1991 08 30

Tilburgs Universiteitsblad - 30 augustus 1991 - jaargang 29 nummer 1

Veel aanvragen voor medische onderzoekscholen

Onderzoekscholen op medisch gebied zijn bij de Nederlandse universiteiten zeer populair Maarliefst 11 voorstellen in die sector zijn voor een startsubsidie van de Nederlandse organisatie voor Wetenschapelijk Onderzoek (NWO) aangemeld; in de sector Letteren slechts twee, waarvan een uit Tilburg. Ook de economische faculteit van de KUB heeft startsubsidie aangevraagd. Vorige week zijn alle aanvragen voor deze Stimulans-subsidie ingediend. Afgesproken was dat elke universiteit maximaal drie aanvragen mag indienen, de kleinere maar twee. NWO kan 12,5 miljoen per jaar verdelen als ondersteuning bij het opzetten van onderzoekscholen en dit jaar begint de 'eerste ronde'. De verdeling over de vakgebieden is opvallend. Elf van de 36 voorstellen die de universiteiten doen zijn op medisch gebied. Vijf universiteiten, die van Leiden,

Maastricht, Utrecht, Rotterdam en de Vrije Universiteit, hebben zelfs bij twee van de drie voorstellen voor een medisch thema gekozen. Wel gaat het steeds om andere onderzoeksthema's. De eerste keus is voorde meeste universiteiten gevallen op onderzoeksgroepen die al min of meer als onderzoekschool werken. Bij Letteren leidde dat tot niet meer dan twee voorstellen, het centrum voor Language Studies in Tilburg

en dat voor niet-westerse studies in Leiden - en dat laatste is dan nog een coproductie met de gamma-faculteit. Voor het overige zijn de thema's redelijk over techniek, gamma en bèta verdeeld. Opvallend is wel dat daarbinnen sommige thema's wel erg op elkaar lijken. Zo zijn er drie voorstellen voor een onderzoekschooleconomie, namelijk uit Tilburg, Rotterdam en Maastricht, waarbij het verschil niet duidelijk is. De drie Technische universiteiten willen ieder een school voor micro-electronica en ook voor de vakgebieden sociologie, neurologie en voeding liggen er steeds twee voorstellen. De subsidie van NWO is bedoeld als steuntje in de rug bij de opzet van onderzoekscholen. De 'erkenningsprocedure' volgt daarna en die gebeurt door de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen. (MvL/HOP)

Procedures tegen hinderwetvergunning Plato Deze week donderdag behandelt de Raad van State in Den Haag een dubbele AROB-beroepszaak tegen het verlenen van een hindenvetvergunning door de gemeente Tilburg aan de studentensociëteit Plato. Een achttal omwonenden heeft een procedure aangespannen vanwege de overlast die de studentenverenigingzou veroorzaken. Netbestuur van Plato is in beroep gegaan omdat de vergunning niet toelaat dat er buiten activiteiten plaatsvinden en omdat alleen leden van Plato de sociëteit mogen bezoeken. Het gemeentebestuur van Tilburg heeft in maart 1990 een hinderwetvergunning verleend voor de jonge studentenvereniging, die onderdak vond in het voormalig buurtcafé aan de St. Josephstraat in de Tilburgse woonwijk Hoogvenne. Omwonenden dienden

bezwaarschriften in bij de gemeente maar vingen bot, waarop zij zich tot de Raad van Staten wendden. Zij voeren aan dat de bezoekers van Plato geluidshinder, vervuiling en beschadiging van eigendommen veroorzaken en ook hebben de buren last van

introductie Hard studeren in Tilburg begint met weinig slaap; en:kamers zijn er maar geen goede; en: afstuderen binnen vijf jaar kan. (foto)

11 t/m 13

woedend Volgens de nieuwe voorzitter van de LSVb zijn de meeste studenten woendend vanwege de laatste bezuinigingen op studiefinanciering.

randstad De economische faculteiten in de Randstad zijn slecht georganiseerd, zegt prof. Rick van der Ploeg. Toch vertrekt hij naar de Universiteit van Amsterdam. Een afscheidsinterview.

sovjet-uni Verbaasd zijn twee KUB-Clavans, maar eerder over het tijdstip dan over de coup zelf.

her en der geparkeerde fietsen. sen meldt de adviseur dat er een Plato zelf, die ook tegen de afge- voorschrift in de vergunning moet geven vergunning in het geweer is komen dat fietsen op het eigen gekomen, stelt dat de ontwerp- terrein van Plato gestald moeten vergunning zes buitenactiviteiten worden, waarmee aan het betoestond maar dat dit in de defini- zwaar tegemoet gekomen zou zijn. tieve vergunning is geschrapt. Een De ambtenaar-adviseur is het niet tweede grief is dat in het pand met Plato eens dat toestemming alleen leden van van de vereni- voor de buitenactiviteiten in de ging mogen worden toegelaten. definitieve vergunning is ingetrokEen door de Raad van State inge- ken. Ook venwerpt de adviseur het schakelde ambtelijk-adviseur bezwaar van Plato dat alleen leschrijft naar aanleiding van de den binnen mogen omdat uit de geluidsoveriast van komende en aanvraag van de hinderwetvergaande bezoekers dat de studen- gunning blijkt dat de sociëteit zich tenvereniging er op moet toezien richt op leden van de studentendat bezoekers het pand rustig ver- vereniging. Het bestuur van Plato laten. De vermeende overiast van- wilde geen commentaar geven. wege beschadiging en vervuiling De uitspraak van de Raad van door Plato-bezoekers valt volgens State over de twee beroepsprocede adviseur onder de openbare dures wordt over enkele maanden orde en is een taak van de politie. venwacht. Over de parkeeroverlast van fiet(GR)

Aantal studenten aan KUB stijgt Tenvijl landelijk het aantal nieuwe inschrijvingen dit jaar ten opzichte van het vorig jaar iets daalde (namelijk met één procent), steeg het aantal aan de KUB met 7,7 procent. Volgens opgave van het Centraal Bureau Aanmelding en Plaatsing te Groningen beginnen dit jaar 2025 studenten in Tilburg aan een academische studie (in 19901873). De dienst Studentenadministratie verwacht dit jaar in totaal boven de 9000 inschrijvingen te komen. De relatief grootste groei treedt op bij de letterenfacultateit. Met een groei van ongeveer eenderde komst de faculteit nu op 105 nieuwe inschrijvingen. Gezien het feit dat hier de verhouding tussen het aantal docenten en studenten volledig scheef lag wordt deze ontwikkeling bijzonder verwelkomd. Ook de economische en sociale faculteit zijn trekker. De economische faculteit is en blijft de grootste. Dit jaar heeft ze 1075 eerstejaar, 160 meer dan een jaar geleden. Sociologie komt met een groei van veertig op 185 nieuwe studenten, psychologie gaat van 222 naar 237. Alleen de juridische faculteit moet inleveren: 425 aanmelding tegen 487 vorig jaar. (KB)

De Plato-socïeteit aan de St. Josephstraat

Dit is het eerste nummer van Univers dit cursusjaar. Matsers en memo-berichten dienen uiterlijk donderdags de week voor verschijning om 12.00 uur ingeleverd te zijn bij de redactie op kamer BI2. IVIemo-berichten alleen op floppy WP. 4.2.

INGEZONDEN

COLOFON

MATSERTJES

^m.'

'Reaktionair' is een rubriek waarin reacties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schri]ver(s) dienen bij de redactie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Namaak-Univers Op dinsdag 20 augustus begon de beruchte TIK week, die aanvangt met eenverenigingendag Ondereen gezapig zonnetje presenteerde vele verenigingen uit de kruikenstad zich aan de aankomende eerstejaars Hierbij kreeg ik een extra editie van het universiteitsblad Univers in mijn handen gedrukt In deze Univers werd melding gemaakt van een nieuw plan van onze geliefde minister van Ondenwijs en Wetenschappen, de heer J Ritzen D eze zou besloten hebben dat aan elke opleiding voortaan evenveel

^^■1 ma tsertjes ■■■! Matsertjes kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redactie Contant betalen Tot30 woorden kosten ze f 5 Tussen 30 en 60 woorden f IO onder nummer f2 50 extra Reacties op adverteren onder nummer naar de redactie sturen VLP: Te koop een VLP speler (Video Long Player) VLP IS de voorganger van de huidige CD Video Speler Het apparaat is nieuw (ongebruikt) Beeldplaten voor het apparaat zijn volop leverbaar enooktegebruikenopeenCD Video Prijs f250. Voor info tel 662085 of 672111 (na 17 00 uur) CEBOJUF: Bestel je juridische literatuur voordelig bij CEBOJUF' Bestellijsten verkrijgbaar m de Cebojufkast (gebouw B) U kunt ook een bestelhjst laten opsturen stuur een aan u zelf geadresserde gefrankeerde envelop op naar Stichting CEBOJUF KUBkamerO 48 Postbus90153 5000LETilburg Bellen tussen 4 en 5 uur 662998 CEBOJUF: De ophaalavond voor de avondstudenten op maandag 2 september vangt aan om 18 15 uur bij SZ 17 Bestellijsten verkrijgbaar m de Cebojufkast (gebouw B) U kunt ook een bestelhjst laten opsturen stuur een aan u zelf geaddresseerde gefrankeerd envelop op naar Stichting CEBOJUF KUBkamerO 48,Postus90153 5000LETilburg Bellen tussen 4 en 5 uur 662998 SOS: De Hulpcentrale/SOS dienst vraagt TelefoonvrijwiUigers (centralisten) die ach in willen zetten voor * telefonische en persoonlijke hulpverlening aan mensen die behoefte hebben aan een gesprek * bemiddelen bij burenhulpaanvragen * geven van informatie op maatschappelijk gebied Met elkaar dragen de centralisten er zorg voor dat de Hulpcentrale 24 uur bereikbaar is door ieder gemiddeld zes uur per week dit werk te doen Heb je belangstelling of wil je meer informatie' Neem dan contact op We starten binnenkort weer met het inwerken van nieuwe centralisten Ons adres is Spoorlaan 320 Tilburg Tel 433584 RIJLES: Autorijschool Felix van Antwerpen Een goede start voor een echte opleiding Aanbieding De eerste keer met geslaagd het tweede examen gratis Alleen geldig voor studenten en medewerkers van de KUB TeF 013 347553 BIJVERDIENEN?: Adviesbureau Hiemstra wil in contact komen met studenten die op zoek zijn naar een goede en snelle bijverdienste voor enkele uren per week voor telepromotie activiteiten Voor meer inlichtingen Emie Hiemstra, tel 04970 18241/13016 GEVRAAGD: Vrijwillig(st)er voor begeleiding tienergroep 12 14 jarigen om de 14 dagen De vragen van de jongeren staan centraal Er wordt ook gewerkt met spelvormen Ervaring met vereist wel mzet Inlichtingen Hans Oldenhof pastoraal werker Parochie Binnenstad, Bisschop Zwijsenstraat 3 Tel 423914 ANTI RACISME GROEP. Vraagt medewerkers voor standwerk vooreen aantal uren per maand m Tilburg en directe omgeving Meer informatie 013 357041 (Gijs) 013 438513 (Marjo) en 013-636389 (Rene)

Univers

vrouwen als mannen aan een studie moeten deelnemen D it houdt bijvoorbeeld in dat als zich bij economie waar minder vrouwen zich aanmelden, 200 eerstejaars vrouwen zijn, er ook slechts 200 mannen aan de studie mogen deelnemen In Til­ burg zou hier een proef mee worden genomen Op dit bericht stonden tenslotte nog meningen van enkele aansprekende personen van bijvoorbeeld de PSF en TSB Nu beseft natuurlijk iedere nadenkende student dat zelfs de heer Ritzen nooit zo'n plan zou kunnen bedenken, maar iedereen behoort te weten dat de student met meer nadenkt Bijna geen student durft immers op te komen voor zijn eigen belangen of toont enig initiatief voor betere colleges, representatievere tentamens etc D eze namaak­Univers kan dus verschillende mensen op het verkeerde been hebben gezet en had hopelijk als doel om de student eens een keer kritisch te laten lezen en denken Of dit gelukt is is natuur­ lijk afwachten Tenslotte vraag ik de redactie van de namaak­Univers om de volgende keer een iets andere kop te gebruiken, want als de student nu eens met meer kan denken

DIES-FEEST KUB: Kaartverkoop (maximaal 2500 kaarten) van maandag 9 t/m vrijdag 13 september van 12 00 14 (X) uur in de hal van gebouw B En op dinsdag 10 september van 17 30 19 OOuui in de koffiekamer gebouw S Zodra de kaarten op zijn stopt de verkoop Op is dus echt op De toegangskaart (met recht op 3 konsumptiebonnen) kost t 5.

Arjan D ikmans, bestuurslid van de Tilburgse Studerenden Bond (TSB) , . ,^ ,,,

THEATERCURSUSSEN: Of je nu van toneel ot van experimenteel theater houdt van acrobatiek mime of van verhalen vertellen voor iedereen zijn er cursussen op verschillende niveaus Vraag een cursusboekje Stg Theaterwerkplaats De Muze Carre 95 5017 JE Tilburg Tel (013)369104

CEBOJUF: Bestel je juridische literatuur voordelig bij CEBOJUF' Bestellijsten verkrijgbaar in de Cebojufkast (gebouw B) U kunt ook een bestelhjst laten opsturen stuur een aan u zelf geadresserde, gefrankeerde envelop op naar Stichting CEBOJUF KUBkamerO 48 Postbus90153 5000LETilburg Bellen tussen 4 en 5 uur 662998 TEKST? Uitwerken skripties wp 5 O FL 3 50 per A4 Tel 01684-4248 STAPPEN: , Volslanke brunette lange benen, lieve donkere ogen paardestaart zoekt sportieve m/v om mee te stappen Ben jij zo n ruiter'' Bel TSR Cave Ne Cadas Tel 013 420302 Robert BIJBAANTJE: Welke le/2ejaars studente met ervaring, heeft zin om 1 avond in de week te serveren'' Welke le/2e jaars student met ervaring in de Italiaanse keuken, wil wat bijverdienen door in de keuken te werken'' Bel voor informatie/afspraak 365193 DIES-FEEST KUB: Donderdag 19 september 1991 in gebouw A en feesttent Aanvang 20 15 uur met de Morsige Types (Cabaret) in de aula Daarna feest met Wilhe Welson (Blues) Midi (Latin Music) Disco Service Nederland en Combo Hein Franssen m de koffiekamer een tent de foyer en het P V Cafe Toegankelijk voor studenten en personeel met introduce VITE: De congresbundel IS klaar Vanhetcongres Toens tische Bedrijfsvoering in Europees Perspectief' is door de organisatoren een prachtig verslag gemaakt De bundels zijn verkrijgbaar a FL 10 opdeVite kamer of bij Inge (tel 438787) of bij Bianca (tel 350136) GITAARLESSEN: Klassiekgitaarles door bevoegd privedocent Stijl van renaissance t/m hedendaagse muziek Voor informatie bel 636972 TAALREIZEN: ' ' . . ^ ^ ^ Engels Frans Duits Spaans Italiaans Portugees Grieks Chinees Japans Wereldwijd 45 scholen Vraag de gratis uitgebreide Taalreizenkrant aan' Bel Lexton B V 01620-37700 VERHUIZEN: — -- " Iets ophalen of wegbrengen'' Bel Erro Op uurbasis Altijd goedkoperen sneller Inclusief ervaren hulp 013 438105 ook s avonds/weekends/buiten Tilburg CEBOJUF: De ophaalavond voor de avondstudenten op maandag 2 september vangt aan om 18 15 uur bij SZ 17 Bestellijsten verkrijgbaar m de Cebojufkast (gebouw B) U kunt ook een bestelhjst laten opsturen stuur een aan u zelf geaddresseerde, gefrankeerd envelop op naar Stichting CEBOJUF, KUBkamerO 48 Postus90153,5000LETilburg Bellen tussen 4 en 5 uur 662998 DIES-FEEST KUB: Donderdag 19 september 1991 in gebouw A en feesttent Aanvang 20 15 uur met de Morsige Types (Cabaret) m de aula Daarna feest met Wilhe Welson (Blues) Midi (Latin Music), Disco Service Nederland en Combo Hem Franssen in de koffiekamer, een tent de foyer en het P V Cafe Toegankelijk voor studenten en personeel met introducé

TE HUUR''**■ " Een respresentatieve kantoor ruimte op de eerste verdieping van groot herenhuis tegen centrum van Tilburg Het pand is voorzien van alle faciliteiten zoals fax telex etc Voor meer mfonnatie kunt u bellennaarOB 368785 en vragen naar Ria Janssen TO WHOM IT MAY CONCERN: Voor het uitwerken van scripties of rapporten op WordPerfect 5 1 Ria Janssen Coppens 013 368785, Tivühstraat 24 Als u liever zelf uitwerkt maar nog met overweg kunt met WP 5 1 (of 5 0) dan kan ik ook een paar uurtjes les geven en u een basis leren om (ook in de toekomst) zelf te kunnen omgaan met tekstverwerking JURISTENFEEST: Een goed verstaander heeft aan een woord genoeg Donderdag 12 september 22 OOuurinNoorderligt Band Mr R & B and the Soulshakers Entree t 3,50 Coll kaart verplicht

PILLOT boekverkopers Juliana van Stolbergstraat 25 5038 AM Tilburg Tel. 013-426252 Fax 013-359940

Algemene & Wetenschappelijke Boekhandel

PENDRAGON Voor het komende bestuursjaar zoekt PENDRAGON nog bestuursleden Bel voor meer informatie 663012 of 321154 (Lukas)

INTEGRAND: Uitgerust na de vakantie'' Dan wordt het nu tijd een bedrijfsopdracht te gaan doen Wij bieden jou deze unieke mogelijkheid' Wanneer je meer informatie over Integrand wilt hebben of je wilt je (gratis) laten inschrijven kom dan eens langs Integrand kamerO72,930 12 OOuuren 14 00 1630uui Tel 013-635612 ^

sëil / il s 4t y VIDEOVERHUUR

Kiezen uit kwaliteit

TYPEWERK: Wilt u uw typewerk snel en netjes uitgewerkt zien opwp5 1' Bel voor prijsopgave Bert Haans 013 685951 (overdag) en 013-356128 ('s avonds) CEBOJUF: Bestel je juridische literatuur voordelig bij CEBOJUF' Bestellijsten verkrijgbaar in de Cebojufkast (gebouw B) U kunt ook een bestelhjst laten opsturen stuur een aan u zelf geadresserde gefrankeerde envelop op naar StichtingCEBOJUF KUBkamerO 48 Postbus90153 5000LETilburg Bellen tussen 4 en 5 uur 662998 ZANGERES GEZOCHT: Met ervanng, door Tilburgse ambitieuze rockgroep meteigenwerk BelliefstlS I9uur (013)350216/ 347318 DIES-FEEST KUB: Kaartverkoop (maximaal 2500 kaarten) van maandag 9 t/m vrijdag 13 september van 12 00 14 00 uur m de hal van gebouw B En op dinsdag 10 september van 17 30 19 00 uurin de koffiekamer gebouw S Zodra de kaarten op zijn stopt de verkoop Op is dus echt op De toegangskaart (met recht op 3 konsumptiebonnen) kost f 5, ALLEEN TENTAMENBUNDELS LEREN.... is met genoeg' Koop daarom voordelig je boeken via EFACT Zowel voor economen als voor bikkers Bestelformulieren verkrijgbaar bij de EFACT stand in gebouw A Van 2 20 sept tussen 12 15 13 30 uur MINDER STAPPEN???? Kom nou' Doe je voordeel met Efact s Centrale Boekemnkoop Haal besteltormulierbij de stand in gebouw A, van 2 20 sept tussen 12 15 13 30 Zowel economen als bikkers' EFACT: Wil je meer dan alleen droge theorie'' EFACT zoekt nieuwe actieve leden, die zich enthousiast willen inzetten en zo veel meer te weten komen dan wat in de boeken staat EFACT kamer O 5() MARKETING ASSOCIATIE KUB: Word lid in de maand september en ding mee naar een dagje Parijs voor twee personen ' Meld je aan op kamerO 52 of op 3 4of 5 september bij de stand in gebouw A De eerste borrel van het nieuwe collegejaar is op 5 september vanaf 21 00 uur te Rumours KLACHTENLIJN: Klachtenot vragen over de OV kaart studietinan ciering en andere zaken die studenten aangaan bel dan de LSVb klachtenlijn 030 313029 of voor Tilburgsek.lachten de TSB 013-662793 WORDT ACTIEF: AIESEC Tilburg zoekt bestuursleden Bel voor informatie Pieter 013 432857 of Mare 013 435928 AIESEC Tilburg Hogeschoollaan 225 5037 GC Tilburg 013 662573 gebouw 0-53 PENDRAGON: IS nog op zoek naar bestuursleden Interesse'' Bel 663012 (PENDRAGON bestuurskamer) of321154 (Lukas) Tot bels'

­

Stadhuisplein 350 Tilburg 013­432679 Kleine Berg 31 Eindhoven 040­448816

univers tilburgs universiteitsblad redactie eddie vaes (hoofdredacteur) michel knapen gerard rutten kees bals angela van schendel (assistente) medewerkers ilona bastiaanse jan brouwers hugo durieux dylan van eijkeren stefan maas Ingeborg moller aemily postma, bas tielens redactieraad drs j roebroek (voorzitter) a esmeijer prof dr ir a kapteyn p van kolverschoten drs b van oosterhout f teunissen d wijsbroek mr p zoontjens f allers maurice ackermans (adviseur) columnisten jan boelhouwer clemens van diek karel soudijn wim voermans foto rien siers advertenties angela van schendel kamer b 12 tel (66) 2277 officiële mededelingen afd pers en voorlichting kamer b 10 tel (66)2001 kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12 00 uur in de week voor het verschijnen in het bezit van de redactie zijn redactie­adres/advertenties warandelaan 2 5017 ab tilburg telefoon 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer b 12 en 13 faxnr 662996 of 633019 landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam) cursor (eindhoven) delta (delft) folia (uv amsterdam) ku nieuws (nijmegen) mare (leiden) observant (maastricht) u blad (utrecht) uk (groningen) en universiteitsblad (twente) medewerkers margriet van lith en frank steenkamp druk drukkerij de jong baarie nassau

abonnementen voor met universiteitsleden f 40 per jaargang studenten krijgen univers gratis thuis

STUDENTENBOND AFSTUDEREN Eigenlijk hadden ze van de huisvesting hun speerpunt willen maken. Uit het beleidsplan dat de bij de LSVB aangesloten bonden eind vorig jaar opstelden trok dat onderwerp het nieuwe bestuur het meeste aan. Enkele van de lokale bonden zijn heel actief in acties tegen huurverhoging, adviezen over huurbescherming en zelfs in kamerbemiddeling - die kennis en ervaring wilde het nieuwe bestuur graag uitgebreid landelijk versprei^ den. Maar helaas, 'we zijn ge dwongen ons alweer met studiefinanciering bezig te houden', verzucht René Danen. De landelijke werkgroep huisvesting komt er zeker, maar het bestuur kan er voorlopig minder aandacht aan geven dan het gewild had. De in allerijl ingestelde Klachtenlijn Studiefinanciering kost hen op dit moment meer tijd dan hen eigenlijk lief is. 'Maar het laat ons wel zien', zegt Danen, 'dat de onrust onder studenten groot is.' De tijdens de zomer uitgelekte plannen voor bezuiniging op de studiefinanciering, de verdere verhoging van de rente en vooral de invoering van de tempobeurs tijdens de propedeuse, zullen volgens Danen zeker tot 'harde acties' leiden. 'We beginnen deze week met korte verrassingacties, maar daar zal het niet bij blijven. Het wordt zo langzamerhand absurd hoe de minister steeds weer nieuwe groepen studenten treft. In een collegezaal zitten tegenwoordig studenten met de meest uiteenlopende rechtsposities: studenten van voor en na de Harmonisatiewet, van voor en na de Heroriëntering, en straks van voor en na de Tempobeurs. Jij moet straks na je 27-ste alles lenen, tenwijl je buurman van 29 rustig doorstudeert. En als je - bij gebrek aan begeleiding verdronken in de René Danen: 'De onrust onder studenten is groot.' massaliteit -, of door een verkeerde studiekeuze, of door een overladen programma, je propedeuse niet haalt ben je straks opeens lui en krijg je geen basisbeurs meer. Nee, Ritzen is een heel vriendelijke man met een veel betere reputatie dan Deetman, maar wat hij zegt is echt niet beter.'

'De meeste studenten zijn woedend'

BELANGENBEHARTIGING

Op de vraag of de doorsnee-student zich hier ook zo druk om maakt had Danen zich voorbereid. 'Kijk naar de enquête die het Amsterdamse universiteitsblad Folia onder eerstejaars heeft gehouden; de meesten zijn echt woedend.' Danen denkt datertwee zwaarwegende redenen zijn waarom de studenten best bereid zijn tot actie: de schrik over de snelheid waarmee de bezuinigingsgolven elkaar plotseling opvolgen en de steun in de rug van universiteitsbestuurders en politici. 'Veel studenten blijken nog niet eens te weten dat de laatste

Van persoonlijke vragen houdt hij niet en onlangs detoneerde hij nogal in de show van Paul Haenen. René Danen, de nieuwe voorzitter van de Landeliike Studentenvakbond (LSVb), is een zeer serieus student. Samen met Rob van Vliet Enk van Bruggen, Mickel Langeveld en Barbara Bosland vormt Danen sinds de zomer het nieuwe bestuur van de LSVB en wat de publiciteit betreft is hen ook maar weinig tijd gegund om te wennen: direct na hun aantreden lekten de nieuwste bezuinigingsplannen op de studiefinanciering uit en hadden de media al meteen overmatige belangstelling voor de bond Over de actiebereidheid van de studenten is de nieuwe voorzitter intussen zeer optimistisch: zélfs de PvdA is nu immers tegen de plannen. veranderingen in het beurzenstelsel, zoals de verlaging van de leeftijdsgrens, inmiddels al echt wet zijn. En nu zijn er alweer

nieuwe plannen, dat maakt hen heel kwaad. De steun van de universiteitsbesturen en van Kamerleden, zelfs van de PvdA, is

een extra stimulans: dat geeft je het gevoel dat je echt iets kunt bereiken, dat het niet bij voorbaat een verloren zaak is.'

Duizenden studenten op het Binnenhof, dat is de hoop van het nieuwe LSVB-bestuur. Niet alleen omdat dat misschien de besluitvorming beïnvloedt, maar ook omdat de LSVB als organisatie daar wel bij vaart. Dat weten de vijf bestuursleden uit ervaring, want zelf zijn ze allemaal lid geworden ten tijde van de massale studentenacties van drie jaar geleden. Wil je de huidige generatie studenten aanspreken, dan moet je heel concreet laten zien datje hun belangen behartigt', zegt René Danen. 'Ze willen voorbeelden zien, zoals de kamerbemiddeling ofdeondenwijs-consumentengids. De plaatselijke bonden moeten dat opzetten; de LSVb doet alleen de landelijke coördinatie.' Veel meer dan het vorige bestuur, zo zegt de nieuwe voorzitter, zal het nieuwe daarom de lokale bonden aan het woord laten. Zij moeten de studenten immers activeren. Het LSVB-bestuur is er voor de officiële kanalen, zoals het overleg met de minister en de contacten met de Tweede Kamer, maar 'actie voeren - dat gebeurt van onderop', zegt Damen. 'Daarvoor leveren wij alleen het fundament, in de vorm van de juiste informatie over welke plannen er bestaan en wat de gevolgen daarvan zijn.' Volgens penningmeester Mickel Langeveld kan de vakbond goed merken, dat studenten steeds banger zijn om studietijd te verliezen. 'We krijgen niet zozeer te weinig nieuwe leden, maar de doorstroming is zo snel. De actieve leden spannen zich een halfjaar in, maar dan zie je ze niet meer omdat ze weer hard gaan studeren. Daardoor moet je steeds weer nieuwe mensen inwerken en dat kost veel tijd.' De nieuwe LSVb-bestuursleden zelf schorten hun studie een jaar op en krijgen intussen een uitkering van het ministerie, een maatregel die Ritzen vorig jaar voor ISO- en LSVB-bestuurders heeft ingesteld. De LSVB is overigens niet van plan het bij kritiek en acties te laten. 'Een jaar geleden publiceerden wij een alternatief waarin we pleitten voor een geïntegreerd jongerenbeleid', zegt Danen. 'Dat willen we nu, in overleg met jongerenorganisaties van de vakbonden, verder uitwerken. Studiefinanciering is een uitkering, die eerder thuishoort bij Sociale Zaken dan bij Ondenwijs. Er moet een einde komen aan de situatie dat de kwaliteit van het onderwijs en de inkomens van de studenten uit hetzelfde budget betaald moeten worden. Want dat leidt er steeds toe dat een tekort bij het een gecompenseerd moet worden door bezuinigingen bij het ander en dat pakt altijd slecht uit voor de studenten.'

Margriet van Lith (HOP)

Sponsoring in plaats van magazijnweric Hoewel Doevendans niet te beroerd was om nog eens een paar weken magazijnwerk bij Albert Heijn te doen, vroeg hij zich toch af of er niet een andere manier was om wat geld voor zijn feest bij elkaar te verzamelen. 'Op een ochtend, nu drie weken geleden', vertelt hij enthousiast, 'werd ik wakker en toen kreeg ik een idee: ik zou proberen mijn feest te laten sponsoren in ruil voor advertenties.' Tenwijl zijn vrouw er nog wat ongelovig tegenover stond, voegde hij de daad bij het woord en nam contact op met een kennis die drukker is. Hij deed zijn verhaal uit de doeken met als resultaat dat zijn uitnodigingen voor het feest gratis gedrukt zullen worden. 'Toen kon het echt niet meer Univers

Je gaat afstuderen en je hebt die felbegeerde baan al in je achterzak. Alle reden dus voor een uitbundig feest. Alleen rest er nog een praktisch probleem: hoe financier je dat na vijfjaar studiebeurs? Daar heeft Paul Doevendans, een 32-jarige bestuurs- en beleidswetenschapper, wat op gevonden: sponsoring. stuk. Als de eerste de beste die ik benaderde al meedeed, dan moesten er meer volgen', aldus Doevendans. En aldus geschiedde. In totaal heeft hij nu tien sponsors, waaronder een herenmodezaak (overhemd en stropdas), een restaurant en een rijschool. Zij hebben allen in geld of natura een bijdrage geleverd. Desgevraagd

vertelt hij ook sponsors te hebben benaderd binnen zijn toekomstig werkterrein. Doevendans: 'Maar ik merkte al snel dat er eerst allerlei officiële wegen bewandeld moesten worden. Dat zou deze toch betrekkelijk eenvoudige zaak maar onnodig ingewikkeld maken, dus heb ik er verder vanaf gezien. Bovendien hebben de huidige

sponsors met elkaar gemeen dat studenten een niet onbelangrijk deel van hun doelgroep vormen en daar gaat het toch om. De tegenprestatie krijgt immers pas echt waarde als de advertenties onder de ogen van de juiste doelgroep worden gebracht.' Bij sponsoring hoort een tegenprestatie. In een brief belooft hij zijn geldschieters 'free publicity' in lokale en regionale bladen, affiches op zijn afstudeerfeest en een advertentie in Het Nieuwsblad. Niet alle door hem benaderde bedrijven reageerden positief. Zo was er een fietsenmaker die vond dat studenten maar eerst met hun handen moesten leren werken, vertelt hij. Over de benaderingswijze van zijn aspirant-sponsors

zegt de ondernemende student: 'Ik heb ze stuk voor stuk persoonlijk gevraagd, want ik ben ervan overtuigd dat je zo meer bereikt dan door enkel een briefte sturen. Het contact is direct en het antwoord meestal ook. Dan weet je meteen waar je aan toe bent. Voor de duidelijkheid kun je eventueel daarna altijd nog een brief achterlaten.' Ook de KUB stond ook op je lijst van aspirant-sponsors, maar deze is niet met hem in zee gegaan. Doevendans: 'Dat heeft diverse redenen, voornamelijk politiek van aard. Als ze dit voor mij doen dan klopt straks iedereen die gaat afstuderen aan. Ook weer te begrijpen natuurlijk.' (DB) 30 augustus 1991

De Klerk opent Academisch Jaar Maandag twee september zal rector magnificus prof. dr. L. de Klerk tijdens de opening van het Academisch Jaar een rede houden. De maidenspeech van de onlangs aangetreden rector luidt: Sturen op kwaliteit. De Klerk zal ingaan op het streven van de KUB om op alle fronten kwaliteit te bieden. Hij zal daarom onder meer stilstaan bij het fenomeen studentgericht ondenvijs, dat in de ko­ mende jaren aan de KUB wordt inge­ voerd. D e traditionele academische zit­ ting vindt plaats in de aula en begint om kwart over vier.

Tweedehands boekenmarkt De Tilburgse Studerenden Bond (TSB) en de stichting WIE organiseren op woens­ dag vier september een tweedehands studieboekenmarkt in de KUB. Deze vindt plaats in zaal S 27 van half twee tot vijf uur. KUB­ en HBO­studenten kunnen hier boeken aanschaffen of verkopen, 'leder jaar blijkt weer hoe groot de vraag is naar tweedehands ­ dus aanzienlijk goedkopere ­ studieboeken', zegt Arjan Dikmans van de TSB. Ook dit jaar is die behoefte groot, weet hij, met name van­ wege de bezuinigingen op de studiefinan­ ciering en de gestegen huurprijzen. 'Op­ merkelijk is echter dat het aanbod nogal tegenvalt', vervolgt hij. 'Kennelijk zijn er toch veel studenten die denken dat hun boeken tweedehands nauwelijks iets op­ leveren en ze gewoon in hun boekenkast laten vergelen zonder er ooit nog naar om te kijken. En dat tenwijl je er eigenlijk niks voor hoeft te doen. Als je ze via ons verkoopt regelen wij alles.' Wie boeken wil verkopen kan ze op twee en drie september in het begin van de middag en op vier september in de ochtend inleve­ ren bij de TSB­kamer. Na afloop van de boekenmarkt kunnen het geld van de verkochte boeken en de resterende wer­ ken opgehaald worden. (DB)

Ritzen in hoger beroep Het ministerie van Ondenwijs gaat in ho­ ger beroep tegen hetvonnis dat de Haagse rechtbank eerder deze maand velde over het recht op studieduurverlenging. D e rechter besliste toen dat vier jaar geleden venworven rechten op compensatie nu nog steeds geldig zijn. Volgens het minis­ terie is het hoger beroep een 'technische' kwestie. De uitspraak zal geen gevolgen meer hebben voor de betrokken studen­ ten. Het vonnis had betrekking op een groep studenten die vlak voor invoering van de Harmonisatiewet aan een tweede studie

waren begonnen. In een inmiddels be­ faamde uitspraak van rechter Wijnholt in 1988 had deze groep vier jaar extra stu­ dietijd gekregen. Een deel van hen had echter ook nog 'compensatietijd' tegoed, bijvoorbeeld op grond van ziekte. De vraag was of zij die compensatietijd nu alsnog konden opnemen. Het ministerie vond van niet: het aflopen van het vonnis Wijnholt, deze zomer, betekende het de­ finitieve einde van de inschrijftijd van deze studenten. De Haagse rechtbank oordeelde begin deze maand echter dat de betrokken stu­ denten het volste recht hebben om hun 'compensatietijd' alsnog op te nemen. De rechter vond dat de wens van de studen­ ten niet alleen logisch was, maar dat het ministerie de afgelopen jaren ook nooit duidelijk had gemaakt dat daar in Zoetermeer anders over werd gedacht. Vooral dat laatste argument van de rech­ ter bestrijdt het ministerie. (MvLVHOP)

Symposium vanwege afscheid prof. Segers Donderdag vijf september vindt in de aula van de KUB een symposium plaats ter gelegenheid van het afscheid van prof. dr. J. Segers als directeur van het sociaal­ wetenschappelijk onderzoeksinstituut IVA. Het ondenwerp is Beleidsgericht so­ ciaal­wetenschappelijk onderzoek: waar­ devrij en waardevol? De wetenschappelijke bijeenkomst be­ gint om één uur en als sprekers zullen optreden de voorzitter van de Weten­ schappelijke Raad voor het Regerings­ beleid prof. dr. F. Rutten, hoogleraar Be­ stuurskunde prof. mr. dr. I. Snellen en IVA­medewerker drs. A. Visser.

Poolse studenten ontvangen TEMPUS­certif icaat

Carina Haumann van Bureau Buitenland overhandigde vorige week vrijdag aan twintig Poolse studenten die aan de KUB het programma TEMPUS ­ Economics of the West Extended volgde, een flesje Bessenjenever. Eerder kregen de studenten, die hier vanaf februari verbleven, een certificaat uitgereikt. Het TEMPUS­programma voorziet in cursus­ sen Algemene en Bedrijfseconomie en wordt aan de KUB verzorgd door Tilburgse en Antwerpse docenten. Een aantal cursisten gaat binnenkort stage lopen in Brussel.

Betaald matseren Voor f 5 , " vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betalingen kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

^ ^

Woonruimte voor buitenlandse bezoekers De KUB wil 63 wooneenheden van de studentenflat aan de Hogeschoollaan vrij­ maken om buitenlandse studenten en docenten tijdens hun bezoek aan Tilburg te huisvesten. Ook het hoger beroepson­ denwijs kan hiervan gebruik gaan maken. De universiteit heeft in samenspraak met verhuurder D e Woonstad hiertoe beslo­ ten omdat de toenemende internationali­ sering van het ondenwijs en onderzoek jaarlijks zo'n honderd bezoekers ople­ vert. De huidige bewoners zullen van de woningbouwvereniging alternatieve woonruimte aangeboden krijgen. Zij vin­ den echter dat de verhuurder de regels in de huurcontracten schendt. Daarin staat dat zij bij hetvrijkomen van wooneenheden inspraak hebben bij de keuze van nieuwe bewoners. In een brief aan De Woonstad hebben zij hun grieven tegen de plannen geuit. (GR)

'^M4

..

Nnnm ■

Arirpf

_rx„.-a*_«±.

^

^*r^ -■'-■w..

Tel

Werkloosheid vrouwelijke academici hoog door verkeerde studiekeuze De werkloosheid onder vrouwelijke academici is relatief twee maal zo hoog als die onderde mannelijke collega's. Van de afgestudeerde mannen is 4,3 procent zonder baan en van de afgestudeerde vrouwen 8,6procent. Deels is dat te verklaren door de 'verkeerde' studiekeuze: vrouwen kiezen vaker voor alfa­ en gammarichtingen die slecht in de markt liggen. Dat blijkt uit de Schoolverlatersbrief 1991, een analyse van de arbeidsmarktkansen van schoolverlaters, uitgegeven door het Centraal Bestuur Arbeidsvoorziening (CBA). De toon van de analyse is wat de universitair afgestudeerden betreft min­ der somber dan die van vorig jaar. Toen werd vooral de kans op langdurige werk­ loosheid voor academici zeer hoog inge­ schat, bijna net zo hoog als voor jongeren die nooit verder zijn gekomen dan het basisondenwijs. Zo'n schatting maakt het CBA nu niet meer en in een nadere toe­ lichting liet een woordvoerder weten dat het duister perspectief vorig jaar wellicht Univers

wat te zwaar was aangezet. Hoog opge­ leide werklozen zijn altijd beter af dan lager opgeleiden, al was het maar van­ wege de verdringing op de arbeidsmarkt. Het percentage werkloze academici is nu 5,6 en dat is 1,8 procent minder dan het landelijk gemiddelde. De arbeidsmarkt voor academici is rela­ tief opmerkelijk stabiel. Sociologen, psy­ chologen, pedagogen, (kunst)historici en afgestudeerden in de letteren en de landbouwwetenschappen hebben de grootste kans op werkloosheid en tech­ nisch opgeleiden de kleinste ­ en dat is al jaren zo. Kleine veranderingen zijn nu

zichtbaar bij de medisch opgeleiden, waar door een dalende studentenbelangstelling de kans op een baan groter wordt, en bij bedrijfs­ en bestuurskundigen en juristen waar de kans door 'oververzadiging' juist steeds kleiner wordt. Net als vorig jaar spoort het CBA schooldecanen en beroepsadviseurs aan de jongeren dit perspectief met nog meer nadruk onder de neus te houden. Het is venwonderlijk hoe weinig er in deze sector verandert: het percentage jongeren dat voor de ge­ noemde alfa­ en gammavakken kiest neemt niet af en de vraag op de arbeids­ markt niet toe. Dit gegeven leidt vooral onder vrouwe­ lijke afgestudeerden tot grote werkloos­ heid. Het aantal vrouwen dat een doctoraaldiploma behaalt stijgt nog steeds sterk. In de afgelopen zes jaar is het meer dan verdubbeld: van 4215 naar 9727. Het percentage werkloze afgestudeerden is echter bij de vrouwen twee maal zo hoog als bij de mannen: van de afgestudeerde

mannen is 4,3 procent zonder baan en van de afgestudeerde vrouwen 8,6 pro­ cent. D at is overigens niet alleen te ver­ klaren door de 'verkeerde' studiekeuze (voor alfa­ en gammarichtingen die slecht in de markt liggen), want ook bij een vergelijking per sector blijkt dat vrouwen minder gemakkelijk werk vinden dan mannen. D e sterkste positie op de ar­ beidsmarkt is volgens de Schoolver­ latersbrief nog steeds weggelegd voor M BO­ gediplomeerden; daarvoor bestaat vrijwel geen werkloosheid. De minste kans op een baan heeft de groep jongeren die nooit verder is gekomen dan de lagere school; de LBO­, HBO­ en universitair gediplomeerden nemen een midden­po­ sitie in. D e Brief publiceert ook een top twintig van beroepen met 'moeilijk ver­ vulbare vacatures' en daarin staan de metselaars en loodgieters ver vooraan, pas op de derde plaats gevolgd door wiskundigen. (MvUHOP) 30 augustus 1991

Univi

AFSCHEID

i k krijg niet de indruk dat ze in Amsterdam blij met me zijn' De tweedeling tussen werkenden en niet-werkenden is funest. Daarom is hij voor de verruiming van liet begrip passende arbeid en stemt hij in grote lijnen in met de WAO-voorstellen. De Sociaal Economische Raad (SER) vindt hij een 'vergaderclub' die best opgeheven kan worden. Maar echt zorgen maakt hij zich over de verhouding Noord-Zuid. Geld van defensie zou naar Ontwikkelingssamenwerking moeten gaan. Een interview met de scheidende prof Rick van der Ploeg. Een tweede CentER is gezond voor het onderzoeksklimaat'. Nadat was uitgelekt dat hij nummer één stond op het verlanglijstje van de Universiteit van Amsterdam (UvA) vertelde Van der Ploeg dat hij geen oude schoenen weggooit alvorens zich verzekerd te hebben van een nieuw paar. Maar de gaandeweg leger rakende boekenkast op zijn Tilburgse werkkamer bij het Center for Economie Research (CentER) vormde het stille bewijs van zijn voornemen. Rick van de Ploeg verlaat per 1 september de KUB omdat het heen en weer pendelen tussen zijn woonplaats Amsterdam en werkadres Tilburg hem de keel begon uit te hangen ('de trein vreet tijd en ik kan er alleen produktief de krant lezen'). Daarbij deed de mogelijkheid zich voor om op vijf minuten loopafstand van zijn hoofdstedelijk grachtenpand een hoogleraarschap te krijgen bij de economische faculteit van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Van der Ploeg: 'Ik kon deze kans niet laten schieten. Ik had nog best drie jaar op de KUB willen blijven maar als je een bepaalde leeftijd bereikt is het weer eens tijd om op te stappen. Voor het CentER is het goed dat er wat rotatie is.' Tilburg heeft hem cultureel ook weinig te bieden ('de Kalverstraat van Tilburg is een endless stream of cheap shoeshops'). Van der Ploeg noemt Brabant weliswaar 'gezellig' maar hij mist toch een aantal zaken als het Stedelijk Museum en de mogelijkheid om er naardeoperategaan. 'InTilburg', zegt de hoogleraar macro-economie, 'heb je de neiging om je helemaal op je werk te storten. Dat is niet mijn aard. In Amsterdam sta je bloot aan veel meer verleidingen. Dat is goed voor mij, anders word ik een beetje abnormaal.' De KUB zal overigens niet uit zijn gezichtsveld verdwijnen. Van der Ploeg blijft zijn Tilburgse promovendi begeleiden en regelmatig CentER bezoeken. Hij denkt zeker zes a tien jaar de leerstoel Macro-economie aan de UvA te bezetten. Na Amsterdam ziet hij zichzelf nog wel eens terecht komen in een 'echte baan', misschien in een meer politieke functie bij de OESO, de EG of de Europese Centrale Bank.

OPVOLGING

Van der Ploeg kijkt terug op een uitermate plezierige en vruchtbare periode. Hij heeft de fase meegemaakt dat de Tilburgse faculteit is opgestoten in de vaart der internationale economen. Over zijn opvolging heeft Van der Ploeg een uitgesproken idee: 'Ik pleit er sterk voor dat mijn opvolger uit de macro-hoek komt. Die beslissing is nu ook genomen.'Er wordtvolop gespeculeerd over zijn opvolging. Bezoekers van het CentER zullen ongetwijfeld gepeild gaan worden, zo wordt gefluisterd. De economische faculteit van Amsterdam verkeerde de afgelopen tijd in onrustig vaarwater. De visitatiecommissie was uitermate kritisch. Hetbestuurtradafeneen commissie van Wijze Mannen kwam nota bene met de aanbeveling de faculteit om te vormen naar Tilburgs model: met een efficiënte en daadkrachtige organisatie. Wat Univers

Tilburg in vijf jaar kon opbouwen moet in Amsterdam ook kunnen. Van der Ploeg: 'De economische faculteiten van met name de Randstad-universiteiten zijn slecht georganiseerd, vertonen weinig daadkracht. Ze lijken wel getroffen door een 'winner's curse', de vloek van de winnaar. Toen Tilburg vijf jaargeleden door de visitatiecommissie werd afgekraakt bleek dat een zegen te zijn geweest. Bij het ministerie van Onderwijs & Wetenschappen vond men een gewillig oor voor nieuwe initiatieven. Zo werd CentER geboren, als een 'looser's blessing', zou je kunnen zeggen.' De UvA is van plan meer geld beschikbaar te stellen om onderzoekers en gasten aan te trekken. Startte de KUB met CentER om in de volgende jaren te komen tot een onderzoekschool, de UvA gaat in samenwerking met het Tinbergen Instituut de omgekeerde route volgen. De aio-school moet versterkt worden met een onderzoekscentrum. Van der Ploeg: 'Amsterdam zal groeien, en mijn stap is wellicht een positief signaal voor anderen. De concurrentie zal wellicht toenemen. Een tweede soort CentER is heel gezond voor het economisch onderzoeksklimaat.' Maar hij zegt ook: 'Ik krijg niet echt de indruk dat ze blij met me zijn. Dat heet hoofdstedelijke arrogantie. Dat is ook wel charmant, eigenlijk.' Van der Ploeg gaat aan eerstejaars economie college geven. Dat doet bijna geen enkele hoogleraar op de UvA. 'In de Lutherse kerk aan het Amsterdamse Spui, omgebouwd tot collegezaal, hoop ik vanaf de kansel de jonge onbedorven hoofdjes te bevruchten. Het komt er op neer dat ik 35 a 40 keer per jaar voor de klas sta in sessies van anderhalf uur. Deze onderwijstaak valt wel mee.'

Van der Ploeg: 'Waarom moet een hoogleraar Antropologie evenveel verdienen als een hoogleraar ondernemingsfinanciering?'

buiten het arbeidsmarktproces wordt gehouden, dan is er geen sprake van een rechtvaardige TWEEDELING maatschappij.' Werk acht hij een De vertrekkende CentER-eco- centraal punt in het sociale leven noom vindt de Nederlandse econo- van de mens. Derhalve moet de mie het bestuderen waard. Het is prikkel hoog blijven om de inactieeen rare economie; concurrerend, ven aan het werk te krijgen. Het de bescheiden groei is vooral inkomensplaatje mag van de uitvoergeleid en de produktiviteit nieuwbakken Amsterdamse prof is de hoogste in de EG. Het grote best schever worden om maatprobleem is dat het aantal actieven schappijvriendelijk gedrag uit te drastisch is gedaald ten opzichte lokken. En al eerder bekende hij van de niet-actieven. De daardoor voorstander te zijn van een verruiontstane tweedeling in de Nederming van het begrip passende arlandse samenleving is funest en beid. Reden waarom hij het in onrechtvaardig, meent Van der grote lijnen eens is met de SERPloeg. Aan de ene kant staan de voorstellen aangaande de WAO. bijna 4,9 miljoen gezonde actie- Ondanks de initiërende rol van de ven. De keerzijde wordt gevuld Sociaal Economische Raad in de met 10 miljoen inactieven. WAO-discussie kan 'die vergaderHier raken we aan het hete poli- club' best worden afgeschaft, tieke hangijzer op dit moment, de meent Van der Ploeg. 'Een mooie WAO. Een edele instelling, meent bezuiniging. We hebben toch nog Van der Ploeg, die echter gigan- de Stichting van de Arbeid?' Hij tisch uit de klauwen is gelopen. zou ook nooit lid willen zijn van Het stelsel is niet meer financier- deze 'consensus-generating mabaar nu met de toenemende ver- chine', die zo typerend is voor de grijzing één miljoen mensen een Hollandse cultuur waarin vakbonberoep op de WAO gaan doen. den, werkgevers en kroonleden Van der Ploeg: 'De druk op het proberen tot elkaarte komen. Van financieringstekort wordt onhoud- der Ploeg: 'Dat werkt erg vertrabaar. Dat is een financieel argu- gend. Ik heb het niet zo op met de ment. Maar mijn argument is meer hoogleraren die in de SER zitten. politiek-moreel. De toenemende In feite hebben ze twee hoeden tweedeling in de samenleving is op, een politieke en een wetenonaanvaardbaar. Wanneer syste- schappelijke.' De Wetenschappematisch een grote groep mensen lijke Raad voor het Regeringsbe-

leid vindt hij 'wel nuttig en zuiverder'.

MIGRANTEN

Van der Ploeg verzet zich fel tegen allerhande gevallen van overheidsbemoeienis die ooit bedoeld waren om alles eerlijk te verdelen, maarthans marktverstorend werken. Eenmaal op de stoel van kritikaster stapelen de ergernissen over de uitbanning van het marktmechanisme zich op. 'Waarom moet een hoogleraar antropologie evenveel verdienen als een hoogleraar ondernemingsfinanciering?' vraagt hij zich af, om daarna zelf een antwoord te geven: 'Goede bedrijfseconomen lopen weg en de universiteiten trekken allerlei doctorandus-hoogleraren aan, tweede garnituur, dat is schadelijk voor het onderwijs en de studenten zijn de dupe. Sta in dat geval arbeidsmarkttoeslagen toe in de schaarse sector.' De Noord-Zuid-verhouding en de toenemende migratie beschouwt hij als de echt belangrijke vraagstukken. Van der Ploeg: 'Mijn grootste zorg is de kolossale bevolkingsgroei in ontwikkelingslanden. We zullen in toenemende mate overspoeld worden met migranten. Dat vind ik persoonlijk niet erg, het Hollandse ras mag best wat vermengd worden. Maar je kunt je niet afsluiten

voor de consequenties.' Van der Ploeg ziet twee opties: öf de grenzen sluiten, zodat de hoge minimumlonen op peil kunnen blijven, öf toestaan dat migranten en illegalen een nuttige bijdrage kunnen leveren aan onze samenleving. 'Dan moetje tolereren dat Polen of Ghanezen onder de prijs gaan zitten en de lonen van Nederlanders en autochtonen zakken. Een aantal verworvenheden op het sociaal-economisch vlak moeten dus worden opgegeven. Dat vinden veel mensen geen leuke conclusie. Beschouw het als een indirecte vorm van ontwikkelingshulp, als solidariteit met de rest van de wereld; dat is toch een sociaal-democratische gedachte? Tinbergen zegt dat er veel meer in ontwikkelingslanden geïnvesteerd moet worden om de migratiestroom te remmen. Ben ik mee eens. Ik pleit voor substitutie van defensie naar ontwikkelingssamenwerking. Dat is mijn politieke preferentie, of het economisch juist is weet ik niet. De stabiliteit in de wereld is er mee gediend. Ik wil me meer gaan richten op de langere termijn kwesties: de verhouding Noord-Zuid, wat bepaalt het verschil in groeivoeten, wat zijn de effecten van bevolkingsgroei en migratie. Dat is het debat van de volgende eeuw.' Clemens van Diek 30 augustus 1991

MN TREFFER EV NRC HANDELSBLAD EJV JE BENT BINNEN.

U 50% KORTING VOOR UNIVERS-LEZERS. Ben je op zoek naar een nieuwe kamer? Met een Treffer in NRC Handelsblad bereik je maar liefst 548.300* potentiële huisbazen' üankzy de unieke vormgeving ziet niemand je advertentie over het hoofd. En heb je zo onderdak. Bovendien kun je als student tijdelijk voor half geld adverteren Uus als je woonruimte zoekt, stuur je snel de ingevulde bon in een gefran^ keerde enveloppe naar NRC Handelsblad, afdeling Gerubriceerde Advertenties Postbus 824, 3000 DL Rotterdam. A T T j r ^ ^ TT*Tvrr^Tn-,- ^ - ^ ^

iNKC ^

HANDELSBLAD

(hierlangs u i t k n i p p e n )

Gewenste tekst

Normale

Studenten

prijs

prijs**

f--2e;Ü3 f 10,01 LAQ^ f20,03 £-é0:ro f30,05

1

3e vermelde prijzen zijn inclusief 6% BTW Ingesloten girobetaalkaart/betaalcheque no.: Naam : Adres : Postcode • Telefoon :

Plaats •

* bron Summo Scanner 1990

" geld.g w, 15 november 1991

t-«e;T4

f40,07

imrXf

f50,08

U2e2o]_f6ojo (het nummerdat op de betaalpas/cheque vermeld staat) NRC/Un

Plaatsingsdatum / data : Rubriek : Collegekaartnummer • Handtekening

30 augustus 1991

ZELFSTUDIE

Theologische faculteit gaat gebukt onder groot aantal deeltijders Middelbare scholieren hebben steeds minder interesse voor een studie aan de Theologische faculteit. Daarentegen komen er steeds meer deeltijdstudenten. Het rendement 'laat te wensen over', maar de werkloosheid onder afgestudeerden is 'zo goed als venn/aarioosbaar'. Dit staat in een 'Zelfstudie' van de Theologische faculteit. Vooruitlopend op het bezoek dat de visitatiecommissie godgeleerdheid dit najaar aan de Theologische Faculteit Tilburg (TFT) zal brengen heeft de faculteit de commissie een 'Zelfstudie' aangeboden, waarin een beeld wordt gegeven van het onderwijs aan de TFT. De studie is het resultaat van een uitvoerig onderzoek, waarbij vakgroepen en studenten een belangrijke inbreng hebben gehad. In juni stemden faculteitsraad en bestuur in met de definitieve versie. De faculteit neemt dit jaar op vrijwillige basis deel aan de visitatieronde. Faculteitsbestuur en -raad waren van mening dat nodig was om 'in de pas te blijven met de ontwikkelingen in de Nederlandse universitaire wereld', aldus de decaan van de faculteit, prof. dr. W. Weren in een begeleidende brief aan de visitatiecommissie. Bij de vorige visitatieronde werd het wetenschappelijk onderzoek bekeken. De visitatiecommissie had toen behoorlijk wat kritiek op het wetenschappelijk niveau van de TFT en gaf het advies nauwer te gaan samenwerken met de theologische faculteit van de Katholieke Universiteit Nijmegen. De aandacht in Nijmegen gaat op dit moment echter vooral uit naar de voorgenomen fusie met de Universiteit voor Theologie en Pastoraat in Heerlen. Positief was de visitatiecommissie destijds over de ontwikkeling van het aantal studenten. Het onderwijs aan deze studenten staat centraal in de komende visitatieronde. De zelfstudie is dan ook hoofdzakelijk gewijd aan organisatie en inhoud van het ondenwijs aan de faculteit. Uit de studie blijkt dat het aantal studenten de afgelopen tien jaar stabiel is gebleven: 250 a

300. De verhouding tussen voltijden deeltijdstudenten veranderde opvallend: in 1980 studeerden nog maar 38 van de 264 theologen in deeltijd; in 1989 waren de parttimers met 174 ruim in de meerderheid. Ook het aantal vrouwelijke studenten nam sterk toe. Voor middelbare scholieren blijkt de theologie-studie steeds meer aan aantrekkingkracht in te boeten. In dit verband wordt gesproken van een 'zorgelijke ontwikkeling'. De faculteit zoekt de oorzaak in maatschappelijke en culturele ontwikkelingen waar ze uiteraard weinig vat op heeft.

VRIJE STUDIERICHTING

Traditioneel is de studie theologie naast het wetenschappelijk onderzoek gericht op functies in het kerkelijk werk en het ondenwijs. Steeds meer studenten richten hun belangstelling echter buiten deze traditionele richtingen. Desondanks wordt gezocht 'naar nieuwe ideeën om de theologie-studie aan deze scholieren te presenteren i Is een mogelijkheid die het overwe gen waard is'. Bovendien probei 1 de faculteit aan te sluiten bij de: t^ verandering in de belangstellii g van studenten. In dit kader ps t het opzetten van de vrije studie richting, die dit academisch jaar van start gaat. Het grote aantal deeltijd-studen ten en de veranderende posit e van het vak theologie stellen lie faculteit voor aanzienlijke probi men, zo blijkt uit de zelfstudie. DP ruime keuzemogelijkheid die 6 studenten hebben, leidt in de pra k tijk tot vertraging tijdens de stud Ook het door elkaar lopen van d programma's voor de voltijd- en deeltijd studenten veroorzaakt problemen. Het rendement van de

opleiding'laatte wensen over'stelt het rapport. De evaluatie van de rendementscijfers leidt tot de conclusie: 'De op maat gesneden regelingen rondom tentamens, werkstukken, herkansingen, alsmede de ruime mate van persoonlijke aandacht voor studiemoeilijkheden, en dergelijke hebben zeker een vertragend effect.' Inmiddels zijn maatregelen genomen om dergelijke problemen het hoofd te bieden. 'Het ondenwijsprogramma geeft een vrij grote mate van keuzevrijheid, waarbij rekening wordt gehouden met de individuele vooropleiding. Daarom is het uiterst moeilijk het studierendement te beoordelen. Enerzijds zijn er de VWO-studenten en anderzijds de 'deeltijders' die vaak een heel andere studie achter de rug hebben', zo licht voorlichter Lex Oostrom de problemen desgevraagd toe. Door het stellen van duidelijker eisen voor doorstroming naar een volgende studiefase en het invoeren van een systeem waardoor studievertraging eerder wordt gesignaleerd, probeert men de laatste tijd hierin verbetering te brengen. Het effect van deze maatregelen zal echter pas op langere termijn merkbaar worden.

BEDRIJFSLEVEN

Wanneer het beroepsperspectief voor afgestudeerde theologen in

de beschouwing wordt meegenomen doet de TFT het helemaal niet slecht. 'Het werkloosheidpercentage onder afgestudeerden is zo goed als verwaarloosbaar', weten de onderzoekers te melden op grond van de cijfers uit de periode 1971-1989. Uit deze cijfers blijkt ook dat de traditionele werkgebieden van de theologen, het kerkelijk werk en het ondenwijs, het grootste deel van de afgestudeerden herbergen, namelijk respectievelijk 51 en 30,4 procent. De overigen zijn terecht gekomen in 'de maatschappelijke sector'. Hierbinnen neemt de hulpverlening de belangrijkste plaats in. De journalistiek en het management bij de overheid, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties als vakbonden zijn bij elkaar goed voor nog geen tien procent van de Tilburgse theologen. De belangstelling van studenten richt zich de laatste tijd meer op dergelijke sectoren. 'De faculteit is er veel aan gelegen om voeling te houden met dergelijke recente ontwikkelingen; in dat kader zijn er informele contacten met mensen 'uit het veld': pastores, katecheten, vormingswerkers, en dergelijke. Ideaal daarbij is het nastreven van een wisselwerking tussen 'theorie'en'praktijk", aldus de studie.

Toch valt niet te voorzien of de theologen die in de toekomst afstuderen ook inderdaad in andere dan de traditionele sectoren aan de slag zullen komen. De deze maand gestarte vrije studierichting richt zich bijvoorbeeld op beleidsmedewerkers bij de overheid die zich in de ethische kant van hun werk willen verdiepen. Het beroepsperspectief voor degenen die de nieuwe vrije studierichting zullen volgen is nog niet vast omlijnd. 'Het hangt af van de creativiteit van de student en de keuze van het vakkenpakket', aldus Lex Oostrom. 'Met bestuurskunde als bijvak heb je meer kans om in beleidsfuncties terecht te komen. Overdat soort zaken overleggen we intensief met de student. We steken behoorlijk wat energie in deze begeleiding.' Het kleinschalige karakter van de faculteit is volgens hem daarbij een voordeel, al wijst hij ook op het gevaar dat het ondenwijs teveel op individuele gevallen gericht wordt. In elk geval blijft de faculteit zich enerzijds richten op haar traditionele taak in de theologische ambtsopleiding, maar zal zij in de toekomst ook opleidingen aanbieden die interessant zijn voor mensen die geen loopbaan in de kerkelijke sfeer ambiëren. Jan Brouwers

AULA geschiedenis & algemeen Het Midden-Oosten - Ruud Hoff Een politieke geschiedenis. ƒ 39,90

Uitgestelde bevrijding -Z.R. Dittrich Toelichting op de ontwikkelingen in het voormalig Sovjetblok op politiek, maatschappelijk en cultureel gebied, ƒ39,90

Eva kwam uit Afrilta ■ J.H. Reichhoff Over het ontstaan van de mens in wisselwerkinq met de natuur, ƒ39,90

De probieemsteiiing voor een onderzoelt - dr P.J.M. Verschuren Handleiding voor het maken van de probleemstelling voor een onderzoek, scriptie, nota of artikel, ƒ 29,90

Presenteren - Theo Wubbels Het leren verzorgen van complete presentaties, ƒ 14,90

Afstuderen - Annemie Halsema (red.) Scriptie- en andere afstudeerproblemen.

Univers

30 augustus 1991

\l^dachtu van elke ochtend goed nieuws? .ïif\ófèa ^sisM-üvs ü^^.\>^ m \tó \©e\; «\Büu,

NX^akker worden met het laatste nieuws binnen handbereik. Dat is een sterk begin van de dag. Het Nieuwsblad brengt elke morgen voor 7 uur al het goede, maar ook het slechte nieuws. Met boeiende achtergronden, spitse commentaren en uiteraard goed gedocumenteerd. Nieuwsgierigen krijgen Het Nieuwsblad 7 weken voor maar ƒ 30.-. Stuurde bon in vooreen kennismakingsabonnement zonder verdere verplichtingen.

JE MIST NIETS IN HET NIEUWSBLAD

Univers

^ ^

DE KRANT 7 WEKEN I VOORMAAR/30.I

Ja, tk neem een kennismakingsabonnement van 7 weken voor ƒ 30,- Voor dit bedrag ontvang ik een acceptgiro

I

Straat

..j.._,.,vf,j^j.v';^^.^^.^_.;V*U,^....

PostcodePlaats Telefoon {i V m controle bezorging) Stuur de bon in een open envelop zonder postzegel aan Het Nieuwsblad Antwoordnummer 220 5000 VB Tilburg

L

Deze aanbieding is geldig t/m 28 september 1991

^J

30 augustus 1991

STAATSGREEP

Ik had dit veel eerder verwacht

'.*;■> l U

De mislukte staatsgreep in de Sovjet­Unie roept meer vragen op dan dat het beantwoordt. Drs. N. van der Lijn, docent economie van Oost­Europa, en de uit Hongarije afl<omstige historicus dr. L. Bartalits pogen de gebeurtenissen te duiden. De slechte economische toestand en de weigering van het westen om financieel bij te springen zijn twee belangrijke redenen geweest voor de putch. Maar ook nu moet het westen geen grote sommen geld naar de Sovjet­Unie te sluizen. Het komt in een bodemloze put terecht. 'Zonder een goed economisch programma heeft het weinig zin geld te lenen.'

Drs. Nick van der Lijn, docent eco­ nomie van Oost Europa aan de KUB, was net twee weken terug uit de Sovjet­Unie toen de coup plaats vond. 'Ik was verrast' zegt hij, 'niet zozeer dat het gebeurde maar dat het juist nu gebeurde.' Tijdens zijn bezoek ontwaarde hij geen tekenen van een op handen zijnde staatsgreep. 'Als je daar bent merk je echter ook de achter­ uitgang in de economische situa­ tie en de onvrede met het ge­ voerde beleid. In die zin wist je dat zoiets kon gebeuren', zegt hij. Zijn collega dr. Lazlo Bartalits is eigenlijk verbaasd dat er al niet veel eerder een couppoging ge­ weest is. D e uit Hongarije afkomstge historicus is uit eigen ervaring maar al te vertrouwd met de methodes van communistische overheersing. 'Mijn eerste reactie was: Eindelijk is het dan toch ge­ beurd. Ik had dit veel eerder ver­ wacht.' Ook bondskanselier Kohl is hier bang voor geweest, zegt hij stellig. 'Waarom dacht je dat hij zo'n haast gemaakt heeft met de Duitse hereniging.' D e Tilburgse univeristair hoofddocent ziet deze coup als een belangrijke les voor het westen. 'Misschien dat het westen nu haar houding ten op­ zichte van de Sovjet­Unie einde­ lijk verandert.'

WESTERSE ARROGANTIE De arrogante houding van de wes­ terse landen ziet Bartalits als een van de voornaamste oorzaken van de couppoging. 'Het westen heeft steeds hogere eisen gesteld. Men heeft Oost­Europa ontruimd, de Duitse hereninging toegestaan. Alles zonder een rooie cent te krijgen. Daarna heeft het westen Gorbatsjov verleid om de bestaan­

1991

de structuren af te breken. D it moest conservatieve reacties op­ roepen. Men kreeg het idee dat de Sovjet­unie uitverkoop hield.' Irri­ taties bij conservatieve Russen waren het gevolg. Bartalits spreekt in dit verband van een 'kapitulationistische' houding van de Sovjetleiding. 'Behalve met lippendiensten is het westen de Sovjet­Unie niet behulpzaam ge­ weest. Ook bij de G7 conferentie heeft men behalve mooie woor­ den vrij weinig gedaan.' Van der Lijn ziet de slechte economische toestand als een belangrijke oorzaak van de coup. 'De plegers van de coup hebben gedacht dat het slagen ervan mogelijk moest zijn vanwege de slechte economische situatie.' Gorbatsjov's politiek heeft veel bereikt maar economisch gaat het daarentegen slecht. D e laatste twee jaar zelfs véél slechter, b­ etoogt de econoom. Een inflatie van 95 procent, een produk­ tieteruggang van 25 procent en verhoging van de prijzen zijn daar de zichtbare tekenen van. Ook als de coup was geslaagd zou men volgens de jonge Oosteuropa­ deskundige niet ontkomen zijn aan drastische economische hervor­ mingen. 'Na de Poolse crisis van 1980 zijn onder het autoritaire bewind van Jaruzelski de hervor­ mingen ook gewoon doorgegaan', betoogt hij.

KORTSLUITING Verbazing uit Bartalits over de in­ ternationale reacties. 'Men deed het in de broek van schrik in de eerste uren. Dacht men werkelijk dat een desintegrerende Sovjet­ Unie nu werkelijk weer een vuist kon maken?' vraagt hij zich vol

prioriteiten: 'Men moet eerst ga­ ten stoppen en al improviserend hopen een situatie te bereiken waarop men op langere termijn kan plannen. Men moet bijvoor­ beeld zorgen dat er in de winter geen hongersnood komt. D aar­ naast moet men belangrijke infrastructurele investeringen doen. Het kolossale leger moet uitgedund worden. Kortom, gigan­ tische problemen en een chaoti­ sche situatie waarbij je moet im­ proviseren en moeilijk kunt plan­ nen', zegt de Oost­Europades­ kundige met enige nadruk. 'Op langere termijn is Jeltsin het meest gebaat bij het verstevigen van zijn positie binnnen de Russische federatie en verster­ king van de rol van de federatie binnen de Unie', zo reageert Bartalits op de rol die Jeltsin voor zich opeist binnen de Sovjet­Unie na de staatsgreep. 'Wat voor be­ lang heeft Jeltsin erbij president te worden van een tanende Sovjet­ Unie?' stelt hij retorisch. Een uiteenvallen van de Sovjet­ Unie ziet de Hongaarse historicus als onvermijdelijk. D e Russische federatie is het enige stabiele ge­ bied wat van de Sovjet­Unie over zal blijven. Het tempo waarin dit gebeurt komt ook voor hem als een verrassing. Van der Lijn ziet voor de deelrepublieken meer mogelijkheden om een zelfstandi­ ger economisch beleid te voeren. Onderlinge handel blijft volgens hem belangrijk. Als men zichzelf erg protectionistisch opstelt met handelsbelemmeringen en derge­ lijke zal men het zeer moeilijk krij­ gen.'

BODEMLOZE PUT

Economische steun zou volgens van der Lijn alleen acceptabel zijn in de vorm van een politiek ge­ baar. 'Ik ben op dit moment vol­ strekt tegen grootschalige lenin­ gen aan de Sovjet­Unie omdat het een bodemloze put is en het op termijn haar positie alleen maar verzwakt. Zonder een goed eco­ nomisch programma heeft het weinig zin geld te lenen.' Verbaasd is van der Lijn over de geringe ongeloof af. De reacties in de eer­ aandacht die in de analyses aan ste 24 uur waren dan ook de economie wordt besteed terwijl het daarmee een stuk slechter overtrokken, vindt hij. Bovendien, zo stelt Bartalits, is in een proces gaat dan een aantal jaren gele­ van democratisering een kort­ den. Het beleid zoals dat onder sluiting in de vorm van een staats­ Gorbatsjov is gevoerd kan niet greep niet ongebruikelijk. Hij ver­ gehandhaafd blijven, vindt hij. Het wijst hierbij naar Spanje waar een dubbele van de hele zaak is vol­ schietende kolonel in het parle­ gens Van der Lijn dat de coup ment de democratisering terug gepleegd is uit onvrede met Gorbatsjov en zijn beleid terwijl wilde draaien. De suggestie van Sjevardnadze anderzijds het volk, dat ook onte­ dat Gorbatsjov met de coupple­ vreden is overzijn beleid, de staats­ gers onder een hoedje zou heb­ greep gepareerd heeft. Stabilisa­ ben gespeeld of andere tie van politieke verhoudingen en complottheorieën wordt door beide consensus over het te voeren eco­ deskundigen afgewezen. Bartalits: nomische beleid zijn voor de Sov­ 'Gorbatsjov is niet gek. Hij is wel jet­Unie op dit moment heel be­ langrijk, aldus Van der Lijn. Trans­ een Machiavellist, anders had hij die zes jaar niet overleefd. Hij is formatie naar een marktgerichte echter geen goedkoop politicus economie is volgens hem nodig. Dit zal echter met grotere proble­ die dit soort stommiteiten uithaalt.' men gepaard gaan dan in de rest Het onhandige optreden van de acht coupplegers en het heldhafti­ van Oost Europa. 'Men heefteen ge optreden van de Moskouse veel langere communistische tra­ jeugd zijn volgens de Hongaarse ditie en een andere mentaliteit dan historicus de belangrijkste facto­ de kleinere Oosteuropese landen. Bovendien is het land veel groter.' ren die de coup deden mislukken. Detegenstellingen zijn ook groter. 'Alle lof voor de Moskouse jeugd want met blote handen tegen tanks Voor de unie ziet hij voor de toe­ vechten is toch geen eenvoudige ' komst een bescheiden rol wegge­ legd. 'De rol van het centrale ge­ zaak.' Het toont volgens hem aan zag zou er meer een moeten zijn dat voor hen de democratie meer perspectief heeft dan een neo­ van diegene die de spelregels Breznjevisme. Het feit dat de acht bepaalt en de transformatie coör­ samenzweerders voor grof geweld dineert', aldus van der Lijn. Met de recente maatregelen lijkt terugschrokken wijst er volgens Bartalits op dat het waarschijnlijk de communistische partij haar monopolistisch machtspositie voor eerder hun bedoeling was een een belangrijk deel verloren te signaal af te geven dan de macht hebben. D e macht van de com­ te grijpen. munistische partij is volgens Bart­ alits echter nog niet gebroken on­ TOEMKOWISTPERSPECTIEF danks verboden en opschortingen Een oplossing ziet Van der Lijn in blijven er nog genoeg communis­ een goede economische politiek. ten op sleutelposities zitten om 'Er moet consensus komen over belangrijke invloed te behouden. de economische richting', zegt hij. Frans Hikspoors Bartalits stelt op dit gebied lagere

SP bepleit afschaffing KUB­ geeltje 'Vroeger konden kerkgangers hun zonden tegen betaling afkopen. Aan de Katholieke Uni­ versiteit zet men die traditie voort. Voor 25 piek mogen laatkomers toch tentamen doen.' Tijdens de introductie verspreidde de Socialistiese Partij (SP) een krantje waarin zij zich kant tegen de 'finan­ ciële strafmaatregelen' tegen studenten die zich te laat voor tentamens inschrijven.

'Meldt men zich korter dan één maand voor het tentamen aan, dan volgt eerst een waarschuwing, daarna wordt het dokken. Vijfentwintig gulden per keer', al­ dus de SP. Bij sommige andere universiteiten is het beter gere­ geld, meent de partij. Tilburg voert een 'strak regime' en daarnaast is het bedrag 'onredelijk hoog'. In een brief aan het College van Be­ stuur vraagt zij om afschaffing van het 'KUB­geeltje' en de inschrij­ ving voor een tentamen te koppe­ len aan de inschrijving voor een studie­onderdeel. 'Lariekoek', zegt hoofd studenten­ administratie Ton Lebbink. Hij er­ kent dat studenten die zich een maand voorafgaand aan de tentamenperiode niet hebben op­ gegeven eerst een waarschuwing krijgen en als het een tweede keer gebeurt zij een 'administratieve vergoeding' van 25 gulden dienen te betalen. Deze regeling is in 1988 ingevoerd in plaats van de veel omslachtige procedure met een Commissie Bezwaar Toelating. 'Wij hebben veel extra werk van mensen die zich te laat aanmel­ den', verontschuldigt Lebbinkzich. Per semester worden er zo'n 20 tot 25 duizend tentamens afgeno­ men. Per tentamenperiode kijgen zo'n 150 studenten een waarschu­ wing en betalen enkele tientallen de boete. Dat het bij andere universiteiten soepeler geregeld is, zoals de SP beweert, gelooft het hoofd stu­ dentenadministratie niet zo. 'Zij zijn onvolledig geïnformeerd.' Bij kleine faculteiten kan het voorko­ men, zegt Lebbink. Zo hoeven de Tilburgse propedeusestudenten bij Psychologie zich niet apart aan te melden. 'Maar als ik te maken heb met 1200 studenten die macro­ economie doen dan is dat een kolossale operatie.' Bij sommige andere universiteiten, zoals in Delft, worden studenten die zich te laat opgeven uitgesloten van het tentamen, weet hij. Die moe­ ten wachten op de volgende tentamenperiode. Lebbink: 'Wij zeggen nooit tegen onze studen­ ten dat ze niet kunnen deelne­ men.' Hij voegt er aan toe dat het steeds dezelfde studenten zijn die een boete moeten betalen. 'Als we geen sancties zouden hante­ ren', vervolgt hij, 'dan konden we het hier niet verwerken.'

(GR)

Univers 30 augustus 1991

De Technische Universiteit Eindhoven is een 'high tech'­

t©

universiteit. ■ Zij concentreert

high

zich op fundamenteel technolo­ gisch onderzoek en op hoog­

m

Technische Universiteit Eindhoven

m,

t e c h

m

waardig onderwijs aan toekom­ stige ingenieurs, ontwerpers en onderzoekers. ■ Kwaliteit staat hierbij voorop. ■ D e TUE is dan ook hard op weg naar de inter­ nationale top.

DE FACULTEIT WISKUNDE EN INFORMATICA heeft een open hoydirtg ^n een praktische mstelimg. Dit heeft geleid tot samenwerking met andere universiteiten en met het bedrijfsleven en tot een groeiend aantal Europese contacten. Haar Iristituut Wiskundige Dienstverlening Bndhoverï en de nadoctorale ontwerpersopleidingen "Wiskunde voor de Industrie" en "Technische Informattca" typeren de aandacht voor de praktijk. De faculteit te!t zo'n 200 medewerkers en ruim 800 studenten.

Recent afgestudeerde wiskundestudenten m/v die een jaar colleges willen geven De groep Basisonderwijs verzorgt het algemene wiskunde­onderwijs aan de Technische Universiteit Eindhoven. Er wordt onder meer onderwijs ver­ zorgd voor niet­wiskundestudenten. Deze studenten leggen hiermee een basis om de vele andere studienchtin­ gen binnen de faculteit te kunnen volgen. uw functie als toegevoegd docent U geeft wiskundecolleges aan "te jaars niet­wiskundestudenten. Het gaat om een full­time functie die ­ afhankelijk van de belangstelling ­ door één of meer kan­ didaten kan worden ingevuld. Het is een pnma startfunctie om ervaring op

te doen met lesgeven en het werken op een faculteit. wat wij vragen en bieden U beschikt over een doctoraal of inge­ nieursexamen toegepaste wiskunde etc. Aanstelling geschiedt op tijdelijke basis voor één of meer trimesters. Het salaris bedraagt maximaal ƒ 7.528,- bruto per maand, op basis van een volledige werktijd. Met het oog op het streven naar de opbouw van een evenwichtiger personeelsbestand worden vrouwen nadrukkelijk uitgenodigd te solliciteren.

nen 14 dagen na publikatie richten aan de Technische Universiteit Eindhoven, t.a.v. de directeur Beheer van de Faculteit Wiskunde en Informatica, postbus 513, 5600 MB Eindhoven, onder vermelding van vacaturenummer V32231. Nadere inlichtingen over de functie: / prof.dr. F.H. Simons, / telefoon 040-474400 of (privé) ^ 04990-72416. / Overige informatie: mevrouw / M.A. van Koesveld-Maartense, / personeelsfunctionans, telefoon 040-472321.

hoe u kunt reageren Uw schriftelijke sollicitatie kunt u bin-

OP KAMERS

SPECIAAL STUDENTENMENU - voorgerecht naar keuze - hoofdgerecht: mixed grill - gratis één consumptie

Ben je op zoek naar een kamer of woon je op een kamer èn wil je er meer over weten? Lees dan de brochure O P K A M E R S . 1 ^ ^ daarin staat alles over ondermeer huurprijzen van kamers, huurbescherming van kamerbewoners, onderhoud van je kamer, servicekosten en huuropzegging. Verder staan er veel nuttige adressen in en modeihuurkontrakten. O P K A M E R S is een uitgave van de Nederlandse Woonbond en is gemaakt in samenwerking met het ministerie vanVROM. Univers

s

Korvelseweg 188 5025 JM Tilburg Tel. 013 - 369121

f 27,50 p.p.

Gastheer: Mustafa

FIMANCIERINCEN H.S.O. selecteert voor u de beste en voordeligste geldlening Speciale tarieven met een rente welke procenten lager is dan de wettelijk toegestane rentevoet. Snelle afhandeling. Meestal kunt u op de dag van aanvraag over het geld beschikken. Bedragen en looptijd worden in gezamenlijk overleg vastgesteld. Bel ons voor een vrijblijvend offerte. Want ook voor uw geldlening bent u bij ons vrijwel altijd beter uit!

Je kunt de brochure bestellen door overmaking van ƒ 2,50 op postgira 6217479 t.n.v. Woonbond-informatie

Hypoliieek Selektie Oisterwijk

o.v.v. OP KAMERS.

Hypotheken - Fmancieringen - Assurantiën - Pensioenen

Kerkstraat 2, 5061 EJ Oisterwijk Telefoon 04242 - 84615 Oir LM M vanMierIo Ook buiten kantooruren bereikbaar

30 augustus 1991

INTRODUCTIE

Weinig slaap, veel drank en ladingen zweet

DINSDAG 20 AUGUSTUS

De informatiemarkt op de gladgeschoren grasgroene velden van het lommerrijke universiteitspark wordt drukbezocht door de - dan nog - nuldejaars studenten. Op het podiumpje speelt een band imitaties van bekende nummers, waarvan sommige stammen uit de tijd dat de gemiddelde nuldejaars nog in moeders buik rondwroette.Tien meter naar links wordt hevig geschreeuwd: 'Het móet kunnen! Het móet!' Een fanatiekeling tracht een steile wand te slechten, doch zijn pogingen falen. Een meisje van het Platopromotieteam verduidelijkt wat er nu zo leuk is aan het beklimmen van een hoge wand. 'Dat is gewoon leuk. Als je het leuk vindt, tenminste. Nee, iets verdienen kun je er niet mee.' Een ietsje verder wordt uitermate serieuze politiek bedreven. Alle nationale partijen zijn door middel van hun jongerenorganisaties vertegenwoordigd. Wat lusteloos wordt bij Groen Links de leegte in gekeken, tot een der kameraden met een blad bier arriveert. Broederlijk nemen de pacifisten, communisten en socialisten een ferme slok. Bij het kraampje van de Jonge Democraten is niet merkbaar dat de Vaderpartij volgens de prognoses een gros zetels wint. Er zijn nul belangstellenden.

BABBELAAR

Ook de bankiers, binnen enkele jaren de suikeroompjes van de student, zijn overvloedig aanwezig. Ze delen folders uit, want wie een lening of kredietrekening wil hoeft, op z'n Amerikaans, maar een handtekening te zetten. Anderhalf kraampje verder prijst babbelaar Warner Boer zijn waren aan in de vorm van het Podiumcafé. 'Schrijf onze naam vooral op, want ook dit jaar gaan we er weer hard tegenaan.' In een hoek van het terrein staan de sportverenigingen die onder Univers

Het begint een vast ritueel te worden: voor de aanvang van liet collegejaar leren de nuldejaars in mentorgroepjes van twaalf personen Tilburg kennen. Vijf volle etmalen gaan ze zich te buiten aan het zoeken naar hun toekomstig stamcafé, potentiële liefdes en een eventuele studentenvereniging. Onze verslaggever trachtte twee dagen lang het tempo van de aanstaande studenten bij te benen en concludeert dat ze prima weg weten met de geneugten van het leven.

het bezielende beleid van Pen- ! ter? 'Nee, en ik moet straks nog dragon opereren. Van berg- studeren', kermt hij. beklimmen tot diepzeeduiken, het blijkt in Tilburg allemaal te kunSTEUN nen. Overal kan ook geoefend Studentenkerk Maranatha tracht worden, en onder het motto 'een zieltjes te winnen door gratis pangezonde geest, een gezond nekoekjes uit te delen. De kerk lichaam' kan er zelfs op een Kop weet welk soort steun nuldejaars van Jut worden geramd. 'Ik sla al kunnen gebruiken. Maarten drie keer, maar ik ben, geloof ik, Janssen, een der initiatoren van gewoon niet sterk genoeg', ver- de Tik van dit jaar, staat vrolijk te baast een bezwete nuldejaars kijken achter zijn marktkraam. Alzichzelf. Z'n mentorgroepvriendin les goed? 'Ja. het wordt goed weer. staat al halters uit te zoeken bij We bellen regelmatig naar vliegeen volgend kraampje. basis Gilze om naar het weer te Als klap op de vuurpijl staan er drie informeren, en dat blijft voorlopig fraaie dames voor het kraampje goed.' Uitstekend. Waarom doen van OIof. Marlies, Angelique en er zo weinig aanstaande HBO-ers Martine proberen de nuldejaars mee aan de Tik? 'Ik denk omdat zij tot lidmaatschap te verleiden. Hun weten dat ze toch binnen een bekanariegele jasjes hebben vreemd schermd milieu terecht komen. En genoeg nog niet tot veel resultaat daarom hoeven die niet zo nodig geleid. Maar, niks aan de hand: aan een introductie mee te doen.' 'We venwachten vooral in de open tijd veel leden te werven', vertelt Marlies. Behalve pitspoezen staat DONDERDAG er ook een laboratoriumachtig 22 AUGUSTUS apparaat opgesteld bij de 's Middags, zo belooft de organiOIofkraam. Wat is dat? Walter Scheffrahn, naast OIof-adept ook satie, krijgen de studenten de kans 'Tilburg by day' te bezichtigen. Dit voorzitter van het Tilburgs dagdeel heeft als titel GeschiedeStudentenoverleg (TSO), een van nisdag meegekregen. Op het de twee studentenfracties uit de universiteitsraad, geeft het ant- Stadhuisplein zitten een paar honwoord. 'Wie het bierfietsen wint derd withemden uit te puffen. Uit krijgt een gratis introductielidmaat- te puffen van de avond tevoren, uit schap.' Hij doet zelf nog even voor te puffen van de verzengende hitte het moet. Hij fietst en drinkt tege- die Tilburg vandaag treft. In de lijkertijd bier, hetgeen de bedoe- fontein lijkt de temperatuur nog ling is van bierfietsen. Zo te zien juist houdbaar, reden voor honniet de eerste keer vandaag, Wal- derd nuldejaars om onder het stadswater neerte ploffen. Marieke

uit Geleen vindt het allemaal wel best. 'Ik hou 't hier zo wel voor gezien. De hele dag door de zon slenteren, je wordt er nogal niet lam van. We gaan dadelijk gewoon op een terrasje in de schaduw zitten, da's veel relaxter.' Marieke is niet de enige die op dat idee is gekomen. De terrassen op de Heuvel zitten stampvol. Tafels zijn opzij geschoven, waardeerde mentorgroepen in een grote cirkel kunnen zitten en de laatste gebeurtenissen eens rustig kunnen evalueren. Ook de Korte Heuvel wordt langzaamaan belegerd door de nuldejaars. De serveerster van Marijnen is gelukkig, want ze hoeft vanavond, tijdens de kroegentocht, niet te werken. 'Pfff. Het is zo warm hè. Maar vanavond is het ontzettend druk, dus dat heft elkaar op. Alleen kan ik vanavond niet meer op het strand gaan liggen.' En wie komen daar in een wervend tempo aangezet! Drie meisjes in gele blazers. Het Olofpromotieteam. Marties, Angelique en Martine hebben besloten hun ledenwerfactie te onderbreken voor enkele softdrinkjes. Ehmm, al veel leden ge..? 'We vertellen geen aantallen, dat hebben we net afgesproken. Maar het gaat prima.'Is het niet vermoeiend, met drie dames vijf volle dagen in touw te zijn? 'Nou, eigenlijk zijn we met negen man. Maar een paar zijn op vakantie, en anderen hebben tentamens. Dus zijn we nog steeds

met z'n drieën. Maar daar komt binnenkort verandering in.'

TIKWERK

Er wordt wat geschoven met tafels, en een mentorgroep nestelt zich op Marijnens terras. De serveerster kijkt pijnlijk verrast. Een mannelijke nuldejaars bekijkt het dagelijkse krantje, Tikwerk. Reden genoeg om een bezoek te brengen aan de redactie van dit 'onafhankelijk' blad. Die redactie heeft zich verschanst in de spelonken van de Batcave, in het Buurthuis van de binnenstad. Rob Luijten is de eindredacteur van Tikwerk en vindt dat leuk. 'Het heeft een hoop moeite gekost een redactie samen te stellen, maar het is gelukt en we hebben een uitstekend team.' Hij heeft van zijn journalisten gehoord dat het krantje gretig wordt gelezen. 'Er komen heel positieve geluiden onze kant op. Mensen vinden het leuk, het ziet er ook leuk uit. Er staan lekkere verhalen in, het leest goed weg. Maar het is wel reuze vermoeiend om te doen. Ik heb nou echt al vierkante ogen van de tekstverwerker, maar nogmaals, het is ontzettend leuk.' Het diner vindt voor vijfhonderd 'Tikkers' plaats bij studentencorps OIof. En, wie treffen wij daar! De drie gele blazertjes. Marlies heeft het van de drie op het moment het drukst. 'Ja, ik ben op het moment maaltijdbakjes aan het opruimen. Straks ga ik weer leden werven.' Paul van Geldorp heeft ook een geel colbertje aan. Hij blijkt opperhotemetoot van het promotieteam te zijn. 'Ik heb vanmiddag al drie leden geworven. Maar dat is natuurlijk wel meer dan gemiddeld', erkent hij ruiterlijk. 'Wat ik zeker kan zeggen is dat het prima loopt. Wacht, boven is de ontgroeningscommissie bezig plannen te maken voor de komende introductie. Laten we even vervolg op pagina 12 30 augustus 1991

KAMERNOOD

vervolg 'introductie' kijken.' En passant laat Van Geldorp het hele pand zien. De laatste deur ontsluit de kamer van de ontgroeningscommissie. Daar zitten zij, hete plannen smedend boven een vagevuur van saamhorigheid. Eh...dames en heren, wat staat de nuldejaars te wachten? 'Dat kunnen we niet zeggen. De ontgroening is juist bedoeld om een groepssfeer te kweken, en die krijg je niet wanneer je de rituelen in de krant zet.'

meter rond het café. Bij Polly Maggoo is het al niet veel rustiger, behalve achter in het lokaal, waar een gitaarband zo scheurend hard speelt dat geen enkele communicatie, behalve de fysieke, meer mogelijk is. Een jongen ziet een blond meisje over de Heuvel paraderen en roept zeer dronken: 'Ik ben verliefd, ik ben verliefd!' Zijn maats dirigeren hem naar Lucky Hill, waar hem ter ontnuchtering een fricadel wordt aangeboden. Bij kroeg-met-historie 'In Extase' krijgt elke bezoeker een opschrijf blokje cadeau. Of het daardoor komt weet niemand, maar het is er bomvol. Transpira-

OMELETJE

In de tuin van Olof zitten nog een paar achtergebleven eters. Waaronder Robin, die bij de Don Johnson-mentorgroep hoort. Hoe was het eten? 'Nou, ik heb vandaag de vegetarische maaltijd genomen. Bij het andere eten dreef het worstje in een overdosis jus. En er zat bloemkool bij, dat lust ik ookniet. Het vegetarisch eten was prima. Omeletje, enwtjes, wortelen. Gisteren was het eten apart, maar wel lekker. Eh... macaroni met spinazie.' In het OIofpand beginnen de voorbereidingen voor de avond, die zal doorlopen in een zinderend hete, alom bezwete nacht. Want 's avonds is het kroegenocht. Door, over, op, in en tussen de Heuvel, overal lopen aanstaande studenten, zoekend, speurend, hopend hun aanstaande stamkroeg te treffen. De Korte Heuvel implodeert bijna onder de honderden ongeduldige voeten die hunkeren naar glazen bier. Café Marijnen heeft de eer het drukst bezocht te zijn: er zijn zit- noch staanplaatsen verkrijgbaar in een cirkel van dertig

Student, theepot en tandenborstel zoeken kamer 'In Tilburg is er relatief weinig kamernood, behalve i n september en oktober. Dat lost zich snel op in vergelijking met andere steden. Buiten die maanden vind je bijna altijd een kamer, maar of het een goede is, is een tweede. Als er al sprake is van kamernood dan is die kwalitatief en niet kwantitatief van aard.' Dit zegt Wim Heuvelmans van de Dienst Studentenzaken naar aanleiding van het onlangs verschenen onderzoeksrapport Studentenhuisvesting. 'Hellup! Wie redt mij van mijn ouders?' Op de prikborden van de universiteit en in de glazen gang tussen gebouw A en B alsmede in de supernnarkten is het zoals in elk begin van het studiejaar vergeven van briefjes van studenten die in Tilburg komen studeren en woonruimte zoeken. Sommigen houden het simpel. 'Gezocht: kamer in Tilburg'. Anderen geven iets meer van zichzelf prijs. 'Hoi. Ik ben Susanne, 18 jr, aankomend studente eco. Ik zoek een kamer.' Met humor: 'Student (22 jr), theepot en tandenborstel zoeken kamer'. Of een tikkeltje joviaal. 'Gevonden: Ex barkeeper te Monte Carlo. Momenteel werkzaam als kelner in het kleinste café van Nederland. En aankomend economiestudent. Die een kamer zoekt in Tilburg.' Beloning: 'Goed onderdak tijdens de karnaval in Maastricht.' Een wanhopige 19-jarige Viola: 'Hellup! Wie redt mij van de horrors van het thuis-wonen.' Of een van de vele varianten. 'Nette student' zoekt kamer, evenals Henk, een 'gezellige spontane vent'. Mare zoekt Univers

woonruimte 'van woonboot tot wolkenkrabber'. Aankomende studenten hebben er vaak wel iets voor over als je ze aan een kamer helpt. Met belooft een taart, pizza, krop sla (?), CD/ platenbon, een etentje, maar ook geld. Honderd gulden is het meest voorkomende bedrag. Een andere manier om aan woonruimte te komen is je in te schrijven bij een van de woningbouwverenigingen, zoals De Woonstad, waarin de stichting Studentenhuisvesting enkele jaren geleden is ondergebracht. De wachtlijst is daar dit jaar echter beduidend hoger dan andere jaren. Eind juni van dit jaar stonden er bijna 1450 op de lijst, dat is ruim driehonderd meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Deze hausse is te wijten aan het grote aantal studenten dat een studie in Tilburg begint en aan de op handen zijnde renovatie van van de studentenflats aan de prof. Verbernelaan. Twee van de flats zijn inmiddels gereed. Een derde komt eerdaags aan de beurt en staat inmiddels leeg. De drie ove-

rige studentenflats zullen hierna een grondige opknapbeurt krijgen.

HOSPITA

Een andere verklaring voor de omvangrijker wordende wachtlijst is dat de laatste paar jaar relatief steeds meer in Tilburg studerenden ook in deze stad gaan wonen. Dit blijkt uit een onderzoek dat Wim Heuvelmans van de Dienst Studentenzaken onlangs heeft verricht (peildatum was september 1989). In 1989 woonde ruim zestig procent van de in Tilburg studerende universitair en hbostudenten in deze stad, tenwijl dat drie jaar eerder nog geen 55 procent was. Deels zou die stijging kunnen worden verklaard, aldus Heuvelmans, uit het gegeven dat Tilburg enkele voor Nederland unieke studierichtingen heeft, zoals Taal- en Literatuurwetenschap,

tie loopt langs de muren en condens valt in je haar. Je kunt voor- noch achteruit, alles staat vast als een file in de Coentunnel op maandagochtend, of op de Parijse Peripherique op vrijdagmiddag, of nog veel erger. De drukte neemt groteske vormen aan, iedereen druipt va het zweet. Billen, borsten, ledematen en haren plakken alleszins aan elkaar. Is dit nog leuk? Blonde Jolande van achttien jaar vindt van wel. Ze schreeuwt boven de live band uit: 'Natuurlijk is het leuk. Warm, jaah, maar tof, jongen, echt tof!'

m

Dylan van Eijkeren

'Ik moet nog studeren' Sociale Zekerheidswetenschap en Vrijetijdswetenschappen. Naar andere oorzaken kan hij alleen maar gissen. Van de groep mensen die aan een Tilburgse instelling studeren woont 32 procent bij de ouders, 29 procent op kamers in een vrij huis en 16 procent in een zelfstandige (huur-)woonruimte. Een kleine tien procent huurt via De Woonstad. Het wonen bij particulieren, zoals een hospita of familie, is de laatste jaren uit de gratie: slechts vijf procent bevindt zich in dit deel van de kamermarkt (in 1975 woonde 16 procent van de KUB-studenten bij een hospita). 'Dat is nog altijd één op de twintig; een niet te venwaarlozen aantal van meer dan duizend studenten', nuanceert de onderzoeker. De oorzaken van de desalniettemin tanende belangstelling voor een hospita?

Slechts vijf procent woont bij een hospita

Heuvelmans: 'Studenten zoeken meer gelijkgezinden in studen-tenhuizen en studentenflats, maar ook denk ik dat ze wat meer op zichzelf willen zijn en zich niet willen onderwerpen aan de gedragsregels van een hospita. Verder zijn er aan de aanbodskant aspecten die het niet aantrekkelijk maken om een kamer te verhuren. Als je een kamer verhuurt krijg je een kortingen op je uitkering en op de huursubsidie. Ook zijn de moderne huizen er niet zo op ingericht om kamers te verhuren. Verder zou het kunnen zijn dat men het geld niet meer zo hard nodig heeft.'

WOONCARRIÈRE

Het blijkt dat studenten in de studietijd een 'wooncarrière' doormaken, zo staat in het onderzoeksrapport: 'Men start jong in een vrij huis, bij een hospita of ouders, gaat naar een studentenflat of (ander) vrij huis en komt dan in een zelfstandige woonruimte terecht. Start, tweede jaar en zesde jaar lijken hier deze fasen aan te geven.' Uit het onderzoek komt naar voren dat de helft van de ondervraagden (studenten die bij hun ouders wonen zijn hier buiten beschouwing gelaten) aan maandelijkse woonlasten tussen de 250 en 350 gulden kwijt zijn. Buiten Tilburg is de huur overigens doorgaans hoger. Vijf procent betaalt minder dan tweehonderd gulden, terwijl meer dan twintig procent van de studenten over de vierhonderd gulden kwijt is voor een dak boven het hoofd. Die hoge huren in relatie met de studiefinanciering baren onderzoeker Heuvelmans zorgen. 'Je moet daarbij bedenken dat de huren 5,5 procent per jaar omhoog gaan en dat de studiefinanciering gelijk blijft of marginaal stijgt. Je gaat als student heel veel venwonen. Dat is een aanslag op je levensstandaard.' Gerard Rutten 30 augustus 19!

Univers

AANPAKKEN

De Klerk: 'Een roeivereniging is perfect.' Ook de mensen die het kunnen weten geven het toe: vroeger was studeren aangenamer dan nu. Meervrijheid, mindertijdsdruk. De studieduur is de laatste jaren steeds meer verkort. Waarde voorgangers van de huidige eerstejaars nog zes jaar mochten studeren, dwingt de studiefinanciering de nieuwe lichting haar studie in vijf jaar af te ronden. Maar, zo zeggen de experts op studeergebied, wat je er van maakt en hoe leuk het wordt ligt toch voornamelijk aan jezelf. Studentenpsycholoog Ronald Verboom (44) kan zich zijn eigen studietijd eindjaren zestig nog helder voordegeesthalen. 'Desfeerwas heel anders, veel vrijer. Dat kwam ook omdat er toen banen genoeg waren, je hield bij de keuze van je studie geen rekening met de arbeidsmarkt. Ik studeerde wel efficiënt en niet zo piemelig. Ik pakte de zaken duidelijk gestructureerd aan en hield daardoor tijd over voor andere dingen. Toen ik in 1968 in Amsterdam aan mijn studie begon heb ik bijvoorbeeld nog mee gedaan aan de bezetting van het Maagdenhuis. Dat is een heel verschil met de huidige stand van zaken. De stress onder studenten neemt toe. Ik heb in mijn werk met veel meer mensen met hyperventilatie en dat soort verschijnselen te maken.' Wie zeker een deskundige op het studievlak mag worden genoemd is de professor in de ondenwijspsychologie Len de Klerk (53), die deze zomer als rector van de KUB aan de slag ging. 'Er heerste in mijn studietijd een hele andere mentaliteit dan nu. De jaren vijftig vormden de opbouwfase van het land, hard werken was de norm. En ik was geen gemiddelde student, ik studeerde sneller dan de anderen. Maar je kunt stellen dat ik heb genoten van mijn studie, ik heb gedaan wat ik leuk vond.' Het tijdsgewricht bepaalt in sterke mate hoe studenten met hun studie omgaan. Waar in de vijftiger jaren vlijt en noest werken de boventoon voerde, hadden studenten in de welvaartsperiode rond 1970 een veel lossere houding ten opzichte van hun studie. En de studenten van de jaren negentig? Hoe hopen de eerstejaars in deze no-nonsense-tijd hun studie in te vullen? Hebben zij ondanks Deetman en Ritzen nog tijd voor andere zaken dan boeken en colleges?

SJOUWEN 'Mmm, tsja', peinst eerstejaars psychologe Ingrid Denissen (19) uit Heerlen. 'Ik zal wel hard moeten werken, want ik wil mijn

Verboom: 'Zonder sociale contacten verpieter je.'

Drinken helpt niet Studeren lijkt ten gevolge van het regeringsbeleid niet aantrekl<elijker of eenvoudiger te worden. De druk neemt toe, studiefinanciering en -duur nemen af: ook de tweeduizend Tilburgse eerstejaars weten dat ze tiet in vijfjaar moeten fiksen. De studietijd is niet meer vooral feest vieren, vergaderen, zoeken naar een nieuwe vriend of vriendin en tiet leven ontdekken. 'Je 'zit niet op school, je loopt college.'

devol, maar het is handiger om dat pas later in je studie te doen. Kijk eerst even de kat uit de boom. De studie moet het serieuze doel blijven.' Het idee van de roeivereniging spreekt Verboom zeer aan. 'Regelmatig sporten is heel belangrijk. Het blijkt dat mensen die zich af en toe lichamelijk inspannen, zich beter kunnen concentreren op hun studie.'

In vijfjaar afstuderen propaedeuse meteen in het eerste jaar halen. Als ik daarvoor wat opzij moet zetten kan me dat niet zoveel schelen.' Leeftijdgesnole Toiny de Ruyter heeft ook voor haar propaedeuse één jaar uitgetrokken.'Ikheb maar vijf jaar, dus na mijn eerste jaar kan ik het altijd nog rustiger aan doen.' De negentienjarige Ludo Both laat het op zich afkomen. 'Ik heb geen zin om me er zorgen over te maken. De tentamens komen toch wel.' Pijnpunt voor deze starters is of ze wel tijd voor het studentenleven zullen hebben. Ludo blijft voorlopig bij zijn ouders in Zwingelspaan (in de noord-west hoek van Brabant) wonen. 'Als ik nu op kamers zou gaan, zouden dat teveel nieuwe dingen in een keer zijn. Het nadeel is wel dat ik een hoop

sociale contacten zal missen.' Alle drie de aankomende studenten willen graag lid van een studentenvereniging worden. Is dat verstandig naast een drukke studie? Studentenpsycholoog Verboom vindt van wel. Terwijl je in de middelbare school altijd in een hechte groep zat, zie je nu je studiegenoten maar af en toe. Die grote overgang is voor veel mensen niet gemakkelijk. Doe ergens aan mee, dat is de boodschap.' Ondenwijspsycholoog De Klerk is wat terughoudender. 'Hetisaante bevelen om iets naast je studie te doen. Maar ben daar niet te onbesuisd in, doe dat niet te spontaan. Een roeivereniging lijkt me bijvoorbeeld perfect. Het werk voor een faculteitsraad is bijzonder waar-

Tien Gouden Studietips /. 's Ochtends ben je beter In staat om stof op te nemen dan laat op de avond. Op tijd naar bed en vroeg op. 2. Zetje studie op de eerste plaats. Je bent niet gaan studeren om tot diep in de nacht te vergaderen of te drinken. 3. Maakhetvoorjezelf interessant. Wanneer een ondenAferpje boeit, lees er dan eens een boek extra over. Luister naar wat een docent te vertellen heeft en niet naar hoe vaak hij of zij 'ehh' zegt. 4. Koop een extra paar schoenveters. Op je eerst collegedag trekje 's ochtends van de zenuwen je ouwe veters kapot, weet iedere ervaren student. 5. Deel je studietijd zorgvuldig in en wijk daar niet vanaf. Smoezen zijn eenvoudiger bedacht dan weggewerkt. Een strak schema noopt je iedere dag Iets te doen. 6. Word lid van een roeivereniging. Een gezonde geest in een gezond lichaam. 7. Gebruik je bureau alleen om aan te studeren en niet om aan te eten, romans te lezen of liefdesbrieven te schrijven. Dan gaat er inspiratie van je werktafel uit. 8. studeren is niet uitje hoofd leren. Studeren is kennis verwerken op zo'n manier datje die kunt gebruiken. 9. Word niet verliefd op de meester. Daar is hij of zij niet voor. 10. De ideale woonomgeving is tussen een paar betrouwbare bekenden. Blijf niet bij je ouders wonen. Ga niet op kamers bij een hospita. Neem geen kamer in een groot studentenhuis.

Volgens Verboom verpieter je wanneer je geen sociale contacten aangaat en dat geldt ook voor de Relaties met een grote R. Niet zeggen dat je er geen tijd voor hebt naast je studie. 'Het is een menselijk behoefte om relaties aan te gaan, zoiets kun je niet plannen.' Maar, adviseren beide heren, laat de nevenactiviteiten de studie niet overschaduwen. De Klerk: 'Het uitgangspunt moet zijn dat je als student moet studeren, datje moet accepteren datje moet werken, dat je per week 38 uur moet sjouwen. Dat lijkt veel, maar je zult zelf snel zien dat je na 38 uur nog zeeën van tijd overhoudt. Er valt dus nog heel wat te doen naast de studie.' Ook Verboom beveelt dat aan. Vier uur per dag studeren naast de colleges moet mogelijk zijn.

JALOERS

'De rode draad', zo vat De Klerk een goede studiehouding samen, 'is datje gemotiveerd moet studeren. Neem geen afwachtende houding aan, zo van: eens kijken of de stof me boeit. Natuurlijk boeit het. Je hebt een keuze gemaakt, waar je nooit honderd procent zeker van bent, maar ga er vanuit dat je die keuze niet voor niets hebt gemaakt. Je zit niet op school, je

loopt college. Leren is een activiteit.' Studieplanning is een van de belangrijkste sleutels tot succes. Verboom: 'Hoe gedetailleerder je planning is, hoe beter. Het beste kun je jezelf een aantal pagina's per dag voorschrijven. Als je dan klaar bent met je dagtaak, kun je een tevreden gevoel hebben.' Verder tipt De Klerk om niet alleen met je problemen te blijven zitten. 'Alsje een vraag hebt, stel die dan. Domme vragen bestaan niet. Vanuit de universiteit is er altijd wel iemand die er voor open staat.' En Verboom waarschuwt voor vluchtgedrag. 'Drinken om je problemen te vergeten helpt niet. Ook vluchten in tv-kijken of door veel te gaan slapen heeft geen zin. De jongste vorm van vluchtgedrag die ik ben tegengekomen is het gebruik van de OV-kaart. Studenten hebben 's ochtends geen zin in college en koersen dan maar naar Amsterdam of Maastricht.' Nee, dan is er veel verstandiger gebruik van die kaart mogelijk. De Klerk benadrukt dat de universiteit tegenwoordig geen muren meer heeft. 'Alsje hier aan de KUB iets niet kunt vinden, ga dan eens bij de buren kijken.'

Toiny, Ingrid en Ludo hebben ondanks alle regeringsplannen nooit getwijfeld aan hun keuze om te gaan studeren. 'Hartstikke gaaf!', lijkt het Ludo. Rector De Klerk kan ze geen ongelijk geven. 'Als ik studenten van nu zie, ben ik best jaloers. In mijn tijd, bijvoorbeeld, was België het buitenland. Nu zijn er studenten van de KUB voor hun studie in Florence, in Amerika, Japan, Vietnam. Ik zou best weer willen studeren.' Kees Bals Dylan van Eijkeren

Univers 30 augustus 1991

(advertentie) In het boek 'In een bezield verband', geven vooraanstaande literatuurwetenschappers onder de redactie van Wiel Kusters hun visie op - aspecten van - de poëzie van Leopold, Marsman, Nijhoff, Lucebert, Favery, Vasalis, Kouwenaar, Kemp en Vestdijk Filosofen en theologen reageren in datzelfde boek op deze visie, waarbij zij gebruik maken van dezelfde voorbeelden Geen gemakkelijk boek, maar uitdaging genoeg om samen enkele dichters naar keuze van de groep nader te bekijken Acht avonden, begeleiding Hub Lenders

MARANATHA Waar ligt de studentenkerk'? Sinds enkele tientallen jaren ligt een laag onopvallend gebouw verscholen tussen een bankgebouw en de Theologische Faculteit Dat is de studentenkerk Prof Cobbenhagenlaan 19 is het adres Als je goed kijkt en met al te haastig voorbij fietst of rijdt, valtje de naam op MARANATHA, een naam die in Tilburg al vele jaren identiek IS met de studentenkerk Uit het Hebreeuws afkomstig betekent die naam letterlijk Heer kom , wat vrijer vertaald zou je misschien mogen zeggen kome wat komen mag Letterlijk genomen is het dus een wat gewichtige en vrome naam De Hebreeuwse letter, die voor op de omslag van dit jaar programma staat en die in ons logo is opgenomen, is de meem, de beginletter van MARANATHA Hoewel geen van de pastores permanent in de studentenkerk woont, is er het secretariaat gevestigd en zijn we er redelijk gemakkelijk bereikbaar Ons adres: Prof. Cobbenhagenlaan 19 5037 DB Tilburg tel. 013-675302 Hub Lenders, studentenpastor Maranatha adres: Maranatha of privé: Bachlaan 526 5011 BL Tilburg tel. 013-555292 Servaas Bellemakers, studentenpastor Maranatha adres: Maranatha of prive: Griegstraat 647 5011 HN Tilburg tel. 013-555001 Hans Althuis, kerkelijk werker SPT adres: zie onder of prive: Heiakker 43 4841 CP Prinsenbeek tel. 076-415503 SPT Het SPT - Studenten Pastoraat Tilburg - is een initatief van de protestantse Gemeente Tilburg en Goirle. Coordinator voor het SPT ÉS Hans Althuis. Het buro van de SPT is gevestigd op: Prof. Cobbenhagenlaan 8 5037 DC Tilburg tel. 013-671763.

PROGRAMMA PASTORAAT EN ONTMOETING Persoonlijke contacten Er IS gelegenheid voor ieder die dat wil een persoonlijk gesprek te hebben met een van de pastores Wie weet heb je een vraag of zit je met iets waar je alleen met uitkomt Jouw geloven, jouw hopen, jouw liefhebben, we nemen het serieus Klop rustig bij ons aan of bel even Een afspraak is gauw gemaakt Uiteraard geldt de mogelijkheid tot het gesprek ook voor hen die om welke reden dan ook aan huis of aan het ziekbed zijn gekluisterd Laat het ons wel even weten We zouden ons ook kunnen voorstellen dat groepjes studenten, verbonden onder de noemer van een studentenvereniging, een dispuut, een studieclub en dergelijke, ons of ter kennismaking of voor een eenmalig thematisch gesprek zouden willen uitnodigen WIJ staan er van harte voor open Ontmoetingsavonden Hoewel het uiteraard aardig zou zijn voor de kennismaking alle studenten persoonlijk te bezoeken, is dat vanwege het grote aantal onmogelijk Bovendien zal met ieder dat op prijs stellen of daar het nut van inzien Om echter toch zoveel mogelijk studenten - die dat willen - in de gelegenheid te stellen met de studentenkerk kennis te maken, willen we graag in de komende jaren ontmoetingsavonden organiseren Al of met rond een thema, worden belangstellenden uit een bepaald studentenhuis voor een gespreks-avond uitgenodigd bij een student(e), die als gastheer of gastvrouw functioneert Over het 'wanneer' en 'bij wie' zul je bij gelegenheid meer mondelinge of schriftelijke informatie ontvangen Kortom een soort van 'groot-huisbezoek' Donderdagavond Een avond om zomaar eens binnen te lopen Om wat te praten' Om wat te lezen i

Univers

STUDENTENKERK TILBURG

MARANATHA Voor je ligt het jaarprogramma 1991-1992 van de Tilburgse Studentenkerk Maranatha (RK) en het Studenten Pastoraat Tilburg, SPT (vanwege de protestantse gemeente). Wie weet, heb je er het afgelopen jaar al kennis mee gemaakt. Misschien heb je er nog nooit van gehoord. Dit laatste zou een extra reden kunnen zijn om dit programma eens door te lezen. Voor wie is die studentenkerk c.q. dat studentenpastoraat nu bedoeld? In eerste instantie voor studenten en alle overige betrokkenen in en aan het Hoger Beroepsonderwijs en Wetenschappelijk Onderwijs in Tilburg. Voor hen is deze plek geschapen en aan hen komt de eerste stem toe. Nu kunnen we ons voorstellen dat je bij woorden als studentenkerk en pastoraat schrikt en onmiddellijk de neiging voelt opkomen dit geschrift ongelezen aan de prullenbak toe te vertrouwen. Uiteraard is dat je goed recht. Toch manen we je graag aan tot kalmte - wie weet... Het is zeker niet de bedoeling je via een achterdeurtje die kerk - wat dat ook moge zijn - binnen te lokken. Wat is onze bedoeling dan wel? We stellen ons voor dat jij, net als vele anderen, wel eens de behoefte hebt om samen met leeftijdgenoten na te denken en te praten over je leven, je ervaringen en waarnemingen. Wij gaan ervan uit dat je als studerende of als betrokkene bij het onderwijs serieus wilt bezig zijn met 'geloven, hopen en lief hebt>en', dat je daarin gehoord wilt worden en dat je dat wilt delen met anderen. Wij beogen met studenten en bij het onderwijs betrokkenen een gemeenschap op te bouwen waarin mensen in grote openheid de gelegenheid krijgen diepere waarden van het leven te

Om wat te spelen' Om te luisteren' Soms wordt er een activiteit georganiseerd Soms ontstaat er spontaan een activiteit Vanaf 20 00 uur, iedere week op donderdag Hartelijk welkom Zo nu en dan zal er een 'stamgast' uitgenodigd worden Stamgasten zijn mensen die wat te vertellen hebben en bevraagd willen worden Afgelopen jaar hadden we onder anderen als stamgasten Kees Koning (vredesactivist) en Hub Ernst (bisschop) Om te weten wie en wanneer iemand komt volg je de publikaties in Univers of BeeT Eten op donderdag Tenminste eens per week lekker eten Dat kan Samen met anderen op donderdag aan het eind van de middag - Vanaf 17 30 uur zijn we open, - nieuwe weekbladen liggen klaar, - om 18 30 uur is de tafel gedekt en wordt er gegeten, - na opruimen en afwas, koffie of thee Als je mee wilt eten moet je je wel even opgeven Dit i v m het doen van de boodschappen Tot woensdagavond in het eetboek in Maranatha of telefonisch 013-

675302

Eerste eetavond van het seizoen '91-'92 donderdag 5 september

Spreekuren

Soms zal het zijn dat je al ettelijke pogingen hebt ondernomen om ons te bereiken Als er geen directe haast bij is en je toch een vraag, een voorstel, een goede gedachte hebt, maak dan gebruik van de spreekuren 1 Studentenkerk (tel 013-675302) dinsdag 16 00- 17 00 uur donderdag 16 00- 17 00 uur Hub Lenders/Servaas Bellemakers 2 Theologische Faculteit, kamer T-46 (tel 013-662234) woensdag, 14 00- 16 00 uur Hub Lenders/Servaas Bellemakers

ontdekken, te beleven, aan elkaar te vertellen. Bij dit alles mag de naam van Jezus van Nazaret meeklinken als voorbeeld en wegwijzer. Hoe wij ons doel proberen te realiseren lees Je op deze pagina's, met gegevens over pastoraat en ontmoeting; gesprek, cursus en bezinning; werkgroepen, liturgie en aandachtsvelden. Wil je meer weten of je ergens voor opgeven, vul dan de bon in die achteraan is opgenomen. Uiteraard werken we met een voorlopige opzet, voor allerlei veranderingen vatbaar. Misschien heb je zin om met ons mee te trekken. Wees altijd welkom -laat het ons wel even weten. De studentenpastores 3 Buro SPT (Opstandingskerk) Prof Cobbenhagenlaan 8, 5037 DC Tilburg (tel 013-671763) dinsdag- en donderdagmiddag en avond Hans Althuis

GESPREK/ CURSUSSEN/ ONTMOETING Lichaam en expressie

Door de eeuwenlange uitsluitende aandacht voor de 'geest', heett de mens het verleerd te luisteren naar de taal van het lichaam We hollen onszelf voorbij, werken, slapen, studeren, jachten, jagen Praten doen we vooral en als we uitgepraat zijn denken, denken Misschien geven we ons lichaam te weinig kansen Vandaar een korte cursus 'expressionistische dans' Door middel van dans, via een dansproces, wordt naar een produkt toegewerkt Daarbij wordt gebruik gemaakt van de disciplines muziek, drama en beeldende vorming Acht avonden, begeleiding stagiair(e) van afdeling dansexpressie van de Dansacademie Brabant In een bezield verband - Nederlandstalige dichters op zoek naar zin Dichters gaan vaak tegen de keer in, en nemen de tijd ZIJ besteden aandacht aan thema's, die in de waan van de dag lijken te vervliegen Daarom spelen grote, vaak religieuze onderwerpen zo n belangrijke rol in hun poëzie Hoe vaak met gaat een gedicht over dood en leven, over schuld of over de verhouding van de eenling tot de gemeenschap''

Geloof het of niet Vervelend maar waar dit stukje tekst hieronder maakt uit of je wel of met aan deze groep mee gaat doen Misschien heeft zelfs de titel hierboven dat al wel gedaan Zoziejemaardat woorden interesse kunnen oproepen of onverschilligheid in stand houden Geloven is een van die woorden en waar het voor staat is vaak nog meer beladen Reden derhalve om een groep op poten te zetten Om poten van misverstand om te zagen Om met nieuwe pootjes de zaak weer eens een eindje verder te laten lopen In 'Geloof het of met komen stemmen aan het woord die zeggen dat zonder geloof niemand welvaart (Kuitert) en die beweren dat we met die flauwe kul nu eindelijk maar eens op moeten houden (Versnel) Kortom voor hen die nog met al te vast gebakken zitten in hun vooronderstellingen ten aanzien van god - geloof - kerk en kristelluk fatsoen Minstens zeven avonden, begeleiding Hans Althuis 'Een wereld waarin alles wordt begrepen schijnt mij een uiterst ontmoedigend vooruitzicht toe.' Deze woorden zijn afkomstig van de Delftse hoogleraar in de natuurkunde A van den Beukei Je kunt ze vinden in zijn boek De dingen hebben hun geheim Gedachten over natuurkunde, mens en God In nog geen jaar tijd kwam het al tot een derde druk Dat boek moet dus wel iets bijzonders zijn Ik kan het bevestigen Mensen hebben groot ontzag voor de natuunwetenschap Nog even en fysici vinden het laatste ontbrekende stukje van de puzzel die de werkelijkheid is Dan kunnen we alles begrijpen Van den Beukei gelooft daar mets van Bovendien maakt hij zich nijdig over collega's met een natuurkundige blikvernauwing Die bijvoorbeeld menen dat God en religie door de moderne natuurkunde zijn uitgerangeerd Onomwonden en op een boeiende wijze stelt Van den Beukei daar zijn visie tegenover Van den Beukei schrijft met in de eerste plaats over natuurkunde, maar over mensen die zich met natuurkunde bezighouden, over hun mensbeeld en over hun godsbeeld Het boek IS een gelukkige combinatie van diepgang en lichtvoetigheid en laat zich gemakkelijk lezen Wie leest mee'' Achtavonden,begeleiding RobvanderZwan De scheppende zichzelf

mens op zoek naar

'wanneer uit harde rots de ruwe kracht mijns hamer houwt het een of ander beeld zo IS 't mijn hand, mijn geest die hem beveelt met eigen wil die het te vormen tracht' Michelangelo Je wordt uitgenodigd onder leiding van Jozef Pijnenburg, beeldend kunstenaar en tevens medewerker van het rekencentrum van de KUB, dit najaar een aantal avonden creatief en actief te schilderen en te tekenen Creatief dat wil zeggen creëren met kopieren, tekenen, met natekenen, schilderen naar JOUW weg, met imiteren Op die wijze kun je - door je eigen verhaal te 'venwoorden' - op zoek gaan naar jezelf De onden/verpen en hette gebruiken materiaal zullen in onderling overleg worden bepaald Minimaal acht a tien avonden, begeleider Jozef Pijnenburg Er zal een kleine bijdrage worden gevraagd van fl 5,-per avond

Zoektocht

De titel van deze groep zou kunnen doen vermoeden dat we een geweldige expeditietocht gaan voorbereiden Klopt met Zoektocht, IS de titel van een klem boekwerkje, met als ondertitel geloofsboek voor kleingebruikers Het wil de lezeressen en lezers uitnodigen even mee op weg te gaan Aan de hand van steeds een kleine overdenking probeert de schrijver (Jurjen Beumer) - en hopelijk WIJ, hem achterna - op het spoor te komen van datgene wat een mensenleven een beetje inhoud en zin zou mogen geven Het gaat bijvoorbeeld over Verwondering, over Heimwee, over Grenzen, over Worsteling,

30 augustus 1991

(advertentie) over de Weg, kortom een kleine expeditie als het om 'zoiets als geloven gaat In deze groep - waann dit boekwerkje uitgangspunt is gaat betoverde binnenkant', over drijfveren achter denken en handelen Een groep voor vi(ie het woord geloven' met bij voorbaat walging oproept Acht avonden, begeleiding Hub Lenders

God en de obsessies twintigste eeuw

Wat bezielt de universiteit Onder de bovengenoemde titel verscheen onlangs een lezenswaardig boekje met daann de neerslag van gesprekken met ruim dertig mensen uit en rondom de wereld van de Katholieke Universiteit Brabant Zij doen samen een boekje open over hun persoonlijke drijfveren Het resultaat is een veelstemmige, veelkleurige collage van levensbeschouwing Studenten medewerkers, docenten en hoogleraren vertellen Een boekje om in een adem uit te lezen Voor ons om daarom heen zeven avonden met elkaar in gesprek te gaan' Aan de hand van hun drijfveren proberen we op het spoor te komen wat ons bezielt (Dit boekje kwam tot stand op initatief van het Centrum voor Wetenschap en Levensbeschouwing' van de KUB) Zeven avonden begeleiding Servaas Bellemakers of Hub Lenders

God 18 mm of meer van het toneel verdwenen Wie of wat heeft in onze cultuur zijn rol overgenomen'' Het streven naar machf Het rollen van het geld en de barometer van de beurs"? De onverbiddelijke natuurwetten'? De obsessieve jacht naar gezondheid"? In een boek (met dezelfde titel als deze gespreksgroep) gaan een aantal filosofen in op deze vraag Pasklare antwoorden geven ze met af Vandaar dat er ruimte te over is om samen met anderen tot een spannende en als het even kan, gezellige gedachtenwisseling te komen En obsessies of met hoe meer zielen, hoe meer vreugd Aantal avonden zeven a acht, begeleiding Niek Wiskerke

Wereldgodsdiensten Moskee in Waalwijk Boeddhamonnik op de Dam Polio in Staphorst Heilige oorlog in Irak Je weet met watje ziet en hoort Het werd tijd om in het aanbod van het studentenpastoraat een aantal avonden over de wereldreligies op te nemen Aan de hand van een aantal belangrijke punten, zoals de plaats van de mens, hun boeken hun goden of machten komen Hindoeïsme, Boeddhisme, Jodendom, Christendom en Islam ter sprake Zeven avonden Zenmeditatle Een weg naar een nieuwe manier om de Werkelijkheid te ervaren Voorbij de woorden, voorbij het denken een en al aandacht worden Komen tot directe, egobevrijde, onthechte waarneming Het IS te leren, te oefenen, omdat het in ons als verdere ontplooiingsmogelijkheid al ligt opgevouwen Oefeningen als grondboringen, om in de buurt te komen van Het Grondeloze Puinruimen en fundamenten blootleggen, die ook die van mijn buurman blijken te zijn Bij jezelf, bij je Zelf komen is bij de ander komen bij alles komen Er verandert mets in de wereld, als de mens met verandert De mens verandert met als zijn wijze van zien met verandert Wij zien zoals we zien ZIEN Ja het zitten in Zen = Zazen kan ons inderdaad de ogen een beetje openen ons anders leren zien Daar is iedereen bij gebaat Acht avonden met inleiding en praxis, begeleiding Elisabeth Dinnissen Ik heb weer een boek We lezen een boek, komen dan een avond bij elkaar Praten over impressies, cultuur, mensbeeld, problematiek en wat er meer ter sprake wordt gebracht In de praktijk blijkt het heel goed te werken om op deze wijze lezen en Uitwisseling te combineren We spreken af om Doekjes te kopen die met duurder zijn dan 12,50 bijvoorbeeld De ivere/d valtuiteen (Rainbowpockets), Modermismen' (Kees van Kooten) en dergelijke Begeleiding Julie Tims De bijbel, wat Is dat voor een boek ? De bijbel is voor velen een onbegaanbaar boek Je waant je in een andere wereld, met al die vreemdsoortige verhalen en vertellingen Wat moetje nu met zo n boek' Hoe kan het dat sommigen dat zo belangrijk vinden'? Zijn zij dan gek of ben ik hef? En als je er al iets van zou willen begrijpen, hoe zit dat boek dan in elkaar, wanneer is het geschreven door wie en waarom' Kortom, vragen te over en dan is de meest belangrijke vraag nog met gesteld wat moet ik er nu mee in mijn leven nu, in deze tijd, in deze wereld'? We maken enkele eerste verkenningen in bijbelland (voor beginners) Minimaal zeven avonden, begeleidina Hans Althuis Rondom relaties tussen mensen Geen mens kan zonder, zonder relaties zonder vnendschap en liefde zonder geborgenheid en genegenheid Zo eeuwen oud als de wereld IS en op die wereld mensen zijn wordt erover gesproken en geschreven wordt erover gezongen en gezwegen, wordt erover gehuild en gelachen, wordt erover gedacht Beter nog een mens voelt en ervaart aan een ander de ritseling en ontroering die vleugels geeft maar ook de grondeloze pijn van het afgesneden zijn vleugellam Aan de hand van voor gestelde of zelfgekozen gedichten uit de literatuur willen we gedachten en ervanngen uitwisselen over relaties tussen mensen Zeven avonden begeleiding Hub Lenders

lingssamenwerking enzovoorf? In oktober beginnen we met een praatgroep waar aan de hand van Nederlandstalige teksten verschillende thema s hieromtrent worden besproken Minimaal 6 avonden

van de

God en macht God en geld God en natuur God en gezondheid

Dekaloog - de 'tien geboden' ter discussie Misschien hebje (delen van) desene gezien in de bioscoop of op de televisie Dekaloog, tien films van de Poolse cineast Krystof Kieslowski Over de Tien Woorden' zoals die vanuit de bijbel-in een roomse vanant zijn overgeleverd tien leefregels, wegwijzers De oude thema's worden door Kieslowski aan de orde gesteld in verrassend hedendaagse situaties en dilemma's, vlijmscherp ontleed en magistraal verfilmd Op aangrijpende wijze stelt hij de overgeleverde waarden en normen op scherp ter discussie Wie wil zo'n discussie aangaan"? Telkens kunnen we eerst een film zien, vervolgens bespreken Tien avonden, begeleiding Servaas Bellemakers

Hollsme en new age-bewustzijn Holistische denk- en leefwijzen kunnen zich de laatste jaren in een toenemende belangstelling verheugen Het holisme leeft met name in knngen die in het zicht van een 'Nieuw Tijdperk' (New Age) een algehele 'trans formatie' van onze cultuur venwachten De bedoeling van deze gespreksgroep is te komen tot een verkenning van het veelzijdige thema Daarbij wordt gedacht aan de volgende aspecten ontstaan en ontwikkeling van het holisme en de New Age-beweging, uitingen en uitwerkingen ervan op een aantal levens gebieden zoals o m de wetenschap in het algemeen, gezondheidszorg, psychologie, ecologie, de verhouding tussen holisme, New Age-beweging en theologie Tijdens onze eerste bijeenkomst willen wij graag de interesses en behoeften van geïnteresseerde deelnemers peilen en dan met elkaar nadere afspraken maken over de definitieve inhoud, werkwijze (bijv literatuurverkenning, inbreng vanuit eigen ervaring), aantal bijeenkomsten enzovoort Begeleiding Hans Jongmans en Mart van der Burg De bloemen van het kwaad De dichter van Les fleurs du mal, Charles Baudelaire (1821 -1867) draagt evenveel tegenspraak in zich als de titel van zijn bekendste bundel op zoek naar zeer eenvoudige indrukwekkende woorden en beelden om een moeilijke bestaanservanng te verwoorden, waarbij de mens zich m zijn visie zowel tot God als tot de Duivel ten diepste voelt aangetrokken, op zoek naar de eeuwigheid en naar de dood We gaan proberen de bestaanservanng van Baudelaire door het lezen van zijn poëzie naderbij te brengen waarbij we gebruik zullen maken van Nederlandse vertalingen De nadruk zal met liggen op een technisch literaire benadering maar op het begrijpen van wat er staat Mensen die nooit poëzie lezen maar die het eens willen proberen zijn dus zeker ook welkom Zes avonden begeleiding Jacques Plettenburg

De wetten (Connie Palmen, 1991) - Je kunt de roman 'De Wetten' lezen als een verhaal waarin de hoofdpersoon Marie Deniet zeven interessante ontmoetingen heeft met zeven mannen de astroloog, de epilepticus, de priester, de natuurkundige, de filosoof, de kunstenaar, de psychiater Je kunt deze roman lezen als een liefdesverhaal - Je kunt deze roman lezen als een verhaal over de zin van het leven in de wetenschap - Je kunt deze roman lezen als een postmodern sprookje over het auteurschap en de filosofie Je kunt deze roman lezen als een levensles van iemand die het uiteindelijk ook allemaal met meer weet Je kunt een roman lezen op elke inhoudelijke manier die je verkiest, waarbij de ene roman je meer ruimte geeft dan de andere - Je kunt De wetten zijn op meerdere manieren toepasbaar, het boek kan gelezen worden als inspiratiebron voor zeven ontmoetingen, in wekelijkse bijeenkomsten parallel lopend aan de zeven hoofdstukken Zeven a acht avonden, begeleiding Else Embregts

Abdijweekend Het afgelopen jaar mochten we een paar keer met een groepje studenten te gast zijn in de Paulus-abdij van de benedictijnermonniken in Oosterhout (Br) Het bleek een bijzondere ervanng, om een paar dagen 'onder te duiken in het ntme vieren, werken, stilte - van de monniken Dit jaar hebben we weer twee weekenden in de abdij gereserveerd Van vrijdagmiddag 24 januan - maandagochtend 27januan 1992 en van vrijdagmiddag 13 juni - maandagochtend 16 juni 1992 De kosten voor zo n weekend bedragen ongeveer fl 40,Opgave via de bon achter op het jaarprogramma Te zijner tijd word je dan uitgenodigd voor een informatieavond Coördinatie Stephan van Erp

Economie en bewustwording Heb je ooit vragen willen stellen of willen discussieren over de sociale, politieke en economische toestand van derde-wereldlanden, de relatie tussen onderontwikkeling en mensenrechten, Nederlandse ontwikke-

Herfstrels naar Taizé (Frankrijk) Misschien heb je wel eens gehoord van de oecumenische kloostergemeenschap in Taize We willen proberen om er in de herfstvakantie met een groepje studenten naar toe te gaan Om meer over Taize te weten te komen, wordt

Vieringen in de

Studentenkerli

Elke zondag is er een viering rond schrift en tafel. Tijdens de viering is er een creche, na afloop koffie. Hieronder staan nadere bijzonderheden (extra vieringen, gelegenheid voorgangers, zang). Zondag 1 september Voorganger Hub Lenders Zondag 8 september Zondag 15 september Zondag 22 september Zondag 29 september Zondag 6 oktober Zondag 13 oktober Zondag 20 oktober Zondag 27 oktober Zondag 3 november Zondag 10 november Zondag 17 november Donderdag 21 november Zondag 24 november Zondag 1 december Zondag 8 december Zondag 15 december Zondag 22 december Dinsdag 24 december

11 30 uur met koor 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 11.30 uur 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 14 15 uur 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 11 30 uur 21 30 uur

Eerste dienst van het seizoen, tevens opening van het academisch jaar van de Katholieke Universiteit Brabant Lisette van Gils gemeentezang Servaas Bellemakers met koor Vredeszondag, Henk Meeuws gemeentezang Hub Lenders met koor Servaas Bellemakers gemeentezang Marthy Verstraeten met koor Jan Holman gemeentezang Hub Lenders met koor Servaas Bellemakers gemeentezang Henk Witte met koor Renee Weima gemeentezang Diesvienng KUB, Hub Lendersgemeentezang Servaas Bellemakers gemeentezang Begin van de advent, Rene Munnik met koor Hub Lenders gemeentezang Leo van der Tuin met koor Marieke van Baest gemeentezang Viering van kerstmis, Servaas Bellemakers met koor

NB op zondag 29 november is er geen dienst (Onder voorbehoud ) Tot kerstmis is er elke eerste en derde woensdag van de maand een viering van woord en gebed een eenvoudige dienst met een meditatief karakter, telkens om 19 00 uur Met andere woorden op de woensdagen 4 en 18 september, 2 en 16 oktober 6 en 20 november en 4 en 18 december

er donderdagavond 19 september, in de studentenkerk, een diasene over Taize vertoond Belangstellenden worden van harte uitgenodigd om deze te komen zien Voor meer informatie kun je bellen naar Barry Hoogendoorn (560432) Data, tijd en frequentie van groepen en werkgroepen In het programma is bij de meeste groepen een minimaal aantal bijeenkomsten aangegeven De maximale duur de frequentie en de avond waarop de groep bijeen zal komen, wordt steeds in overleg met de deelnemers vastgesteld De groepen starten ongeveer midden oktober Als je interesse hebt, word je verzocht de onderstaande bon voor 20 september as in te sturen Indien je dit exemplaar van Univers in ongeschonden staat wil bewaren een briefje mag ook'

WERKGROEPEN Werkgroep publiciteit

Tilburg kent een grote verscheidenheid aan onderwijsinstellingen Goede informatievoorziening vanuit studentenkerk en studentenpastoraat naar de basis toe is dan ook geen geringe opgave De Werkgroep Publiciteit stelt zich ten doel informatieverspreiding en PR zo goed en duidelijk mogelijkte behartigen Daartoe werkt ze mee aan - de uitgave van het blad BeeT (vijfmaal per jaar), - de berichtgeving in bladen als Univers, KLbreed. De Tilburgse Koener, - de vormgeving van het jaarprogramma, - het ontwerpen van affiches, folders en ander materiaal voor introducties en andere voorlichtmgsgelegenheden Wie graag creatieve inbreng ter beschikking wil stellen, kan contact opnemen met Mart van der Burg, tel 675046 Werkgroep ontmoetingsavonden Deze werkgroep houdt zich bezig met de organisatie van en de bezinning op de Ontmoetingsavonden (ofwel groot huisbezoek, zie onder Pastoraat en ontmoeting') Ze legt contacten met studenten en studentenhuizen bereidt de gespreksavonden voor en evalueert ze wat waren de vragen"? Zijn we er goed op ingegaan'? enzovoort Voor deze boeiende vorm van pastoraat vragen we dnngend mensen Contactpersoon MarielleBrussee.tel 442724 Homofilie en levensbeschouwing Jezelf kunnen zijn, of worden wie je bent, hoe je je voelt je kunt er soms goed mee in de problemen raken Zeker wanneer je merkt dat je homoseksueel bent is er vaak nog weinig ruimte is er al sprake van tolerantie de wezenlijke acceptatie is vaak nog ver zoek Is de acceptatie bij de officiële kerk ver te zoeken, in weerwil daarvan wil de studentenkerk een plek zijn waar je je ervanngen kunt delen, waar je seneus genomen wordt' We denken en doen mee met de Werkgroep Homoseksualiteit en Geloof Midden Brabant Contactpersoon namens Maranatha Renee Weima, tel 01620 29195 of 675302 (Studentenkerk) Amnesty International (schrijfgroep) Wie heeft er interesse zich te verdiepen in en zich in te zetten voor mensen die politiek vluchteling of gewetensgevangene zijn"? Gewetensgevangenen zijn mensen die vastzitten vanwege hun politieke of religieuze overtuiging hun huidskleur, taal of afkomst, mits ze geen geweld gebruikt of gepropageerd hebben We willen kijken hoe we hen kunnen helpen, bijvoorbeeld door bneven te schrijven naar regenngsleiders die verantwoordelijk zijn voor het gevangennemen Iedereen is van harte welkom i Start dinsdagavond3september,20 OOuurin de studentenkerk contactpersoon Tonniede Beer. tel 430763

LITURGIE De viering op zondag Zondagmorgen, tegen half twaalf Studenten en anderen komen samen in de ontmoetingsruimte van studentenkerk Maranatha Ze praten wat, pakken een liedbundel, en gaan de kerkruimte in Vraag Wat doen ze daar"? Antwoord Ze verzamelen zich in een lied, ze luisteren en worden stil, ze horen oude woorden en zoeken naar nieuwe antwoorden, ze delen brood en wijn als teken van toekomst Samen heet dat vienng rond schrift en tafel Deftiger gezegd 'eucharistie Vraag Waarom doen die mensen dat, wat bezielt ze"? Antwoord Ze zoeken elkaar op, om elkaar

Univers 30 augustus 1991

EB

(advertentie)

I

"moed in te zingen. Om te horen wat ze hopen: dat recht en vrede mogelijl<zijn. Om de ervaring te delen, datje niet leeft alleen voor jezelf, dat er zoiets bestaat als zin, samenhang, doenlijke liefde. Om de herinnenng hoog te houden aan mensen als Jezus van Nazaret. Vraag: Wat voor taal wordt er gesproken? Antwoord: Er wordt Nederlands gesproken en gezongen: gewone verstaanbare taal van vandaag. Soms nuchter, soms poëtisch. Soms bloedserieus, dan weer lichter van toon. Niet van dat stellende, moraliserende zekerweten; meer het persoonli|ke, zoekende, opene. Voorzichtig, zonder te gaan zweven, zijn de woorden; dat geldt ook voor het omgaan met en noemen van die veel misbruikte naam 'God'. Vraag: W[é komen er aan het woord? Antwoord: Verschillende mensen, in een soepele rolverdeling. Er is iemand die voorleest, er zijn er die voorzingen. Iemand (de 'voorganger') voert het woord: leidt in, legt uit, bidt voor, breekt het brood. Geen van hen staat los van of boven de anderen. Mannen èn vrouwen, beide, krijgen het woord; en alle aanwezigen dragen de viering met hun lied en met hun stilte. Vraag: Is zo'n bijeenkomst niet erg plechtig en hoog? Antwoord: Nee. Er heerst een ontspannen sfeer; 'doe maar gewoon', en er mag gelachen worden. Tegelijk is er veel aandacht: we proberen mensen serieus te nemen, hun zoeken en vinden, hun geloof en ongeloof, hun verwondering en hun protest, hun ambities en hun verlegenheid, hun scepsis en hun dromen. Daarin kun je zó meedoen... Zondagmiddag, tegen half één. De viering is afgelopen, in de ontmoetingsruimte wordt koffie geschonken voor wie wil. Er wordt nagepraat, kritiek gespuid, geflauwekuld. We kunnen vooruit Ter aanvulling: - Elke zondag om 11.30 uur is er een viering rond schrift en tafel; studerenden en anderen zijn hierin welkom. - Om de andere week wordt de zang-van-allen versterkt door het koor. - Er is een Liturgische beleidsgroep, verantwoordelijk voor de grote lijnen van de liturgie. Ze houdt zich aanbevolen voor suggesties. - Wie wil voorlezen en voorbidden tijdens de vieringen, kan zich opgeven; hetzelfde geldt voor wie de creche tijdens de dienst mede wil leiden.

Hetzelfde liedje

Over het koor van de studentenkerk Is het Maranatha-koor beperkt in haar repertoirekeuze? Zingen ze nu alwéér hetzelfde oude liedje? Ja en nee. Aan afwisseling in de liedkeuze hebben wij geen gebrek: daar zorgen pastores, voorgangers en Liturgische Beieidsraad wel voor. Regelmatig studeren we nieuw materiaal in, soms zelfs in de vorm van een groots 'project' (kerst, pasen). Toch weerklinkt in al ons zingen één steeds terugkerend refrein, is er één rode draad: wij zouden zo graag nieuwe zangers en zange-

ressen verwelkomen in ons koor! Mensen, vrouwen, mannen, studenten, harde werkers, levensgenieters of levensbe-schouwers: wij zien ieder nieuw koorlid met vreugde tegemoet! Heb je (nog) geen idee hoe of wat we zingen, kom dan gewoon op woensdagavond (onze vaste repetitie-avond, van 20.00 tot 22.00 uur) eens langs om je een oordeel te vormen. Belangrijker dan het notenlezen is je enthousiasme en geloof (vooral in eigen kunnen). Eens in de twee weken ondersteunt het koor de liturgie in de studentenkerk, we proberen dan steeds 'op volle sterkte' te zijn. Meer weten (of meteen aanmelden)? Bel onze dirigent, Denus van Gorp (013557147), bel de studentenkerk (013-675302), of bel ondergetekenden: Marcel van Dieren (013-550510) en Harry Tacken (013-635406). Bijzondere vieringen Wil je hoe dan ook je vriendschapsrelatie vieren (je huwelijk of anderszins), een jubileum gedenken, je kind laten dopen of zelf gedoopt worden: in de studentenkerk is daarvoor alle ruimte, tijdens zondagsvieringen of in aparte diensten. In principe bieden wij graag onze diensten aan, aan heel de onderwijsgemeenschap. Je kunt altijd een afspraak maken. Als het kan graag bijtijds: een goede voorbereiding vergt tijd en aandacht.

Deze bon uitknippen, in een enveloppe stoppen en die - voor 20 september 1991 adresseren aan:

STUDENTENKERK MARANATHA Prof. Cobbenhagenlaan 19 5037 DB Tilburg o Ik wil graag contact met een pastor.

O Ik wil graag BeeT ontvangen.

O Ik wil graag deelnemen aan de volgende groep(en): keuze 1:. keuze 2:

O Ik wil graag meer informatie over:

Mijn naam en adres: Naam: Adres:. Postcode:

Plaats:

Telefoon:

Geboortedatum:.

Studierichting:

Univers

AANDACHTSVELDEN Onze samenleving vraagt om goed opgeleide mensen. De ondenwijsinstellingen pogen aan die vraag zo goed mogelijk te voldoen. Onderzoeksgebieden worden steeds verder uitgebouwd, de contacten met sektoren uit de samenleving zijn steeds veelvuldiger. Een en ai betekent wel, dat er in zeer veel gevallen sprake is van een lage mate van afstemming en dus een grote mate van specialisatie. Vaker dan eens hoor je: studenten moeten steeds meer van steeds minder weten. Het is de taak van de opleidingen om de verstaanshorizon zo breed mogelijk te houden. Middels het geven van colleges filosofie en/of andere vakken proberen ondenwijsinstellingen dat te verwezenlijken. Ook het Studium Generale wil voorzien in deze verbreding. Tenslotte is er nog het aanbod van tal van studieclubs, verenigingen e.d. Als wij ons op dit terrein wil begeven, willen we dat dan ook niet los doen van wat er gebeurt. Wel willen we - in samenwerking met Studium Generale, met hogeschool, universiteit, en anderen - zoeken naar gespreksgebieden waarop vragen rondom zin, ethiek, zorg voor elkaar en onze samenleving aan bod komen. We voelen ons nauw verbonden met het reilen en zeilen van de ondenA/ijsinstellingen In Tilburg. De Katholiel(e Universiteit Brabant De KUB kent een officieel Centrum voor Wetenschapen Levensbeschouwing. Metveel interesse volgen wij de ontwikkelingen daarbinnen en zijn middels een bestuurszetel (Arnold Smeets) bij het centrum betrokken. Het centrum stelt zich ten doel in de wereld van onderwijs, onderzoek en wetenschap de levensbeschouwelijke aspecten in de beschouwingen te betrekken. We ondersteunen uiteraard dan ook hun activiteiten van harte. Niet alleen aan contact met dit Centrum hechten we grote waarde. Dierbaar zijn ons de welwillende aandacht van het College van Bestuur, de materiële ondersteuning door het Steunfonds van de KUB, de incidentele contacten met de Dienst Studentenzaak en Welzijn, met de leden van het Bureau Studium Generale, met de Dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken, met Univers, met diverse secretariaten etc. etc. Ze waren en zijn ons tot bemoediging en we hopen deze veelstemmige contacten te kunnen voortzetten en te intensiveren. Hoger beroepsonderwijs Proberen we - waar mogelijk en nodig - contact te zoeken met instellingen aan de KUB, onze wensen ten aanzien van het Hoger Beroepsonderwijs liggen niet anders. Omdat op dit terrein de verscheidenheid immens is, zal dit proces zijn eigen tijd vragen. Onze oriëntatie zal binnen het Hoger Beroepsonderwijs met name gericht zijn op de Hogeschool Katholieke Leergangen, met haar drie faculteiten. Ook hier is de belangstellende aandacht en ondersteuning van het College van Bestuur, van het Studentendekenaat, van K.L. Breed, van de dienst Repro, van secretariaten, een hart onder de riem.

Theologische

Faculteit

De Theologische Faculteit Tilburg neemt binnen het leven van de studentenkerk een bijzondere plaats in. Even veelvuldig als ook gevarieerd zijn de contacten in de voorbije jaren geworden. We hopen deze via persoonlijke gesprekken en onze bijdragen aan commissies en groepen verder uit te bouwen en te verdiepen. Veel dank zijn we verschuldigd aan het College van Toezicht, het Faculteitsbestuur en vele leden van de faculteitsgemeenschap voor hun materiële en morele steun. De behulpzaamheid van het faculteitsbureau dient met ere vermeld. Oecumene Bijzonder punt van aandacht blijft ook dit jaar de verdere uitbouw van onze samenwerking met het studentenpastoraat vanwege de Protestantse Gemeente Tilburg/Goirle. Dit gezamenlijke programma-aanbod is een duidelijk resultaat hiervan. Dekenaal - en landelijk overleg Binnen de veelheid van verbanden, waarbinnen een studentenkerk opereert, hoort ongetwijfeld het Dekenale verband. Het gezamenlijk pastoraal overleg in de regio Tilburg-Goirle is veelvuldig en zal naar de toekomst steeds onontbeerlijker worden. Wij weten ons er sterk mee verbonden. Op landelijk gebied noemen wij onze bijdrage aan het Landelijk Overleg van Voorzitters van Studentengemeenten, het Landelijk Overleg van R.K. Pastores, het Landelijk Overleg van pastores aan Theologische Faculteiten, het Landelijk Overleg van pastores in het Hoger Beroepsonderwijs en de Radboudstichting. Kortom, op landelijk niveau is veel te doen. Gelukkig niet wekelijks, maar gezien de grote druk waaronder het studentenpastoraat in toenemende mate vanuit de kerken is komen te staan, is overleg meer dan ooit zeer geboden.

EN VERDER.. GASTVRIJ AANWEZIG! Het is ons gebleken, dat kleine groepjes studenten en ideële bewegingen graag gebruik maken van onze ruimten, om te overleggen, te vergaderen, te musiceren. Vaak is het moeilijk, betaalbare, geschikte ruimte elders te vinden. Wij willen in de toekomst zulk gastvrij onderdak graag blijven bieden, mits de mogelijkheden dit toelaten. Uiteraard genieten groepen en bewegingen wier doelstelling de onze in meest brede zin nabij komen, de voorkeur. Een gesprek is altijd mogelijk. Naast dit aanbod tot gastvrijheid, staan we open voor iedere goede suggestie betreffende ons programma. Wij dagen je graag uit dit kenbaar te maken. Laat voor jou niet opgeld doen: de beste stuurlui staan aan wal...

30 augustus 1991

SPORTCENTRUM K.U.B. SPORTROOSTER 1991/1992 M.I.V. 2 September 1991

m

ROOSTER 1991/1992 (m.i.v. 2­9­91) Voor deelname aan het sportprogramma is het bezit van een sportkaart verplicht D eze kost f 105,­­, en is voor K U B ­ studenten verkrijgbaar door gebruikmaking van de accept­ girokaart bij het inschrijfpakket of door betaling aan de kas van deKUB Afhalen van de kaart kan van maandag t/m vrijdag op de tijden dat het Sportcentrum is geopend aan de balie Hiervoor moetje een pasfoto en je collegekaart 1990/1991 of 1991 /1992 meebrengen Een bew/ijs van betaling van college­ geld en een legitimatiebewijs is ook goed De adressen van de verschillende sportaccommodaties ­ Sportcentrum K U B Academielaan 5,5037 ET Tilburg, tel 013­663010, Zwembad en spelzaal ALO Goirleseweg 46, Tilburq, tel 013­322081, ­ Zwembad Ringbaan West Ringbaan West 320, Tilburg, tel 683066, ­ Zwembad Dneburcht Wagnerplein 1, Tilburg, tel 552706, ­ Krachthonk Sportcentrum K U B . Ringbaan West 304 Til­ burg, ­PABO Prof Gimbrerelaan 16, Tilburg, tel 638805, ­ Atletiekbaan Gemeentelijk Sportpark, Goirleseweg, Tilburg, ­ Pellikaan Sportcentrum, Reuckertbaan 219, Tilburg tel 634746, ­ Kunstijsbaan Eindhoven (Vertrek vanaf Sportcentrum KUB), ­ Kunstijsbaan Tilburg, Le Sage ten Broekstraat 30, Tilburg tel 431444 ^ INLICHTINGEN AAN D E BALIE VAN HETSPORTCENTRUM

ATLETIEK ma 16 45­18 15 alle nivo's WO 1645­18 15 allenivos vr 17 00­18 15 alle nivo's BADMINTON dl 16 05­16 55 nivo 3 (kursus) dl 18 00­18 45 nivo 3 (kursus) dl 18 45 19 30 nivo 2 (kursus) > dl 19 45­20 35 nivo 3 (kursus) dl 19 45­21 00 nivo 1 dl 20 35 ­ 21 25 nivo 3 (kursus) dl 21 00­22 15 nivo 1 grote zaal dl 21 25 2215 nivo 2 (kursus) dl 22 15­24 00 interne competitie dl 22 15­23 05 nivo 2 (kursus) WO 15 45­17 00 vrije sport (tot 16­10) BASKETBAL ma 20 30 ­ 22 00 nivo 1 heren/dames WO 17 45­19 00 nivo 3 mixed WO 17 45­19 00 nivo 3 heren WO19 00 20 30 nivo 1 dames wo 19 00­20 30 nivo 1 heren wo 20 30 ­ 21 45 nivo 2 heren wo 20 30 ­ 21 45 nivo 2 dames

atletiekbaan atletiekbaan atletiekbaan grote zaal aio spelzaal alo­spelzaat grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal alo­spelzaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal

wo 21 15 ­ 22 45 nivo 1 vrije training do 19 30 ­ 21 00 nivo 1 vrije training

nngbaan west nngbaan west

CONSULT/VOORLICHTING WO 20 45 ­ 21 45 krachttraining vr 14 00 ­15 00 looptraining/conditietr

ringbaan west ver kamer

FRISBIE ma 15 45­17 00 alle nivo's

grote zaal

HANDBAL ma 17 45­18 45 alle nivo's

grote zaal

HOCKEY dl 18 00­19 00 nivo 2 heren dl 19 00­20 15 nivol heren dl 21 30 ­ 24 00 interne competitie do 18 00­19 00 nivo 3 mixed do 19 00­20 00 nivo 2 mixed

kunstgrasveld kunstgrasveld kunstgrasveld kunstgrasveld kunstgrasveld

JAZZDANS WO 18 00 ­19 30 nivo 1 (kursus) WO 19 30 21 00 nivo 2 (kursus)

alo­spelzaal alo­spelzaal

JIU­JITSU dl 17 45­1845 nivo 3 (kursus) dl 18 45­19 45 nivo 2 dl 19 45­20 45 nivol do 15 00 ­16 00 nivo 3 (kursus)

kleine zaal kleine zaal kleine zaal kleine zaal

JUDO ma 21 00 ­ 22 30 alle nivo's

kleine zaal

KARATE ma 18 00 19 00 ma 19 00 20 00 ma 20 00 21 00 WO 17 45 • 18 45 WO 18 45­ 19 45 wo 19 45 ■20 45

kleine zaal kleine zaal kleine zaal Pabo A Pabo A Pabo A

nivo 3 nivo 1/2/3 nivo 1 nivol nivo 2 nivo 1

KEEP MOVING ma 17 00 ­17 45 nivo 3 dl 17 00 17 45 nivo 3 WO 17 00 17 45 nivo 3 do1700­1745 nivo3 vr 17 00­17 45 nivo 3

grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal

KORFBAL ma 19 30­20 30 alle nivo's

grote zaal

RUGBY dl 21.15­22.45 alle nivo's do 21.30­23.00 alle nivo's

sportveld sportveld

SCHAATSEN do 14.00 ­16.00 nivo 1 (start 24­10) vr 12.45 ­13.45 nivo 2 (start 20­9)

ijsb. Eindh. Pell.ijsbaan kleine zaal kleine zaal kleme zaal kleine zaal

BIBBEN ma 17 00­18 15 alle nivo's dl 15 45­16 45 alle nivo's

atletiekbaan waranda

SCHERMEN WO 19.15­20.15 WO 20.15­21.15 WO21.15­22.15 wo 22.15­24.00

BOSLOOP dl 15 45­16 45 allenivos vr 15 00­16 00 alle nivo's

waranda waranda

SNORKELEN dl 20 00 ­ 21 00 nivo 1 dl 21 00 ­ 22 00 nivo 2 (kursus)

CALLANETICS do 18 15­19 15 nivol (kursus) do 19 15­20 15 nivo 2 (kursus) do20 15­21 15 nivo 2 (kursus)

PaboB PaboB PaboB

CIRCUITTRAINING dl 17 00­18 15 nivo 2 dl 18 15­19 30 nivo 2

PaboB PaboB

COMBI­BAL do 22 45 ­ 24 00 interne competitie CONDITIE­TRAINING ALGEMEEN ma 18 45­19 30 nivo 1 dl 12 30­13 30 personeelsfitt vr 12 45­13 45 vipfitt vr16 00­16 45 nivo 1

SQUASH do 15 15 ­17 15 do 15 15­15 45 do 15 45 16 15 do 16 15­16 45 do 16 45­17 15 do 17 15 ­17 45

nivo 3 (kursus) nivo 2 nivol interne competitie

vrije sport nivo 3 (kursus) nivo 3 (kursus) nivo 2 (kursus) nivo 2 (kursus) nivo 1 (kursus)

aio zwembad aio zwembad pellikaan pellikaan pellikaan pellikaan pellikaan pellikaan

INSCHRIJFPROCEDURE KURSUSSEN Behalve lessen die voor iedere sportkaarthouder altijd toegan­ kelijk zijn, heeft het Sportcentrum ook een aantal lessen in kursusverband D eze zijn m het rooster aangeduid met (kur­ sus) Voor die lessen moet je je inschrijven De lessen in kursusverband zijn tennis nivo 5­4­3­2, badmin­ ton nivo 3­2, squash nivo 3­2­1, jazz­dans nivo 2­1, jiu jitsu nivo 3, tai chi nivo 2­1, callanetics nivo 2­1, zelfverdediging voor vrouwen nivo 2­1, yoga nivo 3­2­1, conditietraining met gewichten nivo 2, snorkelen nivo 2, schermen nivo 3 zaalvoetbal nivo 3 Inschrijfformulieren voor deze lessen zijn verkrijgbaar bij het Sportcentrum Voor deze lessen in kursusverband dient men zich persoonlijk aan te melden door het inschrijfformulier in te leveren bij het Sportcentrum, Academielaan 5 op maandag 2 september van 16 00 17 00 uur tennis maandag 2 september van 17 00­18 00 uur badminton/ squash, dinsdag 3 september van 16 00­17 00 uur conditietraining met gewichten, jiu jitsu, tai chi, zelfverd voor vrouwen dinsdag 3 september van 17 00­18 00 uur callanetics, jazz­ dans, snorkelen, yoga, zaalvoetbal, groepensport woensdag 4 september van 17 00­18 00 uur alle sporten in kursusverband Vrijdag 6 september kun je vervolgens vanaf 12 00 uur komen kijken op welk tijdstip je bent ingedeeld Maandag 9 september starten de lessen in kursusverband Alle ovenge lessen starten op maandag 2 september

dl 13 30­14 20 nivo 3 (kursus) dl 14 20­15 10 nivo 3 (kursus) dl 1510­16 00 nivo 3 (kursus) WO 10 10 ­10 55 nivo 5 (kursus) wo 10 55 ­11 40 nivo 5 (kursus) WO 11 45 12 30 nivo 4 (kursus) WO 12 30 ­13 15 nivo 4 (kursus) WO 13 15 ­14 00 nivo 4 (kursus) WO 14 15 ­15 00 nivo 4 (kursus) wo 15 00 ­15 45 nivo 4 (kursus) do 10 20­11 05 nivo 5 (kursus) do 11 05 ­11 50 nivo 5 (kursus) do 11 55 12 40 nivo 4 (kursus) do 12 40 ­13 25 nivo 4 (kursus) do 13 25­14 10 nivo 4 (kursus) do 14 25­15 10 nivo 4 (kursus) do 15 10 ­15 55 nivo 4 (kursus) do 15 55­16 55 nivol vr 10 05 ­10 55 nivo 3 (kursus) vr 10 55 ­11 55 nivo 2 (kursus) vr 11 55 ­12 45 nivo 3 (kursus) vr 14 00 ­15 00 nivo 2 (kursus) vr 15 00­16 00 nivol TURNEN dl 19 30­21 00 alle nivo's

grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal PaboB

VELDVOETBAL dl 20 00­21 15 alle nivo's do 19 00­20 15 nivol do 20 15­21 30 nivo 2

sportveld sportveld sportveld

VOLLEYBAL ma1745­1915 nivo 1 heren ma 19 15­20 30 nivo 1 dames ma 20 45 ­ 22 00 nivo 5 mixed wo 21 45 ­ 24 00 interne competitie do 17 45­19 00 nivo 2 dames do 17 45 19 00 nivo 4 dames do 17 45­19 00 nivo 2 heren do 19 00 2015 nivo 4 heren do 19 00 20 30 nivo 1 heren do 19 00­20 30 nivo 1 dames do 20 30 21 45 nivo 3 dames do 20 30 ­ 21 45 nivo 3 heren

alo­spelzaal alo­spelzaal grote zaal grote zaal grote zaal alo­spelzaal grote zaal aio spelzaal grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal

YOGA

ma 16 00 ­17 00 nivo 3 (kursus) ma 17 00 ­18 00 nivo 2 (kursus) do 17 00- 18 00 nivo 3 (kursus) do 18 00-19 00 nivo 2 (kursus) do 19 00- 20 15 nivo 2/1 (kursus)

kleine zaal kleine zaal kleine zaal kleine zaal kleine zaal grotezaal kunstgrasveld grote zaal grote zaal grote zaal

grote zaal

TAFELTENNIS ma 18 30­19 30 nivo 2 ma 19 30­20 30 nivol ma 20 30 ­ 21 30 nivo 2

paboB pabo B paboB

ZAALVOETBAL ma 22 00 ­ 24 00 interne competitie ma 21 00 ­ 24 00 interne competitie dl 17 45­18 45 nivo 2 dl 18 45­19 45 nivol do 21 45 ­ 22 45 nivo 3 (kursus)

grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal

TAI­CHI ma 18 00 ­19 00 nivo 2 (kursus) ma 19 00 ­ 20 00 nivo 1 (kursus)

pabo A Pabo A

ZELFVERDEDIGING voor VROUWEN dl 16 45 ­17 45 nivo 2 (kursus) do 16 00­17 00 nivol (kursus)

kleine zaal kleine zaal

TENNIS ma 12 00­12 50 nivo 3 (kursus) ma 12 50­13 50 nivo 2 (kursus) ma 13 50 ­14 40 nivo 3 (kursus) ma 14 40 ­15 40 nivo 2 (kursus) ma 18 00 ­ 21 00 interne competitie dl 10 05 10 50 nivo 5 (kursus) dl 10 50­11 35 nivo 5 (kursus) dl 11 40­12 30 nivo 3 (kursus)

grote zaal grote zaal grote zaal grote zaal kunstgrasveld grote zaal grote zaal grote zaal

ZWEMMEN dl 19 00 20 00 nivol aio dl 20 00 ­ 22 00 vrij zwemmen do 20 00 ­ 22 00 vrij zwemmen do 20 00 ­ 21 00 nivo 2 aio do 21 00 ­ 22 00 nivo 3 aio

zwembad Dneburcht Ringbaan West zwembad zwembad

CONDITIE­TRAINING met GEWICHTEN (FITNESS) ";^l?45­2115nivo1 ringbaan west T I P U i o ^ i ° " " ° ^ <'''^'"') ^'"9baan west ^ ^ 3 0 ­ 1 9 4 5 nivo 2 (kursus) ringbaan west ,.l;i7?c Jo„"'^° ^ ^'■''^*''3'"'"9 nngbaan west wnJnnn l ^ 30 nivo 2 (kursus) nngbaan west wo 20 00 ­ 21 15 nivo 2 (kursus) nngbaan west

Sportcentrum K.U.B. ­ Academielaan 5 ­ Tilburg ­ telefoon 013­663010

deelname alleen op vertoon van sportkaart Univers 30 augustus 1991

MEDEDELINGEN

De rtiededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel 2001) Diensten en faculteiten leveren kopij z s m aan, uiterlijk donderdag vóór 13 00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers IV m beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren De redactie kan het bericht wijzigen Bij teveel kopij krtjgt de hoogste actualiteits-waarde voorrang

ALG ONBESTELBARE POSTSTUKKEN

Poststukken geadresseerd aan de KUB, kunnen soms met besteld wor den Betrokkene komt bijvoorbeeld nog met in het centraal adressenbestand voor of de naam is fout gespeld of onduidelijk geschreven Om te voorkomen dat stukken eindeloos heen en weer gestuurd worden vindt u op deze plaats in Univers een overzicht van onbestelbare stukken Wij verzoeken u, wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen een week na verschijning van dit nummer te reageren (tel (66)2808) De stukken zullen circa een week na verschijning aan de afzender worden geretour neerd Geadresseerde Afzender B van Stokkom Boekhandel Gianotten BV, Tilburg mevr P van der Valk IBM, Zoetermeer drs J A G van Asten Werkgr Management Development, Utrecht dr G Kroes E J Bnll, Londen Eduardo Siandra Huijsman Shippino BV, Rhoon dr H Kamer Academie Service, Schoonhoven

FEW STUDIE-ADVISEUR Het spreekuur van studie-adviseur Drs H -G van Liempd vervalt Men kan mond/tel een afspraak maken tel 013-(66)2468 WIJSBEGEERTE Recidivisten opge\eV'Wijsbegeerte ?(91/92) was Wijsbegeerte 2 van 90/ 91 en Wijsbegeerte 2 (91/92) was Wijsbegeerte 1 van 90/91 Houd dus goed in de gaten voor welk deel je nog geen voldoende cijfer hebt FEW-STUDENTEN GESTART IN'89 Degenen waarvoor alleen het vak informatica 1 en/of 2 (theorie en/of praktijk) een struikelblok vormt voor het behalen van de propedeuse in 2 jaar kunnen contact opnemen met studie-adviseur Greet Theunissen kamer B 733, tel 013-(66)2863 PROPEDEUSE ECONOMIE (GROEP ORANJE/BLAUW) Hoorcolleges Macro I van Drs H Keuzenkamp komen te vervallen in de eerste week van september WERKCOLLEGE INFORMATICA PROPEDEUSE (ECONOMIE) Het werkcollege behorende bij het vak INFORMATICA (346 101) zal zich dit jaar voor alle studierichtingen richten op de onderwerpen DOS LOTUS 1 23 en SAS plus Dbase 111+en PASCAL voor Econometne en BIK Om te kunnen deelnemen aan het werkcollege dient men in het bezit te zijn van het dictaat MS-DOS (Ken 1 merk320 91 581)endeboeken Prak [ tische cursus LOTUS 1 2-3 , W Minnaert Academie Sen/ice ISBN 9062336906 en Statistiek met SAS J de Vos e a , Academic Sen/ice, ISBN 905261024X (Dictaten Dbase 111+en PASCAL zijn pas in januan 92 beschikbaar) INSCHRIJVING Inschrijving voor het werkcollege zal plaatsvinden volgens onderstaande indeling in de practicumzaal CZ 78 Omdat inschrijving gebeurt door het invoeren van het admimstratienummer in een computer dient iedere student dit nummer te kenneni Indeling 3 sept 13 00-1350 u Economen groep ORANJE

4 sept 12 05-13 00 u Economen groep BLAUW 15 45 17 00 u Economen qroeo GEEL 5 sept 09 30-11 00 u Economen groep GROEN 12 05-13 00 u Econometristen 13 00 13 50 u Bikkers

COLLEGE SIMULATIE 91/92 (VOOR BIK EN ECONOMETRIE): Het college Simulatie wordt in 19911992 n/efgedoceerd aan de hand van Kleijnen&vanGroenendaal, Simulatie technieken en toepassingen' In plaats van dit boek komt een collegedictaat beschikbaar

Verdere informatie over inhoud en organisatie van het practicum is te verkrijgen bij Dhr W Minnaert, kamer B302b tel 013 (66)3109

VOORLICHTING TWEEDE DOCTORAALJAAR ECONOMETRIE Op donderdag 5 sept a s vindt om 13 50u in AZ 9 de voorlichting plaats voor tweede doctoraaljaar studenten Econometrie Aan bod komen de voorwaarden waaraan een vakkenpakket moet voldoen en het schrijven van een derdejaars scriptie

HERTENTAMEN COMPUTERBOEKHOUDEN AT/CB-BIK Donderdag 5 sept om 14 00 u en om 15 30 u wordt het hertentamen Computerboekhouden afgenomen Inschrijving dient te gebeuren via de VAX-termmals, die op de tweede ver dieping van gebouw C staan Om je voor te bereiden op dit hertentamen worden er op dinsdag 3 en op woensdag 4 sept van 14 00 tot 16 00 u extra colleges verzorgd in CZ 78 SEMINAR INFORMATIESYSTEMEN Seminar informatiesystemen van Prof G Nielen gaat op maandag 2 sept met door i v m opening Academisch jaar EXTERNE ORGANISATIE 2 Door omstandigheden zal het vak Externe Organisatie 2 van Prof Dr W van Hulst dit collegejaar met in het eerste maar in het TWEEDE SEMESTER gegeven worden Omtrent tijdstip en plaats zal in januan nader bencht volgen in Univers Alleen doctoraalstudenten die dit jaar willen afstuderen en het vak in het eerste semester hadden willen volgen en door deze wijziging denken in de problemen te komen worden verzocht zo spoedig mogelijk contact op te nemen met de studie-adviseur voor de doctoraalfase Drs H -G van Liempd kamer B 706, tel 013-(66)2468 CURSUS: THE ECONOMICS OF WOMEN'S EMANCIPATION In het najaarssemester zal Prof Dr Siv Gustafsson van de Universiteit van AmsrerdaTn een cursus verzor gen over het bovengenoemde onderwerp De cursus duurt tien weken en begint in de tweede week van sept Colleges worden gegeven elke woens dag van 17 40-20 30 u in SZ 35 (vanaf 11-9 91) De cursus is bestemd voor doctoraalstudenten in de Faculteit der Economische Wetenschappen maar ook studenten van andere faculteiten zijn welkom Vooreconomiestudenten heeft de cursus de status van vrij keuzevak (4 SP = 160 uur) De bedoeling IS dat studenten zich actief op elk college voorbereiden zodat de colleges vooral in discussievorm zullen worden gegeven Ondenwerpen die aan de orde komen zijn o a - Human capital theory, women's earnings and wage discrimination, - Division of work within the family and women s labor supply. Economics of fertility, child care and the cost of children Prof Gustafsson is de Engelse en de Nederlandse taal machtig WIJZIGING COLLEGES In verband met congresbezoek van de betreffende docenten beginnen de colleges Paneldata en Latente varia beien ( 3 4 A E 1 4 ) , Geavanceerde Dynamische Modellen (3 4 AE 1 3) en Empirie van Financiële Markten (3 4 AE 1 5) pas in de week van 9 t/m 13 sept College (3 4 WE 1 1) Kwantitatieve Macro economie zal op dinsdag 10 sept aanvangen

Het college Empirie van Financiële Markten (3 4 AE 1 5) van Dr Th Nijman zal gegeven worden op dinsdag van 13 50 tot 15 30 u inSZ135 In verband met congresbezoek zal het eerste college op 3 sept ven/allen In het college worden dne syllabi behandeld Studenten worden geacht de syllabus Het modelleren van nsicopremies op de valuta termijnmarkt" (kenmerk 340 91 703) tijdig bij het dictatenmagazijn aan te schaffen Studenten algemene economie of bedrijfseconomie kunnen dit vak vol gen als keuzevak

SEMINAR "ACCOUNTANT EN FRAUDE" 6 SEPT. 1991 ZAAL AZ 9 09 30-09 45 u Opemng door dagvoorzitter 09 45-10 30 u Inleiding door Drs A A J J van Wersch RA 10 30-11 00 u Koffiepauze 11 00-11 45 u Inleiding door Dr Mr R N J Kamerling RA 11 45-12 15 u Video presentatie 12 15-13 30 u Lunch 13 30-14 15 u Inleiding door G H Hoffmann Sr 14 14-15 00 u Inleiding door W Kolins 15 00-15 45 u Inleiding door I Sharp 15 45-16 00 u Theepauze 16 15-17 00 u Inaugurale rede Prof Drs J C E V Kollenburg RA 17 00 18 30 u Receptie MEDEDELINGEN VAKGROEP ECONOMETRIE De volgende docenten houden wekelijks spreekuur Dr R Heuts elke maandag van 10 0012 00U (op afspraak) Dr J Ashayen elkevrijdagvanIO 0011 OOu +14 00-15 00U (opafspraak) Prof Dr B B van der Genugten elke dinsdag van 13 0 0 1 4 0 0 u (vrij spreekuur) en elke donderdagmiddag (alleen op afspraak) Afspraken kunnen worden gemaakt via vakgroepsecretariaat tel 013 (66)2430 NETWERKOPTIMALISATIE (Besliskunde 1) In tegenstelling tot hetgeen in de studiegids staat vermeld, zal het boek 'Operations Research Applications and Algorithms van Wayne Winston pas m I V de cursus 1992/1993 tot de verplichte literatuur behoren Voor de cursus 1991/1992 kan worden vol staan met het collegediktaat Netwerkoptimalisatie en Convexe Optimalise nng' Dit collegediktaat is ovengens nog met beschikbaar in het diktaten magazijn Nadere mededelingen volgens tijdens het eerste college OPENBARE FINANCIEN 3 Deelnemers aan dit seminar worden verzocht aanwezig te zijn op de introduktie bijeenkomst, te houden op vrijdag 6 sept a s in SZ 29 aanvang 14 00 uur RECTIFICATIE STUDIEGIDS Pagina 273 van studiegids FEW Sta tistiek BIK wordt gegeven in het eerste semester Tentaminenng volgt in de cember/januari ONDERNEMINGSRECHT Vanaf heden is de nieuwe syllabus verkrijgbaar dictaatnr 650 91 394 Ten zeerste wordt aanbevolen hetTen Geleide uit deze syllabus voor het eerste college (3 sept) te lezen i KEUZEVAK MILIEUMANAGEMENT. Het keuzevak Milieumanagement' begint op vrijdag 13 sept Deelnemers dienen zich vooraf in te schrijven bij het secr van de vakgroep Bedrijfse conomie (B 601 tel 2315)

^FSW/FWW COLLEGE DIERBEELDEN Op2 9 1991 start het interdisciplinaire hoor-/werkcollege Dierbeelden bestemd voor studenten wijsbegeerte en sociale wetenschappen Dit college wordt verzorgd door gastdocent Dr Barbara Noske, antropoloog, filosoof en auteur van 'Huilen met de Wolven' Collegetijd maandag 12 05-13 45 uur in PZ210 Spreekuur maandag 14 15 16 15uur in P 3 217

FRW WIJZIGINGEN KOLLEGEROOSTER In het kollegerooster, zoals opgeno men in de studiegids 1991 -1992 vanaf pag 219, zijn de volgende wijzigingen aangebracht 1 pag 220 en 224 mentorgroep 10 zal werkkollege inleiding tot de rechtswetenschap volgen opdi 11 10-1250 uur (1e semester AZ 05,2e semester SZ22) 2 pag 231 het kollege fiscaal strafrecht zal in het eerste semester worden gegeven en wel op do 11 1012 50 uur in AZ 111 3 pag 232 het kollege publiekrechte lijk informatierecht wordt gegeven op maandag 15 45-17 25 uur in CZ 103 4 pag 233, 234 en 237 het kollege leer van de openbare financiën B wordt gegeven in AZ 116, dat van methodologie van het belastingrecht in AZ 112 (beiden op dl 09 15-10 55 uur) 5 pag 233,237 en 255 hethoorkollege van inkomstenbelasting A, dat gepland IS na de herfstvakantie op donderdagen IS verschoven naar 15 45-17 25 uur in AZ 117 6 pag 241, 244 en 246 het kollege bestuurskunde D wordt gegeven in AZ8 ROOSTERWIJZIGING STRAFRECHT C In tegenstelling tot hetgeen in de studiegids staat vermeld, zullen zowel de hoor- als de werkcolleges strafrecht voor dag- en avondstudenten aanvangen op dinsdag 10 sept a s Dagstudenten zullen uitsluitend kunnen deelnemen aan de werkgroep waarvoor zij zich hebben ingeschreven BIJ de aanvang van de werkcolleges zal dit worden gecontroleerd

TENTAMENDATA BESTUURSKUNDE D

Het tentamen bestuurskunde D zal schriftelijk worden afgenomen en wel op - vrijdag 20 dec 1991, vrijdag 22 mei 1992, donderdag 6 aug 1992

TE BESTUDEREN STOF ECONOMIE

In de studiegids is de opgave met geheel correct De juiste opgave luidt - W de Roos c s Maatschappij Eco nomie excl dl I par 2 3 t/m 2 5 (biz 52/64), hfst 4 (bIz 78/85), dl II par 3 2 2 (bIz 103/104), 5 6 en 5 7 (bIz 122/124) 6 2 2 t/m 6 2 5 (bIz 129/134),formulesuit633(blz 135/ 136), 6 3 4 en 6 3 5 (bIz 136/138), 6 3 7 t / m 6 10(blz 142/167), dim par 1 4 2t/m1 5 (bIz 179/186) hfst 2 (bIz 192/205),par 3 2 1 en 3 2 2 (bIz 210/215), 7 2 t/m 7 4 (bIz 256/262), dl IV par 3 3 t/m 3 5 (bIz 300/307), 3 7(blz 310/312), 4 1 2 en 4 1 3 (bIz 314/317), hfst 5en6(blz 322/338) - J Theeuwes c s , Recht en economie excl par 6 2 1 t/m fig 6 5 (bIz 206/213), 6 2 2 en 6 2 3 (bIz 217/ 223) VERHUIZING VAKGROEPSECRETARIATEN Het vakgroepsecretariaat Staats-,bestuursrecht en -kunde is verhuisd naar kamer B1019 vakgroepsecretaresse IS mw G van Bommel, tel 662302 Het vakgroepsecretariaat Strafrecht IS verhuisd naar kamer B 1006 vakgroepsecretaresse is mw P van Lit tel 662254 ERASMUS/ INTERNATIONALISERING Studenten die zich hebben aange meld voor het Erasmusprogramma 1991 1992 en degenen die informatie willen hebben m b t internationalisenng kunnen vanaf heden contact op nemen met Renee Rijkens coordinator internationalisering kamer B1003 tel (66)3141 CAPITA SELECTA BURGERLIJK RECHT NAJAAR 1991 Het keuzevak Capita selecta burger lijk recht zal weer verplaatst worden naar het 2e semester Het is gebleken dat de animo voor het vak in het 1 e semester onvoldoende IS Om die studenten die het vak reeds voor het Ie semester 1991/1992 hebben ingeplandtegemoettekomen zaleen overgangsregeling worden opgezet De opzet is ongeveer als volgt iedere student moet 2 of 3 opdrachten maken en een noot schrijven Voorts moet men de jurisprudentie bijhouden en literatuur bestuderen Over de laatste

2 onderdelen zal een tentamen worden afgenomen De colleges (6x) vin den op maandagavond plaats Degenen die voornemens zijn van deze overgangsregeling gebruik te maken worden verzocht dit kenbaar te maken (voor 2 september a s ) aan mw I Smit, kamer B 1007, tel 013 662281 BESPREKINGSCOLLEGE HANDELSRECHT A Dit college vindt plaats op 10 september om 19 00 uur in AZ6 CAPITA SELECTA HANDELSRECHT: GROEPSRECHT 1991/1992 Studenten die dit semester het keuzevak Groepsrecht willen volgen kunnen een informatiebnef afhalen bij mw I Smit, kamer BI 007 Zij kunnen zich bij haar ook inschrijven Het eerste vollege vindt plaats op maandagavond 2 september vanaf 18 45 uur in zaal AZ 111 HANDELSRECHT B Aanmelding voor het schrijven van een doctoraalscriptie op het gebied van het rechtspersonen- en vennoot schapsrecht dient te geschieden bij Mr L L M Prinsen, Kamer B1113, tel 662673 Op kamer B 1007 ligt bij mw I Smit een lijst met mogelijke scriptieonderwerpen I.P.R. Het eerste college van het najaarssemester vindt op dinsdag 10 september te 15 45 uur plaats m SZ 29 AANMELDING KEUZEVAKKEN STRAFRECHT Studenten die in het eerste semester strafrechtelijke keuzevakken willen gaan volgen, dienen zich daarvoor telefonisch voor 7 sept aan te melden bij de vakgroepsecretaresse, mw P van Lit, tel (66)2254 PRACTICUM RECHTSINFORMATiCA Verplichte literatuur bestaat uit de syllabus Practicum Rechtsinformatica dictaatnummer 630 91 45 voor f 2 10 verkrijgbaar bij het dictatenmagazijn Zoals bekend geldt voor dit vak een deelnamever plichtmg Dit houdt in dat u verplicht bent bij alle practicum bijeenkomsten (dus inclusief de eerste) aanwezig te zijn

ERASMUSPROGRAMMA STRAFRECHT In 1992 wordt in de maanden febr t/m juni opnieuw het Erasmusprogramma strafrecht georganiseerd Het betreft een internationaal uitwisselingsprogramma voor studenten dat specifiek gencht is op het strafrecht In 1992 zullen de universiteiten van Tilburg en Leuven (België) de organisatie op zich nemen en zullen studenten uit Spanje Itahe, Portugal, Duitsland, Frankrijk, België, Schotland Engeland en Nederland aan het programma deelne men Studenten die in het tweede semester in Leuven (of in Tilburg) dit programma willen gaan volgen of nadere informatie willen hebben kunnen contact op nemen met mw Renee Rijkens, coordinator internationalisering, kamer B 1003, tel (66)3141 (afwezig van 30 aug tot 16 sept) Belangstellenden dienen zich voor 27 sept a s aan te melden AANMELDEN TUTORAAT DEELTIJD-STUDENTEN Met ingang van het nieuwe kollegejaar kunnen deeltijd studenten zich op nieuw aanmelden voor het tutoraat Aanmelding is mogelijk voor alle vak ken uit het derde semester staatsrecht A, bestuursrecht A, strafrecht A en strafrecht B De eerste tutoraatsbijeenkomsten worden gehouden op woensdag 11 september a s Belangstellenden kunnen zich aan melden bij mw L van Wijk coordina tor van het tutoraat kamer B I 003 tel 013-662502 Een rooster voor de bijeenkomsten is eveneens bij haar verkrijgbaar SOCIAALRECHTELIJK AFSTUDEREN Sinds 1982 bestaat aan de KUB binnen de studierichting Ned recht de mogelijkheid sociaalrechtelijk af te studeren Daarmee is onze universiteit vrij uniek, want behalve in Tilburg bestaat er alleen maar aan de universiteiten van Rotterdam en Utrecht een sociaal-juridische afstudeernchting De vakgroep Sociaal Recht en So-

Univers 30 augustus 1991

EQ

MEDEDELINGEN

EQ

i

ciale Politiek wil belangstellende stu denten een overzicht geven van de mogelijkheden die deze afstu deerrichting biedt en van de in het collegejaar 1991/1992 te geven keuzevakken Daartoe wordt een in formatieve bijeenkomst belegd op donderdag 5 september vanaf 13 30 uur in kamer B 1010a Er is dan ook een boekje beschikbaar met alle relevante informatie over deze afstudeerrichting

FSW VOORLICHTING INTERNATIONALE UITWISSELINGEN EN STAGES Op donderdag 12 sept a s zal voor lichting worden gegeven over de verschillende mogelijkheden van internationale uitwisselingen en stages De bijeenkomst begint om 13 50 uur en vindt plaats in zaal SZ 37 Voor informatie kun je terecht bij Drs T van Vugt, Kamer S 169 Tel (66)2313 VTW Leerproject HBO Verkorte Opleiding Aanvang 9 september 1991 13 50 uur in PZ 205 Leerproject Reguliere Opleiding Aan vang 3 oktober 1991, 09 15 uur in T 011

tieve ondersteuning van de OldendorffLezingen 1992-Congres Vereisten enige bekendheid met het organiseren van congressen en symposia Inlichtingen Mevr A Dankers,SI55, tel 013 662069

volle Inzet Overleg voeren Langs (in)formele weg Over studentenbelan gen Gedurende een lange penode In samenwerkingsverband met EOG en Faculteitsraad voor n sociologies beleid CISP

PSY Cursus macro-economische psychologie voorjaar '92 Ondanks de vermelding in de studiegids 1991-1992 behoort het boek van Lea S E G Tarpy R M & Webley P The individual m the economy a survey of economic psychology met tot de verplichte literatuur van de cursus macro-economische psychologie voorjaar 92 Het boek zal worden vervangen door een syllabus en hoeft dus met aangeschaft te worden Aanvang College 'Gedrag binnen en tussen groepen" Het college Gedrag binnen en tussen groepen van Dr M Poppe zal beginnen op maandag 16 september (13 50 uur in CZ 105) SOC

SOCIOLOGIES SOCIOLOGIES IS een Openhartige Commissie die Integratief maar ook Ondersteunend Lange termijn Overleg Garandeert bij Interne en Externe situaties SOCIOLOGIES BETE KENT DAT WIJ Systematies Op CenVACATURE traal nivo Inspelen Op, en Luisteren De vakgroep Sociologie zoekt stu naar. Onderwerpen en Geruchten over dent-assistent(e)voor 1 /2 dag per week Individuele En groepsgebonden (4 uur) Van 16 september 1991 tot 1 Studentenbelangen DUS SOCIOLOjanuan 1992 GIES IS Taak Verzorgen van de administraStemmen Op n Club mensen die met

Centrale inkoop Sociologie- en Psychologieboeken De eerste collegeweek start het CISP weer met de verkoop van bestelde boeken Plaats P716 Betaling cash of cheque. Tijden Maandag 2/9 13 00-14 00 en 15 30 16 45 Dinsdag 3/9 17 30 19 30 Woensdag 4/9 13 30-16 00 Woensdag 11/9 13 3 0 1 6 0 0 en 17 30-19 30 Op deze laatste woensdag zullen met opgehaalde bestellingen voor alge mene verkoop worden aangeboden (natuurlijk met de gebruikelijke 10% korting)

szw

Het college Sociale Zekerheidseconomie II dat gepland staat voor het eerste semester zal dit jaar met worden gegeven Nadere inlichtingen bij Prof H Ver bon (tel 2878/2416) PEW Studiedag Positieve Actie in Praktijk o a omgaan met weerstand", 10 september 1991 Katholieke Universiteit Brabant, Vakgroep Personeelwe tenschappen. Postbus 90153, 5000 LE Tilburg Kosten 625,- (excl) Max aantal deelnemers = 12 Begeleider Drs S van Poelje (013662371)

VAC De Wetenschapswinkel bemiddelt bij onderzoeksaanvragen van groepen en organisaties die op sociaal maatschappelijk terrein actief zijn maar over te gennge financiële middelen voor onderzoek beschikken De Wetenschapswinkel doet dit door onderzoeksvragen onder te brengen bij vakgroepen/studentenonderzoekers en door onderzoeksvragen te bundelen in omvangrijke onderzoeksprojecten te doen plaatsvinden op lange termijn Ter tijdelijke ondersteuning van de bezetting van de Wetenschapswinkel, wordt gezocht naar een

zoeken van aansluiting bij nieuwe automatiseringsmogelijkheden binnen deKUB, m n HT DICCende'geinte greerde werkplek , beveiliging van de apparatuur en bestanden Daarnaast wordt van betrokkene verwacht dat hij/zij meewerkt aan de algemene werkzaamheden van de WeWi, zoals de verzending van het tijdschrift Link, het voorbereiden van Wetenschapswinkelvergaderingen etc Functie-eisen tweede/derde jaars doctoraal student (bijvoorbeeld bij Bestuurlijke Informatiekunde) - kennis van en ervanng met m n MS-Dos WP 4 2/5 0/5 1 en D-Base en liefst ook vanS P S S -x/Data-entry, bij voorkeur beschikbaar zijn voor de gehele penode

STUDENT-ASSISTENT (M/V) voor O 2 van de volledige werkweek, werkdag(en) in onderling overleg vast te stellen, tot uiterlijk 1 juni 1993

Nadere informatie over de functie is te verkrijgen bij de heer H J J Timmers, Wetenschapswinkel kamer S 12, tel (66)2819

Vacaturenummer 280 010

De arbeidsvoorwaarden van de regeling Student-assistenten zijn van toe passing

Taken Als hoofdtaak wordt gezien, het mede vorm geven aan het automatiseringsbeleid van de Wetenschaps winkel waartoe werkzaamheden behoren als - actualiseren van bestanden, m n het vragenbestand van de WeWi (Dbase) aanleveren van gegevens voor het landelijk informatie-netwerk, - installeren en beoordelen nieuwe versies van bestaande programma tuur, zoals omschakeling van WP 4 2 naar WP 5 1,

Uw schriftelijke sollicitatie kunt u voor 14 sept 91 nchten aan de Katholieke Universiteit Brabant, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg, onder vermelding van het vacaturenummer op de enveloppe

V a c a t u r e s , g e p l a a t s t in Univers, zijn uitsluitend bedoeld voor w e r k n e m e r s van d e KUB.

* sponsonng * sponsoring * sponsoring * sponsoring * sponsonng * sponsorijng

Paul Doevendans uit Berkel Enschot *

studeert vandaag, vrijdag 30 augustus 1991 af in de BESTUURS EN BELEIDSWETENSCHAPPEN

*

bedankt zijn SPONSORS EN VRIENDEN

'

'

Indonesisch restaurant RASA SENANG, Oisterwijk Antiekhandel t OUDSTE HUIS 1633, Oisterwijk Autorijschool KLEIJNGELD, Berkel-Enschot Reisbureau ALVUTO, Berkel-Enschot Uitzendbureau W vdSANDE, Berkel-Enschot HOME SUN ZONNEHEMELS, Berkel Enschot Drukkerij VERSTEDEN BV, Tilburg BAZIL herenmode, Tilburg HAANS autoschade bv, Tilburg Boekhandel GIANOTTEN BV, Tilburg voor hun enthousiaste bijdrage in zijn afstuderen ' sponsoring * sponsonng * sponsoring * sponsoring * sponsonng * sponsoring

taal- & letterkunde

AULA

Vergelijkende taalwetenschap R.S.P. Beekes ƒ49,90

Algemene taalwetenschap S.C. Dik/J.G. Kooij ƒ 29,90 Klassieken van de Russische literatuur Maarten Tengbergen Analyses van bijna vnftig 19e en 20e eeuwse Russische romans, ƒ 49,90

Prisma van de symbolen - H. Biedermann Symbolen van A tot Z verklaard, ƒ 19,90

E c5

Waar haai ik mijn studieboeken vandaan?

Q Q.

CO

©

Nederlandse letterkunde 1 H.M. de Blauw

X

Nederlandse literatuur van de middeleeuwen tot het einde van de 18e eeuw. ƒ 29,90

Nederlandse letterkunde 2 R. Chamuleau / J.A. Dautzenberg

CD > 0 O)

ƒ 29^90 "'^^^ literatuur van de 19e en 20e eeuw.

studentenboekhandel piof \(rh(irielaan 100 till)uifi(vlakbiidckUB) tel 013-682991 rax013-63'')404

^boekhandel

gianotten

centrumboekhandel winkekentruiTi heu\el|)ooii till)Lirg tel 013-682991 fa\013-3T")962

Verkrijgbaarin de boekhandel Univers 30 augustus 1991

m

MEI

637 638 GRATIS binnen

thuisbezorgd 30 minuten

Intern adverteren kan voor de helft van het commerciële tarief.

Kaskoverzekerin^

g e e n eigen risiko

e i g e n risiico f 3 0 0 , -

Bruto premie f 565,50 f 646,10 f 727,30 f 807,80 f 969,50 f 1.170,40

Oorspr. Catprijs incl. BTW tot: f15 000,f 20.000,f 25.000,f 30.000,f 35.000,f 40.000,-

Bruto premie f 877,10 f 1.213,80 f 1.501,50 f 1.731,10 f 1.962,80 f2.195,20

Vanaf

psychologie & sociale wetenschappen

Bel voor een vrijblijvende afspraak: Mevr. Heesakkers

Over en weer Guus van Lente

Assurantiebedrijf STRICK

ƒ 39,90

Een gin I Stud( altijd om IK hjk to

DeST Voor

ziektel genei bijdrac

Onze uitgebreide cirkulaire over alle kollektieve kontrakten t.b.v. K.U.B.-personeel volgt

AULA

Bove

Vrac

De groep: processen en patronen Guus van Lente

Naam Straat Postkod* Opsluren

Willem I I-straat 52 5038 BH Tilburg Tel: 013-423620* Fax; 013-425053

ƒ 34,90

Groepen leiden en tiegeleiden Guus van Lente

E

ƒ 34,90 - verschijnt in november

13

k—

Psychotherapie in icaart gebracht Tonja Kivits

ü CD Q.

Handzaam overzicht om wegwijs te raken in de winwarvan psychotherapieën, ƒ 19,90

CO ■ * - '

CD

Structurele modellen tussen theorie en praktijk - dr P.J.M. Verschuren

X CD > CD O)

Standaardwerk voor kwantitatief onderzoek binnen de sociale, beleids- en bestuurswetenschappen. ƒ 79,90

De Nederlandse gezondheidszorg drs J.M. Boot / drs J.H.J.M. Knapen

economie & exact Economische wereldgeschiedenis Rondo Cameron Een meesterlijk overzicht van de mondiale economische ontwikkelingen, ƒ 59,90

Geschiedenis van het economisch denken dr F. Broekman Hoofdlijnen in de ontwikkeling van het economisch denken, ƒ 39,90

E

Economische geschiedenis van Nederland in de 20e eeuw J.L. van Zanden / R.T. Griffiths ƒ39,90

■'mi

Met de juiste hulpmiddelen gaat studeren 'n stuk eenvoudiger. Dus wat je ook gaat studeren, om een Hewlett-Packard calculator kun je met heen. Een calculator die met kop en schouders boven alle andere uitsteekt. Nu heb je de kans om voordelig een Hewlett-Packard calculator te kopen. Op een groot aantal modellen verlenen WIJ tijdelijk aantrekkelijke kortingen die

h

Nü is het tijd voor een echte Hewlett-Packard

Verkrijgbaar in de boekhandel

AULA

ZD

c5

CD Q.

Geschiedenis van de wiskunde dr D.J. Struik

CO

Het vermaarde overzicht, uitgebreid met een hoofdstuk over de 20e eeuw. ƒ 39,90

X

oplopen tot 35%! Wist je dat er al een Hewlett­PackarcJ calculator is voor nog geen honderd gul­ den!? Ga dus snel naar jouw Hewlett­ Packard calculator dealer en vraag naar de aktiefolder met meer informatie over de modellen en aktieprijzen*. Of bel Recom Office Systems B.V. voor de dealeradres­ sen, telefoonnummer: 08306­22222. * Aktieprijzen zijn geldig van 1­8­1991 t/m 12­10­1991. Hewlett­Packard calculators, reken op succes.

■.■-"»».vv;-//';-.<-;iA-;-;-iv>.v.v.->.->;-.-.

i

lOS Sx,Sy

un\

% jc,r

fy^\

A$ï< Ö£G ACOS RAD

.wvwyvjy.-.:

.■.-.■.-.VAVWV\-.

INPUT ^ i ; ­ ^ [ f

► / » Cn,r

SHOW pR,r

U

CD

Geschiedenis van de natuurkunde Lioyd Motz / Jefferson Hane Weaver Boeiend verslag van de ontwikkelingen in de natuurkunde over een periode van ruim 2000 jaar. ƒ 29,90 - verschijnt in november

CD > CD O)

Verkrijgbaar in de boekhandel

Univers

Éi

* Overname no-claim tot 70 % * Groene Icaart en autopech-service gratis * Beperl(te Kasifodeliliing liost 0,91 % v.d. cat. waarde

Bel Angela van Schendel. Tel.: 66 22 77

ƒ 39,90

COM

W.A. Verzekering

Gewicht t/m 750 kg 850 kg 950 kg 1050 kg 1250 kg 1500 kg

Faculteiten, diensten, studentenverenigingen en alles wat los of vast Zit aan de KUB

Sh

KOLLEKTIEVE VERZEKERINGSKONTRAKTEN K.U.B. 1991/1992

ïfêï

HEWLETT PACKARD ]e Hewlett­Packard dealers in Tilburg

Aarts & Co., Dules Verneweg 125, 013­430040 Aarts & Co., Heuvelstraat 81, 013­433401 Vroom & Dreesmann B.V., Heuvelstraat 33, 013­438538

30 augustus 1991

i

Sti

Univers

MEMO

Studenten \ CONTRAST Een nieuw semester, een nieuw begin. Dat geldt ook voor het Tilburgs Studentenkoor Contrast. Dus als je altijd al hebt willen zingen, isditje kans om lid te worden. Lid worden is mogelijk tot 1 oktober, een grandioos ken-

nls-makingskamp vindt plaats van 4 t/m 6 oktober. De repetities vinden plaats elke maandagavond, van 19.45 l/m 22.00 uur in het Maranatha-complex, Prof. Cobbenhagenlaan 19. Kom gerust langs en doe mee. Meer info? Bel Sandra (013 - 685281), Marjon (013 - 422967) of Gijs (013 671923).

STUDENTENORKEST Wij beginnen weer. Jij toch ook. Het Tilburgs Studenten Muziekgezelschap repeteert komend semester iedere woensdagavond van 20.00 - 22.00 in Café/zaal Bet Kolen, Broekhovenseweg 111. Dus pak je instrument en speel mee. Je bent van harte welkom. Heb je onze informatiefolder al gelezen? Zo niet, haal hem dan zo snel

STUDEREN ZONDER KOPZORGEN ^ r g f ^ o u B c ^ » " - ^ '=AT,.,,^^^_

- ^

STUVER De STUdenten VERzekering van NBBS Reizen. Voor studenten die tijdens hun studie wel iets anders aan hun hoofd hebben Vanaf ƒ420,- per jaar (studenten vanaf 28 jaar betalen /'SQO,-) je eigen ziektekostenverzekenng, inklusief alternatieve geneeswijzen (exklusief de wettelijk verplichte bijdrage van /'SIS,-voor alleenstaanden vanaf 20 jaar of ƒ 158,-tot 20 jaar). Bovendien heb je vanaf ƒ60,- per jaar al een prima pakketverzekering (aansprakelijkheid en inboedel). Vraag snel de folder aan, met de bon of bel 071 - 25 33 33 NaamStraat. Postkode. Opsturen

naar

Stuur mij de STUVER-folder

i^mihiJt, t/rvy^'fl

u

Plaats: NBBS

Reizen

Postbus

360

2300

(

^«k'V

AJ Leiden

Piusplein 6

STUVER DE STUDENTENVERZEKERING VAN NBBS REIZEN

TILBURG

Tel.:013 - 442707

-ïï^ï^:.

Minder studiekosten

mogelijk af. Bel voor Informatie 013555693 (Wytse) of 013-422967 (Marion). We kunnen nog muzikale leden gebruiken.

72, tel.:013-635612. Het kantoor is geopend op werkdagen van 10.00 tot 12.00 uur en van 14.00 tot 16.00 uur.

CINEMA Cinema, de filmvereniging van de letterenfaculteit, draait op woensdag 4 september a.s. de film 'Blow-up' van regisseur Michelangelo Antonioni met o.a. David Hemmings en Vanessa Redgrave. De film gaat over een fotograaf die op een dag wat foto's maakt van een, schijnbaar onschuldig, vrijend stelletje in een park. Wanneer hij het park wil verlaten komt de vrouw van het stelletje hem achterna en vraagt of ze het filmrolletje mag hebben. De fotograaf wordt hierdoor nieuwsgierig en gaat de foto's ontwikkelen en wat hij dan ziet.... Blow-up, 4 september a.s., A2-10, 20.15 uur, fl. 3,50.

ECCO e n TEV Komend collegejaar zal er voor de gehele economische faculteit een beste docentverkiezing plaatsvinden, georganiseerd door de verenigingen ECCO en TE V. Aan het eind van beide semesters zullen er steekproefsgewijs enquêteformulieren worden uitgedeeld aan studenten. De docenten zullen door jullie beoordeeld kunnen worden op verschillende categorieën met betrekking tot de kwaliteit van hun colleges, alsmede op een ludieke categorie. De uitslag van de enquête wordt op het eind van het collegejaar bekend gemaakt.

DEBAT CLUB TILBURG EFACT Sinds vorigjaar bestaat de Debat Club Heb je zin om de gezelligheid van een Tilburg (DCT), een groepje studenten studievereniging mee te nemen tijdat het leuk vindt zich te oefenen in dens je studie, EFACT organiseert debatteren en andere welsprekendook het komend jaar weer een heleheidsvormen. En het was niet alleen boel activiteiten. Of beter nog, EFACT maar 'leuk' en 'oefenen': een aantal zoekt nog nieuwe actieve leden voor leden hebben vorig jaar voor volle haar commissies, alsook nieuwe zalen gestaan en de eer gehad door bestuursleden voor het komend grote namen als drs. P., Maartje van bestuursjaar. Stap even de EFACTWeegen, Ria Beckers en Gerrit Jan kamer (O-50) binnen voor meer inforWolffensperger beoordeeld te worden. matie. Op 9 september a.s. beginnen we Van 2-20 sept. is er weer de Centrale weer. Dan zal om 20.30 uur in het Boekeninkoop. Bestelformulieren zijn zaaltje boven Marijnen een algemene te verkrijgen in gebouw A bij de EFACTinleiding & borrel gehouden worden. stand tussen 12.15-13.30 uur. Dit is Heb je interesse, kom op die avond. zowel voor alle economen als voor Daarna zullen we om de twee weken, bikkers. telkens op maandagavond, 20.30 uur in het zaaltje boven Marijnen bijeenkomen om (parlementair) te debatMAKUB teren of te eloqueren. In november Een ieder die in de maand september staat een open tournooi gepland, op lid wordt van de Marketing Associatie de KUB te houden. Ver-dere informatie bij Etwin Grootscholten (015 - , dingt mee naar een dagje Parijs voor twee personen. 143988), Gijs Weenink (013 - 361370) De uitreiking zal plaatsvinden op de of Monique Mulder (013 - 363199). tweede borrel op donderdag 10 oktober a.s. vanaf 21.00 uur te Rumours. OPEN TIJD T.S.V. PLATO 1 f m 12 september zo 01 Openingsreceptie met live jazz: 20.00 uur; ma 02 Film 'A fish called Wanda'; 21.30 uur; dl 03 Belgische Bieravond; wo 04 Cabaret 'Op reis zonder covers': 21.30 uur; do 05 Tiroleravond met de Alpenzusjes; zo 08 Harde Broodjes-avond; ma 09 Lezing Theo Joekes: 21.00 uur; di 10 Feest 'The Roaring Twenties'; wo 11 Hypnotiseur Maestro van Berio: 21.30 uur; do 12 's middags: Vlottenrace in Piushaven: 12.00 uur: 's avonds PERJODE 2 T/M 6 slotfeest met band 'FizzGigg'. SEPTEMBER

MENU

Geen keur-gezeur SSGZ biedt de enige echte ziektekostenverzekering specifiek en uitsluitend voor studerenden. Geen winstoogmerk, dus lage premie! Toegang zonder keuring voor eerstejaars jonger dan 27, bij aanmelding vóór1 oktober. Uitgebreide dekking. Premie v.a. f. 42,38 p. mnd! Informeer bij je onderwijsinstelling. Stuur de bon op of bel de SSGZ, 01719 - 70300.

Knip nnaar door stuur de bon in ongefrankeerde envelop aan SSGZ, Antwoordnummer 10070,2200 VB Noordwijk )e krijgt dan alle informatie, met het eenvoudige aanmeldingsformulier. Naam:

-m/v

Adres: . Postcode/Plaats: . Tel: Ben je eerstejaars?

-Leeftijd: ja/nee

5.11

Studer^ten hebben hun eigen verzekering g^^| SSGZ • Excl. wettelijke heffingen. Deze zijn tot je 20e f. 13,15 p. mnd. en na je 20e f. 26,30 per maand.

MERCURIUS Wil je naast je studie praktische kennis op doen en je vaardigheden ontplooien? Wordt dan aktief in een van de commissies bij Mercurius. Mercurius richt zich op het gebied van ondernemingsfinanciering, geld-, krediet-en bankwezen. Ben je geïnteresseerd, kom dan langs op kamer 051 of bel 662992.

MAANDAG 2/9 chinese kippen- of linzensoep wiener schnitzel of rundervink espagnolsaus doperwten of btetjes gebakken of gekookte aardappelen veg.: tahoe-schnitzel - gekookte aardappelen - bietjes luxe: biefstuk stroganoff

Mercurius organiseert op 19 september een excursie naar de optiebeurs, effectenbeurs en financiële termijnmarkt in Amsterdam. Schrijf je snel in op kamer 051 want het aantal deelnemers is beperkt. Kosten: leden gratis, niet leden f 5,-.

DINSDAG 3/9 kervelsoep of heldere aspergessoep nasi goreng - kroepoek - seroendeng saté met pindasaus - foe yong hai met garnalen of duitse braadworst - witte bonen/ snijboontjes - gekookte aardappelen veg.: nasi goreng - kroepoek seroendeng - saté - ei luxe: holsteiner schnitzel

Mercurius houdt i.v.m. de bestuurswisseling een Algemene Leden-vergadering. Datum: 19 september; plaats: SZ-158; tijd: 19.30 uur. Aansluitend daarop is er een borrel in de Korenbloem aan de Bredaseweg. INTEGRAND Professioneel en zakelijk. Spreekt dit je aan? Neem dan contact op met Integrand over een boeiende en veeleisende job in ons team. Wij hebben plaats voor 2 nieuwe mensen. Wij hebben je het volgende te bieden: - bestuurlijke ervaring; - de mogelijkheid tot het opdoen van interessante contacten, zowel met bedrijven als met studenten; -landelijk opgezette trainingen, o.a. in verkooptechnieken, presentatie-technieken, etc. - gezelligheid en borrels. Onze eisen aan de sollicitanten: - beschikbaarheid: 2 dagen per week (kantoordiensten, beursbezoek, bedrijfsbezoeken, overleg, trainingen e.d.), gedurende ongeveer 1 jaar; - een actieve en commerciële instelling; - een goede mondelinge uitdrukkingsvaardigheid. Durf jij deze uitdaging aan? INTEGRANDTIIburg, Hogeschoollaan 225, 5037 GC Tilburg, Gebouw O, Kamer

\

WOENSDAG 4/9 *** uiensoep of mosterdsoep gehaktbal of runderlapje - vleesjus broccoli - of rode koolsalade patates frites of gekookte aardappelen veg.: plak komijnekaas - broccoli patates frites luxe: 1/2 haan bon femme DONDERDAG 5/9 ' ^ tomatensoep of rundvleessoep pizzasteak - paprikasaus macaroni met groente - kaas of kerrieschnitzel - koolraap - gekookte aardappelen veg.: gevulde courgette - paprikasaus macaroni - kaas luxe; kotelet suisse VRIJDAG 6/9 kerriesoep of oxtailsoep gepocheerde vis - hollandaissesaus of kip cordon bleu - demi glacé parijse wortelen of witte kool aardappelpuree of pommes toupies veg.; rijst met groenten en linzen ragout luxe; gegrilde verse zalm

Univers 30 augustus 1991

m

MEMO

Tevens hopen wij het 500-ste lid van de vereniging te begroeten Voor hem/ haar zal een speciale verrassing klaar liggen Deze uitreiking zal ook plaats vinden op 10 oktober Don derdag 5 september a s is de eerste borrel van dit semester, vanaf 21 00 uur te Rumours Meld je aan op kamer O 52 of bij de stand voor de aula in gebouw A op 3, 4 en 5 september van 10 00 uur tot 16 00 uur

TEV 11 september a s organiseert de TEV in de PUF om 16 30 een borrel Iedereen wordt uitgenodigd om gezellig even langs te komen ALV Maandagavond 16 september 1991 zal bij Cafe Marijnen om 20 00 de Algemene Leden Vergadering van de Tilburgse Econometnsten Vereniging gehouden worden Belgiereis De TEV organiseert, ism dr ir J Ashayeri, een studiereis naar België van 14 tot en met 18 oktober met als thema Logistiek Tijdens de reis bezoeken we 9 multinationals Deze reis 15 speciaal bedoeld voor studenten Productiemanagement De kosten bedragen f 200,- Inschrijven en informatie TEV kamer 0-46, 9, Wen 12 september van 13 00 tot 13 45 uur Activiteitenoverzicht eerste semester Eerste weken september Boekenverkoop 11 september om 16 30 Borrel in de PUF 16 september om 20 00 ALV in Marijnen Begin oktober Tentamenbundel eerstejaars 3 oktober A Z 1 1 5 Lezing Betrouwbaarheid van voorspellingen 3 oktober, Groningen Symposium Econometne en de Confrontatie met de Werkelijkheid 14 t/m 18 oktober Belgiereis voor studenten productiemanagement 24 oktober Excursie naar de ministe nes van Financien en van Economische Zaken 30 oktober WBS-congres, Externe Logistiek, TEV feest Eind oktober Tentamenbundel Doctoraaljaren 12 november Excursie naar Oranjeboom Verder zullen er door het semester heen sporttoernooien en een laddercompetitie denksporten georganiseerd worden

SBIT Studievereniging Bestuurlijke Informatiekunde Tilburg, organiseert congressen en symposia, excursies naarbedrijven, lezingen, studiereizen, centrale boekeninkoop, borrels en feesten Brengt uit SBIT-Info, informatieblad voor leden, BIKMag, vakblad op BIK gebied, en tentamenbundels Verder vertegenwoordigt BIK-belangen op de KUB geeft voorlichting aan scholieren en bedrijfsleven Word lid Kom eens langs op onze kamer O 48 of bel 662998 Programma september 1991 16 ALV, na afloop borrel 18 Brusselexcursie, met o a bezoek aan bierbrouwerij 18 Voorrondes NK programmeren voor universiteitsteams 24 Feest i s m letterenvereniging Kontekst 26 Symposium 'Impact van IT op de organisatie' ^ 7 Verschijnen SBIT-Info BOEKENMARKT De Tilburgse Studerenden Bond (TSB) organiseert dit jaar weer in samenwerking met de stichting WIE een tweedehands studieboekenmarkt Deze wordt gehouden op woensdag 4 september tussen 13 30 en 17 00 in raadszaal S27 Deze ruimte zal door borden worden aangewezen Als je boeken wilt verkopen, hoef je ze alleen maar in te leveren tussen 12 00 en 14 00 door de weeks of op woensdagmorgen 4 september tus sen 8 30 en 11 30indeTSB-kamerO75 WIJ zorgen voor de verkoop en jullie kunnen s avonds bij ons het geld en eventuele resterende boeken weer ophalen Voor meer info 013-662793 OLOF Open Tijd Van 29 augustus tot en met 5 september organiseert het Tilburgs Stu dentencorps Sint Olof de traditionele Open Tijd Alle studenten van Tilburg zijn dan welkom in sociëteit Asgard aan de Spoorlaan om de unieke OIofsfeer eens te beleven Tijdens Univers

deze periode kan iedereen zich in schrijven als introductielid Het complete Open Tijd programma staat te lezen op de posters en in de Agenda in deze Univers Openingstijden Gedurende het eerste semester zijn de openingstijden van de sociëteit als volgt vastgesteld zondag v a 22 OOu, maandag v a 1730u, dinsdag v a 17 30u, woensdag v a 22OOu, donderdag V a 17 30u Elke maandag, dinsdag en donderdag kan er om 19 OOu gegeten worden Gedurende de Open Tijd is de Biljartzaal gesloten Agenda do29aug Openingsfeest met Franklin Kennedy + Disco, aanvang 22 OOu zo 1 sept Film en wijnavond 9 1/2 weeks aanvang 21 OOu ma 2 sept Ambassadeur van Israel Lezing, aanvang 20 OOu dl 3 sept Fierljeppen aan de Achterste Stroom te Oistenwijk aanvang 11 OOu dl 3 sept BavanaJazznight, aanvang 22 OOu WO 4 sept Lezing woordvoerder PLO, aanvang 20 OOu WO 4 sept E D E L Duits Bierfeest, aanvang 22 OOu do 5 sept RUR m m v Hans van Breukelen, Yvonne Kroonenberg en Tom van het Hek, aanvang 20 OOu do 5 sept Henk Wijngaard, slotfeest open tijd, aanvang 22 OOu KLACHTENLIJN Het afgelopen jaar zijn er opnieuw een aantal bezuinigingsmaatregelen in de studiefinanciering doorgevoerd Op Pnnsjesdag zal er opnieuw flink ge sneden worden in het budget van de student Hierdoor dreigen studenten van minder welgestelde ouders buiten de boot te vallen en krijgt iedere student te kampen met een enorm hoge studieschuld Mocht je klachten of vragen hebben bel dan de klachtenlijn van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) op het nummer 030 313029 Meer informatie over bezuiningen en klachtenlijn kun je krijgen bij de Tilburgse Studerenden Bond (TSB) op kamer 0-75

DSO\ DIENST STUDENTENZAKEN Openingstijden informatiecentrum studentenzaken (gebouw N, kamer 24) Maandag 13 00 -16 00 uur, dinsdag t/ m vrijdag 09 00-16 00 uur In collegeperioden op dinsdag ook van 16 30 tot 18 00 uur In het Informatiecentrum van de afde ling studentenzaken van DSO kun je terecht met alle vragen die betrekking hebben op het studeren en/of student zijn en voor het maken van afspraken met de studen-tendecanen De balie van het Steun-punt Studiefinanciering IS in het Informatiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaarbaarheid Informatiecentrum 662211 Steunpunt Studiefinancienng 668010 Verruiming o vergangsregeling TS21+ (deeltijdstudenten) Per 1 januan 1991 is de regeling TS 21+ afgeschaft Alleen studenten die voor 1 januari 1991 een aanvraag hadden ingediend voor 1990-91, en een toekenning hebben gekregen voor 1990 91, kunnen ook voor studiejaar 1991 92 een aanvraag indienen, mits ZIJ dezelfde studie ononderbroken voortzetten Aanvraagformulieren hiervoor worden automatisch toegestuurd, en moeten vóór 1 januan 1992 ingediend worden Deze overgangsregeling is nu verruimd Dit betekent dat De aanvraag voor 1990-91 die na 1 januan 1991 is ingediend alsnog in be-handeling wordt genomen Studen-ten die nog geen aanvraag hebben ingediend voor 1990-91 kunnen dat alsnog doen tot uiterlijk 1 oktober 1991 Dit geldt alleen voor degenen die ook voor 198990 een toekenning hebben gehad De afhandeling van de aanvraag wordt bespoedigd als een copie van de kennisgeving 1989-90 wordt meegestuurd Tevens kunnen deze studenten tot uiterlijk 1 januan 1992 ook een aanvraag indienen voor 1991 92 Bovendien heeft de Minister bepaald dat iedereen die voor 1990-91 een toekenning heeft gehad, dezelfde stu die ononderbroken kan voortzetten met behoud van recht op TS 21 + Bovenstaande regels gelden natuurlijk met inachtneming van de overige voonwaarden voor TS 21 + Aanvraagformulieren en inlichtingen bij het Steunpunt Studiefinanciering

(013-668010) en de balie van het informatiecentrum N 24 Verruiming overgangsrecht27-jangen maatregel (WSF 18+) Alle studenten van 27 tot 30 jaar die vanaf 1 augustus 1991 met een nieuwe studie beginnen, daarvoor al studiefinanciering hebben aangevraagd en in de maand juli 1991 geen recht op studiefinanciering (WSF 18+) hadden, zouden aanvankelijk helemaal geen studiefinanciering meer krijgen De Minister heeft nu besloten dat deze studenten alsnog tot 1 januan 1992 basisbeurs plus evt aanvullende financienng kunnen krijgen Vanaf 1 januari 1992 kunnen zij dit bedrag in de vorm van een rentedragende Ie ning krijgen, totdat de studie beëindigd, onderbroken of gestaakt wordt Dit IS het zg 'overgangsrecht 27-jarigen maatregel' Ook hier geldt dat aan de ovenge voorwaarden voor WSF 18+ voldaan moet worden om in aanmerking te komen voor deze overgangsregeling, m n een tijdige aanvraag en voldoende inschrijftijd Bovendien komen alsnog de volgende categorieën studenten voor het overgangsrecht in aanmerking 1 Degenen die in juli 1991 als auditor stonden ingeschreven, aanslui'end op een inschrijving als voltijdsstudent, indien zij direct na de inschrijving als auditor weer inschrijven als student Dit geldt dus met voor extraneï 2 Degenen die m juli 1991 geen studiefinancienng ontvingen, maar wel kunnen aantonen dat zij - in juli 1991 in het buitenland verble ven t b V een voor het behalen van het diploma relevante stage in het kader van een opleiding a) met een langere cursusduur (bijv theologie gecombineerd met een opleiding vanwege een kerkgenootschap), of b) met een 2e fase (bijv geneeskunde) Of de 2e fase lerarenopleidingen hier ook toe gerekend worden is met geheel duidelijk, - op dat moment nog geen 30 jaar zijn, en - direct na beëindiging van die stage dezelfde studie (als genoemd onder 2 a) en b)) hervatten 3 Degenen die in juli 1991 geen studiefinancienng ontvingen, en op dat moment in militaire of vervangende dienst waren, en - een studie volgen als genoemd onder 2 a) en b), en - op dat moment nog geen 30 jaar zijn, èn - de studie-onderbreking (i v m vervulling dienstplicht) met meer dan 2 jaar bedraagt Deze categorie valt onder het overgangsrecht als ZIJ direct na afloop van de dienstperiode dezelfde studie hervatten Bovenstaande drie categorieën studenten kunnen d m v een beroep op de hardheidsclausule alsnog aanspraak maken op het over gangsrecht ZIJ moeten een en ander met een verklaring van de instelling van onderwijs kunnen aantonen Verlenging inschrijvingsduur in het kader van de harmoinsatiewet/ reparatiewet wijnholt Verlenging van inschrijvingsduur, toegekend voor 1 augustus 1988 (HBO), of 1 september 1988 (WO), mag ook nog na 1 augustus 1991 gebruikt worden, mits deze verlenging nog met opgebruikt is Volgens de redenering van de Minister zouden deze nog met 'verzilverde' verlengingen na 1 september 1991 met meer verbruikt mogen worden, omdat alle studenten na dit tijdstip volledig onder de Harmonisatiewet vallen, en met meer onder de reparatiewet ingevolge het Wijnholt vonnis Na uitspraak in het kort geding, dat door o a de LSVB tegen de Minister was aangespannen, is de Minister hier echter op terug moeten komen Eerdere toezeggingen op basis van correct verleende verlengingen van studieduur blijven nu dus onver-minderd van kracht

Wewii De Wetenschapswinkel bemiddelttussen de universiteit en maatschappelijke organisaties Studenten van de KUB kunnen op twee manieren bij de Wetenschapswinkel worden betrokken als onderzoeker of als bemiddelaar

Student-bemiddelaar De student bemiddelaar vervult een brugfunctie tussen maatschappelijke organisaties en de universiteit De Wetenschapswinkel zorgt voor een voorbereidende cursus en begelei ding De werkzaamheden van de student-bemiddelaar kunnen binnen het onderwijs verricht worden Dit betekent dat studenten 160 uren aan het bemiddelingswerk kunnen besteden De cursus is toegankelijk voor docto raalstudenten van alle faculteiten Indien je interesse hebt voor deze cursus, die begint op 3 okt a s en alleen gegeven wordt in het eerste semester van het cursusjaar 91/92, kun je je aanmelden bij de Weten schapswinkel kamer S-12/S-14 of telefonisch 013662819 of 662645 Student-onderzoeker Binnen het onderwijs kan een student aan een onderzoeksvraag van de Wetenschapswinkel werken, bijvoorbeeld als stage-, scriptie- of afstudeerverplichting Hier volgen een aantal onderzoeksvragen waarvoor nog studenten worden gezocht Streekschool voor Beroepsonderwijs Tilburg Is het mogelijk met behulp van analyse alternatieven te ontwikkelen voor de huidige beroepsinteresse/keuze testen m n voor leerlingen afkomstig uit andere culturen Gezocht m n student cultuur-psychologie Onderwijsvoorrangsgebied Helmond Onderzoek naar de vnjetijsbesteding van allochtone jongeren Bestaat er een relatie relatie tussen schoolresultaten/schoolloopbaan en vrijetijdsbesteding en zo ja, welke'' Gezocht student vrijetijdswetenschappen Dagactiviteitencentrum Oosterhouten Breda Evaluatief onderzoek van twee dagactiviteitencentra voor psycho-sociaal kwetsbare mensen Gezocht student organisatie (beleid) economie, sociologie of psycholgie Stichting Progresso Een explorerend onderzoek naar de beroepskeuzevoorlichting, met betrekking tot het voortgezet onderwijs, aan Antillaanse en Arubaanse leerlingen Gezocht o a student letteren (taal en minderheden) Woon- en leefcentra lichamelijk gehandicapten Midden-Brabant Een beleidsondersteunend onderzoek dat gericht is op de woonvorm van lichamelijk gehandicapten als organisatie Voorop staat dat de kwali teit van het zorgaanbod zo optimaal mogelijk blijft Gezocht student organisatie (economie) mogelijkenwijs personeelwetenschappen Voor meer informatie kun je terecht bij de Wetenschapswinkel, kamer S-12 of S-14, tel 013-662819/2645 De Wetenschapswinkel heeft nog meer vragen die geschikt zijn als scriptieonderwerp Kom gerust eens langs om in het vragenbestand te neuzen

Bureau Buitenlands BUREAU BUITENLAND Erasmusbeurzen In het kader van de Erasmusprogramma s van de Economische faculteit zijn er voor het tweede semester nog enkele beurzen en wel voor de volgende plaatsen twee beurzen voor vijf maanden naar Luik, een beurs voor vijf maanden naar Witten (BIK), een beurs voor zes maanden naar Athene (post-doctoraal Europese studies), een beurs voor zes maanden naar Coimbra (postdoctoraal Europese studies), een beurs voor zes maanden naar Wanwick, dne beurzen voor zes maanden naar Antwerpen, twee beurzen voor zes maanden naar Cantabria/ Coimbra, een beurs voor dne maan den naar ICHEC, twee beurzen voor zes maanden naar Glasgow (BIK), vier beurzen voor zes maanden naar Parma (BIK) en vijf beurzen voor zes maanden naar Louvain-la-Neuve Indien u meer informatie wenst kunt u contact opnemen met mr E Peeters van Bureau Buitenland (tel 662236) of langskomen op het dagelijkse spreekuur tussen 14 00 en 16 00 uur in kamer A-155 Spreekuren IV m de ontvangst van buitenlandse

studenten, vakantie en vergadenngen zal er op de volgende dagen geen spreekuur zijn vrijdag 30 augustus, maandag 2 september, maandag 9 september, donderdag 12 september, vrijdag 13 september, maandag 16 september, maandag 23 september en donderdag 26 september Studenten die informatie willen wordt aangeraden om m de maand september een afspraak te makeiT Daartoe kunt u contact opnemen met Bureau Buitenland, drs Canna Haumann, tel 662236

Sportnieuwsi PENDRAGON Voor het komende jaar is de overkoepelende studentensportstichting PENDRAGON nog op zoek naar bestuursleden Studenten met hart voor sport tijd over naast de studie en ruimte in de portemonnee voor een bestuurlijke vergoeding kunnen con tact opnemen voor meer informatie (telefoon 663012, of bel Lukas 321154) SPORTCENTRUM Inschnjfprocedure Voor een aantal sporten geldt een inschnjfprocedure voor de cursussen die het Sportcentrum K U B gaat verzorgen m het aanstaande sport-seizoen 1991/92 Inschrijfformulieren voor deze kursussen zijn vanaf maandag 26 augustus verkrijgbaar bij het Sport-centrum, Academielaan 5 De inschnjfprocedure voor deze kursussen is als volgt Maandag 2 september van 16 00 tot 17 00 uur tennis Maandag 2 september van 17 00 tot 18 00 uur badminton/squash Dinsdag 3 september van 16 00 tot 17 00 uur schermen/conditietraimng met gewichlen/jiu jitsu/tai chi/ zelfverdediging voor vrouwen Dinsdag 3 september van 17 00 tot 18 00 uur callanetics/snorkelen/yoga/ jazzdans/groepensport en zaalvoet bal Woensdag 4 september van 17 00 tot 18 00 uur alle sporten in cursus-verband Interne, recreatieve competities Je kunt meedoen aan competities in volleybal, schermen, combibal, voet bal op kunstgras en voetbal inde grote zaal, tennis en hockey Deze competities starten op maandag 9 september Inschrijfformulieren zijn ver krijgbaar bij het Sportcentrum vanaf 26 augustus a s Inleveren van deze formulieren is mogelijk vanaf maandag 2 september t/m woensdag 4 september van 16 00 tot 18 00 uur en op donderdag 12 september van 16 00 tot 18 00 uur TSBV SAURON Op zondag 8 september organiseert TSBV SAURON een open badmintontoernooi Voor leden is het gratis, voor met leden zijn de kosten fl 5 (hierna fl 5 - korting op de contnbutie bij lidmaatschap) Vooreen lunch wordt gezorgd De aanvang is om 10 00 uur en de prijsuitreiking zal om ongeveer 17 00 uur plaatsvinden Er zal gespeeld worden in een poule systeem, HE en DE Met mveau-verschillen zal reke ning worden gehouden Voor meer informatie en inschrijfformulieren kun je bellen met Peter, 633066 of Paul, 342929 LACOSTE Met het nieuwe collegejaar gaan de LACOSTE-activiteiten ook van start | We beginnen met een sportief kanouitstapjeop8september Daarnavolgt op 14 september een oud-ledentoernooi met aaneensluitend een avond in de wereld van glamour en glitter in Las Vegas Hierna zullen snel de tenniskam pioenschappen volgen (16 tot en met 26 september) Nieuwe leden zijn bij de activiteiten ook van harte welkom Lid worden'' Even Astrid bellen 433909 MELMAC Nieuw studiejaar m je lijf In de grote wereld van de vele studentensport verenigingen vallen we qua grootte bijna met op Maar heb je een keer bij ons getramd, dan vergeet je ons nooit meer Gezelligheid en plezier staan bij ons boven aan de korf Kom het zelf een keertje proberen bij de studenten korfbalverenmging Melmac Bel Miriam 013-433770 30 augustus 1991

m

M SCHOUWBURG

UITMARKT Het nieuwe theater-, dans- en muziekseizoen in Tilburg wordtzondag 8 september om 12.00 uur op een 'spetterende' manier ingewijd. Verschillende artiesten die op nationaal en internationaal gebied bekendheid genieten treden dan in en rondom de schouwburg op. Enkele namen: Hans Dorrestijn, Raz, Paul van Kemenade en het Zuidelijk Toneel. Maar ook amateurs zijn van de partij. En er Is een grote Informatiemarkt. De organisatie van de Uitmarkt dit jaar is in handen van Noorderllgt, Zaal 16 en de schouwburg. Samen hebben zij ervoor gezorgd dat het aanbod heel gevarieerd is. Het accent ligt dit jaar op de muziek en geluidskunst. Van traditioneel tot experimenteel, van klassiek tot pop. Het speelt zich zowel binnen als buiten af: in de schouwburg, maar ook op de twee podia bij het Paleis-Raadhuis. De Uitmarkt is om 18.00 uur afgelopen.

Dansgroep Raz, een van de tractaties van de Uitmarkt. (foto: Rob 't Hart)

Studium Generale

Een brug tussen wetenschap en samenleving 'Kunstmatigeintelligentie', 'Moet beide(n)kunnen', 'Afrikaansecultuur'en 'Ondernemen & spiritualiteit'. Dat zijn de nieuwe onderwerpen in het programma-aanbod van Bureau Studium Generale het komend najaar. Traditiegetrouw hebben de organisatoren weer een aantal hoogleraren en andere deskundigen weten te strikken om hun licht overeen van deze onderwerpen te laten schijnen. De eerste lezing begint op donderdag 5 september om 13.30 uur in zaal AZ 112: drs. D. Draaisma van de Rijksuniversiteit Groningen neemt dan het woord over 'Het geheugen', uit de cyclus 'Kunstmatige intelligentie'. Voor degenen die het nog niet weten: als je naast studie of werk nog geïnteresseerd bent in bijvoorbeeld culturele ontwikkelingen en maatschappelijke aktualiteiten, dan ben je bij Bureau Studium Generale aan het juiste adres. Door middel van lezingen, verhalen, films, muziek en tentoonstellingen worden ontwikkelingen en gebeurtenissen van verschillende kanten belicht en doorgelicht. Daarnaast is Studium Generale er ook voor iedereen die belangstelling heeft voorwetenschappelijke en filosofische onderwerpen. Specifieke onderwerpen worden door een introductie voor een breed publiek toegankelijk gemaakt. De (gratis) lezingen zijn iedere donderdagmiddag tijdens de collegevrije uren (13.30 uurtot 15.30 uur). Zo ook donderdag 5 september Deze lezing uit de cyclus 'Kunstmatige intelligentie' laat zien hoe Studium Generale een brug slaat tussen wetenschap en samenleving. Univers

Kernvragen zijn onder meer 'Is kunstmatige intelligentie nog steeds een utopie? En zullen de nieuwste computers zelfs psychische processen kunnen verklaren? Douwe Draaisma bespreekt aan de hand van een paar voorbeelden of technische metaforen zoals hologrammen en computers recht doen aan het menselijk geheugen. Andere vragen die naar boven rijzen zijn: Bevat het geheugen van een computer ook herinneringen? en Hoe onthouden schakers? Hoe onthouden schaakcomputers? Andere lezingen uit de cyclus kunstmatige intelligentie zijn op donderdag 12 september (AZ 112) ('Kunstmatige intelligentie en natuurlijke taal' door prof. dr. G. Kempen van de Katholieke Universiteit Nijmegen) en donderdag 19 september (AZ 112) ('Kan men redeneren zonder te leren?' door dr. P. Braspenning van de Rijksuniversiteit Limburg). De tweede cyclus 'Moet beide(n) kunnen begint donderdag 26 september en wordt ingeleid door Anne van Delft en prof. dr. J. de Bruin van Vrouwenstudies VU Amsterdam (AZ 112 en PUF). Zij vertellen respectievelijk, over de Rotterdamse arbeidersvrouw, de textielarbeidster uit Tilburg, de actrice van een toneelschool, de bakkersvrouw en vrouwenarbeid in historisch perspectief. Donderdag 3 oktober volgen enkele workshops over financiële- en zorgzelfstandigheid (van 9.45 uur tot 10.30 uur en van 10.45 uur tot 12.30 uur, PUF) en een lezing door mr. drs. L Brinkman, voorzitter CDA-fractie Tweede Kamer over 'Een slimme jongen is op haar toekomst voorbereid' (AZ 112). De laatste lezing in deze cyclus is op

donderdag 10 oktober. Om 9.30 uur zal een nog onbekende spreekster iets vertellen over deeltijdarbeid en financiële- en zorgzelfstandigheid. V\/aarna dr. A. van Vianen van de Vrije Universiteit Amsterdam het woord overneemt (B 602) en het gaat hebben over deeltijdarbeid en carriëreperspectieven. Tot slot een forumdiscussie (AZ 112). Afrikaanse cultuur is in samenwerking met Werkgroep Tanzania Tilburg en Videosociety tot stand gekomen. Woensdag 23 oktober, van 12.00 uur tot 14.00 uur is er een Afrikaanse Markt (Mensa). Muziek is er ook: de volgende dag om 12.30 uur (aula) klinkt muziek uit Tanzania (Tatunane). Terwijl een uur later weer een informatieve bijeenkomst is. Prof. dr. H. Claessen, hoogleraar culturele antropologie Leiden vertelt dan over 'De verdwenen koninkrijken van Afrika'(zaal PZ12). Na de lezing kunnen liefhebbers om 16.00 uur de video 'Yeelen' van Souleman Cissé, Mali (PZ 12) zien. En voor al diegenen die ook echt even willen deelnemen aan de Afrikaanse cultuur: maandag 28 oktober om 20.00 uur is er een workshop Afrikaanse dans in zaal AZ 04. Twee dagen later, woensdag 30 oktober om 16.00 uur wederom 'Yeelen' in P12.11. Donderdag 31 oktober verhalen over de spin Anansi door Gerda Havertong (12.30 uur, aula), om 13.30 uur (AZ 112)'Wat doet cultuur in de Afrikaanse samenleving?' door dr. H. Leijten, conservator Afrika van het Tropenmuseum te Amsterdam en docent museumkunde Universiteit van Amsterdam en om 16.00 uur de video 'Wodaabe', een documentaire over een Afrikaanse nomadenstam van Werner Herzog

(PZ 12). 's Avonds om 20.00 uur draait de film 'Et la lumière fut' van Otarlossiliani(CZ 101). Na het weekend wordt het programma om 20.00 uur weer vervolgd met een workshop Afrikaanse percussie (AZ 04). Woensdag 6 november, 16.00 uur, draait de Videdosociety nog een keerWodaabe. De laatste dag, donderdag 7 november (13.30 uur, zaal AZ 112) houdt prof. dr. Verni February, buitengewoon hoogleraar te Kaapstad en medewerker Afrika Studiecentrum te Leiden, een voordracht over de 'Afrikaanse cultuur, een cultuur van verhalen'. De cyclus wordt afgesloten met de film 'Yaaba' van Idrissa Quedragogo, Burkina Faso (20.00 uur, GZ 101). Ondernemen & spiritualiteit bestaat uit twee gesprekken met respectievelijk dr. H. Witteveen, oud-minister van Financiën, oud directeur IMF, adviseur A M R O - b a n k en P. FentenervanVlissingen,presidentdirekteurSHV. Gespreksleiders zijn de filosoof en theoloog Pieter van Hooff en de moraaltheoloog Frans Vosman.

EINDHOVENS FESTIVAL Eindhoven verandert van zaterdag 7 tot en met zaterdag 21 september in een culturele arena. Twee weken lang zijn daar op twaalf verschillende lokaties 30 meest uiteenlopende evenementen georganiseerd. Tesamen vertegenwoordigen ze alle mogelijk denkbare kunstdisciplines zoals muziek, dans, beeldende kunst, film, video en toneel. En belangstellenden kunnen daar zowel passief als actief aan deelnemen, want er zijn naast voorstellingen en lezingen ook workshops en presentaties. Enkele deelnemende artiesten en kunstenaars zijn Slagerij van Kampen (deze slagwerkgroep opent zaterdag 7 september om 14.00 uur het Eindhovens Festival in de schouwburg), theatergroep Amai, het Zuidelijk Toneel, Earthfall Dance en Kuniyasu Takamasa.

NEDERLANDS TEXnELMUSEUM Van donderdag 5 tot en met 20 oktober exposeert Marijke Griffioen dessins onder de titel 'Signalement' in het Nederlands Textielmuseum. Gnffioen werkt sinds 1987 als zelfstandig dessinontwerpster. Zij maakt ondenwerpen voor onder andere interieur- en gebruikstextiel en keramische tegels. Maar haar specialisatie is het ontwerpen van dessins met behulp van computergrafische technieken. Sommige van deze produkten voert ze uit door middel van zeefdrukken op onder andere stof en keramiek of in samenwerking met bedrijven als eenmalige produkties.

CULTUURAGENDA Donderdag 5 september Paradox, 21.00 uur: optreden van Dies Le Duo Quintet. N o o r d e r l i g t , 22.00 uur: Tikterugkomfeest. Nederlands Textielmuseum, (tot en met 20 oktober), dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 uur tot 17.00 uur en zaterdag en zondag van 12.00 uur tot 17.00 uur: tentoonstelling 'Dessins' van Marijke Griffioen. Universiteit, (zaat AZ 112), 13.30 uur tot 15.30 uur; lezing 'Het geheugen' door drs. D. Draaisma van de Rijksuniversiteit Groningen.

Zaterdag 7 september Schouwburg Eindhoven, 14.00 uur: opening 'Eindhovens Festival' door Slagerij van Kampen

Zondag 8 september Noorderligt, 21.30 uur: optreden van 'Mutabaruka'. >, Noorderligt, 'Uitmarkt'91', openinga van het culturele seizoen met o p t r e - " dens van Hans Dorrestijn, Paul van Kemenade, Sikulu en anderen. 30 augustus 1991

Koetjes & Calf in de rij bij Er moet een club worden opgericht (....) want dat is belangrijl^ (....) Als er iemand is die de club wil verpesten dan wordt zijn lul afgesneden (...) (Gerard Reve, Werttier Nieland, uitg. Van Oorschot, Amsterdam 1949)

De cateringsafspraak luidde, afleveren op het terrein van Olof'.

In het kader van de Tilburgse introductie werden de eerste recepties van het nieuwe universitaire theaterseizoen gegooid. Om de ambiance te proeven mengden Koetjes en ik ons onder het introductievee om eens fijn te tafelen bij Olof. Vanaf half zeven stonden daartoe de gaarkeukens in het jeugdhonk aan de Spoorlaan open. Bloemkool met vette worst, overgoten met een dikke slijmsaus van het dikke-snorren-jazztrio Arno Aerts stonden er op het menu. Met sloten bier voor een grijpstuiver werd de lijkwalm die van de meeneemmenu's steeg bestreden. Om verder de aandacht van het eten af te leiden was er een mechanische stier opgesteld. Temidden van deze jolijt zaten de eerstejaars er maar wat stilletjes en bleek bij. Hier en daar ging iemand over zijn nek. "Gisteren viel de macaroni met basilicumsaus wat tegen," verklaarde de bezorgde OIof-voorzitter Wil-Jan van Delst, "maar we hebben het allemaal via de mensa." Aan de vereniging ligt het dus niet, want de vereniging Is

goed. En met hun nieuwe clubhuis is het allemaal nog veel beter geworden. Statig en driehoog resideren ze tegenwoordig in hun bunker tegen verveling en de boze buitenwereld nadat ze er - nog onder het ouwe regime - op de Reitse Hoeve werden uitgebonjourd. Zelfs met hun nieuwe buren kunnen ze nu goed overweg en ze verrichten allemaal Goede en Heilige werken. Braaf, heel braaf zijn ze. Neem nou die senaats-voorzitter, die Wil-Jan: die is niet eens aan de drank, voorzover we konden bekijken. Zelfs zijn hemd zat netjes in zijn broek. Een beetje een tobberd, maar een goeie jongen. Als Koetjes of Ik een dochter hadden dan zouden we graag zo'n jongen zien als schoonzoon. Geen spoortje meer van die lallende kloterigheid die het ouwe Olof zo lekker en herkenbaar onuitstaanbaar maakte. Allemaal schatjes met af en toe een wat onwennig grote mond, maar niet meer van dat echte lullen of zeiken. Ze menen het zelfs goed met hun concurrenten bij Plato, waarmee ze samen een groot feest georganiseerd hebben in de studentensporthal: knalfuif, dolletjes! De tijd dat ze bij Olof de voornamen van alleTilburgse agenten kenden en je als buitenstaander steevast met een bloedneus naar buiten moest lijkt lang, lang gele-

SNUIVER

Wat een flauwekul! In de zomermaanden schijnt er op de redactieburelen van Univers diep over nagedacht te zijn: een extra editie van het weekblad ter gelegenheid van de introductie van de eerste jaars. Nadat de redacteuren ook nog eens bijzonder diep in de portemonnee hadden gekeken, hebben zij er van afgezien. Toch ligt er op dinsdag 20 augustus, als de eerstejaars massaal het universiteitsterrein overnemen, een vlugschrift op centrale plaatsen. 'Univers, extra editie' staat er boven. Het nieuws in deze speciale uitgave is er dan ook naar. Minister Ritzen van Onderwijs en Wetenschappen wil uit emancipatorische overwegingen een positief discriminatiebeleid bij de toelating van studenten gaan voeren. In alle studierichtingen zou het aantal beginnende vrouwelijke studenten even groot moeten zijn als het aantal beginnende mannen. Op die wijze denkt Ritzen op den duur het bestaan van typische mannen- en vrouwenberoepen te kunnen doorbreken. De maatregel zou bijvoorbeeld betekenen dat het aantal instromende mannen in het vak economie terug zou moeten lopen, terwijl in de alfa-vakken juist het aantal vrouwen zou worden beperkt. Het grootste nieuws van de de extra editie is dat Ritzen de KUB bereid heeft gevonden als proefproject dienst te doen. Op de voorpagina staat nog een advertentie van het discussie-platform van de universiteit het Podium-café, dat onmiddellijk een speciale bijeenkomst aan deze plannen wijdt. De Haagse toensten-academie, een echte vrouwenopleiding, heeft onlangs inderdaad besloten een vrouwenstop in te stellen. Dus zo absurd is het nieuws dat de Universredactie brengt niet. Universredactie? Het colofon van dit Aviertje vermeldt naast de voorlichter van de dienst Studentenzaken Henny Walter een aantal mensen die voor zo ver bekend reeds jaren geleden ergens elders een baan hebben gevonden. Enige bevreemding valt waar te nemen in de universiteitsgangen. De Tilburgse Studerenden Bond Univers

(TSB) belt in grote woede de redactie van Univers op. Hoe dat toch kan? Dat een reactie van de bond op de instroomplannen geciteerd wordt, ten/vijl niemand om commentaar gevraagd is? Dat is toch journalistiek onfatsoen. Ondertussen Warner Boer van het Podiumcafé in de wandelgangen; Nee, hij weet van niets. Boze reacties die binnenkomen? Zijn de mensen nou werkelijk zo stom? Hij heeft zich nog ingehouden, had nog veel scherper kunnen zijn. Nee, nee, hij weet echt van niets. In de speciale editie worden nog meer KUB'ers sprekend aangehaald. Arie Kapteyn, de economendecaan, ziet het einde van zijn faculteit bij doorvoering van dit beleid al naderen. 'We kunnen de boel dan maar beter gelijk overdoen aan Amsterdam of Maastricht.' Bij navraag blijkt hij de extra editie nog niet gezien te hebben, maar naar wat ie ervan gehoord heeft lijkt het hem wel een goeie grap. Het voorgelegde citaat komt hem niet bekend voor. 'Ik ben altijd buitengewoon voorzichtig tegenover de pers.' Geen bnijant idee, dat is een formulering die hem meer past. Het

enige effect van de maatregel is dat onze instroom zou verminderen. Christa Thoolen, secretaris van de letterenfaculteit, zou geroepen hebben: Moeten ze ons weer hebben, en we hebben het al zo moeilijk. Ze geeft toe, de inhoud van de woorden, ligt met ver van wat ze gezegd zou hebben. (Eerste reactie: Wat een flauwekul!) Het hoofd van de studentenadministratie Ton Lebbink beweert in de extra editie dat hij alle ministriële maatregelen aankan. In werkelijkheid wil hij niet eens denken over uitvoerbaarheid van de maatregel. 'Ten eerste: ik heet Nol en geen Ton. En zo'n beleid is lariekoek, dat kan niet. Belachelijk. In mijn optiek zou het college nooit zo'n beslissing nemen.' De TSB is van de schrik bekomen. In een ingezonden brief in de normale uitgave van Univers, vraagt zij zich af of de studenten van tegenwoordig wel kritisch genoeg zijn om een farce te doorzien. Overigens: het bericht in de speciale editie dat prof. dr. Pim - OV-kaart Forluyn de nieuwe voorzitter van het College van Bestuur van de universiteit wordt, berust op onjuistheid. De meest serieuze kandidaat op dit moment is namelijk Jacques Wallage. (KB)

den. Om het allemaal nog erger te maken werden we ook nog eens welwillend rondgeleid door een schat van een meid in het verenigingsgebouw rondgeleid. Nergens kots op de vloer of bloed aan de muren, maar overal serieus vergaderende clubs, die zich fronsend druk maakten over het welzijn

van de nieuwe studentenlichting. Vevuld van warme gevoelens en meelij stapten Koetjes en ik er om acht uur weer buiten. We zijn een beetje van deze schattebouten gaan houden. En bij de eerst volgende sjoel- of bingo-avond die ze organiseren, zullen we zeker weer van de partij zijn.

31'

Terwijl Psalm 21 wordt voorgezongen door Friar Tuck, bereidt Borstelmans zich voor op een lelijke blessure.

Zuinigjes

Frans van Dooren, voormalig hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie, bezat een klein boekje. Daarin noteerde hij de namen, adressen en telefoonnummers van onze betere studenten. Soms kwam Frans een fabrikant tegen. Meestal bracht het boekje dan uitkomst. Een psiicholoog met een goede baan?Die heeft ooit bij Frans in het boekje gestaan. Lieke Bosselaar is chef fin van de sociale faculteit. Ik zag haar laatst op een afscheidsborrel. Nadat Lieke haar Buckler in één teug achterover geslagen had, riepze: 'Ik kan niet langer blijven! Ik moet weer weg! Mijn baas heeft me opgedragen om nieuwe bezuinigingsmaatregelen te verzinnen!' 'Maak je geen zorgen,' zei ik tegen onze chef fin. 'Waarom neem je geen tweede Buckler? Waarom laat je die bezuinigingsmaatregelen niet door mij verzinnen? Als ik tien procent van de netto opbrengst krijg, lever ik jou de mooiste ideeën.' 'Tien procent?' krijste Lieke. 'Dat kan niet! Jij hebt al een salaris! Jij verdient genoeg! Ik verzin mijn maatregelen zelf wel!' Dat wordt dus weer niks. Volgend jaar schrijven we met potloden van een inferieur merk. De elastiekjes gaan op de bon. De centrale verwarming magpas in februari aan. Tijdens de colleges is het verboden om de lamp te ontsteken. We moeten zuinigjes leven. Het kan zoveel creatiever. In de jaren zeventig kreeg de universiteit een wetenschapswinkel waar zielige mensen gratis iets konden halen. In de jaren tachtig kreeg de universiteit een transferpunt waar rijke mensen een poot wordt uitgedraaid. In de jaren negentig kan de universiteit het boekje van Frans van Dooren voorschrijven. Waarom wordt de faculteit geen bureau van headhunters? Docenten weten heel goed welke studenten talent hebben. Met onze kennis moeten we gemakkelijk de tekorten op de budgetten kunnen compenseren. De faculteit die als headhunter opereert, declareert bijbedrijven en organisaties een fors bedrag voor elke doctorandus die we aan een baan helpen. In het Nieuwsblad van 26 juli vergeleek econoom Rick van der Ploeg zichzelf met Gullit en Van Basten. Rick heeft zich laten transfereren van de KUB naar de Universiteit van Amsterdam. Arie Kapteijn, de decaan van de Tilburgse economen, wordt met voorzitter Berlusconi vergeleken. Dacht u, dat Arie Berlusconi Rick van Basten voor niks naar een andere club laat gaan? Nou dan! Overigens ben ik benieuwd hoelang Rick van Basten het bijzijn nieuwe club volhoudt. Folia, het blad van de Amsterdamse universiteit, meldde 28 juni dat Ricks nieuwe faculteit een interim-manager heeft aangesteld om iets te doen aan het wanbeheer. Als ik dat zo lees, verwacht ik dat Rick volgend jaar weer naar Tilburg terugkomt. Voorde helft van de prijs. 'Kassa!' mompelen ze nu al in gebouw B.

SOUDIJN 30 augustus 1991