1991 11 08

VERS Tilburgs Universiteitsblad - 8 november 1991 - jaargang 29 - nummer 10

Taalwetenschappers krijgen geen, economen wél subsidie van NWO Op vrijdag 1 november maakte de Nederlandse van de afwijzing duidelijk hard aangekomen.'Zeerteleurstellend' organisatie voor wetenschappelijl< onderzoek (NWO) en 'triest' zijn de kwalificaties. Prof. de toekenning van de zogenaamde StimulansG. Extra, de voorzitter van het subsidies voor onderzoekscholen bekend. Op de CLS-bestuur, geeft aan dat na het van de zogenaamde 'geKUB viel het aan de economische faculteit verbon-advies biedsraad geesteswetenschapden CentER wèl in de prijzen, en het initiatief van de pen', waar het CLS op de tweede letterenfaculteit Center for Language Studies niet. plaats eindigde, de afwijzing niet Uit de 38 aanvragen voor subsidie CentER de enige economische. selecteerde de NWO er dertien. Opvallend is met name dat het Hetprogramma Stimulans 1991 is gerenomeerde Tinbergen-instibedoeld als een stimulering bij de tuut, waarin Rotterdam, Amstervorming van onderzoekscholen. dam, Leiden en Utrecht participeDeze scholen moeten de opleiren, gepasseerd is. NWO-voorzitding en begeleiding van promo- ter J. Borgman ontkent dat hier vendi beter gaan regelen. Op de een beleid achter zou zitten dat de KUB zijn het Center for Economie allersterksten geen steun nodig Research (CentER) en het Center hebben. Daarmee is de verkietor Language Studies (CLS) het zing van het CentER in wetenverst gevorderd. Daarom droeg schappelijk opzicht een des te grode universiteit deze twee voor bij tere erkenning. Van Damme houdt de NWO. Het CLS is een samenhet erop dat - in zoverre hij dat werkingsverband van de Tilburgse heeft kunnen vergelijken - 'onze letterenfaculteit met de Nijmeeg- aanvraag een stuk beter onderse evenknie en het Nijmeegse Max bouwd was dan die van de andere Planck-instituut. Het CentER is een economische onderzoekscholen'. puur Tilburgse onderneming. Verder wijst hij erop dat het Cen'Er is rede tot vreugde, en er is tER een andere weg heeft gekorede tot verdriet', vat rector prof. L. zen dan het Tinbergen-instituut. de Klerk zijn reactie samen.'Vreug- Het CentER was in de eerste plaats de omdat van de twee aanvragen een onderzoeksinstituut, dat nu er één gehonoreerd is, verdriet tevens een opleiding opricht. Het omdat de andere het niet is.' Bij instituut van de vier grote universihet CentER heerst inderdaad teiten koppelt een onderzoeksexvreugde. 'Natuurlijk is het gewelponent aan de bestaande opleidig', vindt directeur prof. E. van ding. Van Damme: 'Wellicht vond Damme. Binnen de dertien uitvermen onze weg beter.' koren onderzoekscholen is het Bij de letterenfaculteit is de klap

meer als een volledige verrassing komt. Het bestuur van de NWO geeft in een brief aan het College van Bestuur van de KUB als belangrijkste reden,'dat het CLS (...) slechts ten dele als een landelijk centrum van onderzoek kan worden aangemerkt'. Extra snapt dit niet helemaal. De eerste plaats bij de geesteswetenschappen werd behaald door het Leidse Centrum voor Niet-Westerse Studies, volgens Extra 'volstrekt lokaal' en 'niet multi-disciplinair'. 'Bovendien is de landelijk dekking nooit een primair criterium geweest voor toekenning. Op wetenschappelijke gronden vind ik de afwijzing niet overtuigend. Wat er wel gespeeld zou kunnen hebben, daar wil ik liever niet over speculeren.' Letteren secretaris Ch. Thoolen spreekt over 'politieke argumenten' en 'over allerlei complexe verbindingen binnen het gebied van de taalwetenschappen' die meegespeeld zouden kunnen hebben.

TOP-RANKING

Rector De Klerk heeft het 'persoonlijk enorm verbaasd dat het CLS niet top-ranking bleek te zijn. Maar ik heb geen enkele feitelijke informatie die de vermoedens van de letterenfaculteit bevestigt.' Hij hoopt en venwacht dat de faculteit zal onderzoeken waarom ze de boot heeft gemist, zodat het CLS bij de volgende Stimulans-toekenning meer succes zal hebben. Extra wil de discussie met de NWO over deze afwijzing aangaan en inderdaad volgend jaar een herkansing wagen. De NWO schrijft in haar brief dat ze ervan uitgaat dat haar toekenning van invloed is op de keuze van de universiteit bij de aanvraag voor een officiële erkenning van de onderzoekschool door de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Tot nu toe waren erop de KUB twee scholen in de running voor de ene aanvraag die de universiteit mag doen bij de KNAW: CentER en CLS. De Klerk is uiterst terughoudend op de vraag of de keuze van de NWO voor het CentER ook de keuze van de KU B bepaalt, omdat er in het college nog niet over gesproken is. 'Maar ik denk dat je tieel sterke argumenten moet hebben om nu voor een andere richting te kiezen. Ik wil een andere keuze niet uitsluiten, maar ik denk dat die mogelijkheid enigszins academisch is.' (KB)

Van Kemenade stapt uit 'overbodig' Sticlitingsbestuur Prof. dr. J. van Kemenade zal met ingang van 1 januari volgend jaar het lidmaatschap van het Stichtingsbestuurvan KUB neerleggen. Hij is in april 1989 tot lid van dit bestuur benoemd en maakt zijn zittingsperiode niet af. Van Kemenade is burgemeester van Eindhoven en prominent PvdA-lid. Zijn huidige werk en nieuwe ver-

plichtingen nopen hem zijn nevenactiviteiten te beperken, zo schrijft hij in de bedankbrief aan het Stichtingsbestuur. Bovendien vindt hij een dergelijk bestuur naast het College van Bestuur en universiteitsraad 'overbodig'. Het Stichtingsbestuur zullen enkele een functie hebben als bewaker van de katholieke identiteit. 'Aan de

vervulling van die specifieke taak kan ik echter geen bijdrage leveren, omdat ik, zoals u bekend is, de zin van die identiteit voor een instelling van hoger ondenwijs in deze tijd niet meer zie', aldus Van Kemenade. (GR)

interne twisten bij de psychologen, maar de dreiging van een bewindvoerder is voorlopig van de baan

textiel in Tilburg ruim tien jaar na de sluiting van de tilburgse textielfabrieken (foto) worden de arbeiders (opnieuw) aan het woord gelaten. 'We leve nog en we kunne 't nog növertelle. Dé blèèf de hoofdzaak'. Het onderzoek van Lou Keune

6/7

Sociale Zet^erheidswetensciiap start agressieve werfcampagne De vakgroep Sociale Zekerheidswetenschap begint met een agressievere campagne om meer studenten te trekken naar deze in Nederland unieke studierichting. Ze wil onder meer studenten van andere universiteiten afsnoepen door advertenties in de universiteitsbladen. De in 1987 gestartte bovenbouwstudie heeft de laatste jaren te kampen met een structureel te laag aantal instromers. Slechts twintig tot vijfentwintig studenten melden zich jaarlijks aan voor de studie Sociale Zekerheidswetenschap (SZW). Dat zijn zowel studenten uit de (al dan niet Tilburgse) propedeuses Sociologie, Rechten en Economie als de korte doorstromers van de HEAO. Om het studentenaantal op te krikken gaat de vakgroep zelfstandig en agressiever reclame voor de opleiding maken. Het blijft overigens meedoen in de collectieve reclamecampagnes van de faculteit en universiteit. Maar door de 'collectivering' van de voorlichting wordt Sociale Zekerheidswetenschap ondergesneeuwd, zegt drs.

ir. W. van Oorschot, belast met de campagne. Het agressieve van de campagne ligt hem in het plan om in de andere universiteitsbladen te adverteren voor de Tilburgse studierichting om zo studenten van andere universiteiten te ronselen. De KUB is normaliterterughoudend in het werven van studenten aan andere universiteiten. 'Deze terughoudendheid moet voor SZW nu verlaten worden', aldus een notitie van de vakgroep. Verder verstuurt de vakgroep eind deze week een eigen mailing om Tilburgse propedeusestudenten Sociologie, Economieën Rechten te attenderen op de voorlichtingsmiddag van 21 november en zal zij de voorlichting aan HEAO-studenten opvoeren. Daarnaast wil Sociale Zekerheidswetenschap inleidende cursussen of gastcolleges verzorgen bij de propedeuses van de toeleverende faculteiten. Dit is alleen bij Sociologie het geval terwijl Economie en Rechten niet zijn ingegaan op dergelijke verzoeken, moppert de notitie van de vakgroep. (GR)

Papieren studentenprotest aan de KUB Volgende week maandag start het Tilburgs Studentenoverleg (TSO) een handtekeningenactie aan de KUB tegen de bezuinigingen op de studiefinanciering. Ook aan anderen universiteiten start een dergelijke actie, die is georganiseerd door het Interuniversitair Studentenoverleg (ISO). Studenten van het TSO zullen in een stand in de hal van gebouw B handtekeningen verzamelen op diverse kaartjes ('Studeren is meer dan tentamens halen!') die aan de onderwijsspecialisten van de Tweede Kamer zullen worden aangeboden. Ook zullen de TSO'ers in de koffiekamers op jacht gaan

naar handtekeningen. Woensdag hebben prof. De Klerk en prof. Verheyen, respectievelijk rector magnificus en voorzitter van het College van Bestuur, het startschot gegeven door hun handtekening op een groot uitgevoerde kaart te zetten. De universiteitsraad heeft zich onlangs in een motie gekant tegen de tempobeurs, een maatregel die studenten de studiefinanciering ontzegt als zij niet in één jaar de propedeuse halen. Dinsdag 12 november is er een landelijke demonstratie in Den Haag tegen de plannen van minister Ritzen. (GR)

INGEZONDEN

MATSERTJES

matsertjes H ^ ^ B

ORGANISATIE 2: Samenvatting artikelen ongeveer 50 pagina's voor f. 6,75. Storten voor 19 november i.n.v. C.J.M. Bertens, Tilburg. Giro 4231451. Afhalen: Pauzes Org. 2: 25. 29 november op vertoon collegekaart.

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redactie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze f5,-. Tussen 30 en 60 woorden f 10,-; onder nummer f 2,50 extra. Reacties op adverteren onder nummer naar de redactie sturen.

TE KOOP: Diskettes 3 'AL" High density nu ook in diverse kleuren. Slechts f. 18,50. Bel Mamix 680272. PARA-PENTEN OP HAWAÏ: 'Ga jij nog mee para-pentcn op Hawaï, deze winter?' 'Nee, ik ga gezellig met TAOP mee naar Hongarije.' Doe ook gezelig en ga ook mee.

STUDENTENSKIREIS: Deze gezellige 1 O-daagse groepsreis gaat op 31 januari a.s. naar het sneeuwzekere 5-sterren skigebiedZillertal (300 km) pistes, 3.268 km. hoog, bekend om haar vele après-ski mogelijkheden. Voor slechts f. 599,— heb je een superskipas, verblijf op basis van halfpension, luxe touringcar (ook ter plaatse). Bel voor informatie 013-366739 (Paul Thienen), 04255-3322 (Particia v. Kemenade of 010-4762972 (Ward v/d Put).

STUDENTENREIS: Naar de La Plagne (Alpen) 3.200 m., 200 km ski piste vanaf f. 525,-. Inclusief reis, appartement, eten, 6 daagse skipas. Ned. skiles mogelijk. Contact adres: Nachtegaalstraat 2, 013-365643 vraag naar Daniël of Loek. Organisatie door Sportura.

AIESEC: AIESEC zoekt ambitieuze studenten voor ambitieus project. Bei of kom langs! Kamer 0-53, tel.: 662573 BOEKEN BEU?: Doe eens iets anders, doe een congres! Grijp de kans om jezelf van een andere kant te leren kennen, en kom bij de Congre.scommissie van de Marketing Associatie.

GEZONDHEIDSMETING: Voor wie gezondheidsmeting wil doen bij niet opgenomen patiënten, zijn 4500 exemplaren beschikbaar van de 'Duke University Center Health Profile' van Parkerson (1981). Het instrument is in het Nederlands vertaald, is 6 a-4'tjes lang, bestaat uit 63 vragen en kost circa 20 minuten invultijd. Vraagprijs f. 1,30 per exeplaar. Informatie bij Patriek Mistiaen, tel.: 071-262298 tijdens kantooruren.

IMAKUB: Ook naar "contacts beyond contracts" geweest? Wordt aktief naast je studie, en neem plaats in de Congrescommissie MAKUB 1992. Voor meer informatie: Marketing Associatie, Kamer 0-52, tel.:013-663044

TEGEN ELK AANNEMELIJK BOD: Ars Aequi,jrg. 1980 t/m 1989. De Gemeentestem, jrg. 1969 t/m 1985. Tijdschrift voor Openbaar bestuur (Overheidsadministratie). Jaargang 19691/ m 1985. Hartmans tijdschrift, jaargang 1969 t/m 1985. Tel.: 076-149514.

MARKETINGCONGRES: Bij de Marketing Associatie krijg je de kans om je organisatie-talenten eens goed te gebruiken. Zet een congres neer dat men niet meer zal vergeten! 013-663044

VERHUIZEN: Iets ophalen of wegbrengen? Bel Erro. Op uurbasis. Altijd goedkoper en sneller. Inclusief ervaren hulp. 013-438105, ook 's avonds/weekends/buiten Tilburg.

ZIN IN FEEST: Op 12 november is er een knalfeest. Versot nodigt je uit om vanaf 21.30 uur naar Swinge bij Dinge te komen! Leden mogen voor niks naar binnen. En niet leden voor f. 2,-. Consumptie's: f. 1,75. Met live-muziek!

PERSOONSREGISTRATIE: Het reglement van de persoonsregistratie 'onderzoeksbestand belangstelling hoger onderwijs' ligt voor een ieder ter inzage bij de SEO. Jodenbreestraat 23, Amsterdam, telefoon 020-6242412 (dhr. E.R. Oldenboom). Het bestand bevat gegevens die verkregen zijn d.m.v. enquête en staat in dienst van onderzoek naar de factoren die de deelname aan het hoger onderwijs bepalen.

MAK: Mentoren FEW kunnen gratis tentamenbundels voor de prop. afhalen op kamer 0-17 (i.v.m. studiebijeenkomsten). Succes!

KINLOCH LEISURWEAR: "Rugby vanaf 10 st. Absoluut de beste! Kinloch Leisurwear. Tel.: 015-158696, fax: 015-140999.

MAK: Bijbestelde foto's van het introkamp in St. Michielsgestel kun je afhalen op de MAK-kamer 0-17.

INDONESISCH: Taleninstituut Bogaers start woensdagavond (18.(K)19.30 uur) een cursus Indonesisch. Kleine groep! Nog enkele plaatsen vrij! Leslokatie: Goirle. Dit is slechts een voorbeeld uit het uitgebreide pakket van 22 talen! Inl,: 013-347664. COMMERCIËLE TALENTEN GEZOCHT: Wij zoeken gevorderde studenten economie; rechten die ons willen bijstaan tijdens drukke periodes. Hoge verdiensten mogelijk. Tevens de mogelijkheid begeleiding te krijgen bij je afstudeeropdracht. Belangstelling? Bel, schrijf of fax: KellerKruger& Partners, Kastanjelaan 18-L; 2982 CM Ridderkerk, tel.: 01804-62900; fax: 01804-62944. GITAARLESSEN: Klassiekgitaaries door bevoegd privé-docent. Stijl: van renaissance t/m hedendaagse muziek. Voor informatie bel: 636972. TAALREIZEN: Taalreizen van Lexton Language Programs. Spaans, Frans, Engels, Italiaans, Duits, Portugees, Grieks, Chinees en Japans. Wereldwijd 40 scholen. Internationale groepen. Verblijf in gastgezin/appartement/studentenresidentie van 2 tot 52 weken. Het hele jaar door. Bel voor onze uitgebreide Taalreizenkrant: 01620-37700. HOW SNOW CAN YOU GO?: Op de olympische ski-piste in Europaas grootste en meest mondaine skigebied. Skipas, luxe touringcar, prachtig appartement voor maar f. 500,- jan./ feb.mrt. 1992. Bel NSK: 030-310305. HOLA-SKIVAKANTIES: f. 398,- (10 dagen) inclusief; logies, vervoer en volpension 16pers. woning in Tirol. Supergezellig! Inlichtingen; 04780-11049 of 04780-11049. Vertrek; 17-01 en 24-01 1992. HONGARIJE TAOP-studiereis onderwerp (Hongarije): De switch van plan- naar markteconomie en de gevolgen voor personeel & organisatie. Tijdstip: 8 t/m 5 februari 1992. Op 25 november om 19.30 uur is er een informatie-bijeenkomst in La Cabane. Er zal dan info gegeven worden over o.a. kosten, verblijfsaccomodatie en te bezoeken bedrijven. Info en opgeven: Bart Traksel 013-353248. PSYCHOLOGIE-STUDENT EN NIP?: Wordt het NIP pas interessant na je afstuderen? Zeker niet! De NIP-StudentenCommissie houdt een presentatie in samenwerking met dr. K.A. Soudijn (NIP-mederwerker) op maandag 11 november van 15.45 uur tot ± 16.15 uur in AZ-111. Aansluitend volgt er een gratis borrel in kantine gebouw S. Kom en zie wat het NIP nu al voor jou kan betekenen. (Voor informatie, bel 013-435063, Yolanda Vermeulen).

EFFECTIEF SOLLICITEREN: Job-planning werkt. Voor een deskundig sollicitatie-advies en/of brief op maat, bel vrijblijvend: Jobplanning, sollicitaties- en personeelsadvies. Tel.: 013-334579.

OPGELET: T-shirts, sweaters, rugby-shirts, jacks etc, met uw eigen opdruk bel: 040-537020/013-437523.

Betaald matseren Voor f5,- vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Veigeet niet ook naam en adies in te vullen. O,^' O*^ ••

in

ZE

i Naam: Adres: (Tel:

boekverkopers Juliana van Stolbergstraat 25 5038 AM Tilburg Tel. 013-426252 Fax 013-359940

Algemene & Wetenschappelijke Boekhandel

ZEin )

PILLOT

Faculteiten, diensten, studentenverenigingen en alles wat los of vast zit aan de KUB

Intern adverteren kan voor de helft van het commerciële tarief. Bel Angela van Schendel. Tel.: 66 22 77

Unlvers

8 november 1991

r^aktionaii Vertrouwensvrouw Wat jammer dat Soudijn zo weinig heeft begrepen van wat 'ongewenste sel<suele aandacht' is. Wat jammer dat hij desalniettemin gemeend heeft hierover zijn licht te moeten laten schijnen (Unlvers 11 -10-1991). Toegegeven, ook wat mij betreft verdient de tekst van de folder waarin de komst van de vertrouwensvrouwen wordt aangekondigd geen schoonheidsprijs. Blijkbaar gaat het om een fenomeen dat moeilijk te benaderen Is en waar we maar het liefst met een grote boog omheen gaan. Kennelijk leidt deze omzichtige aanpak ertoe dat sommigen menen dat het hele fenomeen niet bestaat of dat het met een quasibenadering afgedaan kan worden. Ik denk dat de komst van de vertrouwensvrouwen wel degelijk een voorgeschiedenis kent en Ik neem aan dat hun werkzaamheden geëvalueerd zullen worden. Uiteraard kunnen we daar niet op vooruitlopen, doch als er één serieuze klacht behandeld Is, is dat er al één teveel. Laten we ons dus hoeden voor al te badinerende praat over dit ondenwerp en laten we zeker niet de schijn wekken dat het onze verdienste Is als we nog nooit met het fenomeen 'ongewenste seksuele aandacht' te maken hebben gehad. En wat betreft de belaagde hoogleraren psychologie: wellicht is het nodig dat er een 'vertrouwensman' aan het team wordt toegevoegd. Eén die zichzelf daarvoor heeft gediskwalificeerd, behoef Ik u niet meer te noemen. Th.E.A. de WIt-Bosman

univers tilburgs universiteitsblad redactie eddie vaes (hoofdredacteur) michel knapen, gerard ruften, kees bals, angela van schendel (assistente) medewerkers ilona bastiaanse, jan brouwers, debby buitelaar, bart padberg, hugo durieux, dylan van eijkeren redactieraad drs. ]. roebroek (voorzitter), a. esmeijer, prof. dr. ir. a. kapteyn, p. van kolverschoten, drs. e. poppeliers, f. teunissen, d. wijsbroek, mr. p. zoontjens, f. allers, maurice ackermans (adviseur) columnisten jan boelhouwer, clemens van diek, karel soudijn, wim voermans marrie bekker, alkaliën van lenning foto rien siers cartoon loco advertenties angela van schendel, kamer b 12, tel. (66) 2277 officiële mededelingen afd. pers en voorlichting, kamer b 10, tel. (66) 2001 kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12.00 uur in de week vóór het verschijnen in het bezit van de redactie zijn redactie-adres/advertenties warandelaan 2, 5037 ab tilburg telefoon 662277 en 662506; intern 2277 en 2506; kamer b 12 en b 13 fax nr. 662996 of 663019 landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku-nieuws (nijmegen), mare (leiden), observant (maastricht), u-blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) medewerkers margriet van lith en frank steenkamp druk drukkerij de jong, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 40,per jaargang studenten krijgen univers gratis thuis

IMPASSE

KROATIË

Faculteit neemt ruziënde psychologen aan de hand Het bestuur van de sociale faculteit heeft de ruziënde psychologen aan de hand genomen om uit de bestuurlijke impasse te komen. Door interne twisten bleek de vakgroep niet in staat een nieuwe voorzitter te kiezen en er moet een half miljoen gulden bezuinigd worden. Binnenkort gaan bestuur en psychologen twee dagen in conclaaf om een oplossing te zoeken. De dreiging om een bewindvoerder aan te stellen is daarmee voorlopig van de baan. 'Er zijn geen expliciete persoonlijnieuw onderwijs- en onderzoekske conflicten maar iiet is wel zo dat plan op te stellen, dat inmiddels men niet geneigd is om coöpera- door de faculteitsraad is goedgetief ergens de schouders onder te keurd. Hierna zou de vakgroep zetten. Dat komt nog steeds door een nieuw formatieplan moeten die SKG-operatie. Mensen liebindienen, waarin zou moeten staan ben andere posities gekregen en hoe op de korte en lange termijn hebben die al dan niet con amore bezuinigd zou kunnen worden. ingevuld, maar hier en daar zit nog Het formatieplan dat de vakgroep steeds wrok. Het loopt niet lekker.' indiende kreeg echter niet de zeAldus omschrijft vakgroepsecregen van het faculteitsbestuur. taris dr. J. Boelhouwer de sfeer bij Decaan prof. J. Hagenaars: 'Het Psychologie. De vakgroep heeft \ gaf niet aan hoe er feitelijk bezuidit jaar een structureel tekort van nigd moest worden. De vakgroep vijf tot zeven ton. De oorzaken zijn is er niet in geslaagd hoe je van een hoge personeelslast (een aan- feitelijke formatie kunt komen naar tal is duur omdat ze er al lang de gewenste formatie. Ze zijn er zitten), de bezuinigingen vanweniet uitgekomen, ze waren het niet ge de SKG (Selectieve Krimp en met elkaar eens.' Groei-operatie) en het wegvallen 'Het is logisch dat het formatieplan van ministeriële subsidie voor enniet voldeed aan de bezuiniginkele voonwaardelijk gefinancierde gen omdat expliciet als voonwaaronderzoeken. De tekorten over- de was gesteld door het faculteitsziend heeft het bestuur van de bestuur dat wij geen personeel sociale faculteit de vakgroep Psykunnen ontslaan', reageert Boelchologie opgedragen om een houwer. 'Het is dan duidelijk datje

Prof. H. van der Vlugt

een plan moet maken dat voor het grootste gedeelte met het bestaand personeel ingevuld wordt. Achteraf constaterend zeg ik dat er meer overleg had moeten zijn tussen het bestuur van de faculteit en het bestuur van de vakgroep.' Over de invulling van de bezuinigingen op basis van het formatieplan is nooit overleg geweest met het faculteitsbestuur hoewel hij daar een mogelijke oplossing van het tekort ziet. 'Bij dat bedrag van vijf ton zit een aantal vacatures inbegrepen die dan bezet zijn. Ikwilnietzeggen datjedie vacatures open moet laten staan. Maar je zou best wel kunnen kijken in hoeverre het mogelijk is om een deel van die vacatures met interne mensen in te vullen en er niet extern voor te adverteren.'

BEWINDVOERDER

Behalve een begrotingstekort kampt de vakgroep met een bestuurlijke impasse omdat het niet in staat is om een nieuwe voorzitter te vinden als opvolger van prof. dr. H. van der Vlugt, wiens zittingstermijn al lang was overschreden. Dan is de maat voor het faculteitsbestuur vol en komt het in actie. Het stelde voor om de vakgroep aan de hand te nemen om in overleg - een formatie c.q. bezuinigingsplan op te stellen. Hagenaars: 'Het bestuur is bereid om de discussie te entameren voor Psychologie en daaruit consequenties te trekken over de belangrijkste accenten in het onderwijs en onderzoek. Daaruit moet een nieuw formatieplan afgeleid worden waarin een aantal bezuinigingen staat aangegeven.' Hagenaars vindt nietdat de vakgroep hiermee onder curatele is gesteld. 'De vakgroep regelt op dit moment zijn taken.' (Overigens is prof. dr. J. Rijsman interim-voorzitter en bestaat het tijdelijke bestuur verder uit Boelhouwer en dr. E. Groenland). Als de vakgroep niet zou meewerken aan een oplossing of als personeelsleden obstructietechnieken toepassen dan stelde het bestuur de vakgroep een bewindvoerder in het vooruitzicht. 'Wat wij afgedwongen hebben', aldus Hagenaars, 'is die discussie over de hoofdlijnen van onderwijs en onderzoek. Als gebleken zou zijn dat Psychologie die discussie niet aanwilde en zich niet zou neerleggen bij de conclusies, dan zouden wij niet geaarzeld hebben om krachtdadiger op te treden, ook door bijvoorbeeld een bewindvoerder aan te stellen. Zoals het nu loopt is dat van de baan.' Op 13 en 14 december trekken hetfaculteitsbestuur, voorzitter van de onderzoekschool, een enkel faculteitraadslid, hoogleraren en universitair (hoofd)docenten zich

Prof. J. Rijsman (foto: Joep Lennarts) terug in het conferentieoord Corsendonck om hierover onder leiding van prof. dr. In 't Veld in conclaaf te gaan. Hier worden de 'kaders vastgesteld waarbinnen de discussie zich afspeelt' en moet er overeenstemming komen over 'de invalshoeken en hoofdlijnen'. 'Behalve die twee dagen zullen we een traject uitzetten waarin tot eindbeslissingen gekomen gaat worden', aldus Hagenaars. Begin februari zou deze zaak afgerond moeten zijn. Als er dan geen bevredigende oplossing in Corsendonck wordt gevonden dan vreest Boelhouwer dat er alsnog een bewindvoerder komt. 'Ik zie dat nog steeds als een serieuze bedreiging en ik hoop ook dat de vakgroep daarvan doordrongen is.'

LEEROPDRACHTEN

Over de kaders, invalshoeken en hoofdlijnen wil decaan Hagenaars zich nog niet uitlaten en ook secretaris Boelhouder zegt niet te weten welke kant het op zal gaan. Wel geeft Hagenaars een klein voorbeeld van de discussiepunten. 'Tijdens de SKG is er wel degelijk iets veranderd aan het profiel van Psychologie. Maar de omschrijvingen van de leeropdrachtenzijn nooit veranderd. Dat betekent dat er allerlei mensen met omschrijvingen zitten die niet meer dekken wat ze feitelijk doen

of waarvoor ze feitelijk geen verantwoordelijkheid hebben. Maar daardoor is het wel erg lastig om zaken te veranderen omdat ze er wel formeel verantwoordelijkheid voor hebben. Dat is symbolisch voor het gebrek aan duidelijkheid dat er inhoudelijk bestaat sinds de SKG.' De keuzes die gemaakt moeten worden zijn ingrijpender dan hier en daar een keuzevak laten vallen, erkent Hagenaars. 'Het gaat er om wat de belangrijkste afstudeerrichtingen zullen zijn, hoe de verhouding zal zijn tussen de basisvakken en toegepaste vakken en wat de kernvakken moeten zijn. Er is bijvoorbeeld discussie rond de plaats van Functieleer. De Visitatiecommissie vond het vreemd dat Tilburg geen hoogleraar Functieleer heeft tenwijl dat toch een basisvak is. Volgens sommigen moet zo'n hoogleraar er komen, volgens anderen ook maar die geven er een wat andere invulling aan.' Komt er een hoogleraar dan zijn erelders mensen teveel, 'deels omdat er aan de andere kan diverse mensen zijn die doen wat verwant is aan functieleer', zo laat Hagenaars doorschemeren. Om er aan toe te voegen: 'Met het herschikken van taken en andere accenten leggen moeten we een heel eind kunnen komen.' (GR)

Wetenschappers op de bres voor Kroatische cultuur Begin oktober hebben wetenschappers en kunstenaars in Amsterdam het 'International Committee against the Destruction of Croatian Culture and Society' (ICDC) opgericht. Het initiatief hiertoe is genomen door mensen die betrokken zijn bij de cursussen van het Inter-University Center in Dubrovnik. Het comité bestaat momenteel uit ongeveer veertig mensen van over de hele wereld. Onder de Nederlandse leden bevinden zich onder andere de literatuurwetenschapper Gerda Meyerink, de schrijver Willem van Toorn en de cultuurchef van de Volkskrant Michael Zeeman. Voortrekker op de KUB is letteren-aio Rob van Kranenburg. 'Het ICDC heeft als taak', zo staat te lezen in het oprichtingsdocu^"'^^''2

ment, 'het leveren van symbolische, politieke en economische hulp aan die groeperingen in Joegoslavië die een eind willen maken aan de verdere venwoesting van mensenlevens, de vernietiging van het milieu en de verwoestingvan het culturele erfgoed van Kroatië. Tegelijkertijd is het ICDC sterk gekant tegen welke vorm van nationalisme dan ook.' Van Kranenburg benadrukt het: 'We zijn niet politiek georiënteerd.

We nemen geen stelling in over hoe Joegoslavië er in de toekomst uit zou moeten zien. We willen vooral dat de oorlog ophoudt. Dat de nadruk op Kroatië ligt, is omdat de oorlog zich daar nu eenmaal afspeelt.'

CURSUSSEN

Het comité is gericht op concrete activiteiten. Binnenkort verschijnt er een advertentie in de Volkskrant met een oproep aan de Nederlandse regering om 'meer te doen dan ze tot nu gedaan heeft' (Van Kranenburg). Verder spant het ICDC zich ervoor in dat de cursussen die normaliter in Dubrovnik worden gegeven elders plaats kunnen vinden. Enerzijds als memorial-courses om de gebeurtenissen onder de aandacht te houden, anderzijds om de con-

tinuïteit in te handhaven. De cursussen in Dubrovnik zijn in het begin van de jaren zeventig opgezet om een mogelijkheid te scheppen waar wetenschappers uit Oost-Europa en het westen elkaar konden ontmoeten. Voor Oosteuropeanen was het veel makkelijker om een visum voor het neutrale Joegoslavië, dan voor het westen te krijgen. Door deze traditie kon de stad deze functie tot voor kort blijven vervullen. Van Kranenburg: 'Het zou doodzonde zijn als dat weg zou vallen. Het was erg belangrijk, ook voor de post-graduate studenten. Doordat er - kosteloze - cursussen in vrijwel alle wetenschappelijke disciplines werden gegeven, waren er ook mogelijkheden voor "kruisbestuivingen". Na afloop van de cursussen kon je met zijn allen een

biertje gaan drinken.' Van Kranenburg is bij het ICDC betrokken geraakt omdat hij in april van dit jaar zelf in Dubrovnik de cursus Feminism and Postmodernism volgde. 'Er zit een enorme discrepantie tussen mijn verblijf destijds daar en de beelden die je nu in de krant en op de tv ziet. De mensen die mij toen op het terras bedienden, zie je nu hun handen uitstrekken naar voedselpakketten. Uit onze cursus kwam - op een heel theoretisch niveau - het idee naar voren dat we tot een afschaffing van ras, klasse, sekse, religie als klassen van denken moesten komen. Kwam je op het eind van de dag uit de cursus, dan lagen al die begrippen als het ware op straat voor het oprapen.' (KB) 8 november 1991

KORT

Prof. Roos over de wijze lessen uit het stuf I-debacle In 1987 beleefden veel studenten bange dagen. Het pas ingevoerde stelsel voor studiefinanciering functioneerde absoluut niet: geen beurs, te laat beurs, te weinig beurs en een enkele keer te veel beurs. Prof. J. Roos refereerde er vrijdag 1 november aan, in zijn inaugurale rede als bijzonder hoogleraar Bestuurlijke Informatiekunde Management van de informatievoorziening. Het falen was in dit voorbeeld volgens Roos te wijten 'aan het ontbreken van een voldoende doordachte aanpak op sociaal en organisatorisch gebied'. Bij de invoering van het nieuwe stelsel was vooral aandacht besteed aan de ontwikkeling van de techniek. De manier waarop met het stelsel gewerkt zou gaan worden was onder tijdsdruk te laat aan bod gekomen. 'Een conflict tussen regelgeving en uitvoering' concludeert Roos. Met de ambtenaren die het project moesten uitvoeren was te weinig gesproken. En of er ook overleg met de studenten is geweest blijft volgens Roos onduidelijk.

Ruzie om Suzie

manier waarop wij teksten lezen, de wijze waarop wij relaties binnen een tekst leggen. Maes tast in zijn proefschrift, door op systematische wijze steeds enigszins te variëren in die venwijzingen, de betekenisverschillen af. Hij is op zoek naar een psychologisch plausibel interpretatiemodel van nominale anaforen. Met het verzamelen van empirische gegevens hoopt hij een basis te leggen die gebruikt kan worden bij pogingen om ook computers die zelfde betekenisrelaties in natuurlijke tekst te laten begrijpen. (KB)

Gevolgen van slaapgebrek beperkt te ondervangen

'Het is van groot belang dat de werktijden van vooral chirurgen en specialisten beter geregeld worden.' Dat zegt Frank Steyvers (1958) naar aanleiding van zijn proefschrift Informatieverwerking en slaapgebrek waarop hij vrijdag 8 november aan de KUB promoveert. Slaapgebrek is een situatie waardoor de menselijke informatieverwerking in een minderoptimale toestand geraakt en waarInformatietechniek wordt tegenwoordig door allerlei processen slechter en langvooral gebruikt om de communicatie binzamer verlopen. Met slaapgebrek komen nen een organisatie of tussen organisade grenzen van de menselijke vermogens ties onderling te verbeteren. De wijze les extra snel aan het licht. Vooral de psychiuit de studiefinancieringsperikelen is dat sche vermogens worden door slaapge'goede communicatie van bijzonder bebrek aangetast. Omdat situaties van slaaplang is voor het systeemontwikkelingsprocgebrek en vermoeidheid inde praktijk veel es'. 'Projectmanagement' is volgens Roos voorkomen, is het aannemelijk dat veel hettovenwoord waarmee deze cirkel doormensen minder goed kunnen functionebroken kan worden. ren door slaapgebrek. (KB) Steyvers: 'Als we naar de gezondheidszorg kijken, kunnen we constateren dat zeer lange werktijden erg vaak voorkomen, vooral onder chirurgen en specialisten. Ik zou niet graag onder het mes gaan bij een chirurg die er al aardig wat uren op heeft zitten. Te meer omdat ook nu weer blijkt dat slaapgebrek vooral in routinematige situaties de visuele percepHet proefschrift van Fons Maes (Arentie en motorische voorbereiding van het donk (België), 1954) staat boordevol voor' rtienselijk handelen negatief beïnvloedt.' beeldzinnen. 'Maria was verliefd geworIn zijn proefschrift heeft Steyvers ook onden op een dol<ter Deze dol<ter was een derzocht in hoeverre het mogelijk is via cliarmante man.' Of: 'Maria was verliefd het geven van informatie over handelingeworden op een dokter. De dokter was gen de negatieve effecten van slaapgeeen charmante man.' Ander voorbeeld: brek te verminderen. Het bleek dat wan'De Hamburgse politie heeft gisteren Joneer er meer informatie over werd gegesef Schmidtgearresteerd. De ex-nazi bleek ven deze prestaties in een situatie van een drugdealer teziin.';dar\\Ne\:' De Hamslaapgebrek enigszins verbeterd konden burgse politie heeft gisteren Josef Schmidt worden, maar nooit tot het oorspronkelijgearresteerd. De drugshandelaar bleek ke peil. Ook vond Steyvers dat bij slaapeen voormalig Nazi te zijn.' gebrek en met slecht zichtbaar gemaakte Zo blijft Maes zijn hele NominalAnaphors signalen zelfs een voor de hand liggende and the coherence of discourse, waarop reactie even traag verliep als een minder hij op donderdag 31 oktober promoveervanzelfsprekende reactie. Tenwijl bij norde, lang spelen. Anaforen zijn elementen male slaap er een duidelijk verschil was in een tekst waarmee venwezen wordt tussen de twee soorten reacties. naar iets wat eerder in de tekst is geSteyvers is werkzaam als wetenschapnoemd. Zo venwijst ex-nazi naar Josef pelijk onderzoeker en projectleider bij het Schmidt. Bij nominale anaforen bestaat Verkeerskundig Studiecentrum van de de kern uit een (zelfstandig) naamwoord. Rijksuniversiteit Groningen. 'Wedoen hier Anaforen zijn van groot belang bij de

Het grote verschil tussen 'de' en 'deze'

Umberto Eco is terug in de publiciteit. Voortdurend moet hij naar Nederland en België komen om lezingen te geven en congressen bij te wonen. Veto, het Studentenweekblad van de Leuvense Overkoepelende Kringorganisatie, heeft tijdens Eco's bezoek aan Leuven een 'eksklusief vraaggesprek' kunnen afnemen. Maar ook KU-Nieuws wist hem te strikken in Nijmegen. En Modulair, het blad van de Open Universiteit, rept van een voor miljoenen verzekerde expositie in het Maastrichtse Bonnefantenmuseum over semiotici tussen hemel en aarde, waaraan Eco zijn medewerking verleent. VETO kondigt aan dat Eco 'over zichzelf' Univers

vertelt, maar het interview gaat voornamelijk over de relatie Uissen academici en de massamedia. Eco over de democratiserende functie van de media: 'Hoe kan je anders uitleggen dat je een boekhandel kan binnenstappen en jongeren van achttien een werk van Proust of Kafka zien kopen? Ik denk dat ik in mijn generatie bij de twee a drie studenten hoorde die die dingen kochten. Het aantal drukken van meesterwerken is honderdmaal hoger dan in de jaren '50. Je kan natuurlijk zeggen: het gaat om een oppervlakkige verspreiding, die jongeren kopen Kafka enkel uit nieuwsgierigheid. Een stomme opmerking, want toen ik Kafka voor het eerst kocht, was het waarschijnlijk ook gewoon uit nieuwsgierigheid of misschien snobisme.' In KU-NIEUWS juigt een columniste: 'Geweldig was-ie he, echt geweldig, vond je niet? Wat een charisma, wat een uitstraling! Grandissimo hoor, echt.' 'Jajaja. Héél indrukwekkend. Tja, als wij nou zulke docenten hadden, ik bedoel, met zó'n docent, dat is toch wel e-ven-tjes anders he.' De lezing in Nijmegen ging vooral over Eco als auteur. 'Een schrijver zou na publicatie van zijn boek moeten sterven'. Zijn mening over de betekenis van het boek is irrelevant.C) Kunt u een voorbeeld geven van een foute interpretatie van de 'Slinger

'We vinden het ronduit schijterig en laf van het College van Bestuur dat die opblaaspop niet door de beugel kon.' Karin Doms en Warner Boer, beide medewerkers van het Podiumcafé, zijn boos op KUB-secretaris Rob Kraakman omdat hij dinsdag namens het college 'Suzie' uit de hal van gebouw B heeft laten verwijderen. 'We wilden op een ludieke manier aandacht krijgen voor de discussie-avond die onder meer ging over de overheidscampagne "Seks is natuurlijk maar nooit vanzelfsprekend ".' De pop werd dinsdagmorgen om kwart voor negen bij de hoofdingang opgehangen maareen kwartier later was zij alweer weg. Kraakman heeft aan de organisatie te kennen gegeven dat de pop 'niet overeenkomt met de heersende normen op de KUB'. Doms en Boer zijn nogal verrast door de hele situatie. 'Het vreemde is dat wij vooraf het college om toestemming hebben gevraagd, maar daar hebben we nooit antwoord op gekregen.' Enkele rechtenstudenten gaan onderzoeken of de maatregel van het college in strijd is met de Grondwet. Medewerker Boer: 'Zij vermoeden dat het een en ander botst met het recht op vrijheid van meningsuiting. Of we wat gaan ondernemen als dat het geval blijkt te zijn, kan ik op dit moment nog niet voorspellen.' Foto: Peter Kersten, hoofd Dienst Bouw- en Huishoudelijke zaken kijkt toe als medewerkers van het Podiumcafé 'Suzie' wegsiepen. (EvdB) met name projektonderzoek voor uiteenlopende bedrijven en instanties uit bijvoorbeeld de pharmaceutische industrie en de telecommunicatie-branche. Wanneer er een nieuw medicijn is ontwikkeld, vraagt men ons onderzoek te doen naar de invloed en/an op het reactievermogen

van mensen alvorens het op de markt te brengen. In het geval van telecommunicatie gaat het bijvoorbeeld om onderzoek naar het effect van telefoneren in de auto op het rijgedrag.'

van Foucault', hadden wij hem gevraagd. Hij kwam met een markant geval. Tijdens een symposium over 'De Slinger' stelde iemand dat alle vrouwen in dit boek met lichaam te maken hebben en alle mannen met geest. Eco was het er niet mee eens. Hij wees op de ziekte van zijn hoofdpersoon Diotallevi, een belangrijke metafoor in het verhaal. 'Een foute interpretatie dus, omdat de tekst haar tegenspreekt. Het was een anorganische interpretatie.' Aan het slot hier wel iets over Eco zelf: hij geniet van de onbegrensde aandacht voor zijn persoon, maar tot een bepaald punt. 'Het is als liefde, nee als sex: een paar uur per dag is heerlijk, maar vierentwintig uur lang is een uitputtingsslag!' We gaan nog even door met bekende persoonlijkheden en liefde: in STUDENT, het gratis maandblad voor alle studerenden, een interview met Herman Brusselmans door Univers-medewerker Dylan van Eijkeren. De boeken van Brusselmans gaan over drank, vrouwen, literatuur, liefde, en het gesprek met Brusselmans gaat daar dus ook over. Hij praat over scheiding van zijn vrouw Gerda, en over boeken: 'Sommige mensen weten niet eens wat dat is, een boek. Die denken dat de plattegrond van Gent een boek is. Dat komt door het onderwijs. Literatuuronderwijs wordt ge-

geven op het niveau van halve debielen. Kijk, ik heb zelf Germaanse filologie gestudeerd en ik heb niets tegen Shakespeare. Maar als je in een cursus Engelse literatuur een volledig academiejaar gevuld krijgt met een studie van Hamlet, dan knap ik af.' Zijn levensvisie: 'Geluk zoeken, dat is zoiets als ijskasten verkopen in de Sahara. Néé, ik bedoel zand verkopen in de Sahara. Het heeft geen resultaat, that's it. Ik ben altijd ongelukkig geweest. Ja, tien jaar met Gerda, daar ben ik heel blij om. Maar altijd waren er depressies en angstaanvallen. Geluk duurt meestal maar zestig seconden. Uiteindelijk is er geen geluk, en beroemdheid is niets.' En in FOLIA een onderbelichte kant van een beroemdheid: Jo Ritzen, de rappe rechtsbuiten van veteranen-C van hockeyclub Hudito. 'Ik geloof heilig in gezond Uchaam, gezonde geest al is het soms verdraaid lastig om tijd vrij te maken.' Géén hokjesgeest bedoelt hij dan: van de opmerking 'een hockeyende salonsocialist' moet hij helemaal niets hebben. 'Het beeld van een kakkineuze hockeyer is te stereotype. Vandaag de dag hoort een partij breed te zijn, zowel in sociaal als in cultureel opzicht.'

(DB)

(MM) 8 november 1991

STUDIUM GEN ERALE

ENQUÊTE

^Het keerpunt in het economisch denicen is nabij' Ondernemen en spiritualiteit lijkt in het bedrijfsleven een nieuwe trend. Want er wordt de laatst tijd wat afgefilosofeerd en gediscussieerd op studiedagen, seminars en symposia over dit thema. En dan nu weer een korte cyclus op de KUB, georganiseerd door Studium Generale, op donderdag 14 november en 28 november.

Sprekers op deze twee dagen zijn dr. H. Witteveen, oud­minister van Financiën, oud­directeur IMF en adviseur AMRO­bank, Paul Fen­ tener van Vlissingen, president­ directeur SHV, Otto Duintjer, hoog­ leraar filosofie en spiritualiteit aan de Universiteit van Amsterdam, Wim van Hulst, hoogleraar be­ drijfseconomie aan de KUB en Pieter Ruys, hoogleraar wiskun­ dige economie aan de KUB. Er heerst momenteel een groeien­ de onvrede over de te ver doorge­ schoten consumptiemaatschappij, de ecologische crisis, de grote af­ stand tussen verstand en gevoel, tussen het rationele en het intuï­ tieve, het materiële en het geeste­ lijke. D e dominante, materialisti­ sche Westerse cultuur komt on­ voldoende tegemoet aan de spiri­ tuele aspiraties en potenties van de mensen. D e kerk die vroeger

de spirituele dimensie in ons be­ staan was, kan die taak niet meer vervullen, omdat zij te weinig con­ tact met het mens­, wereld­ en Godsbeeld van de nieuwe tijd heeft. En de wetenschap die de rol van de kerk overnam, is ondanks haar opzienbarende prestaties door de mand gevallen als een waardenloze instantie. Ze verdeel­ de de wereld in een wereld van feiten en één van waarden, maar besloot zich slechts met het eer­ ste bezig te houden. Binnen be­ drijven en allerlei wetenschappe­ lijke instituten zijn er inmiddels indi­ viduen en groepen die zich van deze rampzalige ontwikkeling be­ wust zijn geworden en die probe­ ren een proces van verandering op gang te brengen. Daarbij doen ze veelal een beroep op Oosterse denkwijzen, als de leer van Tao, Zen of Boeddha. Sommigen zoe­

ken ook naar een combinatie van Oosters en Westers denken. Spiritualiteit heeft voor Ruys per­ soonlijk iets te maken met ver­ geestelijken. 'Het is een zuivere ontmoeting met een aantal waar­ den die niet direct waargenomen kunnen worden, want je ontstijgt uit de dagelijkse omgeving naar een hoger niveau. En daarbij is het niet instituut gebonden, zoals de kerk. De kerk is een instrument om het doel te bereiken. Spiritua­ liteit daarentegen is de finale. Al die verschillende spirituele stro­ mingen zijn heel belangrijk, voor zover ze erop uit zijn de kwaliteit van het menselijk bewustzijn te verhogen. Maar ze hebben veelal wel een pretentie die verder gaat dan me lief is. Economie is voor hen niet relevant. Zij komen met een oplossing: stijg er boven uit. Dat is voor het geluk van het indi­ vidu. D ie onthechting is voor een aantal uitverkorenen weggelegd, maar daarmee is ook alles verder afgedaan. Want daarnaast is er nog een hele groep die dat niet kunnen, zoals slachtoffers van een bepaald systeem. Het is niet fair tegenover al die mensen die in grote armoede leven of zichzelf willen emanciperen te zeggen dat ze niet meer mogen groeien, om­ dat ze boven alles moeten uitstij­ gen. Emancipatie kan niet zonder vooruitgang en groei. Ik venwijt veel spirituele stromingen, voor zover ik ze allemaal ken, een ge­ brek aan historisch denken. Voor hen is er geen heden of verleden. En dat vind ik heel statisch.'

A­MOREEL Volgens Ruys moet iedereen zelf een weg zien te vinden. 'Econo­ mie', zo zegt hij, 'is meer een taal. We proberen aan studenten een communicatiemiddel mee te ge­ ven. D at is onze eerste taak als leraar. Daarnaast gaat het om de persoonlijke ontwikkeling van stu­ denten, maar die staat hier met in de belangstelling. Er is weliswaar een college Politieke Economie gekomen, omdat studenten dat wilden. Vroeger had je ook Socia­ le Filosofie. D at vormde een be­ langrijk onderdeel van de oplei­ ding. Het is niet de econoom die de mensen moet opleggen hoe zij zich moeten organiseren. In die

hoorlijk uitgeput. Er komt ook wel een omslag. Maar wanneer die precies komt en hoe die komt is nog niet bekend. Het is als een auto die nog rijdt, niet super, maar hij doet het wel aardig en och, zolang het beestje het nog doet niet waar. Zo is het ook met het neo­klassieke paradigma. Het is een stabiel blok. Een kennisbody dat iedereen als referentiekader gebruikt. Het is niet één, twee, drie omvergegooid', aldus de hoogle­ raar.

EUFORIE Prof P. Ruys zin zijn economen a­moreel: ze hebben geen beeld van wat goed en slecht is. Ook al zijn economen niet waardenvrij.' Met deze uitspraak begeeft Ruys zich op het glibberige pad van de ethiek. De ethiek bleef tot aan de zestiende eeuw een integraal on­ derdeel van de wetenschap. Pas daarna begon de triomftocht van het rationalisme en daarmee de onttroning van de filosofie als ko­ ningin der wetenschappen en de bijna doodslag van de theologie. Ruys: 'D e economie is een ethische wetenschap: we houden ons bezig met de vraag hoe men­ sen zich feitelijk gedragen als ze kans hebben om winst te maken of de belasting kunnen ontduiken. Het is een organisatie van econo­ mische beslissingen en daarmee van het gedrag van mensen zoda­ nig te organiseren dat iedereen zich er beter bij voelt en dat niet allerlei groeperingen door histo­ risch gegroeide en individuele si­ tuaties gedwongen zijn om maar dood te gaan of te vluchten uit de werkelijkheid. Spirituele stromin­ gen als een vlucht is een schijnop­ lossing. Een individu kan dat mis­ schien, maareen hele maatschap­ pij niet. Dan zijn we in de hemel en Marx zegt dat dat niet kan.' Hij en andere economen werken in een zogeheten neo­klassiek paradigma. Het is een denktrant die alle vakgenoten verstaan en die sommigen nog niet willen ver­ laten. Ruys hoort bij het andere deel dat ervan overtuigd is dat het paradigma hoognodig aan ver­ nieuwing toe is. 'Want het is be­

HIJ geeft toe dat de economie naast een aantal oplossingen ook veel problemen heeft veroorzaakt. Eco­ nomie staat als wetenschap nog in de kinderschoenen. Hetbestaat als zodanig pas zo'n vijftig jaar. We hebben nog maar een paar modellen en die mogen nog maar nauwelijks een naam hebben. Het jaar 1989 was een uiterst belang­ rijk jaar, omdat toen voor het eerst door de economen gezamenlijk werd gezegd dat de markt niet gemist kan worden. Voor die tijd heeft het communisme geloofd dat geld afgeschaft kan worden. Maar ik moet er wel bij zeggen dat ik de eufone over de markt wel over­ trokken vind. Het marktmecha­ nisme kan een heleboel dingen, maar kan ook veel niet toedelen. Toch heeft hij hoop: de laatste tijd is er veel kritiek op de wiskundige benadering van de economie van mensen die een meer institutione­ le economie of een participiële economie bedrijven en niet meer de grote, algemene problemen aanpakken. Volgens Ruys moet het economische denken een op en neergaan zijn tussen Oosterse en Westerse denkwijzen met het oog op het geheel, een soort holis­ tisch en transcendentaal perspec­ tief, (reïncarnatie en invoeging). 'Ik ben ervan overtuigd dat we iets van het Oosterse moeten meepik­ ken, want anders lopen onze nor­ men dood. Maar we hebben ook de westerse logica nodig om de maatschappij te kunnen verande­ ren. In die zin ben ik misschien wel een Marxist. Ik streef in ieder ge­ val naar een pluriforme samenle­ ving: hoe meer verschillen, hoe meer communicatie.' Ilona Bastiaanse

Vericiezing moet vooral de docent motiveren Half november worden de enquête­formulieren voor de 'Docent van het jaar verkiezing' van de economi­ sche faculteit aan de studenten uitgereikt. Zestienhonderd studenten zullen dan hun oordeel vellen over de 'kwaliteit van het ondenvijs'. En uit­ spreken welke docent het leukste gekleed is. 'Om iemand in het zonnetje te zetten.' 'Onderwijs wordt in het algemeen minder gewaardeerd dan onder­ zoekswerkzaamheden', vertelt Theo Leers, namens Ecco een van de organisatoren van de 'bes­ te docent'­verkiezing. 'Via deze weg proberen wij de waardering voor het lesgeven te verhogen. Het is te hopen dat deze verkie­ zing de docenten motiveert meer aandacht te besteden aan het onderwijzen.' De 'docent van het jaar verkiezing' is een initiatief van de twee econo­ mische studentenverenigingen TEV en Ecco. Voor het eerst wordt de verkiezing op de hele econo­ mie­faculteit gehouden. Tot vorig jaar waren het alleen de econo­ metristen die hun stem konden uitbrengen. De docenten worden beoordeeld op twee didactische kwaliteiten: de presentatie van de stof en de aantrekkelijkheid van het college. De student kan voor beide catego­ "­■"'vers

rieën een cijfer tussen O en 10 geven. Om het plezier van het invullen van het enquête­formu­ lier te vergroten is er ook een ludieke verkiezing uitgeschreven: de leukste geklede docent van het jaar. De uitslag van de verkiezing zal pas in mei worden bekend gemaakt, want de beoordeling van de docenten geschiedt over twee semesters. 'Het gaat om de beste docent', zegt Jan Maarten van Sonsbeek, van TEV, met nadruk. 'Het is niet de bedoeling dat we een lijst met cijfers gaan ophangen van de do­ centen die het er heel slecht vanaf brengen. We willen iemand in het zonnetje zetten.' Maar de organi­ 1 satie vindt wel dat de uitslag van de verkiezing gewaardeerd moet worden. 'Wellicht trekt een docent die slecht heeft gescoord de con­ clusie dat hij iets moet veranderen in zijn manier van lesgeven.' Dr. A. van Soest werd vorig jaar

uitgeroepen tot beste docent van de vakgroep econometrie. En te­ recht, vindt Leers: 'Van Soest geeft duidelijk les in een goed tempo. Hij hanteert goede voorbeelden. Bovendien staat hij niet boven de studenten. Als je iets aan hem wilt vragen, kun je gewoon zijn kamer binnenwandelen.' Deovenwinning van Van Soest was wel enigzins geflatteerd. De meeste punten gin­ gen namelijk naar drs. M. van Tuyl, maar die deed buiten mededin­ ging mee.

OORDEEL 'Ik zou liegen als ik zou zeggen dat ik niet blij ben dat ik heb gewon­ nen', bekent Van Tuyl. 'Maar erg veel waarde hecht ik niet aan de verkiezing. D e studenten zullen bij hun oordeel meer naarde amu­ sementswaarde dan naar de di­ dactische kwaliteiten van de do­ cent kijken. Maar het is hier een ondenwijsinstituut en geen klein­ kunstacademie.^ Of hij dit jaar weer gekozen wordt als beste docent durft Van Tuyl niet te voorspellen. 'Er lopen veel goede docenten rond op de economiefaculteit. Ik denk niet dat ik win. Maar een plaats bij de eerste dertig zou ik heel mooi vinden.' (BP) 8 november 1991

1

Ve temè is vurbij'

De ramp die ov Tilburg icwam _MÊi

T

schiedenis. De produktie van wollen stof­ wee reacties van arbeiders over fen gaat terug tot in de zeventiende eeuw. de sluiting van Tilburgse textielfa In de wintermaanden venwerkten de boe­ brieken: 'Ik kan wel zeggen dat ren en boerinnen ­ ter aan vulling op de mijn hart mijn keel uitkwam. Ik dacht, als schamele opbrengsten van het bedrijf ­ de het nog even duurt krijg ik hier en nu een ruimschoots aanwezige schapenwol tot hartverlamming.' En: 'Nee, er werd hele­ garens, stoffen en kleren. Hieruit ontston­ maal geen afscheid genomen, behalve den wat werkplaatsen. D e Tilburgse dan onder elkaar. Bedankt werd er ook huiswever bleek toen al goedkoper te niet, nee niks. Ge bent ook eigenlijks niks kunnen produceren dan de f abriekswevers hè?' uit Leiden, dat in die periode dé textielstad Veel, heel veel persoonlijk leed is er ge­ van Holland was. D e Leidse fabrikant weest onder de Tilburgse textielarbeider ' Pieter Vreede plaatste zelfs zijn fabriek, bij de gedwongen ontslagen. Veel van dat waar driehonderd mensen werkten, in leed is nog niet venwerkt. In een tijdsbe­ 1790 over naar Tilburg. Sindsdien is de stek van twintig jaar zaten duizenden fabrieksmatige produktie sterk gegroeid, textielmensen plotseling zonder baan, ze en Tilburg ­ tot dan toe een verzameling gingen er in inkomen tlink op achteruit, agrarische dorpjes ­ werd een echte in­ werden afhankelijk van een uitkering, dustriestad (met stadsrechten in 1809). werden geconfronteerd met slechte Pieter Vreede is inmiddels voor zijn initia­ afvloeiingsregelingen en met een sociaal tief beloond met een naar hem vernoemd plan waar weinig van terecht kwam. Per­ plein (achter de V & D). spectieven op nieuw werk had men nauwe­ lijks, en men voelde zich op een goedkope manier aan de kant gezet door de fabri­ e naam ■textielstad' die Tilburg al kanten. Bij het bereiken van de 65­jarige eeuwen draagt, is zonder meer ' leeftijd ontdekten ze dat de textielpen­ terecht. 'Als je rond de jaren vijftig j sioenen schrikbarend laag waren. Het te voet van het station naar de Goirkes­ \ ontslag heeft de mensen niet onberoerd traat liep en de straat uitliep tot het einde, gelaten en zelfs nu nog roept het enorme dan was je, enkele zijstraten meegere­ emoties op. Zo zegt een vrouw over haar kend, negentien fabrieken gepasseerd', man die jaren in de textiel heeft gezeten: laat een vroegere afdelingschef weten. 'As ge over de textiel pröt, wordt ie dood­ De Tilburgse sky­line werd voornamelijk ziek. ' 1 bepaald door de vele schoorstenen. ] Toch was het vlak na de Tweede Wereld­ Hoe heeft het zover kunnen komen? Hoe oorlog al heel moeilijk om mensen te [ was het mogelijk dat van een bedrijfstak krijgen om in de fabriek te werken, weet die aan duizenden mensen een baan Keune. 'Men was eigenlijk niet meer zo i bood en die stoffen produceerde die over enthousiast om de fabriek in te gaan. Dat de hele wereld bekend waren in twee ging gepaard met maatschappelijke ver­ decennia niets meer over was? D eze anderingen en de veranderde gevoelens ondergang is in 1980 al in kaart gebracht. van na de oorlog: "nu zal alles anders Toen verscheen van de hand van Hans gaan".' Men wilde een andere baan, beter Happel, Tom Korremans, Ad de Rooij en werk, betere werkomstandigheden. Lou Keune de zesdelige publicatie De Waarom de mensen niet meer terugwilden ondergang van de Tilburgse textielindus­ naar de textielindustrie is door prof. Heere i trie. Het waren boeken die hun weg naar \ vandetoenmaligeKHT onderzocht. Keune j het grotere publiek gemakkelijk vonden. hierover: 'Veel mensen bijvoorbeeld uit j Een man van 52 hierover: 'Hil de femilie de textiel zijn in de oorlog in het kader van 1 hee hil die buukskes ammól geleze'. _ ■ de Arbeitseinsatz in D uitsland geweest. | Met het verschijnen van' De textiel voorbij' Het gekke is dat ze daar betere verhou­ (van de Tilburgse wetenschapper Lou dingen aantroffen. En de opvattingen die Keune) is nu een vervolgonderzoek afge­ ' ze daar hadden over het werk en over de rond. Het is een gedeeltelijke weerslag organisatie van de arbeidersbeweging van een breder onderzoeksproject naar vonden ze veel beter dan hier in Tilburg.' 'Lokale veranderingsstrategieën', een Midden jaren vijftig kwamen de eerste onderdeel van het voorwaardelijk gefi­ tekenen dat er iets moest veranderen nancierd programma 'Transformatie, binnen de textielsector, wilde men haar levenskansen en generatie' van de So­ sterke positie behouden. In 1955 schreef ciale Faculteit van de KUB. Als metho­ het onderzoeksbureau ETIN een ver­ dische benadering koos Keune voor 'oral trouwelijk rapport aan het gemeentebe­ history'. Mensen praatten over hun erva­ stuur waarin in krachtige bewoordingen ringen en gevoelens in hetTilburgs, Goirles gewaarschuwd werd dat de wolindustrie en Beeks. Keune heeft de gesprekken onvoldoende groeimogelijkheden bezat letterlijk weergegeven. ' om de toekomstige beroepsbevolking Een korte samenvatting van de textielge­

D

voldoende werk te garanderen. D e stad zou moeten worden opengesteld en initia­ tieven van elders aangetrokken, zo luidde het advies. Velen gaven de schuld van de inzakkende vraag naar wollen stoffen aan de Italiaanse concurrentie, anderen zoch­ ten de oorzaken dichter bij huis: verou­ derde produktiemethoden, kleinschalig­ heid in de produktie, te kleine familiebedrij­ ven. Maar de waarschuwingen werden door de fabrikanten in de wind geslagen, met als gevolg dat het ene bedrijf na het andere moest sluiten. En het waren gerenommeerde bedrijven die dicht gin­ gen: Strater in 1960, Gebroeders Jansen (1961), Brouwers van Glabbeek (1963), De Rooij van Dijck (1964), Frans Mutsaers (1965), Schoenmakers (1965), Franken en Zn. (1967), VeTeWe (1967), Brands (1968), BEKA (1968) en Jansen en Van Buuren (1969). In tien jaar tijd was de werkgelegenheid in de textiel gehalveerd, tot zesduizend mensen. En de sluitingen gingen door: Spandon (630 mensen, 1970), Diepen (1972), Van Dooren en D ams (1972), Swagemakers Caesar (1972), Enneking (1974), gebr. Franken (1976), Janssens de Horion (1976), HTl (1976), A&N Mutsaers (1976), de Koningshoeven (1978), Droge (1978) .... Een ijzige lijst. In totaal sloten tussen 1959 en 1978 vierenzestig vap de drieën­ tachtig bedrijven de poorten. Lou Keune: 'D ie sluitingen, dat ging in hoog tempo, dat ging maar door, dat ging maar door. Dat noem ik een ramp die over Tilburg kwam. In die periode is de indus­ trie helemaal verdwenen. Het is moeilijk te zeggen hoeveel mensen er werkten. De officiële statistieken gaan alleen uit van het aantal bedrijfsplaatsen waar minimaal tien mensen werken. In 1960 werkten er twaalf­ tot veertienduizend mensen in die sector en in 1980 nog maar duizend.'

V

oor een deel liggen de oorzaken buiten het vermogen van de fabri­ kanten en in sommige gevallen ligt het aan de fabrikanten zelf, zegt Keune. 'Wat het eerste betreft: het modebeeld is erg veranderd. Toen ik opgroeide droeg men nog wollen broeken, nu doet nie­ mand dat meer. De katoen kwam op, en ook de kunstvezels, er zijn andere substi­ tuten gekomen voor wollen produkten. Nog een interessante oorzaak: met de stijging van de welvaart kregen de huizen allemaal centrale verwarming. Er was dus minder behoefte aan dekens. De markt is ineen gezakt. Vanuit de ontwikkelingslan­ den is er geen concurrentie geweest, ook al wordt dat wel eens beweerd.' Maar ook de fabrikanten kan men een slecht bedrijfsbeheer venwijten. 'Voor de fabri­ kantenfamilies was het instandhouden van het vermogen het overheersende belang geworden. Het waren ­ ik spreek in het algemeen ­ renteniersfamilies geworden. Men hield zich steeds minder bezig met het bedrijf en dacht steeds meer: hoe kan ik mijn vermogen zo hoog mogelijk krij­ gen. Men heeft zich te weinig bezig ge­ houden met de kwaliteit van het produkt, of met het omschakelen naar andere pro­ dukten.' Dit gedrag werd ook uit de wetenschap­ pelijk hoek veroordeeld. In de jaren vijftig liet prof. Schetter al weten dat de fami­ liebedrijven de groeiende internationale concurrentie niet aan zouden kunnen. Ook ontbrak het volgens de Tilburgse hoogle­ raar aan deskundigheid in de leiding van de fabrieken. Begin jaren zeventig was het Ministerie van Economische Zaken bereid om geld te steken in de noodlijden­ de industrie, mits uitvoering werd gege­ ven aan het in 1968 opgestelde rapport­ Goldschmidt. Hierin waren allerlei voor­ stellen uitgewerkt, waaronder de samen­ werking tussen de bedrijven. Keune: 'Dat laatste is er niet van gekomen want de families konden niet met elkaar overweg.' Ook hebben de fabrikanten volgens onder­ zoeker Keune te weinig geluisterd naar de mensen op de werkvloer. 'Die waren he­ lemaal niet dom en zagen ook veel. Maar ook vanuit de werkvloer was er te weinig een traditie om te proberen tot vernieu­ wingen te komen. Er zijn bedrijven die dat wel gedaan hebben en die hebben het dan ook gered, zoals Van Besouw in Goirie en Mommers en de AaBe in Til­ burg.'

Univers

Lou Keune voor het Textielmuseum

'Jij was om goed één uur#i toen stond jij hier aan dat raam en dat vergeet iUeer.' Zo vatte een vrouw het plotselinge ontslag saÉaar man uit de Tilburgse textielindustrie. Deze zlmal het persoonlijke leed, dat met de sluiting vaitel gepaard is gegaan. Textielfabrikanten hebben jjngespeeld op het veran­ derende modebeeld. Bovt de bedrijfsvoering te wensen over: fabrikanteifch liever als renteniers. Dat kon niet lang goed gafereh zestig en zeventig sloten tientallen Tilburgselieken hun poorten, vaak als een complete verrassifle arbeiders: "s Middags om drie uur: Jongens, hetóat dicht!' D e werkgele­ genheid in die sector nanllfduizend arbeidsplaat­ sen af. 'Een ramp voor liernt econoom dr. Lou Keune de sluitingen. Hij vriormalige textielarbeiders hoe ze de jaren tachtig doen zijn en liet ze in hun eigen taal antwoorden, tog en we kunne 't nog növertelle. Di*hoofdzaak.'

eerder uit de textiel zijn gegaan ­ dus vóór de ontslagrondes ­ en de mensen die ontslagen zijn, de grootste groep van der­ tig arbeiders. 'Met de mensen die al eer­ der zijn weggegaan gaat het beter, wat betreft inkomen en levensomstandig­ heden. D at is wel heel tekenend voor mensen die het zolang hebben volge­ houden. D e sluiting van de fabrieken is een breuk geweest in het leven van deze mensen. Ik heb het over dertig mensen maar ik neem dan de huisvrouwen ook mee. Zeker in de textiel behoorde het huishoudelijk werk tot het textielwerk, niet alleen omdat de meeste huisvrouwen zelf in de textiel gewerkt hebben maar ook omdat het werk zo nauw verbonden was aan het fabriekswerk. De fabriek kon niet functioneren zonder de huisvrouwen. De huisvrouwen deden veel wat de fabriek ontlastte, zoals het opvoeden van de kin­ deren die ook weer naar de fabhek gin­ gen. Ze stonden dan wel niet op de loon­ lijst maar zijn wel mee ontslagen. D e vrouwen en kinderen kregen alle gevol­ gen mee van het ontslag van de man.' In de door hem onderzochte groep sprak Keune met zestien partners. Een andere belangrijke lijn die Keune constateert in de interviews is dat de meeste mensen heel negatief terugkijken op de textiel. 'Men heeft ook wel positieve indrukken, bijvoorbeeld over de aard van het produkt. Er is nog steeds een zekere trots over het produkt dat men maakte, de stoffen waren wereldwijd bekend en het was kwalitatief een hoogstaand produkt. Er was ook een trots over de arbeidsge­ meenschap, zo van "wij kameraden onder elkaar, of wij vrouwen, wij stopsters onder elkaar". Maar men heeft een negatieve terugblik op de verhouding in de fabriek en een negatieve indruk over hoe mensen ontslagen zijn, dat overheerst toch. Posi­ tief is men weer over de ambachtelijkheid van het werk, over de kwaliteit, negatief is de vervuiling, het lawaai, de arbeidstijden, de beloning en dingen die daarmee sa­ menhangen: het pensioen. Er is iemand van 48 jaar met een pensioen van hon­ derd gulden per maand en daar heeft hij wel een gebroken rug aan over gehou­ den. Dat zijn schandalige dingen.'

F

abrikanten hadden in die dagen heel veel zeggenschap. Nogal wat mensen uit de fabrikantenfami­ lies zijn burgemeester geworden, ze za­ ten in de gemeenteraden en hadden ook achter de schermen veel te vertellen. Ook in de kerk hadden ze een belangrijke invloed, dat heeft in de jaren vijftig nog een enkele bisschop opgeleverd (Mutsaers). 'De lange arm van de fabrikant', wordt het wel genoemd. Ze zaten overal: in de woningbouwvereniging, in de schoolbe­ sturen, in de charitatieve instellingen: Vincentius voor de mannen en Elisabeth voor de vrouwen. Keune: 'Daarmee wil ik de fabrikanten niet alleen tot slechte men­ sen verklaren. De goeie kant zat hem ook in de woningbouw en de scholen. Het ziekenhuis is voor een groot deel tot stand gekomen dankzij de fabrikanten. Maar dat goeie werd vooral gecombineerd met waar het echt om ging: het eigenbelang.' II|F door MI|PEN De arbeiders hadden bij de sluitingen geen enkele inspraak. 'Dat hoorde tot het Uit de gesprekken die Keune meP arbeider in het verkeerde keelgat patroon, de fabrikant was de baas, en voormalige arbeiders heeft gevoerd^t. 'Ja, dat huispersoneel werd be­ dat de relatie tussen de arbeiders & door de fabriek. Die eigen timmerlui verder geen gezeur. Ook de onder­ nemingsraden, die er sinds 1950 waren, fabrikanten niet eenduidig is. Aan tie^n ook voor de familie Enneking. stelden niet veel voor. De bonden hebben kant voelden de arbeiders wel een ll^s uit de spoelerij moesten als hulp wel een rol gespeeld bij de sluiting maar met een bedrijf, getuige de wlspraam invallen in de gezinnen. Waanzin­ een wever: 'Ik was echt voor Franke^'^^umman van Enneking stond op de vooral om te kijken of er geen beter so­ ciaal plan uit zou komen, een betere zo een kameraad van mij, dat was'l^t als, ik noem maar iets: hulpwe­ afvloeiingsregeling.' een Enneking­man. Daar werd "e fabrikanten profiteerden er flink gesteggeld op feestjes.' Er is zekef'S en bij de arbeiders riep dat veel Er was veel ontevredenheid maar verzet wrok over de wijze waarop de sluitr™icise wrok op. 'De zeeppoeder kwam slechts op kleine schaal voor. Er gegaan, en er is ook wrok over de ba.°e wasmachine en zo. Ze hadden werd veel gemopperd, schrijft Keune. 'Dat Maar als de mensen daarover pral­f^^iliefeestje en gaven een feestgids vind ik typisch Tilburgs. Men moppert hier het met een mengeling van trots, •^^^srd bij ons gemaakt. Tanken voor verschrikkelijk. Maar als ge er echt op Keune: 'Het was mijn baas, "mijn I I'e­aüfo's. Vegers, dweilen, nou ja, inhaakt, dan krabbelen ze terug. Tilburgers zoals de mensen dat noemden. MerJ niet opnoemen wat. Lappen stof. zijn echte mauwers. 'Ook werd er sabota­ een zekere verbondenheid met de f olie voorde centrale venvarming, ge gepleegd en af en toe wat gestolen. kantenfamilie.' 'Het is geen stelen, ze hebben jou altijd "* op kosten van de zaak gedaan. bestolen.' En: 'De voornaamste dingen middel, kwamen ze regelmatig Maar sterker nog dringt zich een bee waren al door de fabrikant zelf wegg­ dat doet denken aan feodale tijden. F| onder dat vele oud­arbeiders met enomen in 't weekend.' Collectief verzet kanten eisten in alle opzichten ondi |de gevoelens terugkijken op de uitte zich in stakingen, in 1917 en 1935. Bij schiktheid van de arbeiders. Een *^eriode. Keune maakt in zijn boek de sluiting van Spandon kwamen de com­ missarissen (waaronder de vroegere hierover: 'Ge waart nog m;nder dan inzyn onderzoeksgroep van 44 men­ minister­president Beel) in het geweer. Ze De textielbaronnen hielden er dannderscheid tussen de mensen die al allerlei onfrisse praktijken op na ö

I

traden unaniem af vanwege de wijze en de motieven waarop de fabrikantenfamilie Van Spaendonck de fabriek wilde dicht gooien. Keune: '"We lijden verlies" was een argument maar de arbeiders zeiden: "jullie hebben zoveel vermogen opge­ bouwd, compenseer dat maar een tijdje". Maar er bleek zelfs binnen de familie ruzie te zijn.' De meeste mensen hebben nu een houd­ ing dat ze niet meer terug willen, vervolgt Keune. 'De meesten zeggen ook dat het goed is dat het voorbij is. Er komen dan wel allerlei maren: had die sluiting niet anders gekund, had men niet eerder op anderen produkten kunnen overschake­ len. Het gat dat is gevallen aan werk­ loosheid, daar zitten we nu nog mee. Er is niks in de plaatsgekomen voor de textiel.' De mensen 'voelden zich in de riolering gegooid', zoals een vrouw het uitdrukt. Afgedankt. 'Iemand die graag voetbalde maar voor z'n gezin allerlei cursussen ging volgen om zo meer te kunnen verdie­ nen, zei: was ik maar blijven voetballen. In die uitdrukking zit een heel leven beslo­ ten', aldus Keune. Veel van die mensen hadden een status, een hoge opleiding, en na het ontslag waren ze eigenlijk ongeschoold. Een stop­ ster vertelt: 'Ge het nie geleerd, ge het nergens gin diploma's van, alleen stopdi­ ploma's, en dè kunde eigenlijk wel op de W.C. neerlegge.' Keune spreekt van een 'drama'.

D

ie status van de textielmensen is later verslechterd. Het gemeen­ tebestuur heeft in haar beleid gepoogd nieuwe industrieën naar Tilburg te halen. Over de textielindustrie waren al zoveel slechte verhalen in de kranten gekomen ­ al die sluitingen zijn niet zon­ der publiciteit gebleven ­ maar daardoor onstond er wel een negatief textielimago. Keune: 'Dat beeld krijgen de mensen nu nog een beetje opgedrongen. Je merkt dat ook bij jongeren: "dat is voorbij", zeg­ gen ze tegen hun pa. Maar voor die pa is dat helemaal niet voorbij. Verschillende mensen dromen er nog over'. Van de dertig gedwongen ontslagenen die Keune gesproken heeft hebben er vijftien een baan gevonden via de Dienst Sociale Werkvoorziening (D SW). 'D at is heel belangrijk geweest. Men wilde graag werken ook al zouden ze minder ver­ dienen. Veel mensen hebben een baan geaccepteerd met minder geld. Mensen hebben ook geleden onder het feit dat ze geen werk konden krijgen. Mensen lagen een half jaar op de bank, niet in staat om iets te doen, in een volledige lethargie.' 'Een aantal heeft gezegd: het hoeft voor

mij niet meer, vooral de mensen die een gunstiger leeftijd hadden van 57 en een halfjaar. D an behield je je WWV wat gelijk stond aan 70 procent van je laatstverdi­ ende loon. Jongeren konden wel weer een nieuw leven beginnen.' "

H

et is een generatie geweest die de klappen beter aan heeft ge­ kund dan jongeren nu aan zou­ den kunnen, meent Keune. 'Het is een sterke generatie. De mensen hadden een leven ingericht waarbij zuinigheid en zelfvoorziening belangrijk waren, men deed ook van alles in familieverband. Dat heeft het wat gemakkelijker gemaakt: zelf iets aan het huis doen, zelf kleren maken. Men heeft de capaciteiten gehad om het met veel minder geld te doen.' 'Men heeft weinig contacten meer gehad met collega's. D e gemeenschapszin is dus vrij snel verdwenen. Datje elkaar niet meer ontmoet op het werk, dat is een hele inbreuk. Veel mensen hebben het nog niet verwerkt: als je met ze spreekt dan komt er een emotie los, ik vergelijk dat met wat bij mensen loskomt die de oorlog hebben meegemaakt. Het zit zó diep.' Maar, gaat Keune verder, zoals de indus­ trie in de jaren vijftig, zestig en zeventig was, daar hoef je geen heimwee naar te hebben. 'Het is echter een ramp omdat er niks voor in de plaats is gekomen. En ondanks allerlei waarschuwingen hebben de fabrikanten nietde verantwoordelijkheid genomen om de bakens te verzetten. Het is een ramp voor de stad. Ga maar na: de officiële werkloosheid staat op ongeveer 12.000 mensen en dat zijn er ongeveer evenveel als er in 1960 in de textiel werk­ ten.' Keunes eigen schatting overtreft de officiële cijfers: volgens hem is 25 procent van de Tilburgse beroepsbevolking werk­ loos. 'Wat ik ook rampzalig vind ­ veel mensen onderschatten dit fenomeen ­ is dat dit verhaal, dit beeld wordt weggestopt. Als je door Tilburg loopt dan zie en hoor je er niks meer van. D e burgemeester ver­ koopt de stad als een flitsende stad. Veel mensen die de textielperiode hebben meegemaakt voelen zich er niet thuis tenA/ijl het wel hun stad is. En deze stad is juist zo rijk kunnen worden ­ voor zover je kunt spreken van rijkdom ­ dankzij het feit dat deze mensen na de oorlog zo hard gewerkt hebben. Maar het wordt uit het collectieve geheugen gewist.' Lou Keune: 'De textiel voorbij: Het wel en wee van Tilburgse oud­textielarbeiders in de jaren 1980­1990'. Uitg. Boekhandel Gianotten, Tilburg. Bij het boek is een aparte 'verantwoording' verschenen.

Nat­appretuur 1962 (Collectie Gemeente Archief Tilbug) 8 november 1991

^^«>y^■^7^^;

STAP AF OPEEN PRIMA

Q Q D rukken) Em de Jong b v. ^

f^^M^'i

O

^i? J •' %^ ^i"^ A

\ -o? <\

Dactylo U i tzendburo draagt haar steentje b i j studeren en werken is prima te kombineren Als )ij je studiebeurs wilt aanvullen helpt D actylo |e graag een handje met het werk en de financiën Dagelijks zijn er vele duizenden mensen als Dactylo uitzendkracht aan de slag WIJ hopen dat jij er binnenkort een van bent De voordelen en spelregels van tijdelijk werk vertellen WIJ je graag in een persoonlijk gesprek Bel voor een afspraak of kom langs voor vrijblijvende informatie en gratis inschrijving bij Dactylo Uitzendburo in Tilburg, Heuvel 46 Telefoon 013 364061 of een van onze 131 andere vestigingen Bel gratis 06­0350 of zoek in de Gouden Gids fiet plaatselijke D actylo Uitzendburo

^ eksakt ^ ^ ^

jsS "i^lOAA Vsv^egS 51^1 H Bau e Nossau Te etoon 042' 7 8922 Teleta* Od257 9100

^Dactylo

uitzendbureau

E E N M D O E R N E GRAFISCHE OND ERNEMING MET N R I J K E T R A D I T I E

U l T Z E r J D Ü U H O

TuinstraaSi hlburs kkfoonOI-) i()2')yi

TURKS SPECIALITEITEN RESTAURANT

TOPKf^PI

VOORTAAN

ledere dag open (beh dinsdag) Donderdag studentenavond SOEP: naar keuze Turkse tomatensoep Turkse linzensoep Oriëntaalse soep

in de Emmapassage.

Frengli kebab Kalfs+lamsgehakt, pittig gekruid en tomaat aan een spies

Boekhandel Gianotten

Koffie + stukje Turks fruit

(Voorheen Heuvelpoort)

f 19,75

Nieuw adres: Emmapassage 17, Tilburg Tel. (013) 68299X­Fax (013) 355962

Telegraafstradt 5 5038 BLTilburg T d O n % l ' i %

Za^sAAj^ M B A

INVITATION TO AN INFORMATION SESSION /n a comparative study on 20 European Business Schools, the Rotterdam School of Management of the Erasmus University is listed as leading in Europe.

The scope of corporations is becoming more international. Today's business community therefore needs highly tramed managers with a broad perspective on global developments If you consider yourself a talented graduate and if you are interested in an international management career, the Rotterdam School of Management is a next logical step. The RSM offers full-time and part-time programs taught m English, leading to: ■

MASTER OF BUSIN ESS ADMIN ISTRATION (MBA degree)

■

MASTER OF BUSIN ESS ADMIN ISTRATION /MASTER OF BUSIN ESS IN FORMATICS (MBA/MBI dual degree)

The international student population consists of: - 70% non-Dutch, representing 40 different nationalities - 25% women, 75% men Teaching methods are a combination of cases, lectures and projects, designed to develop essential management skills. Students have a wide variety of educational backgrounds such as: Engineering, Medicine, Law, Pharmacy, Psychology and Economics. The ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT i nvi tes you to attend an information sessi on at: Please send Q □ Q

more information about: Master of Business Administration (MBA) Master ot Business Intormalics (MBA/MBI dual degree) I will attend the Information Session in . . ..^ . ,

Name Address ..........n..»^»J^k

Postal Code & City University

Katholieke Universiteit Brabant Tuesday November 26, 1991 14.00- 15.30 hrs. Hogeschoollaan 225 Room AZ 117 TILBURG

Study Year of Graduation Send to

Erasmus University, Rotterdam School of Management Public Relatrans & Admissions Office Room FB bi Bursemeester Oudlaan 50 3062 PA ROTTERDAM Phone 010 408 1905/19"16

GATEWAY TO THE GLOBAL MARKET .S l!5M!f»«k."

.iikJ­W^T

8 november 1991 Univers

MEDEDELINGEN

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteits-waarde voorrang.

ALG ONBESTELBARE POSTSTUKKEN Poststukken geadresseerd aan de KUB, kunnen soms met besteld worden. Betrokkene komt bijvoorbeeld nog niet in het centraal adressenbestand voor of de naam is fout gespeld of onduidelijk geschreven. Om te voorkomen dat stukken eindeloos heen en weer gestuurd worden vindt u op deze plaats in Univers een overzicht van onbestelbare stukken. Wij verzoeken u, wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen een week na verschijning van dit nummer te reageren (tel.(66)2808). De stukken zullen circa een week na verschijning aan de afzender worden geretourneerd. Geadresseerde: Afzender TAN: Fam. Van Haaren-Doorn, Oosterhout Haag; mevr. A. Schmits: Optiebeurs, Amsterdam; ir. R.C.M.H. Douven: NWO, Den Haag; mr. A. van Rendt: International Freight Fonwarders, Lissabon; mr. C. van Ravenhorst: Ned. Ver. v. Hypotheekbanken, Den Haag; Sips: Inst. V. Informatica en Economie, Kopenhagen (Denemarken); dr.ir. P.F. Fontein, TU Eindhoven; drs. R. Ahsmann, TU Delft;

OPENSTELLING STUDIEZAAL GEBOUW A OP ZATERDAG

De studiezaal van gebouw A is op de hieronder vermelde zaterdagen van 09.00 -16.00 uur geopend: 7,14 en 21 dec. 1991 en 4,11,18 en 25 jan. 1992 BEPERKTE SLUITING BIBLIOTHEEK I.V.M. VERHUIZING In jan. '92 wordt een begin gemaakt met de verhuizing van de bibliotheek. Daarbij zal getracht worden het ongemak voor de gebruiker zoveel mogelijk te beperken. Toch is het onvermijdelijk dat collecties gedurende korte of langere tijd niet gebruikt kunnen worden: 1. Uit het centraal boekenmagazijn kan met geleend worden van 1-1-1992 tot 15-3-1992. In die periode is ook raadplegeing van oude drukken en oudere tijdschhften niet mogelijk. 2. Het tijdschnftenmagazijn (gebouw A) is gesloten van 1 febr. tot 9 maart 1992. 3. De bibliotheken voor letteren en filosofie, voor geschiedenis en de Brabantcollectie en de centrale bibl. (EGcollectie, statistieken, intern, collecties, bibliografieën en Talenpracticum) zullen twee weken gesloten zijn: van 24 febr. tot 9 maart 1992. 4. De juridische afdelingsbibliotheek en de afdelingsbibliotheken voor sociale wetenschappen en voor economie en informatica zullen gedurende één week gesloten zijn: van 2 tot 9 maart 1992. 5. Aanvragen bij andere bibliotheken via het Interbibliothecair Leenverkeer zullen niet in behandeling genomen kunnen worden in de penode van 24 febr. tot 9 maart 1992. 6. De uitleentermijn zal in deze periode worden verlengd. In de periode tussen 1 jan. en 1 april 1992 zullen geen rappelkosten in rekening worden gebracht. indien zich in bovenstaande punten wijzigingen mochten voordoen, zullen wij u zo spoedig mogelijk op de hoogte stellen.

r

F RW

CAPITA SELECTA INTERNATIONAAL BELASTINGRECHT (KEUZEVAK) (zie onder FEW) doctoraalstudenten fiscaal recht en fiscale economie Univers

FEW POSTDOCTORALE OPLEIDING ACCOUNTANCY BIJ voldoende belangstelling wordt overwogen om ook per januari '92 een cursus Leer van de Accountantscontrole te starten. Het examen zal dan worden afgenomen in november '92. Geïnteresseerden worden verzocht zich te melden bij het secr. Bika, B 535, tel: 013-662188. STUDIEGIDS Op pag. 157 staat voor het vak (323.04G) Optietheorie-Onderneming ten onrechte een studiebelasting van 4 SP vermeld; dit moet zijn 2 SP. WIJZIGING TENTAMENROOSTER PROPEDEUSE ECONOMIE In tegenstelling tot hetgeen staat vermeld in de studiegids zal het tentamen Informatica/Theohe voor Economen plaatsvinden op: 9-10-11 juni '92 (dus niet in januari). Voor Economethe en BIK blijven de vermelde data van kracht. TENTAMEN VENNOOTSCHAPSBELASTING In tegenstelling tot hetgeen staat vermeld in de studiegids pag. 193/194 wordt bovengenoemd tentamen met mondeling maar schhftelijk afgenomen. Zie voor data tentamenrooster. TENTAMINERING VOORTGEZET BOEKHOUDEN I 324.391 Het tentamen Voortgezet Boekhouden I (324.391) zal worden afgenomen in 2 zittingen te organiseren binnen één week en in beginsel op twee opeenvolgende dagen. Voor '91/'92 zal tentamen worden afgenomen op 12 en 13 dec. 1991, 31 juli en 5 aug. 1992. Voor het tentamen op 12 en 13 dec. '91 wordt men opgeroepen voor de eerste zitting (de zitting van 12 dec. dus I). Op de tentamenopgave voor de eerste zitting zal worden vermeld op welke tijd en plaats U voor de tweede zitting van 13 dec. wordt verwacht. Met nadruk zij vermeld dat alleen dan een cijfer wordt bepaald voor Voortgezet Boekhouden (324.391) als het volledige tentamen (zitting 1 én 2) wordt afgelegd. In het geval dat een onvoldoende score wordt behaald voor Voortgezet Boekhouden I (324.391) dient men het volledige tentamen (2 zittingen) opnieuw af te leggen.

DOCTORAALSTUDENTEN FISCAAL RECHT EN FISCALE ECONOMIE Capita Selecta Internationaal Belastingrecht (keuzevak). In het tweede semester (febr.-mei) van dit studiejaar wordt wederom het vak Capita Selecta Intern. Belastingrecht gegeven. Dit studiejaar zal het onderwerp 'Duits belastingrecht' worden behandeld. Het Capita Selecta zal bestaan uit 6 hoorcolleges afgewisseld met 6 werkcolleges. De cyclus wordt afgesloten met een mondeling tentamen. In tegenstelling tot voorgaande jaren hoeft dus geen notitie te worden geschreven. Het eerste college is op 5 febr. '92 in SZ 28 (13.00-15.00 u.). Voor het volgen van de college-cyclus hoeft U zich niet aan te melden. Verplichte literatuur: - 'Inleiding in het Duitse Belastingrecht' van drs. G. Michielse, Gouda Ouint, '91. - Pocket 'Steuergesetze', deel 1 en 2, Beck-Texte lm DTV, vanaf de 17e druk. - Opgavenssyllabus (nog niet te verkrijgen). Docent: drs. G. Michielse, B 913, tel: 013-662225 (b.g.g. 662412). COLLEGE PROP. ECONOMIE/ GROEP BLAUW dl. 12 nov. '91 komt het college Informatica te ven/allen. STUDENTEN DIE HET 2-JARIG DOORSTROOMPROGR. BEDRIJFSECONOMIE VOLGEN Zij die willen afstuderen bij de sectie Marketing en problemen gaan ondervinden bij het volgen van het vak Marktonderzoek IA (2e sem.) worden verzocht zich per omgaande te melden bij R. Lukkenaer-Louer, Ondenwijsbureau FEW, B 735, tel: (66)2023.

NIP-PRESENTATIE EN BORREL De NIP-StudentenCommissieen NIPmedewerker dr. K.A. Soudijn houden op ma. 11 nov. van 15.45 to + 16.15 uur eenpresentatie in AZ111 over wat het NIP voor studenten kan betekenen. Aansluitend gratis borrel in de kantine van gebouw S.

FSW SOC

De werkgroepen leerprojekt op WO.middag 13.50-15.45 en 15.4517.40 uur vinden vanaf 20 nov. plaats in SZ 137 resp. RZ 25 i.p.v. PZ 210. PEW/PSY De eerste gelegenheid van het tentamen Inleid. Arbeids- en Organisatiepsy. is op 23 juni 1992. De derde gelegenheid van het vorig jaar in dec. gaat natuurlijk gewoon door op 13-121991. SOC/B&O/VTW/SZW/PEW Onderzoeksmethoden P-2 en P-3 De tekst van de studiegids op bladzijde 430 wordt als volgt gewijzigd. De studenten avondopleid. en bovenbouwstudies hebben op 13 febr. T 1 van Onderzoeksmethoden P-3 in plaats van T 1 van Onderzoeksmethoden P-2. Op ma. 13 april vindt T 2 van Onderzoeksmethoden P-3 plaats voor deze studenten. T 1 van Onderzoeksmethoden P-2 vindt plaats op di. 21 apni.

r

VAC

Bij de vakgroep Strafrechtswetenschappen van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid ontstaan m.i.v. resp. 1 dec. 1991 en 1 jan. 1992 fwee vacatures voor STUDENTASSISTENTEN (m/v) (vac.nr 0229)

De te vervullen taken bestaan uit het ondersteunen van onderwijsactiviteiten en assisteren bij wetenschappelijk onderzoek. Kandidaten behoren in staat te zijn zelfstandig een weg te zoeken in binnen- en buitenlandse literatuur. Informatie over deze vacatures kan worden ingewonnen bij mr. W.E.C.A. Valkenburg, kamer B 909, tel. 662187, b.g.g. 662254. Sollicitaties, schriftelijk binnen twee weken na het verschijnen van deze advertentie, te richten aan de secretaris van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid, kamer B 1017, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg, o.v.v. het vacaturenr. op de enveloppe. Vacatures, geplaatst in Univers, zijn uitsluitend bedoeld voor werknemers van de KUB.

V a n scriptie naar ioopbaani Met de KPMG Prijs Itom je verder. Studeer je binnenkort af aan een instelling voor wetenschappelijk onderwijs of maak je binnenkort je NIVRAaccountancy opleiding af, dan nodigt KPMG je graag uit om met je afstudeerscriptie of wetenschappelijk werkstuk mee te dingen naar de KPMG Prijs 1991/1992. Deze prijs wordt toegekend aan de beste werk\ stukken met als thema: Kinderen: ool< een ^>-^ jiSr^ economisclie factor?; demografische ten^ dansen en liun invloed op economische ^ ontwikicelingen. Dit onderwerp is in overleg met UNICEF, het Kinderfonds van de Verenigde Naties, tot stand gekomen.

TENTAMINERING VOORTGEZET BOEKHOUDEN HBO 324.... Voor '91/'92 zal tentamen worden afgenomen op 12 dec. '91 en 31 juli '92. TENTAMEN INFORMATICA 1 VOOR RECIDIVISTEN ECONOMIE Degenen die uitsluitend nog in het eerste semester tentamens moeten afleggen om te slagen voor de propedeuse economie kunnen zich als volgt inschrijven: pracf/cuminschrijving: ma. 25 nov. '91 van 13.00-13.50 u. in CZ 78 en ma. 2 dec. '91 van 13.00-13.50 u. in CZ 78. afname: 17 dec. '91 van 09.00-11.00 u. in CZ 78, CZ 215 en CZ 216 eventueel (11.00-13.00 u.) in CZ 78. theorie inschrijving: ma. 25 nov. '91 van 13.00-13.50 u. in CZ 78 en ma. 2 dec. '91 13.00-13.50 u. in CZ 78. afname: dl. 17 dec. '91 van 13.0014.00 u. in CZ 78 eventueel (14.0015.00 u.) in CZ 78.

Voor de KPMG Prijs 1991/1992 is een geldbedrag beschikbaar van ƒ 10.000,—. Een speciale prijs, de UNICEF Prijs, wordt toegekend aan het werkstuk dat met name ook aandacht besteedt aan de positie van het kind in de Derde Wereld. Deze prijs - een stageplaats in één van de UNICEF landenorganisaties - wordt in nader overleg met de winnaar(s) gepreciseerd. Ben je geïnteresseerd? Bel of schrijf dan voor meer informatie en voor toezending van het inschrijfformulier naar: Secretariaat KPIVIG Prijs Postbus 72001 1007 TB Amsterdam Telefoon: 020-6567042 Je inschrijving dient in ieder geval vóór 1 januari 1992 (sluitingsdatum) in ons bezit te zijn.

TELT HOOGST BEHAALDE OF LAATST BEHAALDE TENTAMEN UITSLAG? In artikel 14, regelen en richtlijnen van de FEW-studierichtingen staat: In het geval dat voor een vak of voor een onderdeel van een vak meer dan één tentamen werd afgelegd is bij vaststelling van het resultaat per vak de hoogsfescore bepalend. (De volledige tekst is te verkrijgen op B 735).

De KPMG Prijs. Een ijzersterke referentie.

TENTAMENROOSTER (AANVULLING) De herkansing voor Organisatie v/d Onderneming/HBO vindt plaats op 18 aug. '92. SEMINAR INFORMATIESYSTEMEN Seminar Informatiesystemen van prof.dr.ir. G.C. Nielen op ma. 25 nov. vindt plaats in SZ 17 i.p.v. AZ 9.

P^FSW/FWW

VTW Winter Universiteit Brussel 1991 Geïnteresseerde studenten die hebben deelgenomen aan de Winter Universiteit in Brussel 1991 kunnen de lezingen kopiëren. De onginele teksten zijn verkrijgbaar bij: drs. Thijs van Vugt, kamer S 169, tel. 662313.

# % • ff wM%3

unicef<r^

DE KPMG PRIJS STAAT ONDER AUSPICIËN VAN UNICEF, HET KINDERFONDS VAN DE VERENIGDE NATIES.

8 november 1991

MEMO

Studenten \ MERCURIUS Gastcollege Mercurius organiseert voor studenten die de cursus Ondernemingstinancie­ ring 1 volgen alsmede voor andere geïnteresseerden een gastcollege Drs V van Assem (ABN AMRO) spreekt over 'Beleggen in portefeuille verband, hetABN­AMRO beleid' Een verslag van het gastcollege verschijnt in het magazine 'Mercunus Financieel' dat na afloop te koop is D atum 11 november 1991, tijd 17 30­19 30 uur, plaats Aula Ledenborrel Woensdag 20 november 1991 vanaf 21 00 uur IS het tijd voor de laatste ledenborrel van het semester Komt allen naar 'de Korenbloem' aan de Bredasewegi Ben jij een student die interesse heeft om lid te vi/orden'' Kom eens een keer langs en proef van de sfeeri T.S.V. PLATO Dinsdag 12 nov Pool­kampioenschap in Bogy s Aanvang 16 00 uur en duurt tot 20 00 uur, de kosten zijn f 10, ,per paar inschrijven, de hoofdprijs is f 100, Hierop aansluitend brengt Plato een bezoek aan Gaudium in D elft Vertrek vanaf 21 00 uur Woensdag is er de lang verwachte Record­avond Dies 17 nov tot 22 nov In deze week worden elke dag activiteien georgani­ seerd om het 4­jang bestaan te vieren (in Gala) Met Nieuwjaar is Plato open

MENU PERIODE MAANDAG 11/11 T/M VRIJDAG 15/11 Op maandag 11. dinsdag 12 en woensdag 13 november zullen er in het restaurant indische dagen zijn MAANDAG 11/11 Javaanse kerriesoep of Chinese kippesoep daging smoor ­ tjap tjoy ­ sate pindasaus pisang goreng ­ rijst ­ kroepoek ­ atjar of peperschnitsel ­ pepersaus ­ sperciebo­ nen ­ gekookte aardappelen Veg cheeseburger ­ pepersaus ­ sperciebonen gekookte aardappelen Luxe biefstuk champignons DINSDAG 12/11 oosterse vissoep ­ taugesoep ajam kerrie ­ fou yong hai ­ gember saus sambal goreng boontjes ­ loempia ­ kroepoek ­ seroendeng mie hoen of bami blinde vink ­ broccoli gekookte aardappelen Veg gierst ­ groenteschotel ­ rauwkost Luxe Wiener schnitsel WOENSDAG 13/11 chinese tomatensoep of soto ajam rijst met doperweten ­ rollade met balisaus ­ oedang nasi goreng ­ sajoer lodeh ­ rempah goreng of stooflapje ­ bietjes ­ gekookte aardappe­ len Veg chinese rijst/groenteschotel Luxe varkenshaas roomsaus DONDERDAG 14/11 bamisoep of bloemkoolcremesoep hamburger of rosbief met uiensaus macedoine de legumes of schorseneren gebakken of gekookte aardappelen Veg soja in bladerdeeg ­ uiensaus ­ schorseneren ­ gebakken aard Luxe biefstuk amencaine VRIJDAG 15/11 tomatensoep of heldere champignon­ soep gebakken vis met ravigottesaus karbonade met mosterdsaus wortelen of postelein patates frites of gekookte aardappelen Veg kaassouffle ­ postelein ­ patates frites Luxe ■ verse zalmmoot met botersaus

en luidt het jaar in met een spetterend feest, buffet enz georganiseerd door Bibi en B I B Kaarten verkrijgbaar vanaf heden Excursies vrijdag 15 november Am­ sterdam Je wordt om 10 30 op het Tilburg C S verwacht Kosten flO,­ Vrijdag 28 november PSV­stadion in Eindhoven Vertrek 14 30Tilburg C S Prijs f 5,99 Inschrijven op het Plato­ pandofviatel 351589 STUDENTENORKEST De repetities van het Tilburgs studen­ tenorkest vinden vanaf heden plaats in het Centrum voor Amateurkunst, Ringbaan Oost 8 te Tilburg Het stu­ dentenorkest repeteert iedere woens dagavond van 20 00­22 00 uur Nieu­ we leden zijn nog steeds van harte welkom Meer informatie Wytse (555693) of Marjon (422967) VERENIGING VOOR POLITIE­ KE EKON OMIE Najaarsconferentie internationale concurrentieverhoudingen een kriti­ sche analyse, 29 November 1991, KUB, zaal AZ­111 In de diverse bijdragen aan de confe­ rentie wordt kritisch ingegaan op wat in de literatuur bekend staat als een beleid van competitive strategy D e kntiek betreft zowel het theoretische, emprische als beleidsmatige niveau Aan het bijwonen van de conferentie zijn geen kosten verbonden Lunchen diner zijn voor eigen rekening INPUT De volgende activiteiten kun je dit semester nog van Input verwachten Op 18 november organiseert de acti­ viteiten­commissie een 'gezellige ac­ tiviteit' Let voor nadere mededelin­ gen over de inhoud hiervan op de blauwe Input­posters, Op 26 novem­ ber zal er een excursie gehouden worden naar Volvo Nadere informatie volgt Daarnaast heeft de studiegerichte activiteiten commissie weer een ten­ tamenbundel gemaakt, de kosten be­ dragen f 12,­ WINTERAVONDSPELEN Maandag 11 november wordt de twee­ de editie van de Winteravondspelen gehouden vanaf 20 30 uur in Miller Time De excursie naar Amsterdam 22 no­ vember 's Ochtends lezing over en in de RAI, 's middags een rondleiding door het Stopera­gebouw, daarna een rondvaart door de Amsterdamse grachten gevolgd door een pizza naar keuze Kroegentocht op 27 november Ten­ slotte IS bekend geworden dat het forum waarover we al eerder bencht­ ten wordt uitgesteld naar 13 februari

Bureau Buitenlandi^a^m BUREAU BUITEN LAN D Een buitenlandse student in huis'^ Ook voor het tweede semester ver­ wacht Bureau Buitenland weer een groot aantal buitenlandse studenten Voor deze studenten zijn wij op zoek naar kamers D eze kamers dienen (bij voorkeur) voorzien te zijn van een bed, bureau, stoel en kast Bureau Buitenland staat garant voor de beta ling van de huur tenwijl van de buiten­ landers een W A verzekering wordt verlangd alsmede een borgsom Er zijn verschillende periodes waarvoor we de kamer nodig hebben Belang­ stellenden kunnen meer informatie krijgen bij Bureau Buitenland, kamer A 163, tel (66)2236 Erasmus­beurzen tweede semester Voor het tweede semester van het lopende studiejaar zijn nog enkele beurzen in het kader van de Erasmus­ programma's verkrijgbaar Het betreft beurzen voor studie in o a Luik, Wit­ ten, Coimbra of Athene, Kiel, War­ wick, Brussel, Glasgow, Parma, Lou­ vain­la­Neuve, en Rome Belangstel­ lenden worden verzocht zo spoedig mogelijk contact op te nemen met Bureau Buitenland European Institut Florence, Jean Mon­ net Beurzen In het kader van de Jean Monnet programma's in Europese studies zijn er een beperkt aantal beurzen be­ schikbaar voor aio's en oio's die voor de periode van een jaar onderzoek verrichten aan het European Institute Florence D e beurzen die in het kader van dit programma verstrekt worden

zijn volledig kostendekkend en er is ook de mogelijkheid om gezinsleden mee te laten reizen Belangstellende worden verzocht op zeer korte termijn contact op te nemen met Bureau Bui­ tenland D e deadline voor aanmeldin­ gen IS 30 november NACEE­beurzen De NACEE, de Nederlands­Ameri­ kaanse Commissie voor onder­ wijsuitwisseling, heeft voor het colle gejaar 1992­1993 weer beurzen be­ schikbaar voor een studie of onder­ zoek in de Verenigde Staten D e beur­ zen zijn bedoeld voor aio's, oio's, do­ centen en studenten Afhankelijk van het vakgebied en het onderzoek of de studie die men wil verrichten zijn de beurzen aanvullend of volledig kos tendekkend Belangstellende worden verzocht zo spoedig mogelijk contact op te nemen met Bureau Buitenland aangezien de deadline voor de mees­ te beurzen nog in dit kalenderjaar is Deadlines Nogmaals de deadline voor de ver­ schillende uitwisselingsprogramma s Kandidaten voor ISEP dienen zich aan te melden voor 15 november, kandidaten voor een MBA­studie of een studie in Japan moeten zich aan­ melden voor 1 december Meer informatie over deze programmes is verkrijgbaar bij Bureau Buitenland, dagelijks spreekuur tussen 14 00 en 16 30 uur

DSO\ STUDENTENZAKEN

eindigt om ongeveer 18 00 uur in En­ schede op zondagmiddag D eze af­ stand bedraagt rond de 175 kilometer en IS verdeeld in 25 etappes, 7 voor dames en 18 voor heren Het inschrijfgeld tussen de f 450,­ en f 500,­ Nu reeds moet f 200,­ als voorinschrijfgeld worden betaald, voor de sluiting van de inschrijving D e in­ schrijving staat uitsluitend open voor WO­ en HBO­studenten en sluit op 15 november Info Michel Jongen (663012), op maandag 19 30­20 00 uur en dinsdag 10 00­11 00 uur Ook de teams die zich al reeds telefonisch hadden aangemeld of rechtsstreeks via Pendragon dienen alsnog contact op te nemen Michel Jongen OP WIN TERSPORT MET HET SPORTCENTRUM Ookditjaar organiseert het KUB Sport­ centrum weer een wintersportreis naar Mallnitz (Oostenrijk) Het is een 10­ daagsereis We vertrekken vrijdag 31 januan en zijn op zondag 9 februari weer terug D e kosten zijn f 499,­, daarvoor krijg je vervoer met luxe bus en verblijf in Hotel Bellevue in 2­ of 3­ persoonskamers op basis van half pension Info balie van het Sportcen­ trum Op donderdag 14 november informatie­avond (Sportcentrum, 20 30 uur) T.S.R. CAVE DE CADAS In het weekend van 9 en 10 november organiseert de Tilburgse Studenten­ rijvereniging Cave Ne Cadas haar jaar lijkse stedenontmoeting in manege 't Zandeind te Riel Studenten uit heel Nederland zullen op dit evenement aanwezig zijn Aanvang zaterdag om 18 00 uur en zondag om 10 00 uur Inlichtingen Irma Jeucken tel 013­ 637696

Openingstijden informatiecentrum stu­ za (gebouw N, kamer 24) maandag 13 00­16 00 uur,dinsdag 09 00­16 00 uur, 16 30­18 00 uur, woensdag t/m HUB vrijdag 09 00 16 00 uur Wandelclub Hubbelaars Universiteit In het Informatiecentrum kun je te­ Brabant biedt je de kans om op zon­ recht met alle vragen die betrekking dag iets actiefs en gezelligs te onder hebben op het studeren en/of student nemen Vanaf de derde week van zijn en het maken van afspraken met november zal de HUB een georgani­ de studentendekanen D e balie van seerde wandeltocht presenteren D e het Steunpunt Studiefinancienng is deelname is geheel vrijblijvend en er eveneens in het Informatiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaar­ I zijn minimale kosten aan verbonden baarheid Informatiecentrum 662211, ' Verder wil de HUB bij voldoende ani mo het programma afstemmen op het Steunpunt Studiefinancienng 668010 lopen van de Vierdaagse van Nijme­ gen Info Jeroen (013­635668) of Ja­ Informatfieek nina (013­436198) Behalve met vragen over studiefinan­ ciering kun je nog voor tal van andere zaken in het Informatiecentrum te­ recht Informatie over Studie & Be­ roep IS er een van D e Informatheek neemt een groot deel van het Informa­ TROPENCURSUS tiecentrum in beslag en bestaat o a uit de studiegidsen van alle andere De stichting Tropencursus voor Kader universiteiten in Nederland D e nieu en Ontwikkelingswerk (T K O ) orga we gidsen ('91 / 92) zijn inmiddels vrij­ niseert in januari weer de Kadercur­ wel allemaal ingevoegd, de oude ('90/ sus Ontwikkelingswerk, waaraan zo­ '91) zijn voor belangstellenden GRA­ wel partners als contractanten kun­ TIS verkrijgbaar Van het HBO zijn er nen deelnemen informatiebrochures van opleidingen De cursus is interdisciplinair van op­ in Zeeland, Brabant en Limburg Be­ zet, biedt kennis en inzichten in alle halve bovengenoemd materiaal heb­ aspekten van het vraagstuk van ar ben WIJ, zowel over het HBO als het moede en rijkdom (rond thema s als WO, nog vele andere naslagwerken ontwikkelingsprocessen, werk en in­ b v overdedoorstroomopleidingenin komen, voeding en gezondheid, huis­ Nederland, afstudeerrichtingen, stu­ vesting, onderwijs, etc ) en traint vaar­ deren in het buitenland (o a Belgische digheden die noodzakelijk zijn voor studiegidsen), vereiste vooropleidin het optimaal functioneren in een an­ gen enz D aarnaast is er informatie dere culturele kontekst over het (effectief en actief) studeren De cursus duurt minimaal 12 dagen op zich, studiemethoden, studiemoti­ (A­deel), plus maximaal 24 dagen dif­ vatie enz ferentiatie programma (B­deel) Vas­ te cursusdag van het A­deel is vrijdag Tot slot bevat de Informatheek, naast of zaterdag, het B deel wordt op wisse­ al dit matenaal over studie en stude­ lende dagen georganiseerd ren, ook informatie over de zgn 'uit­ De cursus start met een weekend, nl stroom' Zoals b V Intermediair (zo­ 11 en 12 januan 1992 wel het weekblad als het jaarboek) Informatie bij Stichting TKO, 030­ (internationale) vakaturelijsten van de 318703 (met op woensdag) overheid ­ interne vakatures van de KUB­info over het schrijven van een sollicitatiebrief, voeren van een soil ZUIDELIJK AFRIKA gesprek of het maken van soil tests­ PLATFORM TILBURG info over bepaalde Nederlandse be­ Het Zuidelijk Afrika Platform Tilburg drijven ­ toekomstperspectieven ­ ef­ organiseert op donderdag 14 novem­ fectief vergaderen enz enz ber om 20 00 uur een informatieve Al het bovengenoemde informatiema­ bijeenkomst overde problematiek van teriaal ligt tijdens de openingsuren vluchtelingen in Mozambique en An­ van het Informatiecentrum gratis en gola D eze bijeenkomst wordt gehou­ geheel vrijblijvend ter inzage den in de Lokomotief, Stationsstraat 39, Tilburg Voor deze bijeenkomst zijn twee vrou­

Varia i

Sportnieuws] LACOSTE Zondag 10 november maandelijkse borrel bij de korenbloem Vanaf 20 30 uur Verder is er deze maand ook nog een tennis uitwisseling met Maastricht op donderdagavond Nadere informa tie bij Michiel (632576) BATAVIERENRACE 1 9 9 2 Deze vindt plaats op 25 apnl 1992 Deze estafetteloop start zaterdagoch­ tend om 00 00 uur in Nijmegen en

wen uit betreffende landen uitgeno­ digd Info Ane Rijkeboer (670434) of Thea van Blitterswijk (351523) COMENIUS AND EDUCATION ' Next year there will be a 400th anni­ versary of the birth of Comenius ­ a noted humanistic thinker of Czech on­ L|­, gin whose life was closely tightedTwith l y Netherlands To commemorate and celebrate this anniversary, an interna­ tional students competition will take place in Brno (Czechoslovakia) in 1992 It will be organized by Ministry of Education, Youth and Psychical Edu­ cation of the Czech Republic, Mayor of Brno, and Masaryk University in Brno The only condition for participa­ tion in a mentioned competition is the presentation of a paper on a given subject at a minimum length of 20 pages written in a world­wide langua­ ge Prelimitary registrations were ac­ ceptedupto the 20th September, 1991 Nevertheless, everybody who will mail the competition paper to the 31th Ja­ nuary, 1992, at the latest, will be ac­ cepted There will be rewards for the best papers Moreover, in summer 1992 an international scientific conference de­ dicated to Comenius will take place in Brno and the most successful authors will be, of course, invited The confe­ rence will be also connected with a cultural program in the birthplace of Comenius Contact address Ustav pedagogickych ved, filozoficka fakul­ ta, Masarykova univerzita, A Novaka 1, 660 88 Brno, Czechoslovakia All Tilburg university students interested in the participation in this competition are welcomed i COC­PRAATGROEP Het COC organiseert binnenkort weer een tiental gezellige bijeenkomsten voor homoseksuele mannen en lesbi­ sche vrouwen Wil JIJ praten over je homo/lesbisch zijn en andere gevoelsgenoten leren kennen, neem dan even kontakt met ons op Manan 013­674818, Haico 076­810793 RECHT EN BESTUUR IN ONTWIKKELINGSLANDEN Het Vollenhoven Instituut voor recht en bestuur in met­westerse landen, verzorgt ook dit collegejaar (februan­ mei 1992) het doctoraal keuzevak Recht en Bestuur in Ontwikke­ lingslanden Doel inzicht verschaffen in opzet en functioneren van bepaalde rechts­ en bestuursstelsels in Zuid Oost Azie, Noord­Afrika, het Caraibisch Gebied, Latijns Amerika en Turkije Opzet zes hoorcolleges over alge mene kenmerken van recht en be­ stuur in ontwikkelingslanden (het maat­ schappelijk kader vraagstukken van wetgeving, rechtspraak en bestuur, statelijk recht, religeus en volksrecht) Zes a tien werkgroepbijeenkomsten, gericht op een bepaald land of regio 1 Indonesië, 2 Sunname, Ned Antil­ len en Aruba 3 Egypte en Marokko 4 Mexico 5 Turkije Deelname ook open voor studenten van buiten de juridische faculteit Stu­ diebelasting 10 s p Vananten moge lijk Inschrijving bij mw N G de Jong (Leiden, tel 277260)

TIGEAK AGENDA Dinsdag 12 november Efact: excursie naar Fokker (info O­ 50) TEV: excursie naarOranjeboom (info

0-46)

Woensdag 13 november Makub: bedrijvendag in de Postelse Hoeve (inschrijven op kamer 0­52)

Donderdag 14 november Makub: borrel in Rumours vanaf 21 00 uur

637 638 Studenten krijgen @ 10% korting 8 november 1991

Ji\

Cultuurredactie: llona Bastiaanse PARADOX

In een spirituele sfeer komt de Indiase muziek tot zijn recht Op vrijdag 15 november geeft Ram Narayan uit India om 21.30 uur een concert bij De Vonl< op tiet Paradox-podium. Deze inmiddels wereldberoemde en alom geprezen muzikant bespeelt de sarangi en wordt begeleid door de Tabia-speler Fayaz Khan, sitarspeler Ravi Shankar, violist L. Subramaniam, zanger Bhimsen Joshi en fluitist Hari Prasad Chaurasia.

sonantiesnaren die zorgen voor de karakteristieke echo-klank van dit instrument. De tonen worden voortgebracht door het glijden van de nagels tegen de zijkant van de snaren en dus niet door de druk van de vingertoppen. Oorspronkelijk wordt de sarangi gebruikt als begeleidingsinstrument, maar Narayan heeft zich zover ontwikkeld dat hij er hele solo's mee speelt. Zoals ook tijdens het optreden vrijdagavond. Voor de gelegenheid en bij uitzondering sluit de organisatie zelfs de bar gedurende het concert. Want 'deze buitengewone fragiele muziek kan alleen gedijen in een sfeer van stilte en concentratie', aldus een woordvoerder. Of zoals John Eijlers, organisator van de programma's in de Mozes & Aaronkerk, het in de Volkskrant van 10 oktober 1986 het vera/oordde: 'Het is een opbouw van stilte naar uitbundige climax. De geleidelijke ontwikkeling, het aftasten van tonen, brengt de musicus langzaam in de sfeer van de muziek, maar jij als luisteraar wordt ook bij het proces betrokken. Je bereikt een hoge mate van concentratie. Al je energie, aandacht en gevoelens die aanvankelijkverspreid waren over vele zaken, richten zich op een punt, en daarin schuilt een zekere kracht. Ik denk dat dit een gezondmakend verschijnsel is.'

GROTE CONCERTZALEN

Ram Narayan (foto: Rein Spoorman) Het is op zich best verrassend te noemen dat Narayan juist naar Tiiburg komt voor een concert. De man is momenteel bezig aan een wereldtoernee en vliegt vanuit de Verenigde Staten voor 'slechts' twee concerten naar Nederland over. De ene is in het Amsterdamse Tropeninstituut, de andere staat geprogrammeerd bij De Vonk. Daarna reist Narayan meteen weer verder. Zijn eerste solo-optreden op de sarangi gaf hij in 1954, na een goede leerschooi vanaf zijn zevende jaar bij de befaamde sarangispeler Pandit Uday

Lal en de beroemde zanger Wahid Khan. Aanvankelijk ondervond hij nogal wat tegenwerking vanwege zijn onconventionele benadering van de sarangi-muziek. Hij heeft een 'fabuleuze techniek. Nu eens bars en grimmig, dan weer uiterst lynsch' (NRCHandelsblad over een optreden van hem in 1980). Inmiddels is Narayan erkend als Indiaas grootste sarangispeler. De sarangi die hij bespeelt is een snaarinstrument dat met de strijkstok gehanteerd wordt. Het telt drie darmsnaren met daaronder 38 metalen re-

SCHOUWBURG

'De stem van het water' Op vrijdag 8 november om 20.15 uur brengt Tfieater van het Oosten de voorstelling 'De stem van het water'op de planken in de schouwburg. Naar het boek van Gerrit Komrij. De regie is in handen van Agaath Witteman. 'De stem van het water' is een satire op de Nederlandse samenleving met personages uit de Nederlandse geschiedenis die worden vertolkt door Marjone Boston, Carl Ridders, Jules Croiset, Rick Nicolet, Alexander van Heteren en Julien Croiset. De personages bezoeken regelmatig een pension dat wordt uitgebaat door Kniertje, een vissersweduwe. In het pension krijgen Kortjakje, dominee P.A. Saaije Azn., Jan Rap en Mr. Pennewip lucht van een schat die nog niet gedolven is en waarvan alleen Piet Heyn weet waar hij ligt. Ze raken allemaal geobsedeerd door de mogelijkheid die schat, een gezonken zilvervloot, te bemachtigen en treffen voorbereidingen voor een expeditie naar de Stille Zuidzee. Elk personage heeft eigenschappen in zich die zogeheten karakteristiek zijn voor 'de Nederlander'. Witteman: 'Als je dieper graaft, merk je dat Komrij speelt met de tegenstrijdigheid in de beschrijvingen van de Nederlandse volksaard. Denk aan de dominee-cultuur, de omstandigheid dat Nederland zich maar al te graag opwerpt als gidsland en vergelijk dat met de Nederlandse handelsgeest die onlosmakelijk verbonden is met beUnivers

De belangstelling voor Indiase muziek neemt de laatste tijd aanzienlijk toe. Ook is het aantal podia voor Indiase groepen en dansers uitgebreid. Na zich jarenlang in een eigen circuit van podia zoals het Tropeninstituut en de Mozes & Aaronkerk te Amsterdam en diverse theatertjes, kerken en yogacentra in het land te hebben bewogen, begint ze de laatste acht jaar vaste voet aan de grond te krijgen in de grote concertzalen. Zo bieden het Concertgebouw in Amsterdam, Muziekcentrum Vreedenburg in Utrecht en De Doelen in Rotterdam tegenwoordig ook regelmatig Indiase klassieke muziek. Het stickies-rokende en mediterende publiek uit de jaren zeventig heeft plaats gemaakt voor een iets minder zweverige club aanhangers. Perzische tapijten en lage bankjes in knusse hoekjes in kleine ruimten zijn inmiddels vervangen door keiharde stoelen en kerkbanken waarin het steeds moeilijker is stoned te worden. De sfeer moet vooral 'gewoon' spiritueel zijn om de muziek goed tot zijn recht te laten komen. Immers, voor Indiase musici speelt de relatie tussen religie en kunst een grote rol. Velen hebben wel een of ander altaartje in hun kleedkamer met portretten van hindoe-goden en hun leraren. Het helpt hen zich te concentreren en de muziek te laten stromen.

drog. Een ander voorbeeld van extreem contrast is onze relatie met de zee. Enerszijds getroosten wij ons enorm veel inspanning om het land op de zee te veroveren, anderszijds laten we het gewonnen land voor oorlogsdoeleinden zo weer onderlopen. Ik wil hiermee zeggen dat Kniertje in 'De

Schouwburg, 20.15 uur: Theater van het Oosten met 'De Stem van het Water' naar een boek van Gerrit Komrij. Schouwburg, 20.30 uur: Kathinka Visser danst 'Passion Play'. Filmhuis, 21.00 uur: 'Jij en ik' over arts Pjotr die na driejaar zijn onderbroken wetenschappelijk onderzoek wil voortzetten. Regie: Larisa Sjepitko. Zaal Zestien, 20.30 uur: Renze Ferwerda speelt 'Nu het kan'. Het programma bestaat grotendeels uit Franse chansons over onvervulde verlangens en de twijfels en besluiteloosheid die ten grondslag liggen aan het niet realiseren van die verlangens.

Zaterdag 9 november Schouwburg, 20.30 uur: Max Sietsema speelt 'Keefman'. Solo-toneel. Zaal Zestien, 20.30 uur: Het Tilburgse koor Deining zingt 'Nanie' (Brahms)en 'Der Ja-sager' (KurtWeill), 'Auf ihrem Grab' (Mendelssohn), 'Death on the Hills' (Elgar) en 'La sciate morire' (madrigaal van Monteverdi) over het thema dood en verderf. Noorderligt, 21.00 uur:

Zondag 10 november Z a a i Zestien, 15.00 uur: De Rozenfabriek met 'Parcival'. Voor kinderen vanaf zeven jaar. Cinecitta, 11.00 uur: 'The Cook, the Thief, his Wife and her Lover' van Peter Greenaway. Noorderligt, 20.00 uur: concert van 'Napalm Death' en 'Acrostichon'. Heavy, rauw en vooral stevige gitaarriffs.

Maandag 11 november Café De Voortuin, 21.00 uur: jazz-optreden van Stephanie Beerens (zang), Toine van Rooy (hammondorgel), Marlon van Mook (contrabas), Henk Koekoek (saxen), Hans Sparla (trombone) en Pascal Vermeer (drums). Universiteit, (zaal P.1.211) 16.30 uur: Videosociety draait'Bluet)erry Hill'. De amoureuze perikelen van Robin de Hert op een katholieke vakschool meteen bikkelharde overdreven autoritaire secretaris-directeur. Jeugdsentiment uit begin jaren zestig.

(IB) stem van het water' niet alleen gierig is. Ze voelt zich ook sterk seksueel aangetrokken door Piet Heyn, hetgeen in vele avances van haar kant uit. Ze wil niet alleen om zijn spaarbankboekje met hem trouwen. Een dergelijke stereotiepe karaktereigenschap zie je ook bij dominee P.A. Saaije Azn. die zijn gidsland-idealen ogenblikkelijk aan de boom hangt voor een liefdes-affaire, de personages zijn niet wat ze schijnen te zijn.'

'CULTURELE IDENTITEIT'

Gerrit Komrij (foto: Steye Raviez)

CULTUURAGENDA Vrijdag 8 november

Het stuk van Komrij past volgens Witteman in de reeks over de 'culturele identiteit van de Nederlander' waarmee Theater van het Oosten dit seizoen bezig is. Voor de uitwerking van dit gegeven heeft het gezelschap zeven auteurs gevraagd iets over het thema te schrijven. 'We hebben voor Gerrit Komrij gekozen, omdat hij bekend staat als iemand die van een afstand naar Nederland kijkt. Je zou kunnen zeggen dat hij ons kritisch geweten in den vreemde is.' De speelstijl die Theater van het Oosten heeft gekozen is geïnspireerd op de verschillende genres die Komrij hebben beïnvloed:de poppenkast met poppen als dragers van binnen een cultuur aanwezige stereotiepe eigenschappen, de zedenkomedie waann het voorspelbare menselijke gedrag centraal staat en het sociaal drama dat de tragedie van het menselijk bestaan toont. (IB)

Dinsdag 12 november Universiteit, (zaal P.1.211), 16.30 uur: 'Orphee' van Jean Cocteau. Cocteau's persoonlijke variant op de Orpheus-mythe. Dichter Orpheus wordt na een ongeluk door mysterieuze prinses naar het hiernamaals gevoerd waar hij zijn overleden Eurydice mag zoeken. Filmhuis, 21.00 uur:'Herfstmarathon'van Georgi Danelija is een eenvoudige relatiekomedie met een tragikomische toon. Centraal staat de vertaler Andrej, een lichtelijk uitgebluste man van middelbare leeftijd die heen en weer geslingerd wordt tussen zijn vrouw en minnares. Schouwburg, 12.30 uur: optreden van 'Aurelia Saxefoonkwartet' met Johan van der Linden, André Arends, Arno Bornkamp en Willem van Merwijk.

smart weer terug. Filmhuis, 21.00 uur: 'Moskou gelooft niet in tranen'. Regie: Vladimir Mensjov. Een schildenng van het leven van enkele gewone Sowjet-burgers tijdens hun jeugd en hun volwassenheid.

Donderdag 14 november Paradox, 21.00 uur: optreden van Contraband, een veertien-mans-orkest. Schouwburg, 20.30 uur: Trio de Janeiro komt met de voorstelling 'Bij de beesten los'. Dit trio sleept de toeschouwer mee langs de gapende diepten des levens, op de klanken van een exotisch bizar instrumentarium, om tenslotte hijgend tot stilstand te komen in de 'schouwburgstoer. Filmhuis, 21.00 uur: 'De Fontein'. Regie: Joeri Mamin. Een analyse van het faillisement van de Sovjet-Unie, die vooral oog heeft voor de absurditeit van de huidige ontwikkelingen. Noorderligt, 21.00 uur: concert van 'The Tragically Hip' met ex- prof basketballspeler 'Johan Kilzer' in het voorprogramma. Rhythm & Blues. Universiteit, (zaal AZ 112) 13.30 uur: in het kader van de Studium Génerale-cyclus 'Ondernemen en spiritualiteit' gaan filosoof en theoloog Pietervan Hooff en moraaltheoloog Frans Vosman een gesprek aan met dr. H. J. Witteveen, oud-minister van Financiën, oud-directeur IMF en adviseur AMRO-bank. Universiteit, (zaal AZ 112) 16.00 uur: Gesprek met Paul Fentener van Vlissingen, president-directeur SHV over ondernemen en spiritualiteit. Zaal Zestien, 20.30 uur: Mars Teunisz met voorstelling 't Erelid. Cabaret.

Vrijdag 15 november Schouwburg, 20.15 uur: Simone Kleinsma in 'Funny Girl'. Een overzichtvan het leven van komedie-speelster Fanny Brice. Regie: Chet Walker. Schouwburg, 20.30 uur: Theater Poging speelt 'Adiós', een visueel hoorspel waarin filmische fragmenten, verleden, heden en werkelijkheid met elkaar verweven zijn. Filmhuis, 221.00 uur: 'Kleine Vera'. Regie: Vasili Pitsjoel. Bekroond op het festival Venetië 1988. Hoofdrolspeelster Vera is net van school en wil van het leven genieten. 2e heeft lak aan haar materialistische vader en haar benepen moeder en doet waar ze zelf zin in heeft. Door haar gedrag lopen de spanningen in haar ouderlijk huis ten slotte hoog op. t Heks, 21.00 uur: Rankspeelt 'Dichter bij de waanzin' waarin vragen als 'Hoe gek is gek?' en Waar ligt de scheidslijn tussen gekte en normaliteit?' aan de orde komen. Gebaseerd op een onderzoek dat Jan van Venrooy verrichtte in een Italiaanse psychiatrische inrichting. Zaal Zestien, 20.30 uur: Kees van Wanrooy speelt 'De Speelman'. Verteltheater. Paradox, 21.30 uur: optreden van Ram Narayan uit India met Tablaspeier Fayaz Khan. Noorderligt, 22.00 uur: House Party met Quazar en The Zodiac Sound System.

Zaterdag 16 november Schouwburg, 20.15 uur: musical 'Funny Girl'. 't Heks, 15.00 uur: Oudhuis Stekelbos met 'Lavabo & Simili'. Een Belgisch gezelschap. Noorderligt, 22.00 uur: superswing.

Woensdag 13 november S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Westdeutsches Tourneetheater speelt 'Der zerbrochnene Krug'. Naar Von Kleist. Universiteit, (zaal P 1.211) 16.30 uur: Videosociety draait 'Medea' van Pasolini. Euripides' tragische heldin inspireerde Pasolini. Medea wordt na tien jaar verstoten door'Jason, zodat hij kan trouwen met de kroonprinses uit Korinthe. Medea's magische krachten komen echter door de liefdes-

Zondag 17 november Schouwburg, 20.15 uur: musical

'Funny Girl'. Cinecitta, 11.00 uur: 'The Westside story' van Robert Wise. Zaai Zestien, 15.00 uur: Wayang Golek met 'Het verhaal van Gareng en Lepot', Indonesisch stokpoppentheater.

8 november 1991

m

Koetjes & Calf in de rij bij digd. D e controle is naadje. Voor duizenden guldens per week wordt er weggeslagen en ingenomen. (waarschijnlijk op andermans reke­ Want wie niet recipieert die is ge­ ning) te vieren dat ze nog bestaan, zien. terwijl tegelijkertijd de aula (promo­ Voor een man als pater Huub Boe­ tie of zoiets) leegliep. Het hele spul laars OFM, die afgelopen vrijdag begon gelijk te 'mingelen' zodat ie­ aan de KUB promoveerde op het der zicht verdween op wie van wiens proefschrift 'Indonesianisasi' moet dat maar grauw zijn. Jarenlang heeft rekening stond te zuipen. Vrijdag was het al niet veel beter. Er de franciscaner monnik zich in de begon een oratie net nadat er een tropenzon afgebeuld om de promotie was afgelopen. Enkele Indonesische missie om te vormen promotiegasten liepen wat tot een zelfstandige katholieke ker­ korganisatie ­ niet eens ongevaar­ verbouwereerd achter de marche­ lijk, want snel te verwarren met neo­ rende hoogleraren aan in de voor­ kolonialisme ­ om, op allerheiligen­ onderstelling dat de tweede helft van de promotieplechtigheid aan­ dag nog wel, te worden onderge­ ving. Als je wil kan je (zoals Koe­ dompeld in de decadente receptie­ tjes) op de KUB iedere avond in de sleur van alledag. En niet eens alle heiligen waren op komen dagen. olie zijn, ook al ben je niet uitgeno­ Van den Eerenbeemt en Goddijn die waren er, Ruud de Moor en ook een indrukwekkende rij gewater­ golfde nonnetjes, maar geen bis­ schoppen en prelaten, en zelfs geen ene nuntius of iets dergelijks. Boe­ laars is een eenvoudige vent en er de man niet naar om over de absen­ tie van de gemakzuchtige en offi­ ciële organisatie van het geeste­ lijke leven in Nederland te zeuren of te zaniken. Koetjes daarentegen bleef het toch maar mooi beroerd vinden, maar misschien was het allemaal maar beter zo. En beetje soberheid (nonnekes met steunkou­ sen en gezondheidsschoenen, een optocht barrevoetse paters in bruin capucijnershabijt) kan geen kwaad. Stilletjes kroop Boelaars met zijn Indonesische kompanen achter het barretje in de gang van gebouw A (van Armezondaars) en liet zich daar blozend feliciteren. In de portretten­ zaal kon ie niet terecht, want daar waren op dat moment Alle Heiligen om zich voor te bereiden op de oratie van weer een nieuwe Heilige: , Jan Roos. Doeloe. Maar ik niet.'

INDONESIA CALLING De marmeren vloer van gebouw A (van Accijns) begint er onderde­ liand dof en vaal van te worden; dagelijks wordt het plaveisel door duizenden in wijn en port gedrenk­ te naaldhakken gegeseld en trap­ pen sleetse Rockportschoenen er honderden kilos gevallen bitterbal­ len, sigaretten, zoute kaakjes en kaasgarnituren in. Er wordt van de dolle gerecipieerd, 's Morgens te­ gen elven staan er tegenwoordig al lui alcoholvrijtjes en jonge klare weg te koppen. Omdat er 's middags niks meer vrij is. Het loopt hardstik­ ke vast. Zo stond bij voorbeeld de letterenfaculteit afgelopen donder­ dag in A(van Aflaat) weer eens

Ruud Sjaalman de Moor: 'Tempo

1 II I ' ^ I «

m^

'

'^

Huub Indonesianasi Boelaars weigertTwee bruiden van Jezus C. Bruid 1: gesclienl<­envelop: 'Post iiem zelf 'Mijn iiemel, die kuiten van Huub, de maar. Ik wil niet opdraaien voor de Chippendales zijn er niks bij.' Bruid 2: 'Geef mij toch maar het lichaam van strafport.' Christus!'

In conclaaf. De hoofden van Lebak: 'Zeg niet datje ze niet mist, die Javaanse jongens...'

Op tv

■ J iÉ i i

het bord: 'uit eigen zak te betalen'. Mochten de debaters Greet Nijhouing, de emancipatie­medewerkster van de KUB, sleepte het in hun hoofd halen het bedrag uit de kas te fourneren, mij mee naar 'Gemengde gevoelens'. Dit VPRO­programma van Ondanks een vuil herfstregentje dan kunnen ze rekenen op presentator Ad 's­Gravesande kon u afgelopen zondag na Van Kooten toch bijzonder goedgemutst korting op hun subsidie. en De Bie op Nederland 2 zien. Greet zat links, ulak achter de 79­jarige staat huismeester Bram Groot­ Deze week geeft de DCT in een dichter Adriaan Morriën; ik zat rechts, naast een scholier. U keek huis ­ net vanochtend terug schriftelijk antwoord aan Heuvel­ natuurlijk niet, omdat u 'Twin Peaks' moest volgen. gekomen van ouderschapsverlof mans een verklaring voor hun De opname duurde twee uur; de uitzending was 55 minuten. Hebt u wel ­ aan het richtingbord te sleute­ kinderachtig gedrag: op het bord eens twee uur met 50 mensen gediscussieerd over seks? Dan weet u len. 'En nu nog een kwartslag stond Debating Club Tilburg, precies wat wij elkaar vertelden. draaien, Bram', roept tuinbaas 'niet de correcte naam waaron­ Het aardigst waren de betogen die niet voor uitzending geschikt werden Bert Bertens ­ die het allemaal der wij bestaan'. Het schrappen bevonden. Een mollig meisje van 16 jaar, Renée, onthulde ons de wat minder lijkt te vinden ­ naar van drie letters was dus noodza­ uitkomst van een wetenschappelijk onderzoek: mannen vallen vooral boven. Groothuis springt kelijk. 'Vervolgens', zo vervolgt op mollige t\/pes. Helaas voor Renéebestaat er een enorme kloof tussen vervolgens van zijn krukje en het schrijven, 'willen wij best wetenschap en praktijk. trapt de mulle aarde aan. Over inzien dat een dergelijk stuk Een student die van de zenuwen niet uit zijn woorden kon komen, gaf de weg die tot de wetenschap plastic niet geheel gratis is ons informatie over de regels die bij meerderheid van stemmen leidt kan voorlopig geen misver­ verkregen, met andere woorden, aanvaard zijn door de Amsterdamse studentenvereniging ASVA. Als stand meer bestaan. dat uw instelling hier geld voor iemand iets lelijks over vrouwen zegt, wordt dat onmiddellijk opge­ De laatste maanden, sinds de heeft moeten neertellen. Wij zijn schreven en in het clubhuis op het prikbord gehangen, ondertekend laatste betonplaat de kubus die daarom bereid de strepen van met de naam van de dader. Deze radicale maatregel leidt er toe, dat de nieuwe bibliotheek moet het bord met een schoonmaak­ worden voltooide, was de middel te venwijderen; u kunt het j niemand meer lid van de ASVA wil zijn. De papiertjes worden bouwactiviteit op de KUB­ bord dan in de oorspronkelijke l bovendien door onbekende vandalen van het prikbord gerukt. Onze zenuwachtige student vond dit een gunstige ontwikkeling: de maatre­ campus voor de leek alleen nog staat terugkrijgen, en houden.' gel laat niemand koud! herkenbaar aan de rondsjou­ Heuvelmans: 'Nou ja, wat moet Zo kabbelden en babbelden wij uren voort. Adriaan Morriën vertelde wende arbeiders die als van­ ik ermee. Wij hadden keurige ons nog, dat hij in de Tweede Wereldoorlog veel op straat zwierf (ook ouds de vrouwen nariepen en ­ bordjes en dan gaan zij erop van de KUB hield haar floten. Twee weken geleden kladden. Als ze het niet eens zijn geschrapt). De emancipatie­medewerkster mond. veranderde het gezicht van het met de naam die erop staat, dan Op weg naar huis hebben Greet Nijhoving en ik gezellig geroddeld over terrein echter opnieuw ingrij­ kunnen ze naar ons toekomen de mannen die aan de KUB werken. Wist u bijvoorbeeld, dat professor pend. Gehaktmolens vervormen en dat op welsprekende wijze Jacobs van de juridische faculteit heel strakke broeken draagt? Ik wist het woud waar de noordzijde duidelijk maken. Het is gewoon niet eens dat we een professor J acobs hadden. van de universiteit in lag in een een kwestie van fatsoen dat je 1 Het was koud op de voorlich­ Greet wil onze normen veranderen. Mij lijkt dat een zinloze bezigheid: parktuin. Het fietspad over de zo'n bordje niet beschadigd.' De I tingsdagen voor de VWO­6 je kunt beter iemands gedragingen beïnvloeden; dat is effectiever. Aan oude Verbernelaan werd studentenman kan instemmen scholieren half oktober. Dat de opvattingen van professor J acobs valt weinig meer te verbeteren, bouwterrein voor Teunissens met de oplossing die de DCT erkent Wim Heuvelmans maar je kunthem heel gemakkelijk een andere broek laten aantrekken: Stiltecentrum. Het ongemotori­ voorstelt. 'Ik vind het prima. Als (studentenzaken) in een brief daar bestaan ps\^chologische technieken voor. seerde verkeer mag zich die vereniging er maar van aan de studentenorganisaties De volgende uitzending van 'Gemengde gevoelens' gaat over de sindsdien een weg banen langs overtuigd is dat ze het voortaan waarin hij de hen dankt voor hun Rotterdamse politie. Misschien gaan Greet en ik daar weer naar toe, de andere kant van het restau­ moeten laten is het mij best.' geheel belangeloze medewer­ want een oom van mij is zijn carrière bij de Rotterdamse zedenpolitie rant. Richtingborden leken De toekomst van het bordje is king aan de informatiemarkt. begonnen. Alshijverlegendoordehoerenbuurtstapte, werdhijvanalle hierbij noodzaak. overigens zeer onzeker. Als Alleen, jammer, jammer, jammer kanten toegeroepen: 'Hé, agentje! Wil je mij na gisteravond niet meer Wie echter de pijlen volgde, Heuvelmans geld kan vinden dat de Debat Club Tilburg (DCT) kennen?' Helaas waren er toen nog geen vertrouwensvrouwen of ontdekte plotseling na het voor een nieuw bord, met de het nodig vond om haar 'naam­ emancipatie­medewerksters waar bijzijn hart bij kon uitstorten. Toch passeren van het restaurant een correcte naam, dan mag wat bord op kinderachtige wijze met is het met mijn oom nog wel goedgekomen. bord dat de bezoeker weer terug hem betreft de DCT het, na de viltstift te bekladden'. De DCT verwees naar de Hogeschool­ schoonmaakbeurt, houden. trof bij de envelop waarin de laan. Dat kon niet de bedoeling dankbrief stak een rekening van zijn. Na een paar dagen stond (KB) 55 gulden voor vervanging van

Bord(1)

de pijl dan ook gericht op de bossages rond gebouw A. De hoofdingang moest blijkbaar voor de nietbekendzijnde gast verborgen blijven. Bouwheer Rob Hijmans blijkt het genie achter dit meesterplan. 'We hebben gekozen voor een universeel bord, een beetje een reclamebord, met in grote letters KUB, het logo en dan een pijl die je zowel naar links als naar rechts kunt plakken. Ik dacht dat als de mensen eenmaal op vertrouwde omgeving zijn ze de weg verder wel kunnen vinden. Daarom kon je daar wel weer zo'n zelfde bord in de richting van de weg terug zetten. Ik heb het zelf niet nagelopen, maar dat schijnt verkeerd opgevat te worden, dat bord schijnt venwar­ ring te hebben geschept.' Groothuis blijft er even vrolijk onder. 'Als de mensen terug naar huis gaan, dan vinden ze de weg altijd wel.'

Bord (2)

SOUDIJN

8 november 1991 Univers