1989 06 16 by Redactie Univers

TlBur^^niversiteitsblad - 16 juni 1989 - jaargang 26 nummer 34

OVER DE GRENS ^

Bewindvoerder wil speerpunt Sociale Filosofie De Tilburgse faculteit der wijsbegeerte gaat de Sociale Filosofie als speerpunt voor de toekomst kiezen. Als het aan bewindvoerder prof. dr. L. de Klerk ligt komt er straks één vakgroep vooralle filosofen en blijft de Wetenschapsfilosofie alleen als basisvoorziening voortbestaan. Daarmee lijkt de verlammende 'richtingenstrijd', die de faculteit zolang verdeeld gehouden heeft, gestreden. Volgens De Klerk is de keuze voor Sociale Filosofie 'in de meest brede zin' vrij voor de hand liggend gezien de beschikbare financiën, de belangstelling van de studenten en het onderzoeksprogramma van de faculteit. 'Wat wij nastreven', aldus de bewindvoerder, 'is kapitaliseren op wat het meest succesvol blijkt te zijn. Voor de rest streven wij naar een optimale basisvoorziening.' De hoogleraren Geschiedenis van de Filosofie (Heyde), Sociale Filosofie (Berns) en Rechtsfilosofie (Van Roermund) zullen gezamenlijk de kerngroep van de faculteit gaan vormen. Andere vakgebieden als Algemene Kennisleer en Logica zullen op den duur slechts op UHD-niveau worden bemand. Professor dr. S. Silvers vertrekt binnenkort naar de Verenigde Staten, professor dr. H.C.M, de Swart blijft als hoogleraar Logica op zijn post maar zal tezijnertijd dus worden opgevolgd door een universitair hoofddocent. Bewindvoerder De Klerk: 'Dit is het scenario dat ik volgende week aan de faculteitsraad ga voorleggen. Ik ben een modellenman: ik heb me niet verdiept in wetenschappelijke discussies, ik heb gekeken naar de taken en de doelstellingen van de faculteit. Gelet op de omstandigheden is deze profilering de meest verstandige die we kunnen kiezen. Ik wil nogmaals benadrukken dat we die Sociale Filosofie inderdaad zo breed mogelijk willen invullen.' De hoogleraar wijst op de

goede relaties die de laatste tijd zijn opgebloeid met de zusterfaculteit in Nijmegen. 'Dat kan leiden tot een structurele samenwerking. Wat wij hier missen kunnen we straks ginds gaan halen en omgekeerd.' In het scenario van De Klerk zal de Tilburgse faculteit dus kiezen voor de 'realistische' oplossing. Op deze manier denkt hij de opleiding aantrekkelijk te kunnen maken voor tien tot vijftien studenten per jaar. De taak van de faculteit zal voor een belangrijk deel blijven bestaan uit dienstverlening aan de faculteiten. De Klerk hoopt dat nu de ergste broedertwisten uit het recente verleden achter de rug zijn. De benoeming van twee nieuwe hoogleraren - tot voor kort aanleiding tot heftige interne conflicten - is volgens de bewindvoerder in alle objectiviteit tot stand gekomen, dus daar valt niks op aan te merken. 'De kans op sjoemelen, waar sommigen zo bang voorwaren, is minimaal geweest. Allebei de kandidaten, zowel Berns als Van Roermund, zijn elk door een evenwichtig samengestelde benoemingscommissie unaniem voorgedragen. De procedure was correct, voor mij is de kous af, basta!'. De Klerk verwijst hiermee de speculaties, als zou de dienst binnen de faculteit in werkelijkheid worden uitgemaakt door een zogenaamde Bende van Vier, naar het rijk der fabelen . Als zijn voorstel volgende week wordt geaccepteerd verwacht de hoogleraar Onderwijspsychologie niet meer zoveel struikelblokken op het doornige pad van zijn bewindvoerderschap bij de filosofen. Er moeten onder andere enkele UHD'ers worden

Komkommernieuws: betere keuken

Tijdens de zomermaanden ondergaat het bedrijfsrestaurant van de KUB een grondige opknapbeurt. Niet dat het aantal zitplaatsen wordt uitgebreid: dat moet later nog eens gebeuren. Deze ingreep heeft ten doel de universiteitsconsument vanaf augustus een betere en versere maaltijd te kunnen voorzetten. De verbouwing van de keuken schijnt geheel volgens plan te verlopen. Het puin op deze foto is inmiddels ook al afgevoerd.

t)enoemd en die nieuwe, ene vakgroep moet nog in de grondverf worden gezet. De kersverse hoogleraar Berns is het van harte eens met het scenario-de Klerk. 'Eigenlijk houden we de koers aan die twee jaar geleden al is uitgestippeld. Een breed georiënteerde Sociale Filosofie die het oor te luisteren legt bij de sociale wetenschappen. Dit klikt het best met wat de KUB in huis heeft en daartoe is onze faculteit het best geëquipeerd.' Berns is ook verheugd dat die ene vakgroep er nu komt. 'Ik heb de afgelopen jaren geen moment voorbij laten gaan om te roepen dat dat moest gebeuren. Zo schep je een duidelijke structuur en breng je de nodige rust in de gelederen.' Peter Nobel, de afgelopen twee en een half jaar studentlid van het dagelijks bestuur van de faculteit, is minder gelukkig met de voorstellen van de bewindvoerder. Maar hij erkent dat er op dit moment niet meer in zit. 'Dit is niet waar ik al die tijd voor gewerkt heb. Maar helaas is er geen ruimte voor andere plannen, we moeten realistisch blijven. Je hebt te maken met een onwillige wetenschappelijke staf en dan houdt alles op.' Nobel is altijd voorstander geweest van meer nadruk op de filosofie van de wetenschapsgebieden. 'Ik denk dat daar onder studenten heus wel animo voor is, als je het maar aantrekkelijk voor ze maakt.' " ^ ~~ ^ Prof. de Swart was niet bereikbaar vbor commentaar. (TG)

Een buitenlandspecial over Europese uitwisseling en internationale betrekkingen. Zwemmen in de Seine, fiets gestolen in Edinburgh, sabelgekletter in Neuwied en een retourtje Tilburg/Vancouver. Over Erasmus, Comett en Buro Buitenland. vanaf pagina 5

Groeten uit het buitenland. Neijnens en Van Diek in de Achterruit.

Univers met vakantie

Dit is dus écht de laatste Univers van dit seizoen. De Itrant konf>t t e r u g o p ^ augustus. Kopij v o o r dat n u m m e r aanleveren een week v o o r verschijnen. De redactie w e n s t alle lezers een aangey i a m e zomervakantie.

Postdoctorale opleiding BIK betaalt zich terug Vorige week woensdag heeft de tweede lichting van de postdoctorale opleiding Bestuurlijke Informatiekunde (BIK) het diploma ontvangen. Zaterdag vertrekt het gros van hen naar de Verenigde Staten om deel te nemen aan een vervolgcursus aan de Washington University in St. Louis. De BIKcursisten ontvangen dan de Masterstitel in Information Management. De opleiding Bestuurlijke Informatiekunde, die een onderdeel vormt van het Tl AS, duurt twee jaar en behandelt het management van de informatievoorziening. De kosten zijn 50.000 gulden, inclusief de aanvullende opleiding in de Verenigde Staten. Vorig jaar hebben alle twintig cursisten hun diploma ontvangen. De Tilburgse opleiding, die in 1986 van start ging, is inmiddels door de minister aangewezen als landelijk zwaartepunt. 'Dat betekent dat het curriculum zoals wij dat hier hebben ontwikkeld als voorbeeld moet gelden voor andere opleidingen die zich op hetzelfde terrein begeven', aldus J . Bouwens van het TIA S . Soortgelijke opleidingen zijn er in Amsterdam en Rotterdam. De minister heeft anderhalf miljoen gulden ter beschikking gesteld voor postdoctorale BIK-opleidingen, uitgesmeerd over vijf jaar. Voorwaarde is wel dat er samengewerkt wordt. De Tilburgse BIK-opleiding werkt ook nauw samen met de School of Technology and Information Management van de Washington University in St. Louis. Bouwens: 'Wij zijn met hen overeengekomen dat mensen die onze opleiding hebben gevolgd voldoende studiepunten hebben verzameld om het zomerprogramma van vier weken aldaar te volgen. Zij moeten een werkstuk afleveren en op grond daarvan krijgen zij de Masterstitel In Information Management.'

DrsM. vanyen Bosch, een van de cursisten, is'zeer tevreden' over de opleiding. Hij studeerde bedrijfseconomie aan de KUB en werkt nu als informatieanalist bij een bank in Den Bosch. Zijn werkgever betaalt zoals gebruikelijk de BIK-cursus en gaf hem een dag per week vrijstelling om de colleges te volgen. Daarnaast is een BlK-cursist gemiddeld nog zo'n twaalf uur per week van zijn vrije tijd kwijt. 'Het is een opleiding voor doorzetters', meent hij, 'maar wel heel waardevol.' Van den Bosch: 'Hoe vroeger je bent met het afstemmen van je informatiesystemen op de doelstelling van het bedrijf, hoe meer profijt je er uit haalt. Als je er pas in een latere fase achterkomt dat je iets verkeerd hebt gedaan, dan heb je een hele hoop herstelkosten. Als je dat al bij het ontwikkelen van het informatiebeleid, waar wij voor opgeleid zijn, er al achter komt dan voorkom je een helehoop kosten. Dus ik denk dat het zich zeer snel terugbetaalt.' (Qpj (advertentie)

EEN SSGZ VERZEKERDE KIEST DMRNA VOORHU INTERPAKKET VAN

Pro Civibus

AMSTERDAIVI 020-736111 GRONINGEN 050-184114

MATSERTJES COLOFON (advertentie)

^ ^ m a t s e r t j e s ■■■ 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

3 JAAR GARANTIE"^

TE KOOP: PTT-telefoonkostentellers. Met rode en witte knop en dubbele teller, / 85,- p.st. Bel Van der Beek: 020-665 94 84. ftj-a

* 1 Jaar volle garantie, 2 jaar op uurtarief in fabriek.

-SireOTS Turbo met 20 MB harddisc. Kompleet

2190

(f2595,inkl. BTW)

'' _;:'^'^ \:v;tsy^. Alléén voor studenten/untuersiteiten!

GeZOCllt:

Studentenclubs ^1MB,' '20MB ^ ^ ^ " l l ï i i ; als distributeur harddisc. Kompleet

3287 (f3895,inkl.BTW)

COMPUTERS^^Ê

Informatie en bestellen: Sirex Computers, 053-314360. Vraag naar Harry Groenewold.

snel en comfortabel naar ruim 900 plaatsen In heel Europa.

Super goedkope treintickets 104,00 165,00 Londen ^a ^ 149,00 Beriijn ^■^ K 225,00 Kopenhagenya. j 249,00 VJenen

alleen voor jongeren tot en met 25 jaar! Vrij door Europa voor een habbekrats: Reisonderbrekingen zijn meestal toegestaan!

trans G025

Haal snel bij h et NS-station of uw reisagent de speciale TransGo 25 folder.

LET OP: Er is nog een mogelijkheid om projectboeken te krijgen met daann alles van alle grote bedrijven in Nederland. Kosten slechts ƒ 2,50. Af te halen bij Aiesel, kamer 053.

Univers

ALG. EC. IA: Aangeboden ƒ 30,— als ik een copie kan maken van JOUW nette en volledige aantekeningen algemene economie IA (doctoraal bedrijfseconomie). Bel zo snel mogelijk Frank, 040-417911.

AFRIKA Stichting EXPLORER organiseert 3 tot 10 weekse kampeertrektochten (sept.'89/aprir90) per truck door woestijn, savanne en regenwoud in Noord-, West- en Centraal-Afrika: vanaf/ 1.850,-. Geïnteresseerd? Bel: 020-255424. AUTORULES: Goedkoop auto leren rijden? De eerste 10 lessen voor ƒ 198,-, daarna ƒ 36,- p/u. Bel Frank na 21.00uur. Tel. 013-551338. TYPEWERK: Scripties enz. snel en accuraat verwerkt m.b.v. moderne apparatuur. Bel: Telexcentrum Zuid Born-Obbicht, Tel. 04498-54803. VAKANTIECURSUS ITALUANS: Academie organiseert vakantiecursussen Italiaans en kunstgeschiedenis, zomer '90 in Rome. Dagen, incl. verblijf v . a . / 459,-. Voor informatie: Mircha Ferrone, 030-735912. FEESTEN? Maar nog géén ruimte. Lage prijzen, bier en fris / 1,35. Diverse zalen, Spoorlaan 330-332, tel: 438828/428829. Vragen naar Koos. VERHUIZEN: Verhuizen/vervoeren? Chauffeur met een grote bus. Op uurbasis. Goedkoper dan zelf huren. Tel.: 358278 (18-20 uur). FEEST: Een receptie, borrel of feest wordt voor redelijke prijzen verzorgd in het Sportcentrum K.U.B., Academielaan 5, Tilburg. Informeer eens!!! Tel. 013-663010. STAGEPLAATS: Post-doctorale stageplaats klinische psychologie vacant per I sept. '89. De Weverziekenhuis, Heerlen. Informatie: drs. L. Maas, tel. 045-766470. OPPAS GEVRAAGD: Wie wil op maandagmiddag van 3 tot 5 uur op mijn zoontje van 3 en mijn dochtertje van 5 oppassen voor 25 gulden? Bel 365854 en vraag naar Tsjitske. SPEERWERPERS OPGELET: ledere woensdagmiddag om 15.30 wordt in het Wil Stadion met vers geslepen speren geworpen. Ben jij geïnteresseerd, kom dan langs of bel voor meer informatie Rian 351551. OPEN DAG: De Stichting Dierenambulance Tilburg houdt zaterdag 17 juni van 11.00 tot 17.00 Open Dag. Iedereen die wil zien hoe een dierenambulance er uit ziet en werkt is van harte welkom. Tevens zoeken wij nog steeds vrijwilligers. Voor sollicitaties, tel: 354141. VAKANTIE: Wie heeft er zin om van half augustus tot half september in Amsterdam van het bruisende leven te genieten? Wij, 2 A'damse studenten, zoeken iemand die in deze periode op onze 3 poezen wil passen en in onze zonnige 3 kamer-woning wil wonen, dichtbij park, zwembad, centrum en station. Bel: 020-838505 (Ruud & Brigitte). BABY-ARTIKELEN: Kinderwagen tevens reiswieg Koelstra, dr. br., i.z.g.st.,/ 85,-, 013-368418. BABY-ARTIKELEN: Wandelwagen Koelstra -i- winterzak, beige, i.z.g.st.,/ 85,-, 013-368418. BABY-ARTIKELEN: Kinderstoel kubus model stoeltje -t- tafeltje, licht grenen,/ 75,-, 013-368418.

(advertentie)

HONGARIJE Luxe buspendel naar Hongarije. Vertrek iedere vrijdag t/m 13.10.89. Vanaf 26.06 t/m 28.08 ook iedere maandag vertrek. Diverse opstapplaatsen in Nederland. Speciale studentenprijs ƒ 200,-. Inl. en boekingen: Rapide Tours, 05921-43300. CARRIÈRE KANSEN EN KEUZEN: Weet jij al hoe je loopbaan eruit gaat zien? Kijk bij de mededelingen Marketing Associatie. BEDANKT: De VES wil alle 918 kiezers danken voor het getoonde vertrouwen tijdens de faculteitsraadverkiezingen 1989. We zullen de, dankzij deze gigantische overwinning behaalde 3 zetels inzetten om juUie belangen te behartigen!

univers tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen medewerkers Caspar Janssen, gerard rutten, jutta chorus, monique mulder, nicole van overmeir, paul van dijk, peter van zoest columnisten j boelhouwer, c van diek, p engels, k soudijn samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schouw, r lazaroms, g siegelaer offKiële mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku nieuws (nijmegen) mare (leiden), observant (maastricht), u-blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet universiteitsleden f 40,— per jaargang

16 juni 1989 .

KORT

Promotieseizoen besloten met vijf dissertaties Het promotieseizoen aan de Katholiel<e Universiteit Brabant loopt stilaan ten einde. Traditiegetrouwzijn het drukke weken, zo vlak voor de vakantie: nog vijf keer moet in de aula het 'hora est' worden uitgesproken. Donderdag 22 juni promoveert drs. C. van Ewijkop het proefschrift 'On the dynamics of growth and debt'. Promotor is prof.dr. Th. van de Klundert, hoogleraar Algemene leer en geschiedenis van de economie in Tilburg. Van Ewijk schreef een theoretischeconomisch proefschrift waarin hij aandacht besteedt aan de gevolgen van de door de overheid gevoerde begrotingspolitiek voor de stabiliteit van de economie. Hoewel het, zowel op politieke als op economische gronden, aantrekkelijk kan zijn om regels of normen te hanteren, blijkt uit het proefschrift dat regels en normen voor het begrotingsbeleid van de overheid altijd gebonden zijn aan de economische omgeving. Bij een verandering in de omstandigheden kan de stabiliteit van de economie in gevaar komen. Het beleid moet dan ook regelmatig worden heroverwogen en -zonodig- aangepast, stelt Van Ewijk. Casper van Ewijk (1953) studeerde economie aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij in 1979 afstudeerde. Sindsdien is hij

1988 een goed jaar voor het IVA Het IVA, instituut voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek van de KUB, heeft het jaar 1988 met een positief resultaat kunnen afsluiten. Dankzij de gunstige resultaten in de afgelopen jaren zijn er voldoende waarborgen voor de continuïteit van de opdrachtenstroom en de werkgelegenheid van de onderzoekers. Dat blijkt uit het jaarverslag van het instituut dat onlangs is verschenen. De vooruitzichten voor 1989 zijn eveneens redelijk positief, schrijft IVA-directeur prof.dr. J . Segers in het verslag. De opdrachtenportefeuille is ook dit jaar goed gevuld . Door verder te werken aan een versterking van de marktpositie en de wetenschappelijke kwaliteit van het onderzoek hoopt het IVA een stevig fundament te leggen voor een onafhankelijk opererend en behoorlijk renderend instituut voor contractonderzoek dat de toekomst met vertrouwen tegemoet kan zien. Bezorgd toont het IVA zich over de toekomst van de studierichting sociologie aan de KUB, die het afgelopen jaar een flinke veer heeft moeten laten en drastisch moest worden gereorganiseerd. 'Voor het IVA is het van cruciaal belang dat er in Tilburg een sociologie-opleiding blijft bestaan die aansluit bij de sterke kanten van ons instituut,' aldus Segers. 'Men kan daarbij denken aan arbeids- en organisatiewetenschap, aan het vermogen om grootschalig onderzoek op te zetten, uit te voeren en te interpreteren en aan ons vermogen multidisciplinair samen te werken met vele andere disciplines.' Bij de reorganisatie van de studierichting sociologie zou men best lering kunnen trekken Univers

als universitair docent verbonden aan de vakgroep Macro-economie van de Amsterdamse stadsuniversiteit. Vrijdag 23 juni is het eerst de beurt aan drs. E.H.L. Brugmans, die promoveert op het proefschrift 'Morele sensibiliteit, over de moraalfilosofie van Adam Smith'. Promotoren zijn prof.dr. H. de Dijn, hoogleraar Wijsbegeerte aan de Katholieke Universiteit Leuven, en prof.dr. L.C.M. Heyde, hoogleraar Geschiedenis van de wijsbegeerte aan de KUB. Brugmans probeert in haar proefschrift een theorie van morele sensibiliteit te ontwikkelen op basis van Adam Smith's The Theory of Mora/Sentiments. Adam Smith staat niet zozeer in zijn traditionele gedaante als grondlegger van de economische wetenschap in het licht: hij wordt gepresenteerd als uiterst genuanceerd denker over de menselijke moraliteit. Edith Brugmans (1956) studeerde rechten en filosofie aan de Universitaire Faculteiten St. Ignatius te Antwerpen en wijsbegeerte aan de Katholieke Universiteit Leuven. Van 1982 tot 1988 was zij werkzaam als toegevoegd onderzoeker aan de KUB, eerst bij de vakgroep Rechtsfilosofie en later bij de faculteit Wijsbegeerte. Sinds 1 juni dit jaar is zij docent rechtsfilosofie aan de juridische faculteit van de Katholieke Universiteit Nijmegen.

ARBEIDSPATRONEN Twee uur na Brugmans bestijgt drs. W . A . M , de Lange het katheder in de aula. uit de ervaringen van het IVA: 'Hoewel het IVA niet meer uitsluitend als een 'sociologisch' instituut kan worden gekarakteriseerd toont het toch onmiskenbaar de levensvatbaarheid van een op beleidsvraagstukken gerichte sociologiebeoefening.' Op onderzoeksterrein wil het IVA de banden met de sociale faculteit verder aanhalen. Naast de reeds bestaande samenwerking op de terreinen van arbeid en organisatie streeft men naar hechtere samenwerking bij: sociale zekerheidsonderzoek, ondenwijsonderzoek, gezondheidsonderzoek, vrijetijdswetenschap (inclusief ruimtelijke vraagstukken) en onderzoeksmethoden. Het instituut meent dat het met zijn traditie van contractonderzoek de facultaire onderzoeksinspanning op deze terreinen belangrijk kan versterken. In het verslagjaar heeft het instituut zelf de opleiding van een aantal beleidsgerichte onderzoekers op zich genomen. Een stimuleringssubsidie aangevraagd bij het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen werd echter afgewezen. Ondanks deze tegenvaller besloot het IVA, in samenwerking met de sociale faculteit, de tweejarige in-servicetraining van een drietal jonge onderzoekers ter hand te nemen. 'Opleiden is op deze wijze een dure zaak,' stelt prof. Segers in het jaarverslag. 'Dat leidt ofwel tot hoge tarieven ofwel tot een (te) groot beroep op eigen investeringsmiddelen. Moet men, zoals het IVA, zijn continuïteit handhaven zonder basisfinanciering, dan is het wel eens teleurstellend te moeten ervaren dat goed doordachte plannen afgewezen worden op grond van criteria die met inputfinanciering en niet met outputfinanciering van doen hebben.' (LK)

Hij promoveert op het proefschrift 'Configuratie van Arbeid', voorbereid onder het toeziend oog van prof.dr. H.O. Goldschmidt, emeritus-hoogleraar Organisatie van de onderneming, en prof.dr. J . J . J . van Dijck, hoogleraar Sociologie van arbeid, beleid en organisatie aan de KUB. De inrichting van arbeids- en bedrijfstijden en de vormgeving van arbeidspatronen komen steeds meer in de belangstelling te staan. Zaken als arbeidsduurverkorting, bedrijfstijdverlenging, flexibilisering en individualisering van arbeid moeten worden ingepast in het organisatiepiaatje van bedrijven en instellingen. De L^nge laat de samenhangen zien tussen kenmerken van organisaties en deze 'configuratie van arbeid', hij schetst de besluitvormingsprocessen op dit terrein en ontwikkelt een visie op arbeidsrelaties. Willem de Lange studeerde in 1978 af als econoom aan de toenmalige KHT. Tot 1 januari dit jaar werkte hij als wetenschappelijk medewerker bij de vakgroep Organisatie aan de economische faculteit van de KUB, sindsdien als docent bij de studierichting Personeelwetenschappen. De laatste stelling bij zijn proefschrift: 'De financiering van het milieubeleid uit economische groei is Rijnwater naar de Noordzee dragen'. Op 29 juni promoveert drs. J. H. F. Junggeburt op het proefschrift 'De arbeidsmarkt in het spanningsveld van economische efficiency en bestaanszekerheid'. Promotor is prof.dr. J . A . M , van Wezel, hoogleraar Empirische sociologie en sociale zekerheidssociologie aan de KUB.

In zijn proefschrift formuleert Junggeburt de vijf voorwaarden voor de 'perfecte' arbeidsmarkt, die voor hem het referentiepunt vormen voor het door de overheid te voeren arbeidsmarktbeleid. Hoe sociaal rechtvaardig is de eenzijdige oriëntatie op sociale rechtvaardigheid en hoe economisch efficiënt is de eenzijdige nadruk op economische efficiency, vraagt hij zich af. Junggeburt (1957) studeerde in 1983 af als socioloog aan de KHT. De afgelopen jaren werkte hij als docent aan de Hogeschool Haarlem, de Vereniging voor Personeelsbeleid en de Hogeschool Utrecht. Hij is de eerste assistent-in-opleiding (aio) die in Tilburg promoveert.

COMPUTERSPEL Vrijdag 30 juni sluit cfrs. H. J.F.M. Gremmen de rij. Hij promoveert op het proefschrift 'SIER. A macro-economic computer yame on cooperation and conflict in internatiooaL economics.' Promotor is prof.dr. P. van Veen, hoogleraar Internationale economie in Tilburg. Het proefschrift behandelt het zogenoemde SIER-spel (Simulation of International Economie Relations), een serie computerspelen voor vier landen dat door Gremmen zelf werd ontwikkeld. In Tilburg maakt het spel al enige tijd deel uit van het reguliere studieprogramma, maar ook aan de Erasmusuniversiteit en het instituut voor internationale betrekkingen 'Clingendael' kunnen studenten zich erin bekwamen. Hans Gremmen (1954) studeerde in 1979 af als econoom en werkt sindsdien aan de economische faculteit van de KUB. (LK)

Prof.mr. Rood-De Boer met pensioen

VrijdagX juni houdt prof. mr. M. Rood-De Boer haar afscheidscollege aan de KUB. In haar laatste college spreekt de Tilburgse hoogleraar Familie- en jeugdrecht over de toekomst van haar vakgebied. Eerder dit collegejaar nam zij al afscheid van de Utrechtse Universiteit, waar zij dezelfde leerstoel bekleedde. (advertentie)

UNIVERS

HetTilburgs Universiteitsblad, zoekt m.i.v. 15 augustus 1989 een

REDACTEUR M/V voor 20 uur in de week. Vac. 201 In het kleine team van Univers zal de nieuwe redacteur in samenwerking met de hoofdredacteur de wekelijkse eindredactie verzorgen. Organisatietalent, aanleg voor elektronische kopijbewerking en lay-out, een praktische geest en schrijftalent zijn onmisbaar. Kennis van de universitaire structuren en het onderwijs strekt tot aanbeveling. Univers vraagt een man of vrouw met minstens enkele jaren universitaire opleiding, met journalistieke en eindredactionele ervaring bij voorkeur bij een weekblad. Hij of zij heeft geen bezwaar tegen onregelmatige werktijden. Informatie: bij de redactie: 013-662277 Salaris: max. ƒ 4.757,00 bij een full-time functie. Sollicitaties te richten voor 5 juli, onder vermelding van het vacaturenummer, aan het hoofd van de Dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg.

Universiteiten onwrikbaar in ver zet

De universiteiten blijven zich halsstarrig ver zetten tegen een landelijke auditorenrege ling. Zij lijken een nieuwe oproep van minis ter Deetman te negeren, die wil dat zij met vertegenwoordigers van de studenten en met het hbo gaan praten. Ambtenaren van het departement zouden daarbij de helpen de hand willen bieden. Het is in ieders belang dat er een landelijke auditorenregeling komt, meent Deetman. Hij zei dat vorige week tijdens een overleg met de universiteiten en hogescholen. De bewindsman is er niet gelukkig mee dat de universiteitsiiestwen daarvan willen afzien. Deetfffanheeftgeen midde/en om deuniver aitóiten te dwingen, zodat hij met een drin gend verzoek moest volstaan. Het ziet er echter niet naar uit, dat de universiteiten daarvoor zullen zwichten. In samenhang met de Harmonisatiewet heeft de bewindsman sinds vorig jaar een speciaal auditorenfonds ter beschikking gesteld aan de universiteiten en hogescho len. Deze kunnen hieruit steun geven aan studenten die hun studiebeurs verliezen om dat zij langer dan zes jaar over hun opleiding doen. Daarbij gelden wel enkele criteria: de overschrijding van de inschrijvingsduur moet een gevolg zijn van bijvoorbeeld ziek te, het verrichten van bestuurswerk of bij zondere familieomstandigheden. Deetman is het eens met de Landelijke Stu denten Vakbond (LSVB), die wil dat de toe passing van deze criteria en de hoogte van de uitkeringen overal hetzelfde zijn. Pogin gen van de bond om daarover met de Vere niging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) van gedachten te wisselen zijn echter mislukt. Met de HBO raad is de LSVB wel in gesprek. De universiteiten hebben inmiddels wel toe gezegd dat zij proberen hun plaatselijke re gelingen zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. Zij hebben een aantal uit gangspunten geformuleerd, die elk van hen wil naleven onder het voorbehoud dat er ge noeg geld in het plaatselijke auditorenfonds zit. Zo willen zij alle auditoren die 'redelijker wijs' binnen een jaar kunnen afstuderen in staat stellen een lening desnoods bij een bank af te sluiten. Auditoren die op grond van een van de ge noemde criteria recht hebben op steun, kun

nen een maandelijkse gift krijgen ter hoog te van de basisbeurs. Daarbij geldt echter als voon/vaarde, dat de betrokkene als 'ge woon' student studiefinanciering ontving. Wie ingeschreven stond als deeltijdstudent en ook recht had op een tegemoetkoming in de studiekosten, kan als auditor een vergoe ding van zijn collegegeld ontvangen. Deze financiële ondersteuning wordt alleen ver leend voor de tijd die nodig is voor het goed maken van de erkende studievertraging. UD/HOP)

Afscheid van prof. drs. J. Kriens

Wijnholt-vonnis nog eenjaar van kr acht De Tweede Kamer heeft vorige week in gestemd met de verlenging van het 'vonnis Wijnholt' met één jaar. Onder druk van de WDfractie had minister Deetman afgezien van een verlenging met twee jaar, waarna het voorstel bij hamerslag kon worden aan genomen. Enkele duizenden studenten behouden hier mee hun recht op studiefinanciering, dat ze anders door de werking van de Harmonisa tiewet zouden zijn kwijtgeraakt. De Harmo nisatiewet beperkt de inschrijvingsduur voor een tweede studie tot drie jaar, waarna de studerende zich alleen nog als auditor kan in schrijven. Een auditor betaalt een hoger col legegeld en krijgt geen studiebeurs. De nieuwe overgangsregeling staat toe dat degenen die het komende collegejaar in het vierde, vijfde of zesde jaar aan hun tweede studie beginnen, zich toch nog als gewoon student kunnen inschrijven. Minister Deet man wilde de regeling ook in het daaropvol gende collegejaar 1990/91 laten gelden. Als dat was gebeurd, zou iedereen die voor de inwerkingtreding van de Harmonisatiewet al aan de tweede studie begonnen was zijn vol ledige inschrijvingsrecht van zes jaar hebben gehouden. Op aandringen van de WDfractie in de Tweede Kamer is het overgangsrecht ech ter vooralsnog tot een jaar beperkt. W D woordvoerder Franssen vindt dat tijdens de kabinetsformatie eerst maar eens afspraken moeten worden gemaakt over het geheel van collegegeld, inschrijvingsduur en studie duur. E en overgangsregeling die pas gerui me tijd na afloop van de kabinetsformatie eindigt, zou in dat verband uit de toon val len. Evenals Deetman vindt Franssen echter dat er ook voor het collegejaar 1990/91 een vergelijkbare regeling moet zijn. (JD/HOP)

^R i i ! hJ f ! '',.'° '^i:^Ji.Kriens een afscheidscollege In de aula van de KUB onder de titel i ™ i h ^ ' ^ " " " ^ r ''.«''"Jfs«<=°no'"etrie in Tilburg'. Kriens vierde onlangs z i j n T j a r i g jubf u ë s ^ o t t S r ' " ^ ' beshskunde^Bij die gelegenheid kreeg hij uit handen van co ^efa dr j ' v a n üeshout (hnks) een vriendenboek overhandigd, getiteld "Wiskunde en besliskunde^jaarlater"

D66: univer siteit moet onder nemend Universiteiten en hogescholen moeten de vrijheid hebben om als ondernemingen te opereren. Voor hun investeringen moeten zij kunnen lenen op de kapitaalmarkt. Dat zegt D66 in het afgelopen weekeinde gepresen teerde conceptverkiezingsprogramma. D66 juicht het proces van verzelfstandiging van de universiteiten en hogescholen toe. Het door minister Deetman ingediende voorstel voor een Wet Hoger ondenwijs en Wetenschappelijk onderzoek (WHW) moet snel zijn beslag krijgen, omdat daarin de autonomie van de instellingen is uitgewerkt. Door verminderde regelgeving zullen de ver schillen tussen de instellingen van hoger on derwijs toenemen. D66 verwacht dat dit tot onderiinge concurrentie leidt en tot uitbouw van de samenwerking met het bedrijfsleven. In een dergelijke marktsituatie moeten de universiteiten en hogescholen ook de vrij heid hebben als ondernemingen te opereren en bijvoorbeeld voor hun investeringen kun nen lenen op de kapitaalmarkt. D66 vindt niet dat alle instellingen ook in

staat gesteld moeten worden om alle studie richtingen aan te bieden. In het verkie zingsprogramma wordt gepleit voor de vor ming van 'clusters' van universiteiten en ho gescholen. (JD/HOP) (advertentie)

het ideale TOEVLUCHTSOORD

voor wetenschappers,.. DE PAUWHOF

de gastvrije groene buitenplaats midden in de randstad {op non profit basis) .^^OTP»*'*.', Vraag informatie . ^^^•';**' ^ Pauwhof '■^■''S'^'^ëS' Paauwlaan 2a 2243 AA Wassenaar *^> Ofbel01751 14283

en de eventuele tekortkomingen, neen, aJJeen maar Stilte. Dan volgt na enige maanden een bneiïe dat men accoord is met de voorgestelde promotiedatum. Dit briefje S d e s t a t " s ' u

m^tchfAd-'^'''"''''''"^^^^^^ Jenn''nnTJ\'^°ïfir'7u^''"'

aangegeven welke kleding de promovendus en de paranim

plechüZTden en dat dat een ï n academische i H ' ™ " f " receptie ' ^ ' ° Vvoor ' " ° "eigen ^ ' ^ °rekening/J ^ " ' P''"'' verphcht "^^^ «^^^ ' ï *sebrek " « ^e piechtigheid is Het aanwetenschappehike betekenis van de promotie wordt overgecfmpenseerd met exfra na

Sh^

Ze zmx m aantocht! Bmnenkort zullen de eerste AIOS, als alles goed gaat tenminste hun vier ;angjerbJi,/aan de universiteit a/ronden met de verdediging van L proefech ft M e ver wacht had dat de Nederlandse universiteiten naar aanJeiding van de i n v S n g vfn i'^rAfO"

7^ttdl)oZZd

""7lf^^^

stamt. In de loop van de jaren hebben .veJisivaar enige aanpassingen pJaats gevonden maar de sterke nadruk m het reglement ligt nog steeds op de vraag 'of je haar wel goed T m S Z wetenschappehjke toetsing heeft het hele reglement volstrekt niets te maken EI 'hJZr (l^oordegewenstepromotiedatumleveHdepromovenduseenconcept-proefscSi^^^^^^ na volgt de Grote Stilte: geen wetenschappehjke discussies tussen deskundige beoorddaas en de schrijver van het proefschrift, geen feedback naar de promovendus overdelwamet

f Tr """'T'"^■"'■^"" '" *'^"'•'èg^ beschouwen een pfomotLalTSegen

heid bi, uitstek om voor het oog van het volk hun middagdutje te doen ^ Over de karige tegemoetkoming in de drukkosten van het proefschrift wordt in het nromolereg emen al wat vager gedaan, maar al met ai kun je nalezing van het T i burgee promotereglementwel concluderen datje minstens enige duizenden guldens kwtbentomd^ti

edZToT:'"'"''l'^°f''''"'"t'''''^

m £ n h L T " " " ' " ' ' " ƒ ""'^" ophoesten voor een plechtigheid die met wetenschap niets te maken heeft, immers, de uitslag (doctor) staat al van tevoren vast

aan heTwdZ tnS^r^m' Tr^ hZZ T ^ ° " " " ƒ ^ ^^^J

^"' r'^'"'^'" "'•' °^"^' *°°S' °P ^^" fantastische wijze bij

"^a"' per promotie ontvangt de KUB 30.000 gulden premie

Univers 16 juni 1989

OVER

GRENS

Als de Europese binnengrenzen in 1993 verdwijnen moet de mobiliteit van studenten en docenten, maar ook het doorstromen van ideeën en technieken, een hoge vlucht hebben genomen. Wie er dan niet durft uitvli^en, wie dan nog steeds denkt dat het wetenschappelijk geluk alleen rond de plaatsdijke aula te vinden is kan snel verkommeren. Er wordtflinkgesleuteld om studenten en docenten in bew^ii^ te krijgen, maar ook aan de etoocentrische benadering van de problemen moet nog het een en ander worden gedaan. Scheur je los en vlieg er eens uit na lezing van deze Univers-speciai. Met o.a. reisverhalen van Nederlandse studenten, ervaringen van Engelse Erasmusgangers en het relaas van een Chinese aio.

Erasmuspïoniers nemen kinderziekten op de koop toe De stranden van San Sebastian of de bergen van Pau lijken ideale plaatsen voor een buitenlandse studie. Maar als de beurzen ontoereikend zijn kun je er niet echt van genieten en als je de taal niet voldoende beheerst vormt dat een extra handicap: hoe leg je dan op een tentamen uit welke vormen van verkrachting de Spaanse wet onderscheidt? Voor het studiejaar 1988/89 heeft de Nuffic 48 beurzen toegekend aan Tilburgse studenten om studie-ervaringen op te doen in het buitenland. Voor 1989/90 zijn 90 beurzen aangevraagd. CarinaHaumannvan Bureau Buitenland verwacht dat een dezer dagen het aantal toekenningen bekend wordt gemaakt. Rijkelijk laat, vindt ze. Haumann: 'Dat kan eigenlijk niet. In verband met de studieplanning behoren de studenten in februari al te weten of ze naar het buitenland kunnen'. Doordat de universitaire programma's niet goed op elkaar afgestemd zijn, komt er van een strakke planning niet veel terecht. 'Neem België, daar werken ze met jaarprogramma's. Soms kun je moeilijk invallen omdat er al groepen gevormd zijn, dan val je er helemaal buiten. Of Italië, daar beginnen ze pas in november. Als een Nederlandse student naar Italië gaat en pas in april terug komt, is hij tiier een heel studiejaar kwijt. Dat zijn zaken die nodig verbeterd moeten worden.' De eerste lichting Erasmusstudenten van de KUB heeft haar buitenlandse ervaring er op zitten. Studenten die in Antwerpen en Louvain-la-Neuve hebben gestudeerd moeten nog tentamens afleggen, de strafrechtstudenten die vier maanden in het Franse Pau en het Spaanse San Sebastian zijn geweest hebben de examens al achter de rug en zijn alle zeven geslaagd voor het Erasmus-diploma. 'Het is hen goed bevallen', weet Carina Haumann. 'Kort samengevat kan ik zeggen dat het heel leerzaam is geweest, ik kan het iedereen aanbevelen', zegt Eric Peeters, een van de vier KUB-studenten die in Pau heeft gestudeerd. 'Als je afgaat op het enthousiasme van de studenten, dan is het een groot succes geweest. Stuk voor stuk betreuren ze het dat ze weer terug zijn', is de opvatting van Anton van Kalmthout, coördinator van het Frans/Spaanse strafrechtproject. 'Als ik het beoordeel aan de ervaringen van de docenten daér dan is het eveneens succesvol geweest. En ga ik af op de kwaliteit van het werk dan heeft het zeker aan de verwachtingen voldaan', aldus Van Kalmthout. Maar er zijn ook de nodige kanttekeningen bij het programma te plaatsen, geven ze alle drie toe: de toegekende beurzen waren in veel gevallen te laag ('San Sebastian is de duurste stad van Spanje', zegt een van de

Univers

Het Erasmus-diploma

studentes), de taaivoorbereiding was lang niet afdoende en een aantal studenten kreeg pas in het buitenland te horen over welke onderwerpen ze een scriptie moesten schrijven; verstoken van alle Nederlandse literatuur was dat nogal problematisch.

Van Kalmthout, relativerend: 'De taaivoorbereiding moet inderdaad intensiever zijn. Het waren wel geen barrières, maar het heeft het voor de studenten wel extra moeilijk gemaakt. Men had natuurlijk hoger kunnen scoren als die taalproblematiek er niet was geweest. Die voorbereiding is een verantwoordelijkheid van de instelling. Die vindt - en terecht - datje moet internationaliseren. Ik wil het liefst studenten naar het buitenland laten gaan die zo goed mogelijk voorbereid zijn, als ambassadeurs van deze instelling. Een goede voorbereiding geeft natuurlijk een meerwaarde aan het programma.' Ook in het komende jaar is zijn vakgroep aangewezen op een talencursus die van september tot januari hier georganiseerd gaat worden, aldus van Kalmthout. 'Hier wreekt zich het feit dat Tilburg niet over een traditionele talenfaculteit beschikt', zegt hij.

AMBASSADEURS Internationalisering is een nobel streven, maar inherent hieraan is de taalproblematiek. Alle betrokkenen zijn het er over eens dat dit in veel gevallen een struikelblok vormde. Maar er wordt aan gewerkt, vertelt Haumann: 'Er komt een nieuw programma voor vreemde talen. Lingua genaamd, dat het volgend collegejaar van start gaat. Dan krijgen de universiteiten extra geld voor talenonderwijs, dat is écht noodzakelijk'. De Europese Gemeenschap heeft voor de komende vijf jaar 465 miljoen gulden uitgetrokken voor dit project. Haumann denkt overigens dat de studenten die naar het buitenland willen in de toekomst meer geselecteerd worden op hun talenkennis. Ook Eric Peeters is van mening dat er meer gedaan moet worden aan de talenvoorbereiding. Zelf heeft hij maar twee jaar Frans op de middelbare school gehad, en voordat hij naar Pau vertrok heeft hij nog een cursus van een halfjaar gevolgd. 'Dat was ook wel nodig', zegt hij. 'Maar er mocht wel meer aandacht besteed worden aan de spreekvaardigheid.' Hoewel de colleges en de mondelinge tentamens in het Frans waren, kon hij zich goed verstaanbaar maken, zegt Peeters. Op de Universidad del Pais Vasco (San Sebastian) mochten de werkstukken in het Engels worden geschreven, de tentamens werden echter in het Spaans afgenomen. Vooral die mondelinge tentamens leverden volgens een studente problemen op: hoe leg je in het Spaans uit welke vormen van verkrachting de Spaanse wet onderscheidt als je de taal niet goed beheerst, zodat je je met handen en voeten moet uitdrukken?

KOPIËREN De studenten ondervonden in Pau en San Sebastian niet alleen moeilijkheden met de taal. Het vinden van de nodige literatuur voor het maken van werkstukken vormde op de buitenlandse universiteiten een apart probleem. Eric Peeters: 'Pas in Frankrijk hoorde ik dat de werkgroep waarbij ik was ingedeeld, een heel speciaal onderwerp zou gaan behandelen. Dat had wat eerder bekend mogen zijn. Ik had daar geen literatuur over bij me en in de Franse bibliotheken was dat moeilijk te vinden. In de paasvakantie ben ik terug naar Tilburg gegaan om daar zelf de literatuur bijeen te zoeken.' Overigens hadden ook de 'Spaanse' studenten moeilijkheden met het vinden van de juiste literatuur. Vrienden in Nederland werden ingeschakeld om het nodige te kopiëren en op te sturen. Ook Anton van Kalmthout erkent dat de literatuur veel te laat bekend was: slechts één maand voor vertrek. 'Op dat moment kreeg men te horen wat de eigenlijke probleemstelling was.' Voor het

JOINT STUDY PROGRAMME

PROGRAMME COMMUN D ETUDES

conducled under the aegis of the ERASMUS Buraetj of the Commission ot the European Communities

développé avec la subvention du Bureau ERASMUS de la Commission des Communautés Européennes

Katttoüette Uiwersiteit teuvefi

^ . \

X^'

UNIVERSITE CATHOLIQUE

On CERTIFIE que

This is to CERTIFY that

has satisfactorily participated during the period of February Mai 1989 m the JOINT STUDY PROGRAMME on CrimJFWl Law and Crimlrul Sci«nc«s New P»twl Politics In Europe, conduc led under the auspices of the five Universities and develop ped al the University of PA16 V f t ^ C O * ^ P A I N The course of study conducted In the language of each University included theoretical work and visits to institutions as well as individual contnbutlons to national reports and comparative papers

a partlcipé avec assiduité pendant la pénode tévner mai 1989 au PROGRAMME COMMUN D ETUDES Droit Penal al Sclan CM Crimlnallas Nouvalles Pollllques Pénaks an Europe di Universilés et et qui qui sses est déroulé AI Umversité lar es a n qa Universilés Les eludes qui onl élé suivies dans )a langue propre t chaque Université comprenaient des cours théoriques et des visites aux institutions amsi que des contnbutlons indivi duelles d des rapports nationaux et comparatifs Bayonne Ie 31 Mai 1969

Bayonne 31sl Mai 1989

4j. ^ , _ t ^ -

n:^^

komende jaar is dit beter geregeld, stelt Van Kalmthout. 'We weten nu al welke onderwerpen er aan de orde komen. We hebben de literatuur al bij elkaar dus kunnen we de studenten beter voorbereiden: we kunnen daar al in september mee beginnen. Ook hebben we dan twee onderzoeksthema's zodat studenten onderling beier kunnen communiceren. Dit jaar waren dat r thema's, de studenten kunnen dan nauwelijks uitwisseling plegen omdat de onderwerpen los van elkaar stonden.'

GIROROOD Studeren op exotische plaatsen zou iedere student wel willen, maar als de financiële middelen niet toereikend zijn verliest het buitenland al snel z'n charmes. Studenten die uitgezonden worden krijgen van het Erasmus-bureau een beurs, bovenop het geld dat ze van Groningen krijgen. 'Het afgelopen jaar was die beurs nogal laag', vertelt Carina Haumann. 'Maar het komende jaar worden de beurzen bijna verdubbeld. Je moet de studenten natuurlijk wel motiveren om te gaan, je moet de mensen niet zulke lage bedragen geven dat het op liefdadigheid gaat lijken. De verschillende Bureau's Buitenland hebben er tegen geprotesteerd dat mensen met zo weinig geld in den vreemde werden gestuurd.' Volgens Haumann is de Nuffic, die de beurzen verdeeld, van strategie veranderd: er worden voortaan minder beurzen gegeven maar per beurs zit er meer geld in. Voor de giro-rode lichting studenten die net terug is uit het buitenland is dat wel wat laat. De studenten die in het buitenland zijn geweest zijn het er over eens dat een verblijf van vier maanden wat kort is geweest. Van Kalmthout: 'Dat is waar. Als docenten hebben we de zwaarte van het programma enigszins onderschat, we hebben toch wel erg veel van de studenten gevergd. Maar dat zullen we in een volgend programma corrigeren'. Eric Peeters: 'Qua studieprogramma had het allemaal wat langer gemogen. Op het laatst liep het allemaal wat in het honderd. We moesten tentamens doen en het werkstuk moest af, de laatste twee weken hebben we tot diep in de nacht doorgewerkt.' Echt vakantie vieren zat er de laatste twee maanden voor Eric en zijn studiegenoten niet in. Ondanks de aanloopmoeilijkheden zijn de studenten in grote lijnen tevreden over het geboden programma; studeren in het buitenland is een bijzondere ervaring geweest. 'Alles bij elkaar mogen ze blij zijn dat ze deze kans hebben gehad', zegt van Kalmthout. 'In het begin hebben ze het lastig gehad, dat is ook van te voren gezegd. Het heeft voordelen om ais pionier te gaan omdat nog niet alles zo vast ligt.' Hij gaat er van uit - gezien de huidige ervaringen - dat zijn project de komende jaren voortgezet zal worden, al vallen de aanmeldingen tot nu toe wat tegen. En, zegt hij, het strafrechtprogramma wordt nóg aantrekkelijker nu ook de Universiteit van Catania (Sicilië) er in wordt opgenomen. Michel Knapen 16 juni 1989

Studentenmobiliteit groeit ondanks hindernissen In de verte nadert het stof van huizenblokken die tegen de vlakte gaan, want de Europese wijk rukt op. Alles heet hier Europa, zelfs de uitstekende Portugees heeft zijn restaurant 'Chez Mariano' omgedoopt tot Euro- Grill om eurocraten op zoek naar een dejeuner of diner in zijn tent te lokken. Mieke Graze!! voelt zich goed in dit autenthieke stukje Brussel en zij vreest de dag dat ook dit pand de plaats moet ruimen voor kantoorkolossen. Het was geen vlucht uit Tilburg, maar een bewuste keuze, zegt Mieke Graze!!. Daar was haar blikveld natuurlijk beperkt tot de trouwe maar kleine groep mensen met internationale belangstelling. 'Dit Erasmusbu1 reau is een erg inspirerende omgeving. Binnen dt^urgauljo^jtratte nationaliteiten van I deEevértegenwoordigd. Het enige wat we I < 1 lissen zijn de contacten met de studenten. Die hadden we in Tilburg wel. Naar buiten in het internationaal georiënteerde Brussel zijn er talrijke contacten en manieren van samenwerken. Je ziet hier inderdaad heel duidelijk waar je voor werkt. De internationalisering wordt hier ieder ogenblik in de praktijk ervaren' Het is een voordeel dat ze aan de andere kant van het Erasmusprogramma heeft gezeten, dat ze vanaf de start in het academisch jaar 1987-88 in Tilburg met de aanvraagformulieren en de hele opstartprocedure werd betrokken. Toen die eerste stroom aanvraagformulieren op gang kwam, was er bij het Erasmusbureau in Brussel hoge nood aan enkele administrateurs. IVlieke Graze!! solliciteerde samen met nog 3 a 400 kandidaten uit de Europese Gemeenschappen. Zij bleek na selectie bij de drie gekozen medewerkers te behoren en daarbij heeft haar praktische ervaring als medewerkster Bureau Buitenland zeker meegespeeld. Het Erasmusbureau heeft zich nadien ontzettend snel uitgebreid. Er bestond al voor het Erasmusprogramma een 'Bureau voor Onderwijssamenwerking' met een vijftal mensen. Dat aantal is vooral de laatste jaren opgelopen tot 40 waarvan de helft er nog maar net werkt. De 10 administrateurs zijn heel direct betrokken bij het evalueren van de aanvragen zowel voor de interuniversitaire samenwerkingsprogramma's als voor de beurzen voor studiebezoeken, de reisbeurzen etc. Daaromheen zijn er de ondersteunende diensten: de computerdienst, de technische dienst die ook zorgt voor het copiëren en drukken in eigen huis.

De tien toetsen de aanvragen aan de formele criteria vanuit het programma zelf. Zij kijken dus niet naar de academische inhoud ervan. De voorlopige aanbevelingen worden voorgelegd aan een academische adviesgroep, experts die geacht worden voor hun eigerï gebied te spreken en die onafhankelijk staan t.o. V. de universiteiten. Beide instanties geven hun aanbevelingen door aan de commissievan de EG. Het Erasmusbureau hangt -in tegenstelling met wat voor de hand zou liggen- niet rechtstreeks af van de EG, maar Univers

In de Brusselse voorstad Anderlecht staat het bekende Erasmushuis, een renaissancegebouw waar de meester een tijdlang woonde en werkte tussen zijn studiereizen in. Aan de ander kant van Brussel, bij het nog gave Luxemburgplein met voortreffelijke eetcafé's, worden zijn opvattingen over studenten- en docentenmobiliteit in de praktijk gebracht. Daar-in een Weeeuws pand- zetelt het Erasmusbureau dat in opdracht van de commissie van de Europese Gemeenschappen het Erasmusprogramma uitvoert. Daar werkt Mieke Grazell, tot voor 1 april 1988 verbonden aan het Tilburgse Bureau Buitenlanden vandaag een van de tien administrateurs die de aanvragen voor het Erasmusprogramma behandelen.

De praktijk van de internationalisering is een afdeling van de 'Europese Culturele Stichting' een particuliere instelling met hoofdzetel in Amsterdam en met Prinses IVlargriet als voorzitter en Prof. Jhr. F.A.IVI. Alting von Geuseau als vice-voorzitter. Daarnaast zijn er de NGAA's, de nationale beurzenbureaus, voor IMederland de Nuffic, die zich specifiek met studentenbeurzen bezig houden. Op basis van twee parameters bekijkt de commissie hoeveel geld een NGAA toegekend krijgt om die beurzen te kunnen verdelen. In Nederland zal er voor dit jaar ruim 1.380.000 ecu's kunnen worden verdeeld aan studentenbeurzen. De nationale quota voor de studentenbeurzeTi zijn gebaseerd op twee parameters: het aantal jongeren tussen 18 en 25 jaar in een lidstaat en het aantal studenten dat deelneemt aan het post-secundair onderwijs. Op basis van deze verhouding kan er een raming worden gemaakt, maar in de praktijk hoeft die niet parallel te lopen aan de werkelijke interesse in een land. Grazell: 'Ierland is daar een schrijnend voorbeeld van. Daar kan maar een op de vier vragende studenten worden uitgestuurd. Als men daar een redelijk beursbedrag dient uit te keren, en in principe moet 500 ecu per student worden aangehouden voor een minimumperiode van drie maanden, dan is men snel klaar. Daar wordt veel enthousiasme voor het Erasmusprogramma opgeroepen maar in de praktijk kan slechts een heel klein aantal studenten uitgestuurd worden. De vraag is groter dan het aanbod'. Omgekeerd is de situatie in Italië en Griekenland, want daar zouden in principe bijna alle vragende studenten uit kunnen vliegen meteen aanmerkelijk ruimere beurs. De Italiaanse en de Ierse kunnen elkaar in hetzelfde Erasmusprogramma tegenkomen. De tegenstellingen wat betreft financiën en motivatie kunnen dus groot zijn. Grazell: 'Ik heb mee aan de wieg mogen staan van de Erasmus-adviescommissie in Tilburg. Het was een periode waarbij alle universiteiten in de stroom van de internationalisering werden opgenomen. Het programma is nog zeer jong, van 1987-88, voor die tijd was er het Joint Study Program. Daar is dit een vervolg op. Er is dus duidelijk al een wat langere ervaring. Binnen het programma is er een evolutie gaande, maar de criteria van het eerste uur staan nog steeds overeind. Als we kijken naar de programma's voor studentenmobiliteit, waar de commissie prioriteit aan geeft en waar ook de meeste gelden naar toe gaan, geldt nog steeds het minimum van drie maanden. De eis van de academische erkenning over en weer is een conditio sine qua non'.

De eerste problemen werden vorig jaar gesignaleerd: oververtegenwoordiging van zowel lidstaten als van bepaalde academische gebieden. Dat blijkt uit de evaluatie van het eerste werkingsjaar 87-88. De driehoek Frankrijk-Duitsland-Engeland en de studiegebieden 'talen', 'business administration' en 'engineering' zijn bijna wetmatig alom aanwezig in de aanvragen.

Daar wordt iets aan gedaan door bijvoorbeeld aan Portugal, Spanje en Griekenland naar verhouding meer reisbeurzen toe te kennen ook al blijkt dat dan de kwaliteit minder is. Voor de grote drie zal het moeilijker worden om een aanvraag gehonoreerd te krijgen en daar zullen hooguit de kwalitatief zeer goede aanvragen geaccepteerd worden. Op eenzelfde manier kan men de beurzen voor de zeer gewenste studierichtingen wat afremmen. Ook hier zullen in de populaire gebieden alleen de uitstekende aanvragen gehonoreerd worden. Daar waar zoals bij medicijnen weinig interesse is zal de aanvraag makkelijker door de beugel kunnen. De desinteresse heeft wellicht te maken met het zeer strakke studiestelsel wat het moeilijk maakt om er een jaar tussenuit te breken. Dat zou voor die studenten toch op een jaar verlies uit komen. Kunsten en landbouw zijn nog gebieden waar de aanvragen langzaam binnen komen. Ook HBO-opleidingen blijven in Nederland sterk achter bij de aanvragen uit universiteiten. Problemen met de taal van het land, tussen landen met een wereldtaal en kleine taalgebieden zijn bekend. Numeriek doet zich hier geen grote verschuiving voor. Uitganspunt

blijft toch dat de student de lessen in de taal van het gastland volgt. Maar voor een Deen in Griekenland of een Portugees in Nederland is dat nauwelijks haalbaar. Daarom is het realistisch om toch een aantal specifieke cursussen voor de student op te zetten in een wereldtaal tenwijl hij daarnaast de kans moet krijgen om een talencursus in de taal van het land te volgen. Het is logisch dat men in het thuisland begint met de voorbereiding en dat men in het gastland die talencursus afrond. Grazell: 'Ik heb vanuit Tilburg ook al gehoord dat de bedoelingen zeer zeker aanwezig zijn maar dat de studenten het er zo druk hebben dat een talencursus er niet meer bijkon.' Het is voor landen met een courante taal ook makkelijker om een programma op te zetten. Dus zal de studentenstroom ook in eerste instantie die richting uitgaan. Toch ontstaat er een zeker evenwicht. Er zijn geen landen die meer studenten exporteren dan importeren. Er heerst een bepaald natuurlijk evenwicht.

EVALUATIE Om het eerste jaar te evalueren zijn er twee bijeenkomsten geweest: een met studenten die er al een ervaring op hebben zitten en een met coördinatoren van de programma's. Verder zijn er de bilaterale overleggen met de NGAA's. Daaruit komen over en weer kritiekpunten. Zo is er de kritiek van universiteiten op de commissie wegens te late bekendmaking van de goedkeuring. Lange politieke discussies handelen over de quota uit de verhouding : 'aantal jongeren 18-25 jaar/aantal studenten hoger ondenA/ijs'. Er blijkt een sterke nationale weerstand te bestaan om de parameters aan te passen. Er wordt gesproken over een voorstel voor een noodfonds met een bepaald percentage van de totale Erasmus geldsom en dat uit te keren aan landen met meer aanvragen dan de quota toelaten. Volgens Mieke Grazell zou je aan veel structurelere oplossingen kunnen denken. Om een stuk van het eigen Erasmusgeld af te staan is de tijd nog niet rijp. De huisvesting is echt een ernstig probleem aan het worden. Het kan een programma maken of breken en het ligt gevoelig: de prioriteit van de commissie blijft de studentenmobiliteit. Als de student -bij een programma van drie maanden- een maand kwijt is aan het zoeken naar huisvesting en het uitvinden van welke cursussen hij kan volgen, dan werkt dat zeer demotiverend. Huisvesting en opvang spelen mee in de kwaliteit van de aanvragen specifiek voor Nederland. Tot nu toe blijkt in ieder geval dat Nederland in de kwaliteit van de aanvragen achterblijft bij andere landen. Mieke Grazell: ' Dat zegt niets over de praktijk maar het geeft wel een indicatie over waar men hier prioriteiten legt. Als je kijkt naar de aanvragen dan merk je dat de informatie voor de studentenmobiliteit zich vaak beperkt tot het curriculum. De studenten gaan dat en dat volgen, de taaivoorbereiding krijgt ook nog enige aandacht maar zodra het over de huisvesting en de sociale opvang gaat, blijft de aanvraag heel vaak in gebreke. Ze komen niet verder dan algemeenheden zoals 'de sociale opvang zal verzorgd worden door DSW' etc. Niet vermeld wordt waar die opvang dan wel uit bestaat en dat is wat ons interesseert. Algemene kreten slaken is ontzettend makkelijk.' Er komt nu een reeks richtlijnen, praktische tips die weldra op grote schaal zullen verschijnen, waar men aan moet denken als men zo'n programma op gaat starten. Eddie Vaes

Het Erasmusbureau In Brussel

16 juni 1989

Tilburg is the place for you Lynn Morrison (19) is studente onderwijspsychologie in Aberdeen: 'IVIijn professor in Aberdeen kende Poortinga van de psychologische faculteit in Tilburg. Zij vonden het wel leuk om studenten uit te wisselen en ik werd daarvoor gevraagd. Ik hoefde niet per se iets te doen hier, kon ook wat rondkijken en het leven van de Nederlandse studenten leren kennen. Op het laatste moment besloot ik twee weken eerder naar Tilburg te gaan. Poortinga en Bureau Buitenland hebben met veel moeite een klein kamertje in een OIof-huis gevonden. Op de Verbernelaan kon ik namelijk pas op de afgesproken tijd komen. In het huis zat een meisjesdispuut, wat heel gezellig was. Veel feesten.

In het kader van het Erasmusproject studeren in Tilburg op dit moment zes Engelsen, een Schotse en een Brusselnaar. Een Poolse kon door moeilijkheden met de visumaanvraag niet komen. De meesten zijn ondergebracht in studentenflats van de SSHT, zodat de kans op integratie het grootst is. In praktijk verloopt die integratie niet altijd even soepel, zoals blijkt uit de verhalen van twee Engelsen en een Schotse. Alledrie tweedejaars en bezig met iets dat thuis gewoon meetelt voor de studie. Ze waren het erover eens dat Nederland zeer geschikt is als gastland. De KUB is in Engelse ogen erg modern en heeft een uitstekende collectie Engelstalige literatuur. En (bijna) iedereen spreekt de taal (bijna) perfect. Tilburg, that's where it's happening...

De ervaringen van drie Engelse Erasmus-studenten ik een cursus cross-culturele psychologie gevolgd met twee Duitse en drie Nederlandse studenten, in het Engels. Twee keer per week krijg ik Nederlandse les van een letterenstudente, maar erg goed spreek ik het nog niet. Het is heel gek om met Engelsen Nederlands te praten. De enige keer dat ik echt gedwongen werd Nederlands te praten, was tijdens het bezoek aan basisscholen voor mijn onderzoek. De kinderen begonnen allemaal tegen me te roepen en ik wilde wel iets terugzeggen. Misschien kom ik in september weer terug in Nederland, nadat ik thuis gewerkt heb. Dan is mijn Amerikaanse vriend namelijk ook weer hier.' Lynn; mijn moeder vindt het eng dat ik fiets

FIETS VOOR DRIE MAANDEN

Zo gingen we elke maandagavond naar Olof voor de borrel voor buitenlandse studenten. Daar heb ik mijn Amerikaanse vriend ontmoet die via de AIESEC (internationale stage-uitwisselingsorganisatie, MM) in Oss bij een bedrijf werkte. Ik had het in dat huis zo naar mijn zin dat ik niet naar de Verbernelaan wilde gaan. Alles geprobeerd, gepraat met Poortinga en Bureau Buitenland, maar ze wilden dat ik verhuisde. Drie weken heb ik toen samen met m'n Amerikaanse vriend hier gezeten, de kamer was gelukkig iets groter. Nu mijn vriend terug is naar Amerika ga ik met een meisje om die ik hier bij een cursus ontmoet heb. Met het oude huis heb ik soms ook nog contact. Hier gaat iedereen zijn eigen gang, we koken niet samen en er is geen gezamenlijke huiskamer. Mijn moeder denkt dat ik hier zomaar dood zou kunnen gaan zonder dat iemand het zou merken. Ze is bang dat ze me pas na twee weken zouden vinden. Ook vindt ze het een eng idee dat ik veel fiets. In Aberdeen woon ik in een House of Residence met tweehonderd mensen ieder in een aparte kamer, maar wel gezamenlijk eten. Iedereen weet alles van elkaar. De sfeer is heel goed, we hebben veel feesten en doen vaak wat voor goede doelen. We zijn erg bij de universiteit betrokken. Iedereen is lid van de studentenvereniging en op het terrein zijn bars, disco's en een reisbureau. Er wonen veel alternatieve types.

Andrew IVIcGowan (25) studeert vrijetijdswetenschappen in Leeds: 'Er zijn niet veel plaatsen in Europa waar je vrijetijdswetenschappen (VTW) kunt studeren. Leeds in Engeland, Tilburg in Nederland en dan nog een universiteit in Duitsland, Spanje en Griekenland. De samenwerking tussen al deze universiteiten is pas op gang gekomen. Een van de docenten heeft geregeld dat wij met zijn zessen naar Tilburg konden komen. We zitten alle zes in het tweede jaar; de laatste drie maanden werken we aan een onderzoeksproject. Mijn project gaat over de Nederlandse sport-instructeurs. De taal is wel een probleem, er is heel weinig Engelstalige literatuur over sport. We zijn al naar Den Haag, Den Bosch, Maastricht en verschillende andere steden geweest om daar naar boeken te zoeken, maar het bleef moeilijk. Voor het hele verblijf krijgen we vanuit Erasmus tweehonderdvijftig pond extra. Dat is niet genoeg, maar ik ben hier niet slechter af dan thuis. Ikschietergeengeldbijin. Het uitgaan en het reizen door Nederland kost natuurlijk wel wat.

Wat studeren betreft zou ik graag de voorkeur aan Nederland geven. Het is veel vrijer dan in Engeland, zes jaar mag je over je studie doen. Bij ons is het drie of vier jaar. Ik heb de eerste twee jaar in één gedaan, dus ik ben nu als tweedejaars bezig met mijn derdejaar. Dat derde jaar bestaat uit onderzoek wat ik gedeeltelijk hier ben gaan doen. Verder heb

Univers

Toen we aankwamen, dachten we dat we rechtstreeks naar de studentenflats zouden gaan. Helemaal mis, want die werden gerestaureerd. Uiteindelijk kwamen we eerst in een hotel terecht, daarna werden we bij gastgezinnen ondergebracht. Pas na drie weken konden we op de studentenflats terecht. Voor mij een nieuwe ervaring, want dit is de eerste keer dat ik met zoveel mensen samenleef. Ik heb een jaar of drie gewerkt. Mijn beurs is afgestemd op wat ik toen verdiende en niet op het inkomen van mijn ouders. Ik krijg dus meer geld dan andere studenten en ben ouder. Bij de studentenhuizen in Leeds wordt geselecteerd op inkomen en leeftijd en ik kwam niet meer in aanmerking. Ik heb thuis een eigen aparte-

ment. Ook hier ga ik mijn eigen gang, met de mensen van de fiat trek ik niet zo veel op. De groep waarmee we hier zijn gekomen bestaat uit vrienden, ook in Leeds gingen we al met elkaar om. Drie Tilburgse studenten kennen we van een eerder bezoek aan Leeds: die zien we nu veel. Door hen hebben we een hoop mensen ontmoet en veel feesten meegemaakt. De studenten zijn hier wel heel netjes, dat viel ons al op de eerste keer dat we in de mensa aten. Het leek of ze

SAMENLEVEN GOEDKOPER Steffie Hammi/I (20) studeert eveneens vrijetijdswetenschappen in Leeds: 'De reden dat ik mee wilde naar Nederland was dat ik er anders nooit zou komen. Ik heb een tijdje door Amerika gereisd, in '86 ben ik in Peru geweest, en eind juli, begin augustus ga ik naar Kenia. Nederland stond ergens onderaan mijn lijstje. Maar ik ben erg verbaasd, de mensen zijn zo vriendelijk en behulpzaam. Ik had nog nooit ergens gewoond in het buitenland en ik zal het heel moeilijk hebben om hier weg te gaan. Meteen de eerste avond hier in de flat heb ik meegegeten en zo langzamerhand zijn het mijn vrienden geworden. Met de andere Engel&en ging ik thuis niet zoveel om, de jongens one ^ kaar wel. Het ligt er waarschijnlijk aan dat ik het enige meisje ben dat uit Leeds is gekomen, dan ben je wat meer gedwongen om te integreren. (Belukkig is het leven daardoor ook wat goedkoper. Samen eten kost niet zo veel. Thuis deel ik met een lerares een huis, ik heb altijd op mezelf gewoond. Mijn eerste reactie toen ik hier kwam, was: he/p/. Het was zo druk en er hingen allemaal dingen aan de muur. Maar het is me honderd procent meegevallen. Ik hou wel van de houding van de mensen hier. Zoiets van: ik heb er niets mee te maken, ga gerust je eigen gang. Maar er is wel respect voor wat je doet. Een aantal zal in Engeland langskomen en daar verheug ik me erg op. Ze hebben goed voor me gezorgd. En ze hebben me het gevoel gegeven belangrijk te zijn. Met mijn project, over de Kunstuitleen, moet ik door heel Nederland reizen, en dat kost geld. Ik krijg goede hulp van een jongen hier op de flat. Hij vertaalde voor mij twee artikelen uit het Nederlands over hoe de kunstuitleen hier geregeld is. Hij is er zo'n

Andrew: de studenten leken allemaal zo slim en trendy al werkten: ze lopen in pakken en dassen en met attaché-koffertjes. Dus wij keken een beetje op tegen de Nederlandse student, ze leken allemaal zo slim en trendy. De goede kleren zijn hier waarschijnlijk goedkoper, in Engeland zouden we dat niet kunnen betalen. Nieuw was voor mij ook de fiets. We hebben fietsen gekocht via een Nederlandse vriend van ons, voor zeventig gulden. Daar kunnen we onze drie maanden wel mee vooruit. Ik moet er nu wel hard aan trekken met mijn project, er is veel tijd verloren gegaan met het zoeken naar informatie. Maar ik vind het ook heel belangrijk dat ik iets van de cultuur meemaak en niet alleen maar studeer. Een nadeel van Tilburg is datje moet betalen om te kunnen sporten. In Engeland is dat gratis. En ik vind Tilburg niet mooi. Er is niet veel oude architectuur te zien. Ik kom uit Liverpool en studeer in Leeds: de geschiedenis ligt daar nog op straat. Maar de treinen zijn een pluspunt, ze lopen hier allemaal op tijd.'

Steffie: fietsen helemaal niet eng acht uur mee bezig geweest en daar ben ik hem heel dankbaar voor. Ook valt me op dat de faciliteiten hier beter zijn dan in Engeland, de bieb is uitstekend en dat maakt het werken een stuk gemakkelijker. In Leeds gaat meer geld zitten in het onderhoud van de gebouwen dan in het opzetten van de bibliotheek. Er zijn bijvoorbeeld maar twee kopieermachines per campus, het aantal kopieermachines hier overviel me. Maar misschien verandert dat als de universiteit geprivatiseerd wordt, zoals de bedoeling is. Want dan moet het studeren in Leeds wel aantrekkelijk gemaakt worden.' Monique Mulder

16 juni 1989 .

GRENS B

I CIDENTEN

Fiets gestolen in Edinburgh Het Erasmus-programma biedt ook mogelijkheden voor Al O's. Voor een periode van 3 maanden tot een jaar kan een AIO een individueel onderwijsprogramma volgen aan een universiteit binnen de EG. In dit kader bezocht Ron Berndsen als AIO Bestuurlijke Informatiekunde voor een periode van drie maanden de Wrlot- Watt University in i p P I Edinburgh.

De contacten met Edinburgh bestonden al langer. Mijn begeleider Hennie Daniels werkt samen met Roy Leitch op het gebied van kwalitatief redeneren. In Tilburg werd een onderzoek gedaan naar kwalitatief redeneren in de economie, en Roy Leitch leidt een groep die meer technische toepassingen onderzoekt. Op 6 september vertrok ik naar Schotland met een flinke hoeveelheid winterkleding ('het is daar koud en nat'). Bij mijn aankomst scheen de zon en het zou de warmste en droogste herfst sinds jaren worden. De eerste paar dagen kon ik logeren bij Frank van Harmelen, een medewerker die promotie onderzoek verricht bij het Artificial Intelligence Department van Edinburgh University.

De Heriot-Watt University, sinds 1966 universiteit, is verspreid over de stad en bestaat uit drie delen: de Mountbatten Building, het oude complex in Chambers Street (beide in het centrum) en het nieuwe complex Riccarton in het gelijknamige plaatsje zo'n vijf mijl buiten de stad. Gelukkig zaten Computer Science en Economics, de twee 'departments' waar ik mee te maken zou krijgen, in de Mountbatten Building dat in de 'Old Town' ligt, het oude en pittoreske centrum van de stad. Op de universiteit stond al een bureau klaar op een kamer met 6 (!) studenten 'from abroad': Afghanistan, China, Singapore, Polen en Engeland (Schotten beschouwen Engeland ook als buitenland). Zij vormen samen met Roy Leitch, mijn contactpersoon en begeleider, de KnowledgeBased Systems Group (KBS-group). Het is lastig om geschikte woonruimte te vinden in het centrum van Edinburgh. De huren zijn dan ook behoorlijk hoog: ongeveer f 600,- voor een gestoffeerde kamer van 18 m^ Uiteindelijk na twee keer verhuizen had ik eind september een mooie kamer gevonden op loopafstand van de universiteit. Mijn fiets was al na drie dagen gestolen bij de Post Graduate Student Union tijdens de Go-clubavond. Het onderwijsprogramma bestond uit twee cursussen. De cursus 'The International Economy' (Prof. Shone) bestond uit seminars waarbij studenten artikelen presenteerden gevolgd door een discussie. De onderwerpen waren o.a. protectionisme (in de jaren '30 en heden), de gouden standaard, het IMF. De andere cursus die op het programma stond was getiteld 'Inference Systems' (Prof. Gammerman). Na een korte inleiding over Expert systemen kwamen vervolgens verschillende soorten inferentie methoden aan bod: Het Zekerheids-Factor model, redeneren met waarschijnlijkheden en de Dempster-Shafer theorie. Er bleef echter ook tijd over om de sfeervolle pubs, theaters, bioscopen en historische gebouwen te bezoeken. De stad heeft een geheel eigen sfeer waar je je direct thuis

Sabeigeicletter in Neuwied Eind vorig jaar volgde letterenstudente Anja Boerema enkele cursussen 'Dialektik' en 'Aufklarung' aan de universiteit van Neuwied in WestDuitsland. De 'Art und Weise' van onderricht verschilt niet veel van de manier waarop dat aan de KUB plaatsvindt, is haar indruk.

zirf|-—==- *=i^ Miss Asbach liet me mijn kamer zien. Op mijn komst was duidelijk gerekend. De muren waren van een fris wit verfje voorzien, een bejaardenbed was half achter een gordijn verstopt en in het midden van de kamer stonden acht kantinestoelen rond een vierkante tafel. Het aantal stoelen intrigeerde me bijzonder. Miss Asbach was natuurlijk niet haar ware naam. Zelf had ik schriftelijk een kamer weten te regelen in een studentenpension, waarvan de prijs een veelvoud was van het aantal aanvoelt. Op anderhalf uur rijden van Edinburgh komt het 'echte' Schotland, 'the Highlands', tevoorschijn: ruige heuvels, spiegelgladdé meren, veel schapen en uitgestrekte bossen. Naast deze voordelen zijn er ook nadelen voor de student (AIO) in Schotland. In het algemeen dienen studenten zelf voor financiën te zorgen door bij de overheid, gemeente, stichtingen en andere instanties aan te kloppen voor beurzen. AIO's aan de KUB hebben het dan niet slecht getroffen in vergelijking met Ph. D. studenten in Schotland. Ron Berndsen

Studeren in het zand van de Costa del Sol Yvonne van Mierio, studente bedrijfseconomie (öejaars) schrijft een afstudeerscriptie in het kader van een uitwisselingsprogramma van COMETT (Brussel). Het project duurt acht maanden waarvan zij zes maanden in Mélaga verblijft.

In mijn afstudeerwerkstuk tracht ik de rol van informatietechnologie in de hotellerie aan de Costa del Sol te achterhalen. Op het kantoor ESECA (Sociedad de Estudios Economicos de Andalucia), een onderneming welke economische en statistiesche onder-

zoeken verricht, werk ik aan mijn scriptie. Gedurende de eerste weken heb ik me wat ingelezen in het toerisme en de hotellerie. Daarna heb ik het aanbod van hotels aan de Costa del Sol bekeken en een analyse gemaakt van het concurrentie-proces. Op dit moment tracht ik de rol van informatietechnologie in de praktijk te bekijken door een aantal hotels te bezoeken. Deze bezoeken vormen de basis voor een zestal casestudies. Naast de werkzaamheden op het kantoor volg ik vrijdags en zaterdags op de Universiteit college aan een subfaculteit Master de Turismo. Het is een soort Tias-opleiding ten behoeve van personeel werkzaam in de toerisme-branche. De 'studenten' vormen een heterogeen publiek variërend van receptionisten tot directeuren van hotels en reisburo's. De opleiding behandelt diverse economische, sociologische en juridische aspecten in relatie tot toerisme zoals: toeristische planning, de wetgeving van bijvoorbeeld accomodatie, economie van toerisme, informatica, de boekhouding van dienstverlenende bedrijven enzovoort. De

colleges zijn erg interessant maar men gebruikt zeer weinig literatuur en grotendeels Spaanse literatuur. Internationale theorieën worden slechts aangestipt of zeer vluchtig behandeld. De eerste weken hier in Malaga waren, eerlijk gezegd, niet zo makkelijk omdat de taal een grote barrière vormde. Het dialect van Andalucia is zo zwaar dat ik het idee had geen woord spaans te spreken. Daarnaast is niemand verantwoordelijk voor je en moet je zelf je weg zoeken. Het cultuurverschil speelt een grote rol. Na verloop van tijd begreep ik en waardeerde ik die culturele verschillen. Middels een advertentie op de faculteit heb ik contact gezocht met spaanse studenten en veel geleerd over taal en gewoonten. Terugkijkend op de afgelopen vijf maanden kan ik alleen maar concluderen dat het een geweldige ervaring was. Yvonne van Mierio

Tilburg - Vancoi ver vice versa Studeren in Amerika: het leek Univers-medewerkster Yvonne Ton een jaar geleden een impulsief maar toch uitvoerbaar idee. Inmiddels is het de vraag wanneer ze de Verenigde Staten weer mag betreden. Hieronder haar relaas hoe de plannen om een semester aan de universiteit van Berkeley te studeren al bij de Amerikaanse douane in Vancouver (Canada) strandden.

*fVJ

Het begon allemaal in mei 1988. Toen kregen alle Nederlandse universiteiten het verheugend bericht dat het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen extra geld beschikbaar stelde voor studie, stage of onderzoek van studenten in het buitenland. Eind mei moest de coördinerende NUFFIC in het bezit zijn van de definitieve aanvragen van alle gegadigden voor een buitenlandse beurs. Mijn aanvraag had ik binnen twee weken rond. Eén van de ongeveer vijftien aanvragen van de KUB. Het idee was om het tweede semester een aantal vakken te volgen aan de linguïstische faculteit van de University of Berkeley in Californië. Mijn keuze voor Berkeley werd bepaald door contacten van de Tilburgse letterenfactulteit met de betreffende faculteit. Omdat de inschrijfkosten bij Amerikaanse

universiteiten gigantisch zijn en de NUFFICbeurs bedoeld was als tegemoetkoming in de extra kosten, zou ik niet als student maar als toehoorder colleges gaan volgen. Docenten die kortgeleden in Berkeley geweest waren, verzekerden mij dat dit geen problemen zou opleveren. Eind september hoorde ik officieel dat mijn aanvraag door de NUFFIC gehonoreerd was. Omdat ik rond half januari 1989 zou vertrekken, begon de tijd te dringen. Woonaiimte zoeken van zo'n afstand ging niet echt gemakkelijk. Organisaties voor studentenhuisvesting konden weinig voor me doen: ik was natuurlijk laat met mijn verzoek en bovendien geen officiële student van Berkeley. Pas een paar dagen voor vertrek , hoorde ik dat ik ergens een kamer in Berkeley kon huren. Ook het verkrijgen van een visum kostte de grootste moeite. Eigenlijk had ik erop gerekend in aanmerking te komen voor een studentenvisum, waarmee een langer verblijf in de Verenigde Staten mogelijk is. Dat bleek niet mogelijk. Ik was immers maar een toehoorder in Berkeley. Wat nu? Omdat ik mijn plannen toch graag wilde doorzetten, besloot ik een toeristenvisum aan te vragen, de meest algemene categorie van visa. Eenmaal in Berkeley zou ik mijn visum dan kunnen verlengen. Uit betrouwbare bron wist ik dat dat moest kunnen.

REFUSED Half januari dit jaar vertrok ik van Schiphol richting Californië. Ik vloog via Vancouver in Canada, voor mij de goedkoopste mogelijkheid. Mét een toeristenvisum, mét de nodige informatie over de universiteit van Berkeley, waaronder een programma van de linguïstische faculteit voor het komend semester, zelfs nog met de zekerheid van een kamer in Berkeley in het vooruitzicht. In

Vancouver liep het allemaal al mis, wat ik zeker niet verwacht had. Ik zat er meer over in of ik in Berkeley wel colleges kon volgen. Temeer omdat het hoofd van de faculteit, die op de hoogte was van mijn komst, de hele maand januari in Japan verbleef. De Amerikaanse douanebeambte vertrouwde mijn papieren niet. Ik werd apart gezet in een kantoortje en al mijn bagage werd onderzocht tot het 'belastende materiaal' naar boven kwam: informatie over Berkeley en een brief van de Tilburgse letterenfacuteit over mijn studieplannen. Discussie bleek niet mogelijk. De douanier vond dat ik een studentenvisum nodig had, toehoorder of niet. Mijn verweer mocht niet baten. De Amerikaanse ambtenaar schreef zonder veel omhaal 'refused' in mijn visum. Ik moest het doen met Vancouver. Daar heb ik niet veel meer gezien heb dan de plaatselijke jeugdherberg, in de winter ook niet een plek om vrolijk van te worden. Lang ben ik niet aan de (Canadese westkust gebleven. Het Amerikaans consulaat kon niets voor mij doen, telefoontjes met mijn hospita in SF)éte Berkeley leverden niets op. Er zat niets anders op dan snel naar Nederland terug te gaan. Maar zelfs dat zorgde voor de nodige problemen, want de vertrekdatum op mijn ticket kon niet veranderd worden. Het zag er zelfs even naar uit dat ik een nieuw ticket moest kopen. Zover kwam het gelukkig niet. Eind van het verhaal is dat ik vier dagen na mijn vertrek al weer terug was in Nederland. Van wervende kreten over studeren in het buitenland heb ik mijn buik inmiddels wel vol. Deze Univers-special is aan mij dan ook zeker niet besteed. En afgezien daarvan, ik ben inmiddels afgestudeerd. In Tilburg. Geen idee wanneer ik Amerika alsnog in mag en weinig zin om dat op korte termijn uit te proberen. Wie weet kom ik er ooit nog eens als toerist. Yvonne Ton

wezige stoelen. De gebouwen van de universiteit van Neuwied zijn her en der over de stad verspreid en de zeven faculteiten zijn in het stadsbeeld niet als zodanig te herkennen. Het hoofdgebouwen de aula vormen hier een uitzondering op. Dat wat na de tweede wereldoorlog werd opgericht door de geallieerden om als instituut te dienen van waaruit heropvoeding en denazificatie een vaste plaats in de maatschappij moesten krijgen, werd zo omstreeks 1965 het hoofdgebouwvan de universiteiten kent een prachtig uitzicht op de Rijn. De meeste studenten in Neuwied zijn spoorstudenten. Vooral de plaatsjes onder Keulen en boven Koblenz vormen grote reservoiren van (potentiële) studenten. Gelukkig woonden er ook enkele permanent in Neuwied, zodat ik de termen Federweiss, Eiswein en Schnaps van een verklarende beschrijving kan voorzien. Ook mijn professor was er een van het goede soort. Het volgende verhaal heb ik welgeteld vijf keer mogen horen ter afsluiting van een college-uur. Enkele jaren daarvoor had de professor een plan beraamd met een van zijn collega's. Samen zouden ze een inval doen in de kamer van zijn beste collega op het moment dat hij

een sollicitatiegesprek aan het afnemen was. Als twee dwaze oude mannen renden ze naar de dichtsbijzijnde 'PLUS' om twee namaak sabels aan te schaffen. Terug op de universiteit verkleedden ze zich op passende wijze. De een knoopte zijn overhemd tot aan zijn navel open, de ander had met mooie beloftes een grote witte directoire aan een van de secretaresses ontfutseld en daarna overzijn lange broek aangetrokken. Het sollicitatiegesprek werd op dat moment afgenomen in een van de bovenste kamers van het gebouw. Om het effect te vergroten begon het sabelgevecht al op de onderste trede van de trap en onder veel gesteun en geschreeuw werkte het wapengekletter zich een weg naar boven toe. Bij de kamer des onheils aangekomen, werd de deur met een grote zwaai opengegooid, waarop de sollicitante haar ogen wijd opensperde en een wijsvinger die net een zin had moeten onderstrepen prikkend in de lucht hield. Na een rondje om de tafel volgde er nog een. Beide gingen vergezeld van kreten als 'Olé', 'Nein, sie gehort mir' en 'En garde!'. Het tweede rondje was ook het laatste. De deur werd gesloten en geheel opgaand in hun spel daalden de twee heren weer de trap af. 'En zo', placht de professor Germanistik te zeggen 'zijn Dialektik en Aufklarung het beste verbeeld'. Nog steeds begrijp ik niet wat hij daarmee bedoelde. ^ ^ j a Boerema

Zwemmen in de Seine Odile Ruijs werkte twee maanden in Parijse bibliotheken en documentatiecentra op zoek naar informatie over de economische hervormingen in Vietnam, de voormalige Franse kolonie. Zwemmen in de Seine. Ofwel in het diepe gegooid te Parijs.

September 1988 - telefoon van Bureau Buitenland: of ik nog altijd in Frankrijk wil gaan studeren? Dan hebben ze nog wel een beurs voor twee maanden 'Lyon' voor me, in het kader van een of andere stimuleringsregeling. Dit telefoontje opende nieuwe persp)ectieven: ik had het in het buitenland studeren inmiddels al vooruitgeschoven tot na m'n doctoraal en was net begonnen mijn afstudeeronderzoek in Vietnam voor te bereiden. 'Eh, hoe flexibel is die beurs? Kan ik er ook in Parijs mee gaan studeren?' (Daar zitten nl. nogal wat Vietnamese en op Vietnam gespecialiseerde wetenschappers) Dat kon. Mooi. Slechts gewapend met een paar adressen van een bibliotheek, een documentatiecentrum etc. ging ik in maart op pad. De bedoeling was meer informatie te verzamelen over de actuele situatie in Vietnam, met name over de economische hervormingen. Nadeel van buiten een programma om naar het buitenland gaan is datje veel meer zelf moet regelen; een kamer bijvoorbeeld: uiteindelijk vond ik er een, vier dagen voor mijn vertrek, via, via, en naar Parijse begrippen zeer schappelijk geprijsd: f 400,voor 8 m^ (per maand). Gratis bijgeleverd dan wel een uitzicht op Parijs vanaf de 7e

verdieping, een valse kat en een hele leuke hospita. Verder hangt het succes van de onderneming meer dan gemiddeld af van geluk en doorzettingsvermogen. De paar adressen waarmee ik van huis vertrokken was bleken al gauw niet voldoende te zijn om twee maanden zinvol door te brengen. Hier kwam het geluk om de hoek kijken: min of meer toevallig belandde ik bij de culturele vereniging van Vietnamezen in Parijs. Via dit 'informele circuit' leerde ik mensen kennen, en via hen weer anderen. Soms kreeg ik de tip om die en die eens te bellen. Daar komt dan het doorzettingsvermogen van pas; zeker in het begin vond ik het nogal eng om mensen op te bellen, en aan de telefoon uit te leggen wie ik was en wat ik wilde. Gaandeweg werd die angst wel minder, vooral omdat men zonder uitzondering vriendelijk en behulpzaam reageerde. Dan zijn er nog van die dingen, waarvan je denkt dat ze in Frankrijk net zo geregeld zijn als in Nederiand. Universitaire vacanties willen wel eens langer zijn dan je gewend bent en op andere tijdstippen beginnen, bijvoortjeeld een week na Pasen. Een incidentele staking van de bewakingsdienst van het Centre Pompidou (dat een geweldige bibliotheek annex multi-media paradijs heeft) liep ook uit tot twee weken. Niet zo handig allemaal. Voordatje denkt dat het allemaal kommer en kwel was (ik ben ook nog een keer bijna in elkaar geslagen) wil ik uiteenzetten waarom ik deze twee maanden toch niet graag had willen missen. Allereerst dan natuuriijk de mogelijkheid om materiaal te verzamelen waar in Nederland niet (nauwelijks) aan te komen is, verder je taalvaardigheid bij te spijkeren, maar vooral om eens een tijdje in een buitenlandse stad te wonen en te kijken of je het in den vreemde redt; hoewel Parijs niet echt ver weg is en de telefoon nog betaalbaar is, ben je toch veel meer op jezelf aangewezen. Bovendien heb ik Parijs altijd een leuke en mooie stad gevonden; nu dan eindelijk de gelegenheid de kennismaking wat te verdiepen. odile Ruijs

Internationalisering vraagt uitbreiding talencentrum Het talencentrum van de KUB start deze zomer met een intensieve cursus Nederlands voor buitenlanders. De cursus loopt van eind juli tot begin september en heeft een studiebelasting van dertig uur per week. Het programma is bedoeld voor aankomende KUB-studenten die snel Nederlands willen leren en voor buitenlandse studenten die in het kader van het Erasmusprogramma naar Tilburg komen. Komende winter zal de cursus opnieuw draaien. Het talencentrum wil verder betere contacten gaan onderhouden met bemiddelende instanties in Tilburg, die buitenlanders kunnen wijzen op de mogelijkheid om Nederlands te leren aan de KUB. 'We denken dan aan het arbeidsbureau, regionale educatieve centra, vluchtelingenwerk, het buitenlanderscentrum en zelfs de vreemdelingenpolitie', aldus Guust Meijers, voorzitter van het talencentrum (officieel: werkverband taal-

vaardigheid). Naast de nieuwe intensieve zomercursus biedt het talencentrum de gebruikelijke viermaandelijkse programma's aan voor beginners en gevorderden. Voorwaarde voor buitenlanders om mee te doen aan de taalcursussen op de KUB is dat ze een zodanige middelbare schoolopleiding achter de rug hebben dat ze kunnen doorstromen naar het universitair ondenwijs. Deelnemers aan de cursussen zijn evenwel

niet verplicht om zich ook daadwerkelijk in te schrijven voor een studie aan de KUB. In de praktijk blijkt zelfs dat het merendeel van de cursisten met van zins is om een universitaire studie te volgen. Het gaat goed met het talencentrum. Het aantal buitenlandse deelnemers aan de Nederlandse programma's neemt toe, en ook wat betreft de andere poot, de dienstverlening voor KUB-studenten en medewerkers, bespeurt Meijers een grotere interesse voor het zich uitbreidende programma-aanbod. 'Onder invloed van de internationalisering neemt de interesse voor vreemde talen toe. Voor het keuzevak Frans is het aantal belangstellenden in ĂŠĂŠn jaar gegroeid van zo'n twintig naar 45. Dezelfde tendens zie je bij de cursus 'English for the future'. Voor Spaans is er al jaren sprake van overinschrijving. Langzamerhand komen er ook steeds meer

Erasmus-studenten. Zo volgen nu zes studenten uit Leeds, die hier meelopen met vrijetijdswetenschappen, ons programma Nederlands.'

ENGELS VOOR SECRETARESSES Niet alleen bij studenten, maar ook in andere geledingen neemt de belangstelling voor talen toe. Meijers: 'We zijn pas, op verzoek, gestart met een cursus Engels voor secretaresses van de sociale faculteit. Omdat ze steeds meer de rol van gastvrouw moeten vervullen bij het bezoek van buitenlandse gasten, wilden de secretaresses hun Engels bijspijkeren. Nu krijgen we ook aanmeldingen van andere faculteiten. Dat is een direct effect van het Erasmusprogramma.' Caspar Janssen

(advertentie)

R^suniversiteit w Groningen KuG De Rijksuniversiteit Groningen is een universiteit die kan bogen op een 375-jarige traditie Met een compleet spectrum aan studierichtingen leidt de RUG zijn 17 000 studenten op tot mr , drs of ir De RUG heeft een aantal onderwijs- en onderzoekscentra van topnneau en is sterk internationaal gericht Jaarlijks vinden er zo'n 150 promoties plaats De RUG heeft ruim 5 000 medewerkers

Richt uw sollicitatie met curriculum vitae, voor 8 juii a s aan Rijksuniversiteit Groningen, afdeling Personele Zaken, Postbus 72, 9700 AB Groningen Vermeld het vacaturenummer op de envelop ĂŠn bovenaan uw brief De RUG nodigt met nadruk vrouwen uit om te solliciteren, vooral bij functies waarin zij ondervertegenwoordigd zijn

De faculteit der economische wetenschappen vraagt Assistent in opleiding micro-economie (vac nr 890610/2508) ten behoeve van het project "The Design and ~ irftplementation of Regulatory Mechanisms under (Partial) Entry Deregulation" bij de sectie Micro-economie bmnen de vakgroep Algemene Economie Taakomschrijving Het doel van het onderzoek is om een bijdrage te leveren aan de micro-economische theorievorming over overheidsregulering Daarbij ligt de nadruk op situaties van informatie asymmetrie tussen de regulerende overheid en de gereguleerde bedrijven Bij dit onderzoek wordt voortgebouwd op een aantal recente ontwikkc iingen in de moderne prijstheorie en de econo mische theorie over regulering Vereisten - doctoraal examen economie of econometrie met een goede kennis van de micro economie - een gedegen achtergrond van wiskunde is nood zakelijk Nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij Prof Dr G Knieps, telefoon (050) 63 45 33 of bij Dr G Tillmann, telefoon (050) 63 45 35

Assistent in opleiding economische en sociale geschiedenis (vac nr 890611/2508) ten behoeve van het project "Capital Formation m Dutch Infrastructure (Social Overhead Capi tal) during the 19th Century" bij de sectie Economische en Sociale Geschiedenis binnen de vakgroep Algemene Economie Taakomschrijving De assistent in opleiding zal participeren m een veelomvattend lange termijn onderzoek dat zich ten doel stelt te komen tot een reconstructie van de Nederlandse nationale rekeningen voor de 19e eeuw Specifiek zal door hem/haar worden gewerkt aan de 19e eeuwse infrastructurele kapitaalvorming in Nederland Hoofddoel van dit gedeelte van het onderzoek is het verzamelen en bewerken van jaarcijfers met betrekking tot deze infrastructurele kapitaalvorming over de periode (ruwweg) 1800-1913 Aan de hand van dit cijfermateriaal moet worden gezocht naar een verklaring voor de verdeling in tijd en volume van de verschillende componenten waarin de infrastructurele kapitaalvorming kan worden uitgesplitst Vereisten - doctoraal examen economie of geschiedenis met goede kennis van economische en sociale geschiedenis - ervaring gewenst met automatische gegevens verwerking (grote databestanden), tevens gewenst enige archiefervaring plus inventiviteit op deze terreinen

Assistent in opleiding 'marktsegmentatie en direct marketing' (vac nr 890612/2508) ten behoeve van het gelijknamige project bij de sectie Marktkunde en Marktonderzoek van de vakgroep Bedrijfseconomie en bij de sectie Statistiek en Econometrie van de vakgroep Econometrie Taakomschrijving Een optimaal gebruik van 'direct marketing' methoden vereist een goed en zo gedetailleerd mogelijk inzicht in de marktsegmenten Het doel van het onderzoek is om bestaande seg mentatiemethoden op hun bruikbaarheid te onderzoeken en waar nodig verder te ontwikkelen, en de beschikbare dataverzamelingen te evalueren en te bezien wat hier optimaal is Het onderzoek zal worden uitgevoerd in samenwerking met het Lester Wunderman Instituut Vereisten - doctoraal examen econometrie, toegepaste wiskunde of sociale wetenschappen met specialisatie data-analyse of methoden en technieken - interesse in marketing-vraagstukken - affiniteit met het werken op de computer en de analyse van grote databestanden Nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij Prof Dr P S H Leeflang, telefoon (050)633696 ofbijProf Dr T Wansbeek. telefoon (050) 63 38 03

Nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij Prof Dr R Fremdling, telefoon (050) 63 37 77 Het salaris bedraagt op grond van ministeriele richtlijnen^ . 778, bruto per maand ,n het eerste t o t , 3 . . 8 , - bruto per maand in het laatste aanstellingsjaar Opmerkingen

project

" ' " " ' " " '"^'^'

onderwijstaken, zoveel mogelijk in samenhang met het desbetreffende onderzoek-

De aanstelling vindt plaats voor de duur van vier jaar en dient nit te monden 111 een proefschrift Datum indiensttreding zo spoedig mogelijk

Werken aan de grenzen van het weten

Tilburg spreekt een woordje mee in COMETT Elke zichzelf respecterende Europeaan doet heden ten dage wel tets aan Europese samenwerking. Zo ook de KUB. Het meest bekend op universitair terrein is wel het Erasmus-project, maar er vloeien meer ECU'S. De Tilburgse universiteit doet nu ook mee aan COMETT, het Community Action Programme for Education and Training for Technology.

Europa brengt universiteit en bedrijf nader tot ell<aar De naam zegt het al: COMETT is 'zeer sterk gericht op technologie'. Drs. Sylvia Kokhuis, hoofd Bureau Buitenland, vindt het niet vreemd dat de KUB -waar technologie toch geen hoofdrol lijkt te spelen- aan dit programma deelneemt. 'Technologie wordt steeds belangrijker voor elke wetenschap,' zegt zij. Als voorbeelden noemt Kokhuis de recente oprichting van het Instituut voor Taal- en kennistechnologie (ITK) en het Center for Economie Research (CentER). Het bijzondere van COMETT, waarin ook een niet-EG-land betrokken kan worden, is dat universiteiten samenwerken met bedrijven. 'Het doel van COMETT is om universiteiten en bedrijven nader tot elkaar te brengen. De ondernemingen hebben een gelijkwaardig aandeel in het programma.' Zo wil COMETT netwerken tot stand brengen waarin bedrijven en universiteiten gezamenlijk onderzoek verrichten. Deze kunnen internationaal, nationaal of regionaal opgezet worden. 'Denkbaar is een samenwerking in Brabant op het gebied van milieutechnologie. Mogelijke deelnemers zijn de universiteiten van Eindhoven en Tilburg en de afvalverwerkende Industrie.' Ook kan een universiteit een student enkele maanden naar een bedrijf in het buitenland sturen om er te werken en onderzoek te doen. Omgekeerd is het mogelijk dat medewerkers van bedrijven naar buitenlandse universiteiten gaan om daar colleges te geven.

Kokhuis bestrijdt dat het de bedrijven alleen te doen is om financieel voordeel. 'Het programma kost hen veel tijd en ze hebben zeker geen financieel gewin. Net als universiteiten vinden ze het belangrijk om goede samenwerkingspartners te hebben. Ook zij zien als achterliggend doel dat je moet samenwerken, wil je een woordje meespreken.' Een voordeel voor een universiteit is dat een opleiding die eigenlijk niet te betalen is, alsnog te realiseren is met behulp van COMETT en het bedrijfsleven.

BEPERKTE CAPACITEIT Het woordje dat de KUB tot nu toe in COMETT meespreekt, is niet al te groot. Op dit moment loopt een Tilburgse student Vrijetijdswetenschappen stage in Malaga. Kokhuis: 'Die verloopt heel voorspoedig. De student is via de Kamer van Koophandel daar in contact gekomen met bedrijven en verricht nu onderzoek naar de toepassing van technologie in het hotelwezen.' Stafleden zijn -nog- niet naar het buitenland gestuurd. Wel is de KUB betrokken bij het uitzenden van een medewerker van een cultureel reisbureau, gericht op educatieve reizen. Ook die is gestationeerd in Malaga en is actief vanuit de universiteit aldaar. Het andere wapenfeit van de KUB is de organisatie van een 'training course' in het Westduitse Trier in augustus aanstaande. Deze tweedaagse cursus draagt als titel

'Strategie Management of Information Technology in Higher Education'. Dit project, waarin dit jaar plaats is voor twintig deelnemers, was vroeger in handen van het Amerikaanse computerbedrijf Digital. Pas dit voorjaar werd bekend dat het Tilburgse Bureau Buitenland hiervan de coördinatie op zich zou nemen. Kokhuis: 'We zijn bewust niet groot begonnen .' Dit geldt voor de cursus in Trier, maar ook voorde andere COMb I i -activiteiten. In het dikke boek van COMETT is de KUB slechts op enkele pagina's terug te vinden. 'Gezien onze eigen beperkte capaciteit is de

Chinese aio Liu Ling:

'Ze icunnen niet iedereen in Beijing doodschieten' De Chinese Liu Ling (29) is sinds februari als aio in dienst van de KUB. Ik tref haar aan achter een van de vele computerschermen op het Info-lab. De computers hebben hier persoonlijke namen als Gremlin, Apollo en Spirit. Liu Ling vertelt in bedeesd Engels dat ze onder meer bezig is met een experiment om gegevens van verschillende aard tegelijkertijd in de computer op te slaan. Is het mogelijk om beeld, tekst en geluid samen op één document onder te brengen? Dat vergt, zo meen ik te begrijpen, een andere manier van processing en een nieuwe informatiearcfiitectuur. Voordat Liu Ling naar Nederland kwam werkte ze vier jaar aan de People's University of China in haar geboortestad Beijing. Dezelfde universiteit waar nu de legertanks voor de poort staan. Zij is gespecialiseerd in informatie-management. Vorig jaar zocht

Belangstelling voor Oost-Europa groeiende Dr. Kuschpèta is sinds 1964 aan de KUB verbonden en vierde er onlangs zijn zilveren jubileum. Het vak Sowjetologie wordt door hem gegeven sinds 1979. De belangstelling ervoor is altijd erg groot geweest en liep veelal parallel met ontwikkelingen in het Oostblok. Na de Russische inval in Afghanistan was de studententoeloop groter dan normaal en evenzo zaten er meer studenten in de collegebanken ten tijde van de opkomst van Solidarnosc in Polen. 'Wat de belangstelling betreft constateer ik een stijgende lijn', aldus de scheidende docent. 'Dit jaar volgden dertig studenten het vak, 28 hebben er al tentamen gedaan en één student studeerde er bij me af.' Sowjetologie - dat ook aan de Universiteit van Amsterdam gedoceerd wordt onder de naam Ruslandkunde - is een vak dat vooral tot stand gekomen is als een initiatief van studentenzijde. 'Studenten lieten weten dat ze meer behoefte hadden aan een vak dat appelleert aan hun algemene ontwikkeling, omdat andere vakken nogal technisch gedoUnlvers

ceerd worden. Naar verhouding waren het dan ook vaak econometristen die het vak volgden. En natuurlijk zijn de ontwikkelingen in het Sowjet-blok van een dusdanige aard dat mensen meer kennis willen nemen van de achtergronden ervan.' In de tijd dat Kuschpèta aan de KU B doceert heeft hij kunnen constateren dat studenten met een andere blik naar het Oostblok zijn gaan kijken. 'In 1964 waren de studenten om het populair te zeggen, nog 'ouderwets'. Aan de ene kant studeerden ze en aan de andere kant legden ze een grote nadruk op het studentenleven: plezier en ontspanning. Vóór '68 was er nog niet veel politieke belangstelling, men had meer interesse voor het gezelligheidsleven. Door de gebeurtenissen van '68 ontstond meer en meer belangstelling voor de linkse politiek. De marxistische opvattingen onder de studenten waren niet zelden van een opmerkelijk orthodox gehalte. En de studenten liepen nog echt warm voor het socialisme in Oost-Europa. Dat is nu veel minder het geval.' Volgens Dr. O. Kuschpèta

Liu Ling contact met de Tilburgse econoom professor Meersman, die toen haar universiteit bezocht om deel te nemen aan een conferentie. 'Meersman is een beroemdheid op het gebied van databases', verklaart Liu Ling haar beslissing om zich juist in Tilburg verder te bekwamen als Assistent in Research. Tja en daar zit ze dan nu aan de andere kant van de wereld, tenwijl bij haar thuis in Beijing de gruwelijkste dingen gebeuren. Liu Ling is wel geschokt door wat er in China aan de hand is, maar echt bezorgd over het lot van haar familie lijkt ze niet. Haar man doceert vervolg op pag. 12

ie blijft bestaan

Dr. Kuschpèta met pensioen, 'Bijzonder Jammer' vindt dr. O. Kuschpèta het dat hij de KUB gaat verlaten wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Maar 'zijn' vak - Sowjetologie - zal met zijn vertrek niet opgeheven worden: de belangstelling van de studenten voor het vak is dermate groot, dat continuering alleszins is rechtvaardigd.

werving moeilijk te realiseren. We kunnen nu nog geen vijftig mensen tegelijk uitzenden. In Portugal is een project waar dat wel gebeurt, maar daar staat een enorm apparaat achter. Wij hebben nog niet de pretentie om op een dergelijke schaal te werken.' Sylvia Kokhuis vindt dat het werk dat Bureau Buitenland nu in het kader van COMETT doet, 'geleidelijk aan' moet worden overgenomen door de faculteiten. 'Ik zie het als een uitzondering dat Bureau Buitenland daarin het voortouw neemt. De komende jaren moet het accent meer bij de faculteiten komen te liggen. Wij willen bevorderen dat daar de initiatieven voor nieuwe COMETTprogramma's genomen worden.' Paul van Dijk

Kuschpèta komt dit door de recente ontwikkelingen in Polen, de Sowjet-Unie en Hongarije. De leiders aldaar zien meer en meer in dat de systemen niet functioneren en ook de studenten staan er nu veel kritischer tegenover.

PRAVDA In zijn colleges heeft Kuschpèta altijd aandacht besteed aan ideologieën, met name het historisch materialisme, want zonder deze ideologie is het volgens de docent moei-

lijk om de economische redenering te volgen. Maar net zo vaak wordt er ingesprongen op actuele onderwerpen. Toen vorig jaar de grondwet van de Sowjet-Unie veranderd werd is dat met de studenten doorgenomen. Kuschpèta: 'Dat was wel uniek, het is nogal moeilijk om up to date te blijven. Maar juist doordat we actuele bronnen hebben - vooral de pers - kunnen we die ontwikkelingen op de voet volgen. Dat heeft de studenten echt geïmponeerd.' Kuschfièta leest dagelijks -onder andere- de Pravda. Polen en de Sowjet-Unie zijn de twee landen waar de meeste aandacht naar uitging tijdens de colleges: samen zijn ze in zekere zin representatief voor de rest van het Oostblok. De Sowjet-Unie voor het klassiek socialistische economische en sociale model en Polen (samen met Hongarije) voor de veranderingsprocessen die er spelen. Na zijn pensioen blijft Kuschpèta nog doceren aan de Universiteit van München, waar hij buitengewoon hoogleraar 'Finanzwezen' (van het Oostblok) is. Hij hoopt de ontwikkelingen in Oost-Europa te blijven volgen. Echt concrete plannen voor zijn vrije dagen heeft hij nog niet, 'omdat ik eigenlijk niet wil accepteren dat ik met pensioen moet gaan', aldus Kuschpèta. Hij betreurt het dat hij op de KUB geen colleges meer kan geven, de contacten met zijn studenten heeft hij altijd als 'heel prettig' ervaren. 'Dat is natuuriijk heel waardevol, daar zou je langer van willen genieten'. Michel Knapen 16 luni 1

vervolg van pag. 11

(advertentie)

Chinese aio nog steeds aan de People's UnivetBity, maar zij denkt dat hij geen enkel risico loopt zolang hij zich voorzichtig gedraagt. Liu Ling: 'Ze kunnen toch met iedereen doodschieten? Ze willen niet iedereen laten lijden. De grote vraag is wat er nu gaat ge beuren, wie krijgt de macht in handen? Ik ontvang veel brieven uit mijn land maar nie mand durft vrijuit te schrijven. Ik hou me in mijn brieven ook op de vlakte.' Liu Ling geeft schoorvoetend toe dat ze het eens is met de roep om meer vrijheid in haar land. 'De her vormingen zullen hoe dan ook doorgaan. De mensen hebben de smaak te pakken, ze wil len met meer terug.'

KRACHTPATSER Het sterkste nieuws op het gebied van ATcompatibles komt van Commodore De gloednieuwe PC 30III Zo uptodate in z'n mogelijkheden, datie de meeste andere volwaardige AT's ver achter zich laat Terwijlie in pnjs met gemak menige XT verslaat Universitaire adviesverkooppnjs f 3 995, speaaal ter introductie onder de f 3 500, (compleet met scherm, toetsen bord, MSDOS 3 3 en GWBasic) Boven dien knjgt u 'm tijdelijk met een intern ge heugen van 1 Mb 1 p V de standaard 640 Kb Dubbel voordelig voor de snelle beslissers Hoofdreden blijft watie kan met z'n krachtige Intel 8028612/16 bit micro processor En met z'n 14" monochrome monitor en z'n hoge EGAresolutie, ipv de m z'n klasse gebruikelijke 'gewone' CGAresolutie Om maar te zwijgen over z'n rekenkundige vermogen van 12 MHz, waar tot nu toe 8 of 10 MHz de gangbare kloksnelheid is De PC 30III heeft daarbij als een extern geheugen standaard een 3,5 inch floppy unit van 1,44 Mb en een 3,5 inch hard disk dnve van 20 Mb H ij werkt zowel met MSDOS, Xenix als OS/2, en kan pro bleemloos in een netwerk worden ingepast Zeg 'ns eerlijk heeft u ooit zo'n veel zijdige, professionele ATcompatible aan geboden gekregen voor zó'n lage pnjs? Waar wacht u dan nog op' Loop vandaag nog even bij ons binnen voor de exacte [onjs of bel de Commodore Ser\acelijn voor meer informatie 020842495

PARADISE Het valt haar op dat de Tilburgse universiteit in vergelijking met die in Beijing zo goed ge outilleerd is. Je kunt als onderzoeker veel sneller aan je informatie komen en je kunt over de nieuwste snufjes op computer en softwaregebied beschikken. 'Bij ons is alles gelimiteerd. In China kun je alleen met ver ouderde Amerikaanse spullen werken en die worden nog mondjesmaat ingevoerd. Hier is alles up to date.' De stad Tilburg ervoer ze aanvankelijk als een paradise. Zo'n rustige en veilige plaats. En alles ziet er hier zo nieuw en fris uit. Maar soms is Tilburg weer té rustig, vooral op de zondagen als alles dicht is. Vaak fietst Liu Ling dan door het prachtige groene land van Brabant. Of ze brengt een bezoekje aan haar vrienden, een familie die in Tilburg een Chi nees restaurant beheert. Daar wordt voor haar regelmatig een authentiek Chinese maaltijd bereid. Al met al vindt Liu Ling het 'wel leuk' in Nederland, ook al spreekt ze de taal nog niet. Soms is dat lastig communi ceren maar dat zal snel verbeteren als ze in september gaat deelnemen aan een cursus Nederlands. Als Liu Ling al heimwee heeft naar haar ge kwelde geboorteland dan weet ze dat in elk geval goed te verbergen. Voorlopig heeft ze geen plannen om een bezoek te brengen aan het thuisfront. Twan Geurts

WILT U 'M NOG KRACHTIGER? K k d l i u l i n u pioli.sioiH k l'C 40 lil S m u l u i d u i l ^ o o i lil i m l n i i n n i h h \ n l i l i , k ( K ' m ) n u k | x i l i t t t \ t . \ moiiiloi Uini\t.iMi.uu itl\Rspiijsl (■)2')'S)

DE N/El/WE PC W-W T ER INTRODUKTIE MOG GEEN F ? 500, (/NCL BT W)

KJO^! Hogeschoollaan 225, gebouw C, 2e verdieping, Tilburg. Tel. 013 663111. De heer L. van Erk

ONLY COMMODORE MAKES IT POSSIBLE Cr Commodore

Univers 16 juni 1989

De mededeJtngenpagina wordt verzorgd ckxjr de afdehng Interne Communicatie, Gebouw B, kamer 10 D)ef«ten en faculteiten leveren coPï zsm aan, uiterftjk vnjdag 12 00 uur vóór het verschijnen van de nieuwe Univers I V m beperkte ruimte is het zaak benchten kort en kernachtig te formuteren De redactie kan benchtwl^ agen Bg teveel copijknjgt de hoogste actuaflteitswaarde voorrang

ALG

SLUiTINGSPERIODE KUB TIJDENS ZOMERVACANTIE In de periode vanaf 3 juli tot en met 12 augustus 1989 zullen de gebouwen van de universiteit vanaf 18 30 uur gesloten zijn Voorts zijn de gebouwen in deze periode ook op zaterdag gesloten AFSTUDEREN I N DE M A A N D A U G U S T U S In verband met de te venwachten grote hoeveelheid afstudeerders in de vakan tieperiode, vragen wij (dea/studenten administratie) de studenten om mede werking bij de planning van hun afstude ren Studenten die in de maand augus tus willen afstuderen dienen dit zo mo gelijk reeds voor 1 juli a s bij buro exa mens aan te vragen Wij kunnen de af studeerstukken dan tijdig voorbereiden Bent u daar, gezien uw voortgang met het afstuderen, met toe in staat dan heb ben WIJ minstens drie weken nodig om de stukken gereed te maken INLEVEREN V A N TENTAMENUITSLAGEN VAN V A K K E N , DIE O P ANDERE ONDERWIJSINSTELLINGEN Z I J N AFGELEGD Hierbij delen wij u mede, dat sedert 15 maart j l DEA/Studentenadministratie alleen tentamenuitslagbriefjes accep teert van tentamens die met op de KUB zijn afgelegd indien ze gewaarmerkt zijn door de examenadministratie van betref fende onderwijsinstelling en vervolgens worden opgestuurd naar de Studentenadministratie van de KUB ter attentie van Buro examens

Studenten VITE Naar aanleiding van het vliegtuig onge luk in Sunname betuigt Tisc-Vite aan de Sunnaamse gemeenschap in Tilburg haar oprechte deelneming EFACT Het bestuur en alle actieve leden van Efact willen deze laatste door Univers ge boden gelegenheid te baat nemen om eenieder, en in het bijzonder onze leden, geweldig veel vakantieplezier toe te wensen Waar je ook naar toe gaat, de costa, de Rivièra, de coast of gewoon Hoek van Holland m o g e d e z o n j e vergezelleni We bedanken al onze leden die het mo gelijk gemaakt hebben het afgelopen collegejaar kleur en attractiviteit mee te geven En, ook Efact mag dan op vakantie gaan, zorg datje in september goed uitgerust in Tilburg terugkeert, want onze rentree zal heftig zijn Beware' GETIKT? Voor de Tik van dit jaar ( 2 3 t / m 2 7 a u g ) zoeken wij veel vrijwilligers voor onder meer het broodjes smeren, opbouwen van podia en begeleiden van activiteiten Heb je zin om ons een of meerdere da gen te helpen, kom dan langs op 08 of bel ons 662849 Wij zoeken ook nog mentoren voor W O en HBO groepen

INFORMATIEAVOND M A R K E T I N G ASSOCIATIE Op 22 juni organiseert de Marketing Associatie een carrière informatie avond Er worden lezingen gehouden door Drs PAM Versteijne (Sectie Marketing) over

Univers

AANMELDEN VOOR SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S IN AUGUSTUS Aanmelden voor augustus moet voor 1 juli plaatsvinden, ook al heeft u geen uit slag van de mei/juni tentamens BIJ de verwerking van de aanmeldingen voor augustus vervallen aanmeldingen voor vakken waarvoor in mei/jum een voldoende is behaald Herstellen van de ze vervallen aanmelding kan via een schriftelijk bencht aan buro examens tot 1 augustus I N S C H R I J V I N G VOOR KEUZEVAKKEN LETTEREN Inschrijving voor keuzevakken Letteren dient te geschieden voor 1 juli a s For mulieren zijn verknjgbaar in de stapelbak jes voor kamer B319 Ze kunnen worden ingeleverd via de brievenbus die naast de stapelbakjes staat MEDEDELINGEN V A N DE DIENST PERSONEELSZAKEN Wijziging van de Interimregeling ziekte kosten ambtenaren 1982 (IRZK) De vergoedingsbedragen IRZK worden verhoogd met ingang van 1 januan 1989 De nieuwe bedragen luiden als volgt (mede)belanghebbende f 81,64 (was f 76,50) kind jonger dan 16 jaar ƒ40,83 {was f 38,26) kind t / m 27 jaar f 43,40 {was f 40,63) Eveneens met ingang van 1 januari 1989 wordt een nieuwe regeling van kracht, te weten 'Inkomenstoeslag belanghebbenden in de zin van de Intenmregeling ziek tekosten 1982 Deze regeling bepaalt dat alle belanghebbenden IRZK tevens aanspraak hebben op een toeslag van f 11,50 per maand BIJ de rekening van de tegemoetkoming IRZK in verwerkingsmaand jum a s zal rekening worden gehouden met de toeslagen en de verhoogde bedragen

FSW A A N K O M E N D E 2E J A A R S OPGELETII Bestellijsten voor studieboeken via het CIP (10% korting) voor studiejaar 89/90 liggen op de tafel in gang 3 van gebouw P Inleveren voor 1 augustusi'

een recent onderzoek betreffende de se lectie criteria van organisaties voor hun aanstaande hogere managers, mr CLG de Vaere (Berenschot) over de f u nctie en het nut van carrière planning en de be langrijkste keuze momenten in je loopbaan Ook verzorgt de Marketing Associatie die avond een koud buffet en borrel De kosten bedragen f 30,- voor metleden en f 25, voor leden Aanvang 19 30 uur bij Boerke Mutsaers Aanmelden kan telefonisch iedere dag van 10-12 uur Tel 663044 Of kom even langs kamer 0-52 ENTHOUSIASTE STUDENTEN GEVRAAGD De Vereniging van Tilburgse Internatio nale Economen en Juristen (VITE) is op zoek naar enthousiaste studenten die ac tief willen worden in een dynamische veremgingi Momenteel zijn we nog op zoek naar competente bestuursleden en commis sieleden Denk je de geschikte persoon te zijn voor het verzorgen van ons p r werk, onze fondswerving, ons congres of heb jij ca paciteiten om onze 'general manager' te worden Neem dan snel even contact op met een van de onderstaande personen Gerrit Jan Obers tel 013 682044 of 073 146239 Henk Jan Osse tel 013 367993 Irene Hinfelaar tel 013 631336

DSW

^mmmÊ^

Dienst Studentenzaken en Welzijn Openingstijden Informatiecentnim D.S.W. (gebouw N, kamer 24) Maandag van 13 00 16 00 uur Dinsdag t / m vrijdag van 09 00 16 00 uur

FRW GROEPSRECHT Studenten die voornemens zijn in het na jaar het keuzevak Capita Selecta Han delsrecht Groepsrecht bij Prof mr M J G C Raaijmakers te volgen dienen zich vanaf 1 augustus 1989 in te schrijven bij mw I Smit kamer B 1007 (tel 013-662281) Een informatiebrief ligt daar gereed Op dinsdag 29 augustus 1989 wordt een voorlichtingsbijeenkomst ge houden Studenten worden geacht de ze bijeenkomst te bezoeken ter voorbe reiding op het eerste college Groepsrecht van dinsdag 12 september 1989 Tijden plaats worden nog bekend gemaakt in de informatiebrief Voor meer informatie over het keuzevak Groepsrecht kunt u zich wenden tot Mr E P M J o o s e n , kamer B 1113 (013-662673) TUTOREN (M/V) GEVRAAGD Met ingang van 15augustus 1989 heeft de juridische faculteit plaats voor 8 stu denten die de functie van tutor willen vervullen Elke tutor begeleidt gedurende 5 maanden 4 groepen van elk 10 propedeusestu denten bij de studie in een van de cursus sen inleiding tot de rechtswetenschap A privaatrecht A, staats en bestuursrecht A, en strafrecht A In aanmerking voor de functie van tutor komen studenten Nederlands recht. Fiscaal jundisch, of J B W , dievergevor derd zijn in de doctoraalfase Aanstelling geschiedt op half time basis De belo ning bedraagt per maand f 300, —, ter wijl vrijstelling van het vrije keuzevak wordt gegeven Na aanstelling krijgt el ke tutor voorafgaande aan de tutorbij eenkomsten een training, die twee da gen in beslag neemt Belangstellenden worden verzocht con tact op te nemen met de secretaris van de faculteit, mw mr G M D Peters van Gorp, voor30junia s Zij kan ook inlich tingen verstrekken Tel 013-662177, ka merB1017 Ook per 15 januan 1990 is er plaats voor 8 tutoren, en wel bij de vakken inleiding tot de rechtswetenschap B, privaatrecht B, staats en bestuursrecht B, en straf recht B Hen die belangstelling hebben

Voor afspraken met de studentendekaan kun je terecht in het Informatiecentrum, of bellen naar 662211 De studentenarts, studie- en beroepskeuzeadviseuse en studentenpsycholo gen zijn bereikbaar onder tele foonnr 662116 Het steunpunt studiefinanciering heeft telefoonnr 668010 of 06-3212154 of 06-3991139 (met gratis) Inschrijvingsduur en Harmonisatiew e t Studenten wier inschrijftermijn als student op grond van de Harmonisatie wet (binnenkort) zou aflopen, doch op basis van het zg Wijnholt-vonnis hun oude inschrijvingsrechten gehandhaafd zouden zien tot september 1991, moeten opnieuw waken voor hun inschrijvings rechten Onder voorbehoud van een goedkeunng door de Tweede Kamer zal men zich in het studiejaar 1989/90 nog op basis van oude inschrijf rechten als student kunnen inschrijven Voor het studiejaar 1990/91 IS dit onzeker WIJ adviseren de betreffende studenten de meuwsbenchten hieromtrent goed bij te houden o a i v m hun studieplan ning In het Informatiecentrum DSW is men altijd op de hoogte van de laatste stand van zaken en hoe men moet han delen met de inschnjfformulieren die eind juni/begin juli zullen worden toe gestuurd NB Het steunpunt studiefinancienng kan over deze kwestie met gebeld wor den

Aktuele studenteninformatie In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen mformatiemate naai voor studerenden In het informa tiecentrum wordt dit materiaal, dat van zeer uiteenlopende aard is, gedurende

voordetutorfunctie van 15februan 1990 tot 15 juni 1992 wordt verzocht nu reeds te reageren Voor de tutorfunctie in het tweede semester gelden overigens de zelfde arbeidsvoorwaarden als voor de functie in het eerste semester

VAC BIJ de Bibliotheek van de Katholieke Uni versiteit Brabant is vacant de functie van H O O F D V A N DE BIBLIOTHEEK I N F O R M A T I E C E N T R U M (m/v) (vac.nr. 378) Als afdelingshoofd ressorteert deze f unctionans rechtstreeks onder de bibli othecaris KUB Tot de taken behoren o a collectievorming van algemene bibliografieën en naslagwerken, verantwoordelijkheid voor een aantal centrale documentatiebestanden, zoals de collectie Statistieken, de collectie Europese Gemeenschappen, - verantwoordelijkheid voor het open en gesloten magazijn van de bibliotheek, coördinatie van de inhoudelijke ontslui ting binnen de bibliotheek De bibliotheek werkt thans aan een ver nieuwend, op de implementatie van nieuwe informatietechnologieën ten behoeve van de gebruikers gericht biblio theekconcept In dit kader gaat binnenkort een beeldbankproject van start Voorzien is dat de aan te stellen functionaris in dit project, in het bijzonder met betrekking tot het scannen van oude drukken, een belang rijke rol gaat spelen Functie eisen - academisch niveau, GO-C of Wetenschappelijke biblio theekopleiding (A'dam of Antwerpen) actieve beheersing van de Engelse taal passieve beheersing van twee andere moderne talen, ruime bibliotheekervanng, in het bij zonder ervanng met oude drukken, kennis van en affiniteit met de toepas sing van nieuwe informatietechnolo gieen en bibliotheken, leidinggevende capaciteiten Salaris mm ^ 3 231, bruto per maand en afhankelijk van opleiding en ervaring IS inschaling tot max f 6 107, baito per maand mogelijk Voor nadere informatie over deze f unc

een maand ter inzage gelegd Deze week aktueel * Het jaarverslag 1987/88 van de Onder linge Studenten Gezondheidszorg SSGZ U A (ziektekosten) alsmede van de Stichting SSGZ 1970 (zekerheidspak ket) Geeft inzicht in de besteding door de SSGZ van de premies die studenten betaald hebben en m het beleid dat de SSGZ gevoerd heeft

Wewi A A N ALLE SCRIPTIE-AUTEURS Bij de WEWI zijn van de dienst Scholing en Begeleiding van de Industriebond FNV een lijst met voorstellen voor projecten en stages binnen gekomen Stu denten die geïnteresseerd zijn kunnen voor dinsdag 27 juni contact opnemen met de WEWI en vragen naar Rob Mu ermans Wetenschapswinkel S 12 013 662645 Gelijkberechtiging in de pensioenwet geving Zeer binnenkort wordt een EG nchtlijn van kracht die gelijke rechten voor man nen en vrouwen in de pensioenwet moet garanderen De Industnebond FNV is in veel (bedrijfs)pensioenfondsen verte genwoordigd en bij deze problematiek betrokken In de stage zal, na een korte inventarisatie van pensioenregelingen m de in dustrie, moeten worden onderzocht op welke punten en op welke wijze de ge lijkberechtiging gestalte moet en kan knjgen De resultaten moeten in een bro chure worden vervat, die op een studie dag voor kaderleden zal worden gepre senteerd Gedacht wordt aan een student recht of sociale wetenschappen, liefst met enige ervaring met sociale zekerheidswet geving

tie kunt u zich wenden tot de bibliothe cans van de KUB, mr H Geleijnse, tel 013 662146 of 's avonds 076-411042 Bij de Bibliotheek van de Katholieke Universiteit Brabant is vacant de functie van PLV. H O O F D AFDELING CENTRALE UITLEEN EN I N F O R M A T I E (m/v) (vac. nr. 379) voor O 7 van de werktijd Voorzien is dat de bibliotheek m de loop van 1991 een nieuw gebouw zal betrek ken waann alle afdelingsbibliotheken zullen zijn ondergebracht In deze nieuwe opzet neemt de afdeling centrale uitleen en informatie, die in de komende jaren in omvang sterk zal toenemen, een zeer centrale plaats in

Tot de taken van het plaatsvervangend hoofd behoren o a het vervangen van het afdelingshoofd ten aanzien van inzet personeel, dage lijkse leiding, handhaving van richtlijnen en procedures, specifieke verantwoordelijkheid voor het goed functioneren van het Inter Bi bliothecair Leenverkeer Functie eisen - GO-Dof GO F of gelijkwaardige biblio theekopleiding, ruime bibliotheekervanng - leidinggevenda capaciteiten Salaris afhankelijk van opleiding en er vanng max f 2 548 70 bruto pei i aand bij een O 7 aanstelling (schaal 7 BE Een functiebeschrijving is beschikbaar Voor nadere informatie kunt u zich wen den tot mevrouw C Plevoets, hoofd van de afdeling centrale uitleen en informa tie, tel 013 662005 Funcöepfofiel en funcöe-ersen, ter inzage op het pnkbord m de wtrmes ( o m hal gebouw 8) Cop»rtnv«-knjgbaar bq de dienst Persor>eetezaken (gebouw u, kamer 25/26) ScrfliPtaties, tenzij andem vemf>eld, schnftelik, binnen een werit, onder vermekimg van het vac. or op de ensreloppe aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 901S3,5000 LE TILBURG In het k a d « van het streven naar ewi evenwichtiger personedsopbouw vmrden vrouwen nadrukk^ft uitgenodigd te solttcitefen

Kwaliteit van de arbeid in sectoren/bedrijfstak Onderzoek naar de kwaliteit van de arbeid ( m n de arbeidsomstandigheden) in een sector of bedrijfstak Wij denken aan een keuze uit metaalindustrie, kunststofsector of papier en kartonsector De resultaten van het onderzoek moeten worden beschreven in een brochure voor kaderleden Tevens kan er mogelijk een studiedag voor kaderleden aan worden verbonden Gedacht wordt aan een student aibeids en organisatiepsychologie of sociologie, arbeidshygiene/gezondheidsleer of ergonomie/bedrijfskunde (TU), met enige onderzoekservaring Ouderschapsverlof Naast kinderopvang zijn regelingen op het terrein van ouderschapsverlof voor werkende ouders belangrijke tegemoet komingen m hun problemen om werken en de zorg voor (kleine) kinderen te com bineren In ons land bestaat op dit punt nog steeds geen wettelijke regeling, maar al wel een keur van cao bepalingen Inde ze stage zouden de bestaande regelin gen onder de loep genomen moeten worden en de knelputen daann Ook de financieringsafspraken zijn daarbij van belang De stage zou moeten uitmonden in een brochure waann aan (kader)leden infor matie wordt gegeven over de verschil lende mogelijkheden alsmede het be leid/acitiviteiten van de Industriebond FNV in deze Gezocht wordt een studente sociale wetenschappen

16 juni 1989

Wew/\

Sportnieuwsx

CURSUS BEMIDOEUNGSWERK WETENSCHAPSWINKEL

SPORTNIEUWS Aanvulling beperkt rooster augustus 1989

De Wetenschapswinkel organiseert in september 1989 voor het vijfde jaar een cursus bemiddelingswerk. Aan deze cursus kunnen studenten uit alle studierichtingen deelnemen. In het algemeen geldt dat als een student de cursus doorloopt en een aantal bemiddelingen heeft afgewerkt, hij of zij hiermee aan de verplichting voor 1 SB of 160 studie-uren heeft voklaan (als keuzevak, vrije studieruimte of scriptie-verplichting, afhankelijk van de faculteit). Tevens biedt het de student de gelegenhekJ de theoretische kennis in praktijk te brengen ten behoeve van organisaties en personen die om kennis verlegen zitten. Klantgroepen van de Wetenschapswinkel zijn bijvoorbeeld: Tilburgs Overleg Gehandicapten, Rechtswinkel Tilburg, Centmm voor buitenlandse vrouwen. Kruisvereniging Goirie, Industriebond F.N.V., Brabantse Milieu Federatie etc. Aanmelding en inlichtingen: Ineke Claassen,kamer S14, tel. 662645 Marise Pols, kamer S10, tel. 662768 RicusTimmers, kamer S 72, te/. 662919

L-

In het beperkt rooster dat twee weken geleden is gepubliceerd zijn twee dagen niet vermeld. Om het rooster compleet te maken volgen hier de gegevens van deze twee dagen: M a a n d a g 28 a u g u s t u s 16.00-17.30 atletiektraining Sportcentrum 17.00-17.45 KEEP MOVING Grote zaal 18.00-20.00 volleybal instuif Grote zaal 19.00-20.30 cond. tr. gewichten Krachthonk Dinsdag 29 a u g u s t u s 15.30-17.00 basiscond. tr. Warande 17.00-17.45 KEEP MOVING Grote zaal 19.00-21.00 basketbal instuif Grote zaal 19.00-20.30 judo/jitsu cond.tr. Kleine zaal 18.00-19.30 mgby Sportveld 19.30-21.00 voetbal Sportveld 19.00-20.30 hockey Kunstgras Op vrijdag 25 a u g u s t u s geldt het volgende rooster (ipv het eerder gepubliceerde rooster) 13.30-15.00 atletiektraning Sportcentmm 16.00-17.00 conditietraining Grote zaal (zwaar programma) 17.00-17.45 KEEP MOVING Grote zaal

Vacatures Bij het sportcentrum zijn per augustus 1989 vacatures voor: Barman ( m / v ) voor 16 uur per week (2 avonden of volgens rooster eenmaal per 3 weken een weekend) Reserve-barman ( m / v ) voor evenementen, incidentele vervanging. Het salaris bedraag / 12,64 bruto per uur. Het betreft een tijdelijke aanstelling voor het seizoen 1989/1990. Tevens is er een vacature voor Hulpconciërge voor evenementen, incidentele vervanging. Deze functie wordt betaald via het uitzendbureau. Ben je geïnteresseerd, stuur dan een sollicitatiebrief met vermelding van zoveel mogelijk relevante gegevens naar: KUBSportcentrum, Academielaan 5,5037 ET Tilburg. Tennisvereniging Lacoste Vorige week vond helaas de afsluiting plaats van de zomercompetitie. Eén ding wat zeker is, is dat het 2e herenteam met glans gepromoveerd is. Zoals het er nu uit ziet zullen ze ook het laatste weekend met 6-0 winnen. Het 1 e gemengde team zou het het laatste weekend waar moeten maken, ze waren nog niet helemaal kansloos om in de 3e klasse te blijven. Het wordt dus hoog tijd ons te oriënteren op de komende weken:

- WO. 14 t / m do 22 juni: de grote clubkampioenschappen. Rectificatie!: de finales vinden dus niet plaats op vrijdag 23 juni, maar op donderdag 22 juni!II Kom kijken. - za. 1 juli: Oud-leden toernooi met aansluitend een grote barbeque. (Voor info zie nieuw boekje). Tevens vindt op deze avond de wintersportreunie plaats van Bruneck met uitwisseling van de gemaakte foto's. Iedereen dus aanwezig zijn! Tevens zijn er nog foto's te bezichtigen dan wel te kopen van evenementen die al eerder hebt)en plaatsgevonden, (voor verdere info zie nieuwe boekje). - ma. 3 t / m zo. 9 juli: het grote tennistoernooi in 's Gravenzande (info zie nieuwe boekje) - 4 t / m 15 okt.: grote Engelandreis, waaronder ook een bezoek aan Leeds, (voor info zie nieuwe boekje) Dit was het voor nu. Volgende week misschien nog meer.

Buro

Buitenlands

Van'a TILBURG UNIVERSITY PRESS N i e u w e puUikaties Wiskunde en besliskunde 25 jaar later Bundel opstellen aangeboden aan Prof. drs. J . Kriens. Onder redactie van: J . Geurts, R. Heuts, J . van Lieshout, J . Roenen. Prijs f 59,In het spoor van de vooruitgang Het moderniseringsproces in de Nederlandse samenleving 1730-1980, door H.J.F.M, van den Eerenbeemt. Prijs/^ 32,50. Toerisme in ontwikkelingslanden Voorwaarden voor en effecten van toeristische ontwikkeling in landen met een laag inkomen, door H. Leo Theuns. Prijs f 45,-. The new Library and the development of innovative information services at Tilburg University Prijs f 37,50. Morele sensibiliteit

ERASMUS-programma

Over de moraalfilosofie van Adam Smith, door Edith Brugmans. Prijs/ 45,-.

Studenten kunnen in het kader van het ERASMUS-programma in het buitenland studeren. Voor meer informatie: Bureau Buitenland. A162/662236 (met spoed aanmelden)

Verkrijgbaar in de boekhandel of op onderstaand adres: Tilburg University Press Katholieke Universiteit Brabant Gebouw A, kamer 10 Postbus 90153 5000 LE Tilburg

(advertentie)

Ministerie van Buitenlandse Zaken: een loopbaan met wereldwijde perspectieven Het Ministerie van Buitenlandse Zaken zoekt ACADEMICI met visie, die opgeleid willen worden tot beleidsmedewerker Zij komen S e n S ° ' ' " ' departement in Den Haag en op de Nederlandse diplomatieke en oonsulaire v ^ ^ X o o r S ^ i n ^ n in het Een internationale carrière aanzien van de militaire dienst of u bent Een loopbaan als overplaatsbaar beleidsmevan militaire dienst vrijgesteld (mannen); dewerker bij Buitenlandse Zaken betekent • u heeft een (bijna) afgeronde universitaire dat u in aanraking komt met een groot aantal opleiding. Onze voorkeur gaat uit naar verschillende werkzaamheden. Deze economen, juristen, historici, sociaalwerkzaamheden zijn gericht op het voorbegeografen en politicologen. Ook linguïsten reiden en uitvoeren van het buitenlands komen in aanmerking, vooral arabisten, beleid. Ze lopen uiteen van het verstrekken oriëntalisten en slavisten; van visa tot het schrijven van toespraken, • goede kennis van Engels en Frans en van het bijwonen van conferenties tot het kennis van een derde moderne taal is een begeleiden van ontwikkelingsprojecten. vereiste; Tijdens uw carrière zult u te maken krijgen • ook verwachten wij kennis van economie, met de volgende werkterreinen: geschiedenis en recht en inzicht in de • algemene belangenbehartiging van internationale betrekkingen en de plaats Nederland; van Nederland daarin. • bevorderen van de internationale rechtsorde; Het Ministerie van Buitenlandse Zaken • vrede en veiligheid; werkt met een Plan van Positieve Actie voor • Europese samenwerking; Vrouwen en streeft ernaar het aantal vrouwe• economische samenwerking en handelslijke medewerkers te vergroten. Bij gelijke bevordering; geschiktheid wordt aan vrouwen de voorontwikkelingssamenwerking; keur gegeven. culturele samenwerking; voorlichting en perszaken; Selectie consulaire taken, met name belangenbeDe kandidaten worden geselecteerd door hartiging van Nederlanders in het buitenmiddel van een Toelatingsonderzoek; het land. eerstvolgende zal in oktober-november 1989 gehouden worden. Een psychologisch Toelatingseisen onderzoek maakt deel uit van de selectieWij nodigen u uit te solliciteren wanneer u procedure. aan de volgende eisen voldoet: Daarnaast worden kandidaten onderzocht • u bezit de Nederlandse nationaliteit; op medische geschiktheid voor dienst• uw leeftijd ligt tussen de 23 en 31 jaar vervulling waar ook ter wereld. (mannen) of tussen de 23 en 32 jaar (vrouwen); Opleiding • u heeft voldaan aan uw verplichtingen ten Buitenlandse Zaken biedt u de mogelijkheid Univers

uw veelzijdigheid ten volle te benutten en uit te breiden. Dit begint direct na de aanstelling per 1 januari 1990 met een intensieve interne opleiding van 10 maanden. Hierna volgt de eerste plaatsing van 2 jaar in een functie in binnen- of buitenland. Ook gedurende deze en volgende plaatsingen bestaat de mogelijkheid tot aanvullende opleidingen. Tijdens de opleiding ontvangt u een salaris dat tussen ƒ3.209,- en ƒ3.700,- bruto per maand ligt (afhankelijk van opleiding en ervaring). Inlichtingen Wanneer u meer informatie wilt over werkzaamheden, criteria voor toelating en arbeidsvoorwaarden, kunt u onze brochure schriftelijk aanvragen op het navolgende adres: Bureau Werving, Selectie en Opleiding (DPZ/RO) Ministerie van Buitenlandse Zaken Postbus 20061 2500 EB 's-Gravenhage. Ook het sollicitatieformulier dat nodig is voor deelname aan het Toelatingsonderzoek kunt u op dit adres schriftelijk aanvragen. De sluitingsdatum voor sollicitaties is 14 juli 1989.

Ministerie van Buitenlandse Zaken 16 juni 1989

Z A A L 16

""^'^

Obraz: anatomie van een beweging

tales' f

'Obraz' is een theaterproject van drie Arnhemse l<unstenaars: een danseres, een beeldend kunstenaar en een musi cus. E erdere samenwerking leidde begin 1988 tot de theatervoorstelling 'La Téné breuse'. In de beleving van deze verschillende dis ciplines bestaat een duidelijke overeen komst: een innerlijke spanning van waar uit ieder de eigen taal vorm geeft Het be grip beweging dient hierbij voor elke kunstvorm als uitgangspunt. In de opbouw van de theatervoorstelling wordt vanuit deze binding verder ge communiceerd. Wat gebeurt er als de verschillende talen botsen, door elkaar spreken of elkaar aanvullen? Ontstaat er dan een beter begrip van de eigen kunst.

de kunst van de ander of van een ander soort kunst' Parallel aan de totstandkoming van de produktie wordt een boek samengesteld waarin de artistieke uitgangspunten van de groep zichtbaar zijn. Stichting PlaatsMaken, uitgeverij te Arnhem, zal in samenwerking met InDependance dit werk uitgeven. Het boek zal bij de voor stelling en in de gespecialiseerde boek handel verkrijgbaar zijn. Naar aanleiding van het project wordt door een lokale omroep een documentair programma gemaakt.

»t

[:ia I fê [ Hfc i '

Ch rïv

[ H' C ■ va [ Ci \ de

De uitvoerenden zijn in 1986 en 1988 af gestudeerd aan de Hogeschool voor Kunsten Arnhem. Op 16juniinzaal 16 It

GOEDE SCRIFnE GEMAAKT?

DAN VERBREEDT EQUITY & LAW JE HORIZON. Doe eens iets méér met je afstudeerscriptie! En ding mee naar de Equity & Law Studieprijs. Want je kunt er een fantastische summer course aan een buitenlandse universi teit of hogeschool mee winnen. Of een aanzienlijk geldbedrag, dat je vrij mag besteden. Wat zijn de voorwaarden? Je moet studeren aan een instelling voor wetenschappelijk onderwijs, HBO of NIVRA en niet ouder zijn dan 29 jaar. Daarnaast moet je scriptie een vraag

stuk behandelen dat toepasbaar is m de praktijk van definanciëledienstver lening. Je kunt dus erg veel kanten op. Want financiële dienstverlening om vat alle dienstverlenende activiteiten, die op professionele basis door perso nen/organisaties worden verricht en direct en/of" indirect met financiële transacties te maken hebben. Wil je meer weten over hoe je kunt meedingen naar de Equity & Law Studieprijs? Vraag dan snel de folder en een aanmeldingsformulier aan bij:

Equity & Law Levensverzekeringen Afdeling Opleidingen t.a.v. Mevrouw C.M. Ankersmit Postbus 997 2501 CZ 'sGravenhage Telefoonnummer:

070-42325a

.«AjaN

w ,

Equity &. Lau) Levensverzekeringen maakt deel uit van het Engelse concern Equity &. Law Life Assurance Society pic en is in 1971 te 's-Gravenhage opgericht. Met het instellen van deze studieprijs vud Equity iSi Law het onderzoek op het brede terrein van de financiële dienstverlening bevorderen.

F V FN Aarts' gelijk Een v a n de eerste scènes uit Bertolucci's film 'The Last Emperor' laat de stervende keizerin-weduwe Ts'e-si zien, die met een vertrokken haast tandeloze lach vanuit een hoge zetel haar driejarige kleinzoon P'oe-i als de nieuwe keizer aanwijst. Haar gezicht is een verweerd en geblanketteerd masker, de gelaatsuitdrukking cynisch en vervormd door dikke schmink. Ze lacht. Buiten w o e d t de opstand. Ze grinnikt om de ellende v a n haar onderdanen, om haar laatste ultieme gimmick: ze laat het bestuur v a n China in de handen v a n een driejarige keizer. Overdosed door de zwarte opiumbal, die haar in de mond wordt gestopt, verlaat ze het leveni^^^ HetnisuMM*«^<^^icht van Chi- ' i ï ^ i S a ï e v e n onecht en vertrokken als het mombakkes v a n de keizerin-v/eduv^e Ts'esi. M e t grijnzen rot als mispels verschijnen stokoude partijbonzen op de beeldbuis en vertellen daar dat de studentenopstand alleen militairen het leven heeft gekost. Dat er een handvol studenten bij de ontruiming v a n het plein v a n de Hemelse Vrede w a t blau>ve plekken heeft opgelopen. Alsof het om een uit de hand gelopen verkiezingsrelletje ging daar op dat plein.

Clemens van Diek

Leek het er even op dat er Chinees communisme met een menselijk gezicht gloorde (Deng onderuitgelegen in zijn stoel met gehaakt kleedje, gezellig babbelend met Gorbatsjov), eenmaal in het veld g e d a a g d bleek er een doodskop achter het voorhang schuil te g a a n . Ergst v a n al is die perfide Confuciaanse glimlach w a a r mee de overjarige moordenaars hun volk beliegen. Die gulle lippendans w a a r m e e ze je emotioneel op het verkeerde been proberen te zetten. Het lijken zulke aardige seniele bejaarden. Die rustige glimlach, die het uitroeien v a n een vreedzame volksbeweging begeleidt, is onverteerbaar en

onwaarschijnlijk sinister. Ik heb Pinochet zien lachen, Khomeiny een lip zien krullen, maar nooit w e n je er a a n . Enfin, dit soort grijnzende barbarij in China schreeuwt om een demonstratie zou je denken. In Tilburg w e r d er afgelopen vrijdag een gehouden. Vertrekpunt de Schouwburg, 2 0 . 0 0 uur. De demonstratie w a s aangekondigd in Univers, enkele regionale kranten en folders die door de stad w a r e n verspreid. Ongeveer een jaar geleden suggereerde Tineke Aarts in dit blad dat het tegenwoordige studentenactivisme op de KUB voornamelijk w e r d gemotiveerd door de wens het curriculum vitae te vullen met

E N T relevante wapenfeiten. Binnen het bestek v a n dat cvdenken scoort het organiseren v a n een congres aanzienlijk hoger dan het organiseren v a n (laat staan meelopen in) een protestdemonstratie. Hoe juist deze inschatting w e l niet w a s leerde de situatie tijdens de protestdemonstratie afgelopen vrijdagavond. V a n de ca. 9 0 aanwezigen w a s een uiterst kleine minderheid student. En die zou je toch juist ver^vachten op een demonstratie die tot doel heeft een krachtig protest te laten horen tegen het platwalsen v a n generatie- en lotgenoten a a n de andere kant v a n de w e r e l d . Niks d a a r v a n . V a n je transcontinentale medestu-

denten in Tilburg moet je het w a t dat betreft niet hebben. Niet eens een kwart procent. Misschien ben ik ouderwets, maar met de gesloopte protestcultuur van beroepsdemonstranten uit de jaren ' 7 0 , de gepolariseerde linksrechtsverhoudingen v a n die tijd, w a a r door zovelen over wordt gesneerd, had deze bijeenkomst volgens mij niks van doen. Solidariteit met de Chinese studenten w a s hier de inzet en meer in het algemeen de invloed die studenten kunnen hebben op hun eigen tijd, de politieke cultuur w a a r i n ze leven, de macht die hen regeert. Apathie lijkt me hier een v a n de minst geëigende reacties.

Bij de stille optocht, die naar de Heuvel voerde w a a r o . a . burgemeester Brokx, en Guo YuFang (van de Chinese Student Association in the N e therlands) een korte voordracht zouden houden, w e r d door een jongen op een fiets de zvt^arte anarchistenvlag meegevoerd. Ik heb altijd een hekel a a n die vlag g e h a d . O o k dit keer irriteerde dat ding en ontging me a a n v a n kelijk w a t die vlag v a n doen kon hebben met deze demonstratie. Totdat ik begreep dat die vlag ook gezien kon worden als een symbool voor dé remedie tegen het cynische gegrijns: de z w a r t e opiumbal. W i m Voermans

DE ACHTERRUIT

Sander Neijnens

Uni

Univers

16 juni 1989