cent lid van de verenigingen. Wat in Leiden, Delft en Groningen kan, kan hier toch ook? Prof. dr. Th. Beckers denkt dat de hoeveelheid spoorstudenten debet is aan de lage participatiegraad in

Tilburg. 'De studenten zijn gewend hun eigen vrijetijdsclubs aan te houden. De banden met het thuis­ front worden niet zo snel verbro­ ken'. Of de zuidelijke volksaard van de Tilburgse studenten medeschul­ dige is, weet hij met. Tjerk Lerou waagt zich wel aan speculaties. Lerou: 'Dereden om in Tilburg te gaan studeren, is nog heel vaak omdat het dicht bij de ouders is. Zodat iemand thuis kan bhjven wonen of in het weekend naar huis gaan. Zoiets is jammer. In de echte studentensteden D elft, Leiden en Groningen z i t t e n de m e n s e n meestal veel verder van huis. Het lidmaatschap is daar meer ingebur­ gerd. Hier is dat veel minder. Wel zijn hier heel veel mensen lid van een studievereniging. Bovendien kun je in Tilburg ook heel gezellig uitgaan in de stad. In Delft of Lei­ den zijn veel minder uitgaansge­ legenheden buiten de sociëteiten. Maar misschien is het ook wel de drempel vrees, of de veronderstelde beperktheid van een studentenver­ eniging'. 'Ook hier zou vijftig procent van de studenten zich een plaats kunnen

verwerven bij een van de drie ver­ enigingen', meent Saskia van der Zande. 'Maar als je voor Tilburg kiest, kies je niet zozeer voor het feit dat hier nu zulke gezellige ver­ enigingen zitten. Als je naar Leiden gaat, ga je bij een vereniging. An­ ders lig je er buiten, dan ben je een beetje vreemd. Hier ben je vreemd als je juist wel bij een vereniging gaat'. ^

3 september 1992

UNIVERS Steeds meer studenten sloven zich uit tussen de lijnen van het sport­ veld. Vooral tennis en volleybal zijn populair. Rob Pauel, coördinator van de afdeling Lichamelijke Vor­ ming en Sport, verwacht dat dit jaar meer dan vijfduizend studenten een sportkaart zullen aanschaffen. 'Want studie en sport is een combi­ natie die loopt.'

komt daar verandering in. De rege­ ling IS nog niet definitief, maar duidelijk is in ieder geval dat top­ sporters de mogeli|kheid krijgen om op aangepaste data tentamen te doen. Ook het tempo van de studie kan worden aangepast. Zo wordt het propaedeusejaar desgewenst uitgesmeerd over een periode van twee jaar. De meerderheid van de sportende studenten mikt echter minder hoog, maar groeit in aantal. Pauel verwacht dat dit jaar het uit 1990 daterende record van 4500 sport­ kaarthouders verbroken zal wor­ den. D an zal een einde moeten komen aan de daling van het aan­ tal sportkaarthouders zoals die vorig jaar plaatsvond. Volgens sportcoördinator B. Wentink moet die daling gezien worden als een incident: 'Er bestond indertijd veel onduidelijkheid onder de studen­ ten. Met name de prijsstijging van de sportkaart met dertig gulden,

Bart Padberg De Engelse schrijver en socialist George Bernard Shaw (1856­1950) hield niet van sport. Zo stelde hij dat baseball één groot voordeel boven cricket heeft, namelijk dat het eerder is afgelopen. En in een van zijn latere werken schreef Shaw: 'Als een man een tijger vermoorden wil, noemt hij dat sport, als een tijger hem vermoor­ den wil, n o e m t hij dat bloed­ dorstigheid.' De woorden van Shaw lijken ver­ geten. Sterker nog, sport is, actief danwei passief, één van de belang­ rijkste vrijetijdsbestedingen van de moderne mens. Onderzoekers constateerden dat ruim zeventig procent van de Nederlandse bevol­ king in meer of mindere mate geïn­ teresseerd is in wat er zich zoal tussen de lijnen afspeelt. En ook: steeds meer mensen trekken de stoute, in dit geval, sportschoenen aan om in een betere conditie te geraken. Ook KUB­studenten blijken steeds meer te geloven in het credo: een gezonde geest in een gezond lichaam. De laatste jaren neemt de vraag naar sportkaarten ziender­ ogen toe. De precieze oorzaak van de stijging weet Rob Pauel, coördi­ nator van de afdeling Lichamelijke Vorming en Sport (LV&S) niet. Maar misschien heeft het simpel­ weg met geld te maken. 'Want', zo zegt hij, 'ik vermoed dat steeds meer studenten inzien dat het be­ zitten van zo'n sportkaart veel voor­ delen met zich meebrengt. Voor die 105 gulden kun je onbeperkt deel­ nemen aan de ruim dertig sporten die we aanbieden. En dat is goedko­ per dan een lidmaatschap van wel­ ke burgersportvereniging dan ook. Bovendien kun je met de sportkaart gratis les volgen in alle sporten en lid worden van een studenten­ sportvereniging.' Jeroen Besters, eerstejaars sociolo­

♦ Lekker een beetje inrammen op de doelman leidt de vermoeide studiegeest wat af. [F oto: Rien SiersJ

'Sportcentrum moet sociaal middelpmit van studerend Tilburg worden' gie, beaamt dat: 'Ik heb gelijk een sportkaart aangeschaft. Ik heb al­ tijd al veel gesport en nu ik ga stu­ deren wil ik dat zeker niet opgeven.' Hij weet ook al welke sporten hij gaat bedrijven: karate en fitness. Zijn vriend Rick Halmons bezit echter nog geen sportkaart. 'Ik woon nog niet in Tilburg en ik speel voetbal in Bergen op Zoom. Dus ik vrees dat ik geen tijd heb om in Tilburg te sporten.' Volleybal, volgens Pauel een echte gezelligheidssport, en tennis zijn veruit de populairste sporten onder de studenten. D e laatste vooral omdat het op elk gewenst moment kan worden gespeeld. Om diezelf­ de reden verwacht Pauel dat de nieuwe fitnessruimte veel volk zal

dan de ouderejaars, die op dé avond van de kroegen­ tocht geestdriftig de verse lading keuren. De debutan­ ten zijn mooier, jonger, groter en hebben gebitten die nog strakker in het stra­ mien staan dan die van hun Dylan van Eijkeren voorgangers. Ze zijn ook slim, want ze hebben al 'Ik wil geen liefde, ik wil sex, veel ontdekt dat Marijnen het en vaak', staat op het gekreukelde café is waar alles om draait en bevlekte t­shirt van de student in Tilburg, qua studenten­ die zich café Marijnen binnenperst.* leven. De uitdrukking op zijn gezicht doet Het zoemt in Marijnen als vermoeden dat z'n bed hem al da­ in een bijenkorf. Een druk­ genlang heeft gemist. Zijn shirt te van komende en gaande benadrukt waar de hele introduc­ vrouwtjes en mannetjes: tieweek zo te zien om draait, voor driftig parend om de beslis­ wie niet blind voorbijgaat aan het sende slag niet te missen, baltsgedrag van de kwinkelerende hun natuur volgend. Er is eerstejaars. nog geen etiquette, er zijn Hoe het mogelijk is snapt niemand, nog geen restricties, alles maar binnen een dag of drie bloeien mag nog worden gepro­ in Tilburg meer relaties op dan beerd, er mogen nog vergis­ gedurende het resterende deel van singen worden begaan. Om het jaar. Is het de hang naar vastig­ de fouten te herstellen heb­ heid, alleen voor de leeuwen gewor­ ben ze nog vijf jaar. Een pen in een nieuwe studiestad? Is het klein beetje angst is er wel, de razende zomerlust, de wil om laat de student aan de bar ook in bed verder te feesten? Is het blijken wanneer hij zijn buurman de verandering van scTiool, mag vraagt of Ingrid wel geschikt voor niets nu meer hetzelfde blijven? Of hem zal zijn. Repliek: vind dat zelf is het de maatschappelijke ver­ maar uit. De jongen kijkt wat ver­ plichting, de grote dan­hoor­ik­er­ schrikt voor zich uit en past de van­ ook­bij filosofie? dik­hout­zaagt­men­planken me­ Er is meer dan baltsgedrag waaraan thode toe. Hij duwt een glas pils in de eerstejaars zijn te herkennen. Ingrids handen en wacht af. Ze lacht Dagen in de openlucht hebben hun meer dan vriendelijk en raakt even huid veranderd. Ze zijn wat getaan­ zijn arm aan. D e versierder trekt der, verweerder, ja bijna gelooider zijn wenkbrauwen op naar zijn

trekken. Pauel: 'Tot vorig jaar kon slechts een beperkte tijd gebruik worden gemaakt van de fitnessap­ paraten. Vanaf dit jaar is de fitness­ ruimte van tien Uur 's ochtends tot middernacht geopend. Als je een cursus hebt gevolgd kun je er vrij gebruik van maken. En ik denk dat heel veel studenten, tussen het stu­ deren door, hun afleiding zullen zoeken in krachttrainingen.' Hoewel niet duidelijk is of er zwak­ ke prestaties worden geleverd op het sportterrein van de KUB is een vergelijking met studenten aan Amerikaanse universiteiten, waar absolute topsport wordt bedreven volgens Pauel zinloos: 'Het is ook niet onze doelstelling om van men­ sen topsporters te maken. We wil­

len vooral een zo breed mogelijk sportaanbod hebben, zodat iedereen aan zijn trekken komt.' Toch loopt er incidenteel wel eens een topatleet in de gangen van het sportcentrum. Zo traint aan de KUB Nederlands studentenkampioen speerwerpen Robert Stroper, die een worp van over de zestig meter op zijn naam heeft staan. En ook de inmiddels afgestudeerde hockeyer Erik Parlevliet sloeg regelmatig een bal over de Tilburgse velden. Tot op heden hebben aan de KUB studerende topsporters het niet gemakkelijk. Zij kunnen zich op geen enkele regeling beroepen als een keuze moest worden gemaakt tussen een belangrijk tentamen of een beslissende wedstrijd. Dit jaar

buurman. Missie bijna volbracht. The Crocats heet de groep die de muziek de tent doorjaagt en die voor een toeloop zorgt die groter is dan bij een gewonnen voetbal­ wedstrijdvan Oranje op Duitsland. De euforie dreunt door tot op straat, waar het feest, nu weliswaar zon­ der bar, even gretig aftrek vindt als binnen. De wals der wellust wordt onbeschaamd in het openbaar op­

gevoerd: duizend w a n d e l e n d e contactadvertenties hebben hier hun initiële blind datepaity. D oor de warmte, de overdadige drukte, bier en plezier vallen de imaginai­ re scheidingswanden weg en wordt er contact gelegd in hetzelfde tem­ po als er drankjes worden verorberd. Exemplarisch zijn Daniël en Edith. Ze vertellen dat ze per ongeluk in dezelfde mentorgroep zijn beland.

ingevoerd om de nieuwbouw te kunnen betalen, schoot in het ver­ keerde keelgat. Want voor die drie tientjes die zij extra moesten beta­ len kregen ze niet direct iets terug. Bovendien was het tijdstip van de prijsverhoging ongelukkig geko­ zen. Een maand nadat de sportende studenten hun contributie van 75 gulden hadden betaald werden ze verrast door een nieuwe rekening, ditmaal van dertig gulden. 'Een verdere daling van het aantal sportkaarthouders lijkt nu uitgeslo­ ten. D it jaar kan (in tegenstelling tot voorgaande jaren) een onbeperkt aantal HBO'ers een sportkaart aan­ schaffen. D aarenboven zijn de fa­ ciliteiten van het sportcentrum, dankzij de bouw van de nieuwe sporthal aanzienlijk verbeterd. Onder het motto: 'studie en sport: een combinatie die loopt', zet de LV&.S, voor de eerste maal in haar bestaan, een gericht pr­programma op om de magische grens van vijfduizend sportkaarthouders te doorbreken. Wentink: 'De studen­ ten krijgen dit jaar wel waar voor hun geld. Want dankzij de nieuwe accomodatie zijn de meeste takken van sport nu gecentreerd op één plaats.' ^

TER

PLEKKE

^

^

Nou ja, per ongeluk, eigenlijk met veel geluk, lacht Edith. Ze zag meteen hoe Daniël naar haar keek, en andersom ook hoor, zij vond hem ook ontzettend leuk. Ze zijn al drie dagen niet van elkaar af te slaan. En voorlopig zal dat ook niet gebeuren! verheft D aniël, zijn gade vasthou­ dend alsof ze ieder ogenblik op kan­ stijgen en verdwijnen. ^

3 september 1992

-lUNlVEKSKBron ANWB toerlstenkaart 1 1

De gemeente Tilburg zou zich ver genoegd m de handen moeten wri) ven met een universiteit als de KUB binnen de stadsmuren Het Bra bantse bolwerk van onderwijs en wetenschap heeft m haar 65 jarig bestaan een belangrijke bijdrage geleverd aan het opstoten van Til burg m de vaart der volkeren Het IS verworden van saai provincie stadje tot onderwijsstad en (bin nenkort) moderne industriestad, die zich de zevende sinds kort zelfs de zesde stad van het land noemt De aanwezigheid van een univer siteit zorgt niet alleen voor allure maar draagt zelfs dermate bij aan infrastructuur en opleidingsniveau van de bevolkmg dat het een belang rijk argument vormt voor bedrijven om zich m Tilburg te vestigen Het bedrijfsleven en verschillende maatschappelijke groeperingen vinden binnen de universiteit van mens en maatschappijweten schappen een enorme expertise waarmee zij hun voordeel kunnen doen ZIJ zijn derhalve kind aan huis bij de wetenschappelijke instelling

Deze idyllische voorstelling van zaken lijkt maar weinig te maken te hebben met de werkelijkheid De liggmg van de KUB lijkt symptoma tisch voor de verhouding met de gemeente Tilburg een perifeer randgeval dat door de omzommg zo goed als onzichtbaar is En als de gemeente en de universiteit elkaar dan treffen, is het vaak m een wat conflictueuze sfeer De noodzake lijke grondruil teneinde de campus

Tilburgse universiteit lijkt weinig toegankelijk voor de regio De stad Tilburg en de KUB zouden veel aan elkaar kunnen hebben Daar lijkt iedereen het wel over eens na een tijd die gekenmerkt werd door afstand en ruzie Maar het regionale bedrijfsleven weet de Tilburgse universiteit in de jaren negentig nog steeds slechts mondjesmaat te vinden 'De KUB komt over als een uiterst ontoegankelijke, amorfe instelling, waann het vreselijk lastig is je weg te vinden', zegt dr G Mustert, directeur van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij m te richten volgens de plannen van de universiteitsbestuurders verliep moeizaam, de vorming van een gemeentelijk Hoger Onderwijs fonds strandde tijdens de onderhan delingen met de instellingen, de gemeente weigerde aanvankelijk om mee te betalen aan de bouw van de zo noodzakelijke tweede studentensporthal en nog steeds wil de gemeente de beloofde Taxan driebaan (die de universiteit aan de oostzijde moet ontsluiten) maar met aanleggen De wat ongemakkelijke verhou dmg kwam in juni vorig jaar pijn h)k naar buiten doordat een vertrou welijke adviesnota over Tilburg onderwijsstaduiüekte Nietalleen werd de conclusie getrokken dat Tilburg onderwijsstad een achter haald begrip was, maar bestuurders van gemeente en universiteit na men de gelegenheid tebaathunhart eens flink te luchten Onomwon den werd duidelijk dat het niet boterde tussen de KUB en de ge meente 'Het lijkt vaak of de uni versiteit geen deel uitmaakt van

Gerard Rutten Tilburg', klaagde vice voorzitter van het KUB college J vanBerkom De gemeente zou wat vaker met haar bezoekers naar de universiteit moeten komen, zo suggereerde hij Maar de gemeente wordt met sys tematisch uitgenodigd bij maugu ra ties en dergelijke', stelde burge meester Brokx daar tegenover

Nu, ruim een jaar later, lijkt de loop gravenoorlog tussen gemeente en universiteit een vreedzaam besluit te krijgen Een conferentie uit vloeisel van de adviesnota bracht de partijen nader tot elkaar Om Til burg onderwijsstad weer nieuw leven in te blazen, is inmiddels een

^^r

gemeentelijk onderwijsplatform opgericht, waarin behalve de ge meente en de KUB ook de instel Imgen van hoger beroepsonderwijs participeren Verder worden de verbeterde ver houdingen geïllustreerd door bur gemeester Brokx die tijdens de of f iciele opening van het academisch jaar op maandag zeven september het woord zal voeren Na de speech van collegevoorzitter prof Van Veldhoven ('De KUB een univer siteit m Brabant') zal de eerste bur ger van Tilburg een rede houden die is getitelJ 'Gemeente Tilburg en KUB een knooppunt van kennis' Brokx zal ingaan op de wederzijdse belangen van universiteit en ge meente Dat de gebrekkige relatie tussen de gemeente en de KUB verbetert, sig naleert ook dr F Boekema, regio naai econoom aan de KUB en 'huisadviseur' van de gemeente 'De partijen beginnen te beseffen dat ze elkaar nodig hebben D t gemeente heeft door dat er aan de universiteit veel kennis aanwezig

is en dat het goed is dat de univer siteit ook diensten verleent aan de stad en regio Ook onderkent de gemeente dat de universiteit een belangrijk element is m het econo misch functioneren van de stad Dit geldt bijvoorbeeld voor de werkgelegenheid, het bestaan van de universiteit kan wervend zijn bij het aantrekken van bedrijven ' Boekema hamert erop hoe belang rijk het is dat gemeente en instel Imgen van hoger onderwijs geza menlijk optrekken 'Mensenbuiten de regio hebben een amorf beeld van het hoger onderwijs binnen de ge meente Dat Tilburg een universi teit heeft is meestal wel bekend, maar welke faculteiten er precies zijn weet men doorgaans met Ver der IS er wemig kennis over de ho gescholen Dat komt doordat de instellingen ieder afzonderlijk de doelgroepen proberen te bena deren '

Maar Tilburg heeft meer dan alleen universitaire pijlen op de boog De geërodeerde Tilburgse onderwijs stad moet gaan wedijveren met het nieuwste profiel dat de gemeente zich wil aanmeten Tilburgmoder ne industriestad Het Economisch Instituut Tilburg (EIT) van de KUB, waar Boekema de sector regionale Economie bestiert legde hiervoor de basis m het in opdracht van de gemeente uitgevoerde onderzoek Tilburg stedelijk knooppunt een economisch profiel 'De bedrijvig heid m de industriële sector is over vertegenwoordigd', aldus Boekema

^UNIVERS

3 september 1992

'En daarbij valt op dat een groot deel beurt volledig in handen is van de universiteit op gebouw A heeft ge­ nauwelijks bij de regionale afde­ er zo weinig flexibiliteit zit in de hoogwaardig is, met veel research, universiteit. D e directie van de staan.' lingen van wekgeversverenigingen. onderzoeksprogramma's.' D aar­ development en computerge­ holding, in de personen van de se­ Het veronderstelde weinig bedrijf s­ Je mist ze zeer node.' mee sluit Timmers aan bij de kri­ stuurde apparatuur, waardoor men cretaris van de universiteit drs. R. vriendelijke karaktervan de univer­ tiek van Mustert. Timmers zegt het snel nieuwe producten kan maken. Kraakman en hoofd D EA, B. Staf­ siteit heeft een ander oorzaak. 'D e de wetenschappers persoonlijk niet En daarbij is een ruim en breed spec­ fhorst, is de enige aandeelhouder KUB komt over als een uiterst on­ aan te wrijven, 'want zij zitten vast trum aan onderwijs­ en onderzoeks­ van de commerciële consultancy­ toegankelijke, amorfe instelling, aan het onderzoek en hebben daar­ voorzieningen.' ondememing. Tot op heden is de ■Rvaarin het vreselijk lastig is je weg naast nog hun onderwijslast.' D ­ Boekema verricht voor de gemeen­ voorzitter van het College van be­ te vinden', meent de ex­student. aarbij is de universiteit sterk ver­ te onderzoek hoe de zogeheten in­ stuur, prof. dr. G. van Veldhoven, Met KUB Consultancy BV heeft hij zakelijkt. Als gevolg vragen vak­ termediairen (investeerders, beleg­ de enige commissaris van de KUB weinig ervaring, maar het voorma­ groepen geld, ook als het onderzoek gers, directies van maatschappe­ Consultancy. Momenteel is men lige Transferpunt kon enkel door­ door afstudeerders wordt gedaan. lijke instellingen) in de regio Mid­ bezig de raad van commissarisen verwijzen en dat was geen succes. 'Een vakgroep bij de sociale facul­ den­Brabant denken over het pro­ uit te breiden met twee personen 'Want het bleek in de meerderheid teit', weet Timmers, 'wil alleen een Weinig lovende woorden, maar het fiel van Tilburg als moderne indus­ uit de universiteit. van de gevallen lastig tot zakelijk tij lijkt te keren. Nieet langgeleden afstudeerder die onderzoek voor ons triestad. Tegelijkertijd is een verantwoorde afspraken te komen.' is collegevoorzitter Van Veldhoven doet begeleiden als er vijfduizend onderzoeksbureau bezig te peilen bij de BOM­ en ETIN­directeur op gulden op tafel komt. Eerder valt er welk beeld Dat de universiteiten en het be­ bezoek geweest om juist over dit met hen niet te praten.' de bevolking van met name de drijfsleven elkaar niet gepas­ onderwerp te praten. Wil de univer­ Ook studenten zijn moeilijker te Randstad en Turnhout van Tilburg sioneerd om de hals vliegen is een siteit de achterstand op dit gebied benaderen dan voorheen. Beperkin­ heeft. De uitkomsten moeten in de landelijk gegeven en niet een exclu­ inhalen? Mustert: 'Ik begreep van gen van de studieduur en van de loop van september bekend zijn. sieve zaak die alleen de KUB betreft, de voorzitter van het College van studiefinanciering nopen hen ertoe Deze zullen een basis bieden voor zo stelt de rector magnificus van de Bestuur dat er nu toch nagedacht om sneller af te studeren terwijl de een mogelijke landelijke promotie­ KUB, prof. dr. L. de Klerk. Universi­ wordt over een andere wijze van verrichtingen voor de Weten­ campagne van de stad. teiten hebben nu eenmaal niet de­ benadering van die externe positio­ schapswinkel die tijdspanne vaak Eind dit jaar zal het gemeentelijk Tot deze constructie heeft de uni­ zelfde uitgangspunten dan het be­ nering.' overstijgen. 'En wij werken voor platform vermoedelijk voor de versiteit zo'n drie jaar geleden be­ drijfsleven. Daarbij ligt het voor de maatschappelijke groeperingen De maatschappelijke dienstverle­ tweede keer bijeenkomen. Nadat sloten omdat het destijds functio­ hand dat men voor technische vra­ waar studenten qua carrière niet bij eerder de verschillende partners de nerende Transferpunt, dat een door­ gen aanklopt bij de Technische ning heeft volgens De Klerk weinig kunnen scoren. Als ze bij Philips geleden onder de inspanning die de intentie tot samenwerking hebben verwijsfunctie had voor opdrachten Universiteit Eindhoven. Maar dat stage lopen of afstuderen kunnen ze uitgesproken, zal men zich nu bui­ vanuit het bedrijfsleven, een ziel­ de KUB niet toegankelijk is voor het KUB zich heeft getroost op het ge­ er misschien blijven hangen.' gen over de relatie Tilburg als togend bestaan leidde. De facultei­ bedrijfsleven, bestrijdt de rectorfel. bied van onderwijs en onderzoek. Het ironische gevolg is dat ook de 'kenniscentrum' £n als 'moderne ten, naar wie het Transferpunt De Klerk: 'Ik heb de indruk dat de Wel geeft hij toe, 'dat er sterk de Wetenschapswinkel zich wat zake­ industriestad'. D e inzet is, aldus commerciële onderzoeksopdrach­ derde geldstroom­activiteiten voor nadruk gelegd is op de kwaliteit van lijker gaat opstellen, zij het dat het een woordvoerder van de gemeen­ ten moest doorsluizen, zaten niet gemeenten en bedrijven vanuit de het onderzoek en onderwijs, dat er accent niet op klinkende munt ligt. te, de vraag hoe deze twee profie­ te wachten op bemoeienis van het faculteiten alle aandacht hebben. vooral gekeken is naar weten­ Voor s t u d e n t e n probeert m e n schappelijke en inhoudelijke aspec­ len elkaar kunnen versterken. studiepunten los te peuteren en Het gemeentebestuur van Tilburg tegenwoordig wordt aan klanten en de universiteit wagen dus hun gevraagd of zij de onkosten kunnen eerste voorzichtige schreden op het vergoeden. pad van de concrete samenwerking. Maar wat heeft Tilburg daadwerke­ lijk aan een universiteit op zijn grondgebied? Staan bedrijven aan de poort van de universiteit inderdaad te dringen om onderzoek en advies vanuit de aanwezige weten­ schappelijke expertise? En is de aanwezigheid van een universiteit werkelijk een belangrijke reden voor bedrijven om zich in het Til­ Transferpunt. Want, voor zover En kijk naar onze instituten als het ten. Maar als je eens wat meer aan­ aanwezig, hadden zij zelf al de con­ rVA en het EIT. Dat zijn toch onze dacht hebt voor één van de primai­ burgse te vestigen? Dat de universiteit meer rekening Dr. G. Mustert, directeur van de tacten en de netwerken met het paradepaardjes.' D at deze institu­ re taken van de universiteit dan zie gaat houden met de buitenwacht is maatschappelijk veld. ten door de buitenwacht niet als een ik niet in dat dat meteen ten koste volgens Gerlach hard nodig. D e Brabantse Ontwikkelings Maat­ schappij (BOM) en het Economisch­ 'Daar komt bij', constateert Ger­ onderdeel van de universiteit wordt gaat van de andere.' Om er even noodzaak ervan wordt volgens Tecimologisch I n s t i t u u t voor lach, 'dat de Tilburgse universiteit gezien en derhalve niet het beeld later aan toe te voegen: 'D at we steeds groter, vooral als het gaat om Noord­Brabant (ETIN) verhaalt lo­ niet zit te springen om commer­ van de activiteiten van de universi­ misschien de komende tijd wat dienstverlening met een commer­ vend over de KUB ten overstaan van ciële dienstverlening. Het blijkt teit mee bepalen, bestrijdt hij.'Het meer aandacht moeten besteden cieel tintje: 'We zitten in een over­ bedrijven die een n i e u w e heel moeilijk om specifiek consul­ zijn weliswaar para universitaire­ aan de maatschappelijke dienstver­ gangsfase waarin de universiteit in vestigingsplaats zoeken. Maar hij tancywerk, dat snel, kort, minder instituten en ze hebben een zekere lening, dat het wat verder ontwik­ toenemende m a t e afhankelijk praat vaak tegen beter weten in. 'De diepgravend maar vooral probleem­ zelfstandigheid en verantwoorde­ keld moet worden, dat zal ik niet wordt van de omvang van de maat­ universiteit als vestigingsfactor is gericht werk met zich meebrengt, lijkheid, maar de interactie met de tegenspreken.' schappelijke dienstverlening. Niet moeilijk te operationaliseren', zegt in het lopende onderwijs­ en onder­ faculteiten is erg groot. Het zijn Dat er meer activiteiten ontploooid alleen in financieel opzicht ­ als het hij, 'want als ze je vragen waar dat zoeksproces onder te brengen.' echte instituten van de KUB.' zouden kunnen worden, vindt ook gaat om de derde geldstroom bij­ uit blijkt dan wordt het moeilijk. Vandaar dus die zelfstandige, op RicusTimmers, coördinator van de voorbeeld ­ maar ook politiek is het commerciële leest geschoeide, on­ Dus hou je een gloedvol betoog in Wetenschapswinkel. Volgens hem van belang. D e universiteit moet de hoop dat ze er niet te veel over derneming. Met eigen mensen in wordt er bijster weinig onderzoek vanuit de maatschappelijke diens­ dienst. doorvragen. Het is op dit moment verricht ten behoeve van mensen tverlening een maatschappelijk betrekkelij k makkelijk door te prik­ Volgens de KUB Consultancy­di­ die daarvoor niet kunnen betalen, draagvlak creëren, dat zich politiek ken.' recteur gaat de Tilburgse uni­ de minder kapitaalkrachtigen dus. vertaalt in reguliere middelen die versiteit nog steeds gebukt onder Sinds tien jaar werkt de Weten­ vanuit Den Haag toegewezen wor­ een negatief imago bij het be­ schapswinkel voor groeperingen den. Waarom zijn de universiteiten drijfsleven. D e bezetting van de die de commerciële tarieven van de een aantal jaren in een politiek ver­ instelling door rebellerende studen­ universiteit niet kunnen opbren­ domhoekje terecht gekomen en ten in 1969 speelt de KUB volgens De band met het bedrijfsleven gen. Ontstaan vanuit de gedachte hebben zij allerlei bezuinigings­ hem nog steeds parten en ook de wordt volgens De Klerk ook bena­ dat de verrichtingen van de uni­ operaties moeten slikken? Omdat principiële afwijzende houding drukt door de stages die studenten versiteit in dienst moeten staan ze gedurende lange tijd verzuimd naar bedrijven als Shell en Olivet­ bij bedrijven lopen en de afstudeer­ voor Het Volk, moet Ricus Tim­ hebben om hunpu Wie relations en ti, vanwege hun activiteiten in dersdieerwerkvinden. 'Enlasthut mers toegevetfdat deze edele doel­ public affairs op een professionele Zuid­Afrika, hebben de beeldvor­ not least hebben wij de Weten­ stelling nauwelijks is bereikt. Anno manier gestalte te geven. Dat ver­ ming geen goed gedaan: 'D at zijn schapswinkel en de KUB Consul­ 1992 vervult de Wetenschapswin­ taalt zich in de aandacht van poli­ Volgens drs. Paul Gerlach, direc­ allemaal bevestigingen voor een ­ tancy.' kel een marginale rol aan de univer­ tici en bij gebrek daaraan pluk je de teur van KUB Consultancy BV, valt overigens steeds kleiner wordende siteit. wrange vruchten.' de interesse uit de regio voor de KUB ­ groep dat de universiteit te kritisch Ricus Timmers ziet het 'snelle' Datmag allemaalzo zijn, tochheeft vies tegen. Voor de lokale overheid naar het bedrijfsleven kijkt.' universitaire model met wat min­ de KUB volgens Mustert een wei­ en het bedrijfsleven is het geen BOM­ en ETIN­directeur Mustert der vertrouwen tegemoet: 'Ik vrees vanzelfsprekendheid dat zij de aan­ heeft als student zelf nog meege­ nig toegankelijk karakter voor het wat dat betreft voor de toekomst. wezige expertise in de regio aan­ daan aan de roemruchte studen­ bedrijfsleven uit de regio. De BOM­ Ik denk dat we steeds meer naar het spreken. In plaats daarvan zoeken tenacties. Hij is het niet eens met direkteur: 'Dat is een gevolg van het Amerikaanse model gaan, waar al gebrek aan beleid.' De universiteit zij het vaak verder van huis. Ger­ Gerlach en denkt dat het verleden het onderzoek gefinancierd wordt lach: 'Voor mensen die woonach­ van de universiteit er nauwelijks heeft zich volgens hem de afgelo­ door derden. Het bedrijfsleven pen jaren gefocust op de primaire tig zijn in de omgeving van een meer toe doet: 'Het feit dat de KUB speelt een steeds grotere rol en taken: onderwijs en onderzoek. De technische universiteit is het meer de laatste jaren erg goed gescoord bepaalt steeds meer de richting van vanzelfsprekend om terug te vallen heeft in publikaties van medewer­ faculteiten moesten tot de beste het onderzoek binnen de vakgroe­ drie in het land gaan behoren en ook Het wetenschappelijk corps aan de pen. Dat zou heel triest zijn voor de op de expertise daarvan. Men gaat kers en in de waardering van de het onderzoek kreeg de nodige aan­ universiteit werkt volgens hem Europese traditie die veel meer ­ men ging; laat ik het voorzichtig kwaliteit van het onderwijs, is op formuleren ­ makkelijker met een dit moment veel dominanter in de dacht, bijvoorbeeld door de instel­ niet erg mee. Praten over het werk vanuit het wetenschappelijk den­ opdracht of verzoek om advies ver beeldvorming dan het gegeven dat ling van onderzoekscholen. Van­ , van de Wetenschapswinkel is niet ken is opgebouwd.' •^ buiten de regio. Dat is een situatie er ooit in rode letters Karl Marx­ daar dat er aan de KUB geen klimaat te moeilijk, dan wordt de doelstel­ is ontstaan waar het bedrijfsleven ling ten volle onderstreept, maar die bij veel collega­adviesbedrij ven gemakkelijk de gang naar de moet er concreet onderzoek ver­ in deze regio is waargenomen. Daar universiteit maakt. richt worden, dan geven de weten­ kom t in ons geval nog bij dat wij een Mustert: 'Als je kijkt of de KUB, schappers niet thuis. Timmers: 'In nieuw bedrijf zijn en we kunnen zowel op bestuurlijk niveau als wat de tien jaar dat ik hier bij de Weten­ niet verwachten dat mensen zich betreft de hoogleraren en medewer­ schapswinkel zit, hebben weten­ en masse op een nieuwkomer m de kers, zich in het Brabants sociaal­ schappelijk medewerkers twee markt storten.' economisch netwerk manifesteert, keer een onderzoek van ons opge­ KUB Consultancy BV is een hon­ dan is dat zeer minimaal. Het is een pikt. Dat op een totaal van vier­ tot derd procent dochteronderneming enkeling die je bij een of ander grc­ vijfhonderd onderzoeksaanvragen. van KUB Holding BV, die op haar mium tegenkomt, maar je ziet ze Het is ons een doom in het oog dat

'De KUB komt over als een uiterst ontoegankelijke, amorfe instelling, waarin het vreselijk lastig is je weg te vinden'

^

{UNIVERSfff^

v^

ej^

""n 1ö

<

van de KUB ..il de gedachten.isseling over de Jr/loudFni tussen persoonlijke levensvisie, wetenschappelijke waarden en de praktijk van alledag stimuleren. Respect voor de verschillende individuele keuzes die mensen maken vormt voor de medewerkers van het CWL de basis van waaruit zij werken. Het c WL zoekt met ingang van 1 oktober 1992:

BESTUURSLEDEN (M/V) zijn momenteel drie bestuurTp aatsën vLan voo'^T^n!^ f f ' " * ®^" ^^^' ^^' ™ ^ " ^ ^ij elkaar. Er woordiger uit de diensten en een student ^«^P«^'««ehjk een medewerker FLW, een vertegenSTUDENT-ASSISTENT FEW (M/V)

wa^rsrdTntrn^^^'d^entrl'ëlk'ar^^^^

' - " «-

P - i - . op gaan zetten

scouwlng-. Het gaat .er^^!:^ etnTan^rg r v r L n o r e e ^ . S : : S r r g " p i r e r STAGIArRES (M/V)

neerd worden met de o n S e ' . f u ^ n ^ v T n C W U a S t e ^ T ^ ^ ^ ^ ^ waarvan de hoogte afhankelijk is van de invulHng van hun stage ^

^ " ^ ' " " " " vergoeding

ven e^'dat'zlf !n h t ^ : « ™ e f a ? n l " ' ' ' ' " ' ' ' ' ' " ' " ^ ^ " '^ ^"^''''^ - " ^et CWL onderschrijhun lnbreng\an ^jn S : S^^^^^^^^^ belangstelling voor het CWL hebben en wat Stiltecentrum of per telefoon o I S - e ^ M ^ l i w h l r ri"^T. ^" '®" " ^ " "^ medewerkers in het Frans Teunissen,'secretar^°CWL%'^^b:'s^53:'lóoo"LVm^^^^^

' ' ''"''"''"

^'-^ - "

•'DE NIEUWWAARDE VAN UW . SPORTKOUSEN? .

( ) bla bla met al die CD's, boeken en sportkousen erbij opgeteld mevrouw meneer bent u onderverzekerd als u het al met /aren was, voor ongevallen WA, braak, brand, schroei, zeng en u krijgt de nieuwwaarde uitgekeerd van uw bagagekoffer bla bla ( ) Intelligente mensen kiezen nog steeds liever voor een inboedel-, aansprakelijkheids- en ongevallenverzekering van Pro Civibus

pro civibus De hoogste graad in zekerheid voor academici en HBO-ers Amsterdam 020 - 570 82 O? Stadhouderskade 140 Groningen 050 18 4114 Spilsluizen NZ 11

'-'-^^^tSai^^^

—^»-

3 september 1992

^UNIVERS

Verbaas u over onze nieuwe geldautomaat.

Je bepaalt toch ook zelf wat je eet ? Zelfstandige studenten kiezen hun eigen verzekeraar. Hoe gezond je ook eet, ziek worden we allemaal wei eens. En de kosten voor medi­ sche hulp kunnen snel oplopen Of je nu studiefinanciering ontvangt of met, een vetpot IS het studentenbestaan vrijwel nooit Budgetteren zul je dus met beleid moeten doen Te beginnen bij de premie voor je ziektekostenverzekering Want dat IS een absoluut noodzakelijke uitgave, die beperkt dient te blijven zonder dat je aan de kwaliteit van die verzekering concessies hoeft te doen BIJ S S G Z ben je verzekerd van een uitste­ kende dekking voor je ziektekosten Een veihg gevoel Bij de SSGZ betaal je niets teveel D e keus lijkt ons dus helemaal niet

Als u van verrassingen houdt, moet u zeker binnenkort onze nieuwe geldautomaat eens proberen D at is namelijk de meest moderne geldautomaat die er bestaat Op z'n fraaie kleurenscherm krijgt u stap­voor­stap uitgelegd hoe hij werkt En terwijl uw opdracht verwerkt wordt, krijgt u allerlei nieuws van de bank te zien Alle Bank­ en Europashouders kun­ nen bij de ABNAMRO Geldautomaat per dag tot t 300,­ opnemen

Voor ABNAMRO relaties kan dit meerdere malen per dag tot f 1000,­ Wacht u met te lang want tijdens de actiepenode tot I oktober kunt u na due opnames op verschillende dagen tegen in­ levering van de transactiebonnen op het ABN AMRO kantoor aan de Westermarkt 30 een gratis Tangramspel ophalen Alle reden dus om 'm snel te proberen, die nieuwe geldautomaat Want hij is werke­ lijk verbazingwekkend

moeilijk Zelfstandige studenten regelen hun zaakjes zelf Kiezen zelf hun huisves­ ting, hun vrienden en vriendinnen, hun studierichting en hun verzekering Je laat toch ook je dagelijkse menu allang met meer door een ander bepalen •* Meer informatie over je eigen ziektekosten­ verzekering' Bel met de speciale SSGZ Infohjn 01719 ­ 70882 (8 00 ­ 17 00 uur) Of stuur de bon in S,r S S G Z Studente nverzckoringcn

01719­70882

Bon voor meer informatie □ Ja, stuur mij meer informatie over de ziektekostenverzekering van SSGZ □ Ja, stuur mij meer informatie over de Studentenverzekermg (inboedel/aansprakelijkheid/ongevallen/PC) van SSGZ □ Heb je recht op Studiefinanciering WSF 18+ Q J A □ NEE Naam M/V Voorletters Adr Postcode Plaats

ABNAMRO/)^ bank

Telefoon Stuur deze bon m een envelop zonder postzegel aan SSGZ, Antwoordnummer 10070, 2200 VB Noordwijk

ABNAMRO, Katholieke Universiteit Biabant, Hogeschoollaan 225, Tilburg

UITSTEKENDE BIJVERDIENSTEN! Wij zijn op zoek n a a r een zakelijk ingestelde student(e) die voor een adviesorganisatie telefonische contacten k a n leggen met bedrijven en con­ crete afspraken kan boeken met de directies van die be­ drijven. Wij b i e d e n : * uitstekende honorering per gemaakte afspraak; * volledige onkosten­ vergoeding; * werken op door u gekozen uren (binnen kantoortijd); * deskundige begeleiding. Wij vragen: * zakelijke overtuigings­ kracht; '" prima telefoonstem; * de "drive" om te scoren en geld te verdienen; '' de beschikking over een telefoon binnen een rustige belomgeving. Interesse? Bel op vrijdag 4 september of maandag 7 september tussen 17.00 en 19.00 uur het volgende nummer: 040 ­ 623194

3 september 1992

^UNIVERS¥^

Gianotten/ de voor

komplete s t u d i e en

De studentenboekhandel is vlakbij de KUB gevestigd. Hier vindt je de voorgeschreven studieboeken voor alle studierichtingen van de KUB in voorraad. Daarnaast is hier een grote collectie juridische

boekhandel ontspanning Algemene boeken. Wat u ook zoekt, van literatuur tot science fiction, van geschiedenis tot informatica, van detectives tot kunst; Gianotten / in de Emmapassage heeft 't. Vakbekwame boekverkopers kunnen u elk boek leveren. Wat niet in voorraad is wordt voor u waar ook ter wereld besteld.

en economische literatuur aanwezig.

^

Boekhandel Gianotten studentenboekhandel: Prof. Verbernelaan 100, Tilburg. Tel. (013) 651111 F^^ (013) 635404. Centrumboekhandel: Emmapassage 17, Tilburg. Tel. (013) 651111 Fax (013) 355962.

BEN JE TUSSEN 18 EN 25 JAAR (M)? Heb je een positieve levensinstelling, commerciële feeling en een goede babbel? Ben je tevens representatief, extravert, flexibel, woonachtig in Tilburg e.o., rook je en heb je beschikking over een auto? Ben je op 9 september vanaf le.OOuur beschikbaarenkan je vanaf 10 september 6 weken lang op donderdag- en vrijdagavond w e r k e n van 21.00 - 01.00 uur? Danbenjij misschien de man die wij free-lance promotiewerk aan kunnen bieden. Bel m e t spoed n a a r

Jan de Roode Promotions bv, Hoogstraat 24 3011 P P Rotterdam tel: 010-4134830. Een van de werkmaatschappi|en van Shell is plotseling haar complete mani^ement kwi|tgeraakt Er wordt daarom gezocht naar bi|na afgestudeerde academici die voor de duur van één Business Game zitting willen

[^Q^^^^^^Q

nemen in het nieuw te vormen management-team Een bestuurli|ke periode die u geen windeieren legt Let op de displays met folders bi| u op de universiteit In de folder vindt u meer informatie en de aanmeldingsprocedure

Sollicitatiegesprekken vinden plaats op 8 september 's ochtends Rotterdam.

te

3 september 1 9 9 2

iUNIVERS

/

/

EEN TREFFER IN NRC HANDELSBLAD EN JE BENT BINNEN.

[J 50% KORTING VOOR UMVERS­LEZERS. Ben je op zoek naar een nieuwe kamer? Met een Treffer in N R C Handelsblad bereik je maar liefst 576.300* potentiële huisbazen! Dankzij de unieke vormgeving ziet niemand je advertentie over het hoofd. En heb je zo onderdak. Bovendien kun je als student tijdelijk voor half geld adverteren. Dus als je woonruimte zoekt, stuur je snel de ingevulde bon in een gefran­ keerde enveloppe naar N R C Handelsblad, afdeling Gerubriceerde Advertenties, Postbus 824, 3000 D L Rotterdam. l Y R p

HANDELSBLAD

(hierlangs uitknippen)

G e w e n s t e tekst

Normale prijs

Studenten prijs**

L­3e;S2 f 10,41 t­4i764 f20,82 t­é^ f3l,23 £­.­«*:l7 f41,64 f52,05 iXh^ f62,46

vm^

De vermelde prijzen zijn inclusief 6% BTW. Ingesloten girobetaalkaart/betaalcheque n o . : Naam : '­'­é^^l^i. , Adres : Postcode ; Telefoon :

(het nummer dat op de betaalpas/cheque vermeld staat) I NRC/Un 1

^^^ti. ■ Plaats :

y?^ ^%}^.^,;i •/;,>;?■'­

Plaatsingsdatum / data : Rubriek :

':^­gr.­ts:.:?l2f :'..£.

~.''Q­,J.''­^'­' .., ­'i'^tüt^fe^^jfca

Collegekaartnummer : Handtekening :

­

^

3 september 1992

GEZICHT

De S t u d e n t e n k e r k wil e e n plaats van ontmoeting zijn, van contact. Daarvoor zijn de open avonden, de donderdagse maaltijden, ontmoetingsgroepen, individuele gesprekken en groothuisbezoek. Zomaar even binnenlopen k a n ook. H e t hoeft niet altijd om een gewichtige reden te zijn. INZICHT

De S t u d e n t e n k e r k wil e e n plaats van inzicht zijn. Daarvoor zijn de thematische groep e n e n g e s p r e k s k r i n g e n en w e r k g r o e p e n , w a a r i n geprobeerd wordt s a m e n inzicht te krijgen in de m e n s : in zijn geloven, zijn hopen, zijn liefhebben. Cxiltuur, literatuur, k u n s t , religie, creativiteit, meditatie, liturgie, wetenschap, mogen vindplaatsen v a n inzicht zijn. UITZICHT

De S t u d e n t e n k e r k wil e e n plaats van uitzicht zijn. In alles wat gedaan,gezegd, bedacht, besproken wordt, s t a a n woord e n c e n t r a a l a l s 'bezieling', 'drijfveer', 'inspiratie', 'uitzien naar... menswording, solidariteit, een stukje hemel op a a r d e , god...Dat is w a t gevierd wordt. De

-jUNIVER"Sg^

terlijk: Onze H e e r kom!; w a t vrijer vertaald zou je misschien mogen zeggen: kome w a t kom e n mag... Letterlijk genomen is h e t dus een w a t gewichtige en vrome n a a m . De Hebreeuwse letter, die ons logo' vormt, is de meem.

de beginletter v a n M a r a n a t h a . H e t gebouw omvat n a a s t een k e r k r u i m t e in strikte zin, ook ontmoetings- en vergaderruimtes en enkele w e r k k a m e r s . H e t adres: Prof. Cobbenhagenl a a n 19 5037 DB Tilburg tel

Studentenkerk

(013)-675302. HET BESTUUR H e t b e s t u u r van de studentenkerk bestaat momenteel uit vertegenwoordig(st)ers van de verschillende grote onderwij-

JUhurg

Maranatha Voor je ligt het programma van de Studentenkerk Tilburg. In tijd gemeten geldt het voor de periode september 1992 tot eind januari 1993 en valt ongeveer samen met het eerste semester v£in de collegeperiode. Studentenkerk: 'kerk' met een open gezicht. Vrij-zinnig, kritisch en gastvrij. Wie zijn we? Een groep mensen, studenten en docenten, medewerkenden aan de Universiteit en Hogescholen van Tilburg, afgestudeerden en belangstellenden, van diverse - veelal christelijke - levensbeschouwelijke achtergronden. Wie kan er terecht? Iedereen, ongeacht levensbeschouwelijke of kerkelijke achtergrond. Wat doen we? Met elkaar in gesprek gaan en samen vieren. Waar gaat het over? Drie hoofdwoorden zijn ons op het lijf geschreven.

sinstellingen, die in de studentenkerk participeren, namelijk: de Hogeschool Katholieke Leergangen, de Hogeschool MiddenBrabant, de Katholieke Universiteit B r a b a n t en de Stichting Theologische Faculteit Tilburg. In het b e s t u u r hebben zitting: Lou Bijl, voorzitter - deken v a n d e k e n a a t Tilburg/Goirle Theo de Beer, secretaris - hoofdmedewerker Rekencentrum KUB Piet Verheyen, penningmeester - hoogleraar K U B Renée Weima - s t u d e n t e Theologie Norbert Verbraak, bestuurslid - lid College van B e s t u u r Hogeschool Katholieke Leergangen F r a n s M a a s , bestuurslid - universitair docent Theologische Faculteit Hugo Reumkens - student Rechten H u b Lenders - studentenpastor Servaas Bellemakers - studentenpastor v a c a t u r e - s t u d e n t ( e ) Hogeschool Katholieke Leergangen. De financiële administratie is in h a n d e n van Piet Verheyen, St. Oloflaan 32 a, 5037 E S Tilburg, tel.: (013)-672286. Administratie-adres: B e s t u u r Studentenkerk Maranatha, Prof Cobbenhagenlaan 19 5037 DB Tilburg (gironummer: 1945054).

studentenpastores

WAAR LIGT DE STUDENTENKERK? Sinds enkele tientallen j a r e n ligt een l a a g onopvallend geb o u w verscholen t u s s e n een b a n k g e b o u w e n de Theologische F a c u l t e i t . D a t is de s t u d e n t e n k e r k : Prof. Cobbenh a g e n l a a n 19 is h e t adres. Als je goed kijkt en niet al te h a a s t i g voorbij fietst of rijdt, valt je de n a a m op: M a r a n a t h a , een n a a m die in Tilburg al vele j a r e n identiek is m e t de studentenkerk. Uit h e t A r a m e e s afkomstig betekent die n a a m let-

DE STUURGROEP SPT

De stuurgroep S t u d e n t e n Past o r a a t Tilburg (v.w. de protest a n t s e gemeente Tilburg/Goirle) b e s t a a t uit: Corrie Bannink, R i n a B l a a k m e e r , Coen v a n Walbeek, Jan-Tjeerd Steinfort, Feico D r o s t , B a r r y Hoogendoorn. H e t b u r e a u van S.P.T. is gevestigd Prof. Cobbenhagenlaan 8 5037 DC Tilburg tel.: 013671768.

PROGRAMMA G E Z I C H T PEHSOONLIJKE CONTACTEN

Er is gelegenheid voor ieder die dat wil een persoonlijk gesprek te hebben met één van de pastores. Wie weet heb je een vraag of zit je met iets waar je alleen niet uitkomt. Jouw geloven, jouw hopen, jouw liefhebben, we nemen het serieus. Klop rustig bij ons aan of bel even. Een afspraak is gauw gemaakt. Uiteraard geldt de mogelijkheid tot het gesprek ook voor hen die om welke reden dan ook aan huis of aan het ziekbed zijn gekluisterd. Laat het ons wel even weten. We zouden ons ook kunnen voorstellen dat groepjes studenten,

verbonden onder de noemef van een studentenvereniging, een dispuut, een studieclub en dergelijke, ons of ter kennismaking of voor een eenmalig thematisch gesprek zouden willen uitnodigen. Wij staan er van har' te voor open^ DONDERDAGAVOND

Soms wordt er een activiteit georganiseerd. Soms ontstaat er spontaan een activiteit.

Pastoraat en ontmoeting

Een avond om zomaar eens binnen te lopen. Om wat te praten! Om wat te lezen! Om wat te spelen! Om te luisteren!

Vanaf 20.00 uur, iedere week op donderdag. Hartelijk welkom. Zo nu en dan zal er een 'stamgast' uitgenodigd worden. Stamgasten zijn mensen die wat te vertellen I N Z I C H T

fragmenten uit dit bijbelboek, een prachtig, meditatief stukje, onder de titel: Het binnenste buiten. Daarin benadert hij het bijbelboek als verHET BINNENSTE BUITEN - fragmenten uit het bijbelboek Open- zetsliteratuur van de eerste christengemeente. Dit perspectief levert baringen verrassende verklaringen en actuaGeen boek uit de bijbel klinkt zo liseringen op. De auteur maakte tevreemd in onze oren als het boek de keningen die zijn verhaal visualiseOpenbaringen van Johannes, ook ren. wel de Apocalyps genoemd. De meest Deze groep is voor mensen die graag merkwaardige dromen en visioenen eens in dit bijbelboek willen grasduivan de schrijver - Johannes - tuime- nen. len over elkaar heen. Beelden waar Bijbelkennis is niet vereist. we bij eerste lezing niets of weinig ACHT BIJEENKOMSTEN; begeleiding: Hub Lenders. van begrijpen. Ruud Bartlema - oud-studentenpredikant en beeldend kunstenaar - ALS DE HEMEL LEEG IS schreef naar aanleiding van enkele Zolang er mensen zijn, heeft de vraag Gespreksgroepen in de studentenkerk

hebben en bevraagd willen worden. Afgelopen jaar hadden we onder andere als stamgasten: Wies StaelMerks, voorzitter Acht Mei beweging en mr. Kist, ondermeer auteur van 'Culturele ongehoorzaamheid'. Om te weten wie en wanneer iemand komt volg je de publikaties in Univers, Tilburgse Koerier of BeeT.

naar 'God' de mensen bezig gehouden. In de naam van die God is er heel wat binnen die mensheid aangericht. Veel goeds maar evenveel slechts en dat alles tot op de dag van vandaag. 'Wat is God? Alleen al met die vraag zit ik als een rat in de val. Wat is God? Wat is God? Wat is God? Een schelp. Een vallende ster. Een rietpluim. Avond. Een berg. Stilte Wat is God?' dicht Ed Hoornik In het vlot en niet moeilijk geschreven boek 'Als de hemel leeg is' (Marcel Verhelst) komen 10 hedendaagse godsbeelden aan de orde, pogingen om 'wie onzichtbaar' is, te ver-

ETEN OP DONDERDAG

Dat kan. Samen met anderen op donderdag aan het eind van de middag. - Vanaf 17.30 uur zijn we open; - Nieuwe weekbladen liggen klaar; - Om 18.30 uur is de tafel gedekt en wordt er gegeten; - Na opruimen en afwas: koffie of thee. Als je mee wilt eten moet je je wel even opgeven. Dit i.v.m. het doen van boodschappen. Tot woensdagavond in het eetboek in Maranatha of telefonisch: 013-675302.

Tenminste ééns per week lekker eten.

Eerste maaltijd van het seizoen: donderdag 10 september

woorden. Wie gaat ermee in de hemel kijken?

Die krachten zijn bovendien zeer divers. Aanvankelijk waren er alleen natuurkrachten werkzaam om het landschap vorm te geven, later greep ook de mens in. Het landschap is derhalve niet alleen een boek waarin te lezen valt hoe de aarde en de op haar levende planten en dieren zich in het verleden gedragen hebben, maar tevens één dat vertelt over de geschiedenis van de menselijke organisatie. Het wonderlijke nu, is dat - zeker tot voor kort - die natuurlijke en menselijke krachten heel mooi harmonieerden. Maar ook het moderne landschap, dat met een steeds grootschaliger optredende mens te maken heeft, kent interessante mogelijkheden.

ACHT BIJEENKOMSTEN;

begeleiding: Hub Lenders. LEZEN IN HET LANDSCHAP

Aan het landschap valt heel wat af te lezen. Wanneer we door het landschap heenlopen, lezen we bij wijze van spreken een heel dik boek. Het 'tegenwoordige heden' van het landschap is mets anders dan een optelsom van allerlei 'verleden hedens', die over elkaar heen liggen en transparant door elkaar heen schijnen. Van één vierkante meter valt af te lezen welke krachten er miljoenen jaren werkzaam zijn geweest om die meter te maken tot wat hij heden is.

—lUNIVERS Wie voelt er voor om samen een aantal keren per j a a r door de verschillende landschappen rond Tilburg te wandelen en daar te 'lezen? Om het verleden van het landschap te analyseren, en over de toekomst ervan te filosoferen? Begeleiding: Tijs Caspers.

groepjes gevormd worden van 2 tot 3 personen. Ook is individuele inleiding dan mogelijk. Begeleiding: Elisabeth Dinnisen (tel. 013 - 633555).

3 september 1992

De gedichten 'Het uur u' en 'Awater' Het k a n anders. Leve de video. We 23 maart. zijn ongetwijfeld hoogtepunten in kunnen samen de film bekijken. E n Islam: Herman Beek; dinsdag 6 april Nijhoffs oeuvre. In beide gedichten erop doorgaan: de ene keer luchtig, 1993; kosten fl. 35,-. passeert een vreemde gestalte die de de andere keer bloedserieus... Aanvang van alle avonden: 19.45 m e n s e n u i t h u n alledaagse doen De afgelopen jaren boden we reeds uur; plaats: wordt nog nader bekend haalt: aan: 'visie via video' (algemeen) en gemaakt. H E B LK IETS GEMIST? 'Hij maakte op het trottoir 'Dekaloog' (de serie films rond Opgave en informatie hij: Ron Pirson Soms kan de tv een prachtig medium het onheilspellende maar ethiek). Dit j a a r een vrij aanbod. In (tel. 563251) of Door Brouns (tel. zijn. Met name kleine zendgemach- onhoorbare gerucht het begin kunnen we afspreken of 563129) tigden slagen erin uitstekende uit- van het hoog in de lucht we verschillende genres film willen LETTER E N GEEST zendingen te p r o g r a m m e r e n , die verschoten vliegerbericht: zien of ons juist richten op één cate- CURSUS WERELDWIJS - opstellen over cultuur helaas matig bekeken worden. En- in een wolkje ploft licht gorie (bijvoorbeeld vrouwenfilms). Dagelijks horen en lezen we berichReeds vanaf april 1989 verschijnen kele van deze programma's heb ik tot een blinkende ster uiteen, In alle gevallen k a n blijken: 'Ik zie, ten over mensen en gebeurtenissen in de bijlage Letter & Geest van h e t op band verzameld, en ik nodig je en langs heel de vuurlinie heen ik zie, wat jij ook ziet...' uit eigen land en uit landen ver weg. dagblad Trouw opstellen over 'cul- uit ze alsnog met mij te bekijken. weet men: dit meldt het uur u, Zeven b^eenkomsten; Over a r m o e d e , racisme, geweld, tuur in de ruimste zin van het woord'. Heb ik iets gemist? Wat dacht je van nu gaat het beginnen...' begeleiding: Servaas Bellemakers. wapenhandel, milieu enz. Ook hoVijftien van deze opstellen werden die IKON-documentaire over een Wat meldt het uur u? E n wde is Awaren we over mensen die in verzet een poos geleden gebundeld in een man die een verband ziet tussen de ter? Al lezende in een groep, komen C U L T U U R , L I T E R A T U U R E N LEVENSBEkomen. Boerinnen en boeren die zich klein boekje. Ze gaan bij voorbeeld invoering van de streepjescode en de we er misschien achter. De leesgroep SCHOUWING organiseren, mensen in comité's voor over: de bedrijfscultuur van Philips, ondergang v a n de wereld? Of die is niet alleen bedoeld voor doorgeIs er een relatie tussen culturele en/ mensenrechten. Wat zit er achter de multiculturele samenleving, de grafisch-technisch schitterende film winterde NijhoffkennersZ-lieftiebof literaire belangstelling en levens- deze berichten? Wat hebben wij erideeën van Vaclav Havel, de drie 'at- over het menselijk gezicht? E n heb bers. Iedereen die interesse heeft beschouwing? Waarom hou je van mee te maken? Wat zijn oorzaken tributen van het goddelijke', de dood, je die documentaire gezien van Joost voor (deze) poëzie, m a a r er eigenlijk Van der Heijden en niet van Tolkien? en gevolgen? de rechtvaardige oorlog, het literai- Seelen waarin duidelijk wordt hoe nooit a a n toekomt, is welkom. Of waarom doet De Nachtwacht van Met deze vragen willen we a a n h e t re werk van Frans Kellendonk. Kort- hard de kwaliteit van de n a t u u r in Z e v e n b i j e e n k o m s t e n ; Rembrandt je niks terwijl zijn por- werk: informatie verzamelen en uitom: over cultuur op volle breedte. Noord-Brabant achteruit gaat? E n begeleiding: Rob van der Zwan. tretten je wel treffen? Zegt dit iets werken, verbanden onderzoeken tusDe historicus J o h a n Huizinga wat vind jij van de Letse componist over de esthetische kwaliteit van het sen onze eigen woonplaats en plaatschreef ooit: 'Een cultuur k a n hoog Arvo P a r t die m o d e r n e m u z i e k kunstwerk? Wellicht. Maar zegt dit sen en mensen elders. heten, al brengt zij geen techniek of m a a k t geheel in de traditie van de TEKENEN EN SCHILDEREN beeldhouwkunst voort, maar niet als Russisch-orthodoxe mystiek? Onder- 'wanneer uit h a r d e rots de ruwe ook iets over jezelf? Kan het zijn d a t kracht de manier v a n kijken, lezen of luis- Deze cursus duurt twee jaar; om de zij barmhartigheid mist.' Is onze cul- richtend en a m u s a n t is de discussie teren naar literatuur, film of muziek mijns hamer houwt het een of ander tuur nog barmhartig? 14 dagen zijn er bijeenkomsten. Een tussen vier Duitse filosofen, onder beïnvloed wordt door jouw kijk op en ander wordt georganiseerd door: We lezen enkele van deze opstellen wie Peter Sloterdijk en Herman Lüb- beeld het leven? Of omgedraaid: is h e t gezo is 't mijn hand, mijn geest die hem de Vuurdoop - centrum voor actie en en gaan over onze veelkleurige cul- be, die het op de televisie onderling nieten van culturele uitingen bepa- bezinning, t u u r in gesprek. grondig oneens zijn over de vraag of beveelt lend voor jouw levensbeschouvsdng? niet eigen wil die h e t te vormen Acht bijeenkomsten; de wereld inderdaad a a n vlijt ten en h e t Missionair Service Centrum We gaan op zoek n a a r h e t hoe en tracht' begeleiding: Hub Lenders. onder gaat. Het zijn m a a r enkele - plaatselijk s t e u n p u n t voor de wat van de relatie tussen ctdtuur en Michelangelo voorbeelden van wat we zouden kunmissionaire beweging. levensbeschouwing. nen bekijken. In onderling overleg E e n eerste, informatieve, bijeenDE KEERZIJDE VAN DE ECONOMISCHE Zes b i j e e n k o m s t e n ; kunnen we ons 'inhaalprogramma' In deze groep kunnen de deelnemers komst wordt gehouden op 15 septemMEDAILLE begeleiding: Cathy de Waele. kennismaken met een aantal facetber, 19.30 uur. Plaats: de Vuurdoop, Onder deze titel is er een geloofs- samenstellen. ten v a n beeldende vorming. Door Bisschop Zwdjsenstraat 17, Tilburg. brief over de economie verschenen. begeleiding: Hans van den Bosch. middel van opdrachten m e t een ac- ABDIJWEEKEND Voor meer informatie kun je bellen Niet als een standpuntbepaling in cent op de waarneming komen ver- Het afgelopen j a a r mochten we een naar: de Vuurdoop, Geertje Geiteen, de trant van: n u weet je waar je je VEERTIG WOORDEN IN DE WOESTIJN' schillende technieken en materialen paar keer m e t een groepje studen- 013-421982, of Missionair Service aan te houden hebt. Eerder: als je Woestijn, dor en droog, ontbering, aan de orde, m a a r belangrijker is de ten te gast zijn in de Paulus-abdij Centrum, Jaap Rijk, 013-430565. daar eens een keer bij stil staat, wat afzien. Het beeld van een overle- persoonlijke verbeelding. van de benedictijnermonniken In denk je er dan van? vingstocht komt n a a r boven. E n in- A c h t b i j e e n k o m s t e n ; Oosterhout (N-Br.). Het bleek een HOMOSEKSUAUTEIT & GELOOF P r a t e n over arbeid en inkomen, derdaad gaat het via de beeldspraak begeleiding: Lieke IJzermans. bijzondere ervaring, om een p a a r Jezelf kunnen zijn, of worden wie je waarbij je geloofsovertuiging mee- van de woestijn over zo'n reis. dagen 'onder te duiken' in het ritme spreekt, is geen alledaags gebeuren. Aan de hand van veertig woorden bent, hoe je je voelt: je k u n t er soms - vieren, werken, stilte - van de mon- goed mee in de problemen raken. Hier wordt een mogelijkheid gebo- worden v e e r t i g a s p e c t e n v a n de LICHAAM E N EXPRESSIE niken. Dit j a a r hebben we weer twee Door de eeuwenlange uitsluitende den a a n de hand v a n christelijke woestijnsituatie geconcretiseerd. Zeker wanneer je merkt datje homoaandacht voor de 'geest', heeft de weekenden in de abdij gereserveerd: seksueel/lesbisch bent is er vaak nog betrokkenheid bij sociale en econo- Van de deelnemers-(sters) a a n deze mens h e t verleerd te luisteren n a a r v a n v r i j d a g m i d d a g 29 j a n u a r i - weinig ruimte. Is er al sprake v a n mische vraagstukken. tocht wordt gevraagd dat ze heel conde taal van het lichaam. We hollen maandagochtend 1 februari 1993 en Zes bijeenkomsten; tolerantie, de wezenlijke acceptatie creet meezoeken n a a r wegen om de onszelf voorbij, werken, slapen, stu- van vrijdagmiddag 26 m a a r t - maan- is vaak nog ver zoek. Ook bij de offibegeleiding: Wim Timmermans. woestijn door te komen. dagochtend 29 m a a r t 1993. deren, jachten,jagen. ciële kerk. De kosten voor zo'n weekend bedraPraten doen we vooral en als we uitIn weerwil daarvan wil de studenKUITERT EN ' H E T ALGEMEEN 'Het diepst wordt de crisis van de gepraat zijn denken, denken... gen ongeveer fl. 40,-. Opgave via de tenkerk een plek zijn waar je je erBETWIJFELD CHRISTELIJK GELOOF. cultuur waarschijnlijk gepeild in de Misschien geven we ons lichaam te bon achter op h e t jaarprogramma. EEN HERZIENING' varingen k u n t delen, waar je serieus crisis van vertrouwen. We leven in weinig kansen. Te zijner tijd wordt je d a n uitgenogenomen wordt! Het komt niet vaak voor dat een boek een 'cultuur van de argwaan', van digd voor een informatieavond. We denken en doen mee met: dat over de inhoud van het christen- wantrouwen. We worden erdoor te- Vandaar: een korte cursus 'expresCoördinatie: Stephan van Erp. sionistische dans'. - Werkgroep Homoseksualiteit & dom gaat zich wekenlang een plaats ruggeworpen op onszelf, onze ideaDoor middel van dans, via een dansGeloof, Midden-Brabant. weet te verwerven op de nationale len en onbevangenheid worden er proces, w o r d t n a a r een p r o d u k t De werkgroep komt op voor de benon-fiction hitparade. Kuitert heeft door aangetast.' toegewerkt. Daarbij wordt gebruik DATA, TIJD EN FREQUENTIE VAN langen v a n lesbische vrouwen en eerder van zich laten horen. Hij heeft GROEPEN EN WERKGROEPEN homoseksuele m a n n e n die een vronooit geschroomd klip en klaar hei- Er worden voorzetten gegeven hoe gemaakt van de disciplines muziek, drama en beeldende vorming. In het programma is bij de me en vrolijke bijdrage willen levelige huisjes van kerk en christendom tot vernieuwing te komen van kerk, Acht b g e e n k o m s t e n ; meeste groepen een minimum ren a a n de christelijke traditie en bespreekbaar te maken en te bekri- geloof en cultuur in deze tijd. begeleiding: Lutgarde Huijskamp. aantal bijeenkomsten a a n h e t kerkelijk leven. tiseren. N u christelijk geloof geluk- Zes b ^ e e n k o m s t e n ; aangegeven. De maximale kig steeds minder een verplicht num- begeleiding: Servaas Bellemakers. ONDER DE WOORDEN duur, de frequentie en de avond mer is d a t mensen via een autori- STIOOM EN VROLIJK' - rond de stilte of middag waarop de groep tair bijbelgeloof, sociale dwang of MIJN VERHAAL - JOUW VERHAAL Oecumenische Ontmoetingsgroep De stilte lijkt anno 1992 herontdekt. bijeen zal komen, wordt steeds kerkgezag door de strot wordt ge- 'Het ik voor homoseksuelen en lesbiennes, Als vluchtwegen naast de gebaande in overleg m e t de deelnemers jaagd, ontstaat er volgens Kuitert wordt langzaam uit welke kerk je ook komt! Wil je wegen van drukte en taal? Als asiel vastgesteld. ruimte n a te gaan wat de verdienste anderen en elkaar ontmoeten of wil mijn jij' De groepen starten ongeveer nu eigenlijk is van die imposante Wie is niet bezig, eigen manieren te voor mensen die de woorden zat zijn? je praten over datgene w a t j e bezigOf als fundament en grondgegeven half oktober 1992 en komen christelijke geloofstraditie. Wat valt zoeken om h e t leven v a n alledag houdt? onder de woorden, als basis van wat er zonder slikken of stikken nog mee vorm te geven? Soms een spannend steeds, tenzij anders Weet je welkom! te doen? Op welke onderdelen is her- avontuur, soms zelfs een worsteling, gezegd en gedaan wordt? afgesproken, bij elkaar in de De opening van h e t Stiltecentrum ziening, verandering en nieuwbouw in een vaak belemmerende cultuur. studentenkerk Maranatha. Heb j e interesse in de werkgroep of op de KUB en de ervaring met stilnodig? Kuitert doet een voorzet in Dit zoeken k u n n e n we bij elkaar Als je interesse hebt, word je de ontmoetingsgroep, heb je vragen te-zoekers in de studentenkerk node vorm van het ondervragen van herkennen: 'mijn verhaal' kan naast verzocht de bon op de of wil je informatie, schroom dan niet digen uit tot nadere verkenningen. de grote thema's van het christen- 'jouw verhaal' gelegd worden. Het achterzijde voor 25 september te bellen of te schrijven. Waar worden wij stil van? Wat doet dom. Wij kijken in de gespreksgroep gaat om het uitwisselen van eigen a.s. in te sturen. Indien je dit Contactpersoon namens M a r a n a t h a stilte? Wat wordt 'hoorbaar' in de over zijn schouder mee met - in de ervaringen m e t exemplaar in ongeschonden en tevens lid v a n de werkgroep: stilte? Rond zulke vragen kurmen we geest van het boek - alle ruimte voor staat wilt bewaren: een briefje Renée Weima, tel. 013-675302 (stu- relaties en man- en vrouwbeelden: in gesprek gaan. Bijvoorbeeld a a n onze eigen vragen en reacties. mag ook! dentenkerk)/ contactadres: Prof hoe sta ik erin? de hand van het boekje 'Onder woorZeven b i j e e n k o m s t e n ; Cobbenhagenlaan 19, 5037 DB Til- de spanning tussen individueel be- den' ( J a n Renkema, Centrum voor begeleiding: Niek Wiskerke. burg. lang en de behoefte a a n gemeen- W e t e n s c h a p e n Levensbeschouschap, Werkgroepen wing); prachtige gesprekken over ZENMEDITATIE WERKGROEP P U B U C I T E I T - studie/arbeid en vrije tijd: hoe ga stilte met onder anderen Rudi Fuchs, Een weg naar een nieuwe manier om ik ermee om? Tilburg kent een grote verscheidenJ a n Bluyssen, Isabel Bakkers en LEERHUIS TELBUHG de Werkelijkheid te ervaren. Voor- het 'lijden in de wereld': wat doet Hennie Vrienten. Of met een of meer Sinds j a a r en dag biedt ook het leer- heid aan onderwijsinstellingen. Goebij de woorden, voorbij het denken, het mij? Wat doe ik ermee? de informatievoorziening v a n u i t gasten. Of naar aanleiding van be- huis Tilburg een programma a a n . één en al aandacht worden. Komen studentenkerk en studentenpastoIn onze tijd van 'voorbij de ideolo- luisterde muziek. Of door plekken H u n aanbod geven we graag door: tot directe, egobevrijde, onthechte gieën' zal er nooit één antwoord zijn Lerngroep: 'AToasfe/ie/cfe'door Dodo raat naar de basis toe is dan ook geen van stilte op te zoeken. Mogelijkhewaarneming. geringe opgave. op zulke vragen; wel kunnen we el- den genoeg. Wie durft? van Uden (Folkertsmastichting voor Het aanbod v a n de zenmeditatie kaar van dienst zijn met onze eigen De Werkgroep Publiciteit stelt zich Talmudica); donderdag 29 okt.; 5,19 Zeven b i j e e n k o m s t e n ; heeft h e t afgelopen j a a r interesse antwoorden, voorzichtig en eerlijk. begeleiding: Servaas ten doel informatieverspreiding en en 26 nov. 1991; kosten fl. 45,-. Bellemakers. gewekt. Consequente deelname aan Niet meer, m a a r ook niet minder. Lerngroep: 'Scheppingsverhalen' PR zo goed en duidelijk mogelijk te het minimum van acht inleidingen Minimaal z e v e n b i j e e n k o m s t e n ; IK ZIE, IK ZIE door Niek de Wilde (Folkertsmas- behartigen. Daartoe werkt ze mee bleek echter voor menigeen niet begeleiding: Hub Lenders, Servaas - kijk- en praatgroep tichting voor Talmudica); dinsdag aan: haalbaar. Daarom wordt de vorm Bellemakers, of... * de uitgave v a n het blad BeeT (vijf19 en 26 jan.; 9 feb.en 16 feb. 1993; Ik zie een film. Ik zou willen doorvan het aanbod als volgt gewijzigd: maal per jaar); p r a t e n over fundamentele zaken kosten fl. 45,-. Wie geïnteresseerd is in de zenme- WAT MELDT HET UUR U ? * de berichtgeving in bladen als (erotiek en relaties, geweld en beMESSIANISME IN JODENDOM, ditatie k a n persoonlijk contact op- - Martinus Nijhoff lezen: 'Het uur u' Univers, KL-breed, De Tilburgse vrijding, enz.) die door de film op eiCHRISTENDOM EN ISLAM: nemen met ondergetekende. Zij zal en 'Awater' Koerier; gen wijze a a n de orde worden gedan per keer m e t jou de volgende * de vormgeving van h e t jaarproMartinus Nijhoff (1894-1953) is één steld. Maar ik zit alleen in het don- Jodendom: Marcus van Loopik; dinsdatum afspreken. Bij gelijke moge- van de belangrijkste dichters uit de gramma; ker, en 'ik zie, ik zie, wat jij niet ziet dag 9 maart. lijkheden k u n n e n d a n k l e i n e r e moderne Nederlandse literatuur. * het ontwerpen van affiches, folders Christendom: Wiel Logister; dinsdag en ander materiaal voor introducties

3 september 1992

HUNIVERS

en andere voorlichtingsgelegenhe­ den Wie graag creatieve inbreng ter be­ schikking wil stellen, k a n contact opnemen met Mart van der Burg, tel 675046 WERKGROEP ONTMOETINGSAVOND EN

Deze werkgroep houdt zich bezig met de organisatie van en de bezin­ ning op de ontmoetingsavonden (of­ wel groot­huis­bezoek, zie onder 'Pastoraat en ontmoeting') Ze legt kontakten met studenten en studen­ tenhuizen, bereidt de gespreksavon den voor en evalueert ze wat waren de vragen'' Zijn we er goed op inge­ gaan'' enzovoort Voor deze boeien de vorm van pastoraat vragen we dringend mensen Geïnteresseerden k u n n e n contact opnemen met de studentenkerk (tel 675302) AMNESTY INTERNATIONAL ( S C H R I J F ­ GROEP)

Wie heeft er interesse zich te verdie­ pen m, en zich m te zetten voor men sen die politiek vluchteling of gewe­ tensgevangene zijn "^ Gewetensgevangenen zijn mensen die vastzitten vanwege h u n politie­ ke of religieuze overtuiging, h u n huidskleur, taal of afkomst, mits ze geen geweld gebruikt of gepropa­ geerd hebben We willen kijken hoe we hen kunnen helpen, bijvoorbeeld door b r i e v e n te schrijven n a a r regeringsleiders die verantwoorde­ lijk zijn voor het gevangennemen Iedereen is van h a r t e welkom' Iede­ re dinsdag van de m a a n d , vanaf 20 00 uur, om even of langere tijd te schrijven S t a r t : dinsdagavond 8 september, contactpersoon Tonnie de Beer, tel 430763

vieringen in de

studentenkerk

1 . VIERING ROND

SCHRIFT EN TAFEL

(ELKE ZOND AG OM 11.30

woord willen en kunnen voeren m het kader van een zorgvuldig voor bereid geheel van lezing en lied Bij on« zoeken n a a r gastvoorgangers hebben vrouwen nadrukkelijk pno­ nteit De pastores gaan zelf ieder een keer per maand voor m de dienst rond het woord, ook m andere vieringen zijn ZIJ, als gastheer, mede voorgan­ ger ­ In elke vienng zijn er lezers nodig vrouwen en m a n n e n die voorlezen Zondagmiddag, tegen half een D e vienng is afgelopen, in de ontmoe­ uit de Schnft, en mede voorgaan m tmgsrmmte wordt koffie geschonken gebed In elke vienng wordt gezongen Om voor wie wil, de kinderen komen te­ de andere week gebeurt dat onder rug uit de creche E r wordt nage­ aanvoenng van het koor (zie onder), praat, kntiek gespmd, geflauwekuld op de andere dagen verheugen wij We kunnen vooruit ons m de medewerking van canto­ Deze vienngen 'rond schnft en ta­ ren (voorzangersZ­essen) en orgams­ ten/pianisten Enkele keren mogen fel' vinden plaats WIJ een beroep doen op de zanggroep zondag 6 9, 11 30 u start van het 'Anthus', die weer eigen mogehjkhe den biedt seizoen, voorganger Hub Lenders, De vienngen rond schnft en tafel mmv het koor zondag 13 9. 11 30 u H a n v a n worden altijd grondig voorbereid door voorgangers en pastores, m Uden, gemeentezang zondag 20 9,11 30 u vredeszondag overleg met lezers en zangers de Servaas Bellemakers, mmv het koor vieringen van woord en gebed wor­ den voorbereid door diverse gemeen­ zondag 27 9, 11 30 u M a n e k e van teleden Baest, gemeentezang zondag 4 10, 11 30 u H e n n Rijk­ ­ Dit alles k a n gebeuren mede dank­ zij een gastvrouw, Paula van Bos sen, mmv het koor zondag 11 10,1130 u Hub Lenders, sum, met een warm onthaal en goeie koffie, en dankzij creche leiders (m/ gemeentezang zondag 18 10, 11 30 u Nicolette v) die tijdens de vieringen in de weer willen met (vooral kleine) kinderen Houtman, mmv het kooi

plechtig en hoog^ Antwoord Nee E r heerst een ont­ spannen sfeer 'doe m a a r gewoon', en er mag gelachen worden Tege­ lijk is er veel aandacht we proberen mensen serieus te nemen, h u n zoe­ ken en vinden, h u n geloof en onge loof, h u n verwondering en h u n pro test, h u n ambities en h u n verlegen held, h u n scepsis en h u n dromen D a a n n kun je zo meedoen

UUR).

Zondagmorgen, tegen half twaalf Studenten en anderen komen samen m de ontmoetingsruimte van studen­ tenkerk M a r a n a t h a Ze praten wat, pakken een liedbundel, en gaan de kerkruimte in Vraag Wat doen ze daar^ Antwoord Ze verzamelen zich in een lied, ze luisteren en worden stil, ze horen oude woorden en zoeken n a a r meuwe antwoorden, ze delen brood en wijn als teken van toekomst Sa­ men heet dat 'vienng rond schrift en tafel' D eftiger gezegd 'eucharis­ tie' Vraag Waarom doen die mensen dat, wat bezielt ze^ Antwoord Ze zoeken elkaar op, om elkaar moed m te zingen Om te horen wat ze hopen dat recht en vrede mogelijk zijn Om de ervaring te delen, dat je niet leeft alleen voor jezelf, dat er zoiets bestaat als zm, samenhang, doenlij­ ke liefde Om de h e n n n e n n g hoog te houden aan mensen als Jezus van Nazareth Vraag Wat voor taal wordt er gespro ken^ Antwoord Er wordt Nederlands ge­ sproken en gezongen gewone ver­ staanbare taal van vandaag Soms nuchter, soms poëtisch Soms bloed serieus, dan weer lichter van toon Niet van dat stellende, morahseren­ de zeker weten, meer het persoon lijke, zoekende, opene Voorzichtig, zonder te gaan zweven, zijn de woor den, dat geldt ook voor het omgaan met en noemen van die veel mis­ bruikte n a a m 'God' Vraag Wie komen er aan het woord ^ Antwoord Verschillende mensen, in een soepele rolverdeling Er is ie­ m a n d die voorleest, er zijn er die voorzingen Iemand (de 'voorganger') voert het woord leidt m, legt mt, bidt voor, breekt het brood Geen V&n hen staat los van of boven de anderen Mannen en vrouwen, beide, knjgen het woord, en alle aanwezigen dra gen de vienng met h u n lied en met h u n stilte Vraag I s zo'n bijeenkomst

niet erg

zondag 25 10, 11 30 u S e r v a a s Bellemakers, mmv zanggroep 'Ant­ hus' zondag 1 11, 11 30 u 'allerheiligen' Willem M a n e Speelman, mmv het koor zondag 8 11,1130 u Hub Lenders, gemeentezang zondag 15 11, 11 30 u Renee Wei­ ma, mmv het koor donderdag 19 11 11 30 u 65e dies van de KUB, H e n k Witte, gemeen­ tezang zondag 22 11,11 30 u slot liturgisch jaar Leo van der Turn, gemeentezang zondag 29 11,1130 u begin advent Servaas Bellemakers, mmv het koor zondag 6 12, 11 30 u M a n e k e van Baest, mmv zanggroep 'Anthus' zondag 13 12,1130u Hub Lenders, mmv het koor zondag 20 12,11 30u Leon Segers, gemeentezang donderdag 24 12,21 30 u kerstvie­ n n g Servaas Bellemakers, mmv het koor 2. VIERING VAN WOORD EN GEBED (TWEE KEER PER MAAND 'S WOENSD AGS)

Op de avonden van de eerste en der de woensdag van de m a a n d komen we 's avonds samen voor een een­ voudige dienst We luisteren, zingen en nemen grote stilte m acht, m een hoek van de kerkruimte D e vorm van deze vienngen is heel vnj en heel wisselend de ene keer staan gedich ten centraal, de andere keer schnft­ lezmgen of andere teksten ter over­ weging Vnjwel altijd staat een sym bool centraal Deze vienngen 'rond woord en ge bed' vinden plaats op woensdag 16 september, 7 okto ber, 21 oktober, 4 november, 18 no vember, 2 december, 16 december, telkens van 19 00 tot 19 30 uur 3. BIJZOND ERE VIERINGEN

Wil je hoe dan ook je vriendschaps­ relatie vieren (je huwelijk of anders­ zins), een jubileum gedenken, je kmd laten dopen of zelf gedoopt worden m de studentenkerk IS daarvoor alle ruimte, tijdens zondagsvienngen of m aparte diensten In pnncipe bie­ den WIJ graag onze diensten aan, aan heel de onderwij sgemeenschap J e k u n t altijd een afspraak maken Als het kan graag bijtijds een goede voorbereiding vergt tijd en aandacht 4. MED EWERKEND EN AAN D E VIERINGEN

Er is een Liturgische Beleidsraad, verantwoordelijk voor de grote lij­ nen m de vienngen Ze houdt zich van harte aanbevolen voor sugges­ ties ­ WIJ doen voor de vienngen rond schnft en tafel graag een beroep op gastvoorgangers m e n s e n die h e t

waarop vragen rondom zm, ethiek, zorg voor elkaar en onze samenle­ ving aan bod komen We voelen ons nauw verbonden met h e t r e i l e n en zeilen v a n de onderwijsinstellingen in Tilburg

OECUMENE

De Katholieke Umversiteit Brabant De KUB kent een officieel Centrum voor Wetenschap en Levensbeschou wmg Met veel interesse volgen wij de ontwikkelingen daarbinnen en zijn middels een bestuurszetel (Ar­ nold Smeets) bij het centrum betrok­ ken Het centrum stelt zich ten doel m de wereld van onderwijs, onderzoek en wetenschap de levensbeschouwelij ke aspecten in de beschouwingen te betrekken We ondersteunen uiter­ aard dan ook h u n activiteiten van harte Niet alleen aan contact met dit Cen trum hechten we grote waarde D ier­ baar zijn ons de welwillende aan­ dacht van het College van Bestuur, de matenele ondersteuning door het Steunfonds van de KUB, de inciden­ tele contacten met de Dienst Studen tenzaken en Welzijn, met de leden van het Bureau Studium Generale, met de Dienst Bouw en Huishoude­ lijke Zaken, met Univers, met diver­ se secretanaten etc etc Ze waren en zijn ons tot bemoedi­ ging en we hopen deze veelstemmi ge contacten te kunnen voortzetten en te intensiveren

Wie hoe dan ook mee wil werken aan de vienngen ­ als lezer (m/v), can tor, organist of creche leider ­ kan zich altijd opgeven Bij S e r v a a s Bellemakers tel 675302 In overleg kan dan een rooster worden opge­ steld ­ Omdat het zingen h e t h a r t uit­ m a a k t van onze vienngen verdient het koor speciale vermelding * een gezellige club die 's woensdags (van 20 00 tot 22 00 uur) repeteert, geen contributie, wel koffie (voor niks) en andere drank (bijna voor mks), * bestaande m t vrouwen, mannen, meisjes, jongens, studerend of an­ derszins van het leven gemetend, * een groep die enerzijds het opzet ten van een innoverend 'project' met s c h u w t , anderzijds h e t gewone dienstwerk met wil verwaarlozen, ■* een groep die eens m de twee we ken de zondagse vienng vernjkt, en daarbij e n t h o u s i a s m e en geloof (vooral m eigen kunnen) belangnj­ ker vindt dan techniek en noten Ie zen (dat komt dan vanzelf wel), * een club mensen, waarbij het goed toeven is Ons koor nodigt je van h a r t e uit tot een nadere kennismaking' Kom eens luisteren m de vienng of tijdens de repetitie op woensdagavond, bel di­ n g e n t D enus van Gorp (557147) of de s t u d e n t e n k e r k (675302), voor meer informatie (of om je meteen aan te melden)

Aandachtsvelden Onze samenleving vraagt om goed opgeleide mensen D e onderwijsin stelhngen pogen aan die vraag zo goed mogelijk te voldoen Onder zoeksgebieden worden steeds verder mtgebouwd, de kontakten met sek toren m t de samenleving zijn steeds veelvuldiger Een en ander betekent wel, dat er m zeer veel gevallen spra ke IS van een lage mate van afstem ming en dus een grote mate van spe­ cialisatie Vaker dan eens hoor je studenten moeten steeds meer van steeds minder weten Het is de taak van de opleidingen om de verstaanshorizon zo breed mogelijk te houden Middels het ge­ ven van colleges filosofie en/of ande re vakken proberen onderwijsinstel­ lingen dat te verwezenlijken Ook het Studium Generale wil voorzien in deze verbreding Als wij ons op dit terrein willen begeven, willen we dat dan ook met los doen van wat er gebeurt Wel willen we ­ m samen­ werking met Studium Generale, met hogeschool, universiteit, en anderen ­ zoeken n a a r gespreksgebieden

­«►-

het College van Toezicht, het Facul­ teitsbestuur en vele leden van de f a c u l t e i t s g e m e e n s c h a p voor h u n materiele en morele steun De behulpzaamheid van het facul­ teitsbureau dient met ere vermeld

Bijzonder punt van aandacht blijft ook dit j a a r de verdere uitbouw van onze samenwerking met de Protes­ tantse Gemeente Tilburg/Goirle D it gezamenlijke programma­aanbod is een duidelijk resultaat hiervan Plaatselijk, D ekenaal en Landelijk Overleg Binnen de veelheid van verbanden, waarbinnen een studentenkerk ope­ reert, hoort ongetwijfeld het D eke­ nale verband Het gezamenlijk pas toraal overleg m de regio Tilburg­ Goirle IS veelvuldig en zal naar de t o e k o m s t s t e e d s onontbeerlijker worden Wij weten ons er sterk mee verbonden Op landelijk gebied noemen wij onze bijdrage aan het Landelijk Overleg van Voorzitters van Studentenge­ meenten, het Landelijk Overleg van R K Pastores, het Landelijk Over leg van pastores aan Theologische Faculteiten, het Landelijk Overleg v a n p a s t o r e s in h e t Hoger Beroepsonderwijs en de Radboud­ stichting Kortom, op landelijk niveau is veel te doen Gelukkig niet wekelijks, maar gezien de grote druk waaron­ der het studentenpastoraat in toe nemende mate vanuit de kerken is komen te staan, is overleg meer dan ooit zeer geboden

HOGER BEROEPSOND ERWIJS

Proberen we waar mogelijk en no dig contact te zoeken met instellin­ gen aan de KUB, onze wensen ten aanzien van h e t Hoger Beroeps onderwijs liggen met anders Omdat op dit terrein de verscheidenheid immens is, zal dit proces zijn eigen tijd vragen Onze onentatie zal bm nen het Hoger Beroepsonderwijs met name gencht zijn op de Hogeschool Katholieke Leergangen, met h a a r drie faculteiten Ook h i e r is de belangstellende aandacht en onder­ steuning van het College van Be stuur, van het Studentendekenaat, van K L Breed, van de dienst Re­ pro, van secretanaten, een h a r t on der de n e m

EN V E R D E R ­ GASTVRIJ AANWEZIG! Het IS ons gebleken, dat kleine groep jes studenten en ideële bewegingen graag gebruik maken van onze ruim ten, om te overleggen, te vergaderen, te musiceren Vaak is het moeilijk, betaalbare, geschikte ruimte elders te vinden Wij willen m de toekomst zulk gastvnj onderdak graag blijven bieden, mits de mogelijkheden dit toelaten Uiteraard genieten groe­ pen en bewegingen wier doelstelling de onze in meest brede zin nabij ko­ men, de voorkeur Een gesprek is altijd mogelijk

THEOLOGISCHE FACULTEIT TILBURG

De TFT neemt binnen het leven van de s t u d e n t e n k e r k een bijzondere plaats in Even veelvuldig als ook gevaneerd zijn de contacten m de voorbije jaren geworden We hopen deze via persoonlijke gesprekken en onze bijdragen aan commissies en groepen verder uit te bouwen en te verdiepen Veel dank zijn we verschuldigd aan

Naast dit aanbod tot gastvnjheid, s t a a n we open voor iedere goede suggestie betreffende ons program­ ma Wij dagen je graag uit dit ken baar te maken Laat voor jou met opgeld doen de beste stuurlui staan aan wal

Deze bo n uitknippen, in een envelo ppe o st ppen voor 20 septembe 1992 adresseren aan:

STUDENTENKERK MARANATHA Prof. Cobbenhagenlaan 19 5037DBTUbui^ o I k wil graag contact met een O Ik wil graag BeeT

pastor

ontvangen

O Ik wil graag deelnemen

aan de volgende

keuze 1 keuze 2 O Ik wil graag meer informatie

over

Mijn naam en adres Naam Adres Postcode

Plaats

Telefoon

Geboortedatum

Studierichting

groep(en)

en die ■

Die is al helemaal in de stemming

30 plaatsen bij de Akzo Business Course 1992 voor chemisch technologen en bedrijfseconomen Talentvolle en binnenkort afstuderende bedrijfseconomen en chemisch technologen kennen Akzo ongetwijfeld Hoewel er maar weinig consumentenprodukten zijn waar de naam Akzo op staat is Akzo op oneindig veel manieren in het dagelijks leven aanwezig Als een van s werelds belangrijkste chemische concerns wil Akzo zich daarom graag tijdens een even intensieve als interessante Business Course presenteren aan 15 chemisch technologen en 1 5 bedrijfsecononjen

komen vooral zaken aan de orde die een multidisciplinaire benadering vragen Het programma omvat verder lezingen en een bedrijfs bezoek en biedt-'voldoende ruimte voor informele contacten met Akzo medewerkers

Aanmelden gaat als volgt De talentvolle chemisch technologen en bedrijfseconomen met een aantoonbare brede belangstelling die bovendien in de stemming zijn voor drie bijzonder boeiende dagen kunnen als volgt reageren

Gast van Akzo De Akzo Business Course wordt georganiseerd van 4 t/m 6 november op het hoofdkantoor in Arnhem en is specifiek bestemd voor doctoraalstudenten die medio 1995 beschikbaar zijn voorde arbeidsmarkt Als u ambitieus bent en meer wilt weten over vraagstukken uit diverse disciplines van een grote industriĂŤle onderneming is deze Business Course een inte ressante onentatie Er wordt uitgebreid ingegaan op de beroepsprak tijk van chemisch technologen en economen bij Akzo In case studies en discussies gaat u zelf aan de slag in de praktijk Naast onderwerpen uit uw eigen vakgebied

Schrijf in een korte brief uw motivenng voor deelname uw ambities en verwachtingen Daarnaast een curriculum vitae met ge gevens over uw studie(resultaten) en nevenactiviteiten Uw brief dient uiterlijk 22 september a s in ons bezit te zijn Selectiegesprekken vinden plaats van 8 t/m 13 oktober Bedrijfseconomen kunnen hun bnef richten aan de heer drs RA Muller

CREATING THE RICHT CHEMISTRY!

-^Âť-

Chemisch technologen aan dr ir N Maaskant Akzo Nederland bv afdeling Management Development and Recruitment Postbus 9500 6800 SB Arnhem Voor meer informatie kunt u natuurlijk ook bellen 085 664203

3 september 1992

-jUNIVERS

EERSTEJAARS, IS JE BOVENKAMER IN ORDE? Zo ja, doe dan aangifte van je radio en/of televisie.

I<ijk- en luistergeld" bij de informatie

Ga even langs het postkantoor voor je aangiftefornnulier

stand van de universiteit.

of haal de brochure "Watje als student nnOet weten over

D,t ,5 een publ,kat,e van de Dienst omroepbijdragen, Den Haag

3 september 1992

HUN I V E R S

SPORTCENTRUM KUB

Voor d e e l n a m e a a n h e t s p o r t p r o g r a m m a is h e t b e z i t v a n e e n s p o r t k a a r t v e r p l i c h t . D e z e k o s t f 105,­ e n is voor K U B e n H . B . O . ­ s t u d e n t e n v e r k r i j g b a a r door g e b r u i k ­ m a k i n g v a n de a c c e p t g i r o k a a r t bij h e t i n s c h r i j v i n g s p a k k e t . A f h a l e n v a n de s p o r t k a a r t k a n v a n m a a n d a g t / m v r i j d a g op d e t i j d e n d a t h e t S p o r t ­ c e n t r u m g e o p e n d is ( a a n de balie). H i e r v o o r m o e t j e e e n pasfoto e n e n j e c o l l e g e k a a r t 1991/1992 of 1992/1993 m e e ­ b r e n g e n . E e n bewijs v a n b e t a l i n g v a n college­geld e n l e g i t i m a t i e b e w i j s is ook goed. De adressen van de diverse sportaccommodaties: ­ S p o r t c e n t r u m K . U . B . , A c a d e m i e l a a n 5, 5 0 3 7 E T T i l b u r g , 0 1 3 ­ 6 6 3 0 1 0 ; ­ Z w e m b a d en s p e l z a a l A L O , G o i r l e s e w e g 46, T i l b u r g , 0 1 3 ­ 3 2 2 0 8 1 ; ­ Z a l e n P A B O , Prof. G i m b r e r e l a a n 16, T i l b u r g , 0 1 3 ­ 6 3 8 8 0 5 ; ­ Atletiekbaan Gemeentelijk Sportpark, Goirleseweg, Tilburg; ­ I J s b a a n E i n d h o v e n ( v e r t r e k v a n a f S p o r t c e n t r u m K.U.B.); ­ I j s b a a n T i l b u r g , Le S a g e t e n B r o e k s t r a a t 30, T i l b u r g , t e l . 0 1 3 ­ 4 3 1 4 4 4 . I n l i c h t i n g e n a a n de b a l i e v a n h e t S p o r t c e n t r u m .

Badminton ma 20.05 ­ 21.00 ma 21.00­21.55 di 18.40 ­ 19.35 19.35 ­ 20.35 20.35 ­ 21.50 21.50 ­ 22.45 22.45 ­ 24.00

Nivo 4 Nieuwe zaal Nivo3 Nieuwe zaal Nivo 4 Nieuwe zaal Nivo 2 Nieuwe zaal Nivo 1 Nieuwe zaal Nivo 3 Nieuwe zaal Groepensport Sauron Nieuwe zaal WO 20.10­21.05 Nivo 3 Nieuwe zaal WO 21.05 ­ 22.00 Nivo 1 en 2 Nieuwe zaal WO 22.00­24.00 Interne competitie Nieuwe zaal Vrij spelen Badminton dagelijks overdag in de Nieuwe zaal en in de Kleine zaal, inschrijven aan de balie. Basketbal ma 20.45 ­ 22.00 WO 17.45 ■ ­ 19.00 WO 17.45 ■ ­ 19.00 WO 19.00 ­20.15 WO 1 9 . 0 0 '­ 20.30 WO 20.30­­ 21.45 WO 2 0 . 3 0 ­• 22.00 WO 2 2 . 0 0 ­­ 24.00

Nivo 1 H/D Alo­Spelzaal Nivo 3 mixed Grote zaal Nivo 2 D Grote zaal Nivo 3 H Grote zaal Nivo 1 H Grote zaal Nivo 2 H Grote zaal Nivo 1 D Grote zaal Interne competitie Grote zaal

Bibben di 15.30 ­ 16.45 Alle Nivo's

Sportcentrum

Boksen WO 19.00­20.10 Alle Nivo's

Nieuwe zaal

Bosloop do 15.30­ 17.00 Alle Nivo's

Sportcentrum

Callanetics WO 18.30 ­ 19.30 WO 19.30 ­ 20.30 do 18.30 ­ 19.30 do 19.30­20.30

Alo­Spelzaal Alo­Spelzaal Alo­Spelzaal Alo­Spelzaal

Nivo 1 Nivo 2 Nivo 2 Nivo 2,

Circuittraining/Klimtraining di 18.45­20.00 Nivo 2 Cond.tr.alg. ma 17.00 ­ 17.45 di 17.00 ­ 17.45 do 17.00 ­ 17.45 vr 17.00 ­ 17.45 Cond.tr .gew. ma 18.00 ­ 19.30 ma 19.30­21.00 ma 21.00­21.30 di 18.00 ­ 19.30

Nivo 2 Nivo 1 Nivo 2 Nivo 1

Nivo 3 Nivo 3 Consult Nivo 2

Pabo A Nieuwe Nieuwe Nieuwe Nieuwe

zaal zaal zaal zaal

Fitnessruimte Fitnessruimte Fitnessruimte Fitnessruimte

Grote zaal

Handbal ma 19.15­20.30 Alle Nivo's Grote zaal WO 18.00 ­ 19.00 Groepensport Camelot Nieuwe zaal Hockey di

18.0­21.30

di

21.30 ­ 23.45

WO 18.00 ­ 19.00 WO 19.00 ­ 20.00 do 18.00 ­ 19.00 do 19.00­20.10

Groepensport SHOT Kunstgrasveld Interne competitie Kunstgrasveld Nivo 3 D/H Kunstgrasveld Nivo 2 D/H Kunstgrasveld Nivo 2 H ­I­ Nivo 1 D Kunstgrasveld Nivo 1 H Kunstgrasveld

Honk/Softbal Alle Nivo's do 16.00 ­ 18.00 Jazzdans di 19.00­20.15 Nivo 2 di 20.15­21.30 Nivo 1 Jiu­Jitsu ma 21.00 ­ 22.00 di 19.00 ­ 20.00 di 21.15­22.15 WO 21.00 ­ 22.00

Nivo 1 Nivo 2 Nivo 3 Alle Nivo's

Sportveld Alo­Spelzaal Alo­Spelzaal Kleine Kleine Kleine Kleine

zaal zaal zaal zaal

Judo ma 20.00 ­ 21.00 Nivo 2 di 20.15­21.15 Nivol

Kleine zaal Kleine zaal

Karate ma 17.00 18.00 ma 18.00 19.00 ma 19.00 20.00 WO 17.00­ 18.00 wo 18.00 ­ 19.00 WO 19.00­ 20.00

Kleine Kleine Kleine Kleine Kleine Kleine

zaal zaal zaal zaal zaal zaal

Grote Grote Grote Grote Grote

zaal zaal zaal zaal zaal

Nivo'3 Alle Nivo's Nivo 1 Nivo 3 Nivo 2 Nivo 1

Keep Moving ma 17.00 ­ 17.45 Nivo di 17.00 ­■ 17.45 Nivo WO 17.00­ 17.45 Nivo do 17.00­ 17.45 Nivo vr 17.00­ 17.45 Nivo

3 3 3 3 3

Sportveld

Schermen W O 17.00 ­ 18.00 WO 18.00 ­ 19.00 WO 19.00 ­­ 20.10 do 20.30 ■­ 23.00

do 15.55 ­ 16.55 Nivo 1 Grote zaal do 20.15­24.00 Groepensport L'acoste Kunstgrasveld vr 10.10­11.05 Nivo 4 Grote zaal vr 11.05 ­ 12.00 Nivo 4 Grote zaal vr 12.00 ­ 13.00 Nivo 2 Grote zaal vr 13.00 ­ 13.55 Nivo 3 Grote zaal vr 14.00 ­ 15.00 Nivo 2 Grote zaal vr 15.00 ­ 16.00 Nivo 1 Grote zaal vr 16.00 ­ 16.55 Nivo 3 Grote zaal Vrij spelen tennis op kunstgrasveld dagelijks vanaf 10.00 uur, inschrijven aan de balie. Trampolinespringen WO 20.30 ­ 21.30 Alle Nivo's

Aio­Zaal 1

Turnen. WO 19.00­20.30 Alle Nivo's

Aio­Zaal 1

Nivo 3 Nieuwe zaal Nivo 2 Nieuwe zaal Nivo 1 Nieuwe zaal Groepensport Excalibur Kleine zaal do 20.30­23.00 Interne competitie Kleine zaal

Voetbal di 19.45 ­ 21.15 Groepensport Merlijn Sportveld di 21.15­ 22.30 Alle Nivo's Sportveld do 19.00 ­ 20.15 Nivo 3 Sportveld do 20.15 ■21.30 Nivo 1 Sportveld do 21.30­ 22.45 Nivo 2 Sportveld

Ski­gymnastiek (start 28­10) ma 17.00 ­ 17.45 Alle Nivo's Nieuwe zaal do 17.00 ­ 17.45 Alle Nivo's Nieuwe zaal

Volleybal ma 17.45­ 19.15 Nivo 1 HAlo­Spelzaal ma 19.15­20.45 Nivo 1 D Alo­Spelzaal ma 17.45 ­ 19.00 Nivo 5 (mixed beginners) Nieuwe zaal ma 20.30 ­ 22.00 Groepensport Gepidae Grote zaal do 18.00 ­ 19.15 Nivo 2 D Grote zaal do 18.00 ­ 19.30 Nivo 1 H Grote zaal do 18.00 ­ 19.15 Nivo 3 D Nieuwe zaal do 18.00 ­ 19.15 Nivo 4 H Nieuwe zaal do 19.15 ­ 20.45 Nivo 1 D Grote zaal do 19.30 ­ 20.45 Nivo 3 H Grote zaal do 19.30 ­ 20.45 Nivo 2 H Grote zaal do 19.30 ­ 20.45 Nivo 5 H Nieuwe zaal do 20.45 ­ 22.00 Nivo 5 D Nieuwe zaal do 20.45 ­ 22.00 Nivo 4 D Grote zaal do 22.00 ­ 24.00 Interne competitie Grote zaal do 22.00 ­ 24.00 Interne competitie Nieuwe zaal

Snorkelen di 20.15­21.15 Nivo 1 di 21.15­22.15 Nivo 2

di 19.30­21.00 Nivo 2 Fitnessruimte WO 18.00 ­ 19.30 Nivo 3 Fitnessruimte WO 19.30 ­ 21.00 Nivo 3 Fitnessruimte WO 21.00 ­ 21.30 Consult Fitnessruimte do 18.00 ­ 19.30 Nivo 2 Fitnessruimte do 19.30­21.00 Nivo 2 Fitnessruimte vr 18.00 ­ 19.30 Nivo 2, Fitnessruimte Nivo 1 (vrije training) Alle dagen, tijden zie publicatie­ borden in het Sportcentrum Frisbee ma 17.45 ■19.00 Alle Nivo's

Nieuwe zaal Nieuwe zaal

Schaatsen do 14.00 ­ 16.00 Nivo 1 (start 15­10) Ijsb. Eindhoven vr 12.45 ­ 13.45 Nivo 2 (start 2­10) IJsb. Pellikaan

in.i.v. 7 September (wijzigingen voorbehouden)

Atletiekbaan Atletiekbaan Atletiekbaan

Korfbal ma 19.00 20.00 Nivo 2 WO 17.00­ 18.00 Nivo 1 Rugby WO 19.30­21.00 Alle Nivo's

SPORTROOSTER 1992/1993

Atletiek ma 16.45 ­ 18.15 Alle Nivo's WO 16.45­ 18.15 Alle Nivo's vr 16.45 ­ 18.15 Alle Nivo's

Klimmen/Alpinisme do 15.00­17.30 Groepensport Tilsac Alo­Klimmuur

Aio­Zwembad Aio­Zwembad

S q u a s h (inschrijven verplicht) do 16.00 ­ 16.45 Nivo 4 Squashbanen do 16.45 ­ 17.30 Nivo 4 Squashbanen do 17.30 ­ 18.15 Nivo 3 Squashbanen do 19.00 ­ 19.45 Nivo 3 Squashbanen do 19.45­20.30 Nivo 2 Squashbanen do 20.30­21.15 N i v o l Squashbanen do 21.15­22.45 Groepensport Lancelot Squashbanen Vrij spelen Squash alle dagen vanaf 10.00 uur, inschrijven aan de balie Tafeltennis ma 18.30 ­ 19.30 ma 19.30 ■ 20.30 ma 20.30 ­■21.30 ma 21.30­­ 22.00

Nivo 2 Nivo 2 Nivo 1 Groepensport Hyperion

Tai­Chi ma 18.00 ­ 19.00 Nivo 2 ma 19.00 20.00 Nivo 1

Pabo A Pabo A Pabo A Pabo A

PaboB PaboB

T e n n i s (inschrijven verplicht) ma 12.50 ­ 13.50 Nivo 2 Grote zaal ma 13.50 ­ 14.45 Nivo 3 Grote zaal ma 15.0Ó ­ 15.55 Nivo 3 Grote zaal ma 15.55 ■16.55 Nivo 2 Grote zaal ma 21.00 ­ 24.00 Interne competitie Kunstgrasveld di 10.15 11.10 Nivo 3 Grote zaal di 11.10 12.05 Nivo 3 Grote zaal di 12.05 13.00 Nivo 3 Grote zaal di 14.05 ­ 15.00 Nivo 3 Grote zaal di 15.05 ­ 16.00 Nivo 5 Grote zaal di 16.00 ­ 16.55 Nivo 5 Grote zaal WO 10.15­ 11.10 Nivo 5 Grote zaal WO 11.10­ 12.05 Nivo 5 Grote zaal WO 12.10­ 13.05 Nivo 4 Grote zaal WO 13.05 ■ 14.00 Nivo 4 Grote zaal WO 14.00 ­ 14.55 Nivo 4 Grote zaal WO 14.55 ­ 15.50 Nivo 4 Grote zaal do 10.15­ 11.10 Nivo 5 Grote zaal do 11.10­ 12.05 Nivo 5 Grote zaal do 12.10­ 13.05 Nivo 4 Grote zaal do 13.05 ­ 14.00 Nivo 4 Grote zaal do 14.10­ 15.05 Nivo 4 Grote zaal do 15.05 ­ 15.55 Nivo 4 Grote zaal

Yoga (inschrijven verplicht) di 16.00 ­ 17.00 Nivo 3 di 17.00 ­ 18.00 Nivo 3 do 16.00 ­ 17.00 Nivo 3 do 17.00 ­ 18.00 Nivo 2 do 18.00­ 19.15 Nivo 1

Kleine Kleine Kleine Kleine Kleine

zaal zaal zaal zaal zaal

Zaalvoetbal ma 22.00 ­ 24.00 ma 19.00 ­ 21.00 ma di di di di

22.00 ­ 24.00 18.00 ­ 19.00 19.00 ­ 20.00 20.00 ­ 21.00 21.00­22.00

competitie Grote zaal competitie Interne Kunstgrasveld competitie Interne Nieuwe zaal Nivo 3 Grote zaal Nivo 2 Grote zaal Nivo 1 Grote zaal Nivo 3 Grote zaal Interne

Zelfverdediging voor v r o u w e n di 18.00 ­ 19.00 Nivo 1 Kleine zaal WO 20.00­21.00 Nivo 2 Kleine zaal Zwemmen ma 21.00­22.30 Vrij zwemmen Aio­Zwembad di 19.30­20.15 Nivo 2 Aio­Zwembad WO 21.00 ­ 22.30 Vrij zwemmen Aio­Zwembad do 20.00­20.45 Nivo 3 Aio­Zwembad do 20.45 ­ 21.30 Nivo 2/waterpolo Aio­Zwembad do 21.30­22.15 Nivo 1 Aio­Zwembad

InschrijQjrocedure Alle t r a i n i n g e n zijn t o e g a n k e l i j k voor e l k e s p o r t k a a r t h o u d e r . Voor e n k e l e s p o r t e n m o e t j e j e i n s c h r i j v e n . H e t b e t r e f t : t e n n i s nivo 5­4­3­2­1 s q u a s h nivo 4­3­2­1 e n y o g a nivo 3­2­1. I n s c h r i j f f o r m u l i e r e n voor deze k u r s u s s e n zijn v e r k r i j g b a a r bij h e t s p o r t c e n t r u m . Voor d e z e l e s s e n in k u r s u s v e r b a n d m o e t j e j e persoonlijk a a n m e l d e n door h e t in­ schrijfformulier in t e l e v e r e n bij h e t S p o r t c e n t r u m , A c a d e m i e l a a n 5: m a a n d a g 7 s e p t e m b e r 1992, 16.00­17.00 u u r , d i n s d a g 8 s e p t e m b e r 1992, 16.00­17.00 u u r . V r i j d a g 11 s e p t e m b e r k u n j e v a n a f 12.00 u u r k o m e n k i j k e n in h e t S p o r t c e n t r u m op w e l k t i j d s t i p j e definitief b e n t i n g e d e e l d . D e s p o r t e n in k u r s u s v e r b a n d s t a r t e n m a a n d a g 14 s e p t e m b e r . Alle a n d e r e l e s s e n s t a r t e n op m a a n d a g 7 s e p t e m b e r .

Sportcentrum KUB ­ Academielaan 5 ­ Tilburg ­ telefoon 013­663010

DEELNAME ALLEEN OP VERTOON VAN SPORTKAART ^

3 september 1992

UNIVERS

.^Tik.

EDE DE L I N GE

^ir

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte aiimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. BIJ teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

ALGEMEEN MEDEDELINGEN VAN DE AFD. P&O.

Het CvB heeft m e t de Commissie Personeelsoverleg i n )uli 1992 overeenstemming bereikt over de be steding van rechtspositionele doelsub sidies De mandatarissen zijn hiervan op de hoogte gebracht In het kort zijn de volgende maatregelen afgesproken 1 Voordepenode 1 1 1992 t/m 31 121993 geldt dat een aio bij mdiensttre dmg een gratificatie ontvangt van f 1 500, bruto en 12 maanden na m dienstredmg wederom f 1 500, bruto mitsereenvoldoendebeoordelmgisen betrokkene m 1991 geen rechten heeft gehad op basis van de toen geldende mterimregelmg bindingspremie aio's Dit houdt in dat de tweede gratificatie (bi) 12 maanden) uitbetaald zal gaan worden aan aio's die aangesteld zijn op of na 1 1 1991 en voor 1 1 199? Een aio die promoveert op of na 1 juli 1992 en voor 1 1-1994 ontvangt bi) de promotie een bindingspremie van f 2 500, bruto Verder zullen alle verhuisplichtige aio's die verhuizen m de periode 1 1 19921/ m 31 -12 1993 een volledige vergoeding ontvangen van de verhuiskosten als ware zi) al eerder bi) het njk m dienst (mits zi) ook ovengens aan de voorwaar den voldoen) Alle maatregelen hebben een ti)deli)k karakter en zi)n gemaakt onder de ont bindende voorwaarde dat indien de salarisstructuur structureel wijzigt voor de afgesproken einddatum, de maatregelen komen te vervallen 2 Ouderschapsverlof Overeengekomen is voor vervanging bij ouderschapsverlof, welk verlof ingaat in de periode 1 sept 1992 t/m 31 aug 1993, f 11 000, per aanvraag ter beschikking te stellen bij een fulltime functie (anders naar evenredigheid) 3 Overige afspraken Schaal 1 zal worden geleegd De regeling ambtsjubileumgratificaties zal met terugwerkende kracht tot 1 1 1992 worden aangepast aan die van het n)k , dat houdt o a m een gratificatie bi) 12 l/2-)ang dienstverband, verho gingbi)25 )angdienstverbandvan50% naar 70% betaling over een maand bezoldiging Verder zi)n afspraken gemaakt over de kosten van kinderopvang van personeelsleden gedurende de penode 1 6 1992 tot 1 1 1994 Het bovenstaande geeft summier de gemaakte afspraken weer, binnenkort zal nader ingegaan worden op de nade re regelgeving en uitvoenng COPY-SHOP

Voor kopieren, inbinden etc kunt u vanaf heden ook terecht bi) de nieuwe

copyshop in de kelder van Gebouw B, B 016 Daar is ook deskundige hulp aanwezig REKENCENTRUM Cursussen en workshops in sept.:

Basiscursus WP 5 1 10, 11, 16, 17 en 21 sept (9 00 13 00 uur) Workshop Grafisch gebruik WP 25 sept (9 00 13 00 uur) Workshop Samenvoegen in WP 29 sept (9 00 13 00 uur) De prijs van cursussen en workshops bedraagt p d deel voor medewerkers fl 25, en voor studenten fl 5, De kosten voor het cursusmateriaal bedragen voor een cursus fl 10, en voor een workshop fl 2,50 Studenten kunnen zich een week voor aanvang van de cursus inschr (op de overgebleven vrije cursusplaatsen) Software.

De volgende PC Software is beschik baar op vertoon van college of KUB kaart SAS PC (zowel de volledige als de gestripte versie) SPSS PC - HARVARD GRAPHICS - dBASE m PLUS - dBASE rv EUROGLOT CARDBOX PLUS WordPerfect 5 1 WordPerfect taalmodules (Engels(UK en US), Frans, Duits, Italiaans, Spaans en Russisch) Afbeeldingen bibliotheek (voor WP) Anti virus programma's Printer driver voor de printer in de bibliotheek Voor het mschr op een cursus en voor het copieren van software kunt U te recht bij het Computer Inf Centrum gebouw C, 2e verd C 243, tel 013663111 Opemngstijden dagelijks van 10 00 tot 12 00 u en van 13 00 17 00 uur, ma ochtend gtsloten PO-SHOP

In de PC shop zijn pc's en printers te koop van de volgende merken Commo dore, Olivetti, HP, Tuhp, Compaq, BM, Epson, QMS, Apple en Star Van een aantal merken staan demo modellen opgesteld Kamemr en ope mngstijden komen overeen met die van het Computer Inf Centrum Tel PC shop 013-6630S9 ONBESTELBARE POSTSTUKKEN Geadresseerde: Afeender.

drs A Peters Tommy Djogo, Indone sie — prof mr R Vnesendorp Beukenlaan 18, Nuenen F J Olde BVG, Zeist drs T van Vugt Eur Ass for Intern Education, Londen

FACU LTEIT ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN WIJZIGINGEN COLLEGE ROOSTER

Ie semester, BIK Ie doet jaar Statistiek h c wordt niet gegeven op di 15 45u maar op ma 12 05-13 50 u m AZ 112 BIK 2e doet jaar Financiële Informatica van do is verzet naar dl 13 50 15 45 u m AZ 111 Discrete Wiskunde van di is verzet naar do U 10'13 5 0 u i n A Z 1 1 6 Bedrijfseconomie (o a Accentprogr Marktonderzoek) Het h c Steekproeftheorie is verzet naar di 15 45 17 40 u m AZ 05 (i p v do 9 15 u ) Doet Bedrijfseconomie Organisatie v d Onderneming 3b col lege wordt gegeven op vr van 11 10 13 5 0 u m A Z 111 (i p v 13 50 1740 u) k o BE Oppag I Belastingrecht inl vangt aan om 19 00 u en eindigt om ±22 00 u (en met om 20 00 u ) COMPUTER NETWERKEN

Het eerste college Computer Netwer ken van prof H Sips begint op 24 sept 1992 UITVAL COLLEGES VANWEGE DIESFEEST

Abusievelijk is m het collegerooster, pag III, vermeld dat op 17 sept a s geen

colleges worden gegeven Dit geldt al leen voor de college<i vanaf 18 30 u WIJZIGING STUDIEGIDS

Het volgende boek dat m de studiegids als verplicht staat vermeld voor de cursus 'Financiële Innovaties' is met verplicht maar aanbevolen - Huil, J 'Introduction to futures and options markets , Prentice Hall, Englewood Cliffs (New Yersey), 1991 Daarentegen is het volgende boek dat in de studiegids als aanbevolen staat wel verplicht - Duffhues, P J W , Groeneveld,) G en Hilst van der, J 'Financiële Instrumenten (Moderne vormen van financiering en risicobeheersing)', Kluwer Bedrijfs wetenschappen, Deventer, 1991 (nader aan te geven delen) Studiegids (pag 370] Informatica Recht In de studiegids staat abusievelijk ver meld dat Informatica Recht wordt ge doceerd m het 2e semester dit moet zijn Ie semester (zie ook rooster) LITERATUUR INTERNATIONAAL MANAGEMENT il

De verpliLhte literatuur voor de cursus Internationaal Management II omvat naast de in de studiegids vermelde literatuur Peter Lawrence Manage ment m the Netherlands, Oxford (Cla rendon Press), 1991 ONDERNEMINGSFINANCIERING

De definitieve opgave van de verplichte literatuxir voor de cursus'Beleggings theorie' (zie studiegids blz 198) is als volgt Zvi Bodie Alex Kane en Alan / Marcus Investments (Irwin), 1989 W F Sharpe enGf Alexander Inves tments 4th edition Prentice Hall In ternational Inc (SA) Deze boeken zullen verknjgbaar zijn bij de plaatse lijke boekhandel COLLEGE MARKOV BESLISSINGSPROCESSEN

In het Ie semester van de cursus '92 '93 wordt door prof dr F A v d Duyn Schouten het college 'Markov beslis singsprocessen' aangeboden (2 u col lege p w , 2 SP) Tijdens dit college wordt het derde hfdst behandeld van 'Stochastic Modelling and Analysis' van H C Tijms, alsmede enkele tijd schnftartikelen Deelnemers aan dit college dienen het tentamen 'Stochas tische Optunalisenng' met voldoende resultaat tehebben afgelegd Men dient rekening te houden met een werklast van tenminste zes u p w om dit coUe ge te kunnen volgen Een eerste bespreking van collegetijden, collegcopzet, tentaminering etc is gepland op do 10 sept as om 10 00 u m B 1010 A 'FINANCIERINGSMODELLEN EN PCGEBRUIK' EN 'EFFECTENANALYSE EN PERSONAL COMPUTER'

Om deel te nemen aan de bovenge noemde cursussen, onderdelen van resp de accentprogramma's 'Financieel Economisch Management' en ' Beleggingsthcorie', worden belangstellenden verzocht zich aan te melden bij het vakgr seer Bedrijfseconomie, A Hooijmaijers, B 609 Uit de lijst van aangemelde studenten zullen voor elk van beide cursussen 20 personen worden geselecteerd die de cursus kunnen vol gen EMPIRIE VAN FINANCIËLE VRAAGSTUKKEN

Het eerste deel van het nieuwe college empirie van fmanciclc vraagstukken voor studenten bedrijfseconomie zal ingaan op het empirisch toetsen van de hypo these van efficiëntie van financiële markten Deze colleges zullen worden gegeven door Theo Nijman op di van 9 15 U LO m CZ 103 en op wo van 11 10-13.00 u CZ 103 De studenten worden verzocht voor het eerste colle ge op 8 sept het dictaat 'Empirical tests of m a r k e t efficiency I' k e n m e r k 340 92 377 aan te schaffen bij het dictatenmagazijn BASISCURSUS BELASTINGRECHT

Voor de aanvang van de komende col legepenode komen m het kader van de Basiscursus Belastingrecht, doet fiscaal recht en fiscale economie twee syllabi uit met daarin opgenomen een literatuurlijst, een programma-overzicht van de h e , overdrukken van sheets die tijdens de h c worden gebruikt en twee oude tentamens (overdrukken van sheets gebruikt bij de Basiscursus Be lastingrecht 1992 delen 1 en 2) VOOR DE Doct.-CURSUS:

Macro Micro Theorie IB, Micro economie 330 038 Alg Economie IB, Micro economie 330 047

docent R J de Groof is het Dictaat Micro-economie bij Keuze en Even wicht. Kenmerk 330 92 307 beschik baar Studenten wordt aangeraden dit dictaat m 1 V de colleges bij zich te hebben

Vanaf heden zijn de meuwe syllabi voor het vak Ondernemingsrecht voor stu denten BE/BIK/PDA verknjgbaar diet nr 650 92 464/650 92 465 Ten zeerste wordt aanbevolen het Ten Ge lelde UI t de leidraad voor het 1 e college (do 10scp)telezeii4 j 4-.-

inX 1, 13)pag 240 Het hoorkollege strafrecht B vindt plaats op 7 en 14 jan en 11 febr , 14) pag 243, 250, 257, 260, 262, 266 I v m dediesvienngiseropdo 17sept geen hoorkollege handelsrecht A In plaats daarvan wordt dit kollege gege ven op ma 14 sept 20 45 22 30 m AZ 115, 15) pag 244, 255, 258, 269 en 271 Het hoorkollege bestuursrecht B/decentra lisatie vmdt op ma 8 febr met plaats in AZ 115 maar m AZ 112, l<))pag 245 + 249 Het onderwijs m het vak vergelijkend staatsrecht wordt ook aangeboden in het eerste sem (wo 18 45-20 30 in SZ 28), 17) pag 248 Het onderwijs m het vak Engels en Amerikaans recht zal worden gegeven m het eerste semester op vr 9 15 11 10 in SZ 25, 18) pag 248 Het eerste kollege van erfrecht is op 22 m r t , 19) pag 248 Het keuzevak intern be lastingrecht wordt niet gedoceerd in CZ 105, m a a r m C Z 111, 20) pag 254, 268 + 270 Het seminar recht en beleid is verschoven van het Ie naar het 2e sem van het studiejaar (ma 15 45 17 25 in SZ 30) De desbe treffende studenten wordt aangeraden de vrijgekomen ruimte m te vullen met een of meer keuzevakken, 21) pag 257 De avondkolleges sociaal recht beginnen niet op 3, maar op 8 sept, 22) pag 262 Het werkkollege staats recht A van werkgroep 7 wordt gege ven op WO van 15 45 17 25 m X 7, 23) pag 264 Het hoorkollege burger lijk recht B voor fiscalisten wordt gege ven op wo van 14 45 16 25, 24) pag 264 Het werkkollege privaat recht B wordt voor de werkgroepen 9 en 10 gegeven in resp SZ 21 en PZ 202 Voor de werkgroepen 1 en 2 in resp SZ 25 en SZ 23, 25)pag 267 Het hoorkollege staats en bestuursrecht vindt vanaf 8 mrt plaats met in AZ 9, maar m AZ 115

MOND. TENTAMENS ONDERNEMINGSRECHT

KEUZEVAK RECHTSFILOSOFIE EN THEORIE II

Mond tentamens in het vak ondeme mingsrecht kunnen slechts worden afgelegd na toestemrmng vande studie adviseur en tot half okt 1992 of na half f eb 1993

Ten gevolge van een vergissing is dit keuzevak, dit jaar gewijd aan de'filoso fie van de grondrechten' met opgenomen in het collegeroosttr De bijeenkomsten worden gehouden m het eer stesem ,opdi 15 45-17 25u inPZ209 Eerste bijeenkomst 8 stpt Docenten dr H WiUekens en dr M. Ramose

AFSTUDEERSEMINAR OPENBARE FINANCIEN

Opvr 11 sept wordtom 13 50u mSZ 29 een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd over het afstudeerseminar openbare financiën I992/'93 Alle be langstellenden zijn van harte welkom 25 JAAR KUB

Op 10 sept a s vieren prof dr W G H van Hulst (vakgr Bedrijfseconomie) en prof dr J E J P l a s m a n s (vakgr Econometrie) het feit dat zij 25 jaar verbonden zijn aan de Katholieke Uni versiteit Brabant UITREIKING Prop. DIPLOMA'S

De uitreiking van de prop diploma's aan geslaagden van de periode mei/jum en aug 1992 vindt als volgt plaats ma 12/10 om 16 3 0 u BIK dl 13/10 om 16 30 u Econometrie wo 14/10 om 16 30 u Economie, plaats van uitreiking is de Aula Na afloop wordt een drankje aangeboden Familieleden zijn hierbij ook welkom T z t krijgen alle geslaagden persoon lijk een uitnodiging Indien U 1 week voor de diploma uitreiking nog geen uitnodiging hebt ontvangen (maar ui teraard wel voldaan hebt aan alle ver plichtingen voor de prop ) dient U eon tact op te nemen met mevr M Lukke naer, B 735, tel 662023 ONDERNEMINGSRECHT

FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID WIJZ. TENTAMENDATA EN KOLLEGEROOSTER 1992-1993, I e en 2e SEMESTER (ZIE STUDIEGIDS)

l)pag 231 De data voor het tentamen in de vakken huwelijksvermogens en erfrecht zijn geschrapt Het tentamen wordt mond afgenomen, 2) pag 232 Het hoorkollege staatsrecht A van 23 nov is verschoven naar 16 nov, 3) pag 233 Het werkkollege strafrecht A op WO van 15 45 17 25 voor de werk groepen S en 6 vmdt niet plaats in SZ 8, maar m AZ 8, 4) pag 233 Het werkkollege ml tot de rechtswetenschap A op vr van 111012 50 voor mentorgroep 5 vmdt niet plaats in CZ 18, maar in SZ 18, 5) pag 233 Het werkkollege ml tot de rechtswetenschap A op wo van 15 45 17 25 in X 6 wordt niet gegeven aan mentorgroep 19 maar aan mentorgroep 11, 6) pag 233 Het besprekingscollege strafrecht A op wo 25 nov van 15 45 17 25 in AZ 6 wordt niet gegeven aan werkgroep 1+2 maar aan werkgroep 3+4, werkgroep 1 +2 volgt dit college van 18 45 20 30 u m zaal CZ 112 i p v werkgroep 3+4, 7) pag 233 Het werkkollege inl tot de rechtswetenschap A op vr van 11 10 12 50 in SZ 28 wordt met gegeven aan mentorgroep II maar aan mentorgroep 19, 8) pag 233 Het werkkollege staatsrecht Aopvr van9 15-10 5 5 i n C Z l l l wordt met gegeven aan werkgroep 1 maar aan werkgroep 8, 9)pag 233 Het werkkollege staatsrecht Aopvr 13 50 15 30 in SZ 18 wordt met gegeven aan werkgroep 8 maar aan werkgroep 1, 10) pag 234 Het hoorkollege strafrecht B vmdt plaats op 4 en 11 jan en 8 febr, ll)pag 236 Het werkkollege strafrecht B op vr 13 50 15 30 voor weAgroep 3 vmdt met plaats in PZ 210, maar m SZ 137, 12) pag 237 Het recidivistenkollege ml tot de rechtswetenschap A en B wordt vanaf wo 16 sept gegeven om I5 45u inAZOSip V van 14 45-16 40

WIJZ. EXAMENREGLEMENT EN NADERE REGELING

In het examenreglement en de nadere regeling, zoals opgenomen m de studie gids 1992/1993, is een aantal wijzigm gen opgetreden Herziene versies zijn verkrijgbaar op de gang van de 1 Oe verd van gebouw B, t o 1003/1004 (studie adviseurs) De wijzigingen hebben uit sluitend betrekking op de prop KEUZEVAK VERGELIJKEND STAATSRECHT

Belangstellenden voor het vak verg staatsr in het Ie sem kunnen zich aanmelden bijmw G van Merrmboer, tel 662302 PROP. RECHTEN, STUDENTEN BEGONNEN IN 1 9 9 1 / 1 9 9 2 EN EERDER

Studenten, begonnen met de studie in 1991/1992 of eerder, dienen het oude onderwijsprogramma van de prop reeb ten af te ronden Voor deze groep stu denten staat SGO onderwijs vooralsnog met open Zij worden m de gele genheid gesteld de recidivistenkolleges te volgen vermeld op pag 237 van de studiegids Tijdens deze kolleges zal de oude stof worden behandeld Aanslui tend wordt men in de gelegenheid ge steldmdec tentamen af te leggen over de oude stof Meer inf hierover op pag 22, 23 en 227 van de studiegids BASISCURSUS BELASTINGRECHT

Voor de aanvang van de komende collegeperiode komen in het kader van deze cursus, doet fiscaal recht en fiscale economie twee syllabi uit met daarin opgenomen, een literatuurlijst, een programma-overzicht van de hoorcolleges, overdrukken van sheets die tijdens de hoorcolleges worden gebruikt en twee oude tentamens (overdrukken van sheets gebruikt bij de basiscursus belastingrecht 1992 delen 1 en 2) VERKEERSSTRAFRECHT

Het inl college voor deze cursus is op 8 sept om 18 45 u inSZ19 Het eerste college op 15 sept Het verplicht voor geschreven boek W H Vellmga'Gevaar en schuld op de weg' is niet meer verkrijgbaar Vakgr zorgt voor vermemg vuldiging I V m aantal te maken ko-

3 september 1992

jUNIVERSgl-pieen is het noodzakeli|k dat deelnemers zich vooraf inschr bi|hetsecr van de vakgr , B 1006 (tel 662254/3127), of zich aanmelden op het inleidend college KEUZEVAK CRIMINOLOGIE

Het keuzevak Criminologie gaat m het lesêm metdoor Nadere bench tgevmg hierover volgt m Univers BESTUURSKUNDE-A (JBW)

In de studiegids is voor dit vak per abuis de verkeerde literatuur vermeld Juist is - Ch E Lindblom, Polities and Markets, Basic Books, New York, 1977, p 1 -291, - M Olson, The logic of Collective Action, Harvard University Press, Cambridge Mass, 1971, - A O Hirschman. Exit, Voice and Loyalty, Harvard University Press, Cambridge Mass, 1970, - Reader met artikelen Inl drs V J J M Bekkers, tel 662413/662128 KEUZEVAK FISCAAL STRAFRECHT I

Ter voorbereiding van de Ie bijeenkomst op 10 sep a s dient te worden bestudeerd Literatuur - P M Fnelink, Inl fiscaal strafrecht, Zwolle 1991, blz 1-26, Hoofdlijnen fiscaal straf recht, syl blz 2, - P r Wattel, Belastingheffing van de onderwereld het EGHof en de drugshandel, WFR 1987/ 5767, blz 541-553, syl blz 23, - G A Den Hartogh, Fiscale moraal en de moraal van de fiscus, WFR 1987/5772, blz 749-760, syl blz 10 Jurisprudentie - EHRM 21 feb 1984, NJ 1988, 937 Ozturk, syl blz 69, EHRM 25 aug 1987, NJ 1988, 938, Lutz, syl blz 78, - HR 19 )uni 1985, BNB 1986/29 (NJ 1986, 104) Art 6 EVRM en de adm ve boete, syl blz 37, - HR 7 sept 1988, BNB 1988/298, Art 6 EVRM en de toe passehikheid van regels en beginselen van straf(proces) recht, syl blz 92 SOCIAALRECHTELIJKE AFSTUDEERRICHTING

De vakgr Sociaal recht en sociale politiek houdt op dl 8 sept m SZ 158 om 13 30u een voorlichtingsbijeenkomst over de sociaalrechtelijke afstudeer richting en de keuzevakken die het komend studiejaar gegeven worden Eerst zal inf worden gegeven over de afstudeerrichting en de keuzevakken Daarna is er onder het genot van een drankje gelegenheid om met de docen ten van gedachten te wisselen Ook is er een boekje beschikbaar met alle relevante mf over deze afstudeerrichting Belangstellenden zijn van harte welkom op deze informatieve bijeenkomst TENTAMEN POLITICOLOGIE

Het Take Home Exam Politicologie kan op WO 16 sept worden opgehaald bij drs P Depla, B 1103 De tentamens dienen op ma 21 sept weer te worden ingeleverd Voor meer mf tel 662982 STAATSRECHT A (Prop.)

Voor het 1 e werkcollege van staatsrecht A (in de week van 7 sept ) dient de volgende literatuur te worden bestudeerd - M C Burkens e a , Beginselen van de democratische rechts staat, W E J Tjeenk Willmk Zwolle, 1990 hfds l,hfds2depar 2 1,2 3 I t / m 2 3 7,23 1 0 e n 2 3 11,hfds Sdepar 3 1 t/m 3 5, 3 6 1 en 3 6 7, - F A M Stroink en J G Steenbeek, Inl m het staats en adm f recht, Samsom H D Tjeenk Wilhnk, 1989 vanhfd 1 de par 1 l e n l 2, de hfds 2 en 3, hfds Sdepar 5 l,5 2 e n 5 4, hfds, 7 de par 7 1 en 7 3 Naast bovenstaande literatuur dient tevens te worden aangeschaft de Lei draad Stuiatsrecht A, d i c t a a t n r 660 92 380 (dictatenmag ) en P H Kooijmans, Intern publiekrecht m vogelvlucht, Wolters-Noordhoff Groningen, 1991 Dit laatstgenoemde boek behoeft met te worden aangeschaft door voltijdse recidivisten en door deeltijders die ingeschreven zijn in 1991 /1992 Het rooster voor de hoor en werkcolleges IS opgenomen in de Leidraad Staatsrecht A en zal ook worden bekendgemaakt via de monitoren die op verschillende plaatsen m de gebouwen A en B hangen PERSONEN- EN FAMILIERECHT

In het Ie sem zal aandacht worden besteed aan het afstammingsrecht en daarmee samenhangende vraagstukken rond moderne bevruchtmgstechtmeken en draagmoederschap In het 2e sem wordt ingegaan op het

relatierecht (huwelijk, echtscheiding en twee relaties) De colleges starten op WO 9 sept om 15 45 u m SZ 21 Inl mr P Vlaardmgerbroek, B 1117, tel (66)2032 (bgg 2281) Dehteratuuren inschr lijst wordt uitgedeeld op het eerste college

ERASMUS UITWISSELINGEN

JEUGDRECHT, -BESCHERMING EN BELEID

Het Ie sem zal aandacht worden be steed aan de jeugdige m het strafrecht Jeugdcrimmalitiet en buiten justitiële hulpverlenmgstaanhierbijcentraal In het 2e sem zal worden ingegaan op de (rechts)positie van de minderjarige m het civiele recht (handelingsonbekwaamheid, ouderlijke m a c h t en kinderbeschermingsmaatregelen) Nadruk zal komen te liggen op het EVRM De colleges starten op ma 7 sept om 11 10 u in SZ 30 Inl mw. mr V M Smits, B1116, tel (66)2355 (b g g 2281) Een inschr formulier wordt uitgedeeld tijdens het eerste college KEUZEVAK CAPITA SELECTA HANDELSRECHT 'MERGERS & ACQUISITIONS'.

eind dit jaar internationaal wil kunnen profileren is het interessant om een aantal keuzevakken in het buitenland te volgen of om zelf s een internationaal diploma te behalen Bij de vakgr VTW zijn hiervoor voldoende mogelijkheden Elk jaar biedt VTW de mogelijkheid aan 16 studenten om m het kader van ER ASMUS in het buitenland een aantal sector- of functiespecifieke keuzevak ken te volgen of onderzoek te doen in het kader van het afstuderen Aange zien in de regel de m het bmtenland behaalde resultaten erkend worden in het doet VTW hoeft van tijdsverlies geen sprake te zijn Naast het behalen van studiepunten kun je ook nog wat culturele ervaring op doen Aanmelden kan tot 30 sept Voor inf en aanm formulieren drs Thijs van Vugt, S169, tel 662313 WINTERUNIVERSITEIT

Van 14 tot 24 apr 1993 zal m Wagenmgen voor de 4e keer de European Leisure Studies Winter University georganiseerd worden De WU is een korte in tensieve cursus van 1 Vi week met als thema 'de economische en politieke ontwikkelingen m Europa, de gevolgen voor Vrijetijd en cultuur', waarin 'sochtends lezingen worden gegeven en 's-middags werkgroepbijeenkomsten gepland zijn, waar aan de volgende onderwerpenwordtgewerkt Toerisme en steden. Vakantieparticipatie, Sport en Leefstijl, etc Geïnteresseerden moeten zich voor 15 okt aanmelden (Er is plaats voor 10 studenten uit Tilburg) Deelname kost ±f 120,-

In het 1 e sem van het studiejaar 92/93 zal door de sectie handelsr als vervolg op het basisdoct vak Handelsr B het keuzevake s handelsrecht 'Mergers& Acquisitions' worden verzorgd (studi ebel 8 p u n t e n , docent prof mr M J G C Raaijmakers) Dit keuzevak komt in de plaats van het keuzevak 'Groepsrecht' Er zullen acht bijeen komsten worden georganiseerd Bijzondere aandacht krijgt de totstandkoming van fusies en overnames Bij de behandeling van de stof zullen ook bmtenlandse regelingen en Europese (ontwerp-jharmomsatierichtlijnen worden betrokken Eeninf PROGRAMME IN EUROPEAN LEISURE brief m.b.t het keuzevak kan bij de STUDIES (PELS) vakgr secretaresse mw I Smit, BI 007 Heb je interesse om na je studie VTW worden opgehaald nog een jaar door te studeren en internationale ervaringen op te doen, denk KEUZEVAK VERZEKERINGSRECHT daneensnaofPELSietsvoorjeis PELS In het voorjaarssem van 1993 zal biedt je de kans om gedurende 12 maanprof mr J Spier een 8-punts keuzevak den in vier verschillende landen te stuverzekeringsrecht geven Nadere deren (België, Engeland, Spanje en mededelingen over dit vak zullen in de Nederland) en een door vier instellinloop van dit semester worden bekend gen erkend Masters diploma te behagemaakt. len Aanmelden voor de eerste ronde kan tot 1 jan 1993 Voormf drs Thijs SUPPLEMENT HANDELSRECHT A van Vugt, S-169, tel 662313 Recidivisten kunnen volstaan met het supplement STUDENTENUITW. MET AUSTRALIË Voor het ac. jaar 1992/1993 is er in de BURGERLIJK RECHT B periode juh-dec. 1993 plaats voor een Het besprekmgscollege betreffende het of twee VTW-student(en) om aan een tentamen Burgerhjk recht B van ma 24 uitwisseling met de School of Leisure aug '92, zal plaatsvinden op do lOsepand Tourism Studies van de University t , aanvang 19 00 u mzaal AZ 116 De of Technology Sydney m Australië resultaten van het tentamen worden op VTW-studenten die hun verplichte dl 8 sept bekend gemaakt op het gedeelte VTW hebben afgerond en m mededelingenbord naast B 1123 teresse hebben hieraan deel te nemen kunnen zich voor 15 nov melden bij drs KEUZEVAK BURGERLIJK Thijs van Vugt, S-169, tel 662313

PROCESRECHT

De introductiebijeenkomst vmdt plaats op ma 7 sep , om 15 45 u m SZ 30 Tijdens de daaropvolgende bijeenkom sten zal onder andere aandacht worden besteed aan de herziene kantongerechtsprocedure, een vergelijking van de dagvaardings- en verzoekschrift procedures en het nieuwe beslag en execu tierecht Verpl literatuur is- mr J E Bosch-Boesjes, Lijdelijkheid in geding, Kluwerl991,mr M Ynzonides en mr G J Meijer, De Civiele Kantongerechts procedure, W E J Tjeenk Willink 1992 Nadere mf mr J G A Lmssen, B 1123 (tel 662984/2281)

FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN

B&O/PEW/VTW/SZW

111 hetgeen m de roosters staat vermeld vindt de cursus Onderzoeksmethoden P1 /P3 plaats op di avond 18 3020.15 u m AZ 115 Op do 17 sept a s zal mevr Wang Jiequmg een presentatie geven onder de titel 'Tourism m Chma' mevr Wang Jieqmg verblijft smds sept 1991 aan de KUB in het kader van het Cultureel Verdrag tussen de Volksrep en Nederland ZIJ is werkzaam bij het hoofdkantoor van Chma International Travel Service (CITS) m Btiimg Gedurende haar verblijf m Nederland heeft zij col leges gevolgd m h t t Programma in European Leisure Studies en een vergelijkend onderzoek gedaan naar marketing en management van toerisme in Nederland en China. Plaats SZ-25 Tijd 13 50-15 45 uur

I V m de opening van het academisch jaar geldt er voor ma 7 sept van 16 0017 30 u een collegevnje periode Het hoorcollege Inl VTW van die dag vervalt dus Het eerste hoorcollege is op 14 sept De werkcolleges beginnen pas m o k t (ma 13 50-15 45 u in SZ25, en WO 15 45 17 0 0 u inSZ25)

Literatuur cursus Maatschappij-inrich ting, blok 1, docent H Dicteren I p v het in de studiegids vermelde Sociaal Cultureel Rapport 1990 dient het Soc Cult Rapport 1992 aangeschaft te worden Dit rapport is pas na 1 sept m de boekhandel te verkrijgen Studenten, die via GISP hun boeken bestellen, krijgen automatisch de juiste versie geleverd

INTERNATIONALE UITWISSELINGEN

Voor wie Nederland te klein is, of wie zich door de eenwording van Europa

Voor deze doet cursus staat in de studiegids de verkeerde literatuur ver meld' Niet het boek van Davis & Fallowfield moet worden aangeschaft, maar Shelley E Taylor, Heajth Psychology, second edition, 1991, Mc Graw Hill Ine PEW

De syllabus van het college Mechani sering en Automatisering m de Produktie te geven door prof ir P W Sanders is te verkrijgen op het secr S171 voor f20,SOC

Van de cursus Cultuurbeleid is een nieuwe tekst in Videotex opgenomen De tekst in de studiegids is met geldig CORRECTIES STUDIEGIDS

In het tentamenoverzicht op blz 184 staan bij Onderzoeksmethoden D2 en D4 onjuiste data vermeld Op blz 185 staan bij B&O de goede data voor deze tentamens PSY

Correcties studiegids Literatuur Psychologie Inl Cultuurpsychologie H E M Peeters, Historische Psych , Een inl, SUN, Nijme gen, 1993. SPSS-PRACTICUM

Oproep aan studenten die nog met voldaan hebben aan het SPSS-practicum in het kader van de cursus Methodenleer 1991/1992 Voor deelname aan het nieuwe SPSSpracticum binnen de cursus Onderzoekspracticum 1992/93 dient een schr verzoek te worden gericht aan dr J Scheirs, S107 SOCIAAL RECHT

Studenten van de Fac sociale wetensch die geïnteresseerd zijn m een keuzevak op het terrein van sociaal recht, dat gegeven wordt in de Juridische fac , kunnen een brochure met inf. over de mogelijke vakken afhalen in B 1008 Voorbeelden van deze vakken zijn arbeidsrecht en arbeidsvraagstukken, capita selecta sociaal recht, Europees sociaal recht, Ned sociale zekerheidsrecht en Vergelijkend sociale zeker heidsrecht

FACU LTEI T LETTEREN De literatuur voor het college D4 Sociologische en Economische aspecten van Cultuurconsumptie en de literatuur voor het college Onderzoeksme thoden preferentie wordt tijdens het college ter beschikking gesteld

TOURISM IN CHINA

soc

Op do 17 sept zal voor alle geïnteresseerde FSW-studenten voorlichting worden gegeven over de verschillende mogelijkheden van internationale uitwisselingen en stages De bijeenkomst zal om 13 45 u aanvangen en plaats vinden mCZ-104 Voor inf drs Thijs van Vugt, S-169, tel (66)2313

PSY Cursus Communicatie & Gezondheid

CULTUURCONSUMPTIE

VTW Inl. Vrijetijdswetenschappen

VOORL. INTERN. UITWISSELINGEN

literatuur voor de eerste bijeenkomst (8 sept ) ligt vanaf di 1 sept klaar bij het secr om te kopieren

Propaedeuse

ROOSTERWIJZIGINGEN

A I systemen en A Iformahsmen zijn van plaats gewisseld Literatuurtheorie

Il wordt op dl middag 13 50 gegeven doorJoostensinX6 Op Ma 1] 10 wordt Uitgeverijen gegeven i p v jnün)profit markten van Boeken Voor overige wijzigingen m zalen, do centen en tijden, raadpleeg de borden bij B 319 Er zijn tevens intekenlijsten en nieuwe roosters beschikbaar UITVALLEN COLLEGES

In de eerste collegeweek vervalt het college van Spooren (Modellen van Taalgedrag) en van v d Wijst (Onderhandelingsgesprekken) WIJZIGING LITERATUUR

In de cursus 'Literatuur en Sekse' is de literatuur gewijzigd Zie voor overige wijzigingen in de cursussen die Frank Joostens geeft het mededelingenbord m RenB(3everd) Dehteratuurvoorhet college D4 'Sociologische en Economische Aspecten van Cultuurconsumptie' en voor 'Onderzoeksmethoden Pre ferentie' wordt tijdens het college ter beschikking gesteld STATUS ONDERZOEKSGROEPEN

De cursus 'Sociale en Culturele Aspecten' behoort met tot het thema van TGL Nadere mf bij Marijke Loots

VACATURES Vacatures, geplaatst In Univers, zijn uitsluitend bedoeld voor werknemers van de KUB.

BIJ de sectie Kosten Waarde Wmu on staat per 1 9-1992 een vac voor een STUDENT-ASSISTENT ( M / V )

De functie omvat 0,2 fte (een dag p w ) Taken: De student assistent zal vooral ondersteunende taken vervullen in het on derwijs dat de sectie verzorgt Functie-eisen: Van kandidaten wordt verwacht dat zij de vakken KWW 1 en KWW 2 hebben afgerond Zij dienen aantoonbare interesse te hebben voor het vakgebied Inl.: drs f Bouwens, tel 013 662785 Sollicitaties schr binnen twee weken nahetverschijnenvandeadv ,o t v een curr vitae, zenden aan drs J. Bouwens B621

Bi] de vakgr Belastingrecht bestaan twee vac voor de functie van STUDENT-ASSISTENT (m/v)

voor 1 dag p w In aanmerking komen doet studenten/ -studentes fiscaal recht of fiscale economie die het tentamen Basiscursus Belastingrecht met goed gevolg hebben afgelegd Belangstellenden kunnen hun schr sollicitatie binnen 14 dagen na plaatsing van deze adv richten aan prof. dr A C Rijkers, B 914, o t v een curr vitae en een score-Iijst van de aan de KUB behaalde tentamens

Univers per post: vijftien gulden per jaar Studenten die Univers thuis willen krijgen kunnen een postabonnement nemen van 15 gulden per studiejaar (ongeacht het aantal nummers) Univers wordt dan elke week thuis bezorgd. Het abonnementsgeld storten op giro 1077496 of ABNAMRO 455046042 t.n.v. Katholieke Umversiteit Brabant o v v Postabonnement Univers Jaargang 30. Na ontvangst van de betaling zal Univers worden toegezonden. Door de tijd die de administratieve afhandeling vergt, kan het twee tot drie weken duren voordat de krant daadwerkelijk wordt toegestuurd. ADMINISTRATIENUMMERNAAM:. ..-^.

DOCTORAAL

Cursus Verschillen m Cultuurpartici patie (431 255) 111 wat in de studiegids is vermeld, bestaat het vereiste ingangsniveau uit Onderzoeksmethoden IV (regressie analyse en factor-analyse) en Informa tica I (SPSS), of een gelijkwaardig m veau Studenten dienen zich aan te melden bij mevr. A Dankers (secr vakgr Sociologie,SI55, tel 662069) De

ADRES: POSTCODE-f WOONPLAATS: Bonnen kunnen m de bus bij kamer B12 worden gedeponeerd of c ^ f f , T l ,7°'''^'^" ''^'"' Univers, kamer BI2, Warandelaan 12, 5U37 AB Tilburg.

3 september 1992

HUNIVERSI

MEMO WETENSCHAPSWINKEL De Wetenschapwinkel van de KUB heeft tot doel onderzoek te bemidde len voor maatschappelijke organisaties in de regio Cursus Bemiddelmgswerk, 160 studie uien De Wetenschapswinkel organiseert ieder jaar een cursus bemiddelmgswerk voor doktoraal studenten van alle studierichtingen Bemiddelen houdt in het contact leggen en onderhouden tussen maatschappeli)ke organsiaties enerzijds en mogelijke onderzoekers anderzijds D e cursus valt uiteen in twee delen allereerst het theoretische gedeelte, vier colleges, en het prakti sche gedeelte, een drietal bemidde­ lingen van begm tot einde Je moet er rekening meehouden dat je een jaar ter beschikking hebt en gemiddeld een hal ve dag per week aktief zult zijn In het algemeen geldt dat als een student de cursus doorloopt hij of zij hiermee aan de verplichting van 160 studie uren heeft voldaan De theoretische cursus wordt gegeven in het Ie semester van het studiejaar 92/93enwelopdevolgende donderdag middagen 10 sept, 17 sept, 1 okt en 8 okt Belangstellenden kunnen zich opgeven bi) de Wetenschapswinkel, Rjcus Timmers, gebouw S, of telefo­ nisch, 013­662819/2645 Onderzoeksvragen Ben je op zoek naar een onderwerp voor een afstudeeronderwerp, vrije studie opdracht of scriptie, kom dan eens langs Hier volgt een kleme greep uit onze onderwerpen Platform oud­leerhngen St Michiels­ gestel Hoe IS het gesteld met de kwalitiet van het leven van oud leerlingen van dove­ n i n s t i t u t e n ? Wat betreft h u n zelfredzaamheid en sociale integratie Zijn ze tevreden met hun leefsituatie^ Gezocht student psychologie of socio­ logie Centrum voor maatschappelijke dienstverlening Geldrop en Nuenen Klachten over de werkdruk m hoever­ re IS de beleefde werkdruk reëel' Hoe groot IS de span of control en case load van een leidinggevende binnen de or gamsatie' Gezocht student personeelsweten schappen, organisatie e c o n o m i e / psychologie/sociologie Industriebond FNV Amsterdam Stage­opdracht met het oog op een onderzoek naar het doors troombeleid/ opleidingsbeleid voor vrouwen m de metaalindustrie Gezocht student sociologie, psycholo gie of economie RK Basisschoolst LambertusAsten Hoe ziet de vraag en het aanbod op lan­ gere termijn er uit in Asten wat betreft basisonderwijs' Welk beeld hebben anderen van de St Lambertus school' Gezocht student marketing (non pro­ fit), onderwijspsychologie Industriebond FNV Amsterdam Wat IS op du moment de positie van de

vertrouwens of werknemerscommis­ saris als lid van de raad van commissa rissen in een bedrijf' Waar functione ren op dit moment specifieke werkne merscommissarissen en hoe bevalt dat voor alle betrokkenen' Gezocht student rechten (met kennis van ondernemingsrecht) Zit hier mets bij van je gading Kom dan eens langs bij de Wetenschapswinkel, Gebouw S Ricus Timmers, 013 662819

STUDENTEN T.S.R. CAVE NE CADAS

Activiteitenkalender 6 september puzzelrit met aansluitend barbeque 12 september stedenontmoetmg van de Solleysel, in Utrecht 19/20 sept stedenontmoetmg van Hors, in Amsterdam 29 september clubkampioenschap 3/4 oktober stedenontmoetmg van Parafnd, Groningen 31 okt /l nov eigen stedenontmoetmg Cave Ne Cadas Voor de puzzelnt en het clubkampioen­ schap kun je je opgeven bij Nicole, tel 013­675482 Voordestedenontmoetin genopgevenbi)Renate,tel 013­634713 TWEEDEHANDSSTUDIEBOEKENMARKT

DePSF v,TSBenstichtingWIEorgani seren wederom de t weedehandsstudie­ boekenmarkt D it is een ideale manier om geld te verdienen door je boeken te verkopen of geld te besparen door je studieboeken tweedehands te kopen Inleveren van boeken op kamer O 75 op dinsdag 8 en woensdag 9 sept tus sen 10 00 en 16 00 uur en donderdag 10 sept tussen 09 00 en 12 00 uur D e markt zelf vindt plaats op donderdag 10 sept tussen 14 00 en 18 00 uur m SZ­ 25 Heb je nog vragen, bel naar 013 ­ 662793 KURSUS ONTWIKKELINGSVRAAGSTUKKEN

Het Instituut voor Ontwikkelings­ vraagstukken van de Katholieke Uni versiteit Brabant organiseert ook dit jaar weer een inleidende k u r s u s ontwikkelingsvraagstukken aan de KUB De kursus duurt van oktober 1992 tot mei 1993 en staat open voor ieder een Een speciale vooropleiding is dus met nodig D e kosten van de kursus bedragen f 75, inclusief het kursus materiaal Men kan zich zowel indivi­ dueel als­m groepsverband opgeven Informatie en aanmelding bij Chariot te van de Vorst, I n s t i t u u t voor Ontwikkelingsvraagstukken, S 301 tel 013 662556 |b g g 013 662264) PYTHISCHE SPEL EN

Dit IS geen sportevenement maar Ne derlands grootste culturele studen tenfestival Roulerend door Nederland IS dit keer de eer aan Tilburg, dat van 14 t/m 17 april 1993 het toneel zal zijn van de Pythische Spelen Studenten uit Nederland en België zullen vier dagen lang cultureel strijden in 25 onderdelen, opgedeeld m de hoofdcategorieën thea ter, muziek, letteren en beeldende kunst We rekenen op zo'n 1500 deelne mers en tienduizenden bezoekers Zo veel moois vergt echter wel wat orga­

ZEVEN PIEK VOOR ZEVEN LEVENS

msatie, waarvoor we nog graag verster kmg krijgen Bel 662271 of kom eens langs in A02/03

ten f 10,­ (432062)

INPUT

Snelheid, reactievermogen, sportiviteit en slimheid, dat is schermen, een veel zijdige sport Een beginnerscursus start weer in september (let op mededelm gen van Sportcentrum) Voormeerinfo 366960 (Lawrence)

EXCALIBUR

Het nieuwe Input­jaar is weer begon nen Om van het nieuwe verenigings jaar een actief jaar te maken, hebben we nieuwe commissieleden nodig Je kunt je bij O 47 aanmelden Verder staat op het programma 14 september ALV met bestuurs wisse ling 21 septemberWalkmgD innervoor alle leden 24 september Excursie Peter Styvesant 28 sept t/m 1 okt ontvangst van de Zweden AEGEE

AEGEE IS een Europese studentenver­ eniging, die zich als doel heeft gesteld de samenwerking en integratie tussen studenten uit heel Europa te bevorde ren In cafe Kandinsky vindt elke week de AEGEE ledenborrel plaats vanaf 21 00 uur Op 9 september vindt de openmgsbor­ rel plaats, met als thema Itahe D eze borrel is bedoeld voor iedereen die ge mtersseerd is of gewoon nieuwsgierig VerSer vindt m het weekend van 25 26 27 september het introductieweekend plaats, deze is echter alleen bedoeld voorleden Voor verdere informatie en inschrijvingsformulieren staan wij de eerste coUegeweek met een stand op de KUB Je kunt ook contact opnemen met AEGEE Tilburg, postbus 90153, post­ vak D SZ, 5000 LE Tilburg Of bel Remco 632139, Ronald 355157, Ene 684451 LETTERENVERENIGING KONTEKST

Op dinsdag 15 september is er weer een letterenfeest m Swinge, aanvang 22 00 uur, leden gratis, met leden f 3,50 Op dezelfde Prinsjesdag is er om 20 30 uur de ALV m Marijnen Mensen die gein teresseerd zijn in een jaartje bestuur, kunnen Peter bellen 556441 Verder zijn er binnenkort excursies naar Ant werpen en het Filmuseum in Amster­ dam Let op de posters' TIK

De foto's van de mtroduktieweek han­ gen m gebouw N (ook afsluiting en verenigingenavond) en kun je nabestel len aan de balie van D SO Tijdens het Videofeest (10 september in het Noor­ derhgt) is de laatste gelegenheid tot nabestellen OLOF

Vrijdag 11 september a s is er voor Ie den en introduktieleden om 14 30 uur een inaugurale viering m de Maranatha kerk D ie avond vmdt er ter societcite een ALV plaats gevolgd door de Buiten gewone Corpsvergadering ter gelegen held van de Inauguratie MARKETING ASSOCIATIE

Woensdag 16 september (13 30 uur m de Aula van de KUB) vindt het sympo­ sium 'Portugal, Promise for the Futu re Een strategische verkenning van de Portugese markt' plaats D it sympo Slum wordt georganiseerd ter afsluiting van de studiereis naar Portugal D ag voorzitter prof dr G M van Veldho ven Toegangsprijzen voor studenten f 7,50 voor leden en f 10, voor met leden Informatie Marketing Associatie KUB, Kamer 0­52, tel 663044 Inschrijving bij de stand m gebouw A van 7 t/m 15 september MEXICOREIS Er zijn nog enkele plaatsen vrij om naar Mexico te gaan voor het schrijven van een derdejaars of een afstudeerscriptie Schrijf je snel m op kamer 0­52, tel 663044 PODIUMCAFE RITUEL EN

de nieuwe CD­single van

Op 12 september presenteert het Po­ diumcafe i s m het Centrum voor Wetenschap en Levensbeschouwing een avond over rituelen Het program ma bestaat uit een openingsritueel, een demonstratie zwaardkunst, vertoning van de film 'Sauve qui peut (la vie)' van Goddard en een gespreksronde Aan­ vang 20 00 uur en einde rond 24 00 uur (volle maan) Info + inschrijving in het Stiltecentrum (662043)

SPORT LACOSTE

VOOR FL. 6 , 9 5 L IGT 'IE BIJ JE PLATENZAAK.

Lid worden bel Nelleke

Van I 14 september reizen 18 studen ten naar Hongarije om zich tennissend tussen andere Europese studenten te bevinden 19 September organiseert de PR acti viteitencommissie een fietstocht met picknick en een verrassingselement Opgeven bij Annelieke (366960) Kos

­^►­

ZAALVOETBAL

Heb JIJ zin om te zaalvoetballen in com petitieverband(opvrijdagavond)bijeen gezellige studentenvereniging' Meld je d a n z s m aanbij Myrddin, tel 359121 (Andreas) of 358892 (Fons) MERLIJN

Studentenvoetbalveremgmg Merhjn heeft in haar eerste, tweede, en derde elftal nog enkele plaatsen vrij voor ac tieve voetballers dus als jij ook graag met jongens doucht kom dan bij Mer hjn Voor mfo bel Mark tel 683283 of Sandortel 631718 INSCHRIJVING VOOR DE INTERNE KOMPETITIES

Heb je zm om met een aantal studiege noten deel te nemen aan een rekreatie ve kompetitie' D oe dan mee met de interne kompetities die m het Sporteen trum worden georganiseerd Je kunt meedoen aan kompetities m volleybal, schermen, basketbal, voet­ bal, hockey, tennis en badminton D eze kompetities starten 14 september Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar bij het Sportcentrum Inleveren van deze formulieren kan op maandag 7 september en dinsdag 8 september van 16 00­17 00 uur

BUREAU BUITENLAND SPREEKUREN BUREAU BUITENL AND

In verband met ontvangst van buiten landse studenten, verhuizing, vakan­ ties en personeelswisselingen zal het spreekuur van Bureau Buitenland geen doorgang vinden op de volgende dagen 7 september. II, 14, 15 en 16 septem her en op 24 en 25 september VERHUIZING BUREAU BUITENL AND EN WIJZINGING SPREEKUURTIJDEN.

M 1 V 14 september 1992 zal bureau buitenland gevestigd zijn in kamer A Il In verband met de verhuizing zal het bureau op 14, 15 en 16 september ge sloten zijn Wij verzoeken u vriendelijk spoedeisende zaken voor die tijd af te handelen De voorlichtmgskamer van Bureau Buitenland blijft gevestigd m kamer N24 Wel zal met ingang van 8 septem her a s dit spreekuur plaatsvinden van maandag tot vrijdag tussen 13 00 en 15 00 uur tijdens het spreekuur is de voorlichter bereikbaar onder tel num mer 013 663157

Arbeidsmarktorientatie{4h^ecnkom­ sten) donderdagen 25 en 22 oktober/5 en 12 november van 09 30 tot 12 30 uur Loopbaanplanning voor vrouwen (5 bijeenkomsten) 4, 11, 18, 2S november en 2 december van 13 30 tot 16 30 uur Themabijeenkomst voor vrouwelijke studenten (I bijeenkomst) 'Loopbaanplanning' donderdag 8 okto her van 13 30 tot 16 30 uur, 'D eeltijd­ carriere'' donderdag 19 november van 13 30 tot 16 30 uur Netwerk vrouwelijk afgestudeerden Selectie van functies in het informatie centrum Voor meer informatie een afspraak met Iris Shedrecht, tel 662837 Bia informatiebijeenkomst (Bureau Internationale Ambetenaren, 1 bijeen­ komst) donderdag 19 november om H 30 uur Hoe start je een eigen bedrijf' (1 bijeen komst) donderdag 26 november, van 14 00 17 00 uur in PZ 12 bijeenkomst)

VROUWEN STUDIEGIDS VROUWENSTUDIES

Deze gids bevat ruim 200 cursussen vrouwenstudies die worden gegeven aan Nederlandse universiteiten Te bestellen door f 12,50 over te maken op giro 5386648 t a v SLOV, Heidel berglaan 2, Utrecht o v v studiegids Info 030 531881

STUDIUM GENERALE STRIPS IN BEEL D

Wat IS een tijdschrift zonder grappige gagstnps' Wat is een krant zonder spot prent of cartoons' Wat is je boeken plankzonderstripalbum'Kortom Wat IS het leven zonder strips" De kosten voor deelname bedragen f5,­ Het aantal deelnemers is beperkt tot 30 D us schrijf je tijdig m Inschrijving vindt alleen plaats via contante beta ling op buro Studium Generale Programma 13 15­15 15 uur zaal AZ 112 Kees Kousemaker vertelt over strips met behulp van beelden 19 3021 30 uur zaal AZ 04 Workshop 'stripfiguren tekenen' onder leiding van Gerrie Starreveld Inschrijving bij Studium Generale, B3 Expositie 18 augustus t/m 15 septem ber stripkunst, stripposters en kranten­ strips uit de collectie van stripwmkel 'Lambiek' in Amsterdam De werken zijn te koop ( tel 662166, Wouter Verhoeven )

MENU PERIODE 7 t/m 10 SEPTEMBER MAANDAG 7 / 9

STUDENTENZAKEN Openingstijden I nformatiecentrum (gebouw N kamer 24) Maandag 13 00 16 00 uur dinsdag t/ m vrijdag 09 00 16 00 uur In het Informatiecentrum kun je te recht met alle vragen die betrekking hebben op het studeren en/of student zijn D e balie van het Steunpunt Stu diefmanciering is eveneens in het Infor matiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaarheid Informatiecentrum 662211, Steunpunt Studiefinanciering 013 668010 Uitstroombegeleiding Wederom wordt er dit semester een aantal cursussen en informatiebijeen­ komsten m b t de uitstroom georgani­ seerd Je kunt je aanmelden in het Inlorma tiecentrum, voor maximaal 2 cursus sen/bijeenkomsten per semester Het overzicht van het cursusaanbod met de (aanvangs­) da ta ziet er als volgt uit Informatiedag over solliciteren (1 bij eenkomst) woensdag 21 oktober en donderdag 26 november van 9 30 tot 16 30 uur Sollicitatietraining (4 bijeenkomsten) dinsdagen 13 en 20 oktober/ 3 en 10 november van 13 30 tot 17 00 uur Mondeling presenteren (4 bijeenkom sten) • dinsdagen 6,13,20 oktober en 3 novem her van 13 00 tot 17 00 uur Onderhandelen (3 bijeenkomsten) donderdagen 12,19 en 26 november van 13 90 tot 16 30 uur Vergadertechnieken tactiek{4hi]een komsten) woensdagen 4, 11, 18 en 25 november van 13 30 tot 16 30 uur

champignonsoep of groentesoep gehakt m bladerdeeg of spekschnitzel stroganoffsaus spercieboontjes of schorseneren pommes noisettes of gekookte aardappelen veg kaassouffle­stroganoffsaus spercieboontjcs­gekookte aardappelen luxe biefstuk champignons DINSDAG 8 / 9

toscaanse tomatensoep of heldere seldenesoep creblapje of kip mosterdsaus tumboontjes of bleekselderie frites of gekookte aardappelen veg soja m bladerdeeg mosterdsaus­bleekselderie­fntes luxe Wiener schnitzel WOENSDAG 9 / 9

schotse boercnsoep of taugesoep bami goreng kroepoek uitjes mini loempia zoetzure saus atjar of Coteletto savoyckool gekookte aardappelen veg bami goreng kroepoek loempia zoetzure saus atjar luxe entrecóte kruidenboter DONDERDAG 1 0 / 9

vissoep of heldere preisoep rollade of blinde vink champignonsaus macedome de legumes of bietjes frites of gekookte aardappelen veg gebakken tahoe champignonsaus­bietjes­fntes luxe varkenshaas m roomsaus

3 september 1992

UNIVERS

UIT­markt opent cultureel seizoen Het hele land wordt momenteel overspoeld met UIT­markten. D ie geven een vooruitblik op de voor­ stellingen in de schouwburgen het komende theaterseizoen, met vaak flinke kortingen op toegangsprij­ zen, zoals ook de afgelopen twee jaar in Tilburg. D it jaar is de UIT­ markt in Tilburg volledig anders opgezet. Jeanet van der Horst, PR­ functionaris van de schouwburg en coördinator van U.I.T (Uit In Til­ burg): 'Omdat de schouwburg aan het verbouwen is, hebben we daar geen zalen ter beschikking. Dus dit )aar hebben we eens willen laten zien welke andere podia in Tilburg bestaan. Het is geen vooruitblik geworden van wat er het komende seizoen komt, maar meer een voor­ stellen van de instellingen die er op cultureel gebied zijn. Ik denk dat dat nodig is, want er zijn heel veel mensen die nog niet weten dat er bijvoorbeeld een Synagoge bestaat of een Paradox. Je kunt nu eens kijken waar dat is en wat het voor­ stelt.'

%a Vie de Bohème': Lege melancholie in tijdloos Parijs De geest van Charles Bukowski waart rondinLa Vie de Bohème,een filmverhaal over drie clochards. Drank, kunst en de goot. Als in de beginscène de mislukte schrijver Marcel Marx, op zoek naar alcoho­ lica, ergens in een donker steegje in een stapel vuilnisemmers dondert, wordt de sfeer in het Parijse Bohé­ mien­milieu aardig geschetst. Een niet al te opwekkend beeld. D e schrijver ontmoet al snel twee an­ dere mislukkelingen: in een schim­ mig café de Albanese schilder Ro­ dolfo en als onvoorziene nieuwe bewoner van zijn eigen huis de Ier­ se componist Schaunard. Ze beslui­ ten met elkaar op te trekken en even lijken Amor en Mammon de drie goedgezind. Het tij keert echter als Rodolfo, die illegaal in Frankrijk verblijft, het land wordt uitgezet. Hij slaagt er weliswaar in terug te komen (in de kofferbak van een Trabant), maar het wordt nooit

FILM meer zoals het kortstondig was. De Finse regisseur Kaurimaki'( van o.a. Leningrad Cowboys Go to America en The Match Factory Girl] situeert het verhaal in een voorstadvanParijs. Hoewelin som­ mige scènes duidelijk het heden te herkennen is, lukt het hem door middel van zwart­witbeelden en jaren­vi jftig­aandoende muziek een zekere tijdloosheid te creëren. Sa­ men met de bij vlagen schitterende cameravoering ­ sommige scènes zijn net kleine stoffige schilderijtjes ­ en grappige gastrolletjes van Sam Fuller en Louis Malle, is dit echter niet genoeg om anderhalf uur lang te boeien. De slome montage en de uitgestreken gezichten van de drie drinkebroers zouden zelfs Buster Keaton in de lach hebben doen

schieten. Gebrek aan emotie roept, in dit geval, geen compassie op. De saaiheid overwint uiteindelijk. Ook de plechtstatige, literaire dialogen zijn even leuk, maar dat gevoel vervaagt snel: Sta mij toe dat ik uw De UIT­markt duurt een week. De maakijdhetaal. ­ Op één voorwaar­ meeste voorstellingen passen in het de, dat ik het voorrecht mag genie­ reguliere programma van de diver­ ten u een fles wijn aan te bieden. se culturele instellingen, maar zijn 'La Vie de Bohème' moet het voor­ nu wat goedkoper of zelfs gratis te al hebben van een zeer geslaagde bezoeken. Opening 7 september in muziekkeuze en mooie beelden. De Paradox (20.00 uur). melancholie, de pijn en de een­ zaamheid van de ware Bohémien UIT buiten het reguliere program­ zijn in Kaurimaki's film niet te ma vinden. Er is iets leegs voor in de plaats gekomen dat er op lijkt. Dinsdag 8 september: (MvA) In het stadspark (achter de schouw­ burg) begint om 20.30 uur een tra­ 'La Viede Bohème'; Finland/Frank­ peze­show, 'Skinning the Gat' ge­ rijk; 1992; zw/w; 100 minuten. Een heten. Gratis. film van Ari Kaurismaki naar de Altijd de moeite waard is een voor­ roman 'Scènes de la vie de Bohè­ stelling van de Tilburgse groep me' van Henri Murger. Filmthea­ RAZ. D eze dansers m a k e n de meest vreemde, ritmische ter Louis (zie agenda). bewegingen op allerlei soorten muziek. Twee dansers zonder snor geven een voorstelling op gitaarmu­ ziek die '100.000 GC' heet, in de Synagoge aan de Willem II straat. Aanvang 21.00 uur, toegang gratis.

Strips in heeld zonder kader Het is een goed ge­ kozen naam: strips in beeld. Méér dan alleen het beeld krijgt de bezoeker van de tentoonstel­ ling van strip­ beelden in de aula­ foyer niet mee. Stu­ dium Generale heeft in dit be­ scheiden opwar­ mertje voor de strip­dag van 10 september een greep uit de collec­ tie van de Amster­ damse stripwinkel Lambiek tentoon­ gesteld. De vraag is echter waarom juist deze greep is gemaakt? Waarom zitten er wel Ame­ rikaanse, Engelse en Italiaanse strips tussen en bijvoor­ beeld geen Japanse, het (pomo)strip­ land bij uitstek? Aan de ontstaans­ geschiedenis van de strip is geen

Bl^^^

♦ Zelfbeleid van de Amerikaan Robert Crumb I '

woord vuil ge­ maakt. De kij­ ker krijgt een vermoeden dat het ergens in Amerika zal zijn begonnen, want de ten­ toonstelling begint met te­ keningen in Amerikaanse k r a n t e n van begin 1900. ^ \ . ^ ^ D e New York ^V ^ ^ • Herald van ^» ^ Sunday June 12, 1904 bevat een gekleurde strip van zes plaatjes, waar­ bij een verhaal voor twaalf plaatjes hoort. 'The Upside­ Downs of Litt­ le Lady Lovek­ ins & Old Man Muffaroo' hangt echter zo, dat je op je kop moet staan om te zien hoe aardig het getekend

^

Vrijdag 11 september: Onthulling van de nieuwe geve­ laanduiding van de Kunstuitleen Tilburg op het NS­plein. D e ten­ toonstelling "Nieuwe aanwinsten 1992". Zaterdag 12 september: Het Filmtheater Louis achter de schouwburg draait van 12.00 uur tot 24.00 uur filmklassiekers. D e hele dag gratis naar films als Gone with the Wind (12.00 uur) of D octor

is. Van Robert Grumb (Fritz the Cat) hangt er een mooie verbeelding van de ontwikkeling van Amerika. Hein 'Pardon Lul' de Kort en Eric 'Klepzeiker' Schreurs hangen nog gevaarlijk dichtbij Walt D isney, Kuifje en Lambiek. Maar daarna begint het gebied tussen strip en schilderkunst. Robt. Wms ­ wie zich daarachter verschuilt is door het ontbreken van tekst bij de tentoonstelling niet bekend ­ zit in de buurt van het surrealisme met zijn getekende hallucinaties waarin Hitler en Lenin zijn verwerkt. Op een ande­ re plaat sluipt een naakte vrouw als een tijgerin over een sandwich met kaas, sla en tomaat terwijl aan haar Jezus in jarretel­gordel verschijnt. In de tegenoverliggende hoek van de aula­foyer, wat uit de route, hangt werk met thema's als geweld en sex. Misschien een aardige ten­ toonstelling voor kenners, maar niet voor een belangstellende die zoekt naar meer achtergrondinfor­ matie. [MMj

Zhivago (20.35 uur). In de Openbare Bibliotheek is van 14.30 tot 17.00 uur een Japanse dag. Met volksdans. Origami en Ikeba­ na, Japanse muziek en een Japanse thee­ceremonie. De UIT­markt wordt om 21.30uur op het Willemsplein afgesloten door Hans Duif er. Mét het Amster­ dams Saxofoon Kwartet en het Surinam Music Ensemble.

AGENDA MUZIEK Bat Cave, Langestraat (buurthuis): Single­presentatie van Fireboots, Traslican Combo en Ko de Laat, dichter/performer, 4 september. Paradox, Willem II straat 24: Officiële opening uitmarl(t­weel< mmv Paul van Kemenade, Bert en Jacques Palinckx e.a.,7 september, 21.00 uur. toegang gratis. Openluchtpodium Bosvreugd, Reeshofdijk 12: F reeway Daffodils, al<oestisclie foil< en blues, 6 septennber, 16.00 uur. Toegang gratis. Rotterdam, Zuiderpark: Metropolis festival met o.a. Laurie Anderson, John Trudell, en Hallo Venray. Opera, punk, funk, rock 'n roll, rap, metal... Op twee podia, 6 september van 13.00 tot 21.00 uur. Gratis toegang.

FILM Filmtheater Louis, Louis Bouwmeesterpin 1 : l ^ vie de Botième(zie recensie), 3 t / m 7 september (beh. zondag) 19.30 uur, 8 gulden 50 (CJP 7 gulden). La vengeance d'une femme (met Béatnce Dalle uit Betty Blue) naar Dostojevski's roman 'De eeuwige echtgenoot', 3 t / m 8 september (beh. zondag), 22.00 uur, prijs idem Rashomon, Japanse klassieker van Kurosawa, 8 en 9 september 19.30 uur, prijs idem. Gay­cinema: Longtime Companion over AIDS, 9 september, 22.00 uur, prijs idem.

THEATER 't Heks, Lannerstr. 1 : Jongeren Theater Festival, van 5 t / m 20 september. Per avond twee voorstellingen voor 6 gulden, workshops gratis. Bedoeld voor jongeren tussen de 13 een 22 jaar. Workshops van 13.00 ­ 1 7 . 0 0 uur op 5,6 (Peer de Graaf), 12 en 13 september. Voor stellingen en workshoppresntaties om 20.00 uur op 5, 6, 9, 1 1 , 12 en 13 september. Den Haag, Appeltheater, Duinstr 6: 4 en 5 september Première 'Ingeblikt II en lil', studio 20.15 uur, toegang 20 gulden, cjp 12,50, uitpas 10,00. Woensdag 9 en donderdag 10 september: Stadspark: Derevo, een Russische theatergroep ontsproten uit de ondergrondse rock scene van St. Petersburg, speelt 'The drum made of hare skin'. De groep, die hiermee een combinatie van theater en dans laat zien, trad eerder op bij het Oeral festival op Terschelling. Aanvang 20.30 uur, toegang gratis.

TENTOONSTELLINGEN Universiteit, aula­foyer: strips uit de collectie van stripwinkel 'L ambiek' (Amsterdam), t / m 15 september 1992. Galene Bremmer, hoek W de Rijkestr­Dillenburgin: Landschappen uit IJsland door John Wolfs, tekeningen, gouaches en aquarellen. 6 t / m 26 september. Galene open van woensdag t / m vrijdag, 13.00 tot 18.00 uur, op zaterdag van n l 2 . 0 0 tot 17.00 uur. Noordbrabants Natuurmuseum, Spooriaan 434: Ogen Bedrogen, gezichtsbedrog, t / m 1 november.

SELECTIE

3 september 1992

V o e r m a n s en Van Diek De KUB bestaat 65 jaar. Grijs en wijs dus. Het hoogtepunt van de omlijstende festiviteiten zou op vrijdag 20 november de Nacht van de Columnist moeten worden. Achter de schermen van dit 'groot literair-cultureel spektakel' is het allemaal wat minder feestelijk. Want hoe krijg je bijvoorbeeld een ton binnen en hoe verdwijnt die vetpot weet als sneeuw voor de zon? Hoe fris van de lever te opereren in het woud van ambtelijke voorschriften? Hoe om te gaan met het verschijnsel Bekende Nederlanders? Het dagboek van de nacht. We willen Hans Böhm, maar wil Böhm? Aan de telefoon klinkt deze schaakverslaggever en televisiespelletjespresentator wat ikheb-nog-meer-te-doen-dus-dus m a a k - h e t - k o r t - a c h t i g . We moesten maar eens verder praten. In het Philips-stadion, waar Le-Böhm de Nederlandse Schaakkampioenschappen verslaat en in beeld brengt. Dan kan het allemaal in een moeite door. Zogezegd, zogezegd. Voorzitter Van Diek bewilligt en samen met onze medimultiale medewerkster wordt de secretaris op pad gestuurd. ('Vraag hem ook gelijk om te presenteren, iets voor te lezen, interviews te doen...vraag hem eigenlijk maar voor alles'). In Eindhoven op het station deelt de omroepster via de intercom aan de verzamelde reizigers mee dat onze medimultiale medewerkster is verhinderd. Dondert niet, ik vind het wel. De hoofdingang van het PSV-stadion ligt het verst verwijderdvanhetNS-station. Een

^UNIVERS heel eind lopen. Haal ik twee uur nog? Ik haal twee uur nog net. Op de eerste verdieping van de protserig ingerichte Bobo-toren van het stadion worden de Nederlands Schaakkampioenschappen georganiseerd. Er hangt een communiesfeertje. Witbleke smoelen in de ontvangstzaal die naar televisieschermen staren en onder begeleiding partijen uitgelegd krijgen. Volk dat niet in een voetbalstadion thuishoort. Allemaal gebreide spencers in de onmogelijkste kleuren en dikhoornen brillen. Het lijkt wel een crematiebijeenkomst. Böhm zit er niet tussen. In zeven haasten storm ik Diogenes Laertius bracht het verhaal de wereld in dat de filosoof Diodorus Cronus er zelfmoord voor pleegde. Gék werd deze Griek van de paradox van de leugetjaar ('een man zegt dat hij liegt'). Dat was 300 voor Christus, maar tot in deze eeuw heeft het probleem filosofen beziggehouden. Pas in de jaren dertig van deze eeuw kwam Alfred Tarski m e t de oplossing. Een gekunstelde oplossing, dat wel: hoogleraar Logica Harry de Swart vond als student al dat Tarski's onderscheid tussen objecttaai en metataal maar een technische truc was om de paradox te ontrafelen. Nu beschouwt hij het inmiddels als een vanzelfsprekendheid. De Swart heeft inmiddels een reeks paradoxen, lastige probleemstellingen en dilemma's in het wijze hoofd. Zoals de paradox waarmee die negentiende eeuwse ontdekkingsreiziger te maken kreeg.

een belendende zaal in. Nog geen Böhm, wel de kanshebbers op de Nederlandse schaaktitel. Onder een regen van striemende blikken word ik die zaal uitgezet. Er keek zelfsiemandopvanhetschaakbord. Het gaat dus de goede weg op. Na veel gefluister en gesmoes word Voor de reiziger die de donkere binnenlanden van Afrika met een bezoek vereerde - hij had nooit filosofie gestudeerd - gold de wet van het gezond verstand. Voor hij het wist werd hij gevangen genomen door

:\\1O ^

'T*

ei^de SCHILDPAD PTTVH

door Michel Knapen een groep kannibalen. Roosteren die man? Of koken? Het humane volk liet die beslissing aan de reiziger zelf over. Nog één keer mocht hij zijn mond open doen; wat zijn boodschap zou zijn mocht hij helemaalzelfbepalen. Als het waar was

ik doorverwezen naar de erst m a ^ een kop koffie of zoiets p e r s k a m e r waar Le daar aan de bar. Wacht...' BehulpBöhm wordt vermoed zaam loopt hij temidden van zijn zich op te houden. Ach- volgers naar de bar. 'Ki)k zegt hij, ter een Tsamerscherm hier. Dit is een ober en daar is de (persmuur) krijgt Böhm koffie, dat is de melk, daar is de een opknapbeurt met de suiker.' Hilariteit alom. make-up kwast. Hij Ik wacht en probeer een paar parmoet nog op teevee en tijen die in de andere zaal met loopt ook al in de veertig, deskundigencommentaar worden vandaar. Popster onder nagespeeld te volgen. Steeds als ik de schakers en nationale een nieuwe zet probeer te verzintelevisiebekendheid. Hij nen leidt die onherroepelijk tot - ^ weet dat, ik weet dat. Hij . verües. Mmmm. Om half drie ontis druk in gesprek gewikkeld met biedt Le Böhm me. We gaan naar vier vijf mensen tegelijkertijd. een achterkamertje waar een hele Böhm neemt altijd publiek mee. doos make-up, poederdozen en Door al die drukte moet ik een gaat- kwasten gereed staan. Het valt niet je zien te slaan. mee, veertig zijn. 'O, ja...' zegt Le Böhm, 'Die Böhm wil wel. Dat wil zeggen hij stichting...en die columnisten- wil graag aanwezig zijn als columnacht. Ik kom straks bij je. Neem nist. Verder moet alles wat we hebben bedacht anders. 'Je moet zus,....je moet zo.' Met veel interesse bekijkt hij de plattewat hij ging zeggen, dan werd hij gronden en de geïnviteerdengekookt. Maar als hij een onwaie lijst, 'En die moet komen, en die uitspraak deed, werd hij zonder zeker...' pardon geroosterd. 'En presenteren...?' Een uitspraak is waar, of niet waar, Ach, grote B. wil wel wat preen meer mogelijkheden zijn er niet senteren, maar niet de hele - dat wist de reiziger ook zonder avond en niet allemaal in een wijsbegeerte te hebben gestudeerd. zaal: te statisch. 'En intervieDe kookpot of de grill? In zijn laatwen?' Ach, we zien wel.. 'En de ste schietgebedje haalde hij psalm prijs?" Le Böhm gaat even 116 aan ('Alle mensen zijn leugestaan. Trekt aan zijn broekriem naars'). Het hielp: hij kon het naen zegt: 'XXXXX' 'Wat!!! ? "Voor vertellen. minder doe ik het niet, maar ik kan wel helpen het bedrag bij Wat zei de reiziger tegen de hongeelkaar te brengen. Ik vind het rige kannibalen? Vier uitspraken een sympathiek idee. Normaal zijn goed; wij vragen er drie, en vraag ik meer.' waaróm deze antwoorden goed In de auto naar huis weet ik het waren voor een lang leven. zeker. Eerst even met de NOS bellen, en dan via DEA mijn Oplossingen vóór 10 september contract opzeggen bij de KUB. inleveren bij Univers, B 12. Onder Ik wil bij de teevee want dat verde goede inzendingen wordt een dient tenminste. boekenbon van fl. 25,- verloot.

Tijdens de introductie trok de Nacht van Pendi'agon zo'n twaalfhonderd sportlustige eerstejaars naar de sportaccomodaties van de KUB. Volgens mede-oiganisator Riëfte van den Boogaerd is het sportfestijn 'eindelijk eens een keei goed verlopen'. Niet langer massaal etende mensen die het programma in de war gooien, op tijd begonnen en weinig wanklanken. In het sportieve feestgedruis vormden alleen de eindtijden een klein probleem: om tien uur is het donker en dan is het - zo ervoer men ter plekke - lastig voetballen. Laat staan frisbee spelen. Volgend jaar is dat volgens Riëtte van den Boogaerd anders: 'Dan is er licht, een nog grootser programma en meer live-muziek.' [foto: Erik van der Burgt] - ^ ^