1991 11 15

imVERS

Tilburgs Universiteitsblad - 15 november 1991 - jaargang 29 - nummer 11

Kamermeerderheid wil alleen tempobeurs in doctoraalfase De Tweede Kamer is tegen het plan om geen beurs meer te geven aan studenten die de propedeuse niet op tijdlialen. Een meerderheid van de Kamer vindt eigenlijk dat minister Ritzen beter zo snel mogelijk een tempobeurs kan invoeren, die de studiefinanciering koppelt aan de studievoortgang. Die koppeling zou juist alleen in de doctoraalfase moeten gelden. Dat bleek tijdens de eerste dag van de behandeling van de Ondenwijsbegroting, afgelopen dinsdag. Woordvoerster Netelenbos van Ritzen eigen partij, de PvdA, kondigde zelfs een motie aan. Zij noemde de propedeusemaatregel in strijd met de uitgangspunten van de propedeuse, die de student juist de gelegenheid moet geven zich te oriënteren op de nieuwe studie en eventueel te beslissen toch iets anders te gaan studeren. Aan de gewoonte van studenten om kalmpjes twee jaar over de propedeuse te doen, omdat dat nu eenmaal mag, komt volgens Netelenbos vanzelf snel een eind. Onlangs is immers de wet ingevoerd die de basisbeurs beperkttot vijf jaar en voortaan zal geen student nog zo dom zijn het extra jaar al meteen in het begin te verspelen. Netelenbos werd in haar betoog gesteund doorcoalitiepartnerCDA

en vooral door D66. Woordvoerder A. Nuis van die partij vond dat de universiteiten eerst maar eens met goede, 'studeerbare' programma's moeten komen voordat je strenge eisen gaat stellen aan de studievoortgang. 'Niet omgekeerd, want dat wordt een slagveld waar de sociaal zwaksten het slachtoffer van worden.' Overigens had minister Ritzen zelf al in een interview met dit blad laten weten, dat de propedeusemaatregel ook nietzijn eerste keus was. Controle op de studievoortgang tijdens de rest van de studie leek ook hem beter, maar dat was vooralsnog onhaalbaar. D66'er Nuisvondditonzin:'Waarom moet dat zo lang duren? Vakgroepen registreren toch zulke dingen?', vroeg hij zich af. Van de zo bekritiseerde lesgeldverhoging had minister Ritzen vlak voor het begin van de begrotingsbehandeling zelf al afgezien. Zo-

als verwacht moet een deel van de dekking nu komen van een scherpere controle van beursstudenten, vooral op de uitwonendheid. Wel voegde de minister daar tijdens een voorbereidende bespreking, donderdag 7 november, Multinationals aan toe dat dat niet mag leiden tot vermindering van de toch al zo Hans Willems (foto) over de strategie krappe woningmarkt voor studenvan multinationale ondernemingen ten. Een voorstel van het CDA om te eisen dat een huurcontract wordt overlegd is gelet op de praktijk van Student, staatsman, ere-doctor veel verhuurders dan nietzo reëel. Een principiële discussie over de Carl Romme's studentenperiode en zijn Tilburgse tijd lesgelden en de compensatie daarin beeld gebracht aan de hand van zijn biografie van voor de lage inkomens is overigens volgens de PvdA wel eens op z'n plaats. Het is mooi dat lagere inkomens die lesgelden in allerlei regelingen vergoed krijgen, maar dat leidt wel tot veel 'zinloos rondpompen van geld', vond NeDe Onafhankelijken hebben bij de den bracht rond vijftig procent een telenbos. Datzelfde geldt volgens verkiezingen voor de Commissie stem uit. Dr. Lou Keune van de haar voor de collegegelden en Personeelsoverleg (CPO) drie Abva/Kabo-f ractie is tevreden over studiefinanciering: wat de over- zetels veroverd op de andere frac- de opkomst en de uitslag. 'Die heid met de ene hand neemt, geeft ties. De Abva/Kabo ziet het aantal komt zo meer overeen met de zemet de andere weerterug, maar zetels gereduceerd van negen tot verhoudingen binnen de KUB. Wij onderweg gaat veel verloren. zeven, terwijl de Christelijke CFO hadden naar mijn gevoel te veel Woordvoerder Lankhorst van één zetel inlevert en op twee komt. zetels.' Groen Links opperde, dat een sim- De Onafhankelijken gaan van één 'Dat denk ik ook', zegt Ina Opdam, pel schrappen van enkele aftreknaar vier zetels. Dit blijkt uit de van de Onafhankelijken. Zij wijt de posten bij de belastingen voldoen- officieuze verkiezingsuitslag. Deze voor de Onafhankelijken gunstige de is om in een keer van het ge- week vrijdag wordt om 12.00 uur verkiezingsuitslag verder aan de de officiële uitslag in de Portretzeur over lesgelden af te zijn. activiteiten in de afgelopen tijd, tenzaal bekend gemaakt. (MvUHOP) 'die niet onopgemerkt zijn gebleVan de ruim 1400 kiesgerechtig- ven'. (GR)

Onafhankelijke fractie wint drie zetels bij CPO-verkiezing

'Ingrijpen Mobiele Eenheid onnodig'

Studentendemonstratie Den Haag loopt uit op vechtpartij Studentendemonstraties op het Binnenhof tijdens de 'dag van het ondenA/ijs' op 12 november zijn uitgelopen op vechtpartijen met de politie. De tienduizend studenten hadden in eerste instantie toestemming op het Binnenhof te demonstreren, maar werden later door de ME hardhandig ven/vijderd. Volgens LSVbvoorzitter Rene Danen was voor dat ingrijpen geen enkele aanleiding.

Het aantal studenten en scholieren dat aan de demonstratie van dinsdag meedeed was veel groter dan venwacht. Zo'n tienduizend jongeren waren samengekomen op het Plein voor het Binnenhof om te demonstreren tegen de maatregelen in de ondenwijsbegroting. Die werd die dag in de Tweede Kamer behandeld. Het

protest van studenten en scholieren keerde zich vooral tegen de verhoging van de lesgelden en tegen de tempobeurs. Die beperking van de studiefinanciering is volgens ISO-voorzitter Rens Snel zoiets als een medicijn dat niet helpt, maar wel kwalijke bijwerkingen heeft. LSVb-voorzitter René Danen stelde tegenover het idee

van de tempobeurs dat van de kritische student die goed onderwijs wil, maar daar zelf ook een bijdrage aan wil leveren. Na afloop van een korte demonstratieve tocht door de stad probeerde de studentenoptocht zich te voegen bij hen, die op het Binnenhof waren blijven staan. Tot dat moment was de sfeer daar zeer ontspannen, al werden de agenten wat gesard door studenten die schilderstellages beklommen. Ook de groep demonstranten tegen abortus, die met een op een auto opgesteld manshoog Mariabeeld wat displaced tussen het gedrang geraakten, werd verder met rust gelaten.

VERFBOMMETJES

De aankomst van de demonstratie leidde echtertot gedrang, waarna de politie het nodig vond met honden gewapende ME'ers in te zetten. Een paar verfbommetjes en wat getrek aan de dranghekken leidde tot het besluit, het Binnenhof 'schoon te vegen'. Dat gebeurde toen het aantal mensen op het pleintje voor de ingang van de Tweede Kamer al danig was uitgedund. Bij de schoonveeg-actie zijn uiteindelijk 15 studenten gewond geraakt; een van hen moest in het ziekenhuis worden behandeld nadat hij door een politiehond gebeten was. Volgens LSVB-voorzitter Danen was voor deze ontruiming geen enkele aanleiding. 'Wij hadden goede afspraken met de politie', aldus Danen, 'Waaronder de toestemming op het Binnenhof te demonstreren. Voor het inzetten van de ME was geen aanleiding en voor het 'schoonvegen' van het pleintje al helemaal niet.' Het 'schoonvegen' van het Binnenhof (foto: Bram de Hollander)

(MvUHOP)

INGEZONDEN

COLOFON MATSERTJES

beledigen van anonieme groepen moet binnen deze gemeenschap worden afge­ keurd De auteurs vragen om een duidelijke cor­ rectie De redactie en de redactieraad zullen hier een eigen verantwoordelijk­ heid moeten nemen zij blijven verant­ woordelijk voor de inhoud van Univers. Prof dr P A Verheyen voorzitter College van Bestuur

Koetjes (1) Al enkele weken gaan 'Koetjes en Calf' op de achterkant van Univers duidelijk over de schreef m b t de normen van eerbied voor andermans opvattingen Binnen elke gemeenschap, juist binnen deze zeer tolerante universiteit, zijn er geloofsovertuigingen en morele standaar­ den, die gerespecteerd dienen te worden Het gebruik van woorden die de diepste overtuiging uitdrukken, in een andere con­ structie, IS met geestig maar beledigend Uit de laatste dne nummers (nr 8,9 en 10) zijn hiervan ook vele voorbeelden te ge­ ven zoals crucifix en het lichaam van Chnstus Daarnaast gebruiken de auteurs beledi­ gende termen voor personen (praeses van St Olof), groepen (pnesters en zus­ ters) of instituties (Kerk) Het expliciet

matsertjes Matsertjes kunnen enkel per ingevulde matser bon worden opgegeven bij de redactie Contant betalen Tot30 woorden kosten ze f 5, Tussen 30 en 60 woorden f 10, , onder nummer f 2,50 extra Reacties op adverteren onder nummer naar de redactie sturen STUDEREN IN HET BUITENLAND: Geïnteresseerd in studeren in het buitenland'' Be­ gin dan thuis met de voorbereidingen en neem een buitenlandse student in huis Bureau Buitenland bemiddelt in de plaatsing van buitenlandse studen­ ten die in de periode januari­augustus 1992 m Tilburg komen studeren Geïnteresseerd '' Neem dan contact op met Bureau Buitenland, Miek van Wanrooy, tel 013­662236 (elke dag tot 13 00 uur) INTEGRAND: Uitgerust na de vakantie'' Dan wordt het nu tijd een bednjfsopdracht te gaan doen Wij bieden jou deze unieke mogelijkheid' Wanneer je meer infor matie over Integrand wilt hebben of je wilt je (gratis) laten inschnjven, kom dan eens langs Integrand, kamer 0­72, 9 30 12 00 uur en 14 00 16 30 uur, tel 013­635612 ­ _ DE STUDENT IS DOOD: Heeft de student van tegenwoordig nog ergens een boodschap aan'' Podiumcafe, dinsdag 19 novem ber, 19 00 21 00 uur PUF

VERBORGEN TALENT GEZOCHT: Ik, studente, zeer sportief 21 jaar, zoek jou, verbor gen talent om samen mee te korfballen op maandagavond van 19 30 20 30 uur Alleen een sportkaart is verplicht Bel Yvonne (681654) JURISTENFEEST: Woensdag 20 november is er weer een fantastisch juristenfeest m het Noorderligt, met de spetterende band Rock d'H ouse Komt allen' Entree f 3,50 Aanvang 22 00 uur Coll kaart verplicht PODIUMCAFE: Discussie over individuele zingeving en maatschap pehjke betrokkenheid van studenten Dinsdag 19 november, 19 00 21 00 uur, PUF JURISTENFEEST: Kom op woensdag 20 november ook naar het fantastische junstenfeest in het Noorderligt' De swingende band Rock 'd H ouse moet je gezien hebben'Entree f3,50 Aanvang 22 00 uur Coll kaart verplicht ACCOUNTANCY VOORLICHTING: Isabest organiseert i s m Efact deze voorlichting voor Ie en 2e jaars studenten Er zal informatie worden gegeven over de vakken die je nodig hebt om accountancy te gaan doen Een KPMG mede­ werker zal vertellen wat accountancy in de praktijk betekent Je bent welkom op 28 november om 13 3 0 m A Z 116 TIK FOTO'S: Kun je iedere middagpauze op halen in de TIK­ Kamer, gebouw O, kamer 8 MAK: ECO feest 27 november aanvang 22 00 uur met optreden van FIZZ GIGG Voorverkoop 25,26,27 november van 12 00 tot 14 00 hal gebouw A Voorverkoop f 3 , , kassa f 9,

Koetjes (2) De afgelopen maand zijn er tot tweemaal toe, door twee zich van een zeer populis­ tische schrijfstijl bedienende 'columnis­ ten', schrijfseltjes geplaatst in Univers Het gaat hier om twee zeer puberale story­achtige artikelen, betreffende het T S C St Olof De twee kuddedieren van Univers hebben, nadat eerdere pogingen om obligaat kritiek te leveren op deze vereniging verzandden, in een wanho­ pige poging toch nog wat copij in te leve­ ren, gekozen voor een andere benade­ nng Een wel zeer persoonlijke deze maal Door informatie zoals die aan hen ver­ strekt is tijdens een onderhoud met een aantal leden volledig naast zich neer te leggen, door onder valse voonwendselen een foto van de vrouwelijke praeses te nemen, deze te voorzien van een pubeng onderschrift en vervolgens tot tweemaal

toe ronduit onbeschoft uit te halen naar personen waarmee men met eens be­ kend IS Daarnaast wil ik er nog even op wijzen dat ondanks aanhoudende tele­ foontjes van hun kant aan M v D , zij zich nog nooit persoonlijkgegnefd heeft gevoe­ ld, zoals vermeld werd, de 'welgemeende excuses' en de drammenge teneur van de 'rectificatie', zijn dan ook waarschijnlijk onderdrukvanuit een iets andere hoektot stand gekomen Daarnaast lijkt het mij vrijwel ondenkbaar dat deze rundjes op de hoogte zijn van de mores binnen de vereniging, zoals door hun vermeld Laat ze een keer een biertje komen dnnken, opdat WIJ hun mores kunnen leren Het zou toch jammer zijn indien in de vol­ gende Univers, deze colum zou verdwij­ nen met als kop 'Koetjes en Calf in de nj bij de sociale dienst' Namens het dispuut ADAT, Misja Bak

INTEGRAND: Uitgerust na de vakantie'' Dan wordt het nu tijd een bedrijfsopdracht te gaan doen Wij bieden jou deze unieke mogelijkheid' Wanneer je meer informatie over Integrand wilt hebben ofje wilt je (gratis) laten inschnjven, kom dan eens langs Integrand, kamer 0­72,9 30 12 00 uur en 14 00 16 30 uur, tel 013­ 635612 PARTY: Zin om te feesten met twee live­bands en disco Toplevel 16 november in Philharmonic Tilburg vanaf 21 00 Voorverkoop f7,50 Kassa f 10 00 Opbrengst voor Fonds Hulp aan Slachtoffers Info Tom 355919 FILOSOFIESTUDENTEN OPGELET: Bocca Delia Verita nr 2, jaargang 2 is uit' Met o a een artikel van de decaan Prof Bems Niet gekre­ gen m de collegezaal'' Nr 1 ook nog met ontvangen op het secretariaat (P­2 221) liggen volop ex­ emplaren NIP-PRESENTATIE EN BORREL: Waarschijnlijk behoor ook jij tot de grote groep psychologie studenten die vindt dat ze te weinig over NIP weet Kom daarom op maandag 11 no ; vember om 15 45 u naar AZ 111, waar de NIP Studenten Commissie en NIP medewerker, dr KA Soudijn, een presentatie geven tot 16 15 u Aanslui tend gratis borrel in kantine gebouw S (Voor informatie, bel 013 435063, Yolanda Vermeulen) STUDENTENSKIREIS: Vertrek 31 januari' 92 naar het ZiUertal voor slechts f 599_ 1 O­daagse reis, superskipas (300 km piste), halfpension, luxe tounngcar Bel voor informatie Paul van Thienen 013­366739, Jan 04255 3322, Patricia 040 435461, Ward 010 4762972 INDONESISCH: Taleninstituut Bogaers start woensdagav (18 00 19 30u) een cursus Indonesisch Kleine groep Nog enkele plaatsen vnj'Leslokatie Goirle Dit is slechts 1 voorbeeld uit het uitgebreide pakket van 22 talen' Tot ziens'Inl 013 347664 COMMERCIËLE TALENTEN GEZ OCHT: WIJ zoeken gevorderde studenten economie, rech­ ten die ons willen bijstaan tijdens drukke periodes Hoge verdiensten mogelijk Tevens de mogelijk heid begeleiding te krijgen bij je afstudeeropdracht Belangstelling''Bel, schrijf of fax Keiler Kruger& Partners, Kastanjelaan 18 L, 2982 CM Ridderkerk Tel 01804­62900, fax 01804­62944 OPGELET: T­shirts, sweaters, rugby shirts, jacks etc , met uw eigen opdnik bel 040 537020/013 437523 GITAARLESSEN: Klassiekgitaarles door bevoegd prive docent Stijl van Renaissance t/m hedendaagse muziek Voor informatie bel 636972 HOW SNOW CAN YOU GO: Op de Olympische ski piste m Europa' s grootste en meest mondaine skigebied Skipas, luxe touring car prachtig appartement voor maar f 500, Jan/ febr/mrt Bel NSK 030­310305 HOLA-SKIVAKANTIES: f 398,­ (10 dagen), mcl logies, vervoer en vol­ pensión 16 pers woning in Tirol Supergezellig Inl 04780 84146, of 04780 11049 Vertrek 17 1 en 24 1 1991

Koetjes (3) Over plaatsing van bepaalde artikelen in Univers de laatste weken zijn velen geïr­ riteerd, maar wat in Univers van vrijdag 8 november 1991 op de achterpagina is geschreven, is zeer kwetsend In de teksten die bij de foto's zijn ge­ plaatst, worden, evenals in het artikel, woorden gebruikt die voor ons katho­

heken een bepaalde betekenis hebben Waar haalt u de brutaliteit vandaan om deze woorden zo te misbruiken'? Waarom met bij de foto's aardige teksten geplaatst en complimenteert en feliciteert u pater Boelaars met met de door hem verrichte prestatie''Te uwer informatie e^ was een bisschop aanwezig En dan die opmerkingen aan het adres van de letterenfaculteit Op die bewuste donderdagpromoveerdedeheerA Maes, medewerker van de letterenfaculteit Het IS toch normaal en verheugend, dat bij een promotie velen, zeker van de betrok­ ken faculteit, aanwezig zijn om de jonge doctor na afloop geluk te wensen En last but not least de stukken die ge­ schreven zijn over de praeses van Olof Hier heb ik maar een woord voor. walge­ lijk Persvrijheid en vrijheid van meningsui­ ting' Redactieraad van Univers, kunt u de 'heren'­redacteuren met eens ter verant­ woording roepen en hen trachten bij te brengen, dat waar ze nu mee bezig zijn echt met kan Univers wordt in een grote oplage ver­ spreid Slotconclusie Univers is een zeer slecht visitekaartje voor de KUB Nanda Boers

TAALREIZEN: Van Lexton Language Programs Spaans, Frans, Engels, Italiaans, Duits, Portugees, Gneks, Chi­ nees en Japans Wereldwijd 40 scholen Intern groepen Verblijf in gastgezm/app /stud residentie van 2 tot 52 weken H et hele jaar door Bel voor onze uitgebreide Taalreizenkrant 01620 37700 TE KOOP: Een mooie, antieke, blank grenen buffetkast (128 cm breed), boven twee glazen deurtjes met vier 'geheime' laadjes en onder twee gesloten deuren Prijs f 1 750, , Tel 013­635568 AANRADERTJE: Voor propadeusestudenten economie zijn er nog tentamenbundels te verkrijgen op Efact kamer O 50 De bundels vormen een wel heel goede voorbe­ reiding op de tentamens Just do' SOCRATES: Onze excuses aan de Universlezers die op di 5 nov tevergeefs voor CZ 101 stonden te wachten I v m de inlever en verschijningsdata van Univers is alles onder voorbehoud Meestal kloppen de gege vens wel maat let voor bevestiging op de posters FILM: Socrates draait op dinsdag 19 november 'Awakenings met Robin Williams en Robert de Niro 20 30urmCZ101 Entreef 3,50,Platonen f 2,50 SENSATION, SNOW & STUDENTS: HUSK organiseert een 10­daagse nationale studentenskireis naar het studentenski oord Mautemdorf (Oostenrijk) voor slechts f 565, In begrepen busvervoer (ook ter plaatse), verblijf o b v halfpension 7 daagse superskipas, activitei­ tenprogramma, professionele reisleiding Vertrek op vrijdagavond 24 januari 1992 direct naje laatste tentamen Doe mee, je hebt het verdient na zo'n slopende tentamenperiode Bel voor informatie José Verstappen 013 632383 of Ene van Buul 013 426199 ACCOUNTANCY?: Isabest organiseert een bednjfsbezoek naar TRN in Rotterdam Datum dinsdag 3 december 1991 Geef je op via inschnj fformulieren Informatie op O 77 of bij de stand van Isabest ISABEST: Organiseert bedrijfsbezoek naar TRN Rotterdam op 3 december Inschrijfformulieren te verknjgen op kamer 0­77 of bij stand van Isabest voor de aula MAK: Ja ja, mensen, het is weer zover Op woensdag 27 November is er weer een grandioos ECO feest in Noorderligt Ditmaal met een spetterend optreden van Fizz Gigg, bekend van radio en t v Aanvang 22 00 uur Kaartverkoop op ma 25, di 26 en wo 27 november van 12 00 tot 2 00 uur in de hal van gebouw A Entree vvk 3 piek, kassa 4 piek STUDEREN IN HET BUITENLAND: Geen tijd om in het buitenland te studeren'' Dan haal je het buitenland toch naar Tilburg Bureau Buitenland zoekt kamers voor buitenlandse stu­ denten in de penode januan­augustus 1992 Komt er bij JOU in huis in kamer vrij, neem dan contact op met Bureau Buitenland, Miek van Wanrooy, tel 013 662236 (elke dag tot 13 00 uur) MAK: Eco­feest 27 november aanvang 22 00 uur met optreden van Fizz Gigg Voorverkoop 25,26,27 november van 12 00 tot 14 00 hal gebouw A voorverkoop f 3, , kassa f4,­

15 november 1991 Univers i 3 « . > « V ( . Q'

boekverkopers Juliana van Stolbergstraat 25 5038 AM Tilburg Tel 013­426252 Fax 013­359940

Algemene & Wetenschappelijke Boekhandel univers tilburgs universiteitsblad redactie eddie vaes (hoofdredacteur) michel knapen, gerard tutten, kees bals, angela van schendel (assistente) medewerkers ilona bastiaanse, jan brouwers debby buitelaar, bart padberg, hugo duneux, dylan van eijkeren redactieraad drs j roebroek (voorzitter), a esmeijer prof dr ir a kapteyn, p van kolverschoten, drs e poppeliers, f teunissen, d wijsbroek, mr p zoontjens, f allers, maunce ackermans (adviseur) columnisten jan boelhouwer, clemens van diek, karel soudijn, wim voermans marne bekker, alkelien van lenning foto nen siers cartoon loco advertenties angela van schendel kamer b 12, tel (66)2277 officiële mededelingen afd pers en voorlichting, kamer b 10, tel (66)2001 kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12 00 uur in de week voor het verschijnen in het bezit van de redactie zijn redactie-adres/advertenties warandelaan 2, 5037 ab tilburg telefoon 662277 en 662506, intern 2277 en 2506, kamer b 12 en b 13 faxnr 662996 of 663019 landelijk samenwerkingsverband hoger ondenwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku­nieuws (nijmegen), mare (leiden), obsen/ant (maas­ tricht), u­blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) medewerkers margriet van lith en frank steenkamp druk drukkerij de jong, baarle­nassau abonnementen voor niet­universiteitsleden f 40,­ per jaargang studenten krijgen univers gratis thuis ­»■'

il.

POSTIEVE ACTIE

BOODSCHAP

College houdt vast aan 'gelijke geschiktheid' Het College van Bestuur houdt in het positieve actiebeleid voor vrouwen vast aan het criterium van gelijke geschiktheid en wil dit niet vervangen door een criterium van voldoende kwaliteit. Dat wil zeggen dat vrouwen in een sollicitatieprocedure geen voorrang krijgen boven mannen, wanneer zij voldoen aan de vereisten voor de vacature. Een vrouwelijke kandidaat krijgt die voorrang pas wanneer zij als 'even goed' uit de sollicitatieprocedure komt als een man. Op donderdag 28 november zal de universiteitsraad zich uitspreken over de mogelijkheden om vrouwen meer kansen te geven op een geschikte arbeidsplek aan de KUB. Het college heeft daarvoor een aantal aanbevelingen op papier gezet. Bovendien niette het achter dat ene vel veertig andere, zodat een overzicht van het positieve actiebeleid op de gehele universiteit nu mogelijk is. Het college remt de verschillende diensten en faculteiten die, de meeste in de loop van dit jaar, een positief actieplan op papier hebben gezet af op twee punten. Het eerste is dat van de voorwaarde waarop vrouwen in een sollicitatieprocedure boven een man verkozen kunnen worden. Ten tweede vindt het college dat voor functies die in verhouding nog door weinige vrouwen vervuld worden, geen werving plaats mag vinden die alleen gericht is op vrouwen. Daarnaast neemt het college een aantal suggesties wél over en wil

daar beleid voor de hele universiteit van maken. Het belangrijkste daarvan is dat het de carrièremogelijkheden van vrouwen die al aan de KUB verbonden zijn wil vergroten. Daartoe moet er een 'faculteiten- en dienstenoverstijgend loopbaanbeleid' komen. Een centraal systeem waarin de belangstelling van personeelsleden voor ander werk is vastgelegd, zal daarbij een van de instrumenten zijn. Verder stelt het college geld beschikbaar om personeeladvertenties in vrouwenbladen te plaatsen, en wil het één evaluatieprocedure ontwikkelen voor alle faculteiten en diensten om de resultaten van het positieve actiebeleid vast te stellen. Emancipatiemedewerker Greet Nijhoving, die bij de opstelling van de meeste positieve actieplannen betrokken is geweest, is 'ontzettend blij dat er nu iets ligt'. Ze venwacht veel van de jaarlijkse evaluaties en looft het loopbaanbeleid dat het college wil opzetten.

'Dat is een hele goeie. Ik heb er echter moeite mee dat het College van Bestuur al bij voorbaat stelt dat er niet aangesteld mag worden bij voldoende geschiktheid in plaats van bij gelijke geschiktheid. Ook is het jammer dat het college het werven onder alleen vrouwen afwijst.' De personeelsfracties in de universiteitsraad hebben zich nog niet over het pakket gebogen en dus ook nog geen definitief oordeel gevormd. Carina Haumann van de fractie PLM wil al wel als eerste reactie kwijt dat het haar goede plannen lijken: 'er is over nagedacht'. Met Nijhoving is ze van mening dat het plaatsen van advertenties in vrouwenbladen niet veel zin heeft. 'Vrouwen die Opzij lezen, lezen ook de Volkskrant. Je moet geen 20.000 gulden uitgeven voor een advertentie die toch niets oplevert. Dan kun je beter, voor een paar belangrijke functies, een head-hunterbureau inschakelen om een vrouw te werven. Je gooit er dan wel flink wat geld tegen aan, maar je hebt meer zekerheid op succes.'

KWEEKVIJVER

'Er zitten hele goeie plannen bij, en er zitten minder goeie bij', zegt Nijhoving over het beleid zoals faculteiten en diensten dat op papier hebben gezet. Ze acht zich echter niet in de positie om dat onderscheid nader aan te duiden. Het algemene beeld van de functies die vrouwen op dit moment op

de universiteit innemen is niet positief. Bij het niet-wetenschappelijk personeel zijn vrouwen vooral aan het werk in de lagere loonschalen en dan met name in administratieve functies. Omdat ervaak weinige mogelijkheden zijn om naar hoger gekwalificeerde banen door te stromen wordt er gesproken van fuik- of dead-end-functies. De positieve actieplannen bepleiten daarom een loopbaanbeleid en uitbreiding van de bijscholingsmogelijkheden. Bij de hogere schalen van het niet-wetenschappelijk personeel bestaat over het algemeen (met een opvallende uitzondering van het Bureau van de Universiteit) de zelfde situatie als onder het wetenschappelijk personeel: een ondervertegenwoordiging van vrouwen. De meeste faculteiten constateren voor wat het wetenschappelijk personeel betreft ook weinig mogelijkheden tot verandering op korte termijn. Het belangrijkste middel om enige beweging te krijgen in de personeelsopbouw ligt in een beleid met betrekking tot de assistenten-in-opleiding. De aio's kunnen een 'kweekvijver' vormen waaruit op den duur vrouwen gevist kunnen worden voor een vaste aanstelling. Het College van Bestuur onderzocht daarom ook in het bijzonder hoe de man/vrouwverdeling is onder de aio's aan de faculteiten. Ook dat beeld stemt over het algemeen somber. De meeste faculteiten (met uitzondering van Sociale Wetenschappen,

maar daarbinnen weer een negatieve uitzondering van de psychologen) is het percentage vrouwelijke aio's lager dan het percentage vrouwelijke afgestudeerden. De faculteiten doen goede voornemens om dat recht te trekken, en hopen meer vrouwen voor het aioschap te kunnen interesseren.

ANDERE INSTEEK

De enige faculteit die nog geen positief actieplan heeft geschreven is de juridische. De belangrijkste reden daarvoor is dat deze faculteit voor een andere 'insteek' heeft gekozen. De juristen laten niet een werkgroep een nota schrijven, maar inventariseren de ideeen binnen de faculteit over het ondenwerp door middel van een enquête. Faculteitsecretaris Diny Peters-van Gorp: 'In andere functies heb ik al met positieve actieplannen gewerkt en de ervaring leert dat alleen maatregelen die op een brede steun kunnen rekenen effect hebben. Daarom hebben we gekozen voor een aanpak van onderop, in plaats van van bovenaf.' Emancipatiemedewerker Nijhoving is positief over deze aanpak omdat zo tegelijkertijd aan veranderingen in de structuur en in de cultuur wordt gewerkt. Zij denkt echter dat ook de andere faculteiten en diensten op hun eigen wijze aan een breed draagvlak werken. Kees Bals

Drie van de vijf faculteitssecretarissen zijn vrouw: Frida van den Maagdenberg (FEW), Christa Thoolen (FLW) en Diny Peters - van Gorp (FRW)

Maatschappelijke betrokkenheid student van nu minder zichtbaar De Landelijke Studentenvakbond klaagt over lage opkomsten bij demonstraties, politiek-kritische verenigingen heffen zich op en de interesse van de stemgerechtigden voor het universitaire medezeggenschapssysteem bevindt zich op een bedroevend laag pitje. Kortom, de student heeft nergens meer een boodschap aan; 'hij is dood'. Naar deze stelling heeft KUB-student Bart Klomp onderzoek verricht. In opdracht van het Centrum voor Wetenschap en Levensbeschouwing ging hij bekijken of er inderdaad een veranderende betrokkenheid van de student met de maatschappij waarneembaar is. 'Het studentenprotest is eind jaren tachtig gedaald tot een dieptepunt. De laatste grote demonstratie dateert uit 1986 en was gericht tegen minister Deetman', schrijft Klomp. De hedendaagse student blijft thuis in z'n stoel zitten en gaat de straat niet meer op om te deUnivers

monstreren tegen maatschappelijke wantoestanden. 'Maar daar tegenover staat de enorme bloei die studieverenigingen van verschillende faculteiten op dit moment doormaken. Die zogenaamde "proeftuinen" van het bedrijfsleven worden door velen gebruikt om ervaring op te doen, voor cvbuilding en om gewoon contacten met collega-studenten te leggen. Je zou dus kunnen vermoeden dat de student anno 1991 zich meer richt op zijn of haar eigen toekomst, beleving of carrière dan op de problematiek in de samenleving', meent de onderzoeker.

De vooronderstellingen die Klomp had, worden in de resultaten van het onderzoek deels bevestigd. De maatschappelijke vernieuwingsdrang en de democratiseringsgolf van de jaren zestig zijn volgens hem vandaag de dag uitgeblust: 'Het ondernemen van acties tegen onrechtvaardigheden in de wereld staat bij de hedendaagse student niet hoog aangeschreven. Men is over het algemeen wèl bekend met de problematiek die op dit moment in de samenleving speelt. De mate waarin men zich er zelf (actief) mee bezighoudt is echter minder.'

ZWARTE LIJST

Klomp komt tot deze conclusie, doorantwoorden die de studenten gaven op vragen als: 'Zou je als bestuurder van een studentenvereniging sponsorgelden accepteren van bedrijven die aktief zijn in landen die op de zogenaamde "zwarte lijst" staan, bijvoorbeeld

Zuid-Afrika?' Een meerderheid heeft hier geen moeite mee en zou het geld aannemen. Vaakwerd als argument gegeven dat wat er in Zuid-Afrika gebeurt, te ver van het eigen bed staat. De onderzoeker was met name verbaasd over de uitkomst van het vragenblok over de studiefinanciering: 'Heel opmerkelijk is dat men weinig moeite heeft met de hoogte van de beurs. Daarnaast wordt de studielimiet van zes jaar ook niet echt als een probleem ervaren. De meerderheid van de ondervraagde studenten heeft dan ook nog nooit op de een of andere manier geprotesteerd tegen het ondenwijsbeleid van de regering.' Kun je dus zeggen dat de student van de jaren negentig 'dood is'? Dat hij zich kleurloos, kritiekloos en f utloos opstelt ten opzichte van de maatschappij? Klomp: 'Er zijn verschuivingen te constateren in de waarden over het oplossen van maatschappelijke problemen. Het idealisme van de jaren zestig heeft plaats gemaakt voor het realisme van nu. Het actiegericht protest mag dan wel afgenomen zijn, maar ik kan zeker geen harde uitspra-

ken doen over een verminderde betrokkenheid van de student met problemen in de samenleving. Het is misschien wel minder zichtbaar geworden.' (EvdB)

'Dode student' in Podiumcafé Is de student van de jaren negentig dood? Heeft hij nog wel ergens een boodschap aan? Hoe kan hij in tijden van verkorte studieduur en beursveriaging nog invulling geven aan maatschappelijke idealen, cultuur en levensbeschouwing? Over deze vragen wordt dinsdagavond 19 november gediscussieerd in het Podiumcafé van de KUB. Sprekers met onder andere politieke en confessionele invalshoeken zijn uitgenodigd, alsmede leden van studieverenigingen. Zij zullen uitleg geven over de stelling de student is dooden vertellen wat hun boodschap is. Daarnaast krijgt iedereen de gelegenheid om zijn of haar zegje over het thema te doen. De discussie vindt plaats in de PUF en begint om 19.00 uur. 15 november 1991

R

Bijzondere leerstoel Oosteuropese economie in de maak De economische faculteit heeft vergevorderde plannen voorde instelling van een bijzondere leerstoel Transitieprocessen in Oosteuropese economieën. De te benoemen hoogleraar moet het proces bestuderen van de veranderende economie in Oost-Europa, die overgaat van een geleide naar een markteconomie. Ondenwijs wordt niet de primaire taak van de hoogleraar, wel zal hij onderzoek moeten doen en afstudeerders en promovendi begeleiden. Behalve wetenschappelijke kwaliteiten moet de hoogleraar beschikken over contacten met Oost-Europa en internationale organisaties die betrokken zijn bij de hulp aan het voormalig Oostblok. Het betreft een onbezoldigde leerstoel, ingesteld door de Stichting Bijzondere Leerstoelen KUB. Het College van Bestuur, College van Decanen en de faculteitsraad hebben inmiddels ingestemd. De instelling van de leerstoel komt voort uit de plannen van de economische faculteit om in samenwerking met de London School of Economics te komen tot een University Centre of Marl<et Economics. Door de recente couppoging in de Sovjetunie is dit project echter stil komen te liggen. 'Het zou gesubsidieerd moeten worden door de EG en die is zeer terughoudend met subsidiëring, zij wacht de ontwikkelingen in de Sovjet-Unie af', aldus faculteitssecretaris drs. Frida van den Maagdenberg. (GR)

Markt voor softwarepakketten beter te overzien Op woensdag 20 november wordt in deportrettenzaal van de KUB het duizendste exemplaar van de Nederlandse Gids Softwarepal<l<etten overhandigd aan Jan van Berkom, vice-voorzittervan het College van Bestuur. 'Het is tijd voor een klein feestje', vindt Hans Roes, bibliothecaris van de Economische Faculteit van de KUB, 'want door de komst van de gids is de marktvoorsoftwarepakketten een stuk beter te overzien en is er een goede en lucratieve samenwerking met het bedrijfsleven ontstaan.' De Nederlandse Gids Softwarepakketten is vorig jaar ontstaan, nadat uitgeverij Samson via een marktonderzoek met de KUB in contact kwam. Samson onderzocht het gebruik van de Computer Adressengids, een overzicht van bedrijven en producten in de automatiseringsbranche en stuitte tot eigen verrassing op het documentatiecentrum Excerpta Informatica van de KUB. Een van de diensten van dit

documentatiecentrum is de software reviews database, gevuld met 4000 besprekingen van software uit 350 vakbladen. Er ontstond een innige samenwerking tussen Samson en de KUB die resulteerde in de Nederlandse Gids Softwarepakketten, waarin duizend softwarepakketten beschreven staan. Elke beschrijving eindigt met een literatuurlijst waarin artikelen zijn genoemd die over het desbetreffende pakket gaan. (BP)

KUB haalt fors deel van studenten buiten regio Tilburg Universiteiten en hogescholen in ons land halen het gros van hun studenten nog altijd uit de eigen regio. Juist de grote instellingen in de Randstad blijken uiterst provinciaal. Het meest 'nationaal' is de bevolking van specialistische instellingen als de landbouw-universiteit, de TU's en de Hogeschool voor Toerisme. Verder hebben vooral katholieke universiteiten en gereformeerde hogescholen enige landelijke aantrekkingskracht. Om een beeld te krijgen van de regioherkomst van studenten, namen ambtenaren van O&W de inschrijvingsgegegens uit het hoger ondenwijs onder de loep. Bij de universiteiten blijkt het percentage studenten uit de eigen regio het hoogst bij de twee Amsterdamse instellingen: de UvA haalt ruim 55, de VU bijna 54 procent uit zuidelijk Noord-Holland. Ook Leiden haalt zijn studenten vooral om de hoek: 51 procent komt uit noordelijk ZuidHolland. Minder dan een kwart van de studenten bij deze drie instellingen komt van buiten de Randstad. Dat juist de instellingen in de Randstad zo weinig studenten van ver weg hebben, is in zekere zin logisch. Ze zitten midden in de grootste 'markt' van schoolverlaters. Toch blijken ook de universiteiten van Limburg en -Groningen meer dan de helft van hun studenten uit de eigen en direct aangrenzende regio's te halen. (Het laatste betekent dat ruim een procent van de bevolking van de provincie Groningen op deze universiteit studeert). Daarentegen is de studentenbevolking in het centraal gelegen Utrecht wat gevarieerder van samenstelling. Dat studenten hun studiekeus niet volledig laten afhangen van het aanbod in de regio, bewijst de samenstelling van de populatie in Wageningen en bij de drie TU's. Verreweg het meest 'nationaal' is de Landbouw-universiteit: zowel Zuid-Limburg als Friesland levert elk vier procent van de Wageningse studenten. Bij de TU's is het vooral Twente dat studenten uit alle hoeken van het land haalt. En dan is er nog de factor geloof, waarvan bovenregionale aantrekkingskracht verwacht mag worden. Bij de universiteiten gaat dit amper op voor de gereformeer-

K

Wat moet je doen om studenten te trekken? Of het nou om een studentenblad, een actievoerende studentenvakbond of een universiteit gaat, allemaal wijken ze op de meest krankzinnige wijze van hun eigenlijke bestaansgrond af om die rare groep. De Student, te bereiken. Neem SUM, het Specifiek Universitair Magazine. Inhoudelijk een van de beste studentenbladen in Nederland, dacht ik. Maar deze maand hebben ze een 'Fantastische Kunst Aanbieding^ voorSUM-lezers, slechts 150 gulden betalen en je krijgt een Echte KlasUnivers

Gerenoveerde en 'oude' studentenflats aan de Prof. Verbernelaan den (zie het regionale karakter van de VU), maar wel voor het katholieke volksdeel. Nijmegen en - in mindere mate Tilburg halen een fors deel van hun studenten van elders. In het HBO blijken juist enkele gereformeerde scholen sterk landelijk gericht. Overigens is in het versnipperde HBO de regio-binding in het algemeen nog groter dan bij de universiteiten. Zo haalt de hogeschool Alkmaar zelfs 97 procent van zijn studenten uit de eigen provincie. Uitzondering zijn ook hier vooral zeldzame, specialistische scholen: de twee hotelscholen, de Nationale School voor Toerisme en de agrarische hogescholen. Van de algemene hogescholen blijkt overigens de Hogeschool Midden Nederland een van de meest landelijk georiënteerde: slechts dertig procent van de studenten komt uit Utrecht en omgeving. (FS/HOP)

Beloofde renovatie studentenflats gaat niet door In grote letters staat op een bord aan de prof. Verbernelaan: 'Renovatie 450 studenten-wooneenheden'. De boodschap is aan vervanging toe. Onlangs heeft kabinet heeft besloten twee van de vijf studentenflats niet meer te renoveren. 'Te duur', zeggen de politici in Den Haag. 'Slecht management', zeggen de Tilburgse studenten.

In 1987 is woningbouwvereniging De Woonstad begonnen met het renovatieproject. Inmiddels zijn twee flats (180 woningen) gereed en is men met de derde flatbegonnen. Nu het kabinet desubsidiekraan dichtgedraaid heeft, ziet het er naar uit dat 180 studenten de verbouwing wel kunnen vergeten: voor hen geen vernieuwde kamers, die zes vierkante meter groter zouden zijn. Hun woningen zullen het met een grote onderhoudsbeurt moeten doen, waarbij alleen het hoogstnoodzakelijke wordt vervangen. 'Het ergste vind ik nog dat de huur van onze kamers maar een klein beetje lager wordt dan die van de gerenoveerde flats', zegt een student die in het 'oude' gedeelte woont. Het verschil zal volgens hem maar ongeveer tien gulden per maand gaan bedragen terwijl het luxe-verschil enorm is. Volgens G.J. Knobben, medewerker van De Woonstad, zal de woningbouwvereniging echter alles in het werk stellen om 'een reëel ervaren verschil' tussen de oude en nieuwe woningen tot stand te brengen. Hij denkt dan aan een bedrag van minimaal twintig gulden. Kwaad op De Woonstad, omdat zij haar belofte om te renoveren niet nakomt, is de student niet: 'De woningbouwvereniging kan er ook niets aan doen als Den Haag geen subsidie meer geeft. Het getuigt naar mijn mening wel van een gebrek aan managementkwaliteiten van het kabinet, als het geld dat oorspronkelijk voor de renovatie van alle woningen bedoeld was, al na drie van de vijf flats op blijkt te zijn. (EvdB)

N I PT

horst! Een echte kunstenaar, die Klashorst, van de Rietveldacademie en een Koninklijke Subsidie in zijn zak. Een echte manneUjke kunstenaar ook. Waarschijnlijk zijn alle SUM-lezers ook mannen, gezien het Kunstwerk. Een beschrijving: In kamer staat tv op MTV (naam schilderij), op paars kleed voor bank ligt afstandsbediening en vrouw met alleen kousen aan tot halverwege dijbeen, zij gunt ons een onbeperkte blik tussen de wijd geopende benen, waar haar rechterhand in het midden verdwijnt. Klashorst behoort tot de After Naturegroep, die natuurlijke, aardse en realistische kunst maakt. Klashorst: 'Wat nu juist het leuke is van de manier waarop wij werken is dat het een directe confrontatie is met de omgeving en het publiek. Dat aardse daarvan spreekt mij aan.' Inderdaad, de vrouw in haar meest natuurlijke, realistische houding! De studentes in de Playboy zijn op diezelfde goede weg. En ach ja, die actievoerende studenten. Het Utrechtse U-BLAD heeft nog iets om over te schrijven. Spandoeken, collegepraatjes, een mager bezochte vergadering en een redelijk succesvolle briefkaartenactie waren de ingrediënten. Een verslaggever geeft de volgende impressie: 'Het is dinsdagmorgen elf uur, en de collegezaal op Drift 13 stroomt vol geslagen honden.

Werktuiglijk pakken zij de briefkaart aan die bij de ingang wordt uitgedeeld (..) Na het college (oud-Nederlands recht) zullen de kaarten, voorzien van een handtekening, weer worden ingezameld (..) Ongeveer de helft van de studenten levert de kaart getekend in. Pardon? De helft van de studenten is dus zelfs te beroerd om even een handtekening op een kaartje te zetten? 'Nee', zegt een ambitieus ogende jongeman, 'ik ben niet te beroerd, ik teken die kaart gewoon niet. Ik heb poen genoeg. En verder ben ik niet zo demonstreerderig. Ik ben gewoon nergens tegen, weet je wel.' (..) De docent roept de studenten niet op tot demonstreren. 'Mijn taak is het om studenten wat te vertellen over het oudNederlands recht. Ik zou het ook jammer vinden als alle studenten volgende week bij de demonstratie waren. Het is toch ook belangrijk dat de studenten straks hun tentamen halen. En het is heel interessante stof.' Eén blik op de zaal is voldoende. Ook volgende week zullen zij hier weer zitten, hondetrouw in de ogen, en de staart keurig opgevouwen tussen de benen.' In Leiden was niks. In Eindhoven was niks (tentamens), maar volgende week zijn de briefkaarten daar ook. En Delft? Ja! Daar werd het hoofdgebouw van de universiteit een aantal dagen bezet, is in DELTA te lezen.

Eis: College van Bestuur moet krachtig 'nee' zeggen tegen de bezuinigingsvoorstellen van Ritzen. TU-medewerkers laten hun medeleven blijken: 'Zolang er nog studenten in kroegen zitten hebben jullie niets te klagen!!' Voor de bezetting hadden de studenten een draaiboek uit 1988 uit de kast gehaald. FOLLA bericht over rechtenstudenten-vereniging Carthago, die een kort geding aanspande tegen studenten die het Amsterdamse Oudemanshuispoort wilden bezetten. Ze verloren, dus de bijeenkomst met René Danen, zijn voorganger Maarten van Poelgeest en Rick van der Ploeg ging door. In OBSERVANT wordt melding gemaakt van een initiatief op persoonlijke titel om de studierichtingen 'International Social Studies' en 'Psychologie' op te richten. Decaan Boon van Gezondheidswetenschappen heeft het plan ontworpen omdat er al heel wat kennis op dit gebied bestaat op de RUL. 'Het plan is dus goedkoop, terwijl het anderzijds uitzicht biedt op nieuwe studentenaanwas voor de RL. Op die manier zou de verwachte terugval vanwege dalende geboortecijfers wellicht kunnen worden gecompenseerd', zo bericht Observant. Het rapport is officieus besproken en behoeft nader onderzoek. (MM) 15 november 1991

PROVINCIE

CONGRES

Brabants hoger onderwijs helpt het bedrijfsleven, allochtonen en Oost-Europa Een project voor allochtone aspirant-studenten gaat waarschijnlijk komend jaar van start, terwijl een ambitieus plan om business-schools in Oosteuropese landen in te richten zich in de oriënteringsfase bevindt. Daarnaast starten enkele initiatieven die zich richten op technologische samenwerking tussen hoger ondenfl/ijs en bedrijfsleven. Dat is na één jaar het resultaat van het Samenwerkingsverband Hoger OndenA/ijs Noord-Brabant.

Samenwerkingsverband in Noord-Brabant 'Brabant is een voorbeeld voor andere provincies gezien de onderlinge samenwerking en ook vanwege de fusieprocessen in het hoger beroepsonderwijs', benadrukt drs. J. Bouwman, secretaris van het Samenwerkingsverband en stafmedewerker bij de provincie. IVIaar hij kan niet ontkennen dat de instellingen soms geduchte concurrenten van elkaar zijn: 'Als er een nieuwe studierichting moet komen dan kan het zijn dat Breda, de KUB én Eindhoven hetzelfde aanvragen in Zoetermeer. Op die manier komt er niets in Brabant. Het is beter dit soort zaken in de regio met elkaar op te lossen om vervolgens tegen de minister te zeggen dat die studierichting daar kan komen. Bij deze strategische vraagstukken moeten de Brabantse universiteiten en hogescholen nietvanuiteen schuttersputje naar elkaar kijken maar proberen als goede buren te leven. Hoe moeilijk dat ook is want er liggen soms verschillende belangen.' £en jaar geleden is het Samenwerkingsverband HogerOnderwijs Noord-Brabant onder leiding van oud Philips-topman Cor van der Klugt van start gegaan. Inmiddels is mevrouw drs. I. van der HorstTacq aangesteld als directeur en heeft de provincie Bouwman als secretaris aangewezen. Een drietal projecten is op de rails gezet en zijn in een vergevorderde of beginnende fase. En deze week woensdag kwamen de besturen van de universiteiten en hogescholen bijeen in een Brabants conferentieoord om te praten over strategische vraagstukken als de onderlinge samenwerking, taakafbakening en toekomstperspectieven.

ACHTERSTAND

Het meest vergevorderde project dat onder de hoede van het Samenwerkingsverband tot stand is gekomen, en waar de KUB direct bij betrokken is, betreft aanvullende onderwijsvoorzieningen voor allochtonen die aan een van de Brabantse instellingen van hoger onderwijs willen gaan studeren. De cursussen zijn te volgen in een van de vier steden waar die universiteiten en hbo-instituten huizen. Het project gaat waarschijnlijk volgend studiejaar van start en de dertien onderwijsinstellingen in de provincie doen er aan mee. Bouwman: 'Als studenten uit etnische minderheden aan een Nederlandse hoger ondenwijsinstelling gaan studeren dan zie je vaak dat ze tijdens hun studie een achterstand oplopen. Ze hebben in hun land van herkomst een prima opleiding gehad maar hebben vaak problemen met de Nederlandse taal, de gebruiken en de wijze van studeren in Nederland.' De cursussen, die op verschillende niveaus gevolgd kunnen worden, moeten dit probleem helpen oplossen. De letterenfaculteit- met name het werkverband Taal en Minderheden - en Katholieke Leergangen ontwikkelen de cursus voor vergevorderden. Een ander onderdeel vormt de begeleiding Univers

van de mentoren op de instellingen en een derde aspect is de bijscholing van docenten. Het project moet vier jaar gaan lopen. Er is subsidie gevraagd aan de vier grote gemeenten (Eindhoven, Tilburg, Den Bosch en Breda) en de provincie Noord-Brabant. 'Van de vijf partijen hebben er vier inmiddels ja gezegd of positief gereageerd', aldus Bouwman. 'De gemeente Breda helaas nog niet. Zij leggen grotere prioriteit voor etnische minderheden bij basis-en secundairondenwijs. Met man en macht proberen wij de gemeente Breda tot andere gedachten te brengen.' Een ander project dat het Samenwerkingsverband ter hand neemt bevindt zich nog in de oriëntatiefase. Bouwman: 'We zijn een heel ambitieus plan aan het ontwikkelen om in landen van Oost-Europa - Hongarije, Polen en Tsjechoslowakije - vanuit Brabant businessschools in te richten. Het plan is nog in ontwikkeling. Wij willen dat graag doen met behulp van EGsubsidies. De provincie NoordBrabant heeft goede contacten met de provincie Poznan in Polen. Ik ben vorige week in Poznan geweest om dat idee te bespreken, om te bekijken of wij daar een aantal cursussen kunnen inrichten. Men reageerde enthousiast. Met die theoretische en praktische deskundigheid uit West-Europa kun je goede zaken mee doen in Oost-Europa.' 'Het gaat niet zo geweldig vlug', erkent de secretaris. 'We moeten eersteen betrouwbare partnervinden en dan bij de EG kijken of het

een haalbare kaart is, of je kunt rekenen op subsidies. Daar ben je toch al gauw een half jaar mee bezig.' De contacten met landen buiten Polen zijn 'nog wat minder'. 'De Pedagogisch Technische Hogeschool Eindhoven heeft contact met een Engels adviesbureau en die heeft op zijn beurt veel contacten in Oost-Europa. Gezamenlijk zijn we aan het kijken wat nou de geschikte plaatsen zijn, want behalve hoger onden/vijs moet er ook industriële bedrijvigheid zijn om je klanten vandaan te kunnen halen.' Technisch onderwijs moet band tot stand brengen tussen hogeschool en bedrijfsleven Een derde project dat mede door Zuid-Nederland zich vooral bezig land, en het UETP-Zuid-Nederhet Samenwerkingsverband is gehouden met de opbouw van de land stuurt de aanvragen na screebegonnen heet UETP-Zuid-Neder- organisatie. Behalve de KUB, de ning door naar Brussel.' Er zijn dit land (University Enterprise Tra- Technische Universiteit Eindho- jaar negentig studenten van de ning Partnership). 'De bedoeling ven en de Open Universiteit is een Brabantse instellingen die bij bevan het UETP is om met name op achttal hogescholen uit Brabant drijven in het buitenland stages technologisch gebied een betere aangesloten en worden de instel- van een half jaar volgen via dit band tot stand te brengen tussen lingen in Zeeland en Limburg ge- programma, weet Bouwman. Voor universiteiten en hogescholen aan recruteerd. zover bekend zit daar niemand de ene kant en het bedrijfsleven De organisatie heeft inmiddels van de KUB bij. aan de andere kant', legt Bouw- voorde tweede keersubsidie-aanman uit. 'Men wil technologische vragen ingediend in Brussel. ZeDat de Technische Universiteit vernieuwingsprojecten van de ven van de negen projecten zijn Eindhoven participeert in het UETP grond tillen waarbij de universitei- gehonoreerd en kunnen van start. is evident maar voor een op mensten en hogescholen hun kennis en De KUB is hierin niet vertegen- en maatschappijwetenschappen kunde kunnen overdragen rich- woordigd. Wel participeert de KUB gebaseerde universiteit als de KUB ting bedrijfsleven. Van oudsherzijn via een project van de bibliotheek, ligtdatmindervoorde hand. Bouwhet twee verschillende werelden dat een jaar eerder subsidie toeman: 'Het lijkt inderdaad heel techen dat begint gelukkig aanzienlijk gewezen heeft gekregen. De ininisch maar er zijn ook projecten te verbeteren. Het Comett-pro- tiatieven zijn vooral gericht op de op het gebied van management, gramma van de EG, waaruit dit techniek en biotechnologie. waarbij de economische faculteit wordt gefinancierd, is met name 'Naast die projecten', legt Bouween rol in kan spelen. En ook bij de bedoeld om die brug tussen hoger man uit, 'zijn er studentennieuwe bibliotheek van de KUB ondenwijs en bedrijfsleven te veruitwisselingen. Daarvoor zijn wordt nogal gebruik gemaakt van sterken, vooral op het gebied van Comett-beurzen beschikbaar. Stunieuwe technologische ontwikkede technologie.' denten aan de KUB moeten dat lingen.' Het afgelopen jaar heeft het U ETP- aanmelden bij het Bureau BuitenGerard Rutten

BEDRIJFSLEVEN

Mediacongres maakt niet echt duidelijk wie met wie speelt De programmadirecteur van RTL-4 deed in krap een kwartier zijn zegje, maar zei eigenlijk niks. De burgemeester van Tilburg verkocht zijn stad en ook bij MacDonalds ging het meer om de verpakking dan om de inhoud. De spelregels tussen onderneming en media kwamen op het Efact-congres niet helemaal uit de verf. Dat Ruud Hendriks, programmadirecteur van RTL-4, nog maar net op tijd was voor zijn lezing, oké. Dat hij in krap een kwartiertje hetzelfde kon zeggen als een ander in een half uur, daar kunnen we ook nog inkomen. Maar dat hij toch nog zo lang nodig had om tot de conclusie te komen dat de macht uiteindelijk bij de kijker ligt op een congres over onderneming en media - getuigt van enige oppervlakkigheid of onverschilligheid. Toegegeven, hij was erg duidelijk te verstaan, een voordeel dat niet voor alle sprekers op dit congres was weggelegd. Toch wekte hij enigszins de indruk alsof hij de avond ervoor op bedenkelijke wijze zijn voorbereidingen getroffen zou hebben. Nee, Hendriks had het dit keer niet goed begrepen. Je kunt nu eenmaal niet èn bijna te laat komen èn een

lezing houden van tien minuten, om dan vervolgens weer met de noorderzon te vertrekken en de forumdiscussie verder te negeren. Als Hendriks net zoveel respect had voor zijn kijkers als donderdag 7 november voor zijn toehoorders, dan is het niet ven/vonderlijk dat RTL-4 in het algemeen niet zo hoog scoort wat de programmawaardering betreft. Het Efact-congres Onderneming en media ging volgens een brochure over de'alsmaartoenemende invloed' en 'dominante rol' van de media. Een onderwerp dat blijkens de opkomst velen aansprak. De grote invloed van de media is onmiskenbaar. 'Vanzelfsprekend is het bedrijfsleven zich ook bewust van deze invloed, hetgeen tot uiting komt in de vele miljarden die jaarlijks in de media worden geïnvesteerd', aldus de brochure.

De meeste sprekers op het congres vertoonden wat narcistische trekjes en vervielen al snel in een lofzang op de eigen organisatie. Vaak werd pas op het einde van hun relaas nog net even een tipje van de sluier opgelicht, maar echt tot de kern van de zaak kwam men niet. Merkwaardig eigenlijk, want ook gezien de voorbereidingsbundel wekt de congrescommissie nauwelijks de indruk de sprekers verkeerd gebriefd te hebben over het onderwerp van hun lezing. Zelfs burgermeester Brokx bleef niet verschoond van enige kritiek. Het grootste deel van zijn betoog betrof meer een beschrijving van de geschiedenis van het huidige communicatiebeleid van Tilburg en de motivatie daarachter dan een weergave van het spel en de spelregels inzake de media. Wat de lezing van MacDonalds betreft ging het al precies hetzelfde: veel verpakking in de vorm van anekdotes en ludieke acties, maar weinig echte inhoud. Een letterenstudente en bezoekster van het congres: 'Als je op een congres komt, dan kom je voor sprekers die wat te zeggen hebben en die dat op een duidelijke manier kunnen verwoorden.

Voor de pauze heb ik een aantal sprekers gehoord die weinig of geen structuur in hun verhaal konden aanbrengen, ondanks hun verwoede pogingen daartoe. Ik ben na de pauze samen met mijn vriendin weggegaan, want ik vond dat ik mijn tijd zat te verdoen. Ik heb wel alvast de lezingenbundel besteld, dan kan ik thuis nog eens op mijn gemak nalezen wat ze na de pauze te vertellen hadden.' Slechts een enkele spreker vatte de koe direct en verstaanbaar bij de horens. De managing partner van Van Sluis en Partners kwam zonder veel omhaal tot de kern van het congresthema, namelijk de wederzijdse beïnvloeding en afhankelijkheid tussen onderneming en media, het spel en de spelregels. Hij wees op de tegengestelde belangen van journalist en ondernemer en beschreef de voorwaarden voor 'fair play' tussen deze twee partijen. Hij gaf ook aan wanneer het mis kan gaan, wanneer er dus sprake is van vals spel. Voor een goed samenspel tussen onderneming en media achtte hij wederzijds respect, erkenning van onderlinge afhankelijkheid en het recht om ieder de eigen doelstellingen na te streven, onontbeerlijk. De vraag die het congres stelde (Wie speelt met wie) bleef na deze dag evenwel nog onbeantwoord. (DB) 15 november 1991

PROMOTIE

Sinds twee eerdere publicaties van de Tilburgse bedrijfseconoomdrs. Hans Willems en vooral na zijn promotie aan de KUB op 15 november is de economische literatuur verrijkt met het begrip inversificatie, als tegenhanger van het bekende diversificatie. 'Die beweging waar Ik het over heb', verklaart Willems, 'wordt In de literatuur aangeduid met termen als öac/c to the core business strategy of reverse product diversification.' Begrippen die zo lang zijn dat het veel te onhandig wordt om er mee te werken, merkt Willems (1942) op. Vandaar de introductie van een nieuwe term. In zijn proefschrift 'De strategie van de inversificatie' (op de klassieke wijze geschreven met een vulpen) gaat Willems na In hoeverre de Nederlandse multinationals Akzo, Philips, Shell en Unilever Inversificerend bezig zijn en probeert hij een verklaring voor dat gedrag te vinden. Ondernemingen streven In grote lijnen drie doelstellingen na: groei, risicospreiding en rentabiliteit. Tot middenjaren zeventig realiseerde men deze doeleinden door het uitbreiden van het aantal verschillende bedrijfsactiviteiten, diversificatie genaamd. Er werden nieuwe afzetmarkten gezocht en ondernemingen gingen produkten maken die weinig tot niets meer uit te staan hadden met de doelen die voor het oorspronkelijke bedrijf geformuleerd waren. De groei van een onderneming had haar vaak onherkenbaar veranderd. Volgens Willems heeft dit groeimodel de laatste tien a vijftien jaar aan populariteit ingeboet. Bedrijven gaan meer en meer terug naar hun kernactiviteiten. Er Is bij veel multinationals sprake van een 'functionele krimp'. Vanwaar die omslag In het strategisch handelen van de ondernemer? Mogelijk is dat de manager terugkomt van eerder gemaakte fouten. Hij heeft kunnen constateren dat de diversificatiestrategie niet heeft opgeleverd wat hij en/an verwacht had. Dus worden de nieuw ondernomen activiteiten weer af gestoten en gaat de ondernemer-schoenmaker terug naar zijn leest. Mis, zegt Willems. Dit kan géén verklaring zijn voor de tendens in

Veranderende omgeving dwingt multinationals tot 'functionele krimp' Multinationale ondernemingen bezinnen zichi steeds vaker op de richting waarin het bedrijf zich in de toekomst moet begeven. Was het beleid van vóór de jaren tachtig vooral gericht op het zoeken naar nieuwe produkt-markt-combinaties, heden ten dage kan men bij multinationals veelal een terugkeer naar de kernactiviteiten constateren. In economentaal: diversificatie heeft plaatsgemaakt voor inversificatie. de richting van Inversificatie. 'Het Is een erg statische redenering. Ik zeg: wat vijftien jaar geleden gekocht Is aan nieuwe divisies was toen misschien zinvol maar wat ze nu afstoten kan nu ook zinvol zijn. De kern van deze theorie is dat de managers uiteindelijk op hun fouten terugkomen. Ik heb geen aanwijzing dat dit een realistische benadering is. Dat zou duiden op een "collectieve verlichting" en dat Is mij te weinig economisch. Het Is een soort leertheoretische benadering die niets met economie of met dynamica te maken heeft', betoogt de promovendus. Willems zet daar een theorie tegenover die de verklaring van het ondernemersgedrag meer zoekt in de verandering van de omgeving waarbinnen ondernemingen moeten concurreren. 'Ik plausibiliseer In deze benadering dat men op die veranderingen reageert door aanpassingen In de strategie.'

FUNCTIONELE KRIMP

Volgens Willems leidt dat noodzakelijkenwijs tot een functionele krimp. 'Ik denk dat multinationale ondernemingen - want daar Is de theorie voor geformuleerd - die ooit gediversificeerd hebben Inderdaad aan functionele krimp zullen gaan doen. Ik venwacht dat ze onder de huidige omstandigheden terug zullen komen van die diversificatie, niet omdat ze toen fout was maar omdat de constellatie zich zodanig heeft ontwikkeld

dat het verstandiger is om selectiever te werk te gaan. Daar spelen naar mijn gevoel twee punten een rol: de mondialisering van de markten die zich steeds nadrukkelijker doorzet en de technologisering van de concurrentie. Als die markt zich verder mondlallseert heb je een zekere minimale omvang van een bepaalde activiteit nodig om aan het spel te kunnen meedoen.' Willems licht het toe aan de hand van een voorbeeld. 'De industrie kan in samenwerking met de overheid onderhandelingen voeren over het ontwikkelen van wereldnormen. Zo'n discussie kan over nieuwe standaards voor televisies gaan. Dan heeft het voor Philips weinig zin om als Philips groot te zijn. Maar voor het gewicht in de onderhandelingen is het voor Philips noodzakelijk dat zij in die betreffende activiteit groot is. Want daarzitten andere jongens die daar ook groot zijn. Het heeft niet veel nut om te zeggen: wij hebben een hele zware stem in het kapittel want wij zijn Philips. Dan zegt Sony: we praten hier echter niet over broodroosters of electrische messen, we praten over consumer electronics. Om dat soort onderhandelingsmacht overeind te houden In een situatie waarin de concurrent door fusie op fusie steeds groterwordt. Is het naar mijn smaak voor ondernemingen noodzakelijk om In dfe activiteiten waarin ze meespelen ongeveer even groot zijn als hun concurrent. Dat dwingt tot kiezen.'

Juist dat kiezen blijkt problemen op te leveren. Willems: 'Een moeilijke vraag is de keuze van de kernactiviteit. Is terug gaan naar die kernactiviteit Iets als terug gaan naar de historische basis? Moet DSM dan weer de mijnen In? Dat kan niet het antwoord zijn. Naast subjectieve overwegingen spelen bijvoorbeeld de kwaliteit en omvang van de markt een rol. Het kan zijn dat men datgene versterkt waar men al groot In was. Ook de historische prestatie van een divisie speelt een rol. Of: hebben we al enige omvang op dat terrein, of zijn we juist te klein om te kunnen meespelen. Ligt de activiteit op het terrein van onze technologische expertise of marketlngexpertise, Is de markt zelf van goeie kwaliteit in termen van groelsnelheid of recessiegevoeligheld. Als je al die vragen met ja kunt beantwoorden, dan zeg Ik: dat is een kernactiviteit. En naarmate er meer vragen met nee worden beantwoord denk Ik dat ze afgestoten zullen worden.' Uiteindelijk moet de Inversificatie of de horizontale groei van de onderneming - lelden tot een verlaging van de gemiddelde omzetkosten. DItzal tot uitdrukking moeten komen In een beter bedrijfsresultaat. 'Ik heb voorondersteld dat ondernemingen streven naar groei, risicosprelging en een zekere mate van rentabiliteit. Als dat goed gaat zal het wel leiden tot continuïteit maar dat Is een zo weinig opera-

tioneel begrip. Daar kun je zo weinig mee. Je moet ook wel selecteren, je kunt niet op leder gebied technologisch vooraan lopen en dat zijn wel de lange termijn investeringen. Maar het wordt wel verwacht In de concurrentiestrijd want die technologiseert steeds meer.'

RISICOSPREIDING

Een bedrijf dat terugkeert naar de kernactiviteiten zal haar rlsicospreldlng streng in de gaten moeten houden. Willems: 'Hoe meer je je risico spreidt in termen van produkten of technologieën, hoe kleiner per definitie de omvang van de afzonderlijke activiteiten wordt. Dat Is niet goed, in die kleine omvang heb je geen onderhandelingspositie. Je hebt geen mogelijkheden om worldwide reclame te maken en geen mogelijkheden om miljoenen dollars in researcti and development ie stoppen. Te veel risico spreiden kan niet, maar te weinig is ook link. Je wordt dan te afhankelijk van een bepaalde toeleverancier, van een bepaalde groep klanten of van een bepaald polltlek-economisch klimaat', aldus Willems. Ook hier zal het optimum ergens in het midden liggen. Het vraagstuk van het ondernemersschap komt hier om de hoek kijken. Willems: 'Alsjelnversificeertword je risicosprelding niet te klein. Je krimpt dan niet in tot één artikel met één maat voor één klant, er blijft een diversiteit van kernactiviteiten over. Bovendien gaat het om functionele krimp: het is niet de bedoeling dat men krimpt, men wil juist groeien. Die functionele krimp gaat gepaard met een gelijktijdige uitbouw van de resterende activiteiten. Er komen nieuwe markten bij. Door de uitbouw van de kernactiviteiten neemt ook weer de risicospreiding toe. Deze houdt men door Inversificatie toch overeind.' Willems ontkent het dat de multinational door het afstoten van bepaalde activiteiten of van divisies het synergle-effect misloopt. 'Synergie legt het in mijn visie voorlopig af tegen de efflciencyvoordelen die aan horizontale groei verbonden zijn. Kijk maar naar het samen gaan van Amro en ABN. Daar kan vijftien procent van de mensen de deur uit. Niet moeilijk te realiseren, sterk voor de hand liggend, precies wetend waar de reorganisatie plaats moet hebben, kassa, gegarandeerd vijftien procent. Dat soort voordelen haal je niet uit synergie.' Vooruitkijkend denkt Hans Willems dat veel ondernemingen zullen Inversificeren,'behalve die ondernemingen die vinden dat hun basis te smal Is. Een onderneming als Shell, daarvan zou je best eens mogen ven/vachten dat die gaat diversificeren, want Shell Is nog steeds voor 98 procent olie en gas. Je moet er niet aan denken dat er eens een keer een keiharde innovatie plaats zou vinden waardoor er geen benzine meer nodig is. Shell Is wat dat betreft kwetsbaar. Ze heeft pech gehad dat de diversificatiepogingen - kernenergie, metaal - die in termen van omzet heel klein waren niet buitengewoon goed gelukt zijn.' Maar wellicht valt het gedrag van Shell niet goed te verklaren: Inversificatie blijft immers een theorie over het bijsturen van het beleid van ondernemingen die wél ooit flink gediversificeerd hebben. Zolang dat bijsturen maar niet gebaseerd Is op een 'collectieve verlichting', zo hoopt Willems. Michel Knapen

Hans Willems: proefschrift geschreven met vulpen

Univers

Hans Willems: 'De Strategie van inversificatie. Een economische theorie omtrent enkele aspecten van het actuele gedrag van multinationale ondernemingen.' Uitgegeven door Tilburg University Press, VII-h 217 pag., f47,50.

15 november 1991

BIOGRAFIE

Bij leven en welzijn zag hij geen heil in het schrijven van zijn memoires. Aangespoord door prof. J. Bosmans, die hem daarmee wilde assisteren, liet Romme in het midden van de jaren zeventig weten zijn levensloop niette boekte stellen. Hij achtte zich 'te weinig interessant', zo schreef de katholiek staatsman in ruste aan de historicus. Bosmans dacht daar anders over en liet het idee nooit los. Onlangs verscheen van zijn hand een 560 pagina's tellende biografie van de in 1980 overleden Carl Romme. Het behandelt de periode vanaf Romme's geboorte tot zijn aantreden als fractievoorzitter van de KVP in de Tweede Kamer in 1946. Een tweede deel moet nog volgen. Carl Paul Maria Romme werd in Oirschot geboren in het jaar 1896, doorliep het gymnasium bij de jezuïeten in Amsterdam, studeerde rechten aan de Gemeentelijke Universiteit (nu Universiteit van Amsterdam), vestigde er zich als advocaat en was tegelijkertijd werkzaam bij de Algemene RK Werkgeversvereniging. In 1921 werd hij lid van de Amsterdamse gemeenteraad waar hij in 1925 benoemd werd tot voorzitter van de katholieke fractie. In het midden van de jaren dertig benoemde de Tilburgse katholieke hogeschool hem tot lector en later tot buitengewoon hoogleraar sociale wetgeving en staatsrecht. In 1937 werd Romme ministervan Sociale Zaken voor de RK Staatspartij. Vanaf 1946 vervulde hij een vijftiental jaren de functie van voorzitter van de KVP-f ractie in de Tweede Kamer. Hoewel hij geen minister meer werd gold hij volgens sommigen in die periode als de machtigste politicus in het land. In 1961 verliet hij de politiek. In november 1962 aanvaardde hij aan de Tilburgse hogeschool het eredoctoraat in de sociale wetenschappen - het eerste in Nederland. In de tweede helft van de zestiger jaren had hij zitting in de Raad van State om daarna een teruggetrokken leven te leiden.

Carl Romme: van middelmatig student tot machtig staatsman Een van de belangrijkste mensen die aan de Tilburgse universiteit verbonden is geweest is Carl Paul Maria Romme. De in 1980 overleden jurist werd er in 1933 benoemd tot lector en in 1935 tot bijzonder hoogleraar in de sociale wetgeving. Twee jaar later moest hij zijn wetenschappelijke arbeid staken: hij werd in het tweede kabinet-Colijn minister van Sociale Zaken. Na de Tweede Wereldoorlog domineerde hij vijftien jaar 's lands politiek als voorzitter van de KVP. In 1962 werd hij benoemd tot eredoctor aan de Tilburgse hogeschool. Een compilatie van Romme's studententijd in Amsterdam en zijn Tilburgse periode.

MIDDELMATIG

De achttienjarige Carl Romme begon in 1914 een rechtenstudie aan de Gemeentelijke Universiteit. Hij was een middelmatig student. Het doctoraalexamen behaalde hij in 1919 met drie zessen, twee zevens en een zeven a acht. De student Romme had meer aandacht voor het studentenleven en het toneel. Vrijwel alle katholieke studenten van de Amsterdamse universiteit ruim over de tweehonderd, een kwart van de studentenpopulatie werden lid van de grootste katholieke studentenorganisatie Sanctus Thomas Aquinas, zo ook Romme. Het was geen gezelligheidsvereniging waar in de sociëteit werd gefuifd maar hield zich ledig met godsdienstig-wetenschappelijke bijeenkomsten. De katholieke studentenvereniging moest waken over de zieleheil van katholieke studenten in de niet-roomse hoofdstad. Maar Romme werd in tegenstelling tot de meeste andere katholieke studenten ook lid van de heuse gezelligheidsvereniging het Amsterdamse Studentencorps. Hij voegde zich bij het dispuut HERA, dat alleen katholieken toestond. Romme was op alle dispuutsvergaderingen aanwezig, hield lezingen en discussieerde stevig mee. In het tweede jaar al vervulde hij enkele bestuursfuncties. Romme was vaak in de kroeg te vinden en bleek een enthousiast mede-organisator van feesten. Zijn werkelijke passie tijdens het studentenleven werd het toneel. Als eerstejaars student speelde hij bescheiden rollen in uitvoeringen van het Amsterdamse Studenten Toneel Vereniging (ASTV). Univers

Een goed toneelspeler was Romme overigens niet. Recensies spreken van 'zeer middelmatig', uitschieters boven de middelmaat daargelaten. Romme ging vaak naar de schouwburg en de recensies in het bekende studentenblad Propria Cures die met CR. werden ondertekent, kwamen waarschijnlijk van zijn hand. In zijn tweede jaar aan de gemeentelijke universiteit nam hij naast andere functies zitting het bestuur van ASTV, werd lid van de lustrumcommissie van Thomas terwijl hij ook flink wat tijd stak in de festiviteiten voor het naderende lustrum van het dispuut HERA. Onder Romme's leiding werd de kroeg van het dispuut een begrip in Amsterdam. Begin 1917 werd Romme de kroegpraeses. De termijn begon slecht. Een dag na zijn installatie verordonneerde de gemeente dat het drinklokaal aan het Spui voortaan om half een 's nachts gesloten moest zijn. 'Weg! gezellige winternachten aan het baardje; weg! mooie uren van vreugdig samenzijn; weg! uitspattende feestelijkheden van kroegjolen; duisternis, dikke duisternis rondom!' klaagde Romme in een verslag. Dat bleek mee te vallen, de kroeg floreerde en het lustrum van HERA werd een succes. Niet in de laatste plaats door het optreden van kroegpraeses Romme, die na het lustrum de functie neerlegde. Uit een verslag in Propria Cures: '(...) 's Avonds toen onze (helaas 'ex')kroegpraeses zo'n knallende speech, laaiend van enthousiasme, ronddreunde, zo'n pakkend welkom studenten en reünisten toeschalde, tóen zat de stemming erin, - opeens! In een

minimum van tijd bleek zelfs de meest onvruchtbare bevallen van een fiksche dronkenschap.' Na die tijd ontspon er een discussie of de katholieke studentenvereniging Thomas ook een kroeg moest openen voor de leden en in het verlengde daarvan of katholieke studenten ook lid konden zijn van het Amsterdams Studenten Corps. Ook Romme mengde zich in de discussie die venwerd tot een polemiek in het toenmalige katholiek dagblad De Tijd.

KATHOLIEKE ELITE

Hoewel de activiteiten voor de studentenverenigingen afnamen bleef hij de kroeg frequenteren en ook in het (studenten-)toneel bleef hij actief. Vanaf 1917 kreeg zijn studie meer aandacht, zij het niet van harte. In de vakantietijd in 1918, toen de meeste vrienden de stad uit waren, sloeg hij aan het blokken. Maar er was iets anders dat zijn aandacht opeiste. Hij was verliefd geworden op Tonny Wiegman, de beeldschone dochtervan een bankier. De teken- en godsdienstlerares had hij ontmoet op partijen van de rijke Amsterdamse katholieke families. De schone bankiersdochter liet zich echter niet snel veroveren en dat maakte het voor de verliefde Romme moeilijk om zich op de studie te concentreren. En als de vrienden terugkeren van vakantie heeft hij excuses genoeg om de geplande afstudeerdatum naar achteren te verschuiven. Gestaag groeide er een romance tussen de student en bankiersdochter en aan het eind van het jaar had de tweeëntwintigjarige Carl Romme officieel verkering met haar. Met

tegenzin wierp hij zich weer op de studie - werd er bijna overspannen van - om in maart 1919 het doctoraal examen met succes af te leggen. Zijn vriendin hielp door voor hem te bidden. Wat nu?, peinsde de kersverse jurist. Zijn cijfers pleitten niet voor een intellectuele carrière en voor een vaste baan vond hij zich nog te jong. Het plan om door te studeren in economische richting werd door de vader Wiegman getorpedeerd. Hij werd door hem binnengeloodst in het advocatenkantoor aan de Herengracht van mr. Th. Hilterman, de man van Tonny's oudste zus. Hoewel hij tot over zijn oren in het werk zat moest er ook nog worden gepromoveerd. Eem promotie was in die tijd noodzakelijk om de titel meester in de rechten te mogen voeren maar heeft veel minder om het lijf dan nu. Zeven maanden na het doctoraal-examen promoveerde hij door het verdedigen van 26 stellingen, waarvan het burgerlijk- en arbeidsrecht de boventoon voerden en de teneur lag op de verbetering van de positie van de werknemer. Op het advocatenkantoor kwam Romme in aanraking met de tien jaar oudere collega-jurist mr. L. Kortenhorst. Hij was secretaris van de enkele jaren ervoor opgerichte RK Werkgeversvereniging. De twee lagen elkaar goed en Kortenhorst heeft Romme geïnspireerd voor de katholieke zaak. Hij introduceerde Romme bij de katholieke elite - tot en met de minister en aartsbisschop. Ziehier de kiem voor Romme's toekomstig leiderschap van het zich emanciperende katholieke volksdeel. Met zijn optredens in de Amster-

damse gemeenteraad, waar hij van 1921 tot 1937 de katholieken vertegenwoordigde, venwierf hij ook buiten Amsterdam faam als tegenspeler van de sociaal-democraten. Aan het einde van de twintigerjaren werd duidelijk dat Romme hogerop wilde. Hij stelde zich in 1929 kandidaat voor de Tweede Kamer maar mocht pas in 1933 korte tijd in de banken plaatsnemen. In datzelfde jaar werd hij bij Colijn voorgedragen als minister van Economische Zaken maar werd daarvoor te licht bevonden. Dat Carl Romme steeds meer bij de katholieke toplaag zou gaan behoren onderstreept het commissariaat bij NV Drukkerij De Tijd, dat hij in de eerste halft van de dertiger jaren vervulde. Een belangrijker wapenfeit voor de rijzende ster Romme was zijn benoeming in 1933 tot lector en in 1935 tot bijzonder hoogleraar aan de in 1927 gestichte katholieke hogeschool inTilburg.Nahet overlijden van mr. dr. L. Triebels, hoogleraar bedrijfsleer en sociale wetgeving, splitste men de leeropdracht. Tenwijl dr. J. de Quay werd (de latere minister-president) benoemd tot hoogleraar bedrijfsleer werd Romme gevraagd om als lector in de sociale wetgeving op te treden. Senaat en curatoren vonden een lectoraat voor dit vak voldoende omdat het slechts aan eerste- en tweedejaars studenten werd gegeven en een keuzevak voor het doctoraal was. Wel zou het op termijn omgevormd worden tot een hoogleraarspost. Het hogeschoolbestuur zag in Romme een geschikte kandidaat, ondanks het feit dat hij geen wetenschappelijke publikatie op zijn naam had staan en nooit op een vergadering was geweest van de Raad van Toezicht op de Hogeschool, waarin hij in 1929 was toegetreden. In zijn nieuwe functie kon hij zich kwijten van de taak leiders te vormen die de emancipatie van de katholieken op zich moesten nemen. Tevens vond hij er een podium om zijn ideeën over de inrichting van de staat naar het corporatief model te verkondigen en te ontwikkelen. Het corporatisme venwerpt het individualisme die de maatschappij verdeelt in klassen en bepleit harmonie tussen groeps- en algemeen belang.

VOLLE ZALEN

In die tijd telde de hogeschool negen hoogleraren, zeven lectoren en enkele deeltijddocenten, die aan 160 tot 200 studenten colleges gaven. Romme liet zich vooral beïnvloeden door Tilburgse wetenschappers als Weve, Cobbenhagen en Kaag. Ook zij hingen het ordeningsprincipe van het corporatisme aan. De tweewekelijkse colleges van Romme trokken volle zalen, ook toen zij naar een ongelukkig tijdstip op de vrijdagmiddag werden verzet. Zo'n tachtig tot honderd studenten kwamen op de als theatrale colleges af. Hij behandelde er eerst onderwerpen als staking en uitsluiting om er later de betekenis van de sociale wetgeving voor de werkloosheidsproblematiek aan toe te voegen. Zaken die hij in het Tilburgse aan de orde stelde zouden later terugkomen bij zijn werkloosheidsbeleid als minister. In het begin van het studiejaar 1935/'36 werd Romme benoemd tot bijzonder hoogleraar sociale wetgeving, staatsrecht en administratief recht. In tegenstelling tot zijn openbare les ter gelegenheid van zijn lectorsbenoeming, trok de inaugurale rede De Corporatiën in den Staat landelijk de aandacht. Hoewel men in katholieke kring instemde met het corporatisme, kreeg hij ook de kritiek te horen dat zijn ideeën blijven steken in de grote lijnen tenwijl hij de vervolg op pag. 10

15 november 1991

T

ONCE IN THIS SEAT, yOUR CAREER IN FINANCE COULD REALLY TAKE OFF. Zondag 5 april en zondag 3 met 1992. Een Fokker vertrekt van Schiphol. Bestemming Madrid. Aan boord bevinden zich twee veelbelovende financiële toptalenten. Academici die dat jaar nog moeten afstuderen, maar nu al kunnen bogen op excellente studieresultaten. Managers die eengrote toekomst tegemoet gaan...

Op het Euro Financial Seminar '92 van Procter & Gamble m Madrid, buigen 50 geselecteerde studenten uit heel Europa zich samen over een belangrijk internationaal project. Ze trainen hun management-kwaliteiten in de praktijk en verkennen het brede werkterrein van Finance bij Proctêf S Gamble. Tot

ze vijf dagen later de thuisreis

aanvaarden en terugzien op een vermoeiende, maar vooral zeer inspirerende en unieke ervaring. Van aankomend financieel toptalent met een goede beheersing van de Engelse taal ontvangen we graag vóór 20 december een brief voorzien van cv. en overzicht van de studieresultaten. In het Engels. Het adres is: Procter & Gamble Benelux N.V. Divisie Nederland, t.a.v. Mevrouw I. van Toor, postbus 1345, 3000 BH Rotterdam.

PROCTER & GAMBLE EURO FINANCIAL SEMINAR 1992

BOEK

Carl Romme vervolg van pag. 7 praktische kant onbesproken liet. In de loop der jaren groeide in ieder geval binnen katholiek Nederland het prestige van de Tilburgse hogeschool en andersom bezorgde het professoraat Romme gezag binnen de RK Staatspartij. Vanaf zijn aantreden als hoogleraar werd hij vaak gevraagd om deel te nemen in commissies en adviescolleges in het Haagse. Op 16 juni 1937 kreeg zijn carnère een onverwachte wending. Vlak voordat hij een voordracht begon tijdens een vergadering van het Tilburgs studentencorps St. Olof kreeg hij een telefoontje. Of hij later die dag partijvoorzitter Goseling wilde bellen. Van hem hoorde Romme dat minister-president Colijn hem wilde spreken in verband met een mogelijke ministerschap. Daar had Romme geen rekening mee gehouden. Hij had eigenlijk geen trek meer in de politiek en bovendien wilde hij niet zo snel na zijn benoeming tot hoogleraar de hogeschool in de steek laten. Desondanks toog Romme de volgende dag naar Den Haag. Na intensief contact met Colijn en de partijvoorzitter stemde Romme in principe toe met het minis-

terschap op Sociale Zaken. Er waren nog wel enkele probleempjes. Zijn vakantie. 'Het afgelopen jaar heb ik de teugels nogal strak aangetrokken, zoodat het mij onverstandig lijkt, immers in de gevolgen risquant is genoemd, thans mijn vacantie langer uit te stellen; uiterlijk 15 juli zou ik voor een maand de wei in moeten', zo schreef hij. Een groter probleem waren de financiën. Het ministerschap leverde destijds per jaar 13.500 gulden op tenwijl de op stand levende familie Romme minstens 33.000 gulden behoefde. Beide problemen werden opgelost. Op 24juni werd Romme beëdigd als minister, naast dne andere katholieken, drie antirevolutionairen, twee christelijk-historischen en twee partijlozen.

BREEKPUNT

De grondslagen van het tweede kabinet-Colijn, waarin de RK Staatspartij ruim vertegenwoordigd was, waren een krachtige gezinspolitiek en een radicale aanpak van de werkloosheid (en verbetenng van de 'steun'). Toch bliezen interne tegenstellingen het kabinet al in 1939 op. Het voortva-

rend werkloosheidsbeleid van Romme was het breekpunt voor de niet-katholieken in de coalitie. Na het kortstondig ministerschap werd Romme weer lid van de Raad van Toezicht van de Hogeschool, maar kwam net als voorheen nooit op vergadenngen. Hij volgde de ontwikkelingen aan de hand van de vergaderstukken en af en toe bemoeide hij zich met aangelegenheden van de Hogeschool. Op 15 november 1962 kreeg Carl Romme het eredoctoraat in de sociale wetenschappen - de eerste in Nederland - aangeboden van deTilburgse hogeschool. Promotor prof. dr. F. van der Ven roemde de sociale bewogenheid van de katholiek staatsman. 'Wat echter uw optreden in de Nederlandse sociale politiek zo uniek heeft gemaakt', vervolgde hij, 'is het feit dat de practisch gerichte werkzaamheid voortdurend begeleid IS gebleven en bevrucht is geworden door wetenschappelijke arbeid. Uw geschriften en redevoenngen dragen, naar inhoud en vorm, het stempel van een wetenschappelijke geest.' Gerard Ruften J Bosmans, 'Romme. Biografie 1896 -1946', Utrecht. Het Spectrum, 1991.

TRAKTEER JEZELF OP 'N GROTER GEHEUGEN

ime als praeses

pro civibus

verzekert academici

KLAAR MET UW STUDIE? mogen wij u dan nog iets leren over het beperken van risico's? met een goede verzekering bijvoorbeeld. Amsterdam 020-5 708 208 Stadhouderskade 140 Groningen 050-184114 SpilsluizenNZ 11

STAP AF OPEEN PRIMA ^ eksakt ^ ^

uitzendbureau

nimslraalM,Tilburg,Telefoon013 %2930

Dies Natal is

Commodore

KNAPPE PC's, KNAPPE PRIJS Univers

Donderdag 21 november viert de KUB haar 64-jang bestaan. De Dies Natalis wordt herdacht met een academische zitting in de Aula. Deze plechtige bijeenkomst begint om kwart over vier precies. Prof. dr. J. Berghman, hoogleraar Sociale Zekerheid, houdt de Diesrede die is getiteld Sociale-zekerheidsbeleid anno 1992: Brabants of Europees?Ook zal het Tilburgs Studentenkoor Contrast optreden. Zondag 24 november vindt om 11.30 uur een vienng plaats in de Studentenkerk Maranatha.

15 november 1991

JONGEREN

MANAGERS

No future-jeugd krijgt kans in Tilburg en Berlijn Het 'nieuwe Europa' lijkt aan jongeren zonder opleiding of toekomst voorbij te gaan. Dat is een van de redenen waarom de KUB, de Stichting Leerwerkplaatsen uit Tilburg en het Walter Friedlander Bildungswerk (Berlijn) een 'Europees georiënteerde beroepsopleiding voor laaggeschoolden' startten. Bericht uit Berlijn, een stad als een kruitvat. 'In Europa ontstaat een achterhoede van laaggeschoolden die de boot missen In onze Informatiemaatschappij.' In één zin vat dr. Johan van der Sanden van de vakgroep Psychologie de noodzaak samen van het LIVE-project. Internationalisatie Is het toverwoord van minister Ritzen. Europa 1992 Is bijna een feit en dus strekken universiteiten hun tentakels uit, knopen contacten aan en wisselen medewerkers en studenten uit. Zo bekeken is het LIVEproject niets bijzonders. Maar LIVE, dat staat voor Leren met Informatie Verwerkingstechnologieën in Europa, is meer dan enkel een wetenschappelijk programma. De grenzen vervagen niet alleen voor academici. Berndt de Boer van het Walter Friedlander Bildungswerk (WFB) In Berlijn: 'We hadden heel erg het gevoel dat we, naast al het wetenschappelijk onderzoek, ook meteen iets moesten doen voor de groep waar het uiteindelijk allemaal voor bedoeld is.' Daarom vinden nu uitwisselingen plaats tussen werkloze jongeren uit Frankrijk, Duitsland en Nederland.

LEIHEXT-METHODE

IVIaar dat is nog maar één poot van LIVE. Initiatlefnemerdr. Johan van der Sanden onderzoekt bij de vakgroep Psychologie van de KUB leerprocessen, met name opleldingsmethoden die zelfstandig leren bevorderen. De arbeider die zijn leven slijt achter de lopende band en jaar in jaar uit hetzelfde kunstje vertoont, is niet meer van deze tijd. In Duitsland eist de wet zelfs dat een opleiding de leerling het vermogen bijbrengt zelfstandig problemen op te lossen. Omschakelen naar nieuwe produktlemethoden, omgaan met computers en Ingewikkelde machines, zijn eisen die werkgevers tegenwoordig ook aan laaggeschoolden stellen, maar die niet In

het onderwijs voor deze groepen aan bod komen. Zeker In het technisch beroepsondenwijs, stelt Van der Sanden, krijgen leerlingen alles voorgekauwd: docent doet voor, leerling doet na. Het Duitse bedrijfsleven heeft een alternatief ontwikkeld, de zogenaamde Leittextmethode waarbij de leerling zelf een probleem In kaart moet brengen en een oplossing aangeven. Van der Sanden vroeg zich af of deze methode ook geschikt zou zijn voor laaggeschoolde, ongemotiveerde jongeren. Samen met twee Instituten die zulke cursussen verzorgen, de Stichting Leerwerkplaatsen In Tilburg en het WFB in Berlijn, deed hij een aanvraag bij het Europees Sociaal Fonds. Daar kreeg hij voor drie jaar subsidie en LI VE was een feit. Ondertussen lopen ook contacten met Franse en Engelse instituten. Op de KUB en in Berlijn worden cursussen voor ongeschoolde jongeren omgebouwd tot Leittexten. In januari heeft de KUB het eerste programma klaar. Zowel in Berlijn als Tilburg neemt de computer bij alle cursussen een centrale rol in. Angelique Slaats en Andrea Poolman, studentes psychologie, hebben onderzoek gedaan naar leesproblemen bij de Stichting Leerwerkplaatsen en naar de veranderende eisen die bedrijven In Brabant aan laaggeschoolde werknemers stellen. Daarnaast werkt de KUB met Berlijn en een Instituut uit het Franse Lyon aan een databank die de verschillende beroepsopleidingen In Europa op een rijtje zet.

Spandoek bij TU Berlijn (achtergrond) dat studenten oproept mee te gaan demonstreren tegen racisme (foto Adrie Kauwenberg) aan opleidingen voor werkelozen, tenwijl we hier dagelijks met dat probleem bezig zijn. Europa wordt één, maar niemand weet ervan. Voor de jongeren waar wij mee werken geldt dat nog wel het meest. De meesten zijn nog nooit in hun leven buiten Berlijn geweest.'

VEILIGHEID

'We hadden slaapplaatsen geregeld in het voormalige Oost-Berlijn voor een uitwisseling met Franse jongeren,' vertelt De Boer. 'Toen we daar aankwamen schrok de eigenaar van het gasthuis omdat nogal wat Fransen kleurlingen waren. Hij kon niet instaan voor onze veiligheid, verklaarde hij. De eerste avond was het raak. Skinheads vielen de Fransen aan en gooiden met flessen. Na drie dagen moesten we naar WestBerlljn verhulzen.' Angelique Slaats ging in oktober mee als

Er gaapt nog een kloof tussen de Europese gedachte en de praktijk, benadrukt De Boer. 'Het Europa zonder grenzen is een heel aangenaam onderwerp voor een zondag, met een kop koffie erbij. Maar In de praktijk komt er maar heel weinig van terecht. Het Is verbluffend hoe weinig wij hier weten van wat Nederland doet

begeleidster bij een uitwisseling van Tilburgse en Duitse jongeren: 'Een van de meisjes van onze groep had een wat Spaans uiterlijk. Op straat vroegen jongens haar of ze Turks was. Alleen omdat ze zei dat ze een Hollandse toe riste was, werd ze niet In elkaar geslagen.' Ferdinand Reubel van het WFB is, als velen, pessimistisch gestemd over de toekomst van zijn stad. 'De euforie na het vallen van de muur Is allang voorbij. Je ziet onder de jeugd uit het oostelijk deel drie groepen,' analyseert hij. '"Moeten we hier Iets leren?", reageren veel jongeren als ze ons gebouw hier In Kreuzberg zien. "Bij ons is alles kapot, maar hier is het net zo erg." Die groep is bijzonder gemotiveerd om hogerop te komen, maar heeft alleen oog voor materiële welvaart. Dan is er de no futurebeweg\r\g, een groep die het niet ziet zitten en bij de pakken

neerzit.' Pt/n/c'snofdeac/valt Inderdaad op vele jacks in de U-Bahn te lezen. 'De rest is rechts radicaal. Agressieve jongeren die de buitenlanders de schuld geven van de belabberde werkgelegenheid.' Voor De Boer Is dit juist een extra reden door te gaan met LIVE. Hij wil 'openheid bereiken door samenwerking met andere landen'. Investeerders zouden wat meer risico's moeten nemen vindt hij. Als buitenlandse firma's banen scheppen vindtvermenging plaats die het hokjesdenken doorbreekt. Want 'de oude ideeën kloppen niet meer', stelt De Boer. Eén voorbeeld: een Tilburgse leraar dacht dat dat die Duitsers zijn jongens wel arbeidsdiscipline bij zouden brengen. Dat viel tegen, hetwaren juist de Nederlanders die het hardste aanpootten. Bram van GInneken

Eigen bedrijfscultuur is slechts beperkt te realiseren 'Waarden binnen de onderneming' is het ondenverp waarop de organisatie-adviseur Alfonso Alves Marques aan de KUB zijn doctorsbul behaalde. Voor de verdediging van het proefschrift (8 november) kwam hij over uit Portugal, waar hij aan het Institute Superior de Psychilogia Applicado in Lissabon werkt. Het onderzoek van Alves Marques - die in Lissabon en aan de Parijse Sorbonne studeerde - concentreert zich rond het begrip corporate culture. Kan een onderne-

ming een cultuur scheppen waarin dfe waarden heersen die gunstig voor de onderneming zijn, zo vraagt Alves Marques (36) zich af. 'Bepaalde successen van een be-

drijf zijn niet economisch verklaarbaar. Er moet dus een andere factor zijn en dat is volgens mij de cultuur van een bedrijf.' De promovendus ging In zijn onderzoek na of ondernemingen waarden van mensen kunnen beïnvloeden. Daarnaast onderzocht hij welke Invloed de waarden heeft op de perceptie van de werknemers, op de organisatie en op de output. Daarin betrok hij ook de houding tten opzichte van overwerk en tevredenheid met het werk. Alves Marques nam steekproeven In twee ondernemingen die qua structuur en omgeving nogal verschilden. 'Eén was een bureaucratische telecommunicatiebedrijf, het andere een verzekeringsmaatschappij in een snel veranderende en concurrerende ongeving. Portugal Is In dit verband heel bijzonder omdat er een verbod Is om mensen te ontslaan. Een gevolg van de Anjerrevolutie', aldus Alves Marques. 'Als mensen eenmaal aangenomen zijn moetje dus blijvend rekening houden met hun waarden. Alleen bij de aanname en bij pensioenering kun je daar iets aan veranderen. Dat beperkt de mogelijkheden om een bepaalde bedrijfscultuuropte

Alfonso Alves Marques

zetten', aldus de promovendus. Hij acht het 'heel gemakkelijk' een bepaalde 'corporate culture' op te bouwen als men een bedrijf start, want 'dat kun je realiseren door een gerichte aanpak en een aanstelllngsbeleid. WH je echter Iets wil veranderen in een bestaand bedrijf dan Is dat veel moeilijker.' Uit Marques' onderzoek blijkt dat algemene waarden zoals levensovertuiging en waarden op sociaal vlak niet door de onderneming gewijzigd kunnen worden. 'Wat voor mensen belangrijk is in hun leven als burger, als man of vrouw kan niet door een onderneming gemanipuleerd worden. Mensen behouden hun autonomie, en daar en ik blij om', zegt Alves Marques. Waarden die echter direct met het werkte maken hebben zoals resultaatgerichtheid en visie op het werk kunnen door middel van training, een beloningssysteem en andere prikkels beïnvloed worden.

ARBEIDSSATISFACTIE

Managers moeten daarom goed beseffen dat ze slechts ten dele een eigen corporate culture kunnen creëren, en dan nog alleen voor waarden die direct met het werk te maken hebben. Mensen die een waardenpatroon hebben

dat gericht is op het vermijden van conflicten en uit zijn op goede persoonlijke relaties zijn volgens de Portugese onderzoeker minder goed te managen dan diegenen die een waardenpatroon hebben dat gericht is op groei, prestatie, erkenning en het leren van nieuwe dingen. Deze laatste grope kun je beïnvloeden middels een beloningssysteem, promotie en het bieden van carrièremogelijkheden. Mensen die gericht zijn op het vermijden van conflicten zijn minder gevoelig voor dit soort prikkels. Dit heeft te maken met de manier waarop mensen voldoening In hun werk vinden. Werknemers die samenwerking belangrijk achten zijn niet zozeer uit op prestatie en beloning maar vinden hun voldoening juist In het goed samenwerken met anderen. Toch heeft ook deze groep een belangrijke functie binnen de organisatie, vindt Alves Marques.'Als je alleen mensen hebt die op prestatie gericht zijn, dan krijg je een gespannen sfeer. De meer op communicatie gerichte mensen vervullen een bemiddelende en samenbindende functie.' (FH)

15 november 1991

NIEUWS

Adviesraad trekt vergeefs op tegen universitaire autonomie De overheid verliest haar greep op het landelijke universitaire be­ leid. Dat zegt de Adviesraad voor Wetenschaps­ en Technologie­ beleid (AWT) in zijn Jaarbeschou­ wing 1991. Onder het motto van universitaire autonomie geeft mi­ nister Ritzen steeds meer be­ voegdheden uit handen. Daardoor verliest hij echter de mogelijkheid om sturend op te treden. En dat is juist hard nodig. Want zelf komen de universiteiten niet tot een goe­ de taakverdeling, aldus de raad. De politiek lijkt van deze stelling­ name met wakker te liggen. Tot nu toe bepleitte de Raad van Advies voor het Wetenschaps­ beleid (RAWB), een gezelschap

L

zwaargewichten uit wetenschap en bedrijfsleven, elk jaar opnieuw een krachtig overheidsoptreden tegenover de universiteiten. De AWT, de door oud­Philipsman dr. P. Kramer geleide opvolger van de RAWB, blijkt nu op hetzelfde aambeeld te slaan. 'Minister van O&W laat teveel op zijn beloop!' is de krachtige kop boven het persbencht waarmee de adviesraad aandacht vraagt voor zijn stellingname. Die begint met de analyse dat de universitei­ ten zelf nog steeds een adekwate bestuursstnjctuur missen. De raad vindt dat de minister de kans heeft laten lopen om hienn verbetering te brengen. Want zolang wijzigin­

t©

gen van de bestuursvorm instem­ ming nodig hebben van de geko­ zen raden, zal er nooit de 'eendui­ dige topstructuur* komen die in staat is tot moeilijke keuzes. Pessimisme kleurt ook de mening van de AWT over vorming van onderzoekscholen. De minister heeft de keurmerking van deze scholen aan het 'veld' overgela­ ten. Maarinde dooruniversiteiten, NWO en KNAW afgesproken quo­ tenng van plannen voor onder­ zoekscholen herkent de raad de aloude verdelende rechtvaardig­ heid. En die 'beperkt de mogelijk­ heden tot concentratie en profile­ ring'. Dat diezelfde quotering de universiteiten nu onder druk zet om samenwerking te zoeken, ver­ meldt de raad niet. Nee, wat de AWT betreft moet toch weer de minister het laatste woord krijgen

over de vraag wie onderzoek­ school mag worden en wie met. Ook op andere punten is tegen­ wicht nodig voor het 'ieder voor zich' van de universiteiten. De AWT is dus tegen het plan om universi­ teiten vrij te laten in het starten van nieuwe studierichtingen. De be­ staande vrijheid om leerstoelen in te stellen moet zelfs worden terug­ gedraaid. Er blijft toetsing aan landelijke belangen nodig, en al­ leen minister zou dit kunnen doen. De vereniging van universiteiten (VSNU) kan die scheidsrechtersrol volgens de raad niet aan. Om vergelijkbare redenen betreurt de AWT, dat Ritzen zijn plan heeft laten lopen om NWO meer centra­ le greep op de onderzoeksfinan­ ciering te geven. De opsomming van volgens de AWT gemiste kansen vond vorige

m

Technische Universiteit Eindhoven

Qi

high

t e c h

Informatiedag tweejarige aio­opleidingen Eindhoven,

dinsdag

10 d e c e m b e r ,

Auditorium,

□

van

Na een voltooide eerste fase opleiding in een technische richting is een tweejarige vervolg­ opleiding een goede start voor een verdere carrière. De Technische Universiteit Eindhoven kent diverse opleidingen voor technologisch ontwerper en onderzoeker. Volwassen oplei­ dingen waarmee inmiddels al vijf jaar ervaring is opgedaan en die goed aansluiten bij de wensen van het bedrijfsleven. Opleidingen waann u èn brede technologische kennis èn ervaring in onderzoek of ontwerpen kunt opdoen.

Op 10 december is in Eindhoven een grote voorlichtingsdag met de mogelijkheid nader kennis te maken met de ontwerpersopleidin­ gen, met docenten en AIO's. Vul daarvoor onderstaande bon in. Instituut Vervolgopleidin­ gen­TUE, Antwoordnummer 513, 5600 MB Eindhoven. Telefoon 040­472452, mevrouw K. Jacobs.

De TUE biedt thans plaatsen aan in de ontwer­ persopleidingen: O Computergesteund ontwerpen en fabriceren O Procestechnologie O Informatie­ en communicatietechniek O Logistieke besturingssystemen O Technische Informatica O Wiskunde voor de industrie O Ontwerp­, plannings­ en beheerstechnieken van bouwen en de gebouwde omgeving O Computational and expenmental foundations of engineering.

U bent van harte welkom op deze bijeen­ komst. Aanmelding vooraf is nodig.

Tevens zijn er mogelijkheden in de O fysische instrumentatie O korte onderzoekersopleidingen scheikundige technologie O technische natuurkunde O klinische fysica.

Technische Universiteit Eindhoven

Instituut Vervolgopleidingen

tot

16.00

uur.

U (1

ü l Ik zal niet aanwezig zijn, maar ontvang graag informatie­ materiaal over de opleiding{en) .

Q Ik zal de voorlichtingsdag bijwonen in Eindhoven; zend mij daan/oor een uitnodiging en programma voor de opleiding . Naam:, Adres: Postcode/Woonplaats;. Telefoon: Afstudeerdatum:

tei

11.30

Zenden aan: Instituut Vervolgopleidingen Antwoordnummer 513 5600 VB, Eindhoven (postzegel niet nodig).

week wel enige weerklank in de Tweede Kamer, toen deze met Ritzen over het wetenschapsbe­ leid sprak. Maar de bewindsman gaf nog eens te kennen dat hij met terug wil naar een sterker sturen­ de overheid. Verder stelde hij dat instelling van onderzoekscholen wel degelijk tot nieuwe taakverde­ ling en concentratie zal leiden. Volgend jaar zal hij daaraan aan­ dacht besteden in zijn rapportage over het wetenschapsbeleid. Over een jaar mag de adviesraad zijn aambeeld weer tevoorschijn ha­ len. (FS/HOP)

(B

Begeleider gaat aio na één jaar beoordelen De begeleider van een aio moet voortaan na één jaar een oordeel geven over zijn promovendus. Tegen die tijd moet duidelijk zijn of de assistent in opleiding geschikt is voor zijn taak. Als dat zo is, krijgt hij een diploma, dat ook toegang moet geven tot promotie­opleidin­ gen buiten Nederland. Ook kan hij na dat jaar besluiten zijn onder­ zoek een andere richting te ge­ ven. Dat schrijft minister Ritzen in zijn reactie op het advies dat de Inter­ nationale Commissie Onderzoek­ scholen in juli heeft uitgebracht. Een 'moment van kwalificatie en nadere selectie' na een jaar past goed in het aio­systeem, denkt Ritzen, omdat dat eerste jaar deels een opleiding is in onderzoeks­ methoden. Daarna moet de pro­ motor, of de begeleider van de onderzoekschool, in staat zijn 'de geschiktheid van de kandidaat te evalueren'. Ook de ministers van Frankrijk, België en Duitsland staan positief tegenover zo'n structuur van de promotie­opleiding, die de com­ missie min of meer naar het Fran­ se voorbeeld had gevormd. Het streven is om aan een positieve 1 beoordeling een diploma te ver­ I binden, dat toegang moet geven tot de doctoraatsopleidingen in de vier genoemde landen die ook samen de commissie hadden in­ gesteld. Voor onderzoekers uit het bedrijfs­ ' leven kunnen er wellicht speciale kortdurende promotieplaatsen j komen. De commissie had daar op aangedrongen omdat mensen met ervaring in bedrijfslaboratoria geen vier jaar nodig hebben voor hun promotie. Ritzen vindtdatgeen slecht idee. Maar hij voegt er in zijn antwoord aan toe, dat zo'n onderzoeker nu al de gelegenheid heeft gewoon een individuele af­ spraak met een promotor te ma­ ken. Het idee van de commissie om aio­plaatsen centraal te gaan ver­ delen over wetenschapsgebieden j vindt Ritzen geen goed plan. De I commissie had voorgesteld de promotieplaatsen voortaan in quo­ ' ta over alle onderzoekcentra te laten verdelen en extra plaatsen te geven voor nieuwe terreinen. De minister vindt dat het Neder­ landse systeem van eerste en tweede geldstroom goed werkt en wil dat niet veranderen. NWO, de tweede geldstroom, geeft pro­ grammatische steun en houdt het landelijk evenwicht in de gaten. Daarnaast geeft het ministerie, de eerste geldstroom, de universitei­ ten subsidie voor onderzoek en die mogen daarmee hun eigen beleid bepalen. Juist over die laat­ ste vorm van bekostiging had de minister deze zomer nieuwe af­ spraken met de universiteiten ge­ maakt en hij is niet van plan daar nu weer aan te gaan morrelen. (MvLVHOP) 15 november 1991

Univers

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel 2001) Diensten en faculteiten leveren kopij z s m aan, uiterlijk donderdag voor 13 00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers I v m beperkte ruimte is het zaak benchten kort en kernachtig te formuleren De redactie kan het bencht wijzigen Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteits-waarde voorrang

ALG OPENSTELLING STUDIEZAAL GEBOUW A OP ZATERDAG De studiezaal van gebouw A is op de hieronder vermelde zaterdagen van 09 00-16 00 uur geopend 7,14 en 21 dec 1991en4,11 18en25jan 1992 BEPERKTE SLUITING BIBL. I.V.M. VERHUIZING In jan 92 wordt een begin gemaakt met de verhuizing van de bibliotheek Daarbij zal getracht worden het ongemak voor de gebruiker zoveel mogelijk te beperken Toch is het onvermijdelijk dat collecties gedurende korte of langere tijd met gebruikt kunnen worden 1 Uit het centraal boekenmagazijn kan met geleend worden van 1-1-1992 tot 15-3-1992 In die penode is ook raadplegeing van oude drukken en oudere tijdschriften met mogelijk 2 Het tijdschriftenmagazijn (gebouw A) IS gesloten van 1 febr tot 9 maart 1992 3 De bibliotheken voor letteren en filosofie, voor geschiedenis en de Brabantcollectie en de centrale bibl (EGcollectie, statistieken, intern collecties, bibliografieën en Talenpracticum) zullen twee weken gesloten zijn van 24 febr tot 9 maart 1992 4 De juridische afdelingsbibliotheek en de afdelmgsbibliotheken voor sociale wetenschappen en voor economie en informatica zullen gedurende eén week gesloten zijn van 2 tot 9 maart 1992 5 Aanvragen bij andere bibliotheken via het Interbibliothecair Leenverkeer zullen met in behandeling genomen kunnen worden in de penode van 24 febr tot 9 maart 1992 6 De uitleentermijn zal in deze periode worden verlengd In de penode tussen 1 jan en 1 apnl 1992 zullen geen rappelkosten in rekening worden gebracht Indien zich in bovenstaande punten wijzigingen mochten voordoen zullen WIJ u zo spoedig mogelijk op de hoogte stellen ONBESTELBARE POST Poststukken geadresseerd aan de KUB, kunnen soms met besteld worden Betrokkene komt bijvoort3eeld nog met in het centraal adressenbestand voor of de naam is fout gespeld of onduidelijk geschreven Om te voorkomen dat stukken eindeloos heen en weer gestuurd worden vindt u op deze plaats in Univers een overzicht van onbestelbare stukken Wij verzoeken u wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen een week na verschijning van dit nummer te reageren (tel (66)2808) De stukken zullen circa een week na verschijning aan de afzender worden geretourneerd Geadresseerde Afzender mevr S van der Kist NIPO, Amsterdam drs C H L Janssen Ned Hartstichting, Den Haag dr A Calogeropoulos Uitgeverij Kluwer bv drs P J Slagter Mm van O & W, Zoetermeer heer Kemp P4 Software International bv dhr R Schalk Stichting M W , Maastncht prof dr Th A Stevens Benelux, Brussel

FEW POSTDOCTORALE OPLEIDING ACCOUNTANCY BIJ voldoende belangstelling wordt ovenwogen om ookperjanuan '92een cursus Leer van de Accountantscontrole te starten Het examen zal dan worden afgenomen in november '92 Geïnteresseerden worden verzocht zich te melden bij het secr Bika, kamer B 535, tel 013-662188

Univers

WIJZIGING TENTAMENROOSTER PROPEDEUSE ECONOMIE 111 hetgeen staat vermeld in de studiegids zal het tentamen Informatica/ Theorie voor Economen plaatsvinden op 9-10-11 juni '92 (dus nietmjanuan) Voor Econometrie en BIK blijven de vermelde data van kracht TENTAMINERING VOORTGEZET BOEKHOUDEN I 324.391 Het tentamen Voortgezet Boekhouden I (324 391) zal worden afgenomen in 2 zittingen te organiseren binnen een week en in beginsel op twee opeenvolgende dagen Voor '91/'92 zal tentamen worden afgenomen op 12 en 13 dec 1991, 31 juli en 5 aug 1992 Voor het tentamen op 12 en 13 dec '91 wordt men opgeroepen voor de eerste zitting (de zitting van 12 dec dus') Op de tentamenopgave voor de eerste zitting zal worden vermeld op welke tijd en plaats U voor de tweede zitting van 13 dec wordt verwacht Met nadruk zij vermeld dat alleen dan een cijfer wordt bepaald voor Voortgezet Boekhouden (324 391) als het volledige tentamen (zitting 1 en 2) wordt afgelegd In het geval dat een onvoldoende score wordt behaald voor Voortgezet Boekhouden I (324 391) dient men het volledige tentamen (2 zittingen) opnieuw af te leggen TENTAMINERING VOORTGEZET BOEKHOUDEN HBO 324.... Voor 91/92 zal tentamen worden afgenomen op 12 dec 91 en 31 juli '92 TENTAMEN KWANTITATIEVE MACRO-ECONOMIE DOCTORAAL ECONOMETRIE Voor de periode dec /jan a s is het tentamen gepland op 13 dec 1991 Tijd en plaats vindt U t z t op de oproep WIJZIGING TENTAMENROOSTER D E C / J A N . '91/'92 t.b.v. DOCTORAAL BIK Het tentamen discrete wiskundeviordU alsnog afgenomen (in de namiddag) van 20december '91 zoals in beginsel was gepland, 16 dec '91 komt dus te vervallen INZAGE TENTAMEN ONDERNEMINGSFINANCIERING 323.04C De inzage van het tentamen Fusies, Overnames en Bescherming (Seminar 323 04C van prof dr P W Moerland) vindt plaats op do 21 nov (van 09 00-12 00 u ) in kamer B 826 Belangstellenden voor deze inzage kunnen zich vanaf heden hiervoor opgeven De intekenlijst ligt bij het vakgroepssecr Bedrijfseconomie (kamer B601) INZAGE TENTAMEN WISKUNDIGE METHODEN, dd 14-10-'91 Tijd vr 22-11-'91,om 13 30-14 15 u Plaats B 834 STUDENTEN DIE HET 2-JARIG DOORSTROOMPROGRAMMA BEDRIJFSECONOMIE VOLGEN ZIJ die willen afstuderen bij de sectie Marketing en problemen gaan ondervinden bij het volgen van het vak Marktonderzoek 1A (2e sem ) worden verzocht zich per omgaande te melden bij R Lukkenaer-Louer Ondenwijsbureau FEW, B 735, tel (66)2023 WIJZIGING COLLEGEROOSTER TWEEDE SEMESTER Commerciële Psychologie wordt gedoceerd op dl 15 45-17 40 u in/\Z 116 ( i p v 13 50-15 45 u) ARRIVERDERCI RICK V A N DER PLOEG Op vrijdag 22 november is er gelegenheid afscheid te nemen van Professor Rick van der Ploeg als bestuurslid van GentER Van der Ploeg is, zoals bekend inmiddels benoemd tot hoogleraar Macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam Van der Ploeg verdwijnt overigens met helemaal uit het zicht, hij blijft als fellow verbonden aan CentER Vandaar geen 'vaarwel' maar 'tot ziens' Belangstellenden zijn van 16 00 uur tot 17 30 uur welkom in de lounge van GentER, B 825, KUB

FRW COLLEGEROOSTER In verband met de diesvienng gaan de hoorkolleges die gepland zijn op donderdagmiddag 21 nov a s in de vakken inkomstenbel A, handelsrecht A en handelsrecht A voor fiscalisten met door TUTOREN GEVRAAGD Miv16jan '92 heeft de faculteit FRW zeven stageplaatsen beschikbaar voor studenten die de functie van tutor willen vervullen Zes tutoren begeleiden gedurende vijf maanden vijf groepen van elk tien propedeusestudenten bij de studie in een van de cursussen Bestuursrecht A, Strafrecht B en Privaatrecht B Daarnaast zal een tutor worden aangesteld om een of twee groepen deeltijdstudenten te begeleiden in de cursussen privaatr A en pnvaatr B In aanmerking voor de functie van tutor komen studenten van de studierichtingen Nederlands recht fiscaal recht of JBW die reeds ver gevorderd zijn in de doctoraalfase van hun studie Aanstelling geschiedt op halftime basis De beloning bedraagt p m ca 300,- netto terwijl ook vrijstelling van het vrije keuzevak (afhankelijk van de studienchting die men volgt 4 of 8 punten) wordt verleend Daarnaast wordt, indien wenselijk, aan de tutoren na afloop van de stageperiode een getuigschnft verstrekt Na aanstelling krijgt elke tutor voorafgaand aan de tutorgroep-bijeenkomsten een training die twee dagen in beslag neemt Belangstellenden worden verzocht voor 30 nov a s kontakt op te nemen metmw L van Wijk coordinator tutoraat, tel 013-662502, kamer B 1003 INFORMATIEBIJEENKOMST TUTORAAT Voor studenten die geïnteresseerd zijn in een stageplaats als tutor wordt op dl 26 nov a s een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd Tutoren en andere bij het tutoraat betrokkenen zullen daar nadere informatie verschaffen Tevens zal er gelegenheid zijn vragen te stellen Plaats B 1010A, tijd 11 00 uur ZAALWIJZIGING RECIDIVISTENCOLLEGE PRIVAATRECHT B Het college pnvaatrecht B t b v de recidivisten, gedoceerd door mw mr H A W Vermeulen is m i v vr 8 nov verplaatst van zaal AZ 7 naar AZ111 HUWELIJKSGOEDEREN- EN ERFRECHT KEUZEVAK Het keuzevak huwelijksgoederen- en erfrecht (studiegids p 133) wordt gegeven in het tweede semester op ma van 13 5 0 - 1 5 30 uur De docent wil langs deze weg inventariseren of er (voldoende) behoefte bestaat aan een tijdstip in de avond, nl van 18 4 5 - 2 0 3 0 uur Degenen die van plan zijn dit keuzevak komend semester te volgen worden vnendelijk verzocht zich voor 16 dec 1991 bij mevr Irma Smit op B 1007, tel 662281 aan te melden en daarbij hun voorkeur voor een der tijdstippen aan te geven Wijziging van de literatuur Van Pitio, Het Ned Burgerlijk Wetboek, Deel 5, Het erfecht, is een nieuwe druk verschenen Voorgeschreven is de 8e druk van 1991 Erfrecht, naar het recht van 1992

FLW TENTAMENDATA In KIK nr 2, jaarg 2, staan de tentamendata voor jan juni en aug Voori dec moet je je opgeven voor de tentamens van jan 1992 bij Bureau Examens Er zijn aparte formulieren voor dag-studenten en voor avond-studenten KEUZEVAKKEN De opgave voor keuzevakken dient te geschieden voor 1 dec De inschnjffomnulieren roosters, planmngsfonnuiieren en de beschrijving van de cursus Filmgeschiedenis liggen bij B 319 Studenten die de cursus Organisatie van de Ondememing willen volgen moeten zich melden bij het secretanaat in B 601

FSW PSY Voor doet studenten psy vindt op di 10 december 1991 de 3e gelegenheid

van het tentamen van de cursus Cognitie en Ontwikkeling plaats Studenten die eventueel nog in aanmerking wensen te komen voor een 4e gelegenheid dienen tenminste aan deze 3e gelegenheid deel te nemen Men dient zich bij Bureau Examens in te schrijven voor dit tentamen De Doet Ex Gie Psy heeft, bij wijze van uitzondenng besloten eenmalig een vierde en definitief laatste tentamengelegenheid Psychopathologie over de stof 1990/1991 te bieden op 22 jan 1992 U dient hiervoor schnftelijk toestemming te vragen aan de Doet Ex Gie Psy (formulier kast in hal P 306) Op 13 dec vindt de werkgroep Statistiek (prop ) van 15 45-17 40 uur plaats i n C Z 1 1 3 i p v SZ30

soc

Aanmelden voor tentamens prop Sociologie kan uitsluitend met de groene formulieren van Bureau Examens De groene kaartjes mogen met meer gebruikt worden Deze kaartjes zijn alleen voor de propaedeuse Psy Op 13 dec vindt het hoorcollege propaedeuse Filosofie van 11 10-1300 uur plaats in AZ 116 i p v SZ 17 PEW Op 12 dec vindt de PGO werkgroep van 15 45-17 40 uur plaats in SZ 31 i p v SZ35 B&O Op 11 en 12 (dagstudenten) en 16 december (avondstudenten) december 1991 vinden er responsiecolleges plaats van de cursus Politiek en Beleidsprocessen Voor dagstudenten van 10 00-13 00 uur in GZ105 en voor avondstudenten van 19 30-21 00 uur in PZ 205 Het tentamen is op 17 dec I p V 18 dec AFDELINGSBIBLIOTHEEK FSW Vooruitlopend op de verhuizing naar de nieuwbouw worden alle boeken van de bibliotheek sociale wetenschappen omgewerkt naar een nieuw rubriekenstelsel Van 11 t/m 15 nov a s is de dienstverlening beperkt tot het innemen van geleende boeken Er kunnen dan derhalve geen boeken worden geleend Gebruikers van de studieplaatsen moeten in die periode rekening houden met lawaai-overtast

TECHNISCH WETENSCHAPPELIJK PROGRAMMEUR (V/M) (vac nr V 9104) voor 38 uur p/w De programmeur mag erop rekenen in een afwisselende en uitdagende werkomgeving terecht te komen waar hij nauw zal samenwerken met wetenschappelijke onderzoekers, promovendi en studenten HIJ zal direct betrokken zijn bij de ontwikkeling en toepassing van geavanceerde technieken en concepten Binnen het project wordt gewerkt met SUN SPARGstations met X UNIX C-I-+ en Prolog Er wordt gebruik gemaakt van formele specificatiemethoden bij de software-ontwikkeling Taak - het zelfstandig (mede) ontwikkelen, bouwen en onderhouden van software modules binnen het DenK programma Functie-eisen - opl op HBO-niveau, bij voorkeur HTS-informatica - in staat zijn zich snel in een nieuw toepassingsgebied in te werken - belangstelling hebben voor het werken volgens formele specificaties - bereid zijn zich te conformeren aan kwaliteitsstandaards ten aanzien van documentatie en code - enige affiniteit hebben met wetenschappelijk onderzoek - zelfstandig en in teamverband kunnen werken - goede mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid Ervanng in het werken in een wetenschappelijke omgeving alsmede programmeerervanng met Prolog en C++ strekken tot aanbeveling Het salaris voor deze functie bedraagt max f 5 057,- bruto per maand De aanstelling geschiedt voor de duur van 2 jaar, met de mogelijkheid van verlenging tot het einde van het DenKprogramma Standplaats in eerste instantie Eindhoven en in de toekomst ook Tilburg Nader informatie wordt gaarne verstrekt doordr ir C vanOverveld TUE, 040-474579 ir R Ahn KUB 013663117 mw drs M Wagemans, 2e secretaris SOBU, KUB, 013-662380 Uw schnftelijke sollicitatie met c v kunt u, m w het vac nr V 9104 voor 2 december a s richten aan de secretaris Samenwerkingsorgaan Brabantse Universiteiten - R 34, KUB, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg VACATURES STUDENTASSISTENTEN STATISTIEK

^

FWW

Roosterwijziging De cursus Metafysica (basisdoctoraal) van prof dr B Vedder zal in het tweede semester verzorgd worden op di 13 50-15 45 uur in gebouw X zaal 1 (Gebouw X IS een noodgebouw met collegezalen Het gebouw wordt in de collegevrije penode geplaatst in de buurt van het parkeerterrein van gebouw P )

VAC De Katholieke Universiteit Brabant (KUB) en de Technische Universiteit Eindhoven (TUE) hebben sinds 1977 een overeenkomst tot samenwerking op de gebieden onderwijs, onderzoek en dienstverlening In het kader van deze overeenkomst worden onder andere onderzoekprojecten uitgevoerd De wetenschappelijke begeleiding van die projecten vindt plaats vanuit vakgroepen van beide universiteiten Het beheer is in handen van het stafbureau van het Samenwerkingsorgaan Brabantse Universiteiten Onder de titel 'Dialoogvoenngen Kenmsopbouw' bestaat er bij het Samenwerkingsorgaan sinds 1989 een 8jang programma, waarondereen aantal deelprojecten vallen De bedoeling IS door multidisciplinair onderzoek methoden te ontwikkelen voor semiautomatische opbouw van kennis in Al-systemen door analyse van natuurlijke taal In dit programma participeren het Instituut voor Taal en Kennistechnologie (KUB) de vakgroep Informatica (TUE) en het Instituut voor Perceptie Onderzoek (TUE) Binnen het DenK-programma is plaats voor een HBO'er in de functie van

Voor het komend semester wordt een vijftiental student-assistenten gezocht voor het propedeuse-onderwijs Statistiek Het betreft werkcolleges in kleine groepjes elke student-assistent begeleidt twee van deze groepjes, tweemaal twee uur per week De honorering geschiedt volgens faculteitsnormen Gegadigden voor deze functie dienen aan de volgende eisen te voldoen - een van de propedeuse-diploma's aan de FEW te hebben behaald, - gedurende minstens twee semesters Statistiek te hebben gevolgd en hiervoor minstens het cijfer 7 te hebben behaald, - vreugde putten uit het onderwijs geven aan en begeleiden van propedeusestudenten Kandidaten worden verzocht een sollicitatiebneftenchtenaandr J Moors, kamer B 836

BIJ de vakgroep Bedrijfseconomie, sectie Kosten Waarde en Winst van de Faculteit der Economische Wetenschappen, bestaat een vacature voor een STUDENTASSISTENT M/V VOOR 1 DAG PER WEEK De aanstelling geschiedt in pnncipe van 01-01-1992 tot 31-12-1992 Gevraagd wordt een student(e) Bedrijfseconomie die zowel de vakken KWW I als KWW II met goed gevolg heeft doorlopen U kunt informatie inwinnen bij drs F vanLaerhovenofdr M Wijn kamer 8 617/B 619, tel (66)3187 of (66)2406 Reacties gaame voor 1 dec 1991

Vacatures, geplaatst in Univers, zijn Uitsluitend bedoeld voor werknemers van de KUB

15 november 1991

n

EB

MEMO

Verenigingen

ren bij 0-47 Je krijgt dan 7 procent korting op elk boek

TIK De foto's van de TIK en de mentorenkampen kun je ledere middagpauze afhalen op de Tl K-kamer, gebouw O, kamer 8

AIESEC Perl november 1991 is erbij AIESEC Tilburg een plaats vrijgekomen in het bestuurop de functie marketing Voor 1 januan 1992 zoeken we opvolgers voor de volgende functies - Exchange studenten begeleiden die in het buitenland op stage willen via AIESEC, - Projecten organiseren van de arbeidsmarktinformatiedagen in het voorjaar van 1992 (Bedrijven Informatie Dag, Sollicitatie Informatie Dag en Individuele Gesprekken Dag), - Reception buitenlandse studenten die in Tilburg en omgeving stage komen lopen, opvangen, introduceren bij het bedrijf waar ze gaan werken en een leuke tijd in Tilburg bezorgen Bovendien zijn wij op zoek naar mensen die mee willen helpen bij het organiseren van een groot congres over milieu (dit vindt plaats in september 1992) waarbij ook buitenlandse studenten hier een onderzoek komen doen met betrekking tot dat onderwerp WIJ bieden - bestuurlijke ervaring, zelfstandig organiseren van activiteiten, - internationale congressen (bijvoorbeeld Dublin 27 jan '92 - 31 jan '92), - op nationaal niveau trainingen door bedrijven als Procter en Gamble, IBM en Cargill - overleg tussen alle andere AlESEC-besturen in Nederland, - contact met buitenlandse studenten en buitenlandse AlESEC-ers, - contact met bedrijven in Nederland, - gezellige borrels bij Theo (Cafe De Lamme Goedzak) en uitstapjes Heb je interesse, zin en tijd kom dan tussen 10 00-12 OOuurof 14 00-16 00 uur naar 0-53 voor meer informatie (telefoon 662573) Je bent ook altijd welkom op maandagavond in de Lamme Goedzak (Heuvelring) vanaf 22 00 our op onze wekelijkse borrel met de buitenlandse stagiaires

ISABEST Isabest organiseert i s m Efact een voorlichting over accountancy Deze voorlichting is bestemd voor eerste en tweede jaars studenten Deze vindt plaats op donderdag 28 november van 13 30 uur tot 15 30 uur in AZ116 Er zal informatie worden gegeven over de vakken die je nodig hebt voor accountancy door een studie-adviseur en een vakdocent Een KPMG-medewerker zal vertellen wat accountancy in de praktijk betekent Tevens organiseert Isabest een bedrijfsbezoek naar de TRN Groep te Rotterdam Deze vindt plaats op dinsdag 3 december Voor informatie en inschrijfformulieren kun je terecht op de Isabest-kamer 0-77 De uiterste inschrijfdatum is vrijdag 22 november INPUT Dit semester zullen er nog 2 activiteiten georganiseerd worden Op maandagavond 25 november zal in bluescafe 'Chicago' (Koestraat) een Playbackshow gehouden worden Hoe meer deelnemers hoe beter, dus schrijf je in op het Input-pnkbord in gebouw S Op26novemberstaatereenexcursie naar Volvo op het programma Ook hiervoor hangt een inschrijflijst op het pnkbord Let voor nadere mededelingen op de blauwe posters of zie deze rubnek volgende week Voorstudenten in het schakeljaar of in PV-1 bestaat nog tot 1 december de mogelijkheid om een boekenlijst in te leve-

MENU PERIODE maandag 18/11 t/m vrijdag 22/11 MAANDAG 18/11 schotse boeresoep - groentesoep kippeschnitzel - slavink - stroganoffsaus spercieboontjes - chinesekool patates-fntes - of - gekookte aardappelen veg schnitzel - stroganoffsaus chinese kool - fntes luxe biefstuk stroganoff DINSDAG 19/11 champignonsoep - heldere selderijsoep sate - roedjaksaus - kroepoek seroendeng nasi - goreng - gebakken ei uienburger - groentemix - gekookte aardappelen veg sate - roedjaksaus - nasi - ei kroepoek - seroendeng luxe holsteiner schnitzel WOENSDAG 20/11 erwrtensoep - taugesoep zigeunerschnitzel - peperburger zigeunersaus dopenArten met papnka - witlof gebakken of gekookte aardappelen veg knolselderij puree met noten en kaas luxe lamskarbonade met gemtier en champignons DONDERDAG 21/11 toscaanse tomatensoep - heldere maissoep spaghetti a la bolognese rauwkostsalade - parmazaanse kaas varkenslapje - vleesjus stamppot hutspot veg ragout van soja - champignons stampppot boerekool luxe entrecote beurre maitre d'hotel VRIJDAG 22/11 witte bonensoep - heldere preisoep gebakken vis - cocktailsaus - leverragout wortelen met peultjes - brocoli patates frites of gekookte aardappelen veg gevulde aubergine tomatensaus - brocoli rijst luxe gebakken tong

MAK Op woensdag 27 november is er weer een grandioos ECO-feest m Noorderligt Ditmaal met een spetterend optreden van Fizz Gigg, bekend van radio en t v Aanvang 22 00 uur Kaartverkoop op ma 25, di 26 en wo 27 november van 12 00 tot 2 00 uur in de hal van gebouw A Entree w k 3 piek, kassa 4 piek T.S.C. ST. OLOF Deze week zullen de disputen vol trots hun nieuwe aanwas op de sociëteit laten zien Op donderdag 14 november zal de jaarlijkse kroegjool plaatsvinden waar alle disputen op ancinniteiteenvatzullenaanbieden Voorts bestaat nog steeds de mogelijkheid om mee te eten (inschrijven voor 16 00 uur) Inschrijven voor de Beaujolais pnmeuravond (donderdag 21 november) kan vanaf heden bij de Senaat SEVIO Op de algemene ledenvergadering van 6 november j I is het nieuwe Seviobestuur bekendgemaakt Het nieuwe bestuur bestaat uit voorzitter Menco Sweep, secretaris JolandavanGeesink, penningmeester Ruud van den Tillaar, p r Steffen Polk bestuurslid Nicole Baenen, Collette van Wezel PRiORITIJD VTW-ers let opi Er is binnenkort weer van alles te doen woensdag 20 november feest in Miller Time samen met de studie-vereniging Polis Vrijdag 22 november excursie naar Amsterdam Sleutelwoorden lezing, RAI, rondvaart en pizza Woensdag 27 november kroegentocht door het centrum van Tilburg Iedereen die zin heeft mag meel TEV Tentamenbundels De tentamenbundels voor het eerste doctoraaljaar Econometrie worden in de week van 18 tot en met 22 november verkocht op de TEV-kamer, 0-46, in de pauze van 13 00 tot 13 45 Voor leden kost de bundel f 7,- en voor metleden f 9,Studiereis USA De TEV organiseert i s m dr ir J Ashayen voor de zomer van 1993 een studiereis naar Amenka Deze reis IS speciaal bestemd voor studenten bedrijfseconometrie/besliskunde en zal naast een kennismaking met de Amenkaanse cultuur veel praktische ervaring met het Amenkaanse bedrijfsleven inhouden Naast deelnemers is de TEV tevens geïnteresseerd in kandidaten voor de organisatie Belang-

stellenden kunnen voor nadere informatie terecht op kamer O 46, tel 662747 tussen 13 00-14 00 MELMAC Op 29 november zal de Sint de kado's voor alle Melmaccers afgeven op de Th van Kempenstraat Wiljedezegulle gift van de Sint absoluut met missen, geef je dan zo snel mogelijk op bij Irma, tel 634875 T.S.V. PLATO De week vol met activiteiten i v m het 4-jarig bestaan van Plato, 17 nov 1987 Het thema voor deze week is er zijn geen grenzen meer De Dies-commissie heeft aan de hand van het thema het volgende programma in elkaar gezet Zondag 17 nov receptie met muzikale omlijsting Maandag 18 nov forumdiscussie over Joegoslavië, met m m v Serven en Kroaten Dinsdag 19 nov Grandioos Oosters feest Woensdag 20 nov Grensverleggend spel Wargames Donderdag 21 nov Culinair Spektakel m m v Meesterkok Ribbens Boschlust) Inschrijven hiervoor vanaf a s zondag Vrijdag 22 nov Het veelbelovende Gala EFACT Op 28 november is de algemene ledenvergadering, waarin de bestuurswisseling zal plaatsvinden Verder zijn er nog tentamenbundels voor propadeuse economie te koop op de Efact-kamer O-50, tel 662991 Tussen 10 00-14 00 uur IS er altijd iemand aanwezig INTEGRAND Waar blijven die enthousiaste studenten die meer dan alleen collegebanken willen zien' Voel jij je aangesproken om te willen fungeren als bemiddelaar tussen JOUW medestudenten en het bednjfleven, neem dan contact op met Integrand Wij hebben plaats voor nieuwe bestuursleden Wij hebben JOU het volgende te bieden - intensief contact met het bedrijfsleven, trainingen in o a verkooptechnieken presentatietechnieken, telemarketing en vergaderen, - naast dit professionele gedeelte is er natuurtijk ook tijd voor gezelligheid Wij verwachten van JOU - een beschikbaarheid van twee dagen perweek gedurende een periode van ongeveer een jaar, - een actieve en commerciële instelling, - communicatieve vaardigheid Heb je interesse, kom dan bij ons langs Integrand Tilburg Kamer 0-72, Tel 013635612 Het kantoor is geopend op werkdagen van 09 30 tot 12 00 uur en van 14 00 tot 16 30 uur Een opdracht'' Ook JIJ bent vast op de hoogte van het feit dat werkervaring een must is wanneer je na je studie gaat solliciteren Integrand biedt je de unieke mogelijkheid om tijdens je studie deze ervanng op te doen Onze werkwijze Wanneer je je kosteloos bij ons hebt laten inschrijven, kom je in ons studentenbestand terecht Wanneer blijkt dat jouw capaciteiten en wensen overeenkomen met de vereisten aan een bedrijfsopdracht, ga je bij het bedrijf op sollicitatiegesprek Wanneer beide partijen tevreden zijn over elkaar, ga je voor een bepaalde tijd een opdracht vervullen voor dat bedrijf De werkzaamheden zijn goed te combineren met je studie doordat de duur van de opdrachten varieert van 2 tot 5 dagen in de week en van 2 tot 6 maanden Integrand bemiddelt enkel voor opdrachten op academisch niveau, zodat WIJ je kunnen verzekeren dat de opgedane en/aring ook zijn waarde heeft

662211, Steunpunt Studiefinancienng 668010 Bureau internationale ambtenaren Een loopbaan bij organisaties van internationale samenwerking Indien dit uw interesse heeft wordt u van harte uitgenodigd voor een voortichtingsbijeenkomst op 28 november a s Deze bijeenkomst wordt georganiseerd door het Bureau Internationale Ambtenaren (BIA) in samenwerking met de Afdeling Studentenzaken U krijgt informatie aangeboden over de arbeidsmogelijkheden en de selectieprocedures bij internationale organisaties Derhalve kunt u in een zo vroeg mogelijkstadium rekening houden met de geldende eisen en normen binnen dergelijke organisaties In het programma komen o a de volgende onderwerpen aan de orde Arbeidsmogelijkheden bij de Europese Gemeenschappen, Postdoctorale cursussen, voorbereiding op een internationale loopbaan, Ontwikkelingssamenwerking, uitzendmogelijkheden via DGIS, Arbeidsmogelijkheden bij internationale organisaties Het programma wordt afgesloten met een forum waarop u uw vragen kunt afvuren Tevens zal er documentatie beschikbaar zijn De voortichting vindt plaats op 28 november 1991 in zaal CZ-103 Deelname, koffie en borrel na zijn gratis Aanvang 13 30 uur Aanmelden in N24, tel 013-662211 wordt op prijs gesteld Beheerder PUF gezocht In verband met het vertrek van een beheerder zoekt DSO per 1 januan a s een beheerder (v/m) van de PUF De aanstelling zal geschieden voor 9 uur per week en geldt in pnncipe voor een jaar Het netto salaris is ongeveer f 500,- per maand Nadere informatie IS te verkrijgen bij W Heuvelmans, N5, tel 013-662844 Op dit adres kunt u ook solliciteren

Bureau Buitenlandtm^mm ERASMUS beurzen Voor het tweede semester zijn nog een beperkt aantal beurzen beschikbaar in het kader van de Erasmusprogramma's Voor studenten van de economischefaculteitzijnernog beurzen in o a Wanwick, Louvain-la-Neuve. Luik, Witten, Parma en Glasgow Voor studenten sociale zekerheidswetenschappen of rechten zijn er nog beurzen voor Rome Cergy, en Madnd Geïnteresseerden kunnen langskomen op het spreekuur van Bureau Buitenland, elke middag tussen 14 00 en 16 00 uur VSB-beurzen De Verenigde Spaarbank heeft een fonds in het leven geroepen die zich o a tot doel stelt het initiëren of ondersteunen van educatieve projecten op HBO en WO niveau In het kader hiervan wordt subsidie gegeven voor het organiseren van Masterclasses door instellingen of faculteiten Het aantal aanvragen dat hiervoor kan worden ingediend is onbeperkt (minimaal 9 maanden voor aanvang) Ook worden er beurzen verstrekt aan studenten voor een studie of onderzoek in het buitenland voor een penode van minimaal dne en maximaal vierentwintigmaanden Voor het academisch jaar 1992-1993 heeft de VSBtien beurzen voor studenten van de KUB ter beschikking De deadline voor het indienen van aanvragen is 1 maart 1992 Een lijst met criteria en procedure is verkrijgbaar bij Bureau Buitenland Huisvesting buitenlandse studenten Ten behoeve van de buitenlandse studenten die vanaf januan aan de KUB komen studeren is Bureau Buitenland op zoek naar kamers in studentenhuizen of bij particulieren Bij voorkeur dient de kamer voorzien te zijn van een bed, een kast, een bureau en een stoel Bureau Buitenland verzorgt de

Studentenzal<en m Openingstijden informatiecentrum StuZa (N-24) Maandag 13 00-16 00 uur, dinsdag 09 00-16 00 uur, 16 30-18 00 uur, woensdag t/m vrijdag 09 00-16 OOuur In het Informatiecentrum kun je terecht met alle vragen die betrekking hebben op het studeren en/of student zijn en het maken van afspraken met de studentendekanen De balie van het Steunpunt Studiefinancienng is eveneens in het Informatiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaarbaarheid Informatiecentrum

betaling van de huur Kamers worden gezocht voor de penode januan-augustus of een deel daarvan Indien u kamers vrij heeft of meer informatie wenst, dan kunt u contact opnemen met Bureau buitenland, mevrouw Miek van Wanrooy, tel 013-662236 (elke werkdag tot 13 00 uur)

EQ

Sport LACOSTE Op dinsdag 3 december is het Sinterklaasavond bij Lacoste Bel voor verdere inlichtingen Hans van Berkel Tel 683593 12 December deadline voor het clubbladi EHBO-CURSUS BIJ voldoende belangstelling wordt er vanuit het Sportcentrum een EHBOcursus of iets dergelijks georganiseerd Voor de geïnteresseerde sportkaarthouders hangt er een intekenlijst op de Pendragon-kamer op het Sportcentrum Snel reageren a u b TURNWEDSTRIJD Een stel gemotiveerde recreatie-turners heeft op zaterdag 2 november meegedaan aan een studenten-turnwedstnjd in Eindhoven Kirsten van der Vosse en Sandra Vermeer wisten een tweede en derde plaats voor onze studentensport veilig te stellen PeterJan Donders behaalde de derde plaats bij de heren Deze wedstrijd zal de deelnemers en supporters zeker motiveren om te blijven spnngen, rollen, zwaaien en draaien bij de turnles op dinsdagavond 19 30 uur in de Pabo Ook nieuwe mensen zijn van harte welkomi WINTERSPORTREIS Wil je dit jaar op wintersport, maar wil je wel verzekerd zijn van kwaliteit voor je geld, dan moet je met het Sportcentrum-KUB meegaan naar Mallnitz Vanuit het sportcentrum gaan namelijk twee reisleiders mee Deze zien toe op de kwaliteit van de kamers en het eten Zij regelen korting op skipas, skihuur en skiles, en als tijdens de week iemand problemen heeft met een van deze zaken zullen zij zorgen dat het allemaal verbeterd wordt Daarnaast weet je dat je op twee- of driepersoonskamers terecht komt, met allemaal een eigen toilet en douche of bad op de kamer Dus je hoeft met met 16 andere personen éen douche te delen Het eten in het hotel is van goede kwaliteit want daar komen we al jaren Het skigebied met hoogtes tot 3000 meter vezekert je van een sneeuwzekere vakantie en het gezellige Oostenrijkse dorpje Mallnitz staat garant voor goede apres-ski mogelijkheden Deze reis kost je f 499,- We vertrekken vrijdag 31 januari en zijn zondag 9 februan weer in Tilburg terug Meer informatie bij het Sportcentrum, (013-663010) vragen naar Peter

TIGEAKAGENDA Vrijdag 15 november Prioritijd, (0-74) Amsterdam

Excursie naar

Maandag 18 november Efact en Isabest, (O-50 en 0-77) Bedrijfspresentatie van Coopers & Lybrand Dijker van Dien te Eindhoven

Woensdag 20 november Mercurius, (0-51) Borrel in de Korenbloem vanaf 21 00 uur Prioritijd, (0-74) Feest in Miller Time

Donderdag 21 november TEV, (0-46) Stratego

Denksportcompetitie,

637 638 Studenten l<rijgen 10% korting 15 november 1991

Cultuurredactie: llona Bastiaanse

■THEKS

Savannah Bay Op vrijdag 22 november speelt Pla­ za Werkplaatsproductie om 21.00 uur 'Savannah Bay' naar de gelijk­ namige roman van Marguerite Du­ ras. Deze Werkplaatsproductie is een experiment van twee jonge re­ gisseurs, te weten Claire Leenaers en Pieter Verhees. Leenaers regis­ seert de integrale versie met amateurspelers, Verhees een be­ werking met afgestudeerde drama­ studenten. De tekst is gebaseerd op het verhaal van Duras over een andere vrouw die misschien moeder is van de jonge vrouw en dochter van de oudere vrouw, IVIadeleine. Deze derde vrouw, Sa­ vannah, is niet aanwezig. Ze is dood. Verdronl<en op de dag van de geboor­ te van de jonge vrouw. Aan die ge­ boorte ging een liefdesgeschiedenis vooraf en die vormt de kern van het verhaal. Een verhaal dat op initiatief van de hoofdrolspeelster opnieuw door de twee vrouwen verteld wordt. Alles wat Duras geschreven heeft, is terug te voeren naar het zoeken naar een absolute liefde die niet gekend kan worden en die los staat van de dagelijkse orde en de chaos toelaat. Door dat zoeken heeft ook de dood een belangrijke plaats in haar werk. Liefde en dood worden vaak met el­ kaar verbonden. Het zoeken staat

gelijk met verlangen om te ontsnap­ pen uit de feitelijke werkelijkheid en op te gaan in herinnering, droom en fan­ tasie. Via de taal proberen de perso­ nages uit haar werk dat verlangen te benoemen in de hoop in de buurt van de absolute liefde te komen. Maar de liefde kan alleen van buitenaf gekend worden. Het verlangen verdwijnt pas met de dood. De taal is uiteindelijk onmachtig.

NOORDERLIGT

Wraak van Brabant Op vrijdag 22 november treden om 22.00 uur de Bintangs op in het Noorderligt. Na een afwezigheid van vijfjaar is de band weer met open armen ontvan­ gen door een enthousiast publiek. Niet alleen weet de groep de oudere generatie te bekoren, maar ook jonge­ ren In de leeftijd van twintig jaar en ouder vallen voor hun muziek. De oude, bekende nummers, zoals 'Riding'on the L&N' worden tijdens dit concert nog een keer ten gehore gebracht. Maar ook nieuw werk komt ruimschoots aan bod. Nederlands langst bestaande R&B­legende brengt een rauwe mix van eigen originals en een paar bekende en minder bekende covers. Frank Kraaijeveld speelt op bas. Jan

Wijte op gitaar en dwarsfluit, Gus Plei­ nes zingt, Jack van Schie speelt gitaar en Cees Brouwer drumt.

CULTUURAGENDA Vrijdag 15 november

'THEKS

'Oedipus' van Sofokles Op zaterdag 23 november speelt Theater Zuidpool om 21.00 uur 'O e­ dipus' van Sofokles. De regie is in handen van Ignace Cornelissen. Zes acteurs amuseren zich met de 'parados', de eerste koortekst in 'Oe­ dipus'. Wat als één van deze zes het verhaal toch inzet en zich meteen de rol van Oedipus zelf toeeigent? Zullen de andere vijf geneigd zijn hun spelle­ tje op te geven om mee te kunnen gaan in die ernst? Of gaan ze dwars­ liggen en spelen ze hun spelletje ge­ woon verder? Eén voor één nemen de acteurs de handschoen op: ze nemen de rollen, die hen vanuit het spel wor­ den toegewezen. In psychologische invulling zijn ze uiteraard niet geïnte­ resseerd: het gaat er hen om het el­ kaar lastig te vallen, om ontkenning op te werpen en de bevestiging tegen te spreken. De voorstelling die er aanvakelijk geen wil zijn, ontstaat uit het niets. Uit de stilte waarin vaag beseft wordt dat het koor het volk, zich afzijdig moet houden van het gebeu­ ren. Een voorzichtige 'coup de theat­ re'.

Schouwburg, 20.30 uur: Theater Poging speelt 'Adiós', een visueel hoor­ spel waarin filmische fragmenten, ver­ leden, heden en werkelijkheid met el­ kaar vera/even zijn. t Heks, 21.00 uur: Rank speelt 'Dich­ ter bij waanzin' waarin vragen als 'Hoe gek IS gek?' en 'Waar ligt de scheids­ lijn tussen gekte en normaliteit?' aan de orde komen. G ebaseerd op een onderzoek dat van Jan van Venrooy verrichtte in een Italiaanse psychiatri­ sche inrichting. Z a a i Z estien, 20.30 uur: Kees van Wanrooy speelt 'De Speelman'. Ver­ telthater. Paradox, 21.30 uur: optreden van Ram Narayan uit India metTablaspeler Fayaz Khan. Noorderligt, 22.00 uur: House Par­ ty met Quazar en The Zodiac Sound System. Filmhuis, 21.00 uur: 'Kleine Vera'. Regie: VasiliPitsjoel. Bekroond op het festival Venetië 1988. Hoofdrol­ speelster Vera is net van school en wil nog van het leven genieten, Door haar gedrag lopen de spanningen thuis echter hoog op.

Zaterdag 16 november 't Heks, 15.00 uur: Oudhuis Stekel­ bos met 'Lavabo & Simili'. Een Bel­ gisch gezelschap. Noorderligt, 22.00 uur: superswing.

Zondag 17 november ^ h ^ » ^ ' ^

Z a a l Z estien, 15.00 uur: Wayang Golek met het verhaal van 'Garang en Lepot', Indonesisch stokpoppenthea­ ter. De verhalen stammen uit de Ra­ mayana en uit oude legenden en sprookjes. Begeleiding: Gamelanmu­ ziek.

*"^

Maandag 18 november Café De Voortuin, 21.00 uur: Be­ bop­circuit met Lisette Eibers (altsax), Bert Hamminga (tenorsax), Titia van Krieken (piano), Lange PietMaas(con­ trabas) en Pascal Vermeer (drums). Universiteit, (zaal PI .211) 16.30 uur: Videosociety draait 'Die Ehe der Maria Braun' van Fassbinder. Bittere Fassbinder­fabel over het naoorlogse Wirtschaftswunder in West­Duitsland: de soldatenvrouw Maria weet na de oorlog zeker dat haar man nietterug­ komt en bouwt alvast een bloeiend bestaan op.

Dinsdag 19 november Universiteit, 19.00 uur: 'De student IS dood', discussie in de PUF over individuele zingeving en maatschap­ pelijke betrokkenheid. Kunst te leen

Artotheken gaan werkterrein voor consument verleggen Tegenwoordig kun je bij kunstuitleencentra in Tilburg en andere steden in ons land een Nationale Kunst­cadeaubon kopen. Voor vrienden, familie en kennissen of je trakteert jezelf een keer op kunst. Met die bon kun je gedurende drie maanden tot een halfjaar een tot drie werken lenen. Een initiatief van het landelijke bureau de Federatie Kunstuitleen (FKU) in Den Haag om de 'algehele belangstelling voor hedendaagse kunst aan te wakkeren.' De landelijke open dag afgelopen za­ terdag was speciaal georganiseerd om onder meer de Nationale cadeau­ bon bij een grote publiek te introduce­ ren. 'Een groot succes. We hebben zeven nieuwe abonnees op die dag kunnen noteren en er zijn eenentwin­ tig werken verkocht. Een absolute top, als je bedenkt dat we er over een heel jaar rond de negentig verkopen. Van de ongeveer 120 bezoekers waren er veel nieuwe mensen die nog nooit bij ons zijn geweest om een kunstwerk te lenen of te kopen', reageert Maaike van der Wiel van Kunstuitleencentrum Tilburg desgevraagd. Abonnees kre­ gen op die dag een extra korting van tien procent op een aantal werken. Verder konden belangstellenden de nieuwe aanwinsten bekijken, een blik achter de schermen werpen en kun­ stenaars ontmoeten. Cadeaubonnen werden redelijk goed verkocht bij de zeventig instellingen

Univers '■^< iViSfrft^tör. i . J

die aangesloten zijn bij de Federatie Kunstuitleen. De introductie van een Nationale Kunstbon is volgens Saskia ter Kuile van het landelijke bureau in het leven geroepen om meer publiek naar artotheken te lokken. Vorig jaar kwamen maar liefst 15.000 bezoekers waan/an een groot deel nog niet eer­ der een uitleencentrum was binnen­ gestapt.

voor informatie over beeldende kunst en specifieke vragen over bijvoorbeeld de aanschaf van een kunstwerk. In feite is de procedure net zo eenvou­ dig als het lenen van een boek bij de bibliotheek: je loopt binnen, betaaltje lidmaatschapsgeld, zoekt uit wat je wilt, legt vijftig gulden aan borg neer en neemt het werk mee naar huis. Dit kan tijdelijk zijn, maar ook blijvend. In het eerste geval breng je het werk terug en ruilt het om voor een ander. In het andere geval kun je het kopen. Je keuze kun je maken uit ruim 300 kunstwerken, waaronder schilderijen, tekeningen, grafieken en plastieken die door een onafhankelijke commis­

sie van deskundigen zijn beoordeeld op artistieke kwaliteit en redelijkheid van de vraagprijs. De totale collectie bestaat uit ruim 2750 kunstwerken. De huurprijs wordt berekend per werk: je betaalt per maand 0,8 procent van de waarde van hetgeen je leent. Zo kun je al vanaf twee gulden vijftig per maand iets huren. Het duurste werk kost je een tientje per maand. Op die manier heb je voor weinig geld een echt kunstwerk in je kamer staan of tegen de muur hangen en kun je ie­ mand eens verrassen met iets anders dan een bos bloemen, een fles wijn of iets in die geest.

Aan alle Europeanen Ons Kroatië bloedt. Waarom ?

CADEAUBON Dit jaar zitten er nog meer nieuwe mensen bij. De bedoeling is 'de alge­ hele belangstelling voor hedendaag­ se kunst aan te wakkeren'. Niet alleen de nieuwe cadeaubon moet hieraan bijdragen. Artotheken of uitleencentra moeten volgens de Federatie ook hun werkterrein verleggen. Tot nu toe heeft de uitleenfunctie te veel centraal ge­ staan. Maar in de toekomst kun je voortaan ook bij de artotheek terecht

Vanwege een gestrand regim e dat op een onbegrijpelijke wrede m anier probeert te overleven. Terwijl Europa over mensenrechtenfilosofeert, beschieten ze onze zieken­ huizen, onze scholen doden ze onze kinderen. Ze verwoesten onze kerken, onze cultuurhistorische rijkdom . Kortom: onze geschiedenis.

Hoelang nog? Studenten van de Universiteit Zagreb

Universiteit, 16.30uur,zaalP1.211: Videosociety draait 'Eureka' van Ni­ colas Roeg over een goudzoeker uit Klondike die eerst steenrijk wordt en daarna, na dertig jaar, zijn imperium ziet afbrokkelen door problemen met zijn dochteren door schurken uit Miami. Filmhuis, 21.00 uur: 'Secret Wed­ ding' onder regie van Alejandro Agre­ sti. Het verhaal speelt zich af in het heden, maar het verieden vervult een belangrijke rol. Dertien jaar lang weet Fermin zich niets te herinneren. Een­ maal aangekomen in het oude dorp gaan de liefde voor zijn verloofde Tota en het verzet tegen de ondemocrati­ sche macht weer zijn leven bepalen.

Woensdag 20 november Schouwburg, 20.30 uur: Bart Stul­ tiens en Ton Hendriks spelen in 'Hotel Spporzicht' een aantal personen die vertelt wat het hotel zo bijzonder maakt. Regie: Pieter van Empelen. Noorderligt, 22.00 uur: Juristen­ feest. Filmhuis, 21.00 uur: 'Secret Wed­ ding' van Alejandro Agresti. Zie dins­ dag. Universiteit, 16.30 uur, zaal PI .211: Videosociety draait 'Oidious Rex' van Pasolini. Hoogstpersoonlijke inter­ pretatie van Sophocles' tragedie over de koningszoon Oidipous die zonder ' het te weten zijn vader vermoordt en zijn moeder huwt. Pasolini brengt dit verhaal terug tot de oer­mythe.

Donderdag 21 november Paradox, 21.00 uur: optreden van Tobias Delius, winnaar van de Po­ diumprijs. Jazzmuziek. Noorderligt, 21.00 uur: concert van Harry Sacksioni, de Nederlandse grootmeester op elektrische en acous­ tische gitaar, met Rens van der Zalm. Filmhuis, 21.00 uur: 'Sta, sterf en verrijs'. Regie: Vitali Kanevski. Een autobiografische vertelling. Belevenis­ sen van twee kinderen die gebaseerd zijn op de jeugdherinneringen van Kanevski. Ze hebben geleerd om bin­ nen de harde en troosteloze omstan­ digheden te overieven en hun humeur te bewaren. Z a a l Z estien, 20.00 uur: Politiek Café met Groen Links.

Vrijdag 22 november Schouwburg, 20.15 uur: Douwe Heeringa & Kompagnie. Nederiandse chansonprogramma met oorspronke­ lijk en vertaald werk. Wat Fries en ook een beetje Brei. Noorderligt, 22.00 uur: optreden van de Bintangs. Rythm & Blues. 't Heks, 21.00 uur: 'Savannah Bay ' door Plaza Werkplaatsproductie. Deze voorstelling is gebaseerd op de gelijk­ namige roman van Marguerite Duras en gaat over de absolute liefde die niet gekend kan worden. Filmhuis, 21.00 uur: 'Sta, sterf, ver­ rijs'. Regie: Vitali Kanevski. Zie don­ derdag. Zaal Z estien, 20.00 uur: Die Zau­ berflöte. Opera. Choreografie: Yvon­ ne Troost. Regie; Huub Mensen. De opera wordt uitgevoerd door leerlin­ gen van zangpedagoog Edward Hoe­ pelman.

Zaterdag 23 november Noorderligt, 21.00 uur: De Wraak van Brabant. Finale van popgroepen­ concours. 't Heks, 21.00 uur: Theater Zuidpool speelt 'Oedipus' van Sofokles onder regie van Ignace Cornelissen. Zes acteurs vermaken zich met de 'para­ dos', de eerste koortekst in 'Oedipus'. Wat gebeurt er als één van de zes het verhaal inzet en zich de rol van Oedi­ pus toeeigent?

Zondag 24 november Schouwburg, 20.15 uur: Jaap van Zweden speelt werk van Telemann, Bach, Foster en Bach. Cinecitta, 11.00 uur: 'Paris Texas' van Wim Wenders.

15 november 1991

J

Koetjes & Calf in de rij

I

MEDIAMIEK

Wagner helpt Shell Name-dropping heet dat. Het SHELL incorporeren SHELL van SHELL de SHELL company SHELL in SHELL een SHELL anecdote

Gerrit Brokx, burgervader-ambassadeur-president-commissaris van de BV Tilburg (met briiy Urbi et Orbi et Broekhoven

Graven Of de student dood is, roept het Podiumcafé de universitaire gemeenschap van vele affiches op zich af te vragen. De link is snel gelegd. Was het niet dit zelfde etablissement dat nog onlangs op uiterst ludieke wijze met een sekspop aandacht voor haar activiteiten vroeg? Waarom dan niet bij deze gelegenheid een grafkuil gegraven in het gazon? Maar nee, nadere informatie leert dat de kroegbazen de situatie van dé student nog net niet zo terminaal achten, dat de schop de vorst voor

moest zijn. De kuil ligt pal voor het raam van de rector. Men zou toch niet...? Maar nee, ook dat is erg onwaarschijnlijk. De kuil is wel tamelijk ruim, maar toch nog niet bemeten op iemand van zijn postuur. Bovendien is het een bijzonder aimabele man, die voor zover bekend in het eerste halve jaar van zijn bewind nog geen echte doodsvijanden gemaakt heeft. Een herinnering aan zijn legendansche voorganger dan wellicht? Dat zou heel aardig staan: een bronzen De Moor tegen de wind op torsend in de richting van zijn kamer. In

Altijd gedacht dat de media als studieobject al weer uit waren. Gezeten op de sofa, een hand pinda's naar binnen werkend, de zoute inval naspoelend met een studentenhuispilsner, zappen buisverslaafden er tegenwoordig op los: van Goede Tijden Slechte Tijden naar In Voor- en Tegenspoed, van Zeg 'ns Aa naar Villa Borghese of van De Vlaamsche Pot naar De Winter van '45 om vervolgens in winterslaap te vallen bij Take Off. Je zou dus denken dat de kijkertjes geen energie meer over hebben voor een retrospectieve kritische beschouwing. Nee hoor, een jaar lang trokken enkele boys en girls van studievereniging Efact (1500 leden!) hun agenda om iets waanzinnigs gigantisch weirds neer te zetten. Al zappende van Karel naar Sonja ('moven'), van Paul naar Ivo ('terug'), of van Ursul naar Ischa ('laat staan') dan wel van Tineke naar Jan ('geinig') ontstond de vraag: Wie speelt met Wie? Zeshonderd jongelui liepen warm voor die vraag en togen gewapend met de bekende congresspeeltjes (gesponsorde badge van KPIVIG Klynveld, sponsormap van Aegon, Rabobankballpoint en Raboblocnote)frisgewassen op hun zondags naar een mediacongres. Bespelen ondernemingen (lees: adverteerders) de media of spelen de media met bedrijven? Een kipof-ei-vraag. Ze spelen elkaar de bal toe, luidde dan ook het voorspelbare antwoord op een voorspelbare vraag. Chairman Wagner (ex-Shell) buitte z'n charisma uit, toverde anekdotes uit z'n vestzak, speelde geroutineerd met de zaal en zapte in de forumdiscussie van de ene na de andere opgetrommelde mediawatcher (Calf: 'Opgeteld toch goed voor een paar miljoen bruto'). Trouwens, de stellingen smaakten naar slappe thee en ademden de spruitjeswalm van Prijzenslag of Rad van Fortuin. Op zijn best waren ze onbegrijpelijk voor de forumcelebrities:

Amsterdam had men immers ook zo weinig piëteit om het borstbeeld van Carmiggelt in het uitzicht van zijn weduwe te plaatsen. Warm deze keer. Uiteindelijk blijken hier de fundamenten te komen voor het kunstwerk dat momenteel de hoofdingang van de KUB verspert ('die hoop roest' (Mol), 'de schandpaal' (Backx), 'de vagina van de universiteit' (Heijmans)). De enorme U moet wijken voor de bouwwerkzaamheden op het middenterrein van de campus.

Bellen De ultramoderne telefooncentrale van de KUB biedt vele mogelijkheden. Je kunt je laten achtervolgen naar een ander toestel. Je kunt iemand die in gesprek is automatisch terug laten bellen. Af en toe lijkt de centrale echter ook een wil van zich zelf te hebben. Zo gaat er hier en daar wel eens een telefoon over, die als je hem opneemt je verblijdt met de kiesof bezettoon. Maar ultramodern of niet, als er een kabel beschadigd wordt doen de telefoons het gewoon niet meer. Dat gebeurde vonge week toen de bomen die moesten wijken voor Teunissens Stiltecentrum eruit gingen. Half gebouw A plat. Mevrouw Boers, de secretaresse van de rector, in alle staten. Hoe kon hier nog bestuurd worden? Nog leuker werd het echter toen de PTT kwam om de schade te herstellen. Bepaalde mensen in het bestuurscentrum kregen plotseling telefoon die voor iemand heel anders bestemd was. Helaas was ook deze vrolijke waanzin weer snel uit de wereld geholpen. (KB)

Univers

(Me)dia-koelie Tilburg BV Leeuwenkamp (r.) in de weer met 't Tilburgse Corparate Communications Concept. Kopen? Iets voor 'n talkshowtje"^ Er zijn nog meer dia 's . RTL4-programmaleider Ruud Hendriks (I.) is met te koop maar achter de coullissen is veel bespreekbaar. Laat nu die kleffe hand maar los. 'De voordelen die bedrijven via de zoals het rationeel is om religieus te media behalen wegen altijd op te- zijn: 'Als God bestaat en je hebt Hem tijdens je leven genegeerd, gen de nadelen'(???). Of de opstelkun je in moeilijkheden komen. IWaar ler kon uitleggen wat hier bedoeld als Hij niet bestaat, verlies je weinig werd, opperde Couch-patato Moll door vroom te zijn geweest.' De (MacDonald's). Wagner: 'Op naar schijnheiligheid van een miljoende volgende stelling. Dat schiet op.' enzwendelaar. Keuvelend over al te kritische watch-dogs kwam Offerman (KLIM) met de volgende Confuciaanse Ruud Hendriks (RTL4) eindigde met (confuse) slag in de lucht: 'Een scha- een dooddoener waarin noch plaats duwvaneen krommetakwordtnooit was voor de kip noch voor het ei: recht.'(Koet:'De transcedent medi'De macht ligt bij de kijker.' (Koet: terende manager kent tegenwoor'Zolang de kijker ligt). Ook presidig zijn Oosterse klassieken'). dent-commissaris van BV Tilburg Daarom moeteen onderneming een Brokx schoot in een thuiswedstrijd, condoom in de vorm van 'corporate onderstunteld door een dia-koeli, image' over de kop trekken. Een in de tribunes: 'De burger is de soort verzekering, stelt Rienk Kaambassadeur van de stad' (???). mer in de voorbereidingsbundel. En zo keerden Koetjes en Calf geen (Calf: 'Wat heeft Efact met die Ka- steek wijzer en verder verloederd mer? In hun lijf blaadje Defacto kreeg huiswaarts om als kijker en ambasdie man al eerder gratis zendtijd'). sadeur de macht weer in eigen hand Volgens hem is het rationeel om te nemen. Met de afstandsbedieeen corporate image te hebben. ning.

Visie

ledere ochtend als ik uia de zij-ingang van gebouw P binnen kom, breek ik mijn nek over de maquette van onze eigenste Oostersche!de-werken. Het halletje waar ik door moet, bevat behalve de op schaal nagebouwde nieuwe bliep-bieb ook een opstelling van een paar van de geïntegreerde werkplekken waar de bieb er vele honderden van zal krijgen. En verdomd als het niet waar is, je ziet direct dat het bliep-bieb-project niet voor niets wordt vergeleken met de Deltawerken-deconfiture. Het bureau-gedeelte van de werkplek ziet er als volgt uit: het beeldscherm staat links achteraan tussen het ijzerwerk, het toetsenbord wordt ervoor geplaatst. Despullen kunnen rechts van het toetsenbord worden neergelegd. Ooit wel eens een rechtshandig individu zien werken achter een PC?Preciesl En dan de stoelen die door de architect zijn uitgekozen. In het eerder genoemde halletje staan twee typen stoelen: een stevige bureau-stoel met vaste rugleuningen een stoel met bewegende rugleuning van het t\^pe dat binnen de kortste keren defect is, zeker als je er studenten op laat zitten. De bewegende stoel is aanmerkelijk duurder dan het stevige exemplaar en ook nog een aantal centimeters te laag, maar een kniesoor die daar op let. In de proefopstelling wordt dat soepeitjes opgelost door er een paar houten latjes onder te leggen. Welk type stoel denkt u nu dat wordt aangeschaft? Precies- het type dat definitief de geest zal geven op de dag van het verstrijken van de ambtstermijn van onze lokale 'Westerterp'. Ik hoor het de visionaire topbestuurders van 'dit huis' al zeggen. 'Wat een onzin om zo te zeiken over de aanschaf van 1000 stoeltjes, hetgaat ons om de grote lijnen'. Ik bevestig dat, want er kan niet genoeg visie zijn voor zover het de KUB betreft. Maar het gaat wel erg ver als het cultiveren van visie en het denken in grote lijnen leidt tot het aanschaffen van meubilair waar echt werkende mensen niets aan hebben omdat het gewoon verkeerd is of omdat het snel stuk gaat. Als het met dit soort relatief eenvoudige spulletjes al fout gaat, hoe zal het dan met de rest van de bieb gaan? Met de fancy computers, met de sublieme software-pakketten, met de high-tech snufjes, et cetera? De schrik slaat me om het hart. Hoe zeer zal de gebruiker straks verneukt blijken te zijn als de mooie speeltjes nauwelijks blijken aan te sluiten bij de eisen van de gebruikers, net zo als de stoelen en de bureaus? Kom op U-raadl Knip deze column uit. Hij zal u van pas komen als u besluit een 'parlementaire enquête' te starten met als onderwerp Ons Oosterscheldeproject.

BOELHOUWER 15 november 1991