1992 04 10

INIVERS '

■^."­f­:vr­­'X'"^:

Tilburgs Universiteitsblad ­ 10 april 1992 ­ jaargang 29 ­ nummer 26

Ook diensten bij aanstaande herverdelingen betrokken

College stelt nota Intern Verdeelmodel drastisch bij Het College van Bestuur is voor een groot deel de kritiek op het door haar voorgestelde intern verdeel­ model tegemoet gekomen. Het inhouden van een deel van de facultaire begrotingen en dat via aparte afspraken vervolgens te herverdelen, is van de baan. Verder zijn de parameters van het verdeelmo­ del aangepast.

J. van Berkom: vasthouden aan convenanten Het col lege blijft volgens vice­voor­ zitter J. van Berkom voorstander van het sluiten van convenanten met de faculteiten, zoals in de concept­nota Intern Verdeelmodel wordt voorgesteld. Het infiouden van vijftien procent van de facul­ taire begrotingen, om die via apar­ te afspraken te herverdelen, is echter van de baan. Toch wil het college met de faculteiten jaarlijks nadere afspraken maken over de beleidsprioriteiten en die opne­ men in convenanten. Om dit te financieren stelt het college extra

gelden beschikbaar die moeten komen van overschotten op de KUB­begroting, rente­inkomsten en eventuele extra middelen van het ministerie. Deze centrale pot zal naar schatting maximaal vijf miljoen gulden bevatten. De faculteiten kunnen aanspraak maken op deze geiden maar moe­ ten dan ook zelf middelen uit het eigen budget inzetten. Over de verhouding tussen het centraal ingezet geld en de middelen waar­ mee de faculteit over de brug moet komen is nog niets vastgelegd. Onder andere daarover moet nog onderhandeld worden. Op deze manier wil het college sturend optreden en faculteiten stimule­ ren om bepaalde speerpunten van universitair beleid uit te voeren. Het voorstel om zestig procent van de middelen van het VF­ onderzoek normatief aan de fa­ culteiten toe te kennen en veertig procent via afspraken met het college te verdelen, blijft gehand­ haafd. Deze gelden moeten aan­ gewend worden voor de onder­ zoekschool, zoals In het eerdere plan de bedoeling was. Verder heeft het college de para­ meters van het intem verdeelmo­ del aangepast. Elke faculteit krijgt een basisbedrag dat is gebaseerd op een faculteit met 400 studen­

Naamloos kunstwerk verankerd

ten en een instroom van 120 stu­ denten. Tevens is de vergoeding die de faculteiten voor de studen­ ten krijgen variabel gemaakt. Voor elk van de eerste 400 studenten ontvangen de faculteiten circa 4.700 gulden en voor elke student meer krijgen ze ongeveer 3.000 gulden. Nu staat daar een bedrag voor van 4.500 gulden per in­ geschreven student.

DOCTORAALDIPLOMA'S Een volgend verschil met het eer­ der voorgesteld model is dat het aantal behaalde doctoraaldiplo­ ma's dubbel gaat meetellen in de financiering. Dit moet een stimu­ lans geven om de studierende­ menten op te krikken. De finan­ ciële gevolgen voor de faculteiten van de aangepaste parameters zijn nog niet berekend. Wel is duidelijk dat de sociale faculteit er flink op achteruit gaat en ook let­ teren en filosofie in moeten leve­ ren. De economen en juristen gaan er op vooruit. Nieuw in het recente voorstel van het college is dat het de diensten ook mede gefinancierd wil zien op basis van het aantal studenten dat de universiteit herbergt. Tot nu toe kregen de diensten een vast bedrag, ongeacht de studen­ tenaantallen, tenwijl de faculteiten wel (voor een deel) naar rato van de studentenaantallen betaald worden. Het college gaat de ko­ mende tijd uitzoeken welke dien­ sten grotere druk ondervinden door de stijgende aantallen en in hoeverre dit meegerekend moet worden bij de bepaling van het budget. (GR)

Fiscalist Geppaart: verplichte aandelenregistratie zet maffia in Nederland op het spoor van de stille rijken

onderwijskundig centrum gepasseerd economische faculteit bereidt externe onderwijsevaluatie voor en wil het Onderwijskundig Centrum daarbij passeren. Dat centrum spartelt tegen, zeker omdat het toch al op de tocht staat.

stille rijken lopen gevaar de onlangs ingevoerde Wet Melding Zeggenschap, waardoor openbaar wordt wie ergens meer dan vijf procent van de aandelen bezit, is KUB­fiscalist prof. Geppaart een doorn in het oog. De maffia krijgt het volgens hem veel te gemakkelijk.

een neurotische onderwijsmachine zo omschreef PvdA­voorzltter Felix Rottenberg in een debat met minister Ritzen de moderne universiteit. Studenten meenden dat het universitair onderwijs verschraalt en steeds meer gaat lijken op een HBO­opleiding.

Christeiijk hoger onderwijs kan instemming student blijven eisen Christelijke en andere 'bijzonde­ re' instellingen van hoger onder­ wijs mogen van studenten blijven eisen dat die hun doelstelling onderschrijven. Dat heeft het CDA onverwacht weten door te druk­ ken bij de stemmingen over de nieuwe hoger­ondenwijswet WH W. Tot veler verbazing bleek de PvdA plots steun te geven aan het CDA­ voorstel, waarin bijzondere instel­ lingen het recht houden van stu­ denten instemming met hun doe­

len te eisen. De socialisten gin­ gen door de knieën voor de drei­ ging dat anders het hele wets­ voorstel kon sneuvelen. Aan de KUB wordt tot op heden niet van studenten gevraagd de katholieke signatuurteonderschrljven.Vice­ voorzitter J. van Berkom van het College van Bestuur ziet In het nieuwe wetje geen reden om in die situatie verandering aan te brengen. (FS/HOP/GR)

'Monddood maken van kleine universiteiten van de baan'

idee meerderheidsbesluiten blijft VSNU dwarszitten De 'bestuursvernieuwing' van de VSNU, de vereni­ ging van universiteiten, is afgelopen week een stapje vooruit gekomen. Maar dat stapje was kleiner dan de meeste leden graag hadden gezien. Over alle hoofdpunten werd men het eens, behalve nu net over het punt om voortaan bij meer beslissingen de meerderheid de doorslag te laten geven. Een min­ derheid hield dit plan voorlopig tegen. De meeste stemmen gelden. Al had de VSNU daar intem een eigen variant met 'gewogen stem­ men' voor bedacht, het principe is duidelijk. Om de slagvaardigheid bij het innemen van gemeen­ schappelijke standpunten te ver­ groten, ligt binnen de vereniging nu al enige tijd het plan op tafel om ­ onder een reeks van voorwaar­ den ­ dit principe vaker te laten gelden. In de vergadering van vrij­ dag 3 april bleek een meerderheid de aangepaste versie van dit plan te steunen. De voor een statu­ tenwijziging vereiste tweederde van de stemmen werd echter niet gehaald, mede door toedoen van de Tilburgse inbreng. 'Er is nu dus afgezien van gewo­ gen stemming', concludeert een Vrijdagmiddag, het hart van de KUB­campus. In drie delen wordt het tevreden KUB­collegelid J. van monumentale stalen beeld van kunstenaar Ron van de Ven geplaatst. Het Berkom. 'Het uitgangspunt blijft nog naamloze beeld werd onder politie­escorte aangevoerd en pas na dus vooralsnog dat er besluiten moeizame graafwerkzaamheden geplaatst.

\

genomen worden op basis van consensus. Het monddood ma­ ken van kleine universiteiten Is daarmee van de baan.' Door deze ontwikkeling dreigen de huidige beslissingsprocedures (slechts besluiten als iedereen het eens is) te blijven bestaan, hoe­ wel de meeste universiteiten dit graag anders zouden willen. Om de scherpe kantjes van die onbe­ vredigende toestand af te halen, zal de komende tijd geprobeerd worden tevoren af te spreken dat er bij meerderheid besloten wordt. Bovendien heeft het VSNU­be­ stuur nog tot In juni (als de statu­ ten worden gewijzigd) de tijd om de leden alsnog te overtuigen van duidelijke gevallen waarin meer­ derheidsbesluiten nodig zijn. Over één onderwerp bestaat in die zin al een afspraak: de onderhande­ lingen met vakbonden die namens

de VSNU als werkgeversclub ge­ voerd gaan worden, zullen geba­ seerd zijn op meerderheids­ standpunten. Het gemis van een helder standpunt is in zulke on­ derhandelingen immers niet ac­ ceptabel. De universiteiten zijn het intussen wel over een aantal andere din­ gen eens geworden. Overieg­ platforms worden omgezet in be­ stuursorganen van de vereniging, metduidelijkerbevoegdheden. Zo vormen de rectoren straks samen een commissie die gaat over lan­ delijk ondenwijs­ en onderzoeks­ beleid. Dergelijke commissies zullen vaker gemachtigd worden om namens de universiteiten zelf­ standig een kwestie af te ronden. (FS/HOP/GR)

Univers met pasen In tegenstelling tot het bericht vorige week, is dit het laatste nummer van Univers voor de paasvakantie. We komen voor het eerst weer uit op vrijdag 15 mei. Kopij voor dat nummer ontvangen wij graag uiterlijk 7 mei op onze burelen, kamer B 12.

MATSERTJES

matsertjes 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ bon worden opgegeven bij de redactie Contant betalen Tot 30 woorden kosten ze f5,­ Tussen 30 en 60 woorden f 10,­, onder nummer f 2,50 extra Reacties op adverteren onder nummer naar de redactie sturen JURISTENFEEST: Nog even swingen op het spetterende Juristenfeest voordat de tentamenstress weer begint' Op donder­ dag 16 april in het Noorderligt, met de stevige band Betty Blue Entree f 3,50 A anvang, 22 00 uur VOORLICHTING: Op 1 'S april organiseert Efact weer een afstudeer­ seminarvoorlichting Ditjaar ook voor de verkorte opleiding Het vindt plaats m AZ­111 van 14 45­ 16 50 uur PODIUMCAFÉ: Heb j IJ gestemd'' En april 19 00 uur PUF

' Podiumcate, woensdag 15

ISABEST LUSTRUMFEEST: Woensdag 15 april is het dan zover' Feest m disco­ theek Zino met optreden van Enk Mesie ­i­ special act Iedereen IS welkom'Aanvang 21 00 uur Toegang gratis LUSTRUM PSY: Vrijdag 15 mei viering4e lustrumpscyhologie 's Middags lezingencyclus 's A vonds cabaret + feest met live band' Kosten gehele dag f 10,­, alleen's middags f5,­ Kaartverkoop in hal P 13­ 16 april WLHS-LEZINGEN: Op 7 en 14 mei organiseert de werkgroep lesbische en homostudies lezingen rond het thema Homosexualiteit en spiritualiteit De lezingen wor­ den gehouden door resp Dre Wouters en Hans Paardekooper Hou de posters in de gaten' UNIEKE VOORSTELLING: EFACT heeft een voorstelling van Paul van Vliet in Carre mogen organiseren voor studenten uit heel het land op 10 september om 20 15 uur Kaartjes zijn f 25,­(50% reductie') De voor­inschrijving start op korte termijn, waarbij f 10,­ vooruit betaald moet worden Houdt de posters in de gaten voor nadere gegevens GAY-CAFE (MA'): De werkgroep homo en lesbische studies organi­ seert een gay­cafe (m/v) op 29 april en 13 mei Van 15 45 tot 18 00 m de PUF WANTED: ACTIVE STUDENTS: Mercurius, dé studievereniging voor studenten met financiële interesse, zoekt actieve studenten die tijd in deze vereniging willen steken Er zijn nog enkele plaatsen vrij in de activiteitencommissie (mcl reisorganisatie), congrescommissie en de redactie Heb je interesse, kom dan naar kamer O 51 (kan­ tooruur dagelijks van 13 00­14 00 uur)

COLOFON

TE KOOP: Middelste woning van 3 onder 1 kap In zeer mooie woonwijk de Blaak (vlakbij KUB) Z­kamer 38 m2, open keuken, bijkeuken (gehele benedenver­ dieping antieke boeren plavuizen, schuitpui naar terras), 3 slaapkamers wv 1 toegankelijk naar groot balkon, badkamer met ligbad en douche, grote vrije zolder, alle kozijnen en trappen in hardhout, ged dubbele beglazing, berging en garage, leuke tuin, gunstig gelegen op zuid­westen (hele dag zon,) inhoud huis ca 425m3,perc opp 221 m2 Vraag­ prijs 234 000,­k k Tel 013­685005 SWINGING TOWN VISIT: Ben JIJ nog steeds geen teambegeleider voor het Internationaal Studenten Sport Toernooi'' Dan wordt het hoog tijd' A ls teambegeleider loods je studentensporters door de Swinging Town Visit en andere leuke avondactiviteiten Er worden ook nog slaapplaatsen gevraagd voor deze sporters Heb je interesse, bel dan' Willem (431286) of Hans (364572) KONINKLIJKE BUENKORF BEHEER: De excursiecommissie van Efact verzorgt op 21 april een excursie naar de KBB A anmelden voor deze excursie op Efactkamer O­50 PIANO TE KOOP: Merk Schimmel, zwart satm, 5 jaar oud, weinig gebruikt, zeer goed onderhouden Prijs t 7 500,­ Tel 663029 of 440789 (M Feron) PODIUMCAFÉ: Legitimering van bestuuiders'Verantwoording aan kiezers'' Samenvoeging van de studentenfracties tot een vakbond''Paarse coalitie''Beslissingsmacht'' Hoeveel missers moet je maken voor je op mag rotten (naar een nog betere baan)'' PUF woensdag 15 april 19 00 uur LUSTRUM PSY: Vrijdag 15 mei viering 4e lustrum psychologie 's Middags lezingencyclus 's A vonds cabaret + feest met live band' Kosten gehele dag f 10,­, alleen's avonds f5,­ Kaartverkoop in hal P 13­16 apnl VRIJWILLIGERS GEVRAAGD: 2 3 weken samenwerken in een internat vrijw groep aaneenbeschermingsconstructies' Het wordt gehouden op 16 april 1992 m maatsch gericht projekt in O­i­W Europa, Turkije, N­Amerika en N­ Afrika Info Vnjwillige Internationale Aktie (VIA), Pesthuislaan 25, 1054 RH A msterdam, tel 020­ 6892760 Open infodag op zaterdag 25 april tussen 10 00 en 16 00 uur op bovenstaand adres FISCALISTEN: Ik bied 25 tot 50 piek voor volledige en goed leesbare college­aantekeningen van elk van de vol­ gende Ie semester­vakken Inkomstenbelasting­ winst, Inkomstenbelasting­A , Inleid staats/best / recht. Openbare financien­B (incl dictaat politieke economie), idem werkcollege vennootschaps­ belasting van dit sem , bel John 046 526023 (na 18 00 uur)

AURORA: Vage klachten, werkstress of (comlexe) allergie'' Laat gezondheid doormeten en passende medica­ menten scannen m b V electro­acupunctuur(Vega­ test) Info/afspraak praktijk A uiora, drs J van Lier, tel 04907­63399

TUTOR GEZOCHT: Serieuze voltijds student(e) bedrijfseconomie 3e jaars, die extraneus kan voorzien van goede col­ lege­aantekeningen, tentamenstof enige uitleg Aantrekkelijke vergoeding of wederprestatie wordt geboden Tel 076­810488 na 19 00 uur

DEMOCRATIE?: Van de studenten heeft 40 % gestemd Toch beslist de u­raad voor 100 % van de studenten Zo ook in de landelijke en in de gemeentepolitiek Hebjij hier een menmg over'' Zij m ieder geval wel en zij zullen er zeker zijn Woensdag 15 april, Podiumcafé, 19 00 uur in de PUF

BRAND NEW: We're brand­new" A EGEE­Tilburg Europese studentenvereniging Naast 120A EGEE­antennae verspreid over heel Europa, nu dan ook in de kruikenzeikersstad Interesse'' Kom naai de borrel dinsdag 14 april vanaf 21 00 Waar'' zie de aankondigingsbiljetten in de glazen gang of bel 420958

PSYCHOLOGE: Start per 1 meimetpraktijkvoorpsycho­analytisch georinteerde (inzichtgevende) psychotherapieën BIJ voldoende belangstelling IS ook groepstherapie mogelijk Nadere info en/ot aanmelding bij mevr L van Bavel, 013­681080 BIJVERDIENEN: HPV, wanneer je horeca ervaring hebt, goed wilt verdienen, geen zin hebt in een vaste job, bel dan nu 013­444424, Heuvel 2, 5038 CN Tilburg KAYAK: Sportief aangelegd of gewoon een dagje eruit Dat kan op vrijdag 24 april Excursie naar de Zuidbelgische Lesse en roeien maar' Tocht van 15 km f 60,­ Nadere mfo 013­423478 ERIK MESIE: En dat gratis'' Waar'' Discotheek Zino Woensdag 15 april'Hoe laat, zei je''Aanvang 21 00 uur En iedereen is welkom'' Tuurlijk, het is toch lustrumfeest van Isabest ROCK IN STOCK: Tilburgse popgroep met twee zangeressen Zater­ dagavond 1 1 april in Lambiek, Wilhelminapark, Tilburg Mag je niet missen'Aanvang 22 00 uur Univers

■

.,

k,

­^^

AEGEE-BORREL: De eerste AEGEE­borrel is alweci voorbij, maar de tweede volgt op dinsdag 14 april vanaf 21 00 Waar'' kijk op de aankondigingsbiljetten in de glazen gang Je bent van harte welkom Voor meer informatie bel 420958 PLATO: Twisting by the pool Het kersverse dispuut Nontemba organiseert 16 april een tienkamp in zwembad "De Drieburght', vanaf 22 00 uur In­ schrijven op het pand VERHUIZEN: De gebroeders Melissant hebben mooiere auto's, maar goedkoper en makkelijker is het vervoer met Erro 7 Dagen per week, ook 's avonds Inclusief hulp 438105 Doen dus' KAMERS GEZOCHT: Van begin mei tot 15 augustus komter een groep Polen en Tsjechen studeren aan de KUB Studen tenzaken zoekt voor nog 7 studenten uit die groep kamers in (onder)huur De vergoeding door de KUB zal in de regel de kale huur plus vaste lasten bedragen Heeft u belangstell mg' Neem dan even contact op met Iris Sliedrecht(N l,tel 662837) of W Heuvelmans(Nl,tel 662844)

CONGRES: Mercurius oiganiseertcongies 'Macht van de aan deelhouders & beschermingsconstructies' Het wordt gehouden op 16april 1992 in de aula van de KUB Kosten studenten t 15,­, leden Mercurius f 10,­ Inschrijving of into bij de stand in gebouw A of kamer O 51 Tel O 51, tel 662992 TYPEWERK: Voor snel en vakkundig uittypen van uw scriptie, afstudeeropdracht, proefschrift op de p c , bel IVT Reinout, tel 040­852587 We beiekenen een spe­ ciaal studententarief Ook kunnen we het typewerk kopieren en inbinden AURORA: Nieuwsgierig naar je kwaliteiten en persoonlijk­ heid'' Je relaties verbeteren'' M b v een astrolo­ gisch consult krijg je deskundige adviezen Voor info/afspraak Praktijk Aurora, dr J van Lier, tel 04907­63399 GEZOCHT: Studente uit Noord­Holland zoekt per juni/juli'92 woonruimte in Tilburg, lietst studentenhuis Mijn dank alvast voor diegene die mij hierbij zo spoedig mogelijk kan helpen Tel 072­611759 GITAARLESSEN: Klassiek gitaarles door bevoegd privé docent Stijl van renaissance t/m hedendaagse muziek Voor mfo 013­636972, Jams Aarnoutse PSYCHOLOGEN OPGELET!: dag 15 mei organiseren de gezamenlijke (psycho­ logische) studieverenigingen een avondvullend programma met om 20 OOu cabaret en om 21 OOu begint het feest Prijs voor dit alles is fl 5,= Kaarten verkiijgbaar op 13,14,15,16 en 27,28,29 van 10 OOu tot 14 OOu in de koffiekamer van ge­ bouw S Tot dan VITE: Ga met VITE mee naar Den Haag naar het ministe­ rie van BZ en het internationale advocatenkantoor Blackstone' 's Avonds naar Scheveningen" Voor info VITE­kamer071 (tel 662722) of kom naar onze stand in Gebouw A JURISTENFEEST: Het laatste swingende Juristenfeest van dit semes­ ter' Komt allen op donderdag 16 april naar het Noorderligt, voor een geweldig Juristenfeest met de stevige and Betty Blue A anvang 22 00 uur Entree f3,50 ISST '92: Close Encouters met buitenlandse sporters'' Dat kan als teambegeleider bij het Internationaal Stu­ denten Sport Toernooi Je begeleidt de sporters tijdens de Swinging Town Visit en maakt ze weg­ wijs in het Tilburgse Je eten wordt verzorgd Dus wat let je'' Word teambegeleider' Wij hebben jou nodig' Bel Willem (431286) of Hans (364572) TELEFOON TIKKERS: Eenvoudig zelf aan te sluiten' Nieuw, met garantie' Geenfl 229,­,maarslechtsf50, Tel 013­683283, b g g 040 541168 CONFERENTIE: Wil je een bijdrage leveren aan de topconferentie van de Verenigde Naties (UNCED) m juni over de huidige toestand van ontwikkeling en milieu'' Dat kan (gratis) op donderdag 7 mei in A mersfoort Voorinfoofinschrijving CWL,O25,013­662043 YORT-GIMNASTIEK: Een gezonde geest in een gezond lichaam" Een synthese tussen yoga en sport Houding en figuurverbeterend Spierversterkend en konditie verbeterend én lenigmakend Gewrichtsgymnastiek en konditieverbeterend Willebrordplein 5, Tilburg Tel 013­423997 COMPUTERCURSUSSEN: Van Oveibeek A T verzorgt computercursussen Naast een groepscursus is individuele begeleiding ook mogelijk Momenteel kunnen wij de volgende cursussen aanbieden Oriëntatie ­ Dos ­ Wordper fect­Lotus en dBase Info 013­702844 PODIUMCAFÉ: Legitimeri ng van bestuurders'' Verantwoording aan kiezers'' Samenvoeging van de studentenfracties tot een vakbond''Paarse coalitie''Beslissingsmachf Hoeveel missers moet je maken voor je op mag rotten (naar een nog betere baan)'' PUF woensdag 15 april 19 00 uur REISBOEKWINKEL ATLAS: Gespecialiseerd in landkaarten, reisgidsen, taalgidsen, reisverhalen, atlassen, plattegronden, fietskaarten, wandelkaarten, natuurgidscn en an sichtkaarten Heuvelstraat 103­4, Passage Heuvelhof, tel 013­360438 Geopend van maan­ dag tot en met zaterdag vanl030 1800uur, ook op de koopavond

10 april 1992

PILLOT boekverkopers Juliana van Stolbergstraat 25 5038 AM Tilburg Tel 013­426252 Fax 013­359940

Algemene & Wetenschappelijke Boekhandel

STAP AF OPEEN PRIMA ^ eksakt ^ ^ ^

uitzendbufeau

l\mi^rajl5i Tilburg TelefoonOM i()29W

univers tilburgs universiteitsblad redactie pieter siebers (hoofdredacteur a i) michel knapen, gerard rutten, kees bals, angela van schendel (assistente) medewerkers ilona bastiaanse, jan brouwers, debby buitelaar, bart padberg, hugo durieux, dylan van ei|keren,mark van assen, enk van der burgt, monique mulder, pascalle cappetti redactieraad drs j roebroek (voorzitter), a esmeijer, prof dr ir a kapteyn, p van kolverschoten, drs e poppeliers, f teunissen, d wijsbroek, mr p zoontjens, f allers, maurice ackermans (adviseur) columnisten jan boelhouwer, clemens van diek, karel soudijn, peter pennartz marne bekker, alkelien van lenning foto rien siers cartoon loco advertenties angela van schendel, kamer b 12, tel (66)2277 officiële mededelingen afd pers en voorlichting, kamer b 10, tel (66)2001 kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12 00 uur in de week voor het verschijnen in het bezit van de redactie zijn redactie­adres/advertenties warandelaan 2, 5037 ab tilburg telefoon 662277 en 662506, intern 2277 en 2506, kamer b 12 en b 13 faxnr 662996 of 663019 landelijk samenwerkingsverband hoger ondenwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku­nieuws (nijmegen), mare (leiden), observant (maas­ tricht), u­blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) medewerker frank steenkamp druk drukkerij de jong, baarle­nassau abonnementen voor niet­universiteitsleden f 40,­ per jaargang studenten krijgen univers gratis thuis

'9^^

EVALUEREN

BETALEN

Economen willen Onderwijskundig Centrum passeren Vooruitlopend op een beslissing van iiet College van Bestuur over de toekomst van het OndenA/ijskundig Centrum (OC) wil de economische faculteit een externe evaluatie laten verrichten. Daarbij wordt gedacht aan het Nijmeegse instituut lOWO (Instituut voor Onden/vijskundige Dienstverlening). Het daar­ door gepasseerde Onderwijskundig Centrum van de KUB is daartegen. Dr H. Schellekens: 'Ik vind datje eerst in huis moet kijken voordatje elders te rade gaat.'

bestuurslid van de economische faculteit, wil de faculteit met het opzetten van een nieuw evalua­ tiesysteem niet wachten op de ontwikkelingen rond het OC. 'De positie van het Onderwijskundig Centrum is onzeker maar toch hebben wij gemeend doorte moe­ ten gaan met het ontwerpen van een nieuw systeem. Wie de tech­ nische uitvoering dadelijk gaat doen komt in de tweede ronde aan bod'.

ONNODIG DUUR De plannen van de economische faculteit staan in de nog niet open­ baar gemaakte notitie 'Een nieuw systeem voorcursusevaluatie'. In het stuk staat stellig dat de onder­ steuning van het OC bij cur­ susevaluatie na september 1992 weg zal vallen. Het College van Bestuur heeft onlangs weliswaar voorgesteld om het OC op te hef­ fen en de taken over te hevelen naar de Dienst Studentenzaken en het Bureau van de Universiteit, maar heeft onder druk van de fa­

culteiten dit plan ingetrokken. Het bestuur van de economische faculteit heeft in een brief laten weten de aangekondigde ophef­ fing terecht te vinden, maar acht de splitsing van de taken geen oplossing van de capaciteitsprobl­ emen van het OC. Het bestuur pleit er daarom voor om de onder­ wijskundige ondersteuning voor een bedrag van 30.000 gulden te laten verrichten door het Nij­ meegse lOWO. Volgens prof. dr. A. van Schalk,

Dr. H. Schellekens, hoofd van het OC, is niet gelukkig met de vrijage van de economen met het lOWO. 'Ik vind dat je eerst in eigen huis moet kijken voordat je elders te rade gaat', zo zegt hij. Bovendien is het werken met vragenlijsten ­ zoals in het plan staat ­ oudenwets en onnodig duur. 'E r is aan de KUB een gecomputeriseerd mo­ del in gebruik waarmee je snel, effectief en goedkoop cursussen kunt evalueren'. (GR)

Prof. A. van Schalk: niet langer wachten

Aantal vooraanmeldingen bij Sociologie verdubbeld ^ pH^H^LaHJI^^^H ■•^'

* 'IS

^^^^^p^^u^

jT^

De vooraanmeldingen bij de studierichting Socio­ logie aan de KUB blijven spectaculair stijgen. Bij het Centraal Bureau Aanmel­ ding en Plaatsing (CBAP) hebben eind maart 236 studenten in spé zich aangemeld voor deze studie in Tilburg. Dat is bijna een verdub­ beling (+ 91,9%) ten opzichte van een vergelijkbare periode in 1991. Landelijk laat sociologie een stij­

Voorloplge inschrijvingen aan KUB stijgen fors. Vooral de 'zachte' stu­ dierichtingen boel<en winst.

ging zien van zo'n 35 procent. In totaal meldden zich meer dan 1900 aspirant­studenten zich voor een studie in Tilburg, ruim 250 meer dan vorig jaar rond deze tijd. Ook de studierichtingen economie (+ 21%) en psychologie (­i­ 30,3%) stijgen in vergelijking met vorig jaar. Dalers zijn Bestuurlijk Infor­ matiekunde (­ 13%) en E cono­ metrie (­ 31,6%) terwijl ook rech­ ten licht (­ 2,1 %) daalt. Voor lette­ ren meldden zich eveneens min­ der studenten aan (­11,5%). Filo­ sofie blijft relatief stabiel met vier aanmeldingen, een meer dan vo­ rig jaar. (GR)

^Helft studenten vergeet overstap naar goedkope polis' De overstap van studenten met een particuliere verzekering naar de goedkope Studentenstandaardpakketpolis in het kader van de studiefinanciering dreigt spaak te lopen. Volgens een van de verzekeraars, de SSGZ, heeft de helft van zijn studenten nagelaten om een vereist KT­ formulier op te sturen. Bij andere maatschappijen zou de situatie nog ernstiger zijn. Wie voor 1 mei niets doet, kan honderden guldens verlies lijden. De standaardpakketpolis (SSPP) is door minister Ritzen en staats­ secretaris Simons ingevoerd om alle studenten een goede en be­ taalbare verzekering tegen ziek­

tekosten te bieden. Elke verzeke­ raar moet deze polis tegen de standaardprijs van 738 gulden aan studenten aanbieden. Maar om per 1 januari 1992 van dit recht

gebruik te kunnen maken, moe­ ten studenten zich bij hun verze­ keraar melden. E n daar lijkt de omschakeling spaakte lopen. Tot verbazing van woordvoerster Wil­ ma Hoefnagels van de SSGZ heeft, drie maanden na de eerste brief, de helft van de studenten nog niet de vereiste actie onder­ nomen.

MAKKELIJK Destudentenverzekeraarhadhet zijn klanten nogal makkelijk ge­ maakt. Alle verzekerden onderde dertig ­ dat zijn er bij de SSGZ 20 duizend ­ zijn per 1 januari auto­ matisch overgezet op de goedko­ pe standaardpolis. Tegelijk kre­

gen deze mensen een bericht dat ze formeel pas recht op de polis hadden als ze vóór 1 mei de laat­ ste 'toekenningsbeschikking' van de informatiseringsbank (het KT­ formulier van oktober) in kopie toesturen. Volgens Hoefnagels heeft pas de helft van de aange­ schreven studenten dit gedaan. Wie verder niks doet, valt met terugwerkende kracht terug in de oude verzekering en kan forse bedragen mislopen; op jaarbasis gaat het in veel gevallen om 300 tot 400 gulden. Als bij ons al de helft van de stu­ denten verstek laat gaan, neem ik aan dat het bij andere maatschap­ pijen nog erger is,'stelt Hoefna­

gels. Verzekeraars weten volgens haar vaak niet welke klanten stu­ dent zijn, en kunnen studenten dus niet gericht aanschrijven. Die moeten dus zelf initiatief nemen. Bovendien zouden na 1 mei extra complicaties dreigen voor wie dan alsnog in actie komt. Verzeke­ raars zouden keuringseisen kun­ nen stellen bij de overstap naar het standaardpakket, terwijl ze tot 1 mei verplicht zijn iedere student hierin toe te laten. Over de precie­ ze omvang van de problematiek was afgelopen dinsdag overigens geen duidelijkheid te krijgen. (FS/HOP)

Theologen verlegen o m K U B­kaart Het wetenschappelijk personeel en studenten van de Theologische Faculteit Tilburg (TFT) kunnen voorlopig alleen tegen betaling boeken lenen bij de nieuwe bieb. Omdat de faculteit los staat van de KUB, moeten medewerkers en studenten, net als alle andere derden een KUB­kaart a raison van vijftig gulden kopen. Daarbij komen nog de nodige kosten voor het aanhouden van de kaart. Inde vergadering van de faculteitsraad werd het bestuur van de TFT drin­ gend gevraagd om een regeling Univers

te treffen met de KUB. Faculteitsraadslid L. van der Tuin zei op deze manier in de uitoefe­ ning van zijn onderzoekstaak ge­ dupeerd te worden. Al twee maan­ den geleden had hij gevraagd om een oplossing, maar vooruitgang leek er volgens Van der Tuin niet te zijn. Tot nu toe is het overleg over het gebruik van de nieuwe bibliotheek steeds op financiële onenigheden stukgelopen. Voor­ zitter Prof. dr. W. Weren zei dat het bestuur van de TFT nu zou proberen'het gesprek met de KUB op een hoger niveau te tillen'. 'De TFT is interessant voor de KUB, waarom zouden wij dan niet in de gelegenheid gesteld kunnen worden van KUB­faciliteiten ge­

bruikte maken', aldus Weren. Het feit dat de KUB gebruik maakt van de collegezalen op de TFT en KUB­studenten regelmatig de kan­ tine van de TFT bevolken, mag meegeteld worden in de onder­ handelingen met de KUB, zo vindt hetTFT­bestuur. Hoofdbibliothecaris Geleijnse zei in een reactie dat ook andere in­ stituten, zoals het TIAS en het IVA, voor hun eigen mensen een KUB­kaartmoeten kopen.'Dat ligt bij de theologen hetzelfde.' (MM) Decaan Weren: 'De TFT is Interes­ sant voor de KUB, waarom zouden wij dan niet in de gelegenheid ge­ steld kunnen worden van KUB­faci­ liteiten gebruik te maken?' 10 april 1992

K

Toepassing van hardheidsclausule wordt soepeler Studenten waarvan de ouders weigeren bij te dragen aan de studiekosten, l<rijgen waarschijnlijk meer mogelijkiieden voor aanvullende studiefinanciering. Dat heeft nninister Ritzen vorige week toegezegd in het overleg met de studentenorganisaties. De bewindsman komt binnen twee maanden met een voorstel voor ruimere toepassing van de zogenaamde hardheidsclausule. Op die clausule kunnen studenten een beroep doen als hun ouders niet willen bijdragen aan de studiekosten. IVIeestal gaat het om een conflict. De eisen om voor de hardheidsclausule in aanmerking te komen worden op dit moment vrij streng toegepast; de helft van de tienduizend aanvragers per jaar krijgt een afwijzing. De minister gaat nu onderzoeken in hoeverre de regels versoepeld kunnen worden. Te denken valt aan toewijzing in gevallen waar geen sprake is van een conflict maar waar ook geen contact meer met (een van de) ouders bestaat. Na de zomer komt de minister overigens met een voorstel om het hele stelsel van studiefinanciering op onderdelen te vereenvoudigen. Gekeken wordt dan ondermeer naar de bijverdienregeling, partnerafhankelijkheid en terugbetaling van kortlopende schulden. (RA/HOP)

Drenth (KNAW): niet snoeien in onderzoeksuitgaven De onderzoeksuitgaven in Nederland zijn de laatste jaren sneller gedaald dan in andere landen. De oorzaak daarvan ligt vooral bij het bedrijfsleven. Maar als de Haagse politiek dit voorbeeld van bezuinigingen nu zou volgen, zouden de gevolgen 'desastreus' zijn. Die waarschuwing heeft prof.dr. P.J. Drenth deze week uitgesproken in zijn jaarrede als voorzitter van de Koninklijke

Akademie van Wetenschappen. Volgens hem moet ook nu de overheid zoekt naar wegen tot lastenverlichting het wetenschapsbudget intact blijven. Zoniet, dan mist Nederland de aansluiting bij andere landen met een kennisintensieve economie. Op dit moment groeit de achterstand al, niet alleen op de grootste industrielanden maar ook op Zweden en Zwitserland. Drenth voegde zich met zijn waarschuwing bij de pleidooien die half maart in Delft te horen waren op een door het ingenieurs- instituut Klvl georganiseerd congres over techniek als sleutel door internationale concurrentie. Hij greep daarbij terug op een overheidsrapport uit februari, waarin genoemde daling gesignaleerd werd. Volgens dit rapport zijn de Nederlandse onderzoeksuitgaven sinds 1987 gezakt en geeft ons land nu naar verhouding ruim een miljard gulden per jaar minder uit dan de internationale concurrentie. De belangrijkste oorzaak hiervan zijn de bezuinigingen bij het Philipsconcern. Wat de overheid betreft heeft minister Kok van financiën overigens dezer dagen gesteld dat ingrijpende bezuinigingen voor de begroting van 1993 niet nodig zijn. (FS/HOP)

Automatisch boeken lenen met de Lendomaat

Nederlands- Vlaamse stichting gaat cultuur onderzoeken

Vanaf deze week worden de boeken van de bibliotheek uitgeleend zonder dat er nog mensen ' aan te pas komen. Behalve de lener zelf dan. De lendomaat leest Infrarood en demagnetiseert veiligheidssystemen, waarna een boek veilig door de detectiepoortjes geloodst kan worden. De oude vertrouwde stempels liggen in de milieukist. Bibliotheekmedewerker Chris Pothoven vindt dat jammer. 'Niet om dat routinematige gedeelte, dat mis ik niet, maar je had natuurlijk wel contact met de mensen die boeken kwamen lenen. Da's nu verdwenen.' (DvE)

De Nederlandse en Vlaamse overheid moeten samen een stichting instellen die hetonderzoeknaardeeigen taal, geschiedenis en cultuur gaat stimuleren. Dat zegt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), na overleg met Vlaamse zusterorganisaties, in een advies dat afgelopen maandag is aangeboden aan minister Ritzen. Het nieuwe fonds moet onderzoek naar de Nederlandse taal, cultuur en geschiedenis in ruime zin gaan stimuleren met een budget van 2,3 miljoen gulden per jaar. Bovendien moet het zorgen voor de coördinatie van al lopend onderzoek op dit'gebied, in Nederland en Vlaanderen. Op die manier kan bijgedragen worden aan de 'bescherming van het Nederlandse cultuurgoed' in deze tijden van Euro-

pese integratie. Minister Ritzen had in september om een advies over deze problematiek gevraagd. Als voorbeelden van thema's die stimulering verdienen, noemt het akademie-advies ondermeer expliciet onderzoek naar de culturele contacten tussen Nederland en Vlaanderen. Maar ook onderzoek naar de sporen van de nederlandse cultuur in Indonesië, Suriname, de Antillen en Sri Lanka komt bijvoorbeeld voor stimulering in aanmerking. Het fonds wordt gehuisvest bij de KNAW en komt als zodanig los te staan van de Nederlandse Taalunie, een meer politiek getint samenwerkingsorgaan van Nederland en Vlaanderen. Dit bij verdrag ingestelde orgaan heeft in zijn taken wel het 'voorwaarden scheppen' voor een geza-

menlijk wetenschapsbeleid, maar in het advies wordt de taak van het nieuwe fonds als meer uitvoerend geschetst. Minister Ritzen en H. Buermans, plaatsvervanger van de Vlaamse gemeenschapsminister, lieten bij de aanbieding van het akademie-advies de Taalunie praktisch onbesproken. Maar het is goed denkbaar dat zij het nieuwe fonds een vruchtbaardertoekomst wensen dan deze unie. Dit orgaan is immers berucht om zijn besluiteloosheid. Zo kon vorig jaar in Taalunie-verband geen overeenstemming worden bereikt over de juiste spelling van het Nederlands, met als gevolg dat de nieuwste druk van het Groene Boekje slechts een officieuze status heeft. (FS/HOP)

'Intermenselijkheid is voor mij als filosoof het belangrijkste' 'Emmanuel Levinas grijpt je bij de kladden, spreekt je persoonlijk aan op je verantvk'oordelijkheid als mens. Ieder mens is verantwoordelijk voor het geluk en welzijn van andere mensen, zegt hij. Of je die verantwoordelijkheid ook neemt, laat hij aan jezelf over, maar iedereen moet de mogelijkheid krijgen om die daadwerkelijk te nemen. Je moet bijvoorbeeld mee kunnen beslissen over zaken die jou en anderen aangaan. Dit idee trek ik door in mijn scriptie. Ik zie dit standpunt van Levinas als een filosofische fundering voor de medezeggenschap van werknemers in bedrijven.' Bert van de Ven (23) studeert filosofie en economie. Komende zomer rondt hij filosofie af, daarna gaat hij als auditor door met een tweede scriptie bij economie. Hoewel hij ook in zijn filosofie-scriptie een economisch getint onderwerp behandelt democratie in bedrijven - is het werkstuk te filosofisch om op economie af te kunnen studeren. Zijn specialisatie is bedrijfsethiek. 'Ik was met economie begonnen. Dat ging

VLIJT EN NIJD De laatste maanden als student. Dat betekent stage lopen, onderzoek doen, scriptie schrijven. De w e g naar de bul is er e e n van vlijt, vaak gepaard aan de nodige nijd. Univers portretteert in e e n serie afstudeerders die de hete a d e m van het laatste doctoraalexamen in de nek voelen.

Univers

erg goed, maar ik hield een onbevredigd gevoel. Economie is best interessant, maar voor mij is er méér: algemene kennis, politiek, kunst, ethiek. Het ideaal van (economische) wetenschap is een normen- en waardenvrije theorie te hebben. Normatieve of morele vragen zijn niet wetenschappelijk en die mag je ook niet stellen. In de economie zijn dit soort vragen dus verdwenen. Terwijl je bij managementleer tegen motivatie-problemen van werknemers aanloopt, waaraan wel degelijk een ethische kant zit. Daar wordt nauwelijks over gediscussieerd. Bij filosofie kon ik deze vragen wel kwijt. Achteraf is het een mooie combinatie: bij bedrijfseconomie leer ik de kant van een bedrijfseconoom zien. Omdat ik die kant ken, kan ik er kritiek op leveren.' 'De economische wetenschap is eigenlijk niet waardenvrij. Men neemt klakkeloos aan dat de vrije kapitalistische markt het beste systeem is. Zeker nu gebleken is dat andere economische systemen zoals het communisme in verval zijn geraakt. We leven in een tijd van nieuw rechts, met Thatcher, Reagan, Lubbers 1 en II aan de wieg ervan. Nieuw links is meer voor theoretici, want de praktijk heeft uitgewezen dat rechts gelijk heeft, zegt men dan. Maar we moeten kritiek niet buitenspel zetten. Ik ben geen marxist, maar Marx was wel de beste criticus van het klassiek economisch denken tot nu toe. Het kapitalisme is ook niet zaligmakend.' 'Een filosoof die ik voor mijn scriptie doorgewerkt heb, John Stuart Mill, heeft geschreven: de vraag naar democratie komt pas als de natie beschaafd is. Bij de klassieken was democratie niet zo gewild, die voelden meer voor een club wijze mannen. Het 'demos' regeert was ook niet erg populair in de tijd dat God en de Koning regeerde. Pas bij Rousseau en Bentham kwam de democratie weer terug. Maar hoeveel geloof hechten wij er nog aan op dit moment? Bij het referendum in Am-

Bert van de Ven sterdam komt 25 procent opdagen, in Frankrijk en Duitsland is het nationalisme in opkomst. De staat wordt hiermee uitgehold, daar moeten we mee oppassen. Met de intrede van de democratie veranderde het mensbeeld ook. In de westerse politieke filosofie kwam de nadruk te liggen op de vrijheid van het individu, de soevereiniteit van het ik. Tegenover dit humanisme van het ik stelt Levinas in 'De Totaliteit en het Oneindige' uit 1961 het humanisme van de andere mens. Daarmee bedoelt hij niet dat anderen eerst komen en dan jij, het is geen ethiek van zelfopoffering. Maar Levinas vindt dat we niet zo onafhankelijk van anderen zijn als de westerse filosofie en onze politieke houding ons doen geloven. We zijn niet autonoom en onaantast-

baar, we zijn ontvankelijk voor de mensen om ons heen. We kunnen altijd slachtoffer van anderen worden. De relatie van de ene mens tot de andere, die altijd een morele dimensie heeft volgens Levinas, daar moet de ethische filosofie zich mee bezig houden. Westerse filosofen beginnen altijd bij vragen over het zijn, maar Levinas denkt dat ethiek moet voorafgaan aan de zijnsvraag. Bij hem gaat de ander vóór het egoïsme, de intermenselijkheid gaat vóór het kijken naar het ik.' Bert begint zijn scriptie, die begeleid wordt doorbedrijfsethicus Ronald Jeurissen, concreet en werkt van daaruit naar meer algemene, filosofische vragen. 'Ik vind dat een theorie iets moet zeggen over onszelf inde maatschappij. Dus ik begin met de vraag: wat willen wij met medezeggenschap? Welke democratische opvattingen liggen hieraan ten grondslag en welk mensbeeld? Dan kom ik uit bij de filosofische vraag: is de westerse opvatting, het humanisme van het ik, het meeste waar?' 'De medezeggenschap in bedrijven is op zich wel goed geregeld, maar de wet wordt niet altijd toegepast. Soms door onwil van het management, soms door desinteresse van de werknemers. Dat is de beperking van democratie: het gebruik zal per keer verschillen. Alleen als de samenleving zo is ingericht dat mensen altijd betrokken worden bij wat ze doen, zou dit op te vangen zijn. Maar ook dit is een hypothese. De vraag is waar werknemers precies over mee willen praten. Over bepaalde keuzes van het bedrijf kunnen ze niet meepraten omdat ze daar niet genoeg kennis voor hebben. Moeten ze daar dan wel over meepraten? Volg je de ideeën van Levinas, dan zou iedereen in ieder geval de mogelijkheid daartoe moeten hebben, maar je mag zelf weten of je die kans grijpt'

Monique Mulder

IOapjil.19^2

BALLONNETJE

CULTUUROMSLAG

Wet Melding Zeggenschap als hulpje voor de maffia Het wordt de georganiseerde misdaad wel erg gemal<l<elijl< gemaal<t, meent prof. Geppaart, nude wetgever aandeelhouders dwingt hun belangen (mits groter dan vijf procent) openbaar te maken. Bovendien wordt de privacy van aandeelhouders door de Wet Melding Zeggenschap met de voeten getreden. Als een dief in de nacht is hij gekomen, de Wet Melding Zeggenschap, zegt prof.mr. Chris Geppaart, hoogleraar Belastingrecht. Bij de opening van de Belastingsadviseursdag op vrijdag 10 april liet hij zijn traditionele

'ballonnetje' op. Dit jaar bestond dat ballonnetje uit de stroom van publicatieverplichtingen die een aanslag is op de persoonlijke levenssfeer van aandeelhouders. Bovendien, zo vreest Geppaart, krijgt de maffia nu op een wel heel

gemakkelijk manier toegang tot vermogens. Met een simpele druk op de knop kan worden nagegaan waar het grote geld zit en een ontvoering van een familielid van de aandeelhouder is snel geregeld. De nieuwe regels zijn een klopjacht op aandeelhouders. Zegt Geppaart. De Nederlandse wetgever is verplicht een publicatiesysteem op te zetten op grond van een Europese richtlijn. Volgens deze richtlijn moet er melding worden gemaakt wanneer iemand tien procent van de stemrechten verwerft. De Wet Melding Zeggenschap gaat volgens Geppaart in twee opzichten verder. 'Er wordt nu ook een opgave in het kapitaalbelang verlangd - stemrecht is iets anders - en men heeft de drempel van tien naar vijf procent verlaagd. De motivering daarvoorisuitermateschraal,want het is een groot verschil of ik stemrecht heb dan wel een kapitaalbelang. Twee mensen kunnen samen makkelijk tien procent van de stemmen hebben bij Shell, daar hoeven ze alleen een paar machtigingen voor te hebben. Als dat vermeld dient te worden dan moeten we ons daar bij neerleggen. Maar waarom moet er een opgave gedaan worden van het vermogen dat iemand heeft? Dat hoeft ook helemaal niet volgens de richtlijn.'

PRIVACY

Prof. Geppaart: aandeelhouders worden gediscrimineerd

Maar, zo bedacht de wetgever, als we het een weten is het eigenlijk toch wel makkelijk als we ook het andere weten. Geppaart: 'De argumentatie lag bij de transparantie van de Amsterdamse beurs. Die zou een stuk doorzichtiger worden als je weet dat iemand vijf procent van de Shell-aandelen heeft. Voor mij geldt dan de vraag:

is dat voldoende om aandeelhouders te verplichten om opgave te doen van dergelijke pakketten? Breng je dan niet de privacy van de burgers in gevaar?' Een vraag die Geppaart het liefst met 'ja' zou beantwoorden. In artikel 10 van de Grondwet wordt het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer bepaald. De instelling (bij de Wet Persoonsregistratie) van de Registratiekamer zorgt er voor dat het recht op privacy niet al te veel wordt uitgehold. 'Het Europese Hof - en daar zijn we aan gebonden - heeft een keer een oordeel moeten geven over die privacybescherming. Daarbij werd de vraag gesteld of je op die grondwettelijke regeling een uitzondering mag maken. Wanneer er sprake is van een pressing social need, een dwingende sociale noodzakelijkheid, dan zou dat mogen. Maar is de transparantie van de beurs een pressing social need? Dat is op z'n minst heel erg dubieus, ik denk namelijk van niet.' Geppaart heeft niet alleen bezwaar tegen de aantasting van de privacy van aandeelhouders. 'Wat verder uit het oog is verloren is het aspect van de criminaliteit. Op deze manier krijgt de georganiseerde misdaad het op een bordje aangereikt. De maffia kan veel makkelijker achterhalen waar de grote vermogens zitten.' Geppaart denktdatvooral mensen die uiterlijk heel eenvoudig leven, maar waarvan nu blijkt datzeovergrote sommen geld beschikken, meer risico's gaan lopen. 'De maffiosi weten nu vrij gemakkelijk waar ze moeten zijn. Kijk maar naar de ontvoeringszaak in België onlangs. Ik wil wel eens zien of de wetgever achteraf niet zegt: daar hadden we beter over moeten

nadenken.' Geppaart laat nadrukkelijk weten 'geen enkele moeite' te hebben met de informatie aan de staat. Het gaat mij om de openbaarheid. En de opgaves worden niet alleen openbaar gemaakt, er is zelfs sprake van een geautomatiseerd databestand. Iedereen kan binnen lopen en zeggen: bij de NV Alpha - die op de beurs is genoteerd kijk ik even wie er allemaal belangen in heeft. Het is allemaal veel te onzorgvuldig gegaan. Het lijkt soms wel een klopjacht op aandeelhouders.'

INVENTIEF

Fiscalisten zijn echter inventief genoeg om de wet te omzeilen, erkent Geppaart. 'De wet zit technisch goed in elkaar maar in elke wet kun je gaten vinden. Het beton van deze wet begint al aardig te scheuren. Als ik een groot belang zou hebben in een Nederlands fonds en ik woon in Zwitserland en ik kom nooit in Nederland, dan kunnen ze niks doen.' Geppaart koppelt de Wet Melding Zeggenschap aan de identificatieplicht en vindt dat met name de Partij van de Arbeid zich vreemd heeft opgesteld. 'Hier gaat het om identificatie van aandeelhouders, die zouden zich dus zonder meer moeten identificeren. Als je dat goed vindt, moet je dan ook niet zeggen dat iedereen zich maar moet identificeren? De PvdA stond vooraan toen het ging om identificatieverplichting voor deze aandeelhouders. Moeten ze dan ook niet vooraan gaan staan bij een identificatieplicht voor alle Nederlanders? Het lijkt er op dat ze meten met twee maten. Dat noem Ik discrimineren van aandeelhouders.' Michel Knapen

De spanning tussen rendement en kwaliteit De universiteiten, met hun mammoetcolleges en gebrek aan goede docenten, zijn verworden tot een neurotische onderwijsmachine. Zo deed PvdApartijvoorzitter Felix Rottenberg afgelopen week in Amsterdam zelf een duit in het zakje bij het debat van studenten met minister Ritzen. De bewindsman meende echter dat de universiteiten een 'cultuuromslag' meemaken. De aandacht voor onderwijskwaliteit is volgens Ritzen groeiende. ;;^a;4-i

Veel kritiek op docentëri De tijd om te studeren wordt steeds korter. Studenten moeten in vijf jaar hun studie afmaken. 'Zo bestaat het gevaar dat studenten alleen nog in de boeken zitten en zich niet maatschappelijk ontplooien', begon LSVb-voorzitter René Danen zijn bijdrage aan het debat. Ritzen zag het anders:'Studeren is hard werken en dan moét je met je neus in de boeken. Daarmee sta je op de schouders van de vorige generatie.' Datje op die manier vakidioten opleidt, bestreed de bewindsman. 'Studenten moeten meer zijn dan een spons die kennis opzuigt. Het zou wel triest zijn als een student naast 42 weken van 40 uur geen tijd heeft voor andere activiteiten.' Veel studenten in de zaal meenden dat het universitair ondenwijs verschraalt. Een student psychologie uit Nijmegen vond bijvoorbeeld dat hij nu 'op een veredelde HBO-opleiding' zit. En een Amsterdamse student met twee studies zei: 'Laat de beste vijftig procent studeren en stuur de rest naar het HBO'. Hij kreeg opvallend veel applaus uit de zaal, die ook meer selectie aan de poort leek te willen. Minister Ritzen stelde daar tegenover dat een acadeUnivers

mische titel wel degelijk in vier jaar te halen is. Niet de tijdsduur van de opleiding maar de wijze van studeren maakt volgens hem het verschil uit met het HBO. Aan die zelfstandiger manier van studeren horen volgens hem ook de docenten bij te dragen.

NIET ONDERSCHAHEN

Maar juist op de docenten kwam uit de zaal veel kritiek. Ze zouden hun hoofd bij het onderzoek hebben en maar weinig interesse tonen in betere begeleiding of didactische vaardigheden. Volgens aanwezige docenten was echter de grote nadruk op 'studierendement' de boosdoener. Philip van Praag, politicoiogiedocent in Amsterdam: 'Er zijn twee manieren om een hoog rendementte halen. Je kan de kwaliteit van de opleiding verlagen of de begeleiding beter maken. Tussen die twee bestaat een spanning.' Dat er een spanning tussen rendement en kwaliteit bestaat, gaf Ritzen toe. Maar volgens hem moet men de 'professionaliteit' van docenten niet onderschatten. Maar bovendien: 'Als een visitatiecommissie te weinig kwaliteit aantreft, moet er echt iets gebeuren. Anders zijn

Rottenberg tegen Ritzen: 'Universiteiten zijn verworden tot een neurotisclie onderwijsmachiine.'

de consequenties voor zo'n studierichting enorm.' Ritzen hield vol dat er al sprake is van een geleidelijke cultuuromslag op de universiteiten. Nieuwe docenten moeten als het aan hem ligt in de toekomst een didactische aantekening halen en studenten wor-

den meer bij de evaluatie betrokken. Ook consumentengidsen op het gebied van onderwijs zullen daarbij een rol spelen. Om voor betere evaluatie te zorgen, wil Ritzen verder best de bevoegdheden van studierichtingscommissies uitbreiden. Bovendien zou-

den docenten wat hem betreft om de twee jaar beoordeeld moeten worden op zowel onderzoeks- als didactische prestaties. Want: 'een docent die alleen zijn eigen syllabus voorleest, dat mag niet meer.' Ries Agterberg/HOP

10 april 1992

CS

Vervolg van pag. 9 nog verschillende beurzen beschikbaar voor Leeds (1), Bilbao (3) en Bielefeld (2). Geïnteresseerde studenten dienen zich vóór 15 juni aan te melden. 1993/1994 Studenten die geïnteresseerd zijn om in 1993/1994 een semester in Bilbao (Spanje) willen studeren dienen zich vóór 15 juni hiervoor aan te melden. Dit in verband met het volgen van een cursusSpaansinhetcollegejaar1992/ 1993. Voor informatie: drs. Thijs van Vugt, kamer S-169,tel 662313. Spreekuur; elke maandag tussen 14.00 en 15.30 uur. PSY STAGE/ONDERZOEK Studenten die op korte termijn (binnen 6 maanden) beginnen met stage en/of onderzoek voor de richtingen Communicatie & Voorlichting, Gezondheidspsychologie, Psychologie in de Gezondheidszorg of Klinische Psycho-logie moeten z.s.m. contact opnemen met drs. Monique Boelman of met drs. Monica van Duin. Personen die voor deze richtingen al met stage en/of onderzoek zijn begonnen en nog geen contact hebben gehad worden ook verzocht om langs te komen of op te bellen: kamer P 327, tel 013-662325. Bereikbaar op maandag en donderdag.

Verenigingen STEPS Mensen gezocht voor bestuur en diverse commissies. Daarvoor wordt er een bijeenkomst georganiseerd: 16 aphl, 12.00-13.50 uur, 0-76. 15 Mei, 20.00 uur: cabaret, 21.00 uur: feest. Prijs fl. 5,-. Kaarten verkrijgbaar op 13 t/m 16 en 27, 28 en 29 april, tussen 10.00-14.00 uur, koffiekamer van gebouw S. TAOP Organiseert een lezing in het kader van de werkveldencyclus; 28 april 20.00 uur PZ 210. Ondenwerp: executive selection. PODIUMCAFÉ 15 Apnl (19.00 uur, PUF): discussieavond over kiezers en gekozenen en de relaties tussen beide. Hoe dichter

FLW KIK Hij is er weer, de nieuwe KIK! Kom hem snel halen in gebouw B, derde verdieping.

Y

FWW

VOORLICHTING OVER BOVENBOUWSTUDIE WIJSBEGEERTE Als je behoefte hebt aan een theoretische verdieping van je vak is een bovenbouwstudie Wijsbegeerte op basis van je eigen propedeuse wellicht een interessante optie: systematische wijsbegeerte of wijsbegeerte van een wetenschapsgebied. Het is ook mogelijk om twee doctoraals te doen in zes jaar: naast je hoofdstudie, de studie wijsgeer van een wetenschapsgebied. Kom naar de informatiebijeenkomst op do. 23 april a.s. om 16.00 uur in PZ 203.

VAC Bij de vakgroep Privaatrecht is m.i.v. 1 sept. 1992 vacant de functie van

de politiek bij de burgers komt hoe minder mensen zich blijkbaar geroepen voelen om hun stem uit te brengen. Gelooft men niet meer in de democratie? Allerlei politiële dieren (landelijk-, gemeentelijk- en universiteitsniveau) zijn deze avond uitgenodigd om over deze verschijnselen te komen debatteren. De avond zal worden ingeleid met een groots referendum.

VITE

15 april: excursie naar Den Haag het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Op dezelfde dag zullen we een bezoek brengen aan het internationale advocatenkantoor Blackstone. Gratis voor leden, niet-leden fl. 2,50. BESTE DOCENT-VERKIEZING 16 April (ca. 16.00 uur, PUF) worden de Beste Docenten van de studierichtingen BIK, E'trie en Economie en de BesteXlQcejit van de Faculteit gehuldigd. Presentatie: Karel Soudijn. Aansluitend borrel. ISABEST Lustrumfeest: 15 aphl, in Zino met optreden van Erik Mesie en een special act... Aanvang 21.00 uur. Toegang: gratis. Zeilen: 1 mei in Harlingen.

MENU PERIODE 13 T/M 17 APRIL 1 9 9 2 MAANDAG 13/4 aspergesoep of heldere tomatensoep gehaktschnitzel of blinde vink espagnolesaus spinazie of spitskool pommes decores of gekookte aardappelen veg.; kaasschnitzel spinazie-gekookte aardappelen luxe: varkenshaas - roomsaus DINSDAG 14/4 sjalottencremesoep of heldere preisoep babi panggang-tjap tjoy rijst-ki'oepoek-ananas of hamlapje-spruitjes-gekookte aardappelen veg.: babi panggang van tahoetjap tjoy-rijst-kroepoek luxe: biefstuk WOENSDAG 15/4 erwtensoep of groentesoep hamburger of rosbief stroganoffsaus gemengde groente of koolraap patates frites of gekookte aardappelen veg.: soja in bladerdeeg-stroganoffsauskoolraap-frites luxe: holsteiner schnitzel DONDERDAG 16/4 tomatensoep of bamisoep gebakken vis met remouladesaus worteltjes met peultjes of ragoutschnitzel-kerriesaus-dopenwten pommes parisiennes of rijst of gekookte aardappelen veg.: kerrie-notenragout-doperwten-rijst luxe: gepocheerde zalmmoot-botersaus VRIJDAG 17/4 goede vrijdag - gesloten

TEV 14 april, 16.00 uur, PUF: uitslag beste docent-verkiezing. KON-TEKST 14 April: dubdichtersfestival, PUF, 19.30 uur. Gratis voor leden, nietleden fl. 2,50. inschrijven op het Bsecretariaat. SEVIO Sevio voetbalwedstrijd: 24 april (niet 15 april). Inschrijven op het prikbord bij de werkgroep SZW; om 16.30 uur vertrek vanaf gebouw S naar het voetbalveld. PRIORITIJD 29 April: feest in Miller Time.

TOEGEVOEGD DOCENT (M/V) (yac.nr. 0277) Aanstelling geschiedt voor de duur van vijfjaar. De taken van de toegevoegd docent zijn de volgende: - het geven van onderwijs in het Privaatrecht en daarmee samenhangende werkzaamheden; - het begeleiden van schpties; - deelnemen aan bestuurlijke activiteiten van de vakgroep en faculteit; - het verhchten van onderzoek wordt op prijs gesteld, doch is geen onderdeel van de functie. De eisen waaraan de toegevoegd docent moet voldoen zijn: - (bijna) afgestudeerd zijn aan een ned. juridische faculteit; - belangstelling voor onderwijs; - zeer goede studieresultaten. Salaris, afhankelijk van opleiding en ervahng, max. fl. 7.528,- bruto p.m. Inlichitingen kunnen worden verkregen bij prof.mr. J. Spier, tel. 013662304 of 010-4523754. Sollicitaties schhftelijk, o.v.v. het vacaturenr. op de enveloppe, richten aan de secretaris van de Fac. der Rechtsgeleerdheid, mw. mr. G.M.D. Peters-Van Gorp, Pb, 90153,5000 LE Tilburg. Bij de vakgroep Staatsrecht, Bestuursrecht en Bestuurskunde van de Fac. der Rechtsgeleerdheid bestaat een vacature voor een

gevolgen hiervan voor horeca en middenstand'. Leden gratis; niet-leden fl. 2,50. 22 Apnl: Indonesisch diner in Restaurant Modern in Vught. Aansluitend: feestavond i.v.m. Polis'eerste verjaardag. Terugreis per bus (alleen naar Tilburg). Kosten: leden fl. 20,-; nietleden fl. 25,-. Vertrek op station Tilburg-west om 17.30 uur, Tilburg centrum 17.35 uur. 23 En 24 april: excursie naar Leuven en de Ardennen (La Roche). Vertrek: KUB (koffiekamer S) om 9.25 uur. Terug: station Venio, 22.00. Kosten: fl. 50,-. Aanmelden via inschrijfformulier op prikbord bij S I 55 of bij Peter tel. 438669. EFACT 15 April: afstudeerseminarvoorlichting, AZ 111,14.45-16.50 uur. Dit jaar ook voor de verkorte opleiding. 21 April: excursie naar de KBB. Aanmelden op Efactkamer O-50. PETER NOLL 28 Aphl, AZ 05,19,30 uur: lezing door prof. mr. O. Kelk (Rijksuniversiteit Utrecht) over de rechtspositie van gedetineerden in het licht van een strengere beveiliging van gevangenissen. Gratis toegang. TAOP-STEPS-OOPS-TOSP 15 Mei: psychologenfeest ter ere van 4e lustrum vakgroep psychologie. Cabaret + feest = f 5,-. Band: Blow Out, vanaf 20.00 uur, aula KUB. Voorverkoop: 13, 14, 15, 16, 27, 28 en 29 aphl.

Varia i WERKGROEP LESBISCHE EN HOMOSTUDIES De WLHS zal in mei een drietal lezingen organiseren rond het thema homoseksualiteit en spiritualiteit. De eerste lezing: Dre Wouters (7 mei). De tweede lezing: Hans Paardekooper (14 mei). Telkens tussen 13.50 en 15.45 uur.

ASSISTENT IN OPLEIDING (m/v) (vac.nr. 0278) die zich gaat bezighouden met het volgende onderzoeksproject: De redelijke termijn in het bestuursprocesrecht Het onderzoek richt zich allereerst op de vraag hoe de redelijke termijn van nationaal recht en verdragsrecht is geconcretiseerd. Wanneer vangt een termijn aan en loopt de termijn af en wanneer is een termijn redelijk? Wat is de betekenis van artikel 6 EVRM voor het bestuursrecht? En: Welke gevolgen moeten worden toegekend aan het overschrijden van de redelijke termijn? Van belang is ook hoe de wettelijke regeling van het nieuwe bestuursprocesrecht beoordeeld moet worden in het licht van de redelijke termijn eis. Functie-eis: voltooide academische opl. in de Rechtsgeleerdheid, met belangstelling voor het bestuursprocesrecht. De aanstelling geschiedt voor een pehode van vier jaar (1.0) of vijf jaar (0.8) zonder uitzicht op een vast dienstverband. Einddoel van het onderzoek is de publicatie van een dissertatie. Salaris: het salaris voor deze functie bedraagt fl. 1.886,- bruto p.m. in het eerste jaar en loopt op tot fl. 3.364,bruto p.m. in het vierde jaar bij een volledig dienstverband. Inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij de begeleider van het betref-

GAY-CAFE (M/V) De werkgroep lesbische en homostudies wil regelmatig een gay-café gaan organiseren. De eerste (en tevens laatste) twee cafe's zijn op 29 aphl en 13 mei van 15.45 tot 18.00, inde PUF. FACULTEIT DER WIJSBEGEERTE 7 Mei, AZ 7, 20.00 uur: lezing door prof.dr. E. Berns met de titel 'De prijs van een mens'. Gratis toegang.

Studentenzaken m GESLOTEN In verband met een kleine reorganisatie is het Informatiecentrum op vrijdag 10 aphl de hele dag gesloten! GROEPSBEGELEIDERS GEZOCHT 22 En 23 aphl: voorlichtingsdagen voor a.s. studenten. Wij zoeken ouderejaars studenten die op willen treden als groepsbegeleider/ster. Dit houdt in een groep aankomende studenten (evt. met hun ouders) aan de hand van een programma rondleiden en vertellen over eigen ervaringen met de studie en het student zijn. Voor woensdag 22 aphl zoeken wij studenten (algemene, bedrijfs- en fiscale) economie, econometrie en bestuurlijke informatiekunde. Voor donderdag 23 aphl studenten van alle ovehge studiehchtingen. Alle groepsbegeleiders worden gratis in het bezit gesteld van een herkenbare KUBsweater. Meer informatie en aanmelding: Informatiecentrum.

Studium Generale STUDIUM GENERALE Het schrijven van een scriptie met de Geïntegreerde Werkplek: Demonstratie door Hans Roes en Paul de Heus, beiden werkzaam bij de KUB (16 april, 13.30 uur, AZ 112). In de

fende onderzoeksproject, prof.mr. B.W.N, de Waard, tel. (013)-662716, Sollicitaties schriftelijk, o.v.v. het vacaturenr. op de enveloppe, richten aan de secretaris van de Fac. der Rechtsgeleerdheid, mw. mr. G.M.D. Peters-Van Gorp, Pb. 90153,5000 LE Tilburg. Bij het werkverband Taal en Minderheden van de Fac. der Letteren van de KUB komt in het kader van het project Ontwikkeling van tweetaligheid bij Turkse en Marokkaanse kinderen in de basisschoolleeftijd de volgende vacature vrij:

EE 1 STUDENT-ASSISTENT (M/V) Werkzaamheden: verwerken van Turkse onderzoeksgegevens op de computer: het transcriberen van 10 cassettebanden van 90 minuten. Gevraagd: moedertaalspreker van het Turks; minimaal tweedejaars student; ervaring met typewerk/computers gewenst. Periode: in overleg te bepalen. Salariëhng: op contractbasis volgens student-assistentschalen. Inl.: drs. Jeroen Aarssen of drs. Petra Bos, tel. 013-663166. Vacatures, geplaatst in Univers, zijn uitsluitend bedoeld voor werknemers van de KUB.

nieuwe bibliotheek van de KUB staan 250 geavanceerde PC's die gebruik kunnen maken van een heel scala aan mogelijkheden doordat ze aangesloten zijn op een netwerk. Via dit netwerk heeft men toegang tot informatie die wordt aangeboden door de KUB en andere binnenlandse en buitenlandse instellingen. Hiermee is een van de doelen van het HT-DICC programma: werkplekintegratie, bereikt.

Sport RUN-BIKE-RUN 29 April (13.30 uur) organiseren Parcival en De Meet i.s.m. Pendragon in het kader van de TSK-Lente een RunBike-Run. Dit bestaat uit: 3200 meter lopen (weg), 24,5 km wielrennen en 4100 m lopen (cross). Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar op het KUBSportcentrum. SLUITING SPORTCENTRUM 17 April en 20 april: Sportcentrum gesloten. Vanaf dinsdag 21 april t/m vrijdag 24 april wordt het Internationaal Studenten Sport Toernooi gehouden. Alle lessen vervallen in deze week met uitzondering van de lessen Keep Moving. Dus dagelijks Keep Moving van 17.00 tot 17.45 uur. Voorts is het Sportcentrum gesloten van donderdag 30 april t/m dinsdag 5 mei 1992. Dit in verband met de algehele sluiting van de K.U.B. TSK LENTE 1 9 9 2 27 april t/m 29 april: Tilburgse Studenten Kampioenschappen Lente. Inschrijven (voor badminton, voetbal (veldvoetbal gevorderden en recreanten, zaalvoetbal), volleybal, altetiek, wielrennen, rugby, hockey), inschrijfformulieren: balie van het Sportcentrum KUB, en bij de Ingang van de KUB. Inschrijf datum uiteriijk 23 april. De laatste dag (27 april) zal afgesloten worden met een feest vanaf 23.00 uur met een fantastische disko. Voor meer informatie bel 663012, of kom langs bij de Pendragonkamer in het Sportcentrum.

AEGEE-Tilburg. Borrel: 14 april, vanaf 21.00 uur. Waar? Zie aankondiging in glazen gang. Bel 420958. OLOF 16 April: softbaltoernooi van het dispuut 'Alea Acta'. Aansluitend feest ter sociëteite. Ook op deze dag biedt VVO in de Schouwburg het programma 'Brutale Winterbekentenissen'. Maandag 20 april is de sociëteit gesloten. MERCURIUS Zoekt actieve studenten bijv. in de activiteitencommissie (incl. reisorganisatie), congrescommissie en de redactie. Info: kamer051 .tussen 13.0014.00 uur.

^ i* S' coffeeshop

VI DAR 16 Aphl: bierestafette. Opening van de loods: 22 aphl. Alle leden worden vanaf 16.30 uur op de loods verwacht, 's Avonds feest. POLIS 16 aphl (SZ 37, 13.00 uur): forum i.s.m. Priohtijd met als thema 'het autovrij maken van de binnenstad en de

MOONLIGHT

tuinstraat 53 Tilburg 363410 / open van 12.00 - 02.00 10 april 1992

;:■■?,­.­.

^(•fcjt*

Cultuurredactie: llona Bastiaanse

Bevlogen correspondentie

i|ll ^^

Vooral als de zon zijn beeld beschijnt raakt beeldend kunstenaar Ron van de Ven ontroerd. De schaduw van de ranke voorzijde die de oranje binnen­ wand relief geeft, dat vindt hij sterk, zo heeft hij het bedoeld. De Tilburger Van de Ven maakte het monumentale, sta­ len beeld dat sinds deze week de

campus siert. E en naam heeft het niet, die mag wat hem betreft lang­ zaam ontstaan. Zoiets moet immers groeien. Van de Ven heeft een klem jaar aan het beeld gewerkt en is lang op zoek geweest naar geschikte sta­ len platen. Hij vond ze uiteindelijk op een werf in Schiedam, alles bij elkaar

van drie oude binnenvaartschepen. De schepen waren van voor 1938, belangrijk omdat er toen nog grote klinknagels werden gebruikt, die ge­ ven het staal toch iets extra's. De platen komen uit de binnenzijde van de schepen, en bevallen Van de Ven door hun getekende structuur, door het zichtbare eigen leven dat ze geleid hebben. Zo'n klein sleuteltje bijvoor­ beeld, ergens bovenin het beeld, daar­

aan kun je de oude herkomst aflezen. De platen lijken strak, koud en streng, maar zijn dat bij nadere beschouwing niet. Het oppervlak van de aan elkaar gelaste platen is nergens gelijk en het donkere blauw blijkt dooraderd met andere kleuren. Van de Ven heeft het beeld een duidelijke richting willen geven, het staat een beetje dwars op de as langs de bibliotheek en wijst met de punt naar de stiltebouw. Maar dit beeld bepaalt hoe dan ook het cen­ trumvan de campus, zo heel vorstelijk op het kruispunt van wegen. Door het voor een deel in de grond te laten zakken, door een spiraalvorm te gebruiken, heeft de kunstenaar een verbinding met de wetenschap willen leggen. Dat wroeten, dat vorsen, dat is toch typisch iets voor zo'n universiteit. Maar het moet met té academisch worden, niet té strak, want dan wordt het beeld weer te monumentaal. Dat is met de opzet en daarom zitten er in de oranje binnenwand kleine, ronde ga­ ten in een patroon waaraan geen en­ kele wetmatigheid of structuur ten grondslag lijkt te liggen. Het beeld is een samenstel van ronde en hoekige vormen. Vooral die ronde vormen zijn op de campus, met een overmaat aan strakke, betonnen hoogbouw, in het oog springend. Ze komen enigszins overeen met die van het stiltecentrum dat even verderop verrijst. Niet toeval­ lig, meent Van de Ven, mijn ontwerp was er eerder dan de tekeningen voor het stiltecentrum. Maar het hindert hem niet, het bevalt hem eigenlijk wel, zijn beeldend centrum en het stilte­ centrum, een kleine bevlogen corres­ pondentie op de campus. (PS)

Een echt drama: opgekropte lust en woede! Het Zuidelijk Toneel: 'Het begeren onder de olmen' (Eugene O'Neill), Schouwburg, 25 april In Ivo van Move's versie van 'Het be­ geren onder olmen' wordt in de beel­ den en de stiltes bijna meer gezegd dan wanneer er gesproken wordt. Dat is niet alleen de verdienste van de regisseur; erstaat een indrukwekkend vijftal acteurs op de planken en Jan Versweyveld heeft weer eens een bij­ zonder decor ontworpen. Eugene O'Neill schreef 'Desire under the elms' in het begin van de jaren twintig. Hij had zelf in New E ngland geleefd, en kende het moeilijke leven van de protestantse boeren daar. Niet alleen de bodem en het klimaat waren hard, over het hele leven zweefden ook nog eens de voortdurende drei­ gingen van zonde en verdoemenis. Ik ken dat christen­zwartdenken met, maar ik hehnner mij een anekdote uit een Volkskrant­themanummer over nederlandse protestanten, jaren gele­ den. Het IS lente, de zon schijnt, en een boer (in Zeeland, de Alblasser­ waard ?) ontmoet op het veld zijn buurman. "Mooi weer, niet ?", zegt de boer. "Veel te mooi voor ons, armzali­ ge zondaars", antwoordt de buurman. Zo iets moet het geweest zijn voor

O'Neill. Heeft hij dan een boerendrama ge­ schreven? In ieder geval heeft hij ge­ probeerd een zeker realisme te berei­ ken door de personages dialect te laten praten. In de nieuwe vertaling van Arne Sierens is dat een soort 'algemeen' vlaams geworden, een mengelmoes van streektalen, die wel 'beschaafd' uitgesproken worden. Het realisme van O'Neill had ook te maken met de onmacht van zijn boerenper­ sonages om in taal ­welke taal dan ook­ al de nuances van hun verlan­ gens, wrok, vreugde, verdriet en woe­ de uit te drukken. Het realisme van de schrijver is bij Ivo van Hove haast naturalisme gewor­ den; soms is de scene bijna echter dan echt. E n dat geldt dan nog niet eens de gekookte patatten, het gebak­ ken spek en de koeien, maar bij het kwijlen en het pissen is het boerenbe­ staan wel erg vet aangezet. Een merk­ waardige ervaring, zeker als je die hele voorstelling ziet binnen het to­ neelkader vol glitter en krullen van de Amsterdamse stadsschouwburg. Toch IS dat naturalistische geklieder niet het belangrijkste; veel indrukwek­ kender zijn de gestileerde beelden en de stiltes. Het decor maakt al meteen één ding duidelijk: de stal, de keuken.

de slaapkamer, dat is de boerderij, daar speelt zich het hele leven af. Het eten, de beesten en het bed, daar draait heel laagbijdegronds alles om. En wat er zich echt afspeelt wordt duidelijk, meer nog dan uit de tekst, uit de plaatsing en de gebaren van de spelers. Ten/vijl de nieuwe echtgenote Bie (Hilde van Mieghem) de vrijpartij met de vader begint, zie je hoe zij en de zoon Eben en passant naar elkaar verlangen. Ronduit schitterend zijn ook de uitbarstingen van ­lettertijk­ mach­ teloze woede van E ben (Peter van den Begin). De razernij tot barstens toe opgekropt: te zwak om echt te gaan slaan, en te dnftig om nog de geschikte woorden te vinden. Innerlijk kookt en borrelt hun woede ­zo heet dat soms in boeken, maar Peter van den Begin laat werkelijk zien hoe in dat lange lijf al de onderdrukte haat en angst en begeerte tekeergaan. Zo wordt 'Het begeren onder de ol­ men' veel meer dan een realistisch boerendrama. Juist in de gestileerde passages, weg van het naturalisme, zie je het moeilijke gevecht van men­ sen om ondanks of dankzij elkaar ge­ lukkig te zijn. IP/Hugo Durieux

'Overvloed', aldus de kenners

En deze week zijn er 24 gratis optre­ dens in Tilburgse cafe's. Inmiddels staan de stamklanten van Polly Mag­ goo, of een willekeung ander café, steen en been te klagen. Dat er nooit iets te doen is. Dat Tilburg saai is. Dat ze zich vervelen. Dat hoeft dus niet. ledere dag is er minstens één optre­ den, naast tientallen andere mogelijk­ heden om te verpozen. Dat die optre­ dens in kwaliteit verschillen, is duide­ lijk. Want soms is het goed (rockabilly in Marijnen), soms is het bizar (gospel in de Plaats) en soms is het ronduit kut met peren (rock in de Egelantier). ­

Ikhoordeiemandzeggendaterveel slap werd geouwehoerd in die cafe's hier.

Het is zelfs zó erg, dat wie een af­ spraak maakt om naar een bandje te gaan kijken, soms terecht komt in 'n andere kroeg waar ook al een groep speelt. Venwarring maakt zich dan meester van de bezoeker. Kan­ie nog wel ergens rustig van een pint nippen alvorens doof te worden geblèrd door een zanger die zijn stembanden niet onder controle heeft? ­ Ja, dat kan. ­ Hou je d'r buiten, vrind. Dat kan dus wel, inderdaad. In 't Bruin Kaffee, Heuvel 15 en De Kroeg zal de dnnker niet worden gestoord door binnendnngende en levende decibels. In vrijwel alle andere kroegen loopt­ie dat risico wel. ­ Ik vrees met grote vreze dat het dadelijk toch weer los gaat. ­ Jongen, ik merk datje aan een para­ noïde schizofrenie bent gaan lijden. Droom je ook over die bandjes? ­ Nee. Ik droom nog altijd over bier,

Univers

Wie de mooiste, meeslepend­ ste, meest intelligente be­ spreking van een onlangs verschenen CD (of een num­ mer daarop) weet te maken, maakt kans om diezelfde CD van Univers cadeau te krij­ gen. Bovendien wordt de uit­ verkoren recensie geplaatst op de cultuurpagina van Univers. Daar is ook van week tot week het overzicht te vin­ den van CD's waaruit een recensiekeuze gemaakt kan worden. De titels waaruit voor het volgende nummer geko­ zen kan worden, staan ver­ meld op de cultuurpagina van de vorige Univers, nr. 25. In­ zendingen mogen niet lan­ ger dan ongeveer driekwart pagina A4 zijn. Recensies voor nummer 27 moeten ui­ terlijk maandag 12 mei om 12.00 op de redactie (kamer B 12) worden ingeleverd.

ken door muziek in z'n uitspanning te brengen. In sommige gevallen begint dat apocalyptische vormen aan te ne­ men. Zowel de Voortuin als de Filis­ tijnen brachten deze week een Joego­ slavische zanger met zijn gitaar. Op­ komst: Zip. Dus begint het nu gevaar­ lijk te worden. E en kroeg zou zich moeten onderscheiden door muziek te brengen. Als dat met meer gebeurt, zou de eigenaar aan ander vertier in z'n nering kunnen denken (is er ook al: journalistencafé, literair café). Of de sfeer kan door de klanten zelf worden bepaald. Krijg je ook met de saaiste typjes binnen.

­ Dat zul je mij niet horen ontkennen. ­ Pils? ­ Da.

Gezien en gehoord: tien bandjes in tien Tilburgse ca fe's, tien weken lang, gratis toegankelijk. Doek opent. Café Weemoed. Een­ akter voor twee heren.

COMPACT DISC RECENSIE

Rockin' Louis In l'lndustrie enkele weken geleden: een van de hoogtepunten in de Plakbandhistorie (fotO' Enk van der Burgt) soms ook pils. ­ Maar even serieus nu. Evalueren! (Heren kijken elkaar aan en spugen hun pils bijkans uit van dolle pret.) De doorsnee Tilburgse kroegbaas doet vreselijk z'n best klanten te trek­

­ Nondepatatten. Wat een rust. Goed evaluabel café hier ­ Twee pils? ­ Retorisch, maat. Doch: dus veel ver­ maak... ­ Misschien wel tè veel... ­ Op muziekgebied. ­ Iets met bomen en met bos... ­ Totaal oerwoud, neem dat aan. ­ Dus goed, maar tijd voor iets an­ ders. ­ Geen probleem. ­ Twee pils?

Cultuuragenda Muziek Batcave, vr. 17 apr. Nachtschade lil, The Crusade, (alternatieve dans­ muziek) en vr. 24 apr. Paradox, do. 16 apr. om 21.00u. Transfusion. Do. 30 apr., 21.00u.: Carte Blanche met André Maes. Dog Faced Hermans en Bat Attack. Schouwburg, za. 11 apr., 20.30u.: J.J.C. Helder met Song of a bitch. Zo. 26 apr., 20.15U.: Opera van Krakow met Lucia di Lammermoor van Donizetti. Univeristeit, (aula), wo. 6 mei, 20.15U.: pianist Nikolai Luganski. Zaal Zestien, zo. 26 apr., 20.30u.: koffieconcert.

Theater Schouwburg, za. 11 apr., 20.15u.: Theatervan het Oosten met Een leeg huis van Marga Minco. Di. 14 apr., 20.30­ u.: De Muze met Een Hollands huwelijk. Wo. 15apr., 20.30u.: Kanna Holla met Medea (beeldend theater/ mime). Do. 16 apr., Ingeborg Elzevier. Paul Haenen, e.a. met Brutale Winterbeken­ tenissen. Za. 25 apr., 20.15u.: Het Zuidelijk Toneel speelt Het begeren onder de olmen van O'Neill en om 20.30u. Mark van de Veerdonk met Blond E lastiek Plus. Ma. 27apr., 20.15u.: Dubbel en Dwars met Jack Spijkerman. Afslag Dokkum. Dl. 28 apr., 20.15u.: De Wijze Kater naar Herman Heyermans. 't H eks, do. 19 apr., 21.00u.: Bis­ produkties/Tegentijd met Untitled (cowboys). Do. 23 apr., 21 .OOu.: Els Theater­ collectief met eenakter Trotski. Za. 25 apr., 21.OOu.: Nieuw West met Ammorbidire II. Zaal Zestien, vr. 10 apr., 20.30u.: DeTorenspelers.Wo.29apr.,20.15u.: Elisa Monte Dance Company.

Dans Zaal Zestien, vr. 24 apr., 20.30u.: Dansgroep K.A.A.K.

Film "" Filmtheater Louis, wo. 29 apr., 19.30U.: Mima en 22.00u. Mala Noche (Van Sant). Do. 30 apr., 19.30u.: Mima en 22.00U.: Rebecca (Hitchcock). Vr. 1 t/m 7 mei Japanse B­films. Vr. 8 t/m do. 14 mei: De Grap. Vr. 15 mei: Sur. Universiteit (CZ 101), wo. 15 apr., 20.15u.: Leningrad cowboys go America. Wo. 29 apr., 20.15u.: Wild at heart.

Tentoonstellingen Universiteit, (aula), De tentoonstel­ ling Van kleitablet tot CD­ROM wordt ma. 11 t/m wo. 13 mei herhaald. Do. 9 apr. t/m di. 12 mei: Tekeningen van kinderen uit Wit­Rusland over Tsjernobyl (zie cyclus Greenpeace). Soortgelijke tekeningen worden zo. 12 apr. vanaf 15.00u. bij opbod ver­ kocht tijdens de manifestatie Mens en Milieu op de universiteit.

Lezingen Z a a l Z e s t i e n , di. 14 apr., 20.30u. Margnet de Moor.

Lekker en goedkoop eten bij

Heuvelring 3 5 Q 5038 flB Tilburg TeleFoon013­358ó9ó

Doek. (vE/K)

10 april 1.992 ^

^

­

­ ■

tn

INGEZONDEN

COLOFON

MATSERTJES

Vrouwenstudies Het is jammer dat Soudijn naast het schrij­ ven van al dan niet belangrijke bijdragen aan de psychologie ook nog tijd vindt om stukjes te schrijven voor Univers. In zijn laatste werkje (Univers, 3 april 1992) gaat Karel te keer tegen Vrouwenstudies, de nog te benoemen hoogleraar en twee medewerksters Vrouwenstudies. Vrouwenstudies is volgens hem geen vak maar slechts een etiket om binnen korte tijd een aanstelling en budget te verwer­

matsertjes 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ bon worden opgegeven bij de redactie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze f 5,­. Tussen 30 en 60 woorden f 10,­; onder nummer f 2,50 extra. Reacties op adverteren onder nummer naar de redactie sturen. TYPEWERK: Voor snel en vakkundig uittypen van uw scriptie, afstudeeropdracht, proefschrift op de p.c, bel IVT Remout, tel. 040­852587. We berekenen een spe­ ciaal studententarief. Ook kunnen we het typewerk kopiëren en inbinden. VERTAAL-/CORRECTIEWERK: Native speaker, beëdigd vertaler, vertaalt/corri­ geert uw proefschriften, lezingen en artikelen in het Engels (WordPerfect 5.1.). Drs. P.E. Davies, tel. 030­522695. ROKKOSTUUMS: yd^­W Gloednieuwe rokkostuums, compleet met rokwit* Alle maten voor maar f425,­. Verkoopdagen 25, 26,27 mei op Willem II straat 6B. Voor meer info: bel Max Verheyen, tel. 013­423923. VAKANTIE: Vakantie in gezellige Spaanse badplaats, 45 km over Franse grens: t.h. comfortabel appartement Ie of 2e etage met zeer groot terras en zwembad pal aan zeeboulevard, breed zandstrand. Inl. 013­ 342538. FEESTEN IN AMSTERDAM?: Na de voorstelling van Paul van Vliet in Carré op donderdag 10 september trekken 1500 studenten Amsterdam in om na te genieten van deze bijzon­ dere voorstellmg. Efact biedt kaartjes voorde show aan voor 27,50. Kaartjes zijn verkrijgbaar op de Efactkamer O­50 (tel. 662991). (Je kunt natuuriijk ook de laatste trein terug nemen). STUDENTENAVOND: Donderdag studentenavond bij swingcafé Variété. Happy hour van 22.00 tot 23.00 uur. Na 23.00 uur tapbier voor een studentenprijs van f 1,50. Variété toch ook jouw café? FILOSOOF: De laatste extra dikke Bocca della Verita van dit studiejaar is uit. Er liggen nog exemplaren van dit studentenblad bij het secretariaat (P 2.221) voor studenten en andere belangstellenden.

ven. Nu is 'kort' een relatief begrip maar aangezien er sinds 1982 een werkgroep Vrouwenstudies is aan de KUB en de eer­ ste hoogleraren E mancipatievraagstukken/ Vrouwenstudies reeds in 1986 benoemd werden, kan over de Tilburgse situatie slechts gezegd worden dat Brabant meer dan het beruchte kwartier achterloopt. Hetfeit dattwee part­time medewerksters Vrouwenstudies aan andere universitei­ ten zijn gepromoveerd roept bij mij (min­ stens) twee vragen op: 1. waarom hebben zij slechts een part­time aanstelling (0,5 fte om precies te zijn)?, en 2. hoe zou het zo gekomen zijn dat deze wetenschap­ pers niet in Tilburg gepromoveerd zijn? Wat die laatste vraag betreft, dat zal ook wel weer met dat beruchte kwartier te maken hebben. Met betrekking tot de opmerkingen over de inhoud van hun dissertaties en werkwijzen van beiden, wil ik Soudijn er slechts op wijzen dat de totstandkoming van de proefschriften niet alleen door Vrouwenstudies­deskundigen begeleid en beoordeeld zijn. Van dames die elkaar de bal toespelen kan hier geen

sprake zijn. Tenslotte acht ik de kans dat de Tilburgse hoogleraar (v/m) 'E mancipatie, in het bij­ zonder Vrouwenstudies' gewoon sociolo­ gie of psychologie gaat doceren heel klein. Vrouwenstudies is (en dat weet Soudijn ook wel) in het midden van de jaren '70 ontstaan als aanklacht tegen het masculie­ ne beeld van de samenleving zoals ons dat werd (en op sommige plaatsen nog steeds wordt) voorgehouden doorde (veel­ al mannelijke) wetenschappers. Ik ver­ wacht van 'die mevrouw' (hiermee be­ doeld Soudjn de hoogleraar Vrouwenstu­ dies) dat zij volgens de 'tradities' van Vrouwenstudies een kritische houding zal innemen ten opzichte van haar eigen vak­ gebied en van de vakgebieden van haar werkgroepgenoten (want een hoogleraar Vrouwenstudies moet van meer markten thuis zijn). Soudijn zal dan weinig aan haar hebben, maar dat was gelukkig ook niet een van de voonwaarden volgens de profielschets. Annemarie van Wijk (a.i.o. MTO/Demografie)

DOOD DE TIJD TOT: Cultureel Studenten Festival VIRUS, 23 mei, Eindhoven, 040­433027.

REISGENOTEN: Als je op vakantie wilt en reisgezelschap zoekt, kan buro Hermes je aan leeftijdgenoten helpen. Info: 020­6839577 (app.)

TWINS: ~^ Twins biedt een aktieve zeil­, surf­, kajak­, atb­ en catamaranvakantie met excursie en boogschieten op subtropisch eiland Sardinië (Italië), Voorf 550,­ . Ontspanning,aktie, kampvuur en avontuur. Excl. reise.d. Folder? Bel Twins, 078­412549.

FINANCIERING 2:

SïT^^^Bl"

Gezocht: jongedame die op 28 april in CZ 101 tijdens coll.fm.2 m hoek helemaal rechts achterin (alleen) zat en het college voor einde verliet. Signa­ lement: ze droeg oranje trui en roze jas, heeft lichtblond haar, is vermoed. Limburgse, gaat stage doen. Zij wordt verzocht kontakt op te nemen met student (Jean, 046­526023) i.v.m, waardevolle vondst. Tips welkom. KAMER GEZOCHT: ... .Jt„ Wie heeft er voor mij een leuke kamer? Ik ben 1 e jaars studenten sporteconomie, kom uit Wageningen (2 1/2 uur trein, iets te lang dus). Cateiijne Hol, 08370­22483. TE KOOP: Renault Estafette kampeerbusje, bouwjaar 1974, 78.000 km. Volledig ingericht (koelkast, kluis, fornuis, chemisch toilet, watertank). Vraagprijs f 3.900,­. Tel. 013­630867 (Louis). BIERSPECIALITEITENCAFE: Bierspecialiteitencafé Kandinsky, Telegraafstraat 58. Alledagen geopend. Happy hour: donderdag en zondag van 21.00­22.00 uur. NAUTIKOS: Denk na! Stap in de wereld die Nautikos heet! Zoek jij op zondag de gezelligheid nog steeds bij je ouders? Ga overstag, kom zeilen bij Nautikos! Voor informatie over al onze activiteiten: zie sportnieuws verderop in deze Univers. TROPICAL NIGHT: '""' Op zaterdag 30 mei organiseert studentenswingcafé Variété een tropical night met gratis deelname limbodansen. Probeer op deze avond ook eens de speciale cocktails. Variété ook jouw café? ROKKOSTUUMS: Gloednieuwe rokkostuums, compleet met rokwit. Alle maten voor maar f 425,­. Verkoopdagen: 25­ 26­27 mei op Willem II straat 6B. Voor meer info, bel: Max Verheyen, 013­423923.

PAUL VAN VLIET: Op 10 september haalt Efact Paul van Vliet naar Carré. Vijftien honderd studenten uit het hele land zullen deze speciale voorstelling bijwonen. Efact biedt kaartjes aan Tilburgse studenten aan met een korting van maar liefst 20 gulden. Kaartjes zijn da­ gelijks verkrijgbaar op de Efactkamer O­50 (tel. 662991) van tien tot twee. De prijs voor dit evene­ ment bedraagt i.p.v. fl. 47,50 nu slechts fl. 27,50.

REISBOEKWINKEL ATLAS: Gespecialiseerd in landkaarten, taalgidsen, reis­ verhalen, atlassen, plattegronden, fietskaarten, wandelkaarten, natuurgidsen en ansichtkaarten. Heuvelstraat 103­4, Passage Heuvelhof, tel. 013­ 360438. Geopend van maandag tot en met zaterdag van 10.30­18.00 uur, ook op koopavond.

MUZIKALE AVOND: Op 18 mei, in aula om 20.00 uur, kom kijken en luisteren naarde muzikale prestaties van Tilburgse studenten.

CULTUREEL FESTIVAL: Cultureel studenten festival Virus met 33 acts waar­ onder: Gotcha!, Herman Brood, Verreck & Pleysier, Marijke Boon, Dolorum en de Raggende Manne. Zaterdag 23 mei, Eindhoven. Voorverkoop: Tommy, Nieuwlandstraat 14.

TENTAMENFEEST: Tentamen­ of studentenfeest organiseren? Dat kan iedere woensdagavond bij studentenswingcafé Variété. Variété, toch ook jouw café? ' ^rr4, ­ ­ • . :__= GEZOCHT: Welke liefhebberZ­ster wil deze zomer komen mee­ draaien in een hut aan de voet van de Mont Blanc, Chamonix, Frankrijk?Over .soort werk, werktijden en verdiensten wil ik graag overleggen. Heb je belangstelling, bel Michiel Schruijer: 09­ 3350540259 of Sandra Schruijer: 013­662335. Univers

TARIFA ESP.: Ideaal voor surfers, maar ook dichtbij Marokko (12 km) en de Expo in Sevilla. Bel voor A ccomo­ datiebemiddeling: 09­3456681413, Andy Feliman of eventueel 013­683283 Evelyn (met vliegtuig via Malaga) of .schrijf: Calle Florinda 4, 11380 Tarifa (Cadiz) Spanje. MOTOR TOERTREFFEN: 16/17 Mei: Studenten Motor Toertreffen in Eindhoven. Inl.: 040­81 1410/482438.

RONDREIS SPANJE: ­,<­'■ Ontdek het andere Spanje. De Sagrada Familia in Barcelona, het Alhambra in Granada, de Expo in Sevilla, het Prado in Madrid, de Plaza Mayor van Salamanca en het strand van San Sebastian. 22­ Daagse hotel/kampeerrondreis incl. bus, hotel, cam­ pings en excursies, f 1.199,­. Leeftijd 18­35 jr. Vertrek: 21/6,10/7,2/8en21/8. Folder? VAMOS­ Reizen 03404­50468. WANTED: ACTIVE STUDENTS ^ 'lS#i?»~ Mercurius, dé studievereniging voor studenten met financiële interesse, zoekt actieve studenten die tijd in deze vereniging willen steken. Er zijn nog enkele plaatsen vrij in de activiteitencommissie (incl. reisorganisatie), congrescommissie en de redactie. Interesse? Dagelijks van 13.00­14.00 uur, 0 51. CONGRES JURIST EN WERK: Ook Tilburg van harte welkom op het Landelijk Congres 'Juristen Werk' op 17juni in Leiden! Met fora en workshops de gelegenheid bij uitstek om in één dag uitvoerig geïnformeerd te worden over jouw arbeidsmogelijkheden als jurist. Het inschrijfgeld bedraagt f 35,­incl. programmaboek, lunch, borrel en de vijfde uitgave van de juridische beroepengids. Info: 071­277800. CABARET FESTIVAL: Het Groninger Studenten Cabaret zoekt cabaret­ talent voor festival in oktober. Geïnteresseerden kunnen zich tot 24 mei aanmelden bij Joyce, tel. 050­717139/635634. GEZOCHT: Stichting Hergebruik Breda zoekt nieuwe bestuurs­ leden met kennis en belangstelling van de milieuproblematiek en de werkgelegenheids­ problematiek. Belangstellenden kunnen contact opnemen met de heer Smit, bedrijfsleider. Kringloopcentrum Breda, tel. 076­810694. COMPUTERCURSUSSEN: - ^ . J t - S ï ­ s Van Overbeek A T verzorgt computercursussen. Naast een groepscursus is individuele begeleiding ook mogelijk. Momenteel kunnen wij de volgende cursussen aanbieden: Oriëntatie ­ Dos ­ Wordperfect ­ Lotus en dBase. Info: 013­702844. TE KOOP LUIDSPREKERS: De nieuwe Tannoy 605 luidsprekers (goede testrapporten). Van f698,­ voor f498,­ perpaar. Bel voor nadere informatie 033­630599. .^.>i;iWl)U' WONINGRUIL: Ruime maisonette met 2 slaapkamers aangeboden (huur f411,­ p.m.) voor woonruimte in A mster­ dam. Bert Haans, Gracht 42, Tilburg, 013­677484 ('s avonds) en 013­685951 (overdag). TE KOOP: P.C.­40HD­ mon. ­ software. Tel. 04242­88293. LET OP!!: T­shirts, wind­jacks, sweaters etc. met uw eigen logo of ontwerp. Meer informatie? Bel 013­437523/ 040­537020. SAMENVATTING: Degene die samenvatting Strategische Besluitvor­ ming wel betaald hebben, maar nog niet opgehaald, moeten contact opnemen met 013­353172. PRAKTUK: ""*' Voor psycho­analytisch georiënteerde (inzicht­ gevende) psychotherapie. Voor hulp bij vele soor­ ten psychische problemen of wanneer u meer in­ zicht in u zelf wilt verkrijgen. Mevr. L. van Bavel, psychologe, 013­560519/681080. 15 mei 1992

PILLOT boekverkopers Juliana van Stolbergstraat 25 5038 AM Tilburg Tel. 013­426252 Fax 013­359940

Algemene & Wetenschappelijke Boekhandel

STAP AF OPEEN PRIMA ^ eksakt ^ ^

uitzendbureau

Tuin^rajiSi TilburR idefoonOH i629W

univers tilburgs universiteitsblad redactie pieter siebers (hoofdredacteur a.i.) michel knapen, gerard rutten, kees bals, angela van schendel (assistente) medewerkers mark van assen, ilona bastiaanse, jan brouwers, debby buitelaar, enk van der burgt, pascalle cappetti, hugo durieux, dylan van eijkeren, roland enthoven, monique mulder, bart padberg, maurits sep, laurent­jan van der westen redactieraad drs. j . roebroek (voorzitter), a. esmeijer, prof. dr. ir. a. kapteyn, p. van kolverschoten, drs. e. poppeliers, f. teunissen, d. wijsbroek, mr. p. zoontjens, f. allers, maurice ackermans (adviseur) columnisten jan boelhouwer, clemens van diek, karel soudijn, peter pennartz marrie bekker, alkelien van lennlng foto rien siers cartoon loco advertenties angela van schendel, kamer b 12, tel. (66) 2277 officiële mededelingen afd. pers en voorlichting, kamer b 10, tel. (66) 2001 kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12.00 uur in de week vóór het verschijnen in het bezit van de redactie zijn redactie­adres/advertenties warandelaan 2, 5037 ab tilburg telefoon 662277 en 662506; intern 2277 en 2506; kamer b 12 en b 13 faxnr. 662996 of 663019 landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku­nieuws (nijmegen), mare (leiden), observant (maas­ tricht), u­blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) medewerker frank steenkamp druk drukkerij de jong, baarle­nassau abonnementen voor niet­universitettsleden f 40,­ per jaargang studenten krijgen univers gratis thuis

CONSULTANTS

NIEUWS

Letterenfaculteit als eenheid terug uit de Ardennen 'Er is een onderling commitment over de basisprincipes voor een toei<omstplan van de faculteit'. Letterendecaan Leo Noordman is duidelijk vol enthousiasme teruggekeerd uit de Ardennen, waar de harde kern van zijn faculteit zich bezonnen heeft op de toekomst. De faculteit gaat zich nu richten op de opleiding van 'informatieconsultants' en 'cultuurconsultants'. In het weekend van 9 mei hebben vijftien mensen (waaronder het bestuur en de zes hoogleraren) zich teruggetrokken In een centrum in de Ardennen om 'de onmacht die de faculteit de laatste maanden heeft gekenmerkt' te doorbreken. Sinds de Faculteit der Letteren twee jaar geleden bij de minister een definitieve erkenning had afgedwongen, gaat een groot deel van haar bestuurlijke energie op aan het probleem dat als een onweerswolk boven haar voortbestaan hangt: een tekort aan inkomsten. Discussiebijeenkomst op discussiebijeenkomst werd georganiseerd, nota op nota geschreven om een mogelijkheid te vinden om meer studenten te

trekken. Eind februari vond het College van Bestuur dat de taaien letterkundigen het toen als definitief bedoelde plan 'nog eens van alle kanten moesten bekijken en wegen' omdat het verdergaande plannen nodig achtte om de instroom van studenten te verhogen. Ten opzichte van februari heeft de letterenfaculteit de koers op een paar punten bijgesteld. Het idee om een of twee 'traditionele' talenstudies (bijvoorbeeld Nederlands en Engels) aan te bieden is 'onder aan de agenda geplaatst'. Het aantal afstudeervarianten (nu nog zes) is teruggebracht van vier (plan februari) naar twee. Noordman: 'We hebben twee belangrijke uit-

Letterendecaan Noordman (r): 'eensgezind de Ardennen uit' gangspunten. Enerzijds zijn we uitgegaan van onze expertise, van onze krachtbronnen, van de fascinatie waarmee wij tegen wetenschap aankijken. Anderzijds hebben we gekeken naar de maatschappelijke vraag, naar externe

probleemvelden. Zo zijn we op twee pijlers uitgekomen: informatie en cultuur.' Het ligt in de bedoeling dat de faculteit gaat opleiden voor functies van informatie- dan wel cultuurconsultant. 'We hebben het idee dat we hierdoor meer

Ministerie voelt voor internationale controle op ondenA/ijs

'Verschillen in Europees onderwijs zijn te groot om met elkaar te vergelijken' De behoefte aan controle op de kwaliteit van het universitaire onderwijs groeit ook internationaal. O. McDaniel van het ministerie vanOnden/vijs, suggereert een Europese visitatiecommissie. Anderen, waaronder K. Kouwenaar van de Nuffic, zetten daar zijn vraagtekens bij. Elk land heeft immers een eigen, aan de cultuur bepaalde definitie van kwaliteit. De vragen over kwaliteit in het universitaire onderwijs kwamen aan de orde bij een driedaags symposium van de internationale studentengroepen Aegee Leiden en Mosaic. In de sfeervolle, doch ijskoude Hooglandse kerk te Leiden boog een internationaal

gezelschap van studenten en hoogleraren zich over het thema 'Onderwijs en Kwaliteit'. 'Kwaliteit in het onderwijs is niette omschrijven', zette prof. S. Corradi een ondenwijskundige van de universiteit van Rome de toon, 'maar gebrek aan kwaliteit is direct zicht-

Studentenbond gaat in kamers bemiddelen

van de gemeente en instellingen van hoger onderwijs. Het kamerbureau is een poging om de studenten meer bij de bond te betrekken. De in 1985 opgerichte studentenorganisatie werd vorig jaar bijna opgeheven wegens gebrek aan actieve bestuursleden. Op het laatste moment diende zich enkele nieuwe bestuurders aan. In een notitie over de toekomst van de studentenbond constateert voorzitter Robert van Willigenburg dat het nog steeds schort aan actieve leden. Ook wordt de bond niet serieus genomen. 'De TSB is geen gesprekspartner. Niet voor de KUB, niet voor de hogescholen en al helemaal niet voor de gemeente', aldus de notitie, die is geschreven op persoonlijke titel. Om hieraan iets te doen stelt hij voor om de TSB om te vormen tot een overkoepelend adviesorgaan, 'die vanuit de studenten blijft redeneren maar geen uitgesproken mening ofopstelling heeft'. De adviesraad zou dan met de besturen van

De Tilburgse Studerenden Bond (TSB) begint in juni meteen kamerbemiddelingsbureau. Met dit initiatief richt de bond zich vooral op de aankomende eerstejaars. Hoewel de woningcorporatie de Woonstad ook woonruimte verhuurt aan studenten en de plaatselijke VVV een map met kamers bijhoudt, zijn er volgens de bond in Tilburg geen kamerbureaus die zich op de studenten richten. Met de installatie van het niet-commerciële bureau, dat via het reguliere telefoonnummer van de TSB bereikbaar is, wil de studentenbond deze leemte opvullen. Om kamers te werven wil de TSB binnenkort met een campagne beginnen onder studentenhuizen en particulieren. Voor de financiering van zaken als briefpapier en posters zal de bond geld vragen Univers

baar.' Moederlijk hield ze de studenten voor om zich niet met onderzoek te bemoeien, maar goed onderwijs te eisen. Dat studenten beter onderwijs verdienen dan ze nu veelal krijgen, is ook de mening van prof. B. Rudden, een welbespraakte professor van de rechtenfaculteit in Oxford. 'In Engeland kan in principe iedereen professor worden', merkte hij verontwaardigd op, 'in sommige gevallen is zelfs een masters of een promotie niet noodzakelijk. Ook hoeft de prof in wording geen auditie te doen. Collega's schamen zich ervoortijdens een college voor studenten mee te luisteren.' Goed kunnen lesgeven zou dus een criterium kunnen zijn voor kwaliteit van het ondenwijs. Maar de sprekers beaamden dat men in elk land wat anders onder kwaliteit verstaat. Dat geldt ook voor het lesgeven. Een Engelse student merkte op dat het systeem in zijn land meer uitgaat van 'leren' dan 'lesgeven'. 'Wij worden geachtzelf van de docent te leren, alsof deze niet een verantwoordelijkheid heeft voor zijn lessen.'

onderwijsinstellingen, studenten uit de raden en de gemeente moeten overleggen. Verder zou de TSB meer service aan de studenten moeten bieden, zoals het te starten kamerbemiddelingsbureau. (GR)

Rechtenstudenten bundelen hun krachten De studieverenigingen van de juridische faculteit gaan hun krachten bundelen. Voorzitters en afgevaardigden besloten onlangs tot de oprichting van het Juristen Overleg (J.O.). Doel van dit samenwerkingsverband is de continuïteit van de studieverenigingen te waarborgen en de betrokkenheid van de studenten op zijn minst op peil te houden. Beiden staan op het spel, als je coördinator van het Juristen Over-

Ondanks die cultuurverschillen bekeken Rudden en zijn Leidse collega prof. H.G. Schermers op het symposium of het mogelijk zou zijn het eerste jaar van de rechtenstudie gemeenschappelijk te maken. Na zo'n basisjaar kan de student dan makkelijker in het buitenland verder studeren. Daarmee zou tegemoet gekomen worden aan de schreeuwende behoefte aan internationaal breed opgeleide studenten. 'We moeten onze geheimen aan elkaar openbaren', zei Rudden. De suggestie van een gemeenschappelijke basis riep wel een aantal vragen op. 'Hoe kunt u nu spreken van internationale samenwerking, wanneer alleen al de rechtenfaculteiten in Nederland zo sterk van opzet verschillen', vroeg een studente. En ook de taal wordt een probleem. 'Moeten alle cursussen dan in één voertaal, het Engels bijvoorbeeld, of kan van de studenten verlangd worden dat ze taal van het gastland leren?' Schermers antwoordde dat hij driekwart van zijn lessen in het kader van de Erasmusuitwisseling al in het Engels

leg, Remie Huijs, mag geloven. 'Het aantal actieve leden van de vijftien verenigingen loopt sterk terug. Daarbij wordt steeds dezelfde redeneertrap gebruikt. Het verzorgen van het juristenblad SecJure, het organiseren van pleitzittingen bij DiCit (Dispuut van Civilisten), hetmentoraatschap: 'het gaat allemaal ten koste van onze kostbare studietijd'. Als het er daadwerkelijk op aan komt, als er gewerkt moet worden, zijn ze vertrokken.' Bang dat de onafhankelijkheid van de studieverenigingen als Cebojuf, DiCit, Juribes en de rechtswinkel in gevaar komt, is Huijs niet. 'De verenigingen behouden hun zelfstandigheid. Het J.O. coördineertslechts, het stemt de onderlinge activiteiten op elkaar af en organiseert dus zelf geen activiteiten. Daarom presenteert J.O. zich ook niet als hét Juristen Overleg. Dan ontstaat alleen maar venwarring.' Het J.O. zoekt binnen de huidige wet op de tweefasenstructuur naar mogelijkheden studenten weer

studenten krijgen. In onze presentatie ontstond tot nu toe misschien toch teveel een gefragmenteerd beeld. We denken dat we een betere presentatie krijgen met dit centrale thema, dat we onderwerpen aanbieden die trekken', aldus Noordman. Een aantal werkgroepen moet de basisideeën voor ondenwijs en organisatie verder gaan uitwerken. Na de Ardennenbijeenkomst geeft de letterenfaculteit voor het eerst ronduit toe dat er grote zakelijke en persoonlijke tegenstellingen hebben gespeeld. Volgens Noordman zijn die conflicten niet verwonderlijk in 'een complexe organisatie, waar erg creatieve mensen werken en een dreigende reorganisatie onzekerheid overde eigen inbreng veroorzaakt'. 'Er is een sterke commitment, er is unanimiteit ontstaan over de principes. In de moeizame situatie die er was zijn nu openingen gekomen.' En dat is in de ogen van de decaan een van de belangrijkste winstpunten van het verblijf in de bergen. (KB) gaf. Zoiets zou in Duitsland of Italië ondenkbaar zijn, wisten de aanwezige hoogleraren uit die landen. De vraag is of 'kwaliteit' in diverse onderwijssystemen beoordeeld kan worden. Volgens mr. O. McDaniel, werkzaam bij het ministerie van Ondenwijs en Wetenschappen zou een Europese visitatiecommissies daarvoor een goede methode zijn. 'Een actieve vorm om de verschillen en overeenkomsten van een systeem boven waterte krijgen. Bovendien kan op die informatie verder beleid gebaseerd worden.' Een ander voordeel vindt McDaniel dat instituten zich meer bewust worden van de kwaliteit die van hen verlangd wordt. Ze zullen daardoor betere evaluatiemethoden ontwikkelen. Drs. K. Kouwenaar (Nuffic) heeft weinig vertrouwen in dit idee. 'Om kwaliteitte onderzoeken moet je weten wat het 'doel' van het onderwijssysteem is. Dat doel is in de regel onduidelijk. Meestal is het gebaseerd op traditie. Een Europese visitatiecommissie zou alleen maareen opleiding kunnen beschrijven en in Europees verband niets kunnen toevoegen. De verschillen zijn te groot om te vergelijken. Bovendien is het voor buitenlandse leden vaak moeilijk iets zinnigs over de onderwijsstructuur te zeggen, dat blijkt ook wel uit de Nederlandse visitatierapporten.' (RA/HOP)

actief te krijgen. Huijs denkt aan een eerlijker en eenduidiger beleid ten aanzien van de beloningen. 'Een bestuurslid valt buiten de boot; hij ontvangt niets voor zijn inspanningen, tenwijl een studentassistent een salahs krijgt en een tutorweerflinkonderbetaald wordt. Het feit dat er een onderscheid is en wordt gehandhaafd, impliceert een oordeel over wat zinvol is en wat niet. Maar tot nu toe wordt binnen de faculteit absoluut geen discussie over deze materie gevoerd.' Huijs verwacht niet dat nu de samenwerking tot stand is gekomen, de studenten massaal zullen toestromen en er opeens allerlei regelingen te voorschijn zullen komen. Met voorlichting aan studenten en het agenderen van de kwestie in de faculteitsraad wil Huijs druk achter de zaak zetten. 'Zoiets heeft tijd nodig, maar een begin is gemaakt.' (PC)

15 mei 1992

K

IVA-rapport voorspelt groot tekort aan docenten De komende jaren zal het huidige overschot van leraren veranderen in een tekort. In het jaar 2000 zullen er naar schatting 1650 eerstegraads docenten tekort zijn, wat 15 procent van de totale behoefte is. Naast het tekort bij de bekende bètavakken zal op korte termijn (1996) ook behoefte zijn aan meer eerstegraads docenten in de talen, met name Duits en Nederlands. Bij tweedegraads docenten ligt dat aantal op ruim duizend leraren, wat twee procent van de behoefte in deze categorie is. Dit blijkt uit een onderzoek van het IVA, het Tilburgse instituut voor Sociaal Wetenschappelijk onderzoek van de KUB. Het IVA heeft in opdracht van het ministerie een model ontwikkeld dat een redelijke voorspelling kan doen van de behoefte aan docenten. Het model is beleidsarm, dat wil zeggen dat het geen rekening houdt met eventuele beleidswijzigingen. Het gaat om een indicatie waarbij trends uit het verleden doorgetrokken worden naar de toekomst. Uit die ramingen blijkt dat het huidige overschot van 8000 docenten snel zal slinken. De eerste tekorten dienen zich volgens de IVA al aan in 1996. In 2000 zullen ook de 'reserves', bijvoorbeeld vrouwen met een lesbevoegdheid die niet voor de klas staan, uitgeput zijn. Bij de eerstegraads docenten ontstaan de tekorten bij alle vakken in het voortgezet ondenwijs, met uitzondering van het vak economie. De problemen zijn bij de tweedegraads docenten minder groot. Bij hen zal in 2000 zeker een tekort zijn aan docenten in de moderne talen (met name Duits), wis- en natuurkunde en gymnastiek. Voor staatssecretaris Wallage is het onderzoek aanleiding geweest om in een brief aan de Tweede Kamer nog eens te hameren op de noodzaak het beroepsbeeld van de leraar (en zijn salaris) te verbeteren. Ook tracht hij meer studenten naar de universitaire lerarenopleiding te lokken. Wallage verlengt daarom de preventieve maatregel die inhoudt dat studenten in vakken waarin het tekort dreigt een 'als leraar betaalde stage' kunnen lopen. Die regel geldt al voor natuurkunde, scheikunde, bedrijfseconomie en algemene economie. Het vak Duits komt daar volgend jaar bij. Overigens klagen de

universiteiten al enige tijd over de geringe capaciteit van de eerstegraads lerarenopleiding. Het dreigende tekort was immers allang bekend en is nu alleen met cijfertjes hard gemaakt. (RA/HOP)

Extra kinderopvang

L.

Filosofie wordt 'deeltijdvriendelijke studierichting' De faculteitsraad van Wijsbegeerte heeft besloten om per september de colleges filosofiezodanig te roosteren dat ook'groepen die overdag geen tijd hebben' voor de studie geïnteresseerd raken. Het gaat dan vooral om mensen die een baan hebben. Een deeltijdstudie mag zoiets officieel niet heten - daarvoor is aparte ministeriële erkenning nodig - en daarom wordt er nu gesproken over een deeltijdvriendelijke studierichting. De faculteit kampt al jaren met geringe studentenaantallen en hoopt op deze manier wat meer publiek te trekken. Het besluit houdt in dat de helft van de colleges in het volgend studiejaar verplaatst zal worden naar een tijdstip later op de dag. Dat betekent dat ook een dagstudent die zijn propedeuse in een jaar wil halen tussen 16.00 en 20.00 uur college zal moeten lopen. De faculteitsraad was enthousiast over het voorstel, maar was wat onzeker over het mogelijke profiel van de 'deeltijdvriendelijke' studierichting. Het vooruitzicht te gaan studeren op een soort 'seniorenacademie' zou schoolverlaters wel eens kunnen afschrikken. (LJvdW)

Anderhalve ton voor dertiende lustrumviering De universiteit trekt 127.000 gulden uit -vootactiviteiten rond het 65-jarig bestaan van de KUB, volgend studiejaar. Daarbij geeft de universiteit een garantie van 40.000 gulden voor het geval de stichting Steunfonds geen subsidie verleent. Met dit voorstel heeft de universiteitsraad onlangs ingestemd. De activiteiten vinden grotendeels in november 1992 plaats en hebben als centrale thema; Ontgrijzing door vergroening. Op het programma staat onder meer een

Naast de 21 'kindplaatsen' die de KUB heeft bij het Tiiburgs kinderdagverblijf de Wip-Wap, zal de universiteit nog 20 plaatsen reserveren bij de Stichting Bedrijfsgerichte Kinderopvang Tilburg. DeSBK is een bemiddelingsbureau tussen het bedrijfsleven en Tilburgse kinderdagverblijven. Dit voorstel van het College van Bestuur heeft de universiteitsraad onlangs aangenomen. Vanaf september 1992 zal de universiteit tien extra plaatsen inhuren bij de SBK voor kinderen van personeel en studenten. Daarnaast huurt de universiteit bij dezelfde stichting tien extra plaatsen per juni dit jaar voor buitenschoolse opvang en voor opvang buiten de regio. Hiermee is een bedrag van over de twee ton gemoeid. Eerder wilde het college volstaan om naast de bestaande 21 plaatsen er vijf extra te huren, maar dat vond de universiteitsraad niet voldoende. Hierop kwam het college met het nieuwe voorstel. De opvang moet in augustus 1993 worden geëvalueerd. (GR)

wetenschappelijk congres op 27 november dat het motto vanuit verschillende invalshoeken belicht. Hiervoor is ruim 50.000 gulden uitgetrokken. De stichting Tigeakwaarin alle studieverenigingen zijn verenigd, organiseert medio november een activiteitenweek met onder meer een congres overde vercommercialisering van de omroep en een managementgamecompetie. Verder heeft de studentenorganisatie een plan om met 200 studenten een aflevering van het Avro-programma De Uitdaging te maken. De universiteit draagt aan de studentenactiviteiten 10.000 gulden bij.

Voor de geplande Nacht van de columnist op 20 november is 12.000 gulden beschikbaar gesteld. Zo'n 50 columnisten zullen aantreden, waaronder Martin van Amerongen en Emma Brunt ten/vijl Hans Böhm de presentatie verzorgt. Ook staan er in het kader van het lustrum een diesviering en een dag voor alumni gepland en vinden erculturele evenementen plaats. Het feest voor personeel is onzeker geworden omdat de Commissie Personeelsoverleg daarvoor geen geld beschikbaar wilde stellen. Het college zoekt nu naar andere financieringsbronnen. (GR)

'Ik had heel graag WAO'ers zelf om hun mening gevraagd' In februari begon hij aan zijn literatuuronderzoek. Toen was in kabinet en kamer de discussie over de WAO-uitkeringen hevig, en nog steeds is er geen definitief besluit. Reden voor Maarten van de Pas (34), student Sociale Zekerheidswetenschap, om de cliëntgerichtheid van de WAÓ-uitkeringsinstanties tot zijn afstudeeronderwerp te maken. 'Veel is er niet over te vinden. De WAO bestaat pas sinds de jaren '60, net als de andere sociale zekerheidswetten. Het enige waar je dan op kunt terugvallen is literatuur uit tijdschriften en kranten. Over de cliëntgerichtheid van de Sociale Dienst in Nederland bestaan wel een paar boeken, maar dat onderwerp wordt al vaker door studenten Sociale Zekerheidswetenschap (vanaf hier: SZW, MM) gekozen. Dus ik ben voornamelijk op buitenlandse literatuur aangewezen.'

VLIJT EN NIJD De laatste maanden als student. Dat betekent stage lopen, onderzoek doen, scriptie schrijven. De weg naar de bul is er een van vlijt, vaak gepaard aan de nodige nij d. Duivers portretteert in een serie afstudeerders die de hete adem van het laatste doctoraalexamen in de nek voelen. Univers

'Amerikaanse onderzoekers zijn van grote invloed op dit gebied. In het buitenland is ook altijd wel een stelsel dat arbeidsongeschikt geworden mensen opvangt. Nederland is daar niet het enige land in, hoewel wij wel een bijzonder goed stelsel voor sociale zekerheid hebben. Nederland is rijk en de ervaringen in de Tweede Wereldoorlog hebben ook meegespeeld in de opzet van een goed zekerheidsstelsel.' Hij is van plan de scriptie in drie hoofdstukken te verdelen. Het eerste zou over het WAO-beleid sinds 1966 moeten gaan. 'Dat is misschien een te breed onderwerp. Ik moet nog bekijken of ik dat beperk tot het beleid met betrekking tot de zgn. passende arbeid. Dat is een prettig begrip om mee te werken, want het is zeer onduidelijk en het staat daarom open voor allerlei interpretaties. De uitvoerders van de wet op de WAO, de werknemers van het GAK (Gemeenschappelijk Administratiekantoor) of de GMD (Medische Dienst) bijvoorbeeld, hebben juist bij onduidelijke begrippen vrijheid van ibeleid. Ze kunnen het invullen zoals het hen uitkomt. De vraag is dan of het belang van de cliënt in het gedrang komt.' Het tweede hoofdstuk zal gaan over de organisatie-structuur van de WAO-regeling. Het derde hoofdstuk is het eerste dat op papier staat. 'Dat ga ik eind deze week aan mijn begeleider Boos aanbieden. Dan zie ik hem voor het eerst, zo ongeveer. Hij heeft een cursus gegeven over de WAO, dus hij leek me een goede begeleider. Dat moet nog blijken natuurlijk, maar hij heeft in ieder geval verstand van het onderwerp.' Twintig bladzijden telt hoofdstuk drie tot nu toe, ongeveer de helft van wat de eis is. 'Het lijkt misschien een beetje raar om met

Maarten van de Pas het laatste hoofdstuk te beginnen. Maar ik werk nooit volgens een bepaalde planning. Dat werkt bij mij gewoon niet. Het derde hoofdstuk gaat over de uitvoerders van het beleid, de mensen die dus uiteindelijk de met de WAO moeten werken. Mijn persoonlijke indruk is dat bedrijven en de WAO-instanties mede schuld zijn aan de vele WAO'ers die er zijn. Ze keuren naar mijn idee te vlug af. Dan hebben zij tenminstevoldoende werk. Hoemeer klanten, hoe liever het ze is. Werknemers vinden het natuurlijk ook beter om een WAOuitkering te krijgen, want het is meer dan een gewone uitkering. Daar zou ik ook voor kiezen. Maar het lijkt me verkeerd. Het is nog altijd zo dat werkenden eerder

geaccepteerd worden door de maatschappij dan niet-werkenden. Er wordt toch veel aan opgehangen, status en dat soort flauwekul. Mensen die langdurig een uitkering hebben, vinden dat echt niet leuk meer. Het belang van de cliënt ligt dan juist bij het vinden van werk.' 'Ik had de cliëntgerichtheid graag willen onderzoeken. De mening daarover willen horen van de WAO'ers zelf of desnoods van degenen die bij het GAK of de GMD werken. Maar dat werd vanuit de KUB niet gestimuleerd. Ik heb aan diverse mensen gevraagd of ik mee kon lopen in bestaand onderzoek, maar dat kon niet. Zelf gegevens verzamelen kostte ook te veel tijd, dat werd me ook afgeraden. Ik wil heel graag het sociologisch onderzoek in. Er schijnt ook behoefte te zijn aan onderzoekers die zich op sociale zekerheid richten. Maar de KUB doet daar niets aan: er zijn maar heel weinig onderzoeksvakken binnen SZW. Die heb ik ook niet allemaal afgerond, dus voor een deel ben ik ook zelf schuld.' 'Nu ga ik wel een paar interviews doen bij uitvoerders, maar niet te veel, anders komt daar weer statistiek bij kijken en dat kost te veel tijd. Maar ik wil erachter komen welke invulling instanties als het GAK geven aan cliëntgerichtheid. De klanten zijn verplicht, als ze in een bepaalde situatie zitten, naar hun toe te gaan. Dat is het verschil met een bedrijf, waar de klanten gewoon naar iemand anders toe kunnen stappen. Mensen hebben maar te pikken wat uitkeringsinstanties ze voorschotelen. Zo komt het tenminste vaak over op de cliënten, dat er met ze gespeeld wordt. Dat bezuinigingen belangrijker zijn dan het welzijn van de cliënten.' Monique Mulder 15 mei 1992

ONDERWIJS

PSYCHOLOGIE

^Klakkeloos en kritiekloos nemen ze alles over wat op de sheets geschreven staat' 'De kwaliteit van zijn hoorcolleges is goed. Hij heeft oven/vicht, is relaxed en humoristisch. Ook geeft hij veel duidelijke voorbeelden en aanwijzingen voor zelfstudie.' De omschrijving die studenten geven van een van de 'beste' docenten van de economische faculteit, drs. M. van Tuyl, liegt er niet om. Zelf is hij dan ook een weinig trots: 'De oorkonde hangt boven mijn bed, maar ik denk niet dat de studenten hebben gelet op mijn didactische kwaliteiten. Mijn luchtige manier van lesgeven heeft de doorslag gegeven.'

Veel animo voor verkiezing beste docent De verkiezing van de beste docentwas een lokale primeur: nooit eerder werd er een dergelijke verkiezing voor de tiele economische faculteit georganiseerd. Liefst 1500 studenten hebben de afgelopen twee semesters een enquêteformulier ingeleverd. Daarop hadden zij voor elke aan de economische faculteit verbonden docent twee cijfers tussen O en 10 gegeven: één voorde presentatie van de lesstof en één voor de aantrekkelijkheid van het college. Het resulteerde uiteindelijk in de presentatie van drie klassementen, voorelke verschillende studierichting een. Drie 'winnaars' werden in het zonnetje gezet: drs. M. vanTuyl (studierichting economie), dr. A. van Soest (econometrie) prof. dr. T. Kumpe (bestuurlijke informatiekunde). Van Soest werd bovendien gekozen als de beste docent van de hele faculteit. Een staande ovatie viel de man ten deel. Overigens werd alleen de top-vijf openbaar gemaakt. 'Want het is een beste-docent verkiezing', aldus de organiserende studenten-

verenigingen TEV en ECCO. 'Het is niet de bedoeling om de docenten met een heel slecht resultaat in de zeik te zetten.' De initiatiefnemers juichen bijna over het succes van de verkiezingen: 'De opkomst van de studenten en docenten was boven verwachting hoog. De laatsten waren zeer geïnteresseerd in het cijfer dat de studenten hen gedurende de afgelopen twee semesters hadden gegeven. Ik heb de indruk dat zij de verkiezingzeerserieus nemen.' Ook het College van Bestuur spreekt lovende woorden: 'Dit moet een traditie worden', hoopt rector prof. dr. L. de Klerk hardop.

SCHEEFGROEI

'Inde waardering aan de universiteit voor goed onderzoek enerzijds en goed onden/vijs anderzijds, is een scheefgroei ontstaan', stelt een woordvoerder van ECCO. 'Uit het oog is verloren dat onderwijs een belangrijke verantwoordelijkheid is van de universiteit. Ik hoop dat deze verkiezing de docent motiveert meer aandacht te besteden aan het lesgeven.'

Beste Docenten Van Tuyl (I) en Van Soest: kritisch over studenten 'Winnaar' Van Tuyl vindt de bestedocent verkiezing een goed initiatief, het is volgens hem 'de minst slechte methode die de stu-

denten kunnen hanteren om de docenten duidelijk te maken dat zij slecht lesgeven'. Veel waarde hechten aan de uitslag doet hij

echter niet. 'Het is leuk dat ik als beste docent gekozen wordt', geeft hij ruiterlijk toe, 'maar ik denk dat de studenten bij hun oordeel vooral hebben gelet op het feit of iemand amusant is of niet.' Van Tuyl ziet zijn verkiezing tot beste docent als een aardige opsteker, zeker omdat die plaatsvindt in een periode waarin zijn enthousiasme voor het collegegeven gestaag afneemt. 'De studenten van tegenwoordig zijn veel te resultaatgericht', zo meent hij. 'Klakkeloos en kritiekloos nemen zij alles over wat op de sheets geschreven staat. Als ik iets daaromheen vertel, dan word ik schaapachtig aangestaard. Pas als ik heel nadrukkelijk aan mijn verhaal toevoeg, dat wat ik vertel ook wel eens belangrijk kan zijn voor het tentamen, dan wordt de pen gepakt en in ijltempo mijn verhaal opgeschreven.' Van Tuyl, die macro-economie doceert, vergelijkt de Tilburgse universiteitsstudenten met scholieren van een middelbare school, waarvan hij nauwelijks onder de indruk is. 'Als ik iemand die naar mijn mening veel te druk zit te praten tot de orde roep, dan komt het niet zelden voor dat die persoon verbaasd om zich heen gaat kijken met een blik van wie bedoelt die rare man nou. Daar kan ik me zo aan ergeren. Dus heb ik me middelbareschool-achtige trucs eigen gemaakt om de orde te handhaven. Ik deel zo nu en dan een gele kaart uit. En het gekke is dat de studenten dat prachtig vinden.'Het laatste semester echter werd Van Tuyl geconfronteerd met een 'opmerkelijke' gebeurtenis: een bijna akelig rustige groep studenten. 'Ze hebben me zo weinig gestoord tijdens mijn werk', vertelt Van Tuyl, 'dat ik op het eind van de collegeperiode zelfs heb gemeend ze te moeten bedanken.' Bart Padberg

^Gewoon simpele sociale vaardigheden aanleren' Met een doctoraaldiploma psychologie kun je geen droog brood verdienen. Dachten we. Karel Soudijn psycholoog en publicist - werpt na een vijftiental gesprekken met afgestudeerde zielkundigen een ander licht op de zaak. Psychologen kunnen op elke baan solliciteren en iedereen wegconcurreren. Vijftien successtories in een boek.

'Psycliologen l<unnen overal terecht' Waar psychologen na hun studie terecht komen, weet iedereen wel. De meesten in de RWW en een enkeling in een baan. Dr. Karel Soudijn, verbonden als docent psychologie aan de sociale faculteit van de KUB ging - ter gelegenheid van twintig jaar psychologie in Tilburg - na, wat er van dit beeld

klopte. 'Gelet op de grote verscheidenheid in functies kun jeals psycholoog momenteel eigenlijk overal terecht', concludeert Soudijn in zijn boek Psychologie in uitvoering. 'En dat terwijl jaren geleden nog velen van mening waren dat je met een studie psychologie geen droog brood kon

verdienen.' In het boek - dat op 15 mei gepresenteerd wordt - laat Soudijn vijftien psychologen aan het woord die tussen 1974 en 1991 aan de KUB afgestudeerd zijn en die nu in vrijwel alle maatschappelijke sectoren actief zijn. Ze komen niet alleen uitde gezondheidszorg, het onderwijs of het bedrijfsleven, maar blijken zich bezig te houden met verkeer, werken bij justitie, volkshuisvesting of zijn in de reclamewereld terecht gekomen. Soudijn wilde voor zijn boek alleen maar praten met mensen die een baan hadden. Wat dat betreft moesten het successtories zijn, zo geeft hij ruiterlijk toe. Neem Liane Rausch bijvoorbeeld. Zij is als contractor'm dienst is van Shell Pernis en is tevens de jongste geïnterviewde. Ze werkte er al een jaar toen ze nog arbeids- en organisatiepsychologie studeerde en kreeg meteen daarna een contract voor een half jaar, met uitzichtop verlenging. 'Hetbijzondere in haar geval is dat ze is aangenomen bij een bedrijf dat aanvankelijk geen psychologen in dienst had', zegt Soudijn. Wel een uitgesproken psychologenbaan heeft Annette KoningMeeüs. Zij studeerde in 1976 af als onderwijspsycholoog en is momenteel parttime verbonden aan de Onderwijsbegeleidingsdienst te Breda (OBD). Daar bekleedt ze de functie van individueel hulpverlener. Ze is wat minder optimistisch over de mogelijkheden van psychologen, de toekomstperspectieven voor aankomend wetenschappers in haar eigen richting ziet ze zelfs somber in, zo laat ze in het boek weten. 'Het zit in de onderwijssector pot-

dicht, ook op de OBD. Er werken hier tussen de 35 en de 40 individuele hulpverleners die niet gauw weg zullen gaan. Vroeger was het normaal dat hier vooral psychologen aangenomen werden, want die konden testen. Maar tegenwoordig zitten de orthopedagogen toch veel meer in de richting van de OBD, vanwege de probleemkinderen die op scholen rondlopen. Daardoor krijgen psychologen hier niet gemakkelijk meereen baan.' Soudijn: 'Het is toch triest als je zo'n negatief beeld hebt van de toekomst van aankomende collega's. Of je na je studie een passende baan zult vinden, heb je toch voor een groot deel in eigen hand. Inzet en creativiteit zijn belangrijk bij het zoeken naar een leuke baan.' Dat zoiets niet iedereen lukt, blijkt uitde meest recente cijfers van het arbeidsbureau Tilburg. Arbeidsmarktonderzoeker Wil Poeth meldt dat er 46 werkloze psychologen staan ingeschreven, waarbij vooral het aantal vrouwelijke psychologen zonder baan 'hoger dan gemiddeld' is. Van de 152 werkloze vrouwelijke academici zijn er 22 psycholoog. Opvallend is dat er vooral veel langdurig werkloze psychologen zijn, die al langer dan een jaar naar een baan zoeken. Hoe groot de vraag naar psychologen is kan Poetz niet zeggen.

HERKENBAAR

Het meest verrassende vond Soudijn dat de vijftien afgestudeerden psychologen - die een vrij stabiele werksituatie aan dachten te treffen - in hun werk voortdurend aan veranderingen bloot staan. 'Voor het werk heeft dat zeker conse-

quenties', zegt Soudijn. 'Je zult voortdurend cursussen moeten volgen om bij te blijven. In feite heb je je studie nooit helemaal afgerond en zit je gewoon een paar jaar op de universiteit om je theoretisch te verdiepen. De rest van de benodigde kennis en en/aring zul je daarna toch verder in de praktijk moeten opdoen. Het maakt niet wezenlijk uit of je nu vier of vijf jaar studeert, je komt uiteindelijk indezelfde beroepspraktijkterecht. Die vergt nu eenmaal een constante bijscholing via cursussen.' Soudijn, 48, en behorende tot de tien procent oudste psychologen van Nederland, zou het achteraf als student heel anders gedaan hebben. 'Stel, ik ben 22. Tot mijn vijfentwintigste zou ik me geen enkele zorg maken. Vanaf mijn achttiende zou ik mezelf vier jaar gunnen om via allerlei baantjes in de praktijk alvast de nodige ervaring op te doen. Ik weiger uit principe om met een uitkering thuis te zitten. Daarna zou ik nog dne jaar gaan studeren. En dan vooral prcursussen volgen, want de manier waarop je met anderen omgaat is erg belangrijk. Gewoon simpele sociale vaardigheden aanleren. Tijdens de interviews bleek dat veel afgestudeerde psychologen daar problemen mee hadden.' Optimistisch blijft Soudijn over de toekomstperspectieven van afgestudeerde psychologen. 'Als je er zelf wat aan doet, krijg je vast een leuke baan. Je moet echter niet op de aanbiedingen zitten wachten. Psychologen kunnen eigenlijk op alles solliciteren. Economen, sociologen, juristen, ikzou ze gewoon weg concurreren!' Debby Buitelaar

15 mei 1992

ONDERZOEKSBELEID

veel forsere steun te geven dan een enkel promotieprojectje. Een voorbeeld zijn de P/on/er-subsidies van ongeveer twee miljoen gulden, waarmee sinds twee jaar een aantal professorabele onderzoekers de kans krijgen on3 nieuwe onderzoekslijnen op te zetten. Ook de tijdelijke Stimulans-subs\dies van rond de miljoen guldens voor aspirant-onderzoekscholen passen in die lijn.

Dat staat in het nieuwe meerjarenplan van NWO. Volgens deze onderzoeksfinancler is er maar één aanpak die werkt: vergroting van de impact van NWO, door verdubbeling van haar aandeel in het universitaire onderzoek tot 400 miljoen. De selectie op 'kwaliteit' en 'relevantie' die minister Ritzen wil, komt er dan vanzelf. NWOvoorzitter Borgman verklaart zijn ongeduld. En legt uit hoeveel moois hij met het extra geld zou doen. 'De universiteiten zijn nu wel bezig met kwaliteitszorg in het onderzoek, maar landelijke afwegingen kan je van hen nooit verwachten. In praktijk komt het behoud van eigen personeel toch altijd op de eerste plaats. Dat remt elke onderlinge verschuiving van onderzoeksgeld.' NWO-voorzitter dr. J. Borgman weet waarover hij praat. Tot ruim vier jaar geleden was hij zelf universiteitsbestuurder, in Groningen. Hij maakte onder andere mee, hoe de voorwaardelijke financiering van universitair onderzoek venwaterde. 'In dat stelsel is van de beoogde reallocatie niets terechtgekomen. Achteraf zegt men nu dat het alleen om kwaliteitsbeoordeling ging. Feit is natuurlijk dat het niet gelukt is, kwaliteit en relevantie te belonen met extra geld.'

TIEN MILJOEN

NAÏEF

En het alternatief ligt zo voor de hand, vindt Borgman. Voor landelijke selectie is er toch juist de tweede geldstroom, beheerd door NWO? 'De minister zou nog eens naarde landen om ons heen moeten kijken: zaken die de grenzen van de universiteiten overschrijden, liggen daar in handen van landelijke wetenschapsorganisaties.' Naar hun voorbeeld wil NWO de instantie zijn die in alle universitaire vakgebieden de toon zet. Maar een budget van 200 miljoen gulden -tien procent van het totale universitaire onderzoek - is dan niet genoeg. 'Minister Ritzen heeft dat vlak na zijn aantreden ook ingezien', memoreert Borgman. Hij wilde vijf maal 25 miljoen gulden naar NWO overhevelen. Maar na hevig protestvan de universiteiten bleef het bij éénmaal 25 miljoen. De universiteiten kregen in een hoofdlijnenakkoord alsnog de kans om zelf tot een landelijk onderzoeksbeleid te komen. Als uitwerking van het genoemde akkoord wil Ritzen met de universiteiten nu een cyclus van verkenningen en overleg opzetten, die tot verschuiving van onderzoeksgeld zou moeten leiden - ook tussen de discipines. Borgman vindt het een naïef plan. 'Waarom zouden de universiteiten het nu onderling wél eens worden; in het verleden is dat toch ook nooit gelukt?' De mislukking van het overlegcircus is volgens Borgman voorspelbaar. Voor landelijk onderzoeksbeleid heb je een onafhankelijke geldkraan nodig. En dat is NWO. Het kan echter nog even duren voor ook de politiek daarvan voldoende overtuigd is. Tot zo lang zit NWO in de wachtkamer. 'En daar worden we toch wat ongeduldig van', zegt Borgman. Omdat de politiek enkele jaren geleden wilde dat de tweede geldstroom niet alleen in de natuunwetenschappen zijn vernieuwende rol zou spelen, is er ook in de alfa- en gammadisciplines een reeks stichtingen opgezet. Maar tot nu toe ontbreekt de bijbehorende budgetgroei. Dus klagen deze jonge stichtingen. 'NWO kan zo niet verder', valt dan ook te lezen in het meerjarenplan. De organisatie vindt dat de minister en de kamer nu maar eens duidelijk moeten kiezen. Of er komt meer geld, of NWO zal flink in de eigen organisatie gaan snoeien. Univers

J. Borgman: NWO kan zo niet verder (foto: Bram de Hollander)

^Landelijk afwegen, daar komen de universiteiten zelf nooit uit' Het is prima dat minister Ritzen meer 'dynamieii' in het universitaire onderzoel< wil brengen. Goed en vernieuwend onderzoel<. mogen landeliji( best meer gestimuleerd worden. Maar de bewindsman moet niet denken dat de universiteiten zoiets zelf in onderling overleg kunnen realiseren. ,rtar<ir''. .'".nf.-

Een aantal stichtingen zal dan weer verdwijnen, stelt Borgman. Is er binnen NWO dan geen krachtige verschuiving mogelijk van de ruim bedeelde exacte wetenschappen naar de alfa's en gamma's? 'Dat zijn we niet van plan', stelt Borgman. 'In de bèta-vakken zijn wij agendabepalers. Dat willen we ook worden in de alfa- en gammadisciplines. Maar als we grootschalig gaan snoeien bij de beta's, maken weer een grauwe soep van. Daar voelen wij niets voor.'

Frank Steenkamp/HOP naire prioriteitenprogramma 's.' De NWO-baas noemt het recent begonnen programma voor sensortechnologie, dat technici en natuurkundigen moet verleiden tot onderzoek op dit veelbelovende terrein. Het opsporen en stevig stimuleren van nieuwe ontwikkelingen is ook bij NWO pas enkele jaren de trend. In de traditie van voorganger ZWO, tot 1988, was de tweede geldstroom vooral een circuit waarin losse projectvoorstelletjes van promovendi voor ondersteuning werden geselecteerd. Van

—'

—

die versnipperde en reagerende aanpak probeert NWO snel los te komen. Het meerjarenplan spreekt al van een cultuuromslag. Steeds beter lukt het, de stichtingen en werkgemeenschappen mee te laten denken over grotere lijnen in het onderzoek. Op die weg wil NWO verder. Bewaking van de basiskwaliteit over het brede scala van vakgebieden wil men meer aan de universiteiten overlaten. Zelf wil de organisatie sterker op kwaliteit en relevantie gaan selecteren. En ze wil de mogelijkheid hebben om op sommige plaatsen

Het nieuwste en duurste model uit de stal van NWO gaat Prominent heten: een premieprogramma met subsidies van rond de 10 miljoen gulden per stuk. 'Dit wordt onze bijdrage aan de concentratie van top-onderzoek in onderzoekscholen', legt Borgman uit. Het idee van zulke premies bestond al langer. Een adviescommissie, die sprak van het 'Snellius'-programma, vond eind 1990 dat minister Ritzen hiervoor 25 miljoen per jaar moest uittrekken. De bewindsman halveerde dit tot 12,5 miljoen, het bedrag dat NWO nu aan aspirant-onderzoekscholen geeft. Maar Borgman mikt nu een stuk hoger: 'Onderzoekscholen zijn belangrijk genoeg om méér geld in te steken. Wij willen daarom een budget dat in vijf jaar aangroeit tot 50 miljoen gulden.' De gelukkige winnaars van de premies van 10 miljoen gulden krijgen veel vrijheid bij de besteding ervan: het kan zowel om extra apparatuur of personeel gaan, maar ook om salaristoeslagen voor top-onderzoekers. Opvallend is dat NWO de steun niet wil beperken tot officieel erkende onderzoekscholen:'Wij stellen óók premies beschikbaar voor groepen met de allure van zo'n school, die echter niet als zodanig erkend zijn', legt Borgman uit. 'Want wij vermoeden dat er zeker de eerste jaren nog veel uitstekend onderzoek buiten de criteria van de KNAW valt.' Deze onafhankelijke opstelling kiest NWO niet zomaar: 'Het is best mogelijk dat de regels voor minimum-omvang en formele organisatievorm een keurslijf worden waar je precies in moet passen. Wij willen de onderzoekers het veilige gevoel geven dat de KNAW-erkenning niet het enige baken is om op te varen.' Volgens Borgman houdt de dreiging van een keurslijf veel onderzoekers bezig. 'Stel dat de minister in de bekostiging van de universiteiten een beschermende operatie voor onderzoekscholen opneemt, dan kunnen goede groepen die net niet in het model passen sterk benadeeld worden. Dat kan toch nooit de bedoeling zijn. NWO wil dan zorgen dat er toch duizend bloemen bloeien.' Als voorbeeld noemt hij het Kanker Instituut (NKI): dat kan nooit een onderzoekschool worden, omdat het niet onder een universiteit valt. NWO zou zo'n instituut eventueel wél een premie kunnen geven.

CULTUUROMSLAG

Borgman benadrukt nog eens dat NWO en de universiteiten geen tegenpolen zijn. Het zijn immers de universitaire onderzoekers zelf die binnen NWO de dienst uitmaken en de ontvangers van subsidie zijn. Typerend is alleen dat ze hier in landelijk verband eikaars projecten en programma's beoordelen en selecteren. Als het goed is, raken lokale belangen daarbij op de achtergrond en zegeviert slechts de wetenschappelijke kwaliteit. 'Onze landelijke rol maakt dat wij dingen kunnen die de universiteiten zelf niet tot stand brengen. Het scheppen van landelijke apparatuurfaciliteiten is een voorbeeld. Ook trekken we geld uit voor netwerken en interdiscipli-

Zoals eerder bericht, wil NWO ernaartoe dat ook de door haar betaalde promovendi (oio's) in dienst van de universiteit komen. NWO kan zich dan meer richten op zijn kerntaak: landelijke selectie en financiering van toponderzoek. Maar voor de gelijkschakeling van oio en aio blijkt meer nodig dan een pennestreek. Want NWO heeft nog wat noten op zijn zang. De oio's hebben bijvoorbeeld een andere verhuiskostenregeling. 'Wie uit het buitenland komen, krijgt die kosten bij ons vergoed. Een universitaire aio moet op eigen kosten tot de Nederlandse grens komen. Maar wij denken vanuit de realiteit van

Van oio naar aio: iiwestie van onderhandelen de wetenschap: die is nu eenmaal internationaal.' Over zulke faciliteiten moet onderhandeld worden. Borgman zou het liefst zien, dat de universiteiten een deel van de NWO-regels straks aan alle promovendi bieden. Een andere kwestie zijn de uitkeringen voor werkloos geworden aio's en oio's: NWO en de universiteiten betalen die tegenwoordig zelf. Het ministerie geeft wel een vergoeding, maar vakgebieden met veel werkloosheid

leveren verlies op. 'Je 'discipline-mix' bepaalt of je winst of verlies maakt', aldus Borgman. Dus moet er onderhandeld worden over het bedrag waarvoor de universiteiten het wachtgeldrisico van de NWO-medewerkers willen overnemen. Het gesprek over dit soort details moet nog beginnen. Borgman heeft de indruk dat de universiteiten wat verrast zijn door de positieve opstelling van NWO: 'Men dacht misschien dat wij dwars zouden liggen. Maar wij zijn klaar voor het gesprek. De universiteiten niet. Men beraadt zich blijkbaar nog.' (FS) 15 mei 1992

THEOLOGIE

Jezus: jonge blonde filmheld of een revolutionair avant-la-lettre Goeroe, danser, blank, zwart, verlosser, Messias, Logos (het Woord). Zoveel beelden, zoveel namen, en toch één persoon: de hoofdpersoon van het Nieuwe Testament, Jezus Christus van Nazareth. Deze week laat de jubilerende Theologische Faculteit Tilburg (TFT) vertegenwoordigers van kerken uit verschillende werelddelen aan het woord over hun voorstelling van Jezus. Ondanks de diverse invullingen blijft er volgens organisator prof dr Nico Schreurs, hoogleraar dogmatische theologie aan de TFT, een overeenkomst: 'In alle gevallen maakt Jezus iets zichtbaar van de manier waarop God met mensen omgaat. Hij heeft duidelijk gemaakt dat God een uitzicht biedt.' Eén van de buitenlandse sprekers is prof.dr. E.P. Sanders uit Durham, USA. Hij verdiept zich in de Joodse achtergrond van Jezus. Schreurs: 'Theologenzijn momenteel weer sterk bezig met de uitleg van het Nieuwe Testament. Dus is men weer nieuwsgierig geworden naar de historische context van dat Bijbel-deel. Mensen vergeten vaak dat Jezus een Jood was en in een omgeving leefde die door de Joodse tradities beheerst werd. Zo waren er nog tempels, waar dieren als brandoffer gebracht werden. Die offerdieren, vaakduiven, werden in de tempel verkocht. Jezus heeft die tafels omgestoten uit protest tegen deze handelspraktijken in een ruimte die voor gebed is bedoeld. Sanders ziet Jezus als een profeet, die misstanden bestreed en voorzag dat er veranderingen zouden komen in de gebruiken van het jodendom. Dat idee heeft Sanders zo objectief mogelijk proberen te maken, door bronnen uit Jezus' tijd te gebruiken. Die zijn er niet veel, maareen belangrijke is een geschrift van de Jood Josephus. Hij schreef rond de tijd dat Jezus leefde over zijn volk. Het Oude Testament blijkt dan méér

te zijn dan een losstaand voorspel ophetboekoverJezus.Hetiséén van de geschriften die Jezus' achtergrond beschrijven.'

Dr. Takatso Mofokeng is een zwarte dominee die in Pretoria aan de Universiteit Suid-Afrika verbonden is. Hij spreekt op het congres over de betekenis van Jezus voor de zwarten. 'Voor hem is het een bijzonder pijnlijkpunt, dat de zwarte Christenen door de witte onderdrukt worden', zegt Schreurs. 'Het christendom heeft in Zuid-Afrika tegelijkertijd de apartheid gebracht: de blanken geloven dat het christendom hen tot uitverkoren volk verklaart. Mofokeng wil dan ook een eigen zwarte theologie. In westerse films als Jezus Christ Superstar wordt Jezus steevast als een blonde, blanke held afgeschilderd. Europa is altijd dominant geweest. Wij brachten de in onze cultuur gevormde beelden over naar de kolonies. Op die manier is Jezus voor hen een neo-

25 Jaar TFT en KUB Het congres Jezus in context dat deze week op de theologische faculteit wordt gehouden is een lustrumcongres met een thematiek die niet alleen buiten de faculteit, maar ook buiten de christelijke wereld interesse ontmoet. Het tekent de veranderende rol en positie van een theologische faculteit die moet opereren binnen en vooreen verdeelde en zoekende katholieke geloofsgemeenschap. Het congres valt niet geheel en al samen met het eigenlijke jubileum van de theologische faculteit. Op 15 maart 1967 werd de faculteit opgericht, terwijl de eerste colleges werden verzorgd in september 1967. De faculteit komt voort uit de vroegere groot-seminaries en is officieel een KIWTO (Katholieke Instelling van Wetenschappelijk Theologisch Onderwijs). In 1982 sloofde faculteit een samenwerkingsovereenkomst met de KUB nadat een eerdere poging tot incorporatie schipbreuk had gelopen op principiële gronden. Vooral de eis van de bisschoppen dat medewerkers van de TFT ook na een incorporatie ontslagen zouden moeten kunnen worden na ambtsverlating ging de hogeschoolraad, zoals die in 1977 nog heette, te ver. Nu, 15 jaar later meent faculteitsdecaan Prof. Dr. Weren dat de theologen praktisch bijna als zesde faculteit van de KUB functioneren. Het bestuur van de TFT zal deze zomer een nieuwe nota over incorporatie het licht doen zien. Al dan niet geïncorporeerd moet de faculteit het komende decennium haar uiterste best doen zich een solide positie op de theologische markt te verwerven. In 1989 immers liet de Verkenningscommissie Godgeleerdheid weten dat er op termijn ruimte is voor niet meer dan drie katholieke theologische faculteiten in Nederland. (GR)

Nico Schreurs: zoeken naar overeenkomsten in uiteenlopende visies op Jezus.

koloniaal import-produkt geworden en dat mag toch niet de bedoeling zijn. In de zwarte theologie worden de beelden veranderd naar hun zwarte context. Als Jezus een bevrijder van mensen is, dan moet hij ook zwart zijn, want een blanke kan nooit de bevrijder van zwarten zijn. Iets soortgelijks geldt voor vrouwen binnen de kerk: kan Jezus, een man, de verlosser zijn van vrouwen? Kan de mannelijke wereld die de kerk is, bevrijdend werken voor vrouwen?' De hoofdlijn van het congres is dus de context-gebondenheid van Jezus. Schreurs: 'Daarmee komen we op een hele wezenlijke vraag: Hoe ver kun je gaan met het naar je toetrekken van de Jezus-figuur? Als iedereen maar onbeperkt zijn dromen in vervulling laat gaan bij zijn eigen invulling van Jezus, blijft er niet veel gemeenschappelijks over. Maar de kerkelijke uitspraken over Jezus zijn misschien weer niet genoeg voor identificatie. Dat is de bedoeling van het congres: we moeten luisteren naar de ideeën die elders leven over Jezus, ideeën die we nog niet goed kennen.' 'Wat er van Jezus overblijft als je de context weglaat, of er een context-ongevoelige Jezus-figuur bestaat? Dat is heel moeilijk', zegt Schreurs nadenkend. 'Wij noemen dat het transculturele moment We kunnen wel zien, dat Jezus in alle gevallen staat voor uitzicht op betere tijden. In Jezus is zichtbaar geworden dat mensen er niet alleen voor staan, maar dat er enig licht daagt in de duistere wereld.

Je zou anders toch treurig worden van toestanden zoals nu in Joegoslavië.' Waarom is Jezus daann uniek? Andere godsdiensten hebben vaak ook zo'n soort figuur: Boeddha, Mohammed? Schreurs: 'Ja, maar als je teveel overeenkomsten ziet met andere godsdiensten, doe je misschien een stap teveel naar het wegrelativeren. De Fransen vinden hun cultuur ook de beste, als ze dat zouden vergeten dan zou Europa één grauwe eenheid worden. Het kan een verrijking betekenen als godsdiensten naast elkaar bestaan, maar voor de christenen is Jezus de waarheid. Dat is voornamelijk een kwestie van geloof, maar hij heeft niet zomaar dingen gedaan. Hij heeft de uiterste consequentie van zijn levensvisie getrokken: hij is dood gegaan, gekruisigd zelfs. Hij heeft heel radicaal en consequent de kant van de armen gekozen. En naar die Jezus is men weer aan het terugkeren: Jezus als God spreekt mensen niet meer zo aan, Jezus als gedreven mens des te meer. Ook andere culturen worden gefascineerd door de figuur Jezus. Hij was niet hypocriet. Hij vroeg radicale navolging voor zijn levensstijl. Brave christenen zouden schrikken als ze wisten wat gevraagd werd door Jezus. Alleen al het economisch denken dat hij erop nahield: mensen die een uurwerkten in een wijngaard kregen evenveel als degenen die er een dag werkten. Deze manier van leven blijft staan als waarheid, los van de context van Bijbel of menselijke machthebbers.' Monique Mulder

Stoelendansen in de mensa wordt niet gewaardeerd De mensa van de universiteit is één van de weinige plaatsen binnen de grenzen van het Koninkrijk waar de verzuiling nog intact lijkt, ja, zelfs lijkt te verworden tot een segregatie van elkaar negerende meerderheidscolonnen. Onderlinge veten tussen verenigingen, broedertwisten onder studiegenoten, afgunst onder collegae en penisnijd van concurrenten op het amoureuze vlak verzorgen deze ratatouille in de Tilburgse gaarkeuken, leder kent zijn eigen plaats, iedere groep weet hoeveel graden de bocht telt die hen naar hun tafel leidt. Stoelendansen wordt hier niet gewaardeerd. Zo lijken links van het midden tafels gereserveerd te zijn voor corpsleden. Afleesbare dispuutsregen- (of bier-) jasjes, 't geperoxydeerde haar achterover in een staartje en voor de heren bierwallen als Afsluitdijken. Zij zijn ook degenen die het meest van de mensa gebruik maken. Andere groepen of gezichten laten het met regelmaat afweten, maar de corpsleden plamuren vrijwel dagelijks de alcoholkraters in hun magen met de kleffe mensahap. Aan de andere zijde, bij de kassa's linksaf, dankuwel, zitten De Geleerden. Mannen en vrouwen met baarden, snorren en brillen facultatief - die bedachtzaam hun Chinese tomatensoep naast hun monden scheppen, onderwijl driftig gedachten noterend. Een rustiek hoekje wordt gekraakt door illegale eters. Dat zijn mannen zonder collegekaart of betrekking aan de universiteit. Som-

Univers

mige van hen werken bij de verzekeringsgigant op de hoek, en laten hun buurmannen - die economie studeren - zien hoe een heuse werkverslaafde z'n avondeten verorberd. Medewerkers zonder titel of studie, de zogenaamde slobbertruien, hebben hun terrein afgebakend bij de ramen die uitzicht geven op het Stiltecentrum. De grootste gemene deler gaat ondanks alle restricties en ongeschreven legislatuur tóch lekker zitten waar ze zelf wil. Die deler

Dylan van Eijkeren

TER PLEKKE In Ter Plekke een korte reeks artikelen met een andere kijk op overbekende KUB-plekken. bestaat uit jongens en meisjes die, die, eh, die. Zij hebben een

vast handelingspatroon. Door primair instinct gedreven lopen zij naar een leegstaande tafel. Liever geen troep er op, anders krijg je straks op je sodemieter. Hangen hun jassen overstoelen en leggen hun tassen op tafel. Objectentaai voor: blijf hier weg. Ze werpen woeste blikken in de wijdte. 'Wie hier gaat zitten, krijgt een mensamaaltijd in z'n haar gesmeerd.' Dan lopen ze terug, enteren de opschepbalies, vullen hun borden en buizen die leeg aan hun door tassen voorbestemd aeritueerde

'Het is maar goed dat je vóór, en niet mét je warme hap zo lang in de rij moet staan.' (foto: Erik van der Burgt)

tafels. Een van die, die, eh, die studentes vertelt haar disgenote dat ze lang moest wachten bij de opschepbalie. 'Het is maar goed dat je vóór, en niet mét je warme hap zo lang in de rij moet staan, anders was het al weer koud geweest'. Zij zit aan één van de ronde tafels, die daar uitsluitend lijken te zijn neergezet ter wille van de esthetica. Want een eenzame eter moet eenzaam eten, een duo heeft geen behoefte aan ander gezelschap, een trio kan aan een ronde tafel geen conversatie opbouwen en een kwartet zoekt liever een vierpersoonstafel. Slechts voor groepen van vijf of meer leden zijn de ronde tafels geschikt, hetgeen zorgt voor een overmatige toeloop van eerstejaarsstudenten en corpsleden. De rijstpapieren lampen zien een tikje afwijkend publiek onder zich verschijnen dan de doorsneeneon-balk. Avondstudenten kiezen massaal voor het rijstpapier. Dat geeft wat meer cachet aan hun vermoeiende existentie. Zij zijn ook de enigen die zorgen voor wat omzet van de spiritualiën. Doorsnee studenten vinden de flesjes wijn en blikjes Heineken wat prijzig, en wachten een uurtje om dan thuis de Bavaria aan te kunnen slaan. Na de maaltijd nemen de avondtijgers nog een kopje koffie, om dan welgemoed een college mathematische economie te volgen. Dan breekt in de voedselspelonk 'n schreeuwende stilte los, die zelfs 't Stiltecentrum overbodig maakt. 15 mei 1992

Binnen de juridische problematiek van de vrijheid van meningsuiting neemt de wetenschappelijk gefundeerde mening een aparte plaats in. Wanneer de privaatrechtelijk jurist Eggens in 1927 als recensent van een door een concurrent en collega-repetitor geschreven boek 'Verbintenissen en Contractenleer' opmerkt dat de schrijver te hoog heeft gegrepen en dat hij een onvermogen tot uiting demonstreert, 'dat ook door meerdere inspanning (..) niet zou kunnen worden overwonnen' acht de door de aangevallen collega te hulp geroepen rechter hier noch een aanwijsbare vorm van belediging noch van broodnijd aanwezig. De wetenschappelijke mening moet volgens vrij constante rechtspraak als in aanleg zakelijk en objectief van karakter worden beoordeeld, waarbij niet in de eerste plaats de bedoeling of de opzet voorzit personen onnodig te grieven. Ook vanuit het strafrecht zijn wel voorbeelden bekend dat de toepassing van een wetenschappelijk inzicht een rechtvaardigingsgrond oplevert voor het overtreden van de strafwet. De wetenschap staat door haar aard van gedisciplineerde en door deskundigheid bepaalde meningsvorming hoog in aanzien in onze samenleving. Wetenschappers spreken de waarheid. Wie zich gegriefd voelt door de ontdekking van professor Swaab, dat een bepaald onderdeel van de hersenen van homoseksuele mannen (de nucleus suprachiasmaticus of biologische klok) groter is dan bij anderen, heeft naar geldend inzicht de feiten tegen zich. Een als wetenschappelijk gepresenteerde mening blijkt pas onaanvaardbaar te kunnen worden, als aan het wetenschappelijk karakter op redelijke gronden kan worden getwijfeld. Dan wordt wat eerst een belediging leek een echte belediging. Wanneer zou kunnen worden aangetoond dat Swaab de van een wetenschappelijk onderzoeker te verwachten nauwkeurigheid en zorgvuldigheid niet in acht heeft genomen, en diens bevindingen dus als niet betrouwbaar moeten worden aangemerkt, is er wellicht ruimte om op grond van discriminatoire belediging van homoseksuelen met succes naar de rechter te stappen. Op zich zijn deze gevallen niet opmerkelijk. Anders ligt het bij het geval dat onder omstandigheden verwijtbaarheid en onrechtmatigheid moet worden aangenomen alleen doordat aan een bepaalde als wetenschappelijk gepresenteerde mening, die niet tot effect heeft te grieven of de wet te overtreden, het wetenschappelijk karakter ontbreekt. Dit laatste zal voor sommigen een zeer problematische stelling betekenen. Hoe kan een wetenschapper juridisch worden aangesproken op onwetenschappelijk handelen? Daarover kan een externe instantie, het bestuur of een rechter, toch niet oordelen? Daarvoor fungeert toch het forum van wetenschappers, de club van kritische vakgenoten die de betrokkene het stempel van vakmatige instemming onthoudt? Inderdaad lijkt alles erop te wijzen dat bestuur en rechter bij deze problematiek een zo bescheiden mogelijke rol te vervullen hebben. Er is volgens de geldende regelgeving weliswaar ruimte voor ontslag van een universitaire onderzoeker wegens gebleken ongeschiktheid, maar dan gaat het niet om een sanctie wegens het uiten van een enkele mening, maar om een maatregel die het sluitstuk vormt van blijvende ongeschiktheid in het functioneren. Toch was er bij de affaireBuck wat anders aan de hand.

Goede reputatie DeEindhovenseorganisch-chemicus kon tot medio 1990 bogen op een goede reputatie als wetenschapper. Plots ging het mis. Bucks met grote stelligheid voor de verzamelde pers verkondigde, maar reeds op dat moment - naar hij kon vermoeden - aanvechtbare bewering dat dankzij een door hem ontwikkelde stof de strijd tegen Aids een beslissend stadium zou hebben bereikt, kwam hem op een forse disciplinaire maatregel van de zijde van het universiteitsbestuur te staan, waarover de rechter in latere instantie zijn zegen uitsprak. Buck moet waarschijnlijk worden beschouwd als het eerste slachtoffer van een zich veranderende kijk op de Univers

'Buck was wellicht eerste slachtoffer van veranderende kijk op positie wetenschap' Kan een wetenschapper juridisch worden aangesproken op onwetenschappelijk rechter daarover oordelen? Ongepast, zo vinden velen want daarvoor hebben we immers toch het forum van wetenschappers, de club van kritische vakgenoten die de betrokkene het stempel van vakmatige instemming onthoudt? KUB-jurist Paul Zoontjens meent dat de overheid de wetenschap aan banden moet leggen. En: hoe vrij is de wetenschapper eigenlijk?

Paul Zoontjens wetenschap en daarmee op de vrijheid van wetenschap. Vandaag de dag vervult de wetenschapper een maatschappelijke taak die hem tegenover de samenleving in het algemeen tot zorgvuldig handelen dwingt. Afhankelijk van de maatschappelijke gevoeligheid van de materie waarover de wetenschapper oordeelt, kan de eis van zorgvuldig handelen tot ingrijpender verplichtingen leiden. Ondermeer naar aanleiding van de affaire-Buck bepleiten verschillende organisaties een door het ministerie van WVC op te stellen gedragscode voor medische en biologische wetenschappers bij het doen van uitspraken in het openbaar. Deze gedragscode zou dan moeten voorkomen dat de samenleving op pijnlijke wijze wordt geconfronteerd met onbetrouwbare gegevens. Van de ethisch-wetenschappelijke materie van de gedragscode naar het recht is vervolgens een kleine stap. Wanneer men erin slaagt een heldere procedure te ontwerpen die doorlopen moet worden alvorens wetenschappelijke uitspraken te doen, heeft de rechter in het kader van de onrechtmatigheidstoetsing een prima instrument in handen om uit te maken of, en zo ja, waar de wetenschapper die op onjuistheid gebaseerde gegevens in de öpenbaffl-heid brengt, in de fout is gegaan.

Ruimer perspectief Hiermee zijn we er niet. De affaireBuck vormt ook een prima aanleiding de positie van de wetenschap in een ruimer perspectief te plaatsen. Heel algemeen kan worden gesteld dat de wetenschap niet meer uitsluitend in handen is en hoort te zijn van de beoefenaar van wetenschap. Tegelijkertijd moet worden gesteld dat wetenschap niet gedijt zonder onafhankelijkheid van de wetenschapsbeoefenaar van zijn omgeving. Een tegenspraak? Neen, beide stellingen vormen de bestanddelen van de vrijheid van wetenschap zoals die vandaag de dag moet worden verstaan. De vrijheid van wetenschap kan worden opgevat als een grondrecht, een norm welke in Nederland - anders dan in Duitsland - niet expliciet is neergelegd in de grondwet, maar geldt middels artikel 15 van het in het kader van de Verenigde Naties tot stand gekomen Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (IVESCR) dat betrekking heeft op de bescherming van cultuur en wetenschap en de vrijheid van wetenschappelijk onderzoek. De bepalingen van dit verdrag maken onderdeel uit van de Nederlandse rechtsorde. De zienswijze van de vrijheid van wetenschap als een grondrecht

impliceert twee dingen. Zij is in de eerste plaats een juridische norm, een norm waarvan een zekere bindende werking naar buiten toe uitgaat. Als grondrecht articuleert zij verder een bepaald vrijheidsconcept waarin de positie van de overheid ten opzichte van de onderdanen centraal staat. De vrijheid van wetenschap betekent allereerst onafhankelijkheid van wetenschapsbeoefenaars ten opzichte van de overheid, zij betekent echter ook actieve overheidsondersteuning en overheidsoptreden ter bescherming van de onafhankelijkheid in maatschappelijk opzicht. Voor de feitelijke invulling van de vrijheid van wetenschap speelt de overheid een essentiële rol.

Rol overheid Indien men de onderdelen van artikel 15 IVESCR als verschillende, opvolgende bepalingen ten opzichte van elkaar leest, ontstaat de indruk dat men hier te doen heeft met tamelijk

TE BERDE Te Berde is de opiniepagina van Univers. Deze staat open voor bijdragen over onderwijs, onderzoek en universitaire kwesties die de KUB of TFT betreffen. De redactie blijft verantwoordelijk voor keuze en inlioud. geïsoleerde overheidsverplichtingen die steeds een ander feitencomplex bestrijken. Het wordt een stuk begrijpelijker en ook fascinerender de verschillende leden van artikel 15 IVESCR in verbinding met elkaar te zien en ervan uit te gaan dat aan alle gespecificeerde rechten één centrale gedachte ten grondslag ligt, die als een basisnorm van het overheidshandelen kan worden beschouwd. Die basisnorm behelst het derde lid: de overheidsverplichting tot het eerbiedigen van de vrijheid die onontbeer-

lijk is voor het verrichten van wetenschappelijk onderzoek en scheppend werk. Hoe moet hiertegen worden aangekeken? Globaal kan dat worden aangegeven aan de hand van de volgende punten. Wetenschap is geen eensmanszaak. Het beoefenen van wetenschap veronderstelt een aanwezige organisatie, vraagt om de beschikbaarstelling van geld en faciliteiten en steunt op een reservoir van gekwalificeerde mensen die daarvoor bovendien zijn vrijgesteld. In het huidige tijdsgewricht vindt de wetenschapsbeoefening bijna hoofdzakelijk plaats in geïnstitutionaliseerde verbanden: universiteiten, onderzoekcentra, het overheidsapparaat en het bedrijfsleven. Het belang dat de samenleving hecht aan de ontwikkeling van de wetenschap is tegelijk aanzienlijk en onontkoombaar. Vooral na de Tweede Wereldoorlog is er van overheidswege gewerkt aan de opzet van een samenhangend wetenschapsbeleid.

Inherente vrijheid De vrijheid te onderzoeken is inherent aan de wetenschap, omdat zij geldt als een noodzakelijke voorwaarde voor het tot uitvoering brengen van een door een stelsel van autonome regels bestempelde taak. Niet voor niks wordt in artikel 15, derde lid, IVESCR gesproken van de 'vrijheid (..) die onontbeerlijk is voor het verrichten van wetenschappelijk onderzoek (..)'. Met vrijheid wordt hier gedoeld op geestelijke ongebondenheid ten opzichte van de omgeving. Deze vrijheid staat in het teken van de taak via een binnen de wereld van wetenschap en wetenschapsbeoefenaars getoetste en geaccepteerde procedure te geraken tot inzichten en gegevens die wetenschappelijk zijn, dat wil zeggen de toets der wetenschappelijke kritiek kunnen doorstaan. Het doel van wetenschap is niet absoluut, omdat er geen langs wetenschappelijke weg vastte stellen absolute waarheid mogelijk is. Voor de taak van de wetenschapsbeoefenaar leidt dit tot het gegeven dat zij steeds dient te worden getoetst aan de hand van de vraag of de uitvoeringervanen de resultaten die daarmee worden opgeleverd in concreto dienstig zijn aan een vruchtbare ontwikkeling van mens en samenleving. Aldus moet ook in essentieartikel 15, eerste lid, IVESCR worden begrepen, voorzover daarin het recht van een ieder is erkend'de voordelen te genieten van de bescherming van de wetenschappelijke vooruitgang en de toepassing daarvan'. De stelling dat de vrijheid van wetenschappe-

lijk onderzoek een voor de ontwikkeling van de wetenschap procedureel gegeven vormt, leidt tot het volgende. Naar de mate dat in maatschappelijk opzicht groter gewicht wordt toegekend aan het verkrijgen van resultaten van wetenschap dient de samenleving zich grotere inspanningen te getroosten, om het goede verloop van de procedure te verzekeren welke noodzakelijk is om tot resultaten van wetenschap te geraken. De overheid moet er bij de vormgeving van de te nemen maatregelen steeds op letten dat zij niet treedt in dej'rijheid die onontbeerlijk is voor het verrichten van wetenschappelijk onderzoek.

Maatregelen Het nemen van maatregelen 'welke noodzakelijk zijn voor het behoud, de ontwikkeling en de verbreiding van wetenschap' behoort tot het takenpakket van de overheid. Hierdoor wordt voorkomen dat de groep van wetenschappelijke onderzoekers voor het beoefenen van de wetenschap uitsluitend is overgeleverd aan de grilligheden van het maatschappelijke krachtenveld. De kern van de overheidstaak is gelegen in het ondersteunen van het goede verloop van de wetenschappelijke procedure. Deze taak veronderstelt tegelijkertijd zorg voor de afwezigheid van feitelijke keuzedwang en de verzekering - middels regelgeving, procedurering, overleg, het creëren van voorzieningen, bekostiging, kwaliteitszorg, etc. - van een pluralistisch wetenschapsbestel. Van een pluralistisch wetenschapsbestel kan worden gesproken als zoveel mogelijk terreinen van wetenschapsbeoefening voor onverheidsondersteuning zijn opengesteld. Dit houdt niet in de verplichting van de overheid om alle denkbare vormen met geld en middelen, en dan nog in lengte van jaren, te ondersteunen. Inmiddels weten we dat ook de overheidstaak fysieke grenzen heeft. De overheid mag echter niet een bepaalde vorm van wetenschapsbeoefening voor de vraag of deze ondersteund moet worden, voortrekken boven een andere. Slechts op deze wijze kan worden voorkomen, dat wetenschapsbeoefenaars feitelijk en/of normatief worden tegengewerkt in het volgen van hun eigen inzichten.

Complex begrip Vrijheid van wetenschap is dus een complex begrip. Niet de onthouding van overheidsbemoeienis leidt vandaag de dag tot vrijheid in het onderzoek, maar juist de actieve opstelling van de overheid. De actieve overheidsbemoeienis is te verklaren vanuit de toegenomen maatschappelijke betekenis van de wetenschap. De toegenomen maatschappelijke betekenis van de wetenschap leidt eveneens tot een specifieke waardering van de positie van de wetenschapper. Zoals reeds in het verdere verleden mocht blijken uit de inwerkingtreding van de WUB in 1970 en de invoering van het stelsel van voorwaardelijke financiering van wetenschappelijk onderzoek in 1983, is de wetenschapper niet meer volledig autonoom met betrekking tot zijn onderzoek. Zo is er geen algemene vrijheid van de wetenschapper tot het bepalen van het onderwerp van zijn onderzoek, en ook aan de methode van onderzoek kunnen vanuit extern perspectief beperkingen worden gesteld, bij voorbeeld waar het betreft medische experimenten met mensen of proeven met dieren. De wetenschapper is een functionaris met een betaalde baan en een goede rechtspositie. Hij dient zich in toenemende mate bewust te zijn van zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid als wetenschapper. Naar geldend inzicht betekent diens individuele vrijheid van wetenschappelijk onderzoek ten opzichte van de overheid, dat hij niet kan worden gedwongen een bepaald probleem, volgens een bepaalde methode en met een bepaalde uitkomst te onderzoeken. Mr. Paul Zoontjens is werkzaam hij de vakgroep Staatsrecht, Bestuursrecht en Bestuurskunde van de KUB. Deze bijdrage maakt deel uit een lezing over dit onderwerp aan de TU Delft op 19 mei 1992 in het kader van Studium Generale. 15 mei 1992

BIBLIOTHEEKKRANT Nieuwe bibliotheek opent officieel de deuren:

Project gerealiseerd dankzij unieke samenwerking' Met de 'Bibliotheek van de toekomst' zet de KUB een grote stap voorwaarts in het onderwijs- en onderzoeksveld. Studenten, docenten, bedrijven en andere gebruikers kunnen op allerlei manieren aan hun informatie komen. Door intensieve samenwerking tussen de medewerkers van de bibliotheek, het rekencentrum, diensten, faculteiten en automatiseringsadviseurs werd het omvangrijke bibUotheekproject gerealiseerd. Bijzonder is dat zoveel mensen nu tegelijkertijd gebruik kunnen maken van enorme netwerken. De bibliotheek is sinds 9 maart in gebruik en wordt donderdag 21 mei officieel door minister Ritzen geopend. in alle opzichten een succes. Belangstellenden stromen in grote getale toe om de nieuwe aanwinst op het universiteitsterrein te bezichtigen. Op drie verdiepingen met een brutooppervlakte van circa 9.500 vierkante meter zijn de collecties van de vijf faculteitsbibliotheken en diverse instituten zo gerangschikt dat verwante informatie vanuit verschillende invalshoeken steeds dichtbij elkaar te vinden is. Dit maakt een optimaal gebruik van de ongeveer 750.000 banden mogelijk. Naast de rijke boeken- en tijdschriftencollectie zijn er in de bibliotheek onder meer 900 studieplaatsen voor studenten en andere gebruikers, waarvan 250 met speciale computervoorzieningen. De centrale receptie op de eerste verdieping van de bibliotheek is het hart van de informatieverstrekking waar iedereen terecht kan voor vragen. Daaromheen bevinden zich de werkruimtes van de docuJ. van Berkom mentalisten en in de buitenring zijn de werkkamers van de bibliotheekJ. van Berkom, vice-voorzitter van medewerkers gesitueerd. het College van Bestuur en vanaf het begin groot stimulator van het pro- In het gesloten magazijn op de begaject: 'Het grote voordeel van de nieu- ne grond is een flinke opslagruimte we universiteitsbibliotheek is dat alle voor allerlei naslagwerken, variërend afdelingsbibliotheken in één centrale van plakkaatboeken uit de zeventienbibliotheek zijn ondergebracht. de eeuw tot veertig middeleeuwse Meestal stribbelt er wel een faculteit handschriften toe. Ook het dictatenmagazijn, een printservice en de Tiltegen, maar dat is in ons geval helemaal niet gebeurd. Er is ook een hechte burg University Press zijn in de nieuwe bibliotheek ondergebracht. samenwerking geweest tussen het rekencentrum en alle bibliotheekmedewerkers. Zonder dat was het conOnhoudbare situatie cept nooit geslaagd'. Van Berkom: 'In vergelijking tot de vorige bibliotheekruimtes beschikken Aanwinst we nu over veel meer ruimte en voorDe nieuwe High-Tech bibliotheek is al meer studieruimte. Dat was ook

wel nodig, want de verschillende afdelingsbibliotheken en magazijnen waren echt te klein. En uit ruimtegebrek zijn de kelders van de universiteit jarenlang gebruikt als magazijn. Ook al waren ze daarvoor absoluut ongeschikt vanwege de steeds terugkerende lekkages en overstromingen'. Kortom, 'een onhoudbare situatie' waar de bibliotheekmedewerkers en het bestuur van de KUB het volstrekt over eens waren. Alles bij elkaar heeft het een flinke periode geduurd voordat de nieuwe bibliotheek ook daadwerkelijk gebouwd kon worden. 'En dat is niet zonder slag of stoot gegaan', blikt Van Berkom terug. Al in de jaren zeventig heeft voormalig bibliothecaris Leo Wiëers - voorganger van Hans Geleijnse - samen met andere medewerkers geijverd voor een nieuwe bibliotheek. In 1986 lag een voorstel bij het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen op tafel. 'Een ongunstige tijd, want in september van dat jaar kwam die hele bezuinigingsoperatie van Deetman op gang. Je

kreeg te maken met de tweefasenstructuur. Het aantal studenten nam af en het ging niet zo goed met de faculteiten Psychologie en Letteren. Het was dus niet de eerste gedachte van het ministerie om een nieuwe bibliotheek te bouwen. Immers, er moest niet uitgebreid, maar juist bezuinigd worden', legt de vice-voorzitter uit.

Nieuw bibliotheekconcept Na lange onderhandelingen ontwikkelde een speciale Stuurgroep Nieuwbouw Bibliotheek onder voorzitterschap van Van Berkom een zogeheten 'programma van eisen' dat ook paste in de plannen van het universiteitsbestuur om met name voorrang te geven aan informatisering, automatisering en internationalisering als belangrijke beleidsprioriteiten in de ontwikkeling van de universiteit. In nauwe samenwerking met het Rekencentrum werd door de bibliotheek een blauwdruk gemaakt voor nieuwe services en voor een nieuwe benade-

De nieuwe bibliotheek van de KUB is een multifunctioneel kenniscentrum. Niet langer is het aanbod van kennis beperkt in de vorm van een overigens rijke boeken- en tijdschriftencollectie. Een aanzienlijk deel van de informatie wordt verschaft met behulp van moderne elektronische media. De voordelen daarvan:

Oude handschriften

optimaal gebruik van nieuwe technologieën een goede beschikbaarheid van wetenschappelijke informatie

veelzijdig informatie-aanbod

integratie van informatieverzameling en -verwerking medewerkers en studenten kunnen, dankzij de grootschalige inzet van computers en randapparatuur in net-werkverband, de langs elektronische weg verzamelde informatie meteen bewerken (bijvoorbeeld in een statistisch programma) en in eigen publikaties verwerken

informatisering van de werkplek

alle informatie die in de nieuwe uni-verbiteitsbibliotheek online is te raadplegen is ook via de personal computer op de werkplek te benaderen

geïntegreerde werkplek

verregaande integratie is bereikt van raadpleging van databanken, tekstverwerking, dataverwerking met statistische software, koppeling aan database-management systemen, elektronische postverzending en printen vanaf één en dezelfde personal computer op de eigen werkplek.

In totaal heeft het ongeveer vier jaar geduurd voordat de definitieve toestemming van het ministerie volgde. 'Een periode van vele onderhandelingen en diverse reizen naar Den Haag', weet van Berkom zich te herinneren. Daarna kon de bouw beginnen. 'Met alle mee- en tegenvallers van dien. Maar er is er binnen de tijd èn het budget gebouwd, en we hebben met z'n allen een uniek project weten te realiseren'. Rom's in de nabije toekomst via de geïntegreerde werkplek geraadpleegd kunnen worden en er zijn proefopstellingen te zien van de zogenaamde Interactive Instructie Modules (IIM' s), die in het kader van het Comett programma van de E.G. ontwikkeld worden.

Universiteitsbibliotheek biedt moderne faciliteiten

informatie is beschikbaar in de vorm van boeken, tijdschriften, topografische afbeeldingen, CD-Rom's en online bestanden

ring van de wetenschappelijke informatievoorziening en -verwerking binnen de universiteit. 'Wetenschappelijke kennis is onlosmakelijk verbonden met elektronische informatievergaring, -bewerking en -weergave. En bibliotheek en rekencentrum zijn bij uitstek instrumenten om gebruikersgericht de kwaliteit van de universitaire hoofdprocessen van onderwijs en onderzoek te bevorderen', aldus Van Berkom. 'Wij vonden het dus erg belangrijk de bouw van de nieuwe bibliotheek te kunnen realiseren'.

Open huis bibliotheek 22 mei Op donderdag 21 mei zal minister Ritzen van Onderwijs en Wetenschappen de bibliotheek officieel openen. Een dag met een druk programma en een groot aantal gasten. Om alle medewerkers en studenten van de KUB de gelegenheid te bieden een kijkje te nemen achter de schermen van de bibliotheek wordt er op vrijdag 22 mei een speciaal Open Huis georganiseerd. Door middel van demonstraties worden vragen beantwoord als 'Hoe wordt een database opgebouwd?', 'Welke ontwikkelingen zijn in de nabije toe-

komst te verwachten?' en 'Hoe komt een afbeelding in een computer terecht?'. Getoond wordt eveneens hoe CD-

Daarnaast worden verschillende ruimten die normaal gesproken niet toegankelijk zijn, zoals het gesloten magazijn, aan de gebruikers getoond. In de tentoonstellingsruimte op niveau 1 is een expositie van handschriften en oude drukken te zien. Om zoveel mogelijk mensen in de gelegenheid te stellen de demonstraties e.d. bij te wonen vindt het open huis plaats van 13.00 - 21.00 uur. De gebruikelijkedienstveriening gaat tijdens deze dag gewoon door. Ook degenen die voor hun dagelijkse werkzaamheden geen gebruik maken van de bibliotheek, alsook partners, familieleden en huisgenoten van medewerkers en studenten zijn van harte uitgenodigd om de bibliotheek op 22 mei a.s. te bezoeken. Voor meer inlichtingen kunt u contact opnemen met het secretariaat van de bibliotheek, (013-66)2121/ 2146.

mei 1992

BIBLIOTHEEKKRANT Nieuwe bibliotheek biedt vele mogelijkheden voor gebruikers Veel studenten en medewerkers hebben inmiddels kennisgemaakt met de nieuwe universiteitsbibliotheek. De bibliotheek kan worden beschouwd als een studie- en onderzoekcentrum, waar studenten, medewerkers en andere gebruikers niet alleen informatiebronnen kunnen raadplegen, maar de verkregen informatie tegelijk ook kunnen bewerken en verwerken. Via een modern glasvezelnet hebben medewerkers vanaf de eigen werkplek toegang tot het brede informatieaanbod van bibliotheek en andere instellingen. Dit nieuwe informatieconcept is gerealiseerd met behulp van de meest moderne informaticatechnologie. Een benadering dieje op het eerste gezicht niet zou verwachten van een universiteit die zich richt op de maatschappij- en geesteswetenschappen, aldus bibliothecaris Hans Geleijnse en hoofd van het Rekencentrum Solke Veling. Beiden zijn vanaf een pril stadium betrokken geweest bij de ontwikkeling van het nieuwe bibliotheekconcept. ' Het meest bijzondere aan deze bibliotheek is toch wel dat het duidelijk een

bibliotheek is gebleven, je ziet de boeken staan, maar tegelijkertijd ervaar je dat we veel meer zijn', stelt bibliothecaris Hans Geleijnse vast. Via één toetsenbord krijgt de gebruiker ondermeer toegang tot de eigen databanken van de KUB. De Excerpta Informatica Online Database bijvoorbeeld bevat 47.000 titels en beschrijvingen van tijdschriftartikelen, boeken en verslagen op het gebied van de toegepaste infomatica. In de Brabant-Databank zijn titels opgenomen die betrekking hebben op de provincie Brabant. Een andere belangrijke service wordt de gebruiker geboden door middel van het bestand Online Contents. In deze database zijn de inhoudsopgaven opgenomen van bijna 2000

tijdschriften. Kostte het voorheen vaak uren zoeken om een relevant artikel te vinden, nu verschijnen na het ingeven van een trefwoord, titel of auteursnaam de betreffende inhoudsopgaven op het scherm, waarna de publikatie eenvoudig in de bibliotheek kan worden opgezocht. 'Zeksr gezien het toenemend belang van tijdschriftartikelen binnen de wetenschappelijke praktijk, betekenthet op deze manier ontsluiten van tijdschriften een belangrijke uitbreiding van onze dienstverlening', stelt Hans Geleijnse.

Voortdurende vernieuwing 'Daarnaast kunnen gebruikers niet alleen boeken en tijdschriften raadplegen, maar ook informatie verzamelen en bewerken', maakt Geleijnse duidelijk. Naast het raadplegen van nationale en internationale gegevensbestanden, is het ook mogelijk teksten te produceren en statistische bewerkingen uit te voeren, 'ledere drie maanden komen er bovendien bij de twaalf bestaande steeds weer nieuwe software-pakketten bij',

voegt Veling daaraan toe. 'Harvard Graphics komt er aan en de spreadsheets zijn al besteld. Ook proberen we dit jaar nog voor elkaar te krijgen dat studenten elektronische post kunnen ontvangen en verzenden. Daarvoor hoeven ze dan alleen maar het nummer van hun collegekaart in te tikken. Momenteel wordt hard gewerkt aan het beschikbaar stellen van complete tijschriftartikelen op de werkplek. De gebruiker zal elektronisch een bepaald artikel kunnen opvragen dat vervolgens naar de werkplek wordt verzonden. Belangrijk is ook dat er een verregaande op de persoon toegespitste signaleringsservice komt. Docenten en onderzoekers kunnen zich op die manier eenvoudig en snel op de hoogte stellen van de stand van zaken op hun vakgebied, want lezen van tijdschriften is een tijdrovende bezigheid.' Studenten zijn door het snelwerkend en efficiënter systeem minder tijd kwijt met het verzamelen van informatie, wat een voordeel kan zijn bij het maken van een werkstuk of scriptie. Daarnaast zijn er nog allerlei andere ontwikkelingen aan de gang. Zo is men bijvoorbeeld bezig met proefnemingen met de CD-Rom. Bij de juridische faculteit draaien juridische CD-Rom's in een netwerk. 'Het is echter de bedoeling dat deze informatiebestanden en ook andere CD-Rom' s via de geïntegreerde werkplek benaderd kunnen worden, zowel binnen als buiten de bibliotheek. Op 21 en 22 mei zullen bezoekers kunnen zien hoe dat gaat worden', vertelt Veling.

Netwerken Computerfirma Digital - de belangrijkste leverancier van computervoorzieningen aan de KUB - is verantwoordelij k voor veel van de hardware en software. De computers binnen de universiteitsterreinen zijn met elkaar verbonden via het zogeheten KUBnet. Voor nationaal verkeer is de KUB aangesloten op het landelijke SURFnet. Via dit netwerk kan ook kontakt worden gezocht met de internationale research-netwerken. Hierdoor is het mogelijk om vanaf de eigen werkplek gegevens uit te wisselen met vele andere universiteiten en wetenschappelijke instellingen over de gehele wereld.

Geleijnse (I) en Veling: met moderne informaticatechnologie een nieuw informatieconcept gerealiseerd

'Natuuriijk loopt er weleens iets fout', merkt Veling op. 'Maar het is niet zo dat de structuur niet klopt. Je moet bedenken dat er dagelijks honderden mensen in de bibliotheek over de

vloer komen. Het slaat een keer op tilt, omdat studenten bijvoorbeeld weglopen van de werkplek zonder uit te loggen. Daarom hebben we iets gemaakt waardoor de computer er automatisch bepaalde dingen uitgooit.' Veling: 'De bibliotheek is bij uitstek een plaats waar gebruik wordt gemaakt van computers en netwerken. Hier komt heel wat bij kijken, want je moet er niet alleen voor zorgen dat er kabels liggen, maar ook dat computers gebruik kunnen maken van netwerken. Het gaat daarbij niet alleen over de KUB, maar over Nederland en de hele wereld, want in principe kun je communiceren met Japan.' Volgens Veling zijn er nu al duidelijke verbeteringen: de Online Contents database bij voorbeeld draaide op een computer die inmiddels is vervangen door één die vier keer zo snel gaat. 'Bijna dagelijks wordt er aan gesleuteld en verbeterd.'

Samenwerking Vanaf het begin is gekozen voor een nauwe samenwerking tussen de bibliotheek, het Rekencentrum, deskundigen uit andere diensten en faculteiten, alsook Pica (een samenwerkingsverband van vooral universiteitsbibliotheken) bedrijven en uitgevers. Veling: 'Het is eigenlijk uniek binnen de universitaire wereld dat alle faculteiten meedoen. Dat is te gek. Daarom vinden we het ook niet erg om ons zo in te spannen. Het hele gebeuren rond de bibliotheek is een fantastische manier om goed te laten zien waar je voor bent. Collega' s van andere universiteiten konden het niet geloven. Die zeiden: dat bestaat niet, dat kan niet. Welnu, kom maar kijken zou ik zeggen.' Met buitenlandse bibliotheken zoals die van de Universitat Autonoma de Barcelona (Spanje) en de Universiteit van Patras in Griekenland neemt de KUB onder meer deel aan het zogeheten COMETT-programma van de Europese Gemeenschap, waarbij een serie seminars over zaken als toepassing van informatie-technologie in de bibliotheekwereld wordt georganiseerd. Binnen deze context wordt tevensgewerkt aan modules voor bibliotheekinstructie via de computer. Ook heeft de KUB over de grenzen heen gekeken om zich op de hoogte te stellen van allerlei mogelijke technische toepassingen. Niet alleen in dit opzicht, maar ook vanwege de verdergaande internarionalisering blij ven werkbezoeken aan andere landen van belang.

Bezoekers van KUB-bibliotheek maken kennis met Lendomaat Iets nieuws in de bibliotheekwereld biedt de KUB met de lendomaat; de geautomatiseerde uitleen- en retourbalies waarmee de inname en uitlening van boeken plaatsvindt. Lange rijen voor de uitleenbalie van de bibliotheek zijn voorgoed verleden tijd met het unieke self-service systeem. En stempels komen er ook niet meer aan te pas. Iedereen die een KUB-kaart heeft kan in de nieuwe bibliotheek boeken lenen, zonder dat daar ook maar één personeelslid aan te pas komt. De bezoeker legt het te lenen boek op de plaat van één van de drie aanwezige Lendomaten, voert zijn pasje in, wacht totdat de computer dat geregistreerd heeften krijgt een bonnetje om mee te nemen. Bij inlevering produceert de Lendomaat wederom een bon. Eventuele boetes worden van het saldo van de KUB-kaart afgetrokken.

Enthousiast 'Het publiek reageert heel enthousiast. En ik moet zeggen dat het mij ook heel erg meegevallen is. Want

het loopt heel goed. Je kunt altijd verwachten dat er wat kinderziektes inzitten, maar er heeft alleen een papierrol verkeerd gezeten', reageert Ine Appels, hoofd van afdeling Centrale Informatie en Services. 'Bezoekers kunnen in principe bijna alle boeken lenen. Behalve kostbare werken, naslagwerken en speciaal gemerkte boeken. Binnenkort kun je via de catalogus ook zien of een boek uitleenbaar is, reeds uitgeleend is of nog in de bibliotheek staat. Heeft de bibliotheek het boek niet, dan kunnen wij het boek of artikel bij andere bibliotheken in het binnen-en buitenland aanvragen,' legt een medewerker uit.

Medewerkers en studenten van de KUB en de andere Nederlandse universiteiten kunnen gratis boeken uit de bibliotheek lenen. Anderen betalen jaarlijks dertig gulden en een éénmalige borgsom van vijfentwintig gulden voorde chipkaart die ze bij de centrale receptie kunnen ophalen.

Specifieke aandacht De automatisering van uitlening en inname van boeken ontlast het personeel van onaantrekkelijk routinewerk. De medewerkers kunnen zich nu volledig richten op de ondersteuning en advisering van de bibliotheekgebruikers bij het zoeken van informatie en het gebruik van de beschikbare technologieën. De eerste reacties zijn positief. Ook van de kant van het personeel. Bibliotheek-medewerkster Trees van Aanholt: 'Door de Lendomaat valt een tijdrovende routine-handeling weg. Je kunt nu tenminste verantwoord aandacht geven aan bezoekers met specifieke vragen.'

De Lendomaat mei 1992

BIBLIOTHEEKKRANT Gebruiksvriendelijke toegang tot informatiebestanden:

KUBgids biedt helpende hand bij zoeken naar informatie Het zoeken naar informatie kan niet gemakkelijk en gericht genoeg gaan op een universiteit waar zoveel kennis voor het 'oprapen ligt'. De zogeheten KUBgids vormt een belangrijke informatiebron en biedt studenten en medewerkers een helpende hand bij het zoeken. Door het gebruiksvriendeüjke karakter is KUBgids op weg één van de meest geraadpleegde hulpmiddelen te worden. KUBgids geeft via het KUB-computernetwerk toegang tot een groot aantal uiteenlopende informatiebestanden. Dat kan inhoudelijke informatie zijn voor wetenschappelijke doeleinden, maar ook praktische wetenswaardigheden over de KUB

zelf. Via een keuzemenu legt de gebruiker op een eenvoudige manier een verbinding met het gewenste bestand. Een overzicht: - Online contents database Het bestand Online Contents bevat

de inhoudsopgaven van bijna 2000 tijdschriften, waar de KUB een abonnement op heeft. - Lokale informatie KUB (KUB Videotex Systeem) Dit onderdeel van KUBgids is bedoeld als informatiedienst voor medewerkers en studenten van de KUB. Informatie over diverse faculteiten en diensten van de KUB, zoals de bibliotheek, de mensa en studentenzaken zijn hierin samengebracht en worden op een toegankelijke manier aangeboden. - Catalogus Via de catalogus van de bibliotheek kunnen gebruikers op diverse manie-

ren naar informatie zoeken. De catalogus bevat de titels (350.000) van alle in de bibliotheek beschikbare boeken en tijdschriften. Behalve op titel kan tevens op auteur of onderwerp worden gezocht. - KUB/ESP Current Awareness Service KUB/ESP Current Awareness Service is een bestand dat tot stand is gekomen op basis van een samenwerking tussen de Katholieke Universiteit Brabant en Elsevier Science Publishers. Het bestand bevat uitgebreide gegevens over artikelen uit een vijftigtal wetenschappelijke tijdschriften van Elsevier Science Publishers. - Brabant-Databank De Brabant-Databank geeft toegang tot de titels van boeken, tijdschriften en artikelen, die betrekking hebben op de provincie Brabant en die onderdeel uitmaken van de BrabantCollectie. De databank bevat titels op zeer uiteenlopende terreinen.

Ruim 400 geïntegreerde werkplekken voor studenten op de campus

- Excerpta Informatica De Excerpta Informatica Online Database bevat 47.000 titels van tijdschriftartikelen, boeken, congresverslagen en rapporten op het gebied van toegepaste informatica. Ook een onderdeel van Excerpta Informatica is de database Software Reviews. Deze bevat titels (met trefwoorden) van testen en besprekingen van micro computer software, die gepubliceerd zijn in boeken en tijdschriften. Een ander onderdeel van Excerpta Informatica is de Starreveld Database. De titels (met trefwoorden) in deze database hebben betrekking op de geschiedenis van de automatisering. Tenslotte verzorgt Excerpta Informatica ten behoeve van uitgeverij Samsom de redactie van De Nederlandse Gids Softwarepakketten. In de database zijn beschrijvingen van 1500

software-pakketten, die draaien onder het besturingssysteem MS-DOS opgenomen. - Attent In het databestand Attent vindt u rapportliteratuur op het gebied van economie. - Scriptiebestand Het scriptiebestand bevat de titels van afstudeerscripties van studenten van de Faculteit der Sociale Wetenschappen en van de Faculteit der Economische Wetenschappen. Naast de titel is ook de naam van de auteur, de begeleider van de scriptie en de afstudeerrichting van de auteur opgenomen. - NCRD-Database Het bestand van het Nederlands Centrum voor Rechtshistorische Documentatie bevat ongeveer 20.000 titels op het gebied van Nederlandse rechtsgeschiedenis. Omdat het om een landelijk bestand gaat, zijn niet alle opgenomen titels aanwezig in de collectie van de KUB. - UDC module Voor de onderwerpsontsluiting van het boekenbezit via de Catalogus gebruikt de bibliotheek een aangepaste versie van de zogenaamde UDC (Universal Decimal Classification). Met behulp van de UDC module kunnen door het ingeven van een Nederlandse of Engelse term relevante onderwerpscodes opgezocht worden. Via alle geïntegreerde werkplekken kan KUBgids geraadpleegd worden. Ook PC's buiten de bibliotheek geven toegang tot de KUBgids. Het gebruik is niet voor alle bestanden hetzelfde. Voor een brochure over KUBgids en voor handleidingen van de afzonderlijke bestanden kunnen gebruikers terecht bij de centrale receptie.

Grote interesse voor geïntegreerde werkplekken op de KUB:

'Je bent nu veel sneller geneigd dingen op te zoeken'

De moderne technologie voor elektronische dataverwerving, datatransport en dataverwerking heet geïntegreerde werkplek. Nagenoeg alle docenten, onderzoekers en een flink aantal medewerkers van ondersteunende diensten beschikken over een dergelijke werkplek, een personal computer die de mogelijkheid biedt tot elektronische bewerking en verwerking van gegevens en, via een glasvezelnet, tot elektronische communicatie. Uitgangspunt bij het ontwerp van de geïntegreerde werkplek is de eindgebruiker: de voorzieningen moeten op een gebruiksvriendelijke wijze voor de gebruiker beschikbaar zijn. Niet alleen voor het opvragen van informatie, maartevens voor het verwerken ervan. Medewerkers hoeven niet speciaal van hun plaats weg voor informatie over een bepaald onderzoek, het mensa-menu of de aankomst- en vertrektijden van de trein. Een geïntegreerde werkplek geeft toegang tot de bibliotheekcatalogus, administratieve systemen, rekenfaciliteiten, datacommunicatie, tekstverwerking, tekensoftware, sheets maken, printen, etc. Door koppeling van netwerken is een optimale mix bereikt.

vendien staan in praktikumlokalen elders op het universiteitsterrein nog eens 150 complete geïntegreerde werkplekken ter beschikking. Vanaf zo'n plek kunnen studenten onder meer gebruik maken van een tekstverwerker, een database pakket en een statistisch programma. Ook hebben ze toegang tot de catalogus van de bibliotheek, verschillende databestanden, de KUBgids en kunnen ze zich in verbinding stellen met andere computersystemen. Om de toegankelijkheid zo eenvoudig mogelijk te houden, wordt gebruik gemaakt van MS-WINDOWS. Dat wil zeggen: met behulp van een muis en pictogrammen op het beeldscherm keuzes maken en opdrachten geven of gegevens uit de verschillende bestanden uitwisselen en combineren.

Gebruiksvriendelijk

De nieuwe geïntegreerde werkplek wijst de weg naar onder andere boektitels en tijdschriftartikelen. De student kan de titels zelfs naar de tekst van zijn of haar scriptie halen waardoor het maken van de literatuurlijst stukken gemakkelijker gaat.

Van de 900 studieplaatsen voor studenten in de bibliotheek zijn er 250 uitgerust met een PC, voorzien van een kleurenmonitor, een muis en een verbinding met een PC-netwerk. Bo-

Diverse mogelijkheden 'Je hoeft bij een geïntegreerde werkplek niet meer voortdurend na te denken, want alles kun je meteen op het scherm zien. Je kunt meerdere dingen naast elkaar doen, stukken tekst kopiëren uit andere bestanden uit de bibliotheek, zodat je niet alles meer hoeft over te schrijven en over te typen. Verder heb je alle mogelijkheden dicht bij de hand, waardoor je veel sneller geneigd bent om meer dingen op te zoeken en naar voren te toveren', somt Jolanda van Grimbergen, ruim tien jaar medewerkster Onderwij szaken bij de vakgroep Psychologie, de voordelen op. Zij en Wietske Sytsma waren één van de eersten die de proef op de som namen. Het Rekencentrum wees hen met nog zo'n vijfentwintig anderen van iedere faculteit één of twee personen - aan om twee tot drie maanden met een geïntegreerde werkplek te 'oefenen'. In een cursus van een ochtend werd hen het één en ander uitgelegd. 'De proef ging prima. Maar de cursus is nu wel één dag met een eventueel vervolg. Zo is er een speciale cursus voor het werken met MS-WINDOWS', vertelt Sytsma. Inmiddels hebben bijna alle medewerkers met een geïntegreerde werkplek zo'n cursus gevolgd.

Grote belangstelling De interesse bij de studenten voor de geïntegreerde werkplekken is bijzon-

der groot. Vanaf het moment dat de bibliotheek op 9 maart haar deuren opende is het een drukte van jewelste. Hoe geïntegreerd de werkplekken al zijn op de KUB, wijst de volgende uitspraak van het hoofd van het Rekencentrum drs. Solke Veling duidelijk uit: 'Mensen die in de PC-shop komen, vragen tegenwoordig niet meer om een Tulip, maar zeggen ik wil een geïntegreerde werkplek.'

KUB-studenten die een workshop willen volgen over de geïntegreerde werkplek, kunnen zich bij de centrale receptie van de bibliotheek aanmelden. De workshops zijn drie keer in de week: Maandag: van 14.00 tot 16.00 uur. Woensdag: van 18.30 tot 20.30 uur, Vrijdag: van 14.00 tot 16.00 uur. Voor de cursus is een speciaal cursusboek vereist. Dit kan tegen een vergoeding van vijf gulden in het dictatenmagazijn opgehaald worden. mei 1992

BIBLIOTHEEKKRANT Bouw van nieuwe bibliotheek vrijwel vlekkeloos verlopen Centraal op het universiteitsterrein verrees de afgelopen periode de nieuwe bibliotheek, als het middelpunt van de campus. Door de kolossale omvang ­ de bibliotheek telt drie verdiepingen met elk de oppervlakte van een voet­ balveld ­ is het met recht het hart van de universiteit. De eerste paal voor de nieuwbouw werd op 28 juni 1990 geslagen. Sindsdien is door velen hard gewerkt om de bouw zo optimaal mogelijk en binnen de gewenste tijd te verwezenlijken. 'Je moet de oase van rust die kenmer­ kend is voor de klassieke bibliotheek zien te realiseren binnen de hoge ei­ sen van geavanceerdheid. Het is een uitdaging om die balans te vinden. Als alles maar wens verloopt wordt het een goed gebouw', zei de uitver­ koren architekt Martien Jansen van het Eindhovense architectenbureau OD 205 nog voordat zijn plan was uitgevoerd. Of hij die balans daad­ werkelijk heeft weten te vinden, daarover lopen de meningen uiteen. 'Maar', melden Peter Kersten, hoofd van de dienst Bouw­ en Huishoude­ lijke zaken en Robert Hijmans, hoofd van de afdeling Bouwzaken, 'hoe mooi of lelijk je het gebouw ook vindt, het voldoet wel in een enorme behoefte. Nog voordat de bibliotheek op 9 maart om 11.00 uur haar deuren opende stond er al een rij studenten te wachten. Vanaf het eerste moment is het enorm druk in de bibliotheek en is een groot deel van de studieplaatsen permanent bezet.'

Bouwproces 'Met een team waarin naast de archi­ tekt een constructeur, een werktuig­ kundige, een elektrotechnisch advi­ seur en een deskundige voor bouwfysica en akoestiek zaten, zijn we anderhalfjaar geleden gestart. De aanlooptijd was wat traag, dus heb­ ben we er samen nog hard aan moeten trekken om de nieuwbouw op tijd klaar te hebben. Er hebben zich niet echt veel problemen voorgedaan in de bouw', aldus Robert Hijmans die als projectleider de taak had om het bouwproces te coördineren. Proble­ men die zich voordeden tijdens de bouwperiode werden door Hijmans

overlegd met de Stuurgroep Nieuw­ bouw Bibliotheek. Met hen en de adviseurs en de architekt werd tot een oplossing gekomen. De Stuurgroep Nieuwbouw Biblio­ theek is driejaar geleden in het leven geroepen om het College van Bestuur te adviseren over onder meer de keu­ ze van de architect. J. van Berkom, vice­voorzitter van het College van Bestuur, is voorzitter van de stuur­ groep, waarin verder zitting namen: bibliothecaris H. Geleijnse; diens voorganger L. Wieërs; B. Staffhorst, hoofd Dienst Economische en Admi­ nistratieve Zaken; R. Kraakman, secretaris van de universiteit; P. Ker­ sten, diensthoofd Bouw­ en Huis­ houdelijke Zaken en R. Hijmans als projectleider van de nieuwbouw bi­ bliotheek.

Programma van eisen De eerste opdracht van de stuurgroep, direct na goedkeuring van het pro­ gramma van eisen door het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, was op zoek te gaan naar een archi­ tect. 'Onze taak was onder meer om verschillende ontwerpen te toetsen aan het programma van eisen. Want de architect heeft voornamelijk een inbreng wat de vormgeving betreft bij de vertaling van het programma van eisen^, aldus Hijmans en Ker­ sten. Belangrijke eisen betroffen het aantal vierkante meters, een aantal technische eisen waaronder de vloerbelasting voor de boeken, de klimaatbeheersing die zeer belang­ rijk is voor het behoud van de boeken en een grote vrije ruimte zodat een flexibele indeling mogelijk was. Zo'n twintigtal architekten werd aan­

Kersten (!) en Hijmans: nieuwe bibliotheel< voldoet in enorme behoefte

Kunstwerk Teer opvallend vlakbij de nieuwe bi­ bliotheek staat het beeldend kunstwerk van Ron van de Ven. Het bevindt zich in het hart van de cam­ pus, op het kruispunt van verschil­ lende wegen naar de bibliotheek toe. Gedeeltelijk zakt het beeld in een spiraalvorm weg in de grond. De kunstenaar wil op deze manier een verbinding leggen met de wetenschap. Ron van de Ven: 'Wetensc hap gaat niet in de breedte, maar in de diepte. Daarom ben ik in het ontwerp van dit beeld ook de diepte in gegaan. Dat is het zoeken naar, waarmee de weten­ schap zic h bezighoudt. Vandaar de trap die in een neerwaartse beweging als een spiraal de grond in gaat'.

Gebied rond bibliotheek vormt hart van universiteitsterrein

geschreven waarvan er tien uitgeno­ digd werden een presentatie te verzorgen. Martien Jansen is uitein­ delijk overgebleven. Hij ontwikkelde drie ontwerpen, variërend van een peperbus (een rond gebouw) tot een 'schoenendoos'. De stuurgroep be­ sloot met de rechthoekige vorm verder te gaan, heeft die nog een keer ver­ kleind en nam tevens de suggestie van de architekt over om de ingang­ partij als loopbrug aan de zijkant te situeren.

leg treden met de adviseurs. Als archi­ tect heb je een coördinerende rol om te komen tot een gebruikersvrien­ delijk gebouw,' legt Jansen uit.

Bij de uitvoering blijkt het idee van absolute flexibiliteit niet echt haal­ baar. Hijmans: 'Bij het ontwerp heeft dat veel inspanning gekost. Flexibili­ teit is duur. Uiteindelijk hebben we maar besloten dat alle werkplekken altijd aan de gevel zouden komen. En de boeken in het midden. De vloeren met een hoog draagvermogen kwa­ Architekt Martien Jansen: 'Het pro­ men ook in het hart. De geïntegreerde gramma van eisen legt sterk de nadruk werkplekken zitten aan de buiten­ op automatisering en flexibiliteit, kant. Dat hebben we zo met de zodat verschuivingen en her­ constructeur overlegd.' A ndere pro­ groeperingen gemakkelijk zijn te blemen gingen over de zonwering. realiseren. Stel dat de mate van De lamellen moesten volgens de bouwfysisch adviseur voor elkaar ge­ automatisering toeneemt en het boe­ kenarsenaal afneemt, dan krijg je meer j plaatst worden zodat er min of meer ruimte voor werk­ en studieplaatsen ' een gesloten vlak ontstond, maar zo­ en de opslag van boeken gaat juist I wel de stuurgroep als de architekt minder ruimte in beslag nemen. Ook kozen voor een meer transparante in de keuze van installaties dien je oplossing zodat medewerkers, stu­ denten en andere gebruikers nu ook rekening te houden met de aard van naar buiten kunnen kijken. het gebouw. Door de hoge graad van automatisering ontstaat er enorm veel warmte­ontwikkeling, dus moet je Een belangrijk aandachtspunt in het voor een goede klimaatbeheersing bouwproces vormde verder het inte­ zorgen.' rieur. VanBerkom: 'Je kunt niet alleen volstaan met het neerzetten van een gebouw en dan ergens meubels gaan Teamverband kopen. De architect wil daar ook veel Architekt Jansen ontwierp het ge­ invloed op hebben. Met name ook bouw in samenspraak met de omdat de grote hoeveelheid automa­ tisering bijzondere eisen stelde aan constructeur en werktuigkundige en het meubilair. Uiteindelijk is er voor elektronische adviseurs. 'De verre­ de bibliotheek door Ahrend in samen­ gaande mate van automatisering in een bibliotheek is uniek. Ook in de werking met Bea Geboers, binnen­ universitaire wereld. Je kunt, als je huisarchitekte van OD 205, een spe­ hier aan werkt, niet terugvallen op de cifiek meubelsysteem ontwikkeld discipline architectuur alleen. We waarbij het ontwerp en de uitvoering van de gecomputeriseerde studie­ hebben vanaf het allereerste begin dan ook de nadruk gelegd op het plaatsen en studiecabines bijzondere teamverband. Voortdurend in over­ aandacht heeft gekregen.'

' Stedebouwkundige ■ samenhang Voorafgaand aan het ontwerpen van het bibliotheekgebouw heeft Martien Jansen in opdracht van het College van Bestuur een volledig nieuw ste­ debouwkundig plan van het univer­ siteitsterrein gemaakt. Van Berkom: 'Wat de terreininrich­ ting betreft, daar heb ik ingrijpende discussies over gehad met de archi­ tekt en de landschapsarchitect. Er bestond behoefte om meer eenheid en samenhang te creëren op het KUB­ complex dat eigenlijk geen hart had.' Nu, na de herinrichting van het ter­ rein, vormt het gebied rond de bibliotheek het hart van het universiteitsterrein. Twee langzaam­ verkeersassen zijn daarvan de slagaders. Het parkachtige karakter dat al bestond rond gebouw A is ver­ der uitgebreid over het hele terrein

waardoor er meer eenheid is ontstaan. 'Bezoekers van onze universiteit ko­ men vanaf het parkeerterrein nu meteen op het centrum van het ter­ rein. Reden waarom besloten is een centraal informatiegebouw te plaat­ sen bij de bibliotheek. Gasten lopen hier recht op af, aldus Hijmans en Kersten.

Architekt Martien Jansen: 'Het meest interessante van deze op­ dracht was de uitdaging om een goed coherent produkt te maken. Enerzijds heb ik gestreefd naar een zich onafhankelijk opstellend gebouw, dat aansluiting zoekt bij de reeks vrijstaande gebouwen op het KUB­complex. Aan de an­ dere kant heb ik ook gezocht naar een duidelijke verankering van het gebouw in zijn omgeving. De hoge graad van automatisering stelt ook zeer specifieke eisen aan het gebouw en het interieur. Het volledig en samenhangend reke­ ning houden met de invloeden waarvan het programma van ei­ gen in deze bijzondere omgeving afhankelijk is vormde de uitda­ ging'.

Colofon KUB Bibliotheekkrant Produktie: A fdeling Pers en Voorlichting i.s.m. Dienst Bi­ bliotheek Teksten: Jolanda van den Broek, Liesbeth Kerpel, Ilona Basti­ aanse Fotografie: Joep Lennarts Vormgeving: Michel Knapen Druk: Drukkerij De Jong, Baarle­Nassau Mei 1992

mei1992

Teken nu in voor de twaalfde, herziene druk.

TOLKA/ERTALER (Staatsexamen)

EN VERTALER

Binnenkort komt de twaaltde herziene druk van de Grote Van Dole uit De complete inventaris van de Nederlandse

Duits, Engels, Frans en Spaans Opstapcursussen Diverse cursusplaatsen

taal Prijs van drie delen inclusiet cassette f 2 8 5 - Alsu nu intekent bij de boekhandel krijgt u f 30

korting en

betaalt u ckis de intekenprijs van t 2 5 5 -

Een unique manier van wericen óól< voor studenten!

GROTE

TWAALFDE HERZIENE DRUK

Voorheen ISW en NlOW T/V

¥t

BEL VOOR INFORMATIE: 071-258491

Boekhandel Gianotten Emmapassage 17, 5038 XA Tilburg Tel. (013) 682991 Fax (013) 355962

ITV Postbus 190 2300 AD Leiden

O u d e Markt 14, Tilburg tel. 013-367950

» unique ultzendburo EEN UNIQUE MANIER VAN WERKEN

Mo^syèJs^.

PROEFSCHRIFT VAN ELINKWIJK Gaat u promoveren? Vraag darTvrijblijvend, eerst onze informatieve documentatie!

Ti: "^.-^-i

DRUKKERIJ

E L I N K W I J K

BV

Amsterdamsestraatweg 554 — 3553 EN Utrecht Tel 0 3 0 - 4 4 4 9 2 1 Fax 0 3 0 - 4 3 9 0 7 4

EEN HYPOTHEEK DIEEENANDER VOOR U BETAALT?

SOMS MOETJE KIEZEN... Ja, doe mi) maar (zonder verdere verplichtmgen) 10 weken Vri) Nederland voor ƒ 19,50 Naam

PS 00 UTI

Adres Postcode Woonplaats Nummer studenten OV-)aarkaart Ik betaal pas na ontvangst van de acceptgiro Stuur de bon in een open, ongefrankeeide envelop naar Vnj Nederland, Antwoordnummer 3043, 1000 PA Amsterdam Of bel ti)dens kantooruren 06-0220660 LET OP' Deze aanbieding is geldig tot 5-6-1992

Univers

Want er is toch echt meer op de wereld dan studeren alleen. Neem Vrij Nederland: een weekblad van formaat voor mensen die verder ki)ken dan hun neus lang is. Bijzonder prettig leesbaar, met elke week de beste journalistiek en fotografie. Lees alles over het nieuws achter het nieuws, boeken, kunst, cultuur en uitgaan. Probeer Vri) Nederland eens, dat kan voor studenten heel goedkoop! SPECIALE STUDENTEN-PROBEERPRIJS: ƒ 19,50 Stuur de bon zo snel mogehjk op (geen postzegel nodig). ÜE H O O R T Z O W I E V R I J N E D E R L A N D

LEEST

( ) bla bla extra financiering voor dak en inbouw-keukengebeuren met subsidie en de belasting mevrouw meneer betaalt aan uiv investering mee zodat u eigenlijk bijna mets betaalt terwijl u toch al uw wensen kunt bla bla ( ) Intelligente mensen kiezen nog steeds liever voor een onafhankelijk hypotheekadvies van Pro Civibus

pro civibus De hoogste graad in zekerheid voor academici en HBO-ers

Amsterdam 020 57082 08 Stadhouderskade 140 Groningen 050 18 41 14 Spilsluizen NZ 11 15 mei 1992

ia(eg«S?«*.-Ai',-ï

DD

Laten we meteen terzake komen: Koninklijke P T T Nederland NV zoekt bijna afgestudeerde, talentvolle academici voor deelname aan de P T T Business Course 1992. Een vierdaagse intensieve kennismaking met P T T Nederland en haar werkmaatschappijen P T T Post BV en P T T Telecom BV. Het programma biedt u - naast een aantal boeiende presentaties, excursies en een veeleisend management game - de gelegenheid om in een informele sfeer van gedachten te wisselen met managers en jonge academici van P T T . Graag laten wij u in een paar dagen tijd zien hoe complex en tegelijkertijd boeiend de veranderende wereld van P T T Nederland is. Deelname staat open voor academici die afstuderen na februari 1993 in bijvoorbeeld de studierichtingen accountancy, bedrijfskunde, bedrijfseconomie, econometrie, elektrotechniek, informatica en technische natuurkunde. De P T T Business Course is een prima gelegenheid om uw theoretische kennis aan te vullen met een waardevolle, praktische

kijk op actuele management-vraagstukken. Aan de andere kant zijn wij natuurlijk heel benieuwd naar de feed-back die we van u krijgen en hopen we op deze manier kennis te maken met potentiële management-talenten waarmee we ons bedrijf in de toekomst kunnen versterken. De P T T Business Course vraagt dus om een actieve inbreng van de deelnemers. Let's talk business vier dagen lang in select gezelschap. Reis- en verblijfkosten zijn uiteraard voor rekening van P T T Nederland. Plaats: Landgoed Voorlinden, Wassenaar. Datum: 29 september t/m 2 oktober 1992. Een inschrijfformulier is verkrijgbaar bij studieverenigingen of bij Koninklijke P T T Nederland NV, Concernstaf Management Development, Postbus 15000, 9700 CD Groningen. Zorgt u wel dat uw inschrijfformulier vóór 1 juni a.s. bij ons binnen is. De selectie van deelnemers zal van juni t/m augustus 1992 plaatsvinden.

PTT Business Course 1992 Univers

ch? P*t nederland

15 mei 1992

Wewi\ WETENSCHAPSWINKEL De Wetenschapswinkel biedt de mo­ gelijl<tieid ervaring op te doen met de analyse van pral<tijksituaties. Wij bie­ den hierbij ondersteuning en facili­ teiten. Ben je op zoek naar een onder­ werp voor een afstudeeronderwerp, vrije studie opdracht, leerproject of scriptie, kom dan eens langs. Hier volgt een kleine greep uit onze onder­ werpen:

VAN SPAENDONCK D

BENGAALS ­ NEPALEES E E THUISJE

R

U

K

K

E

R

I

J

B

V

doctoraalstudies onderzoeksverslage afstudeerscripties

Platform oud­leerlingen St. Michels­ gestel Hoe is het gesteld met de kwaliteit van het leven van oud­leerlingen van do­ veninstituten? Wat betreft hun zelfredzaamheid en sociale integra­ tie. Zijn ze tevreden met hun leef­ situatie? Gezocht: student psycholo­ gie of sociologie.

TANDOORI SPECIALITEITEN ■ drukwerkvoorbereiding ■ d r u k w e r k van kleine

reserveren gewenst

t o t grote oplage ■(kwaliteJts)koplëfen vanaf

IEDERE DAG WISSELEND DAGMENU F 14,­ gratis bezorging bij afname v/a f 25,­ openingstijden: 16.00 ­ 22.30 uur ­ ook voor afhalen

origineel of vanuit pc ■ a f w e r k i n g o p maat. Vraag een vrijblijvende offerte of maak een afspraak met onze drukwerkadvtseur. V a n Spaendonck drukkerij; verrassend veelzijdig

KORVELSEWEG 108 ­ TILBURG ­ 013­441716

Reitseplein 1, Tilburg, telefoon: 013­654370

OUR MARKETING COURSE WAS NEVER CREATED FOR 'STANDARD' STUDENTS. Van 26 t / m 29 juli organiseert Procter & Gamble haar Marketing Course '92. Dat betekent ruim 5 dagen hard werken. Inzichten tonen. Initiatieven nemen.

m

Stichting projecten opvang asielzoe­ l<ers Hoe kan met moderne informatiemid­ delen de voorlichting aan asielzoekers in opvangcentra in Nederland verbe­ terd worden? Welke technieken zijn geschiktvoor: welke informatie, welke groepen en welke culturen? Gezocht: student letteren (tekstwetenschappen) of psychologie. Zit hier niets bij van je gading? Kom dan eens langs op S­4 om onze data­ base te raadplegen. Onze stafme­ dewerker bemiddelingen Ricus Tim­ mers zal je graag verder helpen. Je kunt ook bellen (013­662819). Cursus Bemiddelingswerl< De Wetenschapswinkel organiseert een keer in een studiejaar een cursus bemiddelingswerk voor doktoraal stu­ denten; zo ook weer in het studiejaar 92/93. De student­bemiddelaar ver­ vult een brugfunctie tussen maat­ schappelijke organisaties en de uni­ versiteit. De Wetenschapswinkel zorgt voor een voorbereidende cursus en begeleiding. De aktiviteiten als stu­ dent­bemiddelaar kunnen worden verricht binnen je studie­traject. Dit betekent dat je 160 uren kunt beste­ den aan het bemiddelingswerk. De cursus wordt gegeven aan het begin van het nieuwe studiejaar. Voor meer informatie: Ricus Timmers, S­4, 013­ 662819.

Overleg plegen. Knopen doorhakken. Er zijn 16 plaatsen. En die reserveren we niet voor de eerste de beste, maar voor studenten met een eigen visie. Die deze bovendien kunnen om­ zetten in meetbare resultaten. Dat hebben ze in èn buiten hun studie inmiddels bewezen. Die studenten nodigen we uit om op de stoel

MENU

van een Brand Manager plaats te nemen en door middel van een case study alle facetten van Brand

PERIODE 18 T/M 2 2 MEI

Management bij Procter & Gamble te leren kennen.

MAANDAG 18 MEI heidere aspergesoep of gebonden tuinkerssoep karbonade of roomschnitzel mosterdsaus spruitjes of spitskool pommes décorés of gekookte aardappelen veg.: 2 sojaworstjes­mosterdsaus­ spruitjes­pommes décorés luxe: entrecote­beurre maitre d'hotel

Om aan de selectie deel te nemen zijn goede studieresultaten en beheersing van de Engelse taal vereist. Daarnaast studeer je vóór '94 af aan een Nederlandse universiteit. Je hebt aantoonbare leiding­ gevende en organisatorische ervaring en je ambieert

DINSDAG 19 MEI londonderrysoep of bouillonsoep hongaarse goulash of uienburger demi glacé poestamix of postelein rijst of frites of gekookte aardappelen veg.: goulash van tahoe­poestamix­rijst luxe: dubbele kipfilet­kerriesaus

een carrière in commercieel management. Tot 29 mei kun je je opgeven voor deelname. Stuur een brief met uitgebreid Curriculum Vitae en pasfoto naar Procter & Gamble Nederland, ter

WOENSDAG 20 MEI kippemaïssoep of aardappelsoep bamigoreng­kroepoek­uitjes­kipnuggy­ pindasaus­gebakken ei of hamlapje­tuinboontjes­ gekookte aardappelen veg.: bami goreng­kroepoek­uitjes­ nuggy­pindasaus­ei luxe: kotelet suisse

attentie van mevrouw C. Moleman, postbus 1345, 3000 BH Rotterdam. Telefoon (oio) 468 73 23.

DONDERDAG 21 MEI tomatensoep of peterseliesoep varkensfricandeau of saucijsje espagnolesaus bloemkool of bleekselderij gebakken of gekookte aardappelen veg.: lasagne van linzen/prei­ tomatensaus­kaas luxe: biefstuk

PROCTER & GAMBLE Marketing Course '92, van 26 juli t / m 29 juli. Opgeven vóór 29 mei.

Univers

VRIJDAG 21 MEI spinaziesoep of groentesoep gepocheerde vis­hollandaisesaus of stroganoff tartaar­stroganoff saus wortelen + peultjes of andijvie patates frites of gekookte aardappelen veg.: 2 kaaskroketjes­andijvie­patates frites luxe: scholrolletje met verse rode zalm 15 mei 1992

CS

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel 2001) Diensten en faculteiten leveren kopi) z s m aan, uiterlijk donderdag voor 13 00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers I V m beperkte ruimte is het zaak benchten korten kernachtig te formuleren De redactie kan het bericht wijzigen Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteits-waarde voorrang

ALG OPENING BIBLIOTHEEK 21 MEI a . s . I v m de officiële opening zal de bibliotheek op 21 mei 1992 de gehele dag gesloten zijn voor gebruikers

FEW AANVRAAG DOCT.TENTAMENS BIJ ONVOLLEDIGE PROP. FEW Willen degenen die vergeten zijn VOOR 1 mei hun aanvraagformulier in te leveren dit alsnog doen' Voor28 mei 1992' Na deze datum worden geenformulierenmeerin behandeling genomeni De aanvraagformulieren zijn verkrijgbaar t o kamer B 735 (Deponeren in de brievenbus) NB voor een keer wordt afgeweken van de sluitingstermijn van 1 mei omdat publikatie in Univers nu pas kon plaatsvinden RESPONSIECOLL. STATISTIEK VOOR PROP. ECONOMIE EN BIK Het responsiecoll voor Statistiek 1 vindt plaats op ma 25 mei 09 1510 55 u in SZ 28 en SZ 30 Voor Statistiek b is het gepland op do 21 mei, 09 15-10 55 u inSZ32 MACRO-EC. PROP. Student-assistente Y v Bussel houdt zitting op 20 21, 22, 25, 26 en 27 mei alsmede op 1 juni a s . van 09.0017 00u in B 519 .dmit'esiimiut-HERTENTAMENS INFORMATICA PROP PRACTICUM INFORMATICA.1 (Economen, BIK, Ectne) Het hertentamen practicum-informatica-1 zal worden afgenomen op 20 aug 1992 van 09 00-11 00 u Voor dit tentamen dient men zich voor 15 aug 1992 in te schrijven Inschr kan via een VAX-termmal THEORIE INFORMATICA-1. (Economen, BIK, Ectne) Het hertentamen theone-mformatica1 zal worden afgenomen op 18 aug 1992 van 09 00-11 00 u (zie inf inde studiegids) Voor dit tentamen dient men zich voor 15 aug 1992 in te schrijven Inschr kan via een VAXtermmal PRACTICUM INFORMATICA-2 (Ectne en BIK) Het hertentamen practicum-informatica-2 zal worden afgenomen op 20 aug 1992 van 13 00-15 00 u Voor dit tentamen dient men zich voor 15 aug 1992 m te schrijven Inschr kan via een VAX-termmal THEORIE INFORMATICA-2 (Ectne en BIK) Het hertentamen theorie-informatica2 zal worden afgenomen op 29 juli 1992 (zie inf studiegids) Hiervoor dient men zich via Bureau Examens volgens de daar geldende procedures in te schrijven De noodzakelijke username en password voor het mschrijfprogramma wordt vermeld op het informatiebord bij kamer B 302 Verdere informatie over inhoud en organisatie van de tentamens is te verkrijgen bij dhr W Minnaert, kamer B 302b, tst 3109 of de betreffende docent VERPL. LITERATUUR v.h. BEDRIJFSEC. GEDEELTE V A N HET TENTAMEN BE 2 1) uit Bouma Hoofdstuk II, § 3 t/m § 5 , Hoofdstuk VI, § 4 1 + § 9 , Hoofdstuk VII, § 4 t/m § 6 5, 2) uit Blox hoofdstuk 3 t/m § 3 4 hoofdstuk 6, 7, 8 10 11, 12, De inh van appendix I wordt bekend verondersteld, 3) Dictaat Bedrijfsec II (prop ) kenmerk 350 91 1023, 4) Opgavenbundel Bedrijfsec Prop kenmerk 350 91 1237 Univers

TENTAMEN MARKTONDERZOEK 2 I N JUNi-AUG.'92. Het tentamen MO-2 wordt dit jaar met schriftelijk afgenomen Afspraken omtrent inhoud en datum voor een mondeling tentamen m de genoemde periode kunt U maken met A Luyten, tel na 18 00 u 04108-14766

INL. PRIVAATRECHT/ PRIVAATRECHT I

Studenten bedrijfsec en fiscale ec die op 28 aug a s tentamen ml Privaatrecht/privaatrecht I willen afleggen Dit tentamen zal geheel bestaan uit zgn 'open' vragen en dus geen multiple choice-vragen bevatten

ten opgesteld moeten worden De workshop zal worden gehouden in CZ 106, van 9 30-12 30 uur Voor aanm en inf mw mr A J C de Moor-van Vugt,B1134,tel 662179, drs W J M Voermans B1109, tel 662979, drs J H W M Aarts, B 1131, tel 662008 KEUZEVAK VERZEKERINGSRECHT Onder de aandacht van studenten wordt gebracht, dat Deel II van de syllabi m het dictatenmagazijn aanwezig IS Studenten die Deel I en Vervolg deel Il/Deel III tegen kostprijs wensen te ontvangen dienen dat uiterlijk 19 mei a s schriftelijk op te geven aan prof mr B Wachter

KWW1 Student assistent KWW1 Bert Streng IS op 10-11-12 juni m kamer B 621 aanwezig om vragen (e d ) te beant woorden (ook evt tel te bereiken 013-630800)

SCRIPTIES BURGERLIJK RECHT lndepenodevan25meitot1 sept 92 dienen studenten die van plan zijn een scriptie te schrijven of stage te lopen op het terrein van het burgerlijk (proces)recht, zich aan te melden bij KWW 3 I mw mr B W M Nieskens-lsphordmg, tel 040-441637 (pnve) of 013-662713 U kunt zich vanaf heden inschrijven bij (KUB) het secr van de vakgroep Bedrijfsec (B 603, tel 2315) voor KWW 3a en het WIJZ. VERPLICHTE accentprogramma controller beide te LITERATUUR starten in sept a s U wordt verzocht PRIVAATRECHT B (PROP.) voor 1 aug a s in te schrijven Abusievelijk is m het werkboek PriDOCT. BEDRIJFSEC./ vaatr B bij Werkcollege BI! met opgenomen een passage uit COLLEGES WIJSBEGEERTE Schoordijk, Vermogensrecht m het Voor hen die met in de gelegenheid algemeen naar boek 3 van het nieuwe waren de colleges Wijsbegeerte bij te B W , te weten de pp 254-263 Deze wonen zijn enkele responsie-colleges pagina's komen dan ook te vervallen gepland, t w 10 juni, 18-21 u , over hfdst 1-4 van Van Fesevur, Voorrechten en retentierecht, 2e druk 1992, dienen Velasquez (Jeunssen), m P 211, 18 juni, 19-21 u , over hfdst 5-8 van de volgende pagina's bestudeerd te worden pp 1-9 (nrs 1 t/m 4), 16-43 Velasquez (Jeunssen), m P 211, 25juni, 11-13u ,overdestofvanprof 1 (tot 'Ook in Duitsland en ZwitserBerns in AZ 05 I land '), 45-51 (tot nr 16) en 54-88 (literatuurvermeldingm het Werkboek is gebaseerd op de I e druk) DOCT. STUDENTEN FISCALE EC. DE SMEETSKRING TENTAMEN POLITICOLOGIE Studenten fiscaal-recht en fiscale-ec De tweede mogelijkheid voor het take die het komende studiejaar aan hun home exam valt in de eerste week van derde doet blok beginnen en twee juni Tentamens kunnen op 1 juni a s studiepunten willen verdienen door gedurende minimaal een jaar werkvanaf 10 30 uur bij drs P Depla, B zaam te zijn als medewerker van de 1103, worden afgehaald Voor meer St Fiscale Rechtshulp De Smeetsinf tel 662982 knng', kunnen zich daartoe persoonlijk komen aanmelden bij de coördinatoren van de stichting op de do 21 mei en 4 juni a s van 10 00-16 00 u , Lange Schijfstraat 107, Tilburg Collegekaart en een recente pasfoto meebrengen COLLEGE In het kader van het doctoraalcollege COLL. INFORMATIEBELEID Messianisme met name in de Islam Gedeelte prof dr P Ribbers Hetvoorzal dr P S van Koningsveld op ma geschreven handboek is met tijdig 25 mei '92 van 16 00-18 00 u m zaal beschikbaar voor het tentamen De 10 van de TFT een college verzorgen verplichte ientamenstof bestaat uit over 'Joods messianisne in het ze- de 2 readers, ventiende-eeuwse islamitische - de college aantekeningen Jemen' Dr v Koningsveld, un hoofddocent aan de Theol Fac te Leiden POST DOCT. OPL. publiceerde m 1990 i s m een IsraëACCOUNTANCY lische en een Arabische collega het - het collegerooster 1992/1993 is vanboek 'Yemenite Authorities and Jeaf HEDEN verkrijgbaar op het secr B wish Messianism' Vanwege het 535 bijzondere karaktervan ditondenwerp staat dit college open voor alle be- de studiegids 1992/1993 is vanaf langstellenden U bent van harte EIND MEI 1992 verkrijgbaar op het uitgenodigdi secr B 535 - de studiegids 1992/1993 wordt NIET toegezonden

r

FRW RICHTLIJNEN T.B.V. AFLEGGEN SCHR. TENTAMEN Met nadruk wordt gewezen op pag 15 van de studiegids, waann de uniforme richtlijnen waaraan studenten zich dienen te houden tijdens het afleggen van een schriftelijk tentamen zijn vermeld TENTAMENBUNDEL BIJ het dictatenmagazijn is de tentamenbundel propedeuse verkrijgbaar Dictaatnr 610 92 002 de kosten bedragen f 1,60 INTERN. MEDEDINGINGSRECHT Studenten kunnen zich voor het mondeling gedeelte aanmelden voor 12 junibijmw I Smit,BI009,tel 662281

BURGERLIJK RECHT A EN B, HANDELSRECHT A EN B

Studenten kunnen zich vooreen mond tentamen burgert recht A en B en handelsrecht A en B aanmelden voor 1 juni bij mw I Smit, B 1009, tel 662281 SMEETSKRING Zie onder FEW WORKSHOP BIJ procedures tegen de overheid spelen bezwaar- en beroepschnften een uitermate belangrijke rol Daarom zal daarover op 22 mei a s een workshop worden verzorgd Aan de hand van een aantal casusposities zal bekeken worden hoe bezwaar- en beroepschrif-

TFT

FSW

aan 16 studenten om in het kader van ERASMUS in het buitenland een aantal sector- of functiespecifieke keuzevakken te volgen of onderzoek te doen m het kader van het afstuderen Aan gezien in de regel de in het buitenland behaalde resultaten erkend worden m het doctoraal VTW hoeft van tijdsverlies geen sprake te zijn Naast het behalen van studiepunten kun je ook nog wat culturele ervanng op doen Inf drs Thijs van Vugt, S 169, tel 662313 Programme in European Leisure Studies (PELS) Heb je interesse om na je studie VTW nog een jaar door te studeren en internationale ervanngen op te doen, denk dan eens na of PELS iets voor je is PELS biedt je de kans om gedurende 12 maanden in vier verschillende landen te studeren (België, Engeland, Spanje en Nedertand) en een door vier instellingen erkend Masters diplo ma te behalen Inf drs Thijs van Vugt, kamers 169, tel 662313 STUDENT-ASSISTENT m/v BIJ de vakgroep Vrijetijdswetenschappen van de FSW bestaan twee vacatures voor een student-assistent m/v De eerste omvat 3 eenheden (= 12 uur)pw en betreft de begeleiding van twee leerprojecten De tweede omvat 2 eenheden (= 8 uur) p w en betreft organisatorische werkzaamheden voordecursussen'Inleiding inde vrijetijd' en het basisblok 'Vrijetijd en Onderzoek' Verder kunnen de student-ass in beperkte mate en in overleg ingezet worden voor onderwijs- en onderzoeksondersteuning t b V de overige vakgroepsleden Vereiste is dat beide kandidaten het leerproject en de betreffende cursussen met goed gevolg hebben afgerond Verder moeten de kandidaten over een goede mondelinge en schnftelijke uitdrukkingsvaardigheid en praktisch organisatievermogen beschikken Beide vacatures gelden voor de penode van 1 9 '92 tot 1 9 '93 Eventuele vertenging met een jaar is daarna mogelijk Inl bij, en sollicitatie nchten (binnen 3 weken na verschijnen) aan mw drs H J P Derks, S151,tel 013-662067 bgg 013-662208 PSY e n SOC/BO De cursus 'Inl tot de Beleids- en Organisatiewetenschappen (B&O) is een keuzevak m de prop Sociologie en Psychologie Studenten die na de prop B&O willen gaan studeren, kunnen deze cursus opnemen m hun prop -programma Het is een 'echte' oriëntatiecursus in die zin dat de cursus een afspiegeling is van een aantal elementen van het totale onderwijsprogr B&O De cursus is met verplicht voor studenten die na hun prop kiezen voor destudienchtingB&O Wel sterk aanbevolen Studenten die willen deelnemen worden verzocht om voor 1 mei in te tekenen bij mevrouw A Dankers (SI 55,013-662069) Inf kan worden verkregen bij de coordinator van de cursus dr P van Harberden (S 162, 013-662111) De start is 11 mei(PZ12, 11 10-13 00 u )

1993 zijn in juni beschikbaar, de inschrijving voor de keuzevakken sluit op 1 juli Er komen lijsten te liggen bij Bureau Ondenwijs (B 319) van het aanbod voor 1992/1993 en een cursusbeschrijving van de nieuwe cursussen ADRESWIJZIGING Indien u gaat verhuizen gelieve dit ook door te geven aan Bureau Ondera/ijszaken, bij kamer B 319, door invulling van de gele formuliertjes, Bureau Inschrijvingen geeft de wijziging nl met door aan Letteren

VAC Het TIAS IS een onderdeel van de KUB, opgencht m 1986 door de gezamenlijke faculteiten ter verzorging van postdoctorale beroepsopleidingen In het TIAS worden thans meer dan 10 (deeltijdse) opleidingen verzorgd voor jaarlijks ruim 200 cursisten uit het bedrijfsleven en de non-profitsector Door het vertrek van de huidige functionans komt per 1 juli 1992 de functie vacant van FINANCIEEL-ADMINISTRATIEF MEDEWERKER (M/V) vac nr 208 92 03 Het betreft een functie voor 0,5 (gem 19 uur p w ) a 0,7 (gem 26,6 uur p w ) deel van de volledige werktijd Belangrijkste taken - financiële adm TIAS en aan TIAS gelieerde instanties, - begrotingsvoorbereiding en -bewaking, - het beheren van ruimtes en inventaris Functie-eisen - boekhoudkundige kennis en gevoel voor cijfers, - relevante werkervanng, zo mogelijk binnen de KUB, -diploma MEAO/MB/VPD of een daarmee door opl en/of ervanng verkregen vergelijk-baar niveau, - ervaring met computergebruik, met name WP 5 1 en spreadsheet, - een praktische en dienstverlenende instelling, - het vermogen zowel zelfstandig alsook in teamverband te werken Het salaris voor deze functie bedraagt max f 3 509,- (schaal 6 BBRA) bruto p m bij een voltijdse aanstelling Inl aangaande deze functie kunnen worden ingewonnen bij mw P Knellaars, projectmanagerbij het TIAS, tel 013-662850 Uw schriftelijke sollicitatie, vergezeld vaneencurriculumvitae, eno V V het vacaturenummerop de enveloppe kunt u binnen twee weken richten aan de KUB, Pb 90153, 5000 LE Tilburg De KUB voert een positief actiebeleid voor vrouwen, waarvan het streven meer vrouwelijke medewerkers te werven, deel uitmaakt Onder andere IS voorzien m mogelijkheden voor kinderopvang, zwangerschaps- en bevallmgsvertof

INL. ARBEIDSRECHT VOOR PERSONEELWETENSCHAPPERS Hfdst 15 van Elementair Sociaal Recht vervalt voor het tentamen

TENTAMEN MAATSCH. ACHTERGRONDEN In overteg met de studenten is een extra gelegenheid van het tentamen maatschappelijke achtergronden van deviant gedrag vastgesteld en wel op WO 1 juli a s , 13 30-16 30 u in P 327

FSW Studenten met belangstelling voor de bovenbouwstudies FSW worden verzocht zich voor 15 juni te melden bij het Ondenwijssecr P 306

TENTAMEN EXP. EN COMPUTERS Tentamen van de cursus Experimenten en Computers vindt plaats op wo 17 juni van 13 30-15 30 uur in P 327

Spreekuren Studie-adviseurs" Mevr A Hahn (B&O) tel spreekuur ma t/m do van 09 30-10 30 u Afspraken op dl - en WO middag Dhr W Dons (PW, SZW, VTW), tel spreekuur iedere morgen m u v wo van 09 00-10 00 u Afspraken op di - en vr middag van 14 00 17 00 u Inloop spreekuur di van 13 00-14 00 uur

' De werkzaamheden zullen bestaan uit PW het assisteren bij het onden/vijs voor I V m de vakantiespreidmg zal de studenten Adm Technieken propaeexamenmogelijkheid annex buluitreideuse Gevraagd worden studentking,diegepland stond voor augustus, assistenten die voldoende gevorderd worden verschoven naar de week van zijn met hun studie (het behaald heb21 25 sept Het aanleveren van de ben van Voortgezet Boekhouden I is scripties dient uiterlijk 31 aug plaats I ten zeerste aanbevolen) te vinden via het secr, S 171 I Schriftelijke reacties met curriculum vitae, studieplanning en motivatie sturen aan drs A de Caluwe (B 621)

VTW Studentenuitwisseling met Australië Binnenkort zal een samenwerkingsovereenkomst met de Un of Technology Sydney (Australië) getekend worden m b t studentenuitwisselingen Voor het ac jaar 1992/1993 is er m het 2esem plaats voor een VTW-student om aan een studentenuitwisseling met de School of Leisure and Tounsm Studies van deze Universiteit deel te nemen VTW-studenten die hun verplichte gedeelte VTW hebben afgerond en interesse hebben hieraan deel te nemen kunnen zich voor 15 juni melden bij drs Thijs van Vugt, S I 69, tel 662313 ERASMUS uitwisselingen Elk jaar biedt VTW de mogelijkheid

Bij de sectie Administratieve Technieken van de FEW komen m het collegejaar 1992/1993 de volgende vacatures vrij STUDENT-ASSISTENTEN (M/V) Voor 1 dag per week tijdens het eerste en tweede semester

FLW

ROOSTERS De roosters voor het collegejaar 1992/

Vacatures, geplaatst in Univers, zijn uitsluitend bedoeld voor werl<nemers van de KUB.

Heuvelring 55 - 5038 CJ Tilburg Telefoon 013-441515

Ecco^: UITZENDBURO

Onndat een uitzendburo nooit dynamisch genoeg kan zijn Ook een buro voor studenten 15 mei 1992

EB

volle bloei te laten komen? Info: Pen­ Collegekaart meebrengen! Voor ove­ I M.i.v. 10 april j.l. wordt het spreekuur dragonkamer op het KUB­Sport­ van Bureau Buitenland gehouden in rige informatie: E. Berben, secretariaat centrum, tel. 663012. gebouw N, kamer 24. Ook de tijden Talencentrum, 013­662508. van het spreekuur zijn veranderd. Op EFACT INTERLAND NEDERLAND­ maandag kunt u tussen 13.00­15.00 Op 10 september haalt Efact Paul van DUITSLAND uur terecht en van dinsdag t/m vrijdag TAIOO­VERGADERING Vliet naar Carré. E fact biedt kaartjes Ter gelegenheid van het 35­jarig be­ van 12.30­15.00 uur. In het voorlich­ Op dinèdag 26 mei is er weer een aan Tilburgse­studenten aan met een staan van de Nederlandse Studenten tingscentrum zijn ook alle aanwezige STUDENTENZAKEN vergadering van hetTilburgse aio­over­ l<ot:ting van maar liefst 20 fQuIden. Sport Stichting wordt er op 18 juni in studiegidsen beschikbaar. Het is niet In het Informatiecentrum kun je te­ leg. PZ 201, van 16.00­17.30 uur. Kaartjes zijn dagelijks verkrijgbaar op het PSV­stadion. een studenteninter­ mogelijk deze buiten de spreekuurtij­ recht met alle vragen die betrekking de Efactkamer O­50 (tel. 662991) van land Nederland ­ Duitsland gehouden. den in te zien tenzij daarvoor een 10.00­14.00, nu slechts fl. 27,50. VIDAR I hebben op het studeren en/of student Daarna wordt de echte interland op afspraak is gemaakt. Zaterdag 23 en zondag 24 mei wordt zijn. De balie van het Steunpunt Stu­ een 70m2 groot beeldscherm ver­ diefinanciering is eveneens in het de nationale wedstrijd, de Z.R.B, bij TEV toond. BATTENBERGER Informatiecentrum gevestigd. Telefo­ Vidar georganiseerd. Dit wordt een Het einde van Tristichon'' Ja, dit was 's Avonds: feest. Kaartjes kunnen van­ HOGESCHOOLWEEK nische bereikbaarheid: Informatie­ weekend waarbij Vidar weer allerlei het laatste sennester van het blad voor af 10 mei gekocht worden op de In de week van 9 tot 12 juni 1992 zal centrum 662211; Steunpunt Studie­ aktiviteiten rondom het botenhuis en door tristen. Er is al een njeuw blad Pendragonkamertussen 12.00­13.00 weer de jaarlijkse BattenbergerHoge­ organiseert. We zoeken nog mensen financiering 013­668010. op touw gezet: het Nieuw E Konème­ uur voor f 7,50. schoolweek georganiseerd worden. om te helpen. Competitieploegen die trieS Tijdschrift (NE KST). Wil je aan Tijdens deze week komen een veel­ INFORMATIEDAG OVER dit seizoen nog mee willen doen aan dit project gaan meewerken, meld je LACOSTE heid van ondenwerpen aan de orde SOLLICITEREN toertochten en roeiregatta's kunnen dan op de TEV­kamer (0­46 tel 013­ 31 mei: De laatste competitiedag. 's middels lezingen en voordrachten. In het kader van de uitstroombegelei­ contact opnemen met de Assessor. 662747), Avonds­ barbeque bij 'La Cabane'. ding wordt dinsdag 2 juni a.s. de laatste Deelname aan deze lezingen is gratis. Van 25 t/m 31 oktober gaat er een Meer info: Annelieke (366960), inschrij­ De deelnemende studenten betalen informatiedag over solliciteren van dit groepje studenten op studiereis naar ven IS mogelijk op de donderdagavond, alleen de kosten van het vervoer. E r semester georganiseerd. Zaken als Parijs. Deze is in principe bedoelt voor of telefonisch bij de commissie. kunnen maximaal twee studenten uit 'passende funktie', de sollicitatiebrief doctoraalstudenten Algemene E 'trie 10­18 juni: Lacoste's Clubkampioen­ Tilburg deelnemen aan het program­ en het sollicitatiegesprek komen aan CURSUS FRANS en Wiskundige E conomie. Mocht je schappen. E r wordt vanaf 18.00 uur ma. Indien u geïnteresseerd bent kunt de orde. Er zijn nog enkele plaatsen Cursus Frans intensief, intensieve interesse hebben, meld je dan bij Rob gespeeld. Opgeven bij Paul (366739) u een programma verkrijgen bij Bu­ training in spreek­ en luistervaardig­ vrij. Je kunt je aanmelden d.m.v. het Euwals (013­438134) of bij Vincent op de donderdagavond. reau Buitenland. heid. Data: 19, 20 en 21 mei, gedu­ inleveren van een sollicitatiebrief in Verouden (013­360011). rende de hele dag. Docent: dr. M.L. het Informatiecentrum. NAUTIKOS ERASMUSBEURZEN van den Heuvel, CZ 109. Start: dins­ PRIORITIJD De eerstvolgende zeilzondagen zijn De eerste ronde van de aanvragen NETWERK VROUWELIJK dag 19 mei om 9.15 uur. Kennis van Prioritijd wenst al haar leden veel suc­ op 24 mei en 14 juni. Vertrek vanaf het voor een Erasmus­beurs is inmiddels AFGESTUDEERDEN het Frans: vooropleiding 4 jaar VWO. ces met de tentamens en een heel Sportcentrum om 8.45 uur. Inschrij­ afgesloten. In de loop van mei zullen Middagen en avonden vrij houden in Dit netwerk bestaat uit vrouwelijke prettige vakantie. ven tot en met de donderdag voor de alle aangemelde kandidaten bericht j verband met voorbereiding lessen. afgestudeerden van de KUB die be­ zeilzondag. Dit kan op het Sportcen­ ontvangen over hun selectie. Eind mei Meer informatie: Secretariaat Talen­ reid zijn om zowel individueel als in INPUT trum op het Nautikosbord bij de zal een overzicht beschikbaar zijn met centrum, Mevrouw E . Berben, groepsverband informatie over hun Maandag 25 mei: Input­feest (La Ca­ kleedkamers. Alleen voor sportkaart­ de nog resterende beurzen voor het 013­662508. Inschrijving: iedere dag funktie te verschaffen aan huidige stu­ bane, 20.30 uur, gratis toegang). Dit houders! volgende academische jaar. Ditover­ tijdens spreekuur: 10.30­12.00,13.00­ denten van de KUB. In het wordt voorafgegaan door een A.L.V., zicht zal verkrijgbaar zijn bij Bureau Vrijdag 5 juni; Nautikosborrel vanaf 14.00 uur. Informatiecentrum ligt een lijst ter in­ waarbij het nieuwe bestuur zal wor­ Buitenland. 17.00 uur (Marijnen); zaterdag 6 juni is zage met de funkties welke de den voorgedragen. er het derde lustrum. netwerkleden vervullen. Afspraken ZELFSTUDIECURSUS GRIEKS Slotactiviteit: in het weekend van 27 Van 8 tot en met 10 juni organiseert met betrokkenen kunnen worden ge­ Ga je deze zomer op vakantie naar en 28 juni (wadlooptocht in de buurt Nautikos een Teamzeiltoernooi in maakt via Iris Sliedrecht, tel. 662837. Griekenland ? Dan kun je in het indivi­ van Pieterburen). Overnachting in het Friesland en van 16 tot en met 17 juni dueel talenpracticum in de bibliotheek centrum van Groningen. Inschrijven is er het Euros Teamzeil toernooi. Op PENDRAGON al wat Grieks leren. Inschrijven voor op het prikbord. 30en31 meiiserhetNSKteamzeilen. Gezocht: Dagelijks Bestuur Pendra­ het individueel talenpracticum: dage­ gon '92/'93 lijks van 10.30­12.00 uur en van T.F.V. DE SMEETSKRING Voor meer informatie kun je bellen 13.00­14.00 uur bij het secretariaat Heb je zin en tijd om je bestuurlijke en Het afhalen van de Tilburgse Fiscale 354316 (Els), 639467 van het Talencentrum (KU B­kaart mee­ organisatonsche talenten eens een Almanak is mogelijk op maandag 18 (Joost) of 636687 (Annemarie). nemen). Voor meer info: spreekuur jaar in een sportieve omgeving tot VERANDERING SPREEKUREN mei op 0­49, van 10.00­12.00 en talenpracticum­coördinator; Annette 14.00­16.00 uur. Hurkmans, di. en wo. 13.30­15.30, nivo De redactieraad van Univers zoekt wegens het vertrek van 2 van de zittende leden: 1, Bibliotheek. OLOF In mei en juni is de kroeg op zondag en CURSUSSEN VREEMDE maandag gesloten (tentamentijd), le­ TALEN dere vrijdag zal de Senaat vanaf 17.00 Met ingang van 1 juni kan men zich uur weer starten met'Senaatsborrels'. inschrijven voor de cursussen Vreem­ Dinsdag 19 mei zal er een gescheiden de Talen die vanaf september 1992 avond zijn en op maandag 25 mei zal gegeven worden bij het Talencentrum. de volgende ALV gehouden worden. Studenten die in de redactieraad het journalistiek en zakelijk beleid van Univers kritisch willen volgen ' Inschrijving op secretariaat B 316, op I 1 juni van 9.00­12.00 en van 13.00­ en begeleiden, kunnen contact opnemen met drs. J. Roebroek, voorzitter van de redactieraad MUZIKALE AVOND 14.00 uur. Vanaf 2 juni is inschrijving Maandagavond 18 mei: Contrast en (tst. 2797) en eventueel metPieter Siebers (tst. 2506). Schriftelijke reacties kunnen gestuurd worden mogelijk tijdens het dagelijks spreek­ TSMG presenteren hun jaarlijkse Mu­ naar kamer P 2.208. uur: 10.30­12.00, 13.00­14.00 uur. zikale Avond (aula van de KUB,

Verenigingen

LU

aanvang 20.00 uur). Entree: fl. 5,­. Op de Muzikale Avond laten een aantal Tilburgse studenten zien wat ze op muzikaal gebied presteren.

Studentenzal<en u

m

ÏB

Talencentrum ■■■

Sport

Bureau Buitenland^^^m

TWEE STUDENTLEDEN

GOEDE SCRIPTIE GEMAAKT?

DAN VERBREEDT EQUITY & LAW JE HORIZON Doe méér met je afstudeer­ scriptie! En ding mee naar de Equity & Law Studieprijs. Want je kunt er een fantastische summer­ course aan een buitenlandse univer­ siteit of hogeschool mee winnen. Of een aanzienlijk geldbedrag, dat je aan een studieproject kan beste­ den. Wat zijn de voorwaarden.' Je moet studeren aan een instelling voor wetenschappelijk onderwijs, HBO of NIVRA en je mag voor

1 augustus 1992 nog geen 29 jaar zijri. Daarnaast moet je scriptie een vraagstuk behandelen dat toepas­ baar is in de praktijk van de finan­ ciële dienstverlening. Financiële dienstverlening omvat alle dienst­ verlenende activiteiten op het ter­ rein van geld en risico, die op pro­ fessionele basis door personen/ organisaties worden verricht. Je kunt daarom alle kanten op. Wil je meer weten over hoe je kunt meedingen naar de Equity

& Law Studieprijs? Vraag dan snel de folder, het reglement en een aan­ meldingsformulier aan bij: Equity & Law Levensverzekeringen N.V., Afdeling Marketing, Postbus 997, 2501 CZ 's­Gravenhage, Telefoon­ nummer (070) 34 23 209.

Equity &L!aw

Equity & Law Levensvcrzekermiicn N.V. maakt deel lut ran de AXA­groep, één van de grootste verzekeringsmaatschappijen iii Europa. Met het instellen van deze studieprijs uid Equity & Law het onderzoek op het brede tenein van de financiële dienstverlening bevorderen.

15 mei 1992

Univers J^

Heel Ondernemend Nederland Summer Course

Een uitdagende titel voor een uitdagende dne dagen Sunnmer Course die je bi| het Ministerie van Economische Zaken kunt doorbrengen

Economische Zaken EZ houdt zich intensief bezig nnet economische groei Gunstige voorwaarden scheppen en belemmenngen wegnemen-voor de economische ontwikkeling maakt dan ook een groot deel van het werk uit Daar waar bednjfsleven en overheid elkaar raken, zitten de medewerkers van ons Ministerie En dat geeft het werk een unieke mix van dynamiek en maatschappelijke verantwoordelijkheid

Ondernemend Nederland Op de beleids en stafafdelingen van EZ in Den Haag werken zo'n 1300 mannen en vrouwen, van wie een groot deel met een academische opleiding De vraagstukken waarop wij ons richten, zijn zeer uiteenlopend Denk bij voorbeeld aan algemene economische politiek, industrie.

L Univers

midden en kleinbedrijf, mededinging, energie, milieu, internationale betrekkingen, handelspolitiek, technologie en innovatie Praktijk is, dat de meesten zich in de loop van hun carrière met vele verschillende onderwerpen bezighouden, zodat vastroesten er met bij is Te meer omdat de dynamiek van 'Ondernemend Nederland' voortdurende actie vraagt

Summer Course Hoe het is om hier te werken, kunnen studenten met hun titel in zicht zelf ontdekken tijdens de Summer Course die wij - dit jaar al weer voor de zesde keer orga niseren In drie lange dagen, 26, 27 en 28 augustus 1992, krijgen (bijna-)academici een goed inzicht in de organisatie en het werkterrein van het Ministerie van Econo mische Zaken Je bent dan met alleen bij ons te gast, maar uiteraard ook bij onze voornaamste doelgroepen het bedrijfsleven, het parlement, (inter)nationale organi saties, en ga zo maar door

m

Belangstelling Als je belangstelling hebt, schrijf dan voor 1 juni 1992 een brief (vergezeld van je c v ) , waarin je ons duidelijk maakt dat je iets in je mars hebt en mee kunt denken over de economische toekomst van ons land. Je kunt je brief richten aan Mimstene van Economische Zaken, t a v de heer Mr G J Stokreef, Postbus 20101, 2500 EC Den Haag Vermeld op de envelop. Summer Course Als je eerst nog wat meer wilt weten, kun je bellen (070) 379 63 37

f

lĂŠ

Ministerie van Economische Zaken

15mei1992

­ i ^­?:

?>TsVw ■

­■^V^­^;' " K *'■

'fp"

■k':f5iV­ as ­

,;v.. r '« ­ '­ö^ . ­ ^ « ­ ­ . ^ ­

Cultuurredactie: llona Bastiaanse Liefde, lust, macht, geweld en misdaad

Cultuuragenda

De mens als puur vergif in Poison Poison is geen reportage, geen politiel< of activistiscti pamflet, geen porno, geen truttig homo 's­zijn­toch­eigenlijk­net­zo­normaal­als­hetero 's­dra ­ ma. Maar een film die afwijkt, omdat hij wil afwijken. En om die reden ook een hele politieke ca mpa gne va n de dominee Dona ld Wildmon en zijn American Family Association tegen zich wist. Want de film, van regisseur Todd Haynes, zou 'expliciete pornoscènes va n homoseksuelen verwik­ keld in anaal geslachtsverkeer' beva tten. Een overgrote meerderheid van het Amerika a nse Congres liet zich overigens niet overtuigen door de moraalridders. Mensen die verder kijken dan het scherm zien in Poison de verborgen kant van een burgerlijke sa menleving. Poison confronteert de toeschouwer met de gespannen verhouding tussen individu en maatschappij waarin out­ siders zonder wroeging van de aard­ kloot worden Verwijderd'. In drie verha­ len zijn de hoofdrolspelers vanwege hun anders­zijn telkens verstoten en vervolgd. In Hero schiet de om onduidelijke redenen door zijn omge­ ving uitgekotste Richie zijn vader neer als deze zijn vrouw probeert te wurgen omdat ze vreemd is gegaan. Zijn moe­ der vertelt dat haar zoontje als een engel uit het raam naar buiten is ge­ vlogen, maar de buren wijzen op hun voorhoofd. In hettweedeverhaal, Horror, raakt de wetenschapper dr. Graves geïnfec­ teerd door een zelf gebrouwde 'Seks­drug'. Hij loopteen melaatsheid op. Verstoten door zijn omgeving sterft hij. Alleen zijn assistente blijft in hem geloven (zie The Fly). In Homo ­vorig jaar bekroond met de jury­prijs op het Sundance­festival­ wordt gevangene

John Broom verliefd op zijn medege­ vangene Jack Bolton die hij nog uit zijn verblijf in een tuchthuis kent en raakt in venwarnng over zijn seksuele iden­ titeit. Via een spel van aantrekken en afstoten wordt Bolton uiteindelijk verkracht. Het verhaal is doorsneden met scènes van gruwelijke vernede­ ring en herinneringen aan een lang verloren paradijs op een jon­ gensinternaat. Zo wedden jongens onder elkaar wie het meest aantal keren in de open mond van een vastge­ bonden jongen kan spuwen. De toeschouwer krijgt te zien hoe Broom zich staande weet te houden in een mannenmaatschappij waarin nauwe­ lijks plaats lijkt te zijn voor echte liefde en verlangen.

AIDS­SLACHTOFFERS Hoewel met altijd direct aanwijsbaar, zijn er paralellen te trekken met het vacuüm en een wereld van onbegnp waar aids­slachtoffers in verzeild ra­

Muziek

ken. Zo is Horror op te vatten als een variant op de theorie dat aids is ont­ wikkeld in een (Amenkaans) labora­ torium. In Hero toont regisseur Hay­ nes hoe verschillende getuigenissen kunnen leiden tot manipulatie en in Homo IS het verband tussen onder­ drukking en homoseksualiteit duidelijk zichtbaar. Regisseur Todd Haynes kiest in Hero,

Het universitair kunstbezit Het staat wat nietig en klein in het atrium van gebouw A, het tweele­ dige bronsje van de Tilburgse kunstenaar Nico de Wit. Echt bezit­ ten doet de universiteit het beeld niet, het is in bruikleen van de ge­ meente dat het uit de contra­ prestatiekelders van de jaren zes­ tig zal hebben gehaald. Lommerrijke bomen en transparante glaspuien rondom het atrium laten de blik ver­ glijden en eerder rusten bij wereldse trivialia dan bij dit kunstwerk. Toch verdient Spie en Schild, dat is de titel van het beeld, wat meer. Het bestaat uit twee uitermate elegante, corresponderende vormen waarin deagressievandepunteigespieen beschutting van het schild eikaars bloedbroeders lijken. Het goede lijkt door De Wit gepaard aan het kwade. Het gepolijste venijn dat in het beeld schuilt kan eigenlijkalleen verstaan worden door het aan te raken, even te koesteren in de handpalm. Maar zoals dat gaat met kunst in haar gesacraliseerde tijdperk, het is al­ leen te zien en niet te voelen, het is niettastbaar. En dat is bij een beeld­ houwwerk essentieel, ook onder de handen moet het tot leven kunnen komen. De geabstraheerde bron­ zen vertelling ademt onmiskenbaar de geest van de jaren zeventig. Strakke stalen constructies en geometrische reuzen van het eeu­ wig roestende corstenstaal domi­ neerden dat lichtvoetige tijdperk en preludeerden op een in het verschiet liggende zakelijkheid. De Wit weet de dodelijke saaiheid, die daarmee vaak hand in hand ging, te vermij­ den doordat hij net dat ene karakter in zijn beeld wist te leggen dat zo­ veel andere missen: poëzie.

The Scene ­ Open Twee maanden geleden werd de cd Open van The Scene gerele­ ased. De verwachtingen waren erg hoog gespannen na het suc­ ces van Blauw. VoorThe Scene is het afgelopen jaar erg hard ge­ gaan. Na het succes van RijRijRij in België en de doorbraak met Blauw behoort ze nu tot een van de meest toonaangevende Neder­ landstalige bands. Doordit succes speelde The Scene op het Tor­ hout/Werchter festival voor meer dan 100.000 mensen. Dit was ech­ ter niet alleen een beloning voor hun platensuccessen maar vooral voor hun tomeloze inzet tijdens live­optredens. Dan dient zich de Univers

vraag aan: Kan The Scene deze opgaande lijn doortrekken?" Het antwoord is volmondig: JA. Met Open hebben ze een waardige opvolger van Blauw afgeleverd. Net als op de vorige twee is Rick de Leeuw, zanger van Tröckener Kecks, weer verantwoordelijk voor de producktie. Op het album staan 10 prachtige songs. Hoewel deze in het veriengde van Blauw liggen, hebben ze toch een frisser en opener karakter gekregen. Naast stevige nummers als 'Sta', 'Sa­ men' en 'Soldaat', staan er ook rustige nummers op als 'Kans' en 'Thuis'. Michiel van Leeuwen staat The Scene op sax bij op 'Maan'. Mede hierdoor is dit een van de beste nummers. De teksten zijn

Hetero en Homo drie verschillende stijlen en dwingt de toeschouwerdaar­ mee de film op verschillende manieren te 'lezen'. Nero is opgezet als een op sensatie beluste televisie­documen­ taire waarbij de camera de getuigen van het drama uithoort. Hoe meer buren, onderwijzers en kinderen aan het woord komen, hoe minder de kij­ ker ervan snapt. Maar het blijkt ook niet de bedoeling om de waarheid naar boven te halen: de camera toont enkel de tegenstrijdigheid in de ver­ schillende uitspraken. Feiten en meningen laten alle ruimte tot inter­ pretatie en manipulatie. Horror daarentegen is in zwart­wit, een aaneenschakeling van nacht­ merne­achtige effecten die een soort claustrofobische angst oproepen, zo­ als de films uit de jaren vijftig en zestig dat zo goed laten zien E n Homo sluit aan bij de E uropese art­filmtraditie van regisseurs als Jarman of Fassbin­ der. E en drama in een wereld van kitsch en schoonheid a la film noire. Het is een versmelting van liefde, lust, macht, misdaad en geweld. Dialogen uit mannen­pornofilms worden afge­ wisseld met citaten uit Genet's Un chant d'amour. De verhalen zijn op een ongebruikelijke manier door el­ kaar gemonteerd en voeren de toeschouwer mee tot een climax. De toeschouwer krijgt met direct het gevoel dat hij naar drie verschillende films zit te kijken, want de drie films zijn door het thema en de stijl met elkaar verweven. Telkens wordt hetzelfde verhaal verteld, alleen op een andere manier. De verbindende factor is het openlijk verzet tegen waarden­ en normenstelsels van de burgerlijke samenleving. Onder de menselijke beschaving liggen de werkelijke drijf­ veren verborgen: oerdriften als agres­ sie, egoïsme en sekuele (machts)­ wellust. Kortom: de mens als puur vergif. E en gegeven, gebaseerd op het leven en werk van Jean Genet die ervan is overtuigd dat een werkelijke vlucht uit de dominante cultuur een illusie is. Haynes bekijkt het op zijn manier: voor hem is praten, schrijven en filmen een ontsnappingsmoge­ lijkheid. E n het slachtoffer dat uitdrukking kan geven aan zijn pijnlij­ ke ervaringen is volgens hem met langer een slachtoffer, maar een bedreiging.

(PS)

(IB)

als vanouds weer van zanger/gita­ rist Thé Lau en gaan vooral over de geneugten des levens: seks, drank en liefde. Toch wordt het ondanks deze cliché onderwer­ pen niet één keer banaal. 'Kans' handelt over verieiding...en//(/(/y/c in de fonl<elende ogen van de diva en ze wenkt me met haar ogen... De ogen op de hoes (die Thé bezingt in dit nummer?) zijn van hetfotomodel Manon Sodderland. Opvallend is dat de titels van de songs allemaal bestaan uit één woord. Dit lijkt haast symbolisch voor The Scene; krachtig, kort en vol emotie. Met Open wordt de opgaande lijn door The Scene voortgezet; het is een moordplaat. Erik Boesten

COMPACTRECENSIE Open van The Scene,' dat is volgens Enk Boesten de moord­CD die ieder­ een moet kopen. Met zip ode aan Ttie Scene wint hij een gratis CD. Elke week is er een door Univers betaalde

Batcave, vr. 15 mei, 20.30Ü.: Debie­ le Eenheid en Krap. Vr. 22 mei, 20.30u.: Nights of Ni (zwarte avond). Chateau, vr. 15 mei, 20.30u.: Royal. Dl. 19 mei Rumblefish. Vr. 22 mei Mom It's Me. De Vonk, vr. 22 mei, 21 .OOu.: Aqua­ rius E nsemble zingt Amerikaans programma. (Feldman, Crumb en Cage) Na afloop is er een nachtcon­ cert in Paradox. Egelantier.Zo. 17mei,21,00u.:Rodi Dean. Noorderligt, vr. 15 mei, 21 .OOu.: The Scene. Zo. 17 mei, 17.OOu.: De Eerste Divisie, festival met onder meer Nozems, Alabama Kids en The Cove­ nant. Wo. 20 mei, 21,00u.: Kamagurka &HerrSeele.Do.21 mei, 21.OOu.: The Radio's. Vr. 22 mei, 20.00u.: Obituary en Napalm Death. Paradox, zo. 17 mei, 21 .OOu.: Sha­ des of Jazz. Dl. 19 mei. 22.00u.: sessie o.l.v. Lisette Eibers. Do. 21 mei, 21.00­ u.: Vogelvijf. Universiteit, ma. 18 mei, u.: Muzikale avond met optredens van onder meer Contrast, het TSMG (Til­ burgs Studenten Muziekgezelschap), straatkoor Breek de Week, een madri­ gaalkoor en een klarinet­duo. Café De Voortuin, ma. 18 mei, 21 .OOu.: Bebop Circuit met Peggy Larson, Bert Hamminga, Niko 1­an­ genhuijzen en Frans van Grinsven.

Dans Schouwburg, Ballet van Vlaande­ ren danst Dracula. Ballet­thriller van Stuart Sebastian.

Film Filmtheater Louis, vr 15 t/m do 21 mei, 19.30Ü.: Sur van Fernando E .

Solanas en om 22.OOu. Poison van Todd Haynes. Vr. 22 mei. 22.OOu,: Meeting Venus. Om 19.30u. Marocain als onderdeel van de E lfi Mikesch retrospectief met de voorfilm Habibi Oder die Ehre der Hunde.

Tlieater ' t H e k s , v r . ISenza. 16mei,21.00u.: Nederiandse première van Brieven aan Taranta Babu door ONS­produk­ ties, het huisgezelschap van theater 't Heks in een co­produktie met Theater Zuidpool uit Antwerpen. De voorstel­ ling wordt tweetalig gespeeld; zowel in het Turks als in het Nederiands. Vr. 22 mei, 21.OOu.: Martha & Otto door Het Zuiden. Schouwburg, vr. 22 mei, 20.30u.: Toneelgroep Amsterdam speelt Orgie.

Tentoonstellingen Galerie Bremmer, t/m za. 30 mei, WO. t/m vr, 13.00 tot 1 S.OOu. en za. 12 tot 17.00U.: gouaches van Ans Wortel. Kunst met een filosofische lading. Het Nederlands Textielmuseum t/m zo. 5 juli, di. t/m vr. van 10.00 tot 17.OOu. en za. en zo. van 12.00 tot 17.00U.: Damasten van Robert Klat­ ser. Dessins. Pjotr, 17 mei, wo. van 13.00 tot 18.00U., do. van 13.00 tot 21,00u., vr. van 13.00tot18.00u.enza. van 13.00 tot 18 OOu.: gemengde technieken van Ad Verstijnen. CD voor de beste recensie van een recente CD. Voor de komende week zijn de volgende titels ter bespreking: John Zorn ­ Filmworks 1980­1990 Obituary ­ The end complete The Cure ­ Wish P.J. Harvey ­ Dry Body Count ­ Zonder titel Gangster ­ Daily operation Tröckener Kecks ­ Andere plaat, an­ dere tijd Kevin Fnday ­ Adam and Eve The Black Cows ­ The southern har­ mony and musical companion Testament ­ Ritual | Let wel: inzendingen mogen niet lan­ ger dan ongeveer driekwart pagina A4 zijn en moeten uiterlijk maandag 18 mei om 12.00 uur op de redactie (ka­ mer B 12) worden ingeleverd. | 15 mei 1992

m

Koetjes & Calf in de rij bij

1. Pikorde. Er wordt veel gezeken tijdens de colleges. Maar door wie? Door de docent of de student? De plaspauze laat niets aan helderheid over.

2. Ordentelijk onderwijs. Is de alarmfase ook in Tilburg aangebroken? Studenten worden ook hier meer en meer uit de 'klas' gestuurd.

3. Ordeproblemen. Waar? In Rotterdam zitten ze ermee. Datwil zeggen, professor Ophof. De collegezaal is, zijns inziens, geen sociale ontmoetingsplaats. Keuvelaars, herrieschoppers, quasi-geïntereseerden: Moven. Wegwezen. Quit. Erase. Del C:\*.*.l Ophof wil rust In de tent, stilte, koest, af, zit. Respectvoorde baas. It's lonely at the top.

De nieuwe orde 5. Ordelijk op rij in de Bunker. Eins, Zwei, Drei. Achter gepantserd glas worden de hersens gepijnigd. De geest mag niet ontsnappen. Een tentamen is in aantocht. In de bunker wordt geblokt. De bunker stinkt naar zweet. Hersenzweet. De bunkerbunkt. (foto's: Erik van der Burgt)

Middelbare scholierenmentaliteit teistert hoger onderwijs

4. Stil zijn staat voor orde, bek houden, koest, af. Prangende vraag: neemt de innerlijke ballorigheid toe naarmate de Stilte stiller wordt? Kan men wel koester zijn dan koest of affer dan af? Geluidfreaks, niet getreurd, in het Stiltecentrum kan men luisteren naar het geruis van de air-conditioning, het snorrende Geïntegreerde Werkstation van Frans Theunissen plus een tikkende C.V.-ketel. Orde op zaken. Ze zijn uit elkaar. Nanda & De Baas. Na jarenlange commando's geslikt en uitgedeeld te hebben (Lig, Hier, Pootje, Breng, Koest, Af, Blijf, Pak) kreeg trouwe tweevoeter Nanda het Del, Erase, Quitte horen van d'r laatste baas, Len. Ze ligt nu weer in de mand van het vorige baasje, Ruud. Woef, Blaf, Miaaaaaauw.

Jeugd

Laatst was het weer 'voorlichtingsdag'. Gelukkig hoefik daar nooit op te treden en meestal mijd ik als 'wetenschapper-die-thuis-heus-welwerkt' zo'n dag als de pest. Deze keer overviel het me. Onverhoopt bevond ik me temidden van horden scholieren die kwamen kijken of het leuk studeren is op de KUB. Het is maar goed dat ik geen mens hoef te adviseren. Ik zou denken: ga naar een echte stad. Lekker het huis uit. Alles doen watje van thuis niet mag, een tijdje stoer zijn en je rot voelen in je eentje, dan word je vanzelf volwassen. Maar wat doet de jeugd? Thuis wonen. Als ik de kans krijg, vraag ik studenten waarom. Om met de belangrijkste reden te beginnen: het eten, gevolgd door de ruime kamer en op enige afstand door de was en het verstelwerk. Alles gecombineerd met het gegeven dat het bijna gratis wordt verstrekt. De KUB vaart als universiteit in een provinciestad wèl bij deze ontwikkeling, de studenten trekken niet meer massaal naar de Steden. Toch ben ik tegen; hoe moet dat nou met al die compleet verzorgde studenten die vervolgens samen willen leven?Wantze willen ook weer niet tot hun pensioen in het ouderlijk huis blijven. Liever laten ze het wonen met de relatie naadloos aansluiten op de verzorgende moeder. Maar ze hebben nooit het verschil tussen bonteen witte was ondervonden en zagen nooit dat je planten echt water moet geven enzo. Alle jonge mensen zouden wat mij betreft verplicht moeten worden een paar jaar zelfstandig te wonen. De jeugd heeft ook een ander motief om niet van paps en mams weg te willen: ze hebben tegenwoordig steevast moderne ruimdenkende ouders, die in principe alles begrijpen. De ouders van mijn generatie waren ouderwets, kleinburgerlijk en begrepen in principe niks. De generatiekloof zou tegenwoordig alleen bij allochtonen bestaan. Ik moet bekennen dat ik de Turkse meisjes die stiekem naar een feestje gaan, alcohol drinken en kleren dragen waar hun ouders van gruwen beter begrijp dan de Nederlandse meiden die samen met hun moeders winkelen. Je moet er als pakweg achttienjarige toch niet aan denken dat je moeder je d'r enig uit vindt zien? Terwijl ik dit stukje sch rijf, begint het me onaangenaam te dagen. Ik ben ouderwets. Omdat ik denk te weten wat goed voor de jeugd is, maak ik de fout van mijn ouders en begrijp ook ik in principe niks. Laat ik het maar bekennen, anders denkt u nog dat u me door heeft: het vreselijkste is natuurlijk dat die abituriënten, en de nieuwe eerstejaars elk jaar weer een jaar jonger zijn.

VAN LENNING Univers

15 mei 1992