1989 03 17

VERS Tilburgs Universiteitsblad - 17 maart 1989 - jaargang 26 nummer 25

Korte opleidingen voor HEAO'ers Van de zes economische faculteiten in den lande ziet alleen Tilburg mogelijkheden om komend studiejaar al tweejarige programma s aan te bieden voor af gestudeerden van het Hoger Economisch en Administratief OndenA/ijs. Vorige week donderdag zette de faculteitsraad het sein op groen voor een tweetal korte doorstroomprogramma's waarmee een HEAO'er in twee jaar het doctoraal diploma kan halen. Het aanbod voorziet in korte opleidingen bedrijfseconomie en fiscale economie.

Tilburgse economen nemen handschoen op De meningen elders in den lande over de 'uitdaging' van de Harmonisatiewet lopen nogal uiteen. Zoals bekend heeft minister Deetman in de IVIemorie van Toelichting bij de Harmonisatiewet een voorkeur uitgesproken voor het instellen van korte doorstroomprogramma's voor afgestudeerden uit het hoger beroepsondenfl/ijs. Tot dusver heeft slechts een enkele universiteit de handschoen daadwerkelijk opgenomen. De Rotterdamse economische faculteit keerde zich onomwonden tegen een snelle doorstroming van HBO-diploma naar doctoraalbul. Doorstromende HEAO'ers mogen in Rotterdam op drt moment al de propedeuse overslaan en de ervaring leert er dat zij de handen vol hebben aan het driejarige doctoJ.A.J. Goossens: borstelige wenkbrauwen

raalprogramma, aldus decaan prof.dr. A.P.J. Abrahamse in Quod Novum. 'Reductie van de cursusduur tot twee jaar,' stelt hij, 'is voor studenten onverantwoord en zou slechts tegelijk met een drastisch verlies aan kwaliteit kunnen worden gerealiseerd.' Aan de Amsterdamse stadsuniversiteit breken de economen zich nog het hoofd hoe een programma voor doorstromende HEAO'ers, dat op dit moment weliswaar in de nodige vrijstellingen voorziet maar nog altijd ruim driejaar in beslag neemt, is terug te brengen tot een tweejarige korte opleiding. 'We zijn er niet al te gek op,' zegt drs. H. Oostendorp, studie-adviseur economie aan de UvA. Oostendorp verwijst verder naar het standpunt van collegevoorzitter Gevers.

MANCO'S BIJSPIJKEREN Tilburg loopt voorop in den lande, maar loopt men niet te hard van stapel? Voor drs. J. Pijnenborg, hoofd van het onderwijsbureau van de economische faculteit, is het nog maar de vraag of een tweejarige opleiding aan kwaliteit zal inboeten. Feit is dat de HEAO'ers in twee jaar een zwaar programma krijgen voorgeschoteld, waarbij verwacht wordt dat studenten eventuele manco's die tijdens de opleiding aan het licht komen zelf bijspijkeren. 'Misschien krijgen doorstromers wat betreft vakken als wiskunde en statistiek wat teveel the benefit of the (vervolg op pag. 31

7

De dierenverblijven Ten prooi aan Deetmans bezuinigingsinstinct.

3

De Taxandriรถbaan l<onnt er, als het aan de gemeente Tilburg ligt.

5

Nidcy de Hiep in debat met Roel in 't Veld over studiefinanciering.

8

Religieuze tradities ondergaan vernieuwingen. Het afscheidscollege van prof. Bouritius.

9

Snoepreisje? De Erasmus-ervaringen van Tilburgse strafrechtstudenten.

16

Pijnlijk Pasen! met de Achterruit.

M.J.M. Cobbenhagen

Tilburgse hongerstakers hebben buik vol van Deetman

Beeldenstorm in een glas water Of de beelden staan verkeerd, รณf de naamplaatjes zijn verwisseld. In elk geval is er iets mis met de borstbeelden in het portaal tussen de aula en de centrale bibliotheek van de KUB. Het beeld van Cobbenhagen draagt het opschrift 'Goossens', dat van Goossens heet'Cobbenhagen'. Een Oistenwijkse dame die enkele weken geleden het optreden van Drs. P. in de aula bezocht, viel het op dat onder de 'borstelige wenkbrauwen' van Goossens, de naam van Cobbenhagen prijkte. 'Ik heb ze live gekend', zegt de vrouw, die zo'n 45 jaar geleden studeerde aan de toenmalige RK Handelshogeschool in Tilburg. Prof. dr. Th.

De HEAO is een eindopleiding, roept Gevers herhaaldelijk, en niet bedoeld als vooropleiding voor een WO-studie. In overleg met de economische faculteit van de VU is het idee geopperd om tezijnertijd met een gezamenlijke korte opleiding te komen. Van concrete afspraken over samenwerking met de VU is echter nog geen sprake, aldus Oostendorp. Groningen heeft wel plannen om een doorstroomprogramma in te stellen, maar wil met realisatie wachten tot in 1991 de eerste HEAO'ers met een vierjarige studieduur afstuderen. Maastricht tenslotte ziet geen kans een korte opleiding in te stellen vanwege de afwijkende ondenwijsmethodiek ter plaatse.

J.A.J. Goossens en prof. dr. M.J.H. Cobbenhagen waren hier toen hoogleraar. L. Lejeune van het Congresbureau zegt dat het wel vaker voorkomt dat de beelden verplaatst worden. 'Een paar weken geleden zei iemand dat ze verkeerd stonden; ik heb ze toen goed gezet. Maar afgelopen week bleek dat ze weer venwisseld waren.' Hij vermoedt dat het om een 'studentengrap' gaat, die een paar keer per jaar herhaald wordt. Overigens worden de beelden binnenkort ietwat verplaatst zodat ze niet meer in de 'loop' staan. In hun huidige positie staan ze bij sommige congressen in de weg. (PvD)

Een achttal Tilburgse studenten heeft de buik vol van het beleid van minister Deetman en gaat een week in hongerstaking uit protest tegen de verlaging van de basisbeurs en de invoering van de OV-jaarkaart. In de week van 2 april tot 9 april zullen de studenten niet of nauwelijks eten. Of het dieet in die week alleen uit thee zal bestaan danwel urt water en brood moet nog worden uitgemaakt. De initiatiefgroep bestaat uit drie studenten theologie, een economiestudent en enkele HBO-studenten. Een van de hongerstakers, de derdejaars theologiestudent Stephen van Erp, vertelt desgevraagd dat tot de hongerstaking is besloten naar aanleiding van het slecht bezochte studentenprotest vorige week donderdag in het centmm van Tilburg. Van Erp: 'Mensen zijn onderhand demonstratiemoe. Er zijn zoveel demonstraties geweest dat wij daar weinig heil meer in zien. Dus zochten we naar een ander actiemiddel, waar minder mensen voor nodig zijn en dat toch tot de verbeelding spreekt.' De vastende studenten zullen de week doorbrengen in het gebouw van de studentenkerk Maranatha aan de Cobbenhagenlaan. Zij roepen de studenten in Tilburg en in andere steden op hun voorbeeld te volgen. Met andere studentenkerken in den lande is reeds overleg gaande, aldus Van Erp. (GR)

Univers rond Pasen

Univers verschijnt t w e e w e k e n niet tijdens het paasreces. Op 7 april zijn w e t e r u g . Kopij voor dat nummer inleveren uiterlijk vrijdag 31 maart.

INGEZONDEN

COLOFON MATSERTJES

feaKtionai, "Reaktionair" is een rubriek waarin reaktiss van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Assistenten in opleiding Aio's zijn hoog opgeleide werknemers die minder dan het minimumloon verdienen. Een Amsterdamse hoogleraar noemde hen eens 'het nieuwe universitaire proletariaat'. In Tilburg heeft men daar niet veel problemen mee. Immers, aldus de aio's, op het moment dat je solliciteert weet je wat je te wachten staat. Geen moderne ondernemer zou zo'n uitspraak voor zijn rekening durven nemen. De kersverse Tilburgse wetenschappers zouden er ook een hele kluif aan hebben een gemiddelde werknemer uit te leggen dat dit nu is wat zij aan de sociale rechtsstaat en het collectieve arbeidsrecht hebben overgehouden: de vrijheid om vier jaar onderbetaald te werken öf, aldus een hoge ambtenaar van het ministerie, een wetenschappelijke carrière aan hun neus voorbij te zien gaan. Take it or leave it. Maar, stelt ons aller Deetman, de assistent is toch in opleiding? Er zijn echter nauwelijks serieuze onderwijsprogramma's voor aio's. Daarentegen is een aanvullende beroepsopleiding in het bedrijfsleven ook niet ongebruikelijk (denk aan de advocatuur), maar daar wordt die wel door de werkgever betaald. Het is mij onbegrijpelijk dat universitaire medewerkers, die geacht worden op een kritische wijze de wetenschap te bedrijven, zich zo gemakkelijk bij het negentiende-eeuwse beleid van het ministerie neerleggen, of sterker nog, zeggen: ik heb er toch zelf voor gekozen? Wouter Pors

(advertentie)

ETRURIA TRAVELS Diverse reizen naar Florence / Toscana v.a. Pasen: voorjaarsreizen (9 dagen) v.a. Juni: 3wkn. cursus Italiaans Voor meer informatie: bel: 043 - 217896

Univers

^ ^ matsertjes

""i

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten z e / 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. DANSCURSUS: Stichting WIE organiseert op 5, 12, 19, 26 april en op 3 mei van 21.00 tot 22.45 een ZuidAmerikaanse danscursus m De Spoel. Geleerd worden: de samba, de Cha-Cha-Cha, de mambo, de merenque en de roemba. Kosten / 25,-. Arjenne 353248, Kim 365878 voor 3 april. LEZINGEN: INPUT organiseert: 22 maart 15.30 AZ 6 lezing over bedrij fstijdverlenging door dhr. van Vliet van Scania. 23 maart: 14.30 SZ 30 lezing over de toekomst van het Zweeds model in Nederland door dhr. de Haas van Philips. OPPAS: Gevraagd: oppas voor 2 kinderen van 10 en 11 jaar. Enkele middagen per week van 14.15 16.15 uur. Cobi Onverwagt, Bredaseweg 325c, Tilburg. Tel. 013-632672. TE HUUR GEVRAAGD: Promovendus (30 j./m.) zoekt werk/woonruimte/woongroep in Tilburg. Bel: 01640-37939. Vragen naar Mart.

SOCRATES FILMCYCLUS: 21/3: Moonstruck 04/4: Extremities 18/4: Fatal Attraction 02/5: Platoon Plaats: CZ 101; Tijd: 20.00 uur; Entree: ƒ 3,50, Plato-leden/ 2,50. FEESTEN? Maar nog géén ruimte. Lage prijzen, bier en fris / 1,35. Diverse zalen. Spoorlaan 330-332. Tel. 438828/438829. Vragen naar Koos! SAHARA: Stichting Explorer organiseert een 4 weekse kampeertrektocht per truck naar het hart van de Sahara. De tocht die door Tunesië en Algerije leidt, vertrekt op 20 maart 1989. Prijs incl. vliegretour / 1.600,-. Geïnteresseerd? Bel Explorer. 020-255424. WINTERSPORT: Studentenreis, Portes du Soleil, vanuit je bed in de sneeuw, 10 dagen incl. hp, en liftpas, v.a. / 499,-. Bel St. de Zonskier, 020-833962 ma., di. endo. 15.00-18.00 uur. VACANTIECURSUS ITALLVANS: Academia organiseert vacantiecursussens Italiaans en kunstgeschiedenis, zomer '89 in Rome op de Campus Buongiorno Roma. 15 dagen, incl. verblijf v . a . / 459,-. Voor informatie: Mircha Ferrone 030-735912. AUTORULES: Goedkoop auto leren rijden? De eerste 10 lessen voor / 198,- daarna / 36,- p/u. Bel Frank na 21.00uur. Tel. 013-551338.

YOGA: Maandag 19.15-20.15 uur en 20.30-22.00 uur; woensdag 18.15-19.15 uur en 19.30-20.30 uur. Voor aanmelding en informatie: PHOROS, buro voor training en begeleiding, Hoefstraat 217, Tilburg, Tel. 013-366570.

WINTERSPORT: Stichting Ski-Student. 3 Ski-bestemmingen Oostenrijk v . a . / 555,-. Incl. 7dgn. HP, liftpas, busreis en fysioth. begel. Bel 020-834664. Kantoor geopend di-vr. 19-22 uur.

NESdAFÉ-POSTER: De zeer bekende en gewilde Nescafe-Poster (115x175 cm) wordt verkocht bij opbod!!! Info 663044 (tussen 10.00-12.00 uur).

GEZOCHT: Reisgenoot gezocht voor 5 maandse overiandreis naar INDIA en NEPAL. Vertrek 30 september. Info: 053-313349.

SOCRATES FILMCYCLUS: op dinsdag 4 april draait Socrates om 20.00 uur m CZ 101 een thriller die zijn weerga niet kent: Extremities. Uit angst voor vrijspraak van de man die 2 maal poogt haar aan te randen, neemt een vrouw zelf het heft in handen. / 3,50 Platol i d / 2,50.

DAF TRUCKS: Op 22 maart organiseert de TEV een excursie naar DAF Trucks in Eindhoven. Programma: diapresentatie, rondleiding en lezing. Kosten / 7,50. Inschrijving: elke dag 12.30-13.30 uur in O 78 (TEV-kamer).

SOCRATES FILMCYCLUS: Alweer een drievoudige Oscarwinnaar vol romantiek maar deze keer ook lachen geblazen: Moonstruck. In de hoofdrol Cher, die waanzinnig veriiefd wordt op de broer van de man die ze haar Ja-woord heeft beloofd. 21 maart, CZ 101, 8 u u r , / 3,50 (2,50 Plato-lid). PLATO: 22/3 lezing door Amnesty International met diapresentatie. Plaats De Spoel; tijd 21.30 uur; entree/ 2,50 voor niet-leden. NAUTIKOS: TSZV Nautikos gaat dit seizoen weer nieuwe zeilinstructeurs opleiden. Voor de 2-wekelijkse zeilzondagen in de Biesbosch. 1/2 April wordt er een instructeursweekend georganiseerd in de Biesbosch. Heb je belangstelling? Bel GeertJan:561844. VERHUIZEN/IETS TE VERVOEREN? Chauffeur met grote bestelbus (8 m'). Ook 's avonds/weekends, binnen/buitenland. Telefoon 013-358278 (18.00-20.00 uur). AMERICA: 9 Weken werken in zomerkamp -i- 1 tot 6 weken vrij rondreizen. Incl. retourvlucht, visum, verzekering, zakgeld (£150,-, £450,-). Kosten: / 400,-. Eisen: 18-35 jaar, engels sprekend, beschikbaar juni t/m aug./sept. Info: A.T. Camp America, tel. 04780-88074, Postbus 107, 5800ACVenray.

PARIJS-REIS: De TEV gaat weer... en iedereen mag mee! 7-8-9 april voor slechts / 99,- (reis -l- logies + ontbijt). Met mogelijkheid tot excursies! Meer info? Simone: 360252; Jan: 367517. TYPEWERK: Scripties enz. snel en accuraat verwerkt m.b.v. moderne apparatuur. Bel: Telexcentrum Zuid Born-Obbicht. Tel. 04498-54803. ESSAYWEDSTRIJD: Heeft Salman Rushdie al deze toestanden geriskeerd voor die 1.000,- piek? Essaywedstrijd KRIS, sluitingsdatum 3 april. SYMPOSIUM: Wat waren barricades ook al weer? Symposium KRIS 20 april. FEEST: Was J.C. een revolutionair of een restaurateur? Heeft Ds. Gremdaat hier een antwoord op tijdens het 'Nationale Herdenking van de Bezetting' feest. KRIS, Noorderiigt, 20 april. VERZORGDE SCRIPTIES: Voor mooie en verzorgde scripties! Bel dan voor prijsopgave Bert Haans 013-685951 (overdag) of 013-356128 ('s avonds). Ik verzorg dit voor u op geavanceerde tekstverwerkingsapparatuur. STRAATWERK: Voor straatwerk en rioleringen belt u 013-424286. Speciaal voor inritten - terrassen plaatsen sierbestrating met nieuwe of oude materialen.

TYPEWRITER: Te koop: Canon Typemate 10, z.g.a.n. incl. adaptor, instructieboeken, typelinten, zeer veel mogelijkheden./ 295,—, L. de Maat, 013-369089. DIERENAMBULANCE: De dierenambulance Tilburg heeft nog plaats voor enkele vrijwilligers als chauffeur of centralist. Tijdsinvestering één a twee dagdelen der week. Inlichtingen en opgeven 013-354141.

(advertentie)

OFFSETDRUKKERIJ KANTERS B.V. Gespecialiseerd in het drukken van

proefschriften, boeken, tijdschriften, enz. Totale grafische verzorging. Levertijd 4 weken! Prijslijst op aanvraag. Oost-Kinderdijk 191, 2953 CL Alblasserdam Telefoon 01859-12155-12532 (ook 's avonds) Telefax 01859-19243

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen medewerkers han von den hoff, Caspar lanssen, gerard rutten, jutta chorus, monique mulder, nicole van overmeir, pau! van di|k, peter van zoest columnisten j boelhouwer, c van diek, p engels k soudijn samenstelling redaktieraad prof mr p van saters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schouw, r lazaroms, g siegelaer offkiële mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 ' (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindh'oven), delta (delft), folia (uvamsterd^), ku-nieuws (nijmegen) mare (leiden), observant (maastricht), u-blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden / ' 4 0 , - per jaargang

B

ONTSLUITING

'Gemeente ziet niet af van Taxandriëiiaan' Er kan geen sprake zijn van een hernieuwde discussie over tiet KUBstructuurplan, zoals bepleit door de hoogleraar rechtssociologie aan de KUB, mr. P. van Seters. Het verantwoordelijke College van Bestuurslid J. van Berkom ziet er in ieder geval het nut niet van in. yVij gaan een bibliotheek bouwen, daar hebben we geld voor. Dat willen we niet laten bederven door een discussie over een al dan niet beter gekwalificeerde ontsluiting van het KUB-terrein.'

Bouw bibliotheek geniet prioriteit KUB Op de opiniepagina's van Univers en liet Nieuwsblad betoogde Van Seters de afgelopen weken dat de geplande Taxandriëweg-zuld niet aangelegd zou mogen worden als niet tegelijkertijd de uitvoering van de Taxandriëweg-noord ter hand wordt genomen. Volgens Van Seters wordt de KUB anders 'verrijkt met een peperdure uitrit'. Want het is nog lang niet zeker dat de Taxandriëweg-noord, en daarmee de gehele Taxandriëbaan, er ooit zal komen, aldus de jurist. Hij baseert zich daarbij op uitspraken van anonieme gemeenteambtenaren. Van Seters pleit ervoor om alsnog te kiezen voor het oorspronkelijke voorstel uit 1983 om de westelijke parkeerterreinen te ontsluiten via de Gimbrèrelaan aan de zuidkant en via de Hogeschoollaan en langs de spooriijn aan de noordkant. Dit 'zowel betere als goedkopere alternatief' werd destijds door verzet van vooral buurtbewoners tegengehouden. In het uiteindelijke ontwerp-bestemmingsplan 'Hogeschoollaan en omgeving' dat onlangs moeizaam door de gemeentelijke commissie Ruimtelijke Ordening werd geloodst, is definitief afgezien van de ontsluiting via de Gimbrèrelaan. Van Seters laakt de 'Tilburg op zijn smalst'instelling van de Reit- en Dennenheuvelbewoners en nu die van de bewoners van het Koninxhoek-complex, die al hebben aangekondigd alle procedures te zullen doorlopen om het verdwijnen van de groenstrook tegenover hun appartementen te voortkomen. In het onlangs verschenen KUB-structuurplan staan vijf 'onderwijsgebouwen' aan de rand van het KU B-terrein gepland. De (vervolg van pag. 1)

Korte opleidingen doubt, 'oppert Pijnenborg. 'Studenten met dergelijke tekortkomingen doen er verstandig aan om -hetzij via zelfstudie, hetzij via ex-

Univers

strook bos en een gedeelte van de vijver zouden hiervoor moeten wijken.

CONTROVERSE Het waarom van Van Seters' campagne voor een brede discussie over het KUBstructuurplan is gelegen in het 'ingrijpende karakter voor de inrichting van het KUBterrein'. 'De controverses rond de Gimbrèrelaan en de groenstrook aan de Hogeschoollaan zijn in feite van secundair belang. Het gaat om het grotere geheel. Martien Jansen heeft in zijn structuurplan een aantal interessante ideeën neergelegd over de totale inrichting van het KU B-terrein in relatie tot de omgeving. Daar moet universiteitsbreed over worden gepraat. Nu zijn slechts enkele ingewijden betrokken bij de discussie', aldus Van Seters desgevraagd. De verantwoordelijken op de KUB tonen zich in een eerste reactie weinig enthousiast over de herbezinningsplannen van Van Seters. Collegelid J . van Beri^om: 'Er zijn in het verieden al vele andere oplossingen bedacht voor het ontsluiten van de parkeerterreinen, en allemaal bleken ze onhaalbaar. Van Seters bedenkt er nu ook weer een paar. En het ergste wat hij bedenkt is om nog maar weer af te wachten. Er is nu in ieder geval wél een oplossing voor het toegankelijk maken van onze parkeerterreinen, we moeten gewoon die bibliotheek gaan bouwen. Dat gaat nu voor. Gelet op het doel dat we hebben, het bouwen van die bibliotheek is de huidige oplossing de beste die we kunnen bedenken.' tra colleges- nog eens naar de stof te kijken. Daar zullen we ze dan ook uitdrukkelijk op wijzen.' In de vooriichting wil Pijnenborg er geenszins omheen draaien: het is hard studeren in Tilburg, ook voor doorstromers. Pijnenborg: 'Tijdens het overleg met de HEAO in Arnhem, waar een studievariant belastingkunde wordt aangeboden, hebben we gezegd: het is mogelijk het doorstroomprogramma fiscale economie in twee jaar te roosteren, maar de studielast overstijgt die twee jaar wel enigszins...' Dezer dagen leggen de vier Tilburgse faculteiten die korte opleidingen in de aanbieding hebben de laatste hand aan teksten voor een vooriichtingsbrochure. Vrijdag 31 maart verschijnen advertenties in de dagbladen om belangstellenden warm te maken voor een vooriichtingsdag die op 16 april is gepland. Voor het zover is moet eerst de universiteitsraad zich nog over de diverse plannen uitspreken . Dat laatste staat voor 23 maart op de agenda. (LK)

Volgens het structuurplan van de KUB zal de vijver gedeeltelijk verdwijnen.

Lichte beroering is ontstaan door het feit dat enkele gemeente-ambtenaren zich hebben laten ontvallen dat de Taxandriëweg-noord er nooit zal komen. R. Hijmans, hoofd van de afdeling Bouwzaken van de KUB: 'Dat vind ik een heel kwalijke zaak. Als je eenmaal hebt besloten om de Taxandriëweg-zuid aan te leggen, dan moetje consequentie trekken dat die hele Taxandriëbaan er komt. Anders is onze ontsluiting echt een achterom.' Hijmans is op voorhand niet tegen het plan om vooriopig te kiezen voor de ontsluiting via de Gimbrèrelaan, 'maar het is politiek niet haalbaar.' 'In de toekomst zal die Taxandriëbaan er toch moeten komen als het aan de KUB ligt. Met het oog op de uitbreidingsplannen, het aantrekken van HBO-instellingen die op ons terrein een plaats zouden moeten krijgen, is dat noodzakelijk', aldus Hijmans. J .

Ruimte vrij voor KUB in Landbouwcentrum I n verband met het verdwijnen van vijftig banen bij het Rijkslandbouwcentrum aan de Hogeschoollaan, met als gevolg het vrijkomen van een verdieping in het gebouw dat tegenover de KUB is gesitueerd, worden faculterten, diensten, instituten en studentenverenigingen van de KUB uitgenodigd om op zaterdag 1 april de vrijgekomen ruimte te bezichtigen. Het College van Bestuurheeft met de Rijksgebouwendienst, de beheerder van het gebouw, een voorlopig huurcontract afgesloten voor het komende jaar. Het betreft de bovenste verdieping van het gebouw, dat voor het merendeel bestaat uit kantoorruimte. Faculteiten, diensten, instituten en studentenverenigingen die kampen met ruimtegebrek, of die met het oog op toekomstige uitbreidingsplannen geïnteresseerd zijn om kantoren in het Landbouwcentrum te betrekken, kunnen zich op de betreffende dag melden bij de hoofdingang van het gebouw.

van Berkom (CvB) geprikkeld: 'Ik hecht vooralsnog geen waarde aan uitspraken van anonieme gemeente-ambtenaren. Wethouder Van Eijkeren heeft onlangs, bij de opening van twee flatgebouwen aan de Hogeschoollaan nog eens bevestigd dat de Taxandriëbaan er wel komt.' Wethouder Van Eijkeren (Ruimtelijke Ordening en Stedenbouw) liet via zijn vooriichter weten dat er geen sprake is van het afzien van de bouwvan de Taxandriëbaan. 'De betreffende gemeente-ambtenaren hebben waarschijnlijk op persoonlijke frtel hun eigen visie ten toon gespreid. Maar het gemeentelijk beleid is nog steeds gericht op het aanleggen van de Taxandriëbaan', aldus de voorlichter. (CJ)

Na een eventuele inschrijving, bij gebleken interesse, zal in onderling overieg de ruimte worden gedistribueerd. Aanvang: 10.30 uur. (CJ)

Verboden

Boeken

Tijdens de lunchpauze op dinsdag 21 maart komt schrijfster Mizzy van der Pluym op de KUB (AZ-7) een lezing geven over haar recent verschenen 'Verboden Boeken'. Het KRIS organiseert deze lezing in het licht van de affaire Salman Rushdie. Waarom worden boeken verboden, in welke maatschappelijke context vindt een boekverisranding plaats, zegt dat iets over het niveau van beschaving? Mizzy van der Pluym verzamelde in Verboden Boeken honderd titels van boeken die ooit door de censuur werden getroffen. Pikant detail is dat de uitgever van Van der Pluyms boek, de Bijenkorf, laatst heeft besloten om de Satanic Verses van Rushdie niet in haar boekwinkel te verkopen. (TG)

17 nnaart 1989

K

Studentendemonstratie geflopt Akkoord over kopiëren readers De universiteiten hebben een overeenl<omst gesloten met de buitenlandse uitgevers over het kopiëren uit readers. Dreigende schadeclaims van met name Amerikaanse uitgevers zijn daarmee uit de lucht. De overeenkomst is onlangs tot stand gebracht door een delegatie van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) en is nu ook door de individuele instellingsbesturen aanvaard. De buitenlandse uitgevers van readers werden vertegenwoordigd door de International group of Scientific, Technological and Medical publishers (STM). Men is overeengekomen dat de Nederlandse universiteiten een bedrag van 750.000 gulden zullen betalen voor de auteursrechten op alle gefotokopieerde readers tot 1 september 1989. Eventuele schadeclaims van buitenlandse uitgevers over de afgelopen jaren zijn hiermee in een keer afgekocht. De universiteiten zullen naar rato van de door hen ontvangen Rijksbijdragen gaan meebetalen in deze afkoopsom. Na 1 september zullen de universiteiten elk afzonderlijk een bedrag gaan betalen van 5 cent per pagina die uit een buitenlandse reader wordt gekopieerd. In de afgelopen maanden hadden verschillende uitgevers gedreigd met schadeclaims wegens het schenden van auteursrechten. Door de overeenkomst met STM worden die voorkomen. Bij de aanvang van de onderhandelingen eiste STM nog een afkoopsom van een miljoen gulden, alsmede een bedrag van 7 cent per gekopieerde pagina vanaf dit jaar. De VSNU bood in eerste instantie slechts een kwart miljoen plus 3,5 cent per pagina. Gaande het overleg is men stapje voor stapje tot een compromis gekomen, dat overigens dichter bij het STM-bod ligt dan bij dat van de universiteiten. De problemen rond het kopiëren uit readers van Nederlandse uitgevers zijn nog steeds niet opgelost. De Koninklijke Nederlandse Uitgeversbond (KNUB) had in 1986 een vergelijkbare overeenkomst met de VSNU gesloten. Volgens de bond houden vier universiteiten - die van Amsterdam, Utrecht, Groningen en Maastricht - zich niet aan de gemaakte afspraken. Uit een steekproef zou zijn gebleken dat enkele duizenden teksten onrechtmatig zijn overgenomen. De KNUB en deze vier instellingen zullen elkaar binnenkort voor de rechter ontmoeten. De uitgeversbond eist een schadeloosstelling van

750.000 gulden, de universiteiten bieden aan een derde deel daarvan te betalen. De VSNU is verder nog in gesprek met de Stichting Reprorecht over een vergoeding van auteursrechten bij het kopiëren uit andere boeken dan de readers. Een overeenkomst daarvoor was nog niet tot stand gekomen, omdat niemand inzicht had in de omvang van het gekopieer. Begin deze week is een onafhankelijk onderzoek bij de Technische Universiteit Delft en de Vrije Universiteit afgesloten. Op basis van deze onderzoeksresultaten gaan de VSNU en de Stichting Reprorecht binnenkort met elkaar praten. (JD/HOP)

Tien miijoen voor apparatuur De Stichting voor de Technische Wetenschappen (STW) houdt tien miljoen beschikbaar voor investeringen in wetenschappelijke apparatuur bij de universiteiten. STW start dit jaar reeds met het programma 'Betere apparatuur', dat is bestemd voor de aanschaf en opbouw van apparatuur voor technisch wetenschappelijk onderzoek. Het gaat in dit programma om apparatuur met een infrastructureel karakter; apparatuur voor kortlopende projecten valt er buiten. Projectleiders aan de universiteiten kunnen aanvragen indienen voor investeringen van minimaal 5 ton. Deze zullen door een commissie van onafhankelijke deskundigen worden beoordeeld. Het programma loopt tot 1992. Jaarlijks is dus 2,5 miljoen gulden beschikbaar. Het geld is deels vrijgemaakt uit de eigen midde- len-van STW, maar het leeuwedeel wordt door de minister van onderwijs en wetenschappen gefourneerd. Deetman heeft in 1988 besloten om jaarlijks tien miljoen gulden extra te geven ten behoeve van investeringen in apparatuur, waarvan een kwart bestemd was voor de technische wetenschappen. Volgens STW is het programma Betere apparatuur eigenlijk te klein om de bestaande achterstanden in de investeringen op te heffen. Voor echt inhaalprogramma zou alleen al voor de technische wetenschappen jaarlijks vier keer zoveel geld nodig zijn. IJD/HOP)

Boekenweek

Ik tik de naam RUSHDIE in, maar dat brengt de bihliothecaris van de KUB in verlegenheid. Een reeks vreemde vogels fladdert over het beeldscherm. Rushby, Rusher en Rushing rennen zich rot. Op de voet gevolgd door het schrijversduo Rusiecka en Rusiecki. De catalogus van onze bibliotheek doet me denken aan Alice in Wonderland. Van Salman Rushdie, de gezochte schrijver, is in de KUB echter geen spoor te bekennen. Zeker ondergedoken! bang voor moordbrigades. Heeft onze bibliotheek zijn beroemde boek al? Bereidwillig zet de ober het menu op het computerscherm. Ik mag, indien gewenst, woorden uit een titel intoetsen. Dat lijkt me passend. Het resultaat is verrassend; het scherm vertoont de uitslag van een voetbalwedstrijd SATANIC: O, VERSES: 5. De dichters hebben de duivels van het veld gespeeld. Nieuwsgierig roep ik nu de vijf VERSES op. Het winnende team trapt niemand op de tenen: Univers

a

De demonstratie van studenten in Tilburg tegen het beleid van iMinister Deetman, vorige week donderdag. Is geflopt. Aan de oproep van het Tilburgs Actie Komité (TAK) om te demonstreren, gaven slechts enkele tientallen studenten gehoor. Vanwege de geringe opkomst werd de demonstratieve tocht door het centrum van de stad afgelast. De aanwezigen hoorden een paar sprekers aan, lieten enkele honderden ballonnen de lucht in en luisterden naar het optreden van een band. Binnen het Landelijk Actie Komité van de LSVB leeft het plan om op 11 mei een landelijke studentendemonstratie te houden in Amsterdam. Gezien de geringe actiebereidheid staat de Tilburgse studentenbond 'gereserveerd' tegenover het plan. Deze week zaterdag wordt er een beslissing over genomen. (GR)

'Gedwongen ontslagen vermijdbaar" Bij de reorganisatie van de KUB-diensten mag er helemaal geen sprake zijn van gedwongen ontslagen, omdat daartoe de f i nanciële noodzaak ontbreekt. Dat schrijft de Abva-Kabofractie van de Commissie Personeelsoverleg in een eerste reactie op de bestuursnota 'Taken, omvang en organisatie dienstenapparaat'. Volgens de vakbond is het College van Bestuur van de KUB er niet in geslaagd aan te tonen dat 'de dienstenformatie verder gekort zou moeten worden om een rechtvaardige bijdrage te leveren aan de opvang van de Haagse budgetbeperkingen'. Onder deze omstandigheden zijn volgens de bond alle gedwongen ontslagen 'per definitie vermijdbaar'. De AbvaKabo vindt dat het College de noodzaak tot structurele budgetvermindering niet aannemelijk heeft weten te maken. Ook is de vakbond van oordeel dat uitgangspunten als decentralisatie en ontbureaucratisering onterecht worden vermengd

met bezuinigingstaakstellingen. 'Defractie is erg ongelukkig met de koppeling van een op zich zinnige discussie aan een ongegronde snoei-operatie en zij bezweert College van Bestuur en universiteitsraad een en ander los te koppelen'. De vakbond vreest verder dat het plan tot decentralisering van de Dienst Personeelszaken kan leiden tot de teloorgang van de professionele begeleiding van het personeelsbeleid bij faculteiten en diensten. De fractie CFO heeft nog geen officiële reactie op de bestuursnota geformuleerd, maar zal volgens woordvoerder prof. Koekkoek waarschijnlijk niet elk gedwongen ontslag bij voorbaat afwijzen. Wel zal deze christelijke fractie zich bij de Abva-Kabo aansluiten als er bezwaar wordt gemaakt tegen een gehele ontmanteling van de Dienst Personeelszaken. (TG)

Geschichte des deutschen Verses, Poems and verses of Charles Dickens, Verses on various 1 occasions, Vorlesungen zu einer strukturalen Poetik, en, tenslotte, Sprache und Metrum. Dat soort boeken weiger ik te lezen. Nog even kijken hoe het met de DUIVEL gaat. Als ik zijn naam schrijf, roept de bibliothecaris me toe: 'Uw set bevat op dit moment 16 titels.' Dank u wel; laat maar zitten. Het kritische informatiecentrum van de KUB, roepnaam KRIS, verkoopt boeken die buiten 1 de orde zijn. Ik rep me naar KRIS. Twee alleraardigste boekverkopers heten me hartelijk welkom in hun winkeltje: ook vandaag een klant! Hebben ze het hoek Satanic Verses van Salman Rushdie? De twee boekeliers wijzen trots op een plank: door ligt het.' Ik mag het echter niet lezen afkopen. Dit ene exemplaar (meer heeft KRIS niet] is door iemand besteld. Als ik wil, mag ik bij KRIS een volgende bestelling plaatsen. Maar onze kritische boekaniers zien dat niet graag: 'Dit boek is eigenlijk veel te commercieel voor ons.' KRIS handelt het liefst in boeken die onverkoopbaar en onleesbaar zijn. Tien jaar geleden kocht ik er een boekje van Horkheimer. Ik kan het niet uitlezen. Als ik moeite met inslapen heb, lees ik er in. Dat helpt voortreffelijk. Rushdie krijg ik nog wel eens te pakken. Ik verlaat KRIS en fiets naar Gianotten. Voor ik het weet sta ik met heerlijke boeken bij de kassa: de Hrieven van ]an Hanlo, uitgegeven in twee delen. Kom daar eens bij KRIS om.' Op 11 mei 1943 schrijft. Hanlo aan zijn moeder; 'Wat zijn die Tilburgse 'studenten' verbijsterend onontwikkeld.' Op 11 april 1957 schrijit hi; aan zijn moeder iets over de vader van Hugo Verdaasdonk, doorhem 'die goeie Verdaasdonk' I genoemd (niet Hugo, maar pa). In 1969 schrijjit Hanlo over Mohammed, die bij hem de gedaante van een twaalflarig jongetje aanneemt. Dat vraagt om moeilijkheden. Korte tijd later vindt Jan Hanlo onder tragische omstandigheden de dood. Terug naar Rushdie: kan onze theologische faculteit hem geen eredoctoraat aanbieden? 17 nnaart 1989

V.l.n.r.: Roel in 't Veld, forumleider Van der Ploeg, Nicky de Hiep en de landelijke voorzitter van de Jonge Socialisten, Marcel Hoogland.

'Afschaffen collegegeld verdient aanbeveling' 'Iemand die het recht heeft om te studeren heeft ook de plicht om later zijn studie terug te betalen'. Dat zei prof. dr. Roel in 't Veld, op donderdagavond 9 maart, tijdens een forumdiscussie in Tilburg. Het centrale thema van de avond was 'studiefinanciering en jongereninkomensbeleid'. De Jonge Socialisten en de PvdA van de afdeling Tilburg tekenden voorde organisatie van dit 'politiekkafé'.

In 't Veld lanceert nieuw plan studiefinanciering Niet alleen de publieke opkomst was tijdens het debat niet overweldigend; ook de beloofde medewerking van politici van PvdA, CDA en W D ging niet door. Dr. Danny Backx (DSW) liet bij aanvang van de avond weten dat het laatste kamerlid dat toegezegd had om deel te nemen aan het debat, uiteindelijk had afgezegd. De PvdAvolksvertegenwoordigster Vliegenthart was

haar stem kwijtgeraakt, 'en dat is het ergste wat een kamerlid kan overkomen', aldus Backx. Roel in 't Veld, voormalig directeur-generaal van het Ministerie van Onderwijs & Wetenschappen en als 'crisismanager' betrokken bij de uitvoering van de Wet Studiefinanciering (WSF) schetste in zijn voordracht een - naar zijn eigen zeggen - 'dol-dwaze situa-

tie', waarin de overheid studenten en werkende jongeren op verschillende wijzen benaderd . Een werkloze jongere die besluit om weer te gaan studeren, wordt in financieel opzicht opnieuw afhankelijk gesteld van zijn ouders: het ouderlijke inkomen gaat nu weer plotseling meetellen in de berekening van zijn beurs. Het laatste kwartaal van '87 bleek dat de uitvoering van de WSF veel duurder uitgevallen was dan men tot voorheen berekend had: er gingen meer mensen studeren en er gingen meer mensen op kamers wonen. Het bedrag waar de individuele student op kan rekenen staat daarentegen niet vast. Het totale budget dat O & W voor de beurzen beschikbaar stelt kent echter wel een maximum, zodat bij een hoger studentenaantal de beurzen wel moéten afnemen. Het vreemde is nu, aldus In 't Veld, dat op het terrein van de sociale zekerheid de rollen om-

Stimuleer deelname van nieuwe doelgroepen De Sociaal Economische Raad (SER) vindt dat de overheid en de universiteiten en hogescholen zich meer inspanningen moeten getroosten om de deelname van vrouwen, etnische minderheden en ouderen aan het hoger onderwijs te bevorderen.

SER-advies aan universiteiten Dat staat in een ontwerp-advies dat de raad vrijdag ,17 maart zal vaststellen. Het is een reactie op een adviesaanvraag van minister Deetman over het Hoger Onderwijs en Onderzoekplan (HOOP). Het HOOP is een tweejaarlijks uitte brengen dokument, dat de basis vormt voor een dialoog tussen de overheid, de universiteiten en hogescholen en derden, waaronderde SER. De SER reageert positief op het voornemen van het kabinet om een grotere autonomie te verlenen aan de universiteiten en hogescholen. Dit is een van de belangrijkste elementen van zowel het HOOP als van de nieuwe Wet op het Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek (WHW). Naar verwachting zal minister Deetman het wetsontwerp voor de W H W begin volgende week bij de Tweede Kamer indienen. Volgens de SER is vermindering van de centrale regelgeving op onderUnivers

wijsgebied toe te juichen, maar moet de overheid zich verantwoordelijk blijven voelen voor de bewaking van de kwaliteit van het hoger onderwijs. Kritiek heeft de raad op de in het HOOP geschetste ontwikkeling van de studentenaantallen in het hoger onderwijs. Er wordt een daling van het aantal jongeren gesignaleerd, maar die zou gecompenseerd moeten worden door een grotere deelname van vrouwen, etnische minderheden en ouderen. Volgens de SER vergt dit wel extra inspanningen van de overheid en de instellingen voor hoger onderwijs om deze doelgroepen te bereiken. Die inspanningen liggen vooral op het terrein van de voorlichting en begeleiding. De SER vindt met Deetman, dat de universiteiten en hogescholen zelf de verantwoordelijkheid moeten dragen voor het post- in-

itiële hoger ondenwijs - dat zijn alle onderwijsvormen die gericht zijn op afgestudeerden. De afnemers van de opleidingen moeten zelf de kosten dragen. De raad vindt medefinanciering door de overheid echter noodzakelijk voor opleidingen die een algemeen maatschappelijk belang dienen. De hiervoor beschikbare subsidiepotten blijven echter voor een deel onbenut. In het ontwerp-advies wijst de raad verder op het belang van een goede voorlichting aan studenten over de eisen en arbeidsmarktverwachtingen van de verschillende studierichtingen. Het voornemen van Deetman om iedereen tot het hoger onderwijs toe te laten die de juiste vooropleiding heeft - ongeacht het vakkenpakket - wordt door SER niet gesteund. In het voorbereidend hoger onderwijs (vwo en havo) zijn namelijk knelpunten die een goede doorstroming naar de universiteit of de hogeschool belemmeren. Omnivalentie toekennen aan die diploma's is in de huidige situatie niet realistisch en niet doelmatig, aldus de raad. (JD/HÖP)

gedraaid zijn. Wanneer meer uitkeringsgerechtigden een beroep doen op een uitkering, daalt het bedrag per persoon niet, maar neemt het totale budget van Sociale Zaken voor deze post juist toe. 'Er was voor de overheid geen enkel motief om tot een geharmoniseerd jongereninkomensbeleid te komen', concludeerde In 't Veld. Voor de tweede helft van de jaren '90 voorspelde prof. In 't Veld 'extreme tekorten aan deskundigen' - een opvatting die geschraagd wordt door cijfers van officiële instanties - en daarom 'zal de toegankelijkheid van het ondenwijs omhoog moeten'. In 't Veld had de nodige kritiek op het huidige beurzenstelsel, dat redelijk uitpakt voor de student met r1[ke ouders en ook voor de arme student (want deze laatste krijgt al gauw de volledige beurs). De grootste problemen vormen zich voornamelijk bij de middengroep. De voormalige crisismanager (momenteel hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam) kwam met een nieuw voorstel voor een stelsel van studiefinanciering dat aan twee voorwaarden moet voldoen: het inkomen van de student mag niet verder dalen én de participatie van het onderwijs zal moeten toenemen. Dit zou, in In 't Velds optiek, moeten geschieden doordat studenten leningen moeten kunnen aangaan tot een bedrag van maximaal 1050 gulden per maand, onafhankelijk van het ouderlijke inkomen. Dit stelsel kost niet meer dan het huidige (3,2 tot 3,5 miljard gulden), veel studenten zijn er beter in af, het plan kent een kwijtscheldingsclausule en het is 'sociaal aanvaardbaar', zo somde In 't Veld de voordelen er van op. Verder pleitte In 't Veld voor de afschaffing van het collegegeld.

CYNISME Forumlid Nicky de Hiep, de nieuwe voorzittervan de Landelijke Studenten Vakbond erkende met enig cynisme niet zulke 'schitterende en kant-en-klare oplossingen' te hebben. Kritiek had ze vooral op het leningenplan van Roel in 't Veld. Bevordert het echt de toegankelijkheid van het onderwijs als iemand in de zes jaar van zijn studie 75.000 gulden moet lenen, zo vroeg zij zich af. Het departement O & W zal de enige zijn die voordeel heeft bij dit plan, aldus De Hiep, want het is niet duurder dan het huidige stelsel. In 't Veld stelde in zijn weerwoord dat het Nederlandse stelsel van studiefinanciering 'het meest edelmoedige ter wereld is'. Hij haalde de idee van de 'rechtvaardige samenleving' van stal om zijn stelling te benadrukken. Een doctorandus van 30 jaar verdient gemiddeld 30.000 gulden per jaar méér dan een niet-academicus; hij bevindt zich in een bevoorrechte positie en mag dus best wel wat terugbetalen na zijn studie. 'Of dat nu gebeurt doordat die doctorandus een lening terugbetaalt of via een academici-belasting, dat is een doelmatigheidskwestie', zei In 't Veld. 'Want anders krijg je de situatie dat de arbeider nu de opleiding van de dokter betaalt, die hem later hoge nota's in rekening brengt'. Fommleider prof. dr. Rick van der Ploeg, die de zaal al eerder op een quasi-grappige wijze bestookt had met 'prikkelende stellingen' vroeg zich af of er in dit voorstel niet teveel aan de markt wordt overgelaten. Kiezen de studenten niet voor een studie die hen later een hoog inkomen garandeert zodat ze hun studieschulden gemakkelijk terug kunnen betalen? Volgens In 't Veld valt dat wel mee: 'Niet iedereen zal voor bedrijfseconomie kiezen. Intelligente mensen trappen niet zo gauw in de val van de varkenscyclus, ze laten zich niet zo snel bedriegen door de perspectieven die de markt biedt'. (MK) 17 maart 1989

OPINIE PERS

'Vrouw-zijn vormt geen goede grondslag voor politieke partij' 'De doelstellingen van de vrouwenpartij kan ik wel zo'n beetje onderschrijven. Het is sowieso belangrijk om op allerlei gebieden de zaken voor vrouwen beter te regelen dan nu het geval is. Maar om dan een vrouwenpartij op te richten? Volgens mij werkt dat in de politiek niet. Het feit dat je vrouw bent vormt geen goede grondslag voor een politieke partij. Datje als politiek actieve vrouw voor een bepaalde partij kiest, heeft in de eerste plaats te maken met je principes en niet zozeer met je vrouw-zijn. Ik denk dat ook de vrouwen binnen gevestigde politieke partijen het geen juiste strategie vinden om vrouwen te bundelen in een vrouwenpartij. Anders hadden ze dat allang gedaan.'

OUDERE DAMES 'ledereen vraagt zich af welke politieke achtergrond de initiatiefneemsters hebben. In verschillende kranten werd benadrukt dat de vrouwen in de steungroep achter de partij gemiddeld ongeveer vijftig jaar zijn. Dat lijkt me niet zo relevant. Bij andere partijen wordt toch ook niet gekeken naar de gemiddelde leeftijd? Hier valt kennelijk meteen op dat het een initiatief is van wat oudere dames, maar dat betekent nog niet dat ze geen goede ideeën kunnen hebben. Het is voor mij eerder aanleiding om te vermoeden dat er misschien vrouwen tussen zitten die bij dolle mina betrokken zijn geweest. Zelf geven ze aan niet te willen kiezen tussen links en rechts. Dat houdt voor hen in dat iedereen die de partij in de Tweede Kamer vertegenwoordigt, naar eigen geweten stemt. Dan krijg je daar een verzameling individuen, terwijl het juist zo belangrijk is om je als fractie te profileren. In de Universiteitsraad heb ik dat wel gemerkt.' 'De achterstelling van vrouwen op elk gebied gaat de hele maatschappij aan. Op

Mannelijke normen en waarden doorbreken, Nederland uit de NAVO, het Ministerie van Defensie transformeren tot een Ministerie voor Vredesbeleid, lief zijn voor het milieu en liberalisatie van euthanasie en abortus. Dat zijn enkele programmapunten van de Vrouwenpartij die op de internationale Vrouwendag, 8 maart Jongstleden, het politieke toneel betrad. De oprichtsters verwachten bij de eerstkomende TweedeKamerverkiezingen drie zetels in de wacht te slepen. Letterenstudente Monic Foppele: 'Ik kan me niet voorstellen dat ik bepaalde politieke beslissingen zou nemen, puur en al_ . leen omdat ik een vrouw ben.'Monic 1 Foppele (28) zat in de Universiteitsraad voor de Progressieve Studenten | Fractie. Ze was vice-voorzitter van de ^ Emancipatiecommissie van de raad en organiseerde begin dit jaar de stu- M ^ m i « % a a i i p diedag'Klim op Roos'over carrière- J P J H L X I X I perspectieven voor vrouwen. het moment dat je een vrouwen partij opricht, loop je het risico dat vrouwenemancipatie weer teveel gezien wordt als iets wat vrouwen zelf maar moeten aanpakken. Je krijgt dan al gauw: 'ach gut, daar heb je die vrouwenpartij weer.' Polarisatie, met andere woorden en dat is niet de bedoeling, ook niet volgens de .^oprichtsters die toch hebben laten weten dat er een mentaliteitsverandering plaats moet vinden. Ook mannen zullen moeten inzien dat het voor iedereen beter is wanneer de verhoudingen tussen mannen en vrouwen eerlijker geregeld zijn.' IDEALISTISCH

mer zitje in de raad op basis van bepaalde visies en principes. De rol en de positie van vrouwen in het universitaire bestel is weliswaar een belangrijk thema, maar niet het enige gezichtpunt van waaruit je dingen bekijkt. Er komen tal van onderwerpen aan de orde die niet specifiek over vrouwen gaan.' 'Je kunt de Emancipatiecommissie van de Universiteitsraad een beetje vergelijken met de landelijke Emancipatieraad. De Emancipatiecommissie geeft gevraagd en ongevraagd advies over alles wat op dat moment speelt. Hier aan de universiteit is nog ontzettend veel te doen op emancipatiegebied. Dat merk je vooral als je je met bestuurlijk werk gaat bezighouden. Dan zie je pas goed hoe ongelijk alles verdeeld is.'

RANDVOORWAARDEN ««iw« «•«« J P K X S

de samenleving willen veranderen, maar het blijft allemaal tamelijk theoretisch. Ik denk niet datje daarmee in de politiek moet stappen. Ik zou eerder kiezen voor een soort actiegroep of platform om langs die weg politieke partijen te bestoken met kritiek. Overbodig is het initiatief niet. Het roept reacties op. Dat is alleen al belangrijk. Toen hier aan de KUB twee jaar geleden enkele nieuwe fracties aan de verkiezingen deelnamen, kregen we de indruk dat iedereen wakker schrok. Er gebeurde iets nieuws en dat zette mensen aan het denken.' 'Een vrouwenfractie in de Universiteitsraad? Nee, nee. Net als in de Tweede Ka-

'De vrouwenpartij kan wel idealistisch

'We hebben hier op de KUB een emancipatiemedewerkster, een vrouwennieuwsbrief en sinds kort ook een vrouwennetwerk. De animo is niet altijd even groot. Vrouwen kunnen zich moeilijk vrijmaken van hun werk. Dat bleek ook op de studiedag 'Klim op Roos', waar mensen mochten komen voor zover de dienst dat toeliet. Je hoorde van vrouwen dat ze op het laatste moment geen toestemming kregen. Ik denk dat de jongste reorganisatienota voor het dienstenapparaat vrouwen er van heeft weerhouden om te proberen tijd vrij te maken voor activiteiten in het kader van de Internationale Vrouwendag. Er was in de PUF een bijeenkomst over positieve actie en de randvoorwaarden die een universiteit zou moeten scheppen om vrouwen de mogelijkheid te geven hier te werken en te studeren. Het ging daarbij vooral over het thema werken en studeren met kinderen. De belangstelling viel tegen.' Peter van Zoest

K N I P T

Door de staking bij de Sijthoff-Pers in Rijswijk kregen we deze week van DELTA een A3 vel tweezijdig bedrukt ak noodeditie van het weekblad van de TU Delft. Ondanks de beperkte ruimte slaagt Delta er in het hotste news op voorzijde en de belangrijkste valvae en culturele activiteiten op de achterzijde van het ene vel te plaatsen. 'Windenergie heeft eindelijk 'n prof en 'Toch obstakels bij krimp Schei- en Materiaalkunde' heet het voorop. Blijkbaar hebben de drukkers een voor de TU rustige week uitgekozen om te staken.

Univers

Net zoals deze krant ging ook MARE vorige week dieper in op de spellingvoorstellen van de Nederlandse Taalunie. En net zoals hier gaan ook in Leiden stemmen op om de taal geleidelijk te saneren. Zo vindt taalkundige prof. dr. J. W. de Vries dat de werkgroep ad hoc spelling van de Nederlandse Taalunie de voorstellen voor een andere werkwoordspelling beter achterwege hadden kunnen laten. 'Zoi-a mensen lezen dat je 'het gebeurt' misschien wel met een d in plaats van een t moet schrijven, slaat ze de schrik om het hart en willen ze van de andere voorstellen niets meer weten. Terwijl er best aardige dingen tussenzitten', aldus De Vries. Voor de taalkundige prof. dr. P.C. Paardekooper, gaan de voorstellen van de Taalunie niet ver genoeg. Hij is wat blij met de vervanging van de dubbele c door ks (aksent) of van een c door een k (kuituur), want dat is een stuk kindvriendelijker. 'Die arme schapen zeggen toch niets anders als aksent? Het is een zaak van kinderbescherming om dat er door te krijgen.' Paardekooper is minder vriendelijk voor de taalgebruiker want hij vindt het 'erg jammer' dat de gebruiker om een oordeel over eventuele wijzigingen wordt gevraagd. 'Spelling is een zaak van deskundigen, de wetenschap. Je laat een leek toch ook niet beslissen of ergens een nieuwe spoorlijn moet worden aangelegd?' Maar voor De Vries en voor docent taalkunde dr. F. Jansen staat het vast dat het oordeel van de taalgebruiker moet doorwegen. Als de regels van boven worden opgelegd houden de mensen er zich gewoon niet aan. Ook over het

voorstel om het trema af te schaffen en te vervangen door een liggend streepje lopen de meningen uiteen. Paardekooper: 'Wie moeite heeft om het trema op de juiste letter te plaatsen, moet maar eens een herscholir^scursus taal en spelling volgen. Zo'n onnozel streepje verplaatst het probleem alleen maar; als mensen nu al niet weten waar ze een trema moeten schrijven, weten ze straks heus niet waar dat streepje moet staan. Ook in UK, weekblad van de Rijksuniversiteit Groningen, een pagina met reacties op de voorstellen van de Taalunie. Neerlandicus drs. Streekstra stek dat er nu veel meer wetenschappelijke kennis over taal en spelling voorhanden is dan bij de eindvoorstellen in 1969. Als daaruit iets duidelijk wordt 'dan is het wel het gegeven dat spellingsystemen buitengewoon complex zijn, en dat ook moeten zijn, omdat ze voortkomen uit principes die elkaar onderling niet goed verdragen.' Drs. Van den Hoek schrijft zijn opinie al meteen in de voorgestelde spelling en hij besluit: 'De ervaring van de schrijver (een paar uur) of de lezer (5 minuten) van dit stukje leerd vermoedelijk al, dat dat reuze meevald: het wend vanzelf.'

heeft daarover n^edacht, laat staan de nodige cijfers op papier. Meestal blijft het bij een globale schatting en slechts in enkele uitzonderingen staan er juiste gegevens op papier. Uit een en ander blijkt dat een eerstejaars tandheelkunde maar liefst f. 2733,65 dient te besteden aan leermiddelen terwijl een beginnend filosoof al met f. 280 aan het denken kan worden gezet. Dit zijn dan meteen de duurste en goedkoopste faculteiten voor eerstejaars. Een eerstejaars rechten heeft in Amsterdam i. 735,5 nodig en een beginnend econoom doet het met f. 600. Een socioloog kan met f.400 al zijn leermiddelen betalen en een theoloog schommelt tussen de 2 a 300 gijlden. Tenslotte blijkt uit het onderzoek in Folia dat faculteiten de studenten nauwelijks inlichten over deze studiekosten. (EV)

FOLIA pakt uit met de resultaten van een zoektocht naar de uitgaven die eerstejaarsstudenten bijna verplicht spenderen aan leermiddelen zoals boeken, readers, excursies etc. Een arbeidsintensief werkje want niet elke faculteit

17 maart 1989

PSYCHOLOGIE

Afscheid van de dierenverblijven 'Staatssecretaris Deetman besloot in 1982 deze dieronderzoekvleugel te bouwen. Wat doet minister Deetman in 7986?'Zo luidt de tekst die op de klapdeuren naar de dierenverblijven in gebouw P is aangebracht. Aan het eind van dit Jaar maakt het best uitgeruste en het meest omstreden dieronderzoekslaboratorium van Nederland plaats voor veertien ruime kantoren, archieven en vergaderruimten.

'Zinloze proefneminkjes' Al vanaf de oprichting van de dierenverblij­ ven in 1971 is er een niet aflatende stroom van kritiek geuit op de wijze waarop aan de subfaculteit psychologie met proefdieren werd geëxperimenteerd. Het oude dieren­ verblijf liet zeer te wensen over; er was een groot gebrek aan ruimte en de slechte ven­ tilatie en warmteregeling maakten het leven van de proefdieren er niet prettiger op. Ook de onderzoeksmethoden werden met name in de zeventiger jaren voortdurend onder vuur genomen. De bioloog en schrijver Maarten 't Hart reageerde bij een bezoek aan het laboratorium zeer verontwaardigd op het dierenonderzoek. Hier werden de grofste vormen van vivisectie toegepast, grover dan aan enig ander instituut voor onderwijs in Nederland.

nog steeds zeer teleurgesteld over Deet­ mans onverwachte besluit. Tot eind 1990 heeft hij de tijd om zijn onderzoeken af te sluiten en publicaties van de resultaten uitte geven. Dat geldt ook voor de alleriaatste AIO dierenonderzoek Tjeerd Jellema, die nu nog bezig is met een onderzoek naar de samen­ hang tussen de werking van het zenuwstel­ sel van ratten en de simpele bewegingen die zij maken. Weijnen: 'Ik vind het verschrikke­ lijk dat als je probeert iets op te zetten waar­ voor je aanvankelijk het groene licht krijgt.

dat van de ene dag op de andere gesloten wordt. Het dierenonderzoek is niet op grond van kwaliteitsoverwegingen afgebroken, het is geen wetenschappelijk proces ge­ weest. Deze richting is duidelijk opgeheven omdat die teveel geld kostte in verhouding tot de studentenaantallen. Bovendien neemt de belangstelling voor de exacte vak­ ken binnen de psychologie de laatste jaren gestaag af.' Weijnen en Jellema moeten dit jaar nog vertrekken uit gebouw P. Het College van Bestuur heeft al grote plan­ nen voor de huisvesting van veertien kabi­ netten in de voormalige onderzoeksvleugel. Nog geen zes jaar na de installering van dier­ verblijven is er zeven ton ter beschikking gesteld om de vleugel menswaardig te ma­ ken. De twee dieronderzoekers krijgen met de overgebleven ratten elders in gebouw P een kleine ruimte toegewezen waar zij hun tijd mogen uitzitten.

HANDEN WASSEN Weijnen is wel te spreken over de oplossing die de 'laatsten der Mohikanen' is voorge­ legd. Weijnen: 'We hebben een zeer inten­

sief overleg gevoerd met alledrie de leden van het College van Bestuur en we zijn ge­ zamenlijk tot dit besluit gekomen. Wat er met de schat aan apparatuur gebeurt die wij hier hebben staan, is nog niet helemaal dui­ delijk. Waarschijnlijk gaat een gedeelte er­ van naar medewerkers van het herseninsti­ tuut in Amsterdam, een ander deel naar de psychologische faculteit in Utrecht en de rest, het specialistische materiaal, naar de Academie voor Wetenschappen in Praag.' Rob Hijmans, hoofd van de afdeling Bouw­ zaken, had in 1983 de leiding over de bouw van het nieuwe dierenverblijf en krijgt nu de taak het gebouw weer te slopen. De ver­ bouwde vleugel wordt een copie van ge­ bouw S. Het wordt uit baksteen opgetrok­ ken en er wordt een houten gevel neergezet met dubbele schuifbare ramen. De overblijfselen van het dierenverblijf bie­ den nu een troosteloze aanblik. De volières waarin tot vorig jaar tientallen duiven vlo­ gen, zijn overwoekerd met onkruid. De ver­ trekken zijn verlaten, krukjes staan omge­ keerd op tafels en dierenkooien zijn verwij­ derd. Aan enkele deuren hangen vergeelde stencils met waarschuwingen: 'Hoewel on­ ze proefdieren geen t . b . c , aids of typhus hebben, toch elke keer handen wassen!'. Jutta C horus

BIHER Ook de Tilburgse schrijver Tymen Trolsky, alias Jasper Mikkers, trok scherp van leer te­ gen de wijze waarop Tilburgse psycholo­ giestudenten met proefdieren omsprongen. In 1977 als de Wet op de Dierproeven net door de Tweede Kamer is aangenomen, brengt hij verslag uit van een bezoek aan de dierverblijven in het Tilburgs Hogeschool­ blad. Hij verbaast zich over de gemakzucht waarmee studenten volgens hem 'zinloze, reeds duizendmaal genomen proefnemink­ jes nemen'. Zijn conclusie is zeer emotio­ neel: 'Misschien ben ik een te gevoelig fi­ guur. Het denkbeeld dat aan de lopende band en misschien zonder noodzaak hon­ derden ratten en duiven gepijnigd en geeste­ lijk vernield worden, stemt mij bitter. Daar komt de nutteloze gevangenschap van de apen nog bij. Ik ben bang mijn verbittering niet meer kwijt te raken.' Pas wanneer ook staatssecretaris Deetman van Onderwijs in 1982 vindt dat de dierver­ blijven de toets der kritiek met kunnen weerstaan, krijgt de Hogeschool een nieu­ we proefdiervleugel die aan de criteria van de Wet op de Proefdieren beantwoordt. De bouw ervan overschrijdt de 2 miljoen gulden en valt onder een groots verbouwingspro­ gramma van de subfaculteit psychologie. De ratten en duiven krijgen bijna drie keer zo­ veel ruimte tot hun beschikking, er worden geen experimenten met apen meer uitge­ voerd en de onderzoekers beschikken over de modernste apparatuur. In 1986 als Deetman zijn staatssecretaris­ schap voor een ministerspost heeft inge­ ruild, bekent hij dat er te veel geld is gestopt in de afdeling dieronderzoek van de Tilburg­ se universiteit. Hij besluit de dierenverblijven samen met de afdelingen klinische en neu­ rologische psychologie op te heffen als on­ derdeel van zijn beruchte Selectieve Krimp en Groeiplannen.

KABINEHEN Docent psychopharmacologle en hoofd van de dieronderzoeksvleugel dr. Jan Weijnen is

Volières overwoekerd door onkruid.

Rechtenfaculteit wil wijziging propedeuse De opzet van de propedeuse rechten gaat veranderen. Zo wil het faculteitsbestuur dat er volgend semester al een aparte cursus vaardigheden komt, die de eerstejaars onder meer moet trainen in schrijfvaardigheid. Een heet hangijzer bij rechten is de 'repre­ sentativiteit van de profjedeutische fase voor de doctorale fase'. Anders gezegd: de pro­ pedeuse moet de studenten beter voorberei­ den op hun doctoraal. 'Als signalen voor een gebrek op dit punt wil het bestuur met alleen het grote verschil tussen propedeuse­ en doctoraalrendement noemen, maar ook de opmerkingen van studenten,' zo schrijft waarnemend secretaris H. van Overdijk. Het probleem zou vooral schuilen in de 'representativiteit­in­de­diepte'. Het bestuur wil onderzoeken of een cursus Romeins recht in het eerste jaar 'wenselijk en moge­ lijk' IS. Een juridisch student zou zo 'een goe­ de indruk krijgen van juridische arbeid, zo­

als deze in de verschillende juridische disci­ plines en in vele juridische beroepen dient te worden verricht'. Het bestuur streeft verder naar herinvoering van het tutoraat op de kortst mogelijke ter­ mijn. Dit systeem van intensieve begeleiding van propedeuse­studenten heeft op de juri­ dische faculteit slechts één jaar bestaan (1986/'87). Gebleken is dat mensen die aan dit experiment hebben deelgenomen aan­ merkelijk betere studieresultaten bereikten dan zij die niet gebruik maakten van deze ex­ tra voorziening. Mr. M. Borgman van de subcommissie 'Tutoraat' acht het niet on­ mogelijk dat het tutoraat al in september van start gaat. .^^^^^^^ —

Univers

Maar de plannen voor de cursus in vaardig­ heden lijken het meest urgent. Het bestuur noemt het vaardighedenonderwijs een 'knelpunt, dat bij voorrang moet worden op­ geheven'. Ondanks de huidige budgettaire problematiek is hiervoor binnen de begro­ ting enige ruimte gecreëerd. Met dit geld moet een speciale coördinator worden aan­ gesteld. De vaardigheidstraining (80 uur) wordt ingepast in het eerste semester van de propedeuse. Naast schrijfvaardigheid omvat het voorgestelde programma ook lees­, spreek­ en bibliotheekvaardigheid en ca­ suïstiek. Uit de vergaderstukken van de faculteitsraad blijkt dat het verstandig zou zijn deze cursus ook verplicht te stellen voor het personeel. In een mededeling over de nieuwe opzet staat dat het bestuur over de zogenaamde representativiteit van de propedeuse niet wil 'uitwijden' (sic! met lange ij). (PvD)

itBii!^«iiii«.jid>irPibi'­ ■>.­

17 maart 1989

THEOLOGIE

'Secularisatie vernieuwt religieuze tradities' Het afscheidscollege had tot thema 'continuïteit en discontinuïteit van religieuze tradities', een aandachtsveld van de godsdienstgeschiedenis en de godsdienstfenomenologie ofwel vergelijkende godsdienstwetenschap. Bouritius: 'Deze bestudeert het verschijnsel godsdienst als een empirisch gegeven: als een aspect van de menselijke bestaanswijze. Zij doet dat door het onderzoek van de godsdienstige verschijnselen waarin religieuze ervaring wordt uitgedrukt. Zij tracht religieuze ervaring te interpreteren en te verstaan, juist als religieuze ervaring en wel zo, dat elke godsdienst begrepen wordt vanuit haar eigen centrale zingeving. Vergelijkend onderzoek op deze wijze, zal tenslotte ons inzicht in het verschijnsel godsdienst als een fundamentele en universele dimensie van het menselijk bestaan kunnen verrijken'.

Prof. dr. Gerben Bouritius nam vorige weel< afsclieid van de Ttieologisctie Faculteit Tilburg met een openbaar college waarin hij zich afvroeg hoe respectabele religieuze tradities de geseculariseerde moderne tijd ondergaan. Weten ze zich te handhaven? Veranderen ze, en zo ja, hoe?

LEGKIPPEN M ^ H M ^ H H ^ M De scheidende hoogleraar stelde vast dat er een wisselwerking bestaat tussen religieuze tradities en de sociale, economische en politieke verhoudingen binnen de cultuur waarGerben Bouritius (68) trad vlak voor de oorlog in bij de congregatie van de Priesters van het Heilig Hart. In 1949 werd hij priester gewijd en driejaar later verwierf hij het Licentiaat in de theologie aan de Theologische Faculteit van Katholieke Universiteit Nijmegen, met als specialisatie culturele antropologie en godsdienstwetenschap. In Nijmegen zowel als in Leiden volgde hij bovendien colleges volkskunde. Islam en Afrikakunde. Bouritius zette vanaf 1952 zijn studies voort aan de Staatsuniversiteit te Wenen: culturele antropologie, godsdienstgeschiedenis, Islamologie, Afrikanistiek, prehistorie, Japanologie, filosofie, sociologie, fysische antropologie, muzieketnologie en museumkunde. In 1960 promoveerde Bouritius op een studie over het Afrikaanse wrijfhout-orakel. Daarna gaf Bouritius vergelijkende godsdienstwetenschap aan de theologische opleidingen van zijn congregatie en van de Monfortanen. Van 1967 tot 1972 doceerde hij culturele antropologie aan de Katholieke Leergangen in Tilburg. In 1971 kreeg hij een aanstelling als lector Fenomenologie van de Godsdiensten aan de Theologische Faculteit Tilburg. Vanaf 1 januari 1980 is hij er hoogleraar met dezelfde leeropdracht. Bouritius heeft in binnen- en buitenland een reputatie opgebouwd als representant en pleitbezorger van het vak godsdienstfenomenologie. Des te pijnlijker is het dat de curatoren van de faculteit waar hij bijna twintig jaar aan verbonden was, er vooralsnog niet over denken een nieuwe hoogleraar te benoemen. Daarbij speelt van alles mee: bezuinigingen, bestuurlijke communicatiestoornissen en een onzekere toekomst vanwege ministeriële en bisschoppelijke 'verkenningscommissies'. De faculteitsraad heeft inmiddels behooriijk tegengas gegeven en een ad hoc commissie in het leven geroepen die het curatorium moet overtuigen van de noodzaak de ontstane vacature opnieuw te vervullen door de benoeming van een hoogleraar. Behoud van ondenwijs- en onderzoekskwaliteit geldt als belangrijkste argument. (PvZ)

Univers

Prof. Bouritius: secularisatie als positieve ontwikkeling

Afscheid van prof. Gerben Bouritius in ze geworteld zijn. De Iraanse revolutie is een duidelijk voorbeeld van de wijze waarop een geïntensiveerde religieuze traditie het politieke leven kan veranderen. Een klassiek voorbeeld van het omgekeerde is het beleid van het antieke Rome om godsdienstige tradities van ovenwonnen volkeren niet te vernietigen maar op te nemen in de Romeinse godsdienst. Dat een religieuze traditie ook direct het economische aspect van een samenleving beïnvloedt, wordt heel duidelijk bij talloze ontwikkelingsprojecten in de Derde Wereld. Bouritius: 'Dit was ook het geval met het leghorn-project voor een klein dorp in Noord-lndia. Een sociaal en economisch goed voorbereid plan voerde witte legkippen in, waarvan de eieropbrengst op de naburige markt zou kunnen worden verkocht als basis van een verdere economische ontwikkeling van het dorp. Het project paste in de cultuur, de dorpbewoners kenden zulke vogels in het wild en waren zelf niet geïnteresseerd in eierconsumptie. Ze hoefden de dieren alleen maar te voeren. Toch mislukte het project: de kippen werden niet gevoerd, vermagerden en gingen dood. Nader onderzoek door een antropoloog bracht aan het licht dat in de oorsprongsmythe van de plaatselijke bevolking een witte vogel het

kwaad vertegenwoordigde en dat men daarom medewerking weigerde. Het advies was eenvoudig: geef bruine leghorns in plaats van witte. Het project werd een succes.'

HERBEZINNING ^ H I ^ ^ H I ^ Sociologen zijn gewend secularisatie te omschrijven als een ontwikkeling waardoor religieuze instituties, activiteiten en religieus bewustzijn hun sociale betekenis veriiezen. De hieruit voortgevloeide 'secularisatiethese' die inhoudt dat de samenleving zich beweegt van het 'sacrale' naar het 'seculiere', is aan een grondige herziening toe, oordeelde Bouritius: 'Ze klopte niet met de ervaring van de laatste twintig jaar, zoals blijkt uit het actief worden van onmiskenbaar religieuze elementen, niet alleen in nieuwe religieuze bewegingen, maar ook in de politiek van veel landen: in een periode van zogenaamd 'verval' van godsdienst, blijkt 'het sacrale' opmerkelijk levend.' Bouritius noemde secularisatie de overgang naar religieuze tradities die beter passènTn een veranderende wereld. Een positieve ontwikkeling met andere woorden: 'De godsdienstgeschiedenis beschouwt secularisatie als een proces van religieuze verandering en laat zien dat in zulke processen traditionele godsdienstige zekerheden vervagen. Het

zwakker worden van een religieuze traditie is een onderdeel van de godsdienstgeschiedenis. Het blijkt dat nieuwe waarden de plaats van de vorige innemen en er ontwikkelt zich een nieuwe of vernieuwde religieuze traditie. Een religieuze traditie kan zijn vanzelfsprekendheid veriiezen. Ja, het moeten verdedigen van een religieuze traditie maakt duidelijk dét er een proces van secularisatie aan de gang is. Religieuze traditie en secularisatie kunnen worden gezien als twee aspecten van hetzelfde gebeuren.' Een voorbeeld: de diepgaande contacten tussen Boeddhisme en Christendom in Japan. 'Die zijn direct ontstaan als antwoord op een steeds groeiende secularisatie van de wereld, verstaan als een trend naar nihilisme', aldus Bouritius. 'In de jaren zestig werd van Boeddhistische zijde de noodzaak vastgesteld om de vraag Christendom versus Boeddhisme op te nemen in een bredere context van de vraag 'godsdienst versus anti-religieuze ideologieën'. (...) Het nieuwe in deze ontwikkeling is dat er in beide godsdiensten een bewuste herbezinning plaatsvindt op de eigen eeuwenoude religieuze denktraditie door diep in te gaan op de denktraditie van de ander, die echter een totaal andere, bijna tegengestelde visie heeft op mens, wereld en 'God'. Ofschoon dat niet geringe vragen oproept, (...) meent men in beide tradities toch een gemeenschappelijke onderstroom te onderkennen die uitkomt op de eenheid van alle dingen. Dit is in de Oosterse traditie geen loutere speculatie, maar berust op een heel authentieke ervaring binnen de vraag 'wat waarlijk humaan, wat waarlijk de mens is'. Die vraag wil een opening zijn naar een nieuwe tijd en een nieuwe mens in verantwoordelijkheid voor de wereld. De gedachte vindt in de Westerse kringen serieuze aandacht. Ze lijkt op den duur perspectieven te kunnen openen op de innerlijke samenhang van de grote problemen van deze tijd als vrede, heelheid van de natuur, ethiek, gemeenschap en niet in het minst de relatie mens - God. Mogelijk ontwikkelen twee grote verschillende religieuze tradities, elk in de continuïteit van de eigen traditie, een nieuwe traditie tot heil - en dat is toch de kern van elke religieuze traditie - van de wereld.' Peter van Zoest

Benoeming Karl Merks in Bonn definitief van de baan Gerhard Höver, professor in de praktische theologie te Saarbrücken wordt hoogleraar moraaltheologie aan de katholieke theologische faculteit van de universiteit in Bonn. Vorig jaar weigerde het Vaticaan een verklaring van 'geen bezwaar' (nihilobstat) af te geven voor de benoeming van de Tilburgse moraaltheoloog Kari-Wilhelm Merks in Bonn omdat bepaalde onderdelen van zijn theologie in strijd zouden zijn met de katholieke leer. Protesten van Merics tegen de Romeinse afwijzing werden weliswaar gesteund door de faculteit en de verantwoordelijke Duitse bisschoppen, maar haalden niets uit. Decaan Hans Waldenfels van de theologische faculteit in Bonn liet onlangs weten dat men al het mogelijke zou doen om Merks van alle blaam, veroorzaakt door de Vaticaanse ingreep, te zuiveren. (PvZ)

17 maart 1989

a

INTERNATIONAAL

'Erasmus-project strafrecht geen snoepreisje' DeTilburgse rechtenstudenten hebben inmiddels aan den lijve ondervonden dat ze niet vier maanden op vakantie zijn. Ell< van hen heeft een onderwerp van onderzoel< gekozen: strafrechtshervormingen, victimologie, voorlopige hechtenis of preventie. Aan het project doen ook veertien studenten rechten en criminologie uit België, Frankrijk en Spanje mee. Uiteindelijk moet de samenwerking in werkgroepen in mei leiden tot rechtsvergelijkende werkstukken. Daarnaast volgen de studenten een deel van het 'reguliere programma' van de Universidad del Pais Vasco en de Université de Pau. Daarin moeten aan het eind van het programma tentamens worden afgelegd. Het hele programma kan een scriptie en keuzevak vervangen. 'Het is een vrij zwaar programma', constateert studente Danielle Bogaerts in San Sebastian. Volgens haar is het niveau 'goed te volgen', maar is de taal vooralsnog een probleem. Danielle heeft daarbij het geluk al eer-

Een maand zijn ze nu weg, de zeven KUB-studenten die deelnemen aan tiet Erasmus-project in Pau en San Sebastian. 'Dat programma is niet alleen interessant omdat het daar mooi weer is. Het is geen snoepreisje', zegt Anton van Kalmthout, docent straf(procesrecht, penitentiair recht en strafrechtsvergelijking aan de KUB. Hij tekende voor de Nederlandse bijdrage aan de organisatie van dit straf rechtelijk/rechtsvergelijkend studieprogramma.

Tilburgse studenten in Pau en San Sebastian

REEKSi Het lopende Erasmus-programma strafrecht moet het eerste van een lange reeks worden. Volgend jaar is een herhaling gepland, met dien verstande dat ook de universiteit van Catania op Sicilië zal meedoen. Het jaar daarop moet het allemaal nog grootser. Nieuwe deelnemende landen zijn dan WestDuitsland, Groot-Brittannië, Denemarken en Portugal. Het is de bedoeling dat de studenten elk jaar in een ander land domicilie kiezen.

De praktijk der in Spanje vertoefd te hebben, maar de andere twee studenten in San Sebastian hebben hun eerste woordjes Spaans pas het afgelopen najaar geleerd. 'De voorbereidingen zijn niet genoeg geweest', concludeert een van hen, Anja van Loon. Zij heeft de taal nu te hanteren op universitair niveau. Ze volgen daarom nu zo'n tien uur Spaans per week. 'De voorbereiding op de taal verliep geïmproviseerd, een beetje met handen en voeten', geeft Anton van Kalmthout toe. Volgens hem waren er op de KUB te weinig faciliteiten om het Spaans snel onder de knie te krijgen. Uiteindelijk zijn voor de drie 'Spaanse' studenten onder meer bij Van Kalmthout thuis conversatiebijeenkomsten georganiseerd. Daarnaast hebben zij enkele vrijdagen en zaterdagen doorgebracht in Leuven, waar een gerichte cursus in elkaar werd gezet. Ook de 'Franse' studenten hebben zich In dit opzicht moeten behelpen.

PROEFKONIJN

t^i^m^Ê^^m

En de voorbereidingen op het programma zelf? Van Kalmthout: 'Daar hebben we alles aan gedaan wat mogelijk was.' Een aantal Erasmus-studenten heeft met het oog op het programma het vak Penitentiair recht gevolgd, terwijl in januari speciale bijeenkomsten zijn georganiseerd. Volgens enkele deelnemende studenten is de grootste berg materiaal echter pas tijdens de inleidende week in Bayonne (tussen Pau en San Sebastian) uitgereikt. Zij pleiten voor meer voorbereiding in Tilburg, hetgeen Van Kalmthout de volgende keer ook wil bewerkstelligen. Maar hoewel er wel wat aanloopproblemen zijn (geweest), bestrijdt Van Kalmthout dat de huidige Erasmus-studenten 'proefkonijnen' zijn. 'Een proefkonijn is zelf voorwerp van onderzoek en dat zijn studenten niet. Trouwens, voor ons docenten is het net zo Univers

er dan nog iets gedaan wordt met de werkstukken/rapporten van de studenten. Van Kalmthout: 'Dat hangt van het niveau af. Het is niet uitgesloten dat er publikaties uit voortkomen.' Hij noemt het 'jammer' dat er geen Europees tijdschrrft op dit gebied bestaat, maar daarvoor zouden ook al plannen bestaan in de kring van internationaal samenwerkende docenten en professoren. 'Het moet toch mogelijk zijn om volgend jaar in Tilburg een talen programma op te zetten', meent Van Kalmthout.

Vijf van de zeven deelnemers aan het Erasmus-project strafrecht op een boulevard in San Sebastian. (Foto Cora de Jong) goed een uitdaging. Dan zijn wij evenzeer proefkonijnen.' 'En het heeft iets interessants dat deze samenwerking nog een experimenteel karakter heeft.' Het is de eerste keer dat dit Erasmus-programma strafrecht van de grond komt, hoewel daareerderookal plannen voor waren. 'Over tien jaar ben je een van de velen en kom je in een moloch van allerlei belangen terecht. Het voordeel is nu dat je het programma naar je eigen hand kunt zetten; dat geldt voor zowel docenten als studenten.' Toch bleken die studenten niet altijd even gelukkig te zijn met onduidelijkheden over het programma. Ze moesten lang wachten tot ze precies wisten wat van hen verwacht werd. 'Typisch Nederlands', vindt Van Kalmthout die instelling. 'In Frankrijk en Spanje heerst wat dat betreft een andere cultuur; ze zijn soepeler. Nederlanders willen alles tot in de perfectie geregeld zien.' Wellicht tekenend is in dit verband een cynische uitspraak van een Belgische deelnemer na drie weken San Sebastian:'Ik troost me met de gedachte dat we het gedurfd hebben en dat we het nog steeds durven. Of we zijn zot.'

CULTURENI Juist de 'totaal andere benadering' van nietNederianders maakt het Erasmus-programma zo interessant, vindt Van Kalmthout. 'Daarbij kunnen we ontzettend veel leren van eikaars systeem. Dat is niet alleen onderwijskundig van belang, maar ook op het gebied van onderzoek. Voor de juristen gaat er een wereld van kennis open zo gauw je de grens over gaat.' De zeven studenten hebben inmiddels ken-

nisgemaakt met die andere culturen. Wist U dat in Spaanse collegezalen gerookt mag worden? Om nog maar te zwijgen over het lawaai dat daar en in studiezalen te beluisteren valt. Interessant in San Sebastian is verder dat het in Baskenland ligt. Toch zijn de studenten niet bang om het doelwit van aanslagen te worden. Anja van Loon: 'Tot 23 april is er een wapenstilstand. Wij zien nu wel regelmatig demonstraties.' En daarna? 'Als ik dood moet, kan dat ook op het fietspad in Tilburg.' Zowel de studenten in Pau als in San Sebastian prijzen zich gelukkig met de stad waarin ze terechtgekomen zijn. Pau schijnt een mooie boulevard te hebben, San Sebastian 30(X) kroegen. En beide groepen zijn -nu- tevreden over de woonruimte. De 'Spaanse' drie verblijven vanaf het begin in een appartement aan zee. De vier Tilburgers in Frankrijk kwamen eerst in een 'foyer' terecht, waarin volgens student Paul Laurijssen 'gerechtelijk uit-huis-geplaatsten' waren ondergebracht. Een streng regime en andere ongemakken deden hen verhuizen naar zelfstandige 'studio's' in het centrum van Pau. Ronduit enthousiast zijn de Erasmusstudenten over de manier waarop ze in Frankrijk en Spanje onthaald zijn. Tijdens de week in Bayonne was een receptie georganiseerd waar zelfs de burgemeester en een Frans lid van het Europees Parlement acte de presence gaven! En zowel in een Franse als in een Baskische krant is aandacht geschonken aan het project. Anton van Kalmthout voorspelt dat de belangstelling bij de afsluiting in mei nog groter zal zijn. Overigens is nog niet bekend of

Van Kalmthout zou graag zien dat ook docenten dan op grotere schaal uitgewisseld kunnen worden. Dit jaar zouden Nederianders colleges gaan geven in San Sebastian en Pau, maar daarvoor stelde de EG 'vrijwel geen geld' beschikbaar. Daarom is het aantal onderwerpen waarover studenten werkstukken schrijven ietwat beperkt. Het toekomstige 'Studyprogram relating to Criminal Law, Criminology and Criminal Policy in the European Community' moet breder worden, kortom een 'uitmuntend en actueel Europees onderwijsprogramma'. Daarin zal onder meer aandacht worden geschonken aan recente onwikkelingen in belangrijke vormen van misdaad. Te denken valt dan aan politieke terreur, georganiseerde misdaad, witte-boordencriminaliteit en milieucriminaliteit. De subsidie voor de voort)ereidingen van dat programma (1990/'91) is inmiddels aangevraagd. 'Op die formulieren zit je echt te zwoegen', zegt Van Kalmthout. 'Veel docenten haken af bij het zien van alle papieren die je moet invullen. Vervolgens lever je die in bij een macht waarvan je niet weet welke criteria worden gehanteerd. Ja, soms wekt de Europese bureaucratie een lichte ergernis.' Dat er -desondanks?- een Europees studieprogramma kan worden ontwikkeld, is volgens de straf recht-docent een van de oorzaken van de belangstelling voor dit project. 'Het is een symptoom van integrerend Europa', zegt hij, 'en het doet je realiseren hoe moeilijk de integratie binnen de EG zal zijn. Samenwerking op het gebied van onderwijs is uniek; structureel is dat in eigen land vaak al niet mogelijk.' Van Kalmthout onderscheidt naast de Europese nog een tweede soort bureaucratie, die binnen de instellingen. Daarvan zegt hij echter in Tilburg geen last gehad te hebben. 'Binnen de universiteit heb ik veel medewerking gekregen. Zo heeft de juridische faculteit eigen financiële ruimte gecreëerd.' Niettemin waarschuwt hij dat er in Tilburg nog 'ongelooflijk veel' moet gebeuren om de buitenlandse strafrecht- en criminologiestudenten over enkele jaren op te kunnen vangen. Denk daarbij alleen al aan gastverblijven. Maar ook als het Erasmus-project buiten Nederland logeert, is steun van het thuisfront noodzakelijk. Anton van Kalmthout: 'Je kunt het project niet doen als de eigen universiteit niet investeert.' pg^^j ^g^^ QJJ|^ 17 nnaart 1989

RECENSIE

De vrijheid van mening onder het asfalt 'Het belangrijkste, tot slot, is een verzoek van Zina en mij. Kom met je moeder van de zomer bij ons op de datsja, probeer dat te regelen, bedenk eens hoe heerlijk dat zou zijn. Misschien komt halverwege de zomer ook onze beste vriendin Nina Tabidze, van wier man - in het gunstigste geval - al vier jaar niets bekend is.' Dat schrijft Boris Pasternak op 8 mei 1941 vanuit Moskou aan zijn nicht Olga Freidenberg in Leningrad. Het zijn zo wat mededelingen zoals de PTT er dagelijks meer dan een miljoen versjouwt. Maar wat betekent die onbegrijpelijke tussenzin: 'van wier man - in het gunstigste geval - al vier jaar niets bekend is'? Tijdens de dertig jaren durende Stalinterreur ontstond in Rusland een soort geheimtaal zoals tijdens de vijf jaar nazibezetting bij ons. Geheim voor ons, de latere kiezers. Voor de mensen toen schreeuwend duidelijk. Titian Tabidze, de dichter en vriend van Pasternak, was al in 1937 gearresteerd en, zoals pas in 1955 werd meegedeeld, 'gestorven', dat wil zeggen gemarteld en vermoord. Gruwelijk zijn de daden van een totalitair regiem en gruwelijk is de volstrekte onmogelijkheid daarover te spreken. In de brief vóór de aangehaalde spreekt Pasternak over iemand in wiens opdracht hij Hamlet vertaalde. De naam van de grootste sovjet-regisseur V.E. Meyerhold valt niet, maar er staat 'je kunt wel raden op wiens verzoek'. Na lange tijd gunsteling van het regiem te zijn geweest verdween hij plotseling op persoonlijk bevel van Stalin in een strafkamp en vond daar de dood. Zijn vrouw werd korte tijd later beestachtig vermoord. Heel Rusland kende beiden en van Paternak waren zij goede vrienden, maar aan zijn nicht durft hij toch de naam niet te noemen, noch de daad te benoemen: 'Toen is hem zijn ongeluk

overkomen en is zijn vrouw vermoord.' De briefwisseling tussen Boris Pasternak, de schrijver van Dokter Zjivago, en zijn nicht, de taalgeleerde Olga Freidenberg is een ongehoord tijdsdocument. Ongehoord omdat geen van hun tijdgenoten er kennis van heeft kunnen nemen en omdat het nog wel zal duren voordat de tekst kan verschijnen in het land waarin ze geschreven werd. Ongehoord ook omdat zoveel afschuwelijks niet beschreven wordt, niet gezegd, maar op de een of andere manier zwijgend wordt aangeduid. Er zijn van die afgesleten beelden van de vrije meningsuiting vertrapt onder de hiel van een laars, of een bloempje dat tracht te groeien tussen de richels van straattegels. Hier lijkt wel een asfaltweg over alles gelegd te zijn. Het le-

zen geeft een verstikkend gevoel. Wat een contrast tussen de eerste brieven, vanaf 1910 tot ergens in de jaren twintig, waarin het literaire, maar ook het burgerlijke en wat verwende steeds •maaF doorklinkt. Maar dan begint de terreur. Tussen de brieven van Olga zijn stukken uit een later, terugblikkend dagboek opgenomen. Daarin staan de kreten die slechts gesmoord en onderdrukt in de brieven geuit worden. Wat kost het een moed om zuiver te blijven in een wereld waarin de belangrijkste van je collega's opeens 'weg' zijn. Iedereen weet dat de man waar ze jaar en dag

mee omgingen en van wie ze onlangs nog colleges volgden thans gedeporteerd is. Niemand weet waarom. Wellicht omdat hij in enkele buitenlandse wetenschappelijke bladen met instemming aangehaald werd? Enig verder bericht is nergens te krijgen. De partij zet aan tot wederzijdse spionage: 'Ontdekt andermans drijfveren' heet dat. 'De partijsecretaris, Irina Snitkovskaja, liet mij weten dat de partij mij vertrouwde en mij derhalve verzocht de cijfers van de kinderen van ambtenaren te verlagen en die van de kinderen van arbeiders te verhogen. Ik heb vierkant geweigerd.' De bron van die persoonlijke moed ligt voor zowel Pasternak als zijn nicht in hun geloof aan de waarde van wetenschap, kunst en menselijkheid. De machthebbers konden doen en laten wat zij wilden, doden, verminken en alle waarheden verdraaien. Maar de maatstaven van de wetenschap konden zij niet veranderen. Ze bouwden slechts kaartenhuizen en bleven, ondanks hun overgrote macht en onmenselijkheid, machteloos om de loop van de geschiedenis en de echte menselijke werkelijkheid te beïnvloeden. Wie deelt na Auschwitz en de Goelag nog dat geloof? Het was wel dat bewustzijn dat Olga Freidenberg en Boris Pasternak op de been hield en ze bezielde om de vervolging te willen doorstaan. In het eerste deel lijkt Olga, zeker ook door de hardere toon van de tussengevoegde dagboekfragmenten, de sterkste van de twee. Maar het jarenlange beleg van Leningrad en de zinloze dood van drieëneenhalf miljoen inwoners van die stad, de dood ook van haar moeder en haar eigen totale uitputting, lijken haar in '46 gebroken te hebben. Dan blijkt Pasternak het meest duur-

zaam weerstand te bieden. Brief na brief kunnen we het ontstaan van zijn Dokter Zjivago volgen. Hoe iemand onder zulke omstandigheden zoiets kan schrijven is raadselachtig. Ook is raadselachtig waarom het regiem hem zijn gang liet gaan terwijl ze tegelijkertijd allerlei mensen rondom hem dwong tegen hem te getuigen dat ze, bijvoorbeeld, gezien hadden dat hij geld kreeg van een buitenlands provocateur voor zijn ongezonde en volksvijandige geschriften. Een ieder mag zich afvragen wat zij of hij gedaan zou hebben, staande voor zo'n keus: zoiets verklaren of het niet zeggen en voor die weigering de waarheid geweld aan te doen dan vijf jaar werkkamp te krijgen. Dat overkwam bijvoorbeeld de vriendin van Pasternak, Olga Ivinskaja, die in 1949 weigerde te 'bekennen' dat hij een Britse spion was. Ze kreeg voor die moed vijf jaar dwangarbeid vanwege 'nauwe connecties met personen die verdacht worden van spionage.' In een brief uit die tijd aan zijn nicht schrijft Pasternak daarover: 'Mijn vriendin en jouw naamgenote, over wie ik je geschreven heb, is door rampspoed getroffen en getransporteerd naar een oord dat lijkt op dat waar Sasja ooit is geweest.' Sasja was de broer van Olga Freidenberg en werd al voor de oorlog naar Siberië verbannen vanwaar hij nooit terugkwam. Charles Vergeer

Boris Pasternak, Olga Freidenberg: Contradans in brieven, 1940-1954, privédomein nr. 142, Uitg. De Arbeiderspers, Amsterdam.

(advertentie)

Een abonnement

baanbrekend op Univers

Univers, het weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant, bericht kritisch en onafhankelijk over de Tilburgse universiteit en de Haagse politiek, over studeren in het buitenland en de cultuur in de regio. Onmisbaar voor studenten en personeel van de KUB, interessant ook voor afgestudeerden, ouders van studenten, ondenrt/ijskundigen en beleidsmakers. Voor iedereen die belang stelt in een onopgesmukte verslaggeving over de ontwikkelingen aan het Brabants onderwijsfront. Wie nu een abonnement neemt ontvangt als welkomstgeschenk de Baanbrekende Brieven van Universcolumnist Clemens van Diek, eind februari in boekvorm te verschijnen bij uitgeverij De Haan.

BON

06ze bon in een open envelop opsturen aan Univers, t.a v A. van Schende<. Postbus 90153, 5000 LE Tilburg

Ja, ik neem voor f 40,— een baanbrekend jaarabonnement op Univers.

Voor slechts ƒ 40,— per jaargang (advertentie) Als welkomstgeschenk ontvangt u de Baanbrekende Brieven

TARGET PROMOTION TEAM

van Clemens van Diek in boekvorm

vraagt voor landelijke aktiviteiten

Clemens van Siek

BAAN BREKENDE BRIEVEN Uit mxiim.

van «MtiMHMitfMll:

STUDENTES WO VOOR PROMOTIE EN HOSTESSWERKZAAMHEDEN Representatief.Hoog serviceniveau en perfekte omgangsvormen zijn een vereiste. Kerkstraat 13 5401 BC Uden 04132-60531

Naam: Adres: Postcode + Woonplaats: Univers

f' 17 maart 1989

m

SCORE STUDIUM GENERALE

Meer VF-programma's kregen een min In het af gelopen jaar zijn 31 universitaire onderzoeksprogramma's die onder de voorwaardelijke financiering vielen negatief beoor­ deeld. In totaal zijn 435programma's onder de loep genomen door de Koninklijke Akademie van Wetenschappen, de Nederlandse or­ ganisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en het Koninklijk Insti­ tuut Van Ingenieurs. Deze score is aanmerkelijk negatiever dan in 1987.

KUB krijgt twee onvoldoendes Dat blijkt uit een overzicht dat begin deze week is gemaakt door de Vereniging van Sa­ menwerkende Nederlandse Universiteiten. De vereniging had de vf­beoordeling aan de drie organisaties uitbesteed. De KNAW heeft afgelopen vrijdag haar bevindingen be­ kendgemaakt in de verschillende disciplines van de gedrags­ en maatschappijweten­ schappen. Enkele dagen tevoren heeft het KIVI verslag gedaan van de vf­beoordeling in de technische disciplines. De resultaten van de vf­beoordeling in de overige discipli­ nes was al eerder door NWO bekendge­ maakt. Het ging om een zogenoemde 'ex post' ­ dat wil zeggen achteraf ­ beoordeling van de voorwaardelijk gefinancierde onderzoeks­ programma's. Het was de tweede keer dat een dergelijke beoordeling ondernomen werd. In 1987 werden 14 van in totaal 313 programma's negatief beoordeeld. Dat was dus een negatieve score van 4,5 procent, te­ gen 7 procent over 1988. Alle vf­program­ ma's worden ook op voorhand beoordeeld (ex ante). De KNAW heeft, zo blijkt nu, negatieve oor­ delen uitgesproken bij sociologie en culture­ le antropologie over zeven van de 38 pro­ gramma's, bij politicologie en bestuurskun­ de over vier van de 17. Ook is een program­ ma op het terrein van het interdisciplinair sociaal­wetenschappelijk onderzoek afge­ keurd. Eerder was al gebleken dat NWO vijf van 29 theologische programma's onder de maat achtte, evenals drie van de 162 medische programma's. Bij geneeskunde en tandheel­ kunde vielen ook vier plusminnen.

In de landbouwwetenschappen en dierge­ neeskunde zijn drie van de 53 programma's negatief beoordeeld. Opmerkelijk is dat alle drie beoordelende in­ stanties klagen over de gebrekkige of slordi­ ge publikatielijsten van de wetenschappelijk onderzoekers. In veel gevallen werd geen of een onjuist onderscheid aangebracht tussen wetenschappelijke en vakpublikaties. Soms

werden zelfs scripties van studenten op de literatuurlijst vermeld. De KNAW merkt nog op dat de vf­ beoordeling bemoeilijkt wordt, omdat universiteiten, faculteiten en vak­ groepen zich nauwelijks iets aantrekken van de uitgevaardigde richtlijnen voor program­ mabeschrijvingen en publikatielijsten. Her­ haalde verzoeken om daarin meer uniformi­ teit te brengen hebben weinig vrucht afge­ worpen. Bij de oordeelsvorming is onder meer gelet op de kwaliteiten van de onderzoekersgroe­ pen, de wetenschappelijke betekenis van het onderzoek evenals de maatschappelijke betekenis en de samenhang van het pro­ gramma. De beoordelingsformulieren zelf zijn niet gepubliceerd, slechts de eindscores. Als de negatieve oordelen niet per discipli­ ne, maar per universiteit worden bezien, ontstaat het volgende beeld. Bij de Univer­ siteit van Amsterdam zijn zes negatieve oor­

Omgaan met VF-beoordelingen In een mededeling aan de universiteitsraad en de faculteiten trekt het CvB enkele con­ clusies uit de recente externe beoordelingen van VF­programma's. In februari kregen twee van de vier VF­programma's van de Faculteit der Sociale Wetenschappen een negatief eindoordeel. Bij een positieve exteme beoordeling kan be­ scherming op universiteitsniveau worden voortgezet. Aanpassingen naar aanleiding van de beoordeling zijn mogelijk en kunnen jaarlijks door faculteit en Werkgroep Voor­ waardelijke Financiering en bij wijziging in de beschermde formatie door de universiteits­ raad worden bezien. Bij negatief beoordeelde programma's zal het college in principe aan de universiteits­ raad voorstellen de bescherming te stoppen. Uiteraard, zo schrijft het college, kan de fa­ culteit via de jaarlijkse ronde een fundamen­ teel verbeterd voorstel voor bescherming voorleggen. Negatieve ex post beoordeling kan vervelen­ de consequenties hebben voor de facultei­

Margaret Thatcher roept sinds jaar en dag dat homoseksualiteit een straf van God is. Clausule 28, de anti­homowet, ligt in het verlengde van die denktrant. Hoe groot wordt de Engelse vinger in de morele pap van het Europa vanaf 1992 ?

Studium Generale: Rose in Europa

Univers

(advertentie)

development related research; the role of the Netherlands

ten. Voor reeds afgeronde VF­programma's is er behalve de negatieve publiciteit niet zo­ veel aan de hand. Maar als de faculteit haar B­deel niet kan volmaken met goedgekeurd onderzoek kan dat het B­deel verkleinen, waardoor de middelen zullen krimpen. Ne­ gatieve beoordeling van nog lopende pro­ gramma's kan leiden tot stopzetten of tot herziening van deze programma's. Pro­ gramma's waarbij men gegronde redenen heeft om te verwachten dat ze niet zullen worden goedgekeurd kan men beter niet in­ dienen . Maar dat kan dan weer leiden tot re­ ductie van het B­deel. De economische faculteit heeft 17 voor­ waardelijk te financieren programma's klaar­ liggen. In een brief aan de faculteitsraad plaatst het faculteitsbestuur kanttekeningen bij twee van de 17 programma's maar advi­ seert de raad toch beide programma's, waarvan een in gewijzigde vorm aan te bie­ den. (EV)

Homoseksualiteit na de Europese eenwording

Tegen die achtergrond houdt het Studium Generale het programma 'Rose in Europa' van 21 maart tot en met 6 april. Behalve le­ zingen is op de KU B ook de tentoonstelling 'Never Going Underground' te zien, een ver­ slag van een Europese benefiettour tegen de Engelse anti­homowet, vanaf 21 maart. Het programma kwam in samenwerking ■met de Werkgroep Lesbische­ en Homostu­ dies van de KUB en de Interfacultaire Werk­ groep Homostudies van de Rijksuniversiteit van Utrecht tot stand. Vier buitenlandse sprekers stellen respectievelijk aids, wetge­ ving, kerk en mentaliteit aan de orde. In de jaren zestig werd homoseksualiteit nog

delen gevallen, bij de Katholieke Universiteit Nijmegen vijf, de Vrije Universiteit vier. Rijks­ universiteit Groningen en Landbouwuniver­ siteit Wageningen elk drie. Rijksuniversiteit Utrecht, Rijksuniversiteit Leiden, Katholie­ ke Universiteit Brabant en TU Delft elk twee. Erasmus Universiteit en Rijksuniversiteit Limburg een, TU Eindhoven en Universiteit Twente nul. (JD/HOP)

vaak als 'ziekte' of 'abnormaliteit' be­ schouwd. Prof. Mary Mcintosh van de Fa­ culteit Sociologie aan de Engelse Universi­ teit van Essex rekende toen in een baanbre­ kend artikel echter al af met deze vooroor­ delen. Mcintosh zal spreken over theorievor­ ming, fobieën en seks. Het beeld van homo­ seksualiteit als ziekte mag nu dan wel ont­ maskerd zijn als fabel, toch zijn vooroorde­ len en discriminatie nog steeds aan de orde van de dag. Nederland, dat geldt als één van de tolerantste landen in Europa, heeft de Wet Gelijke Behandeling uit het begin van de jaren tachtig nog steeds niet aangeno­ men.

Aids, de pest van de jaren tachtig, wordt in de voorlichtingscampagne door Engeland en Griekenland als typische homo­ziekte ge­ presenteerd. Ter inleiding van de lezing van Mcintosch op 23 maart vertelt dr. Ken Plum­ mer, ook afkomstig van de Faculteit Socio­ logie aan de Universiteit van Essex, dat aids ten onrechte alleen maar als biologische

29,30,31 maart 1989 Martinihal Groningen Voor brochures en inschrijvingen kunt u zich wenden tot: Congresbureau Groningen Postbus 72 9700 AB Groningen ^^ tel. 050­635454 Sk Het congres vindt plaats in het kader van het 75e Lustrum van de Rijksuniversiteit Groningen Het congres wordt georganiseerd onder auspiciën van de RAWOO (Raad van Advies voor het Wetenschappelijk Onderzoek in het kader van Ontwikkelingssamenwerking), de NUFFIC (Nederlandse Organisatie voor Internationale Samenwerking in het Hoger Onderwijs) en de Rijksuniversiteit Groningen Het congres is mede mogelijk gemaakt door de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking en de Ministenes van Onderwijs & Wetenschappen en Landbouw & Vissenj en ._.._i.__i. mr, de Rabobank C «••■•■I Imt

ziekte wordt gedefinieerd. Aids is ook een sociaal verschijnsel, vindt hij, omdat er so­ ciale instituties bij betrokken zijn. Op 30 maart stelt dr. Iris Bubenick­Bauer van de Duitse Universitat Bremen de patriarcha­ le kerk en homoseksualiteit centraal. Klaas Soesbeek, als docent verbonden aan de Werkgroepen Homostudies in Tilburg en Utrecht, gaat dan in zijn lezing de stelling po­ neren dat homoseksuelen de kerk steeds be­ langrijker gaan vinden: 'Homoseksuelen zijn op zoek naar de plaats die de kerk voor hen kan innemen. In Oost­Duitsland is de kerk een veilige haven voor homoseksuelen, in Nederland proberen theologen het evangelie te herdefiniëren in het licht van deze proble­ matiek.' Op 6 april wordt het SG­programma af­ gesloten met een (Nederlandstalige) lezing van prof. Georg Hansen van de Duitse Uni­ versitat Munster. Hij zal de positie van min­ derheidsgroeperingen bij de Europese een­ wording vergelijken met die tijdens de vor­ ming van de Duitse staat in de 19e eeuw. Aanvang lezingen 13.30 uur, zaalAZ7. De tentoonstelling is te zien in de mimte rond de aula van 21 maart tot en met 29 maart. (NvO)

17 maart 1989

PARIS - OXFORD - BERLIN - MADRID Education European Managers for International Careers

Intern Adverteren in Univers

European Recruitmenr of Students

stap uit de kleine lettertjes van Mededelingen en Memo*. Kies uw eigen formaat en lay­out. Koop een advertentie in Univers. Afdelingen, faculteiten, diensten en studentenverenigingen van de KUB kunnen tegen kostprijs adverteren in deze krant. Maranatha, Rekencentrum, St.Olof en anderen gingen u voor. Dit aanbod geldt ook voor niet­commerciële instellingen buiten de KUB. De tarieven voor het intern adverteren: 1/1 pagina 1/2 pagina 1/4 pagina

f 917,— f 528,­ f 263,—

1/8 pagina. 1/16 pagina, steunkleur.

f 133,­ f 67,50 f 250,­

Bel Angela van Schendel. Tel.: 013­662277 * De Mededelingenpagina blijft uiteraard openstaan voor alle officiële organen van de universiteit. studentenverenigingen en minder officiële bureau's en clubs kunnen met hun aankondigingen als vanouds terecfit op de Memo­pagina.

* Students come from all memb6f.states of the European C ommunity * You need a first university degree (2 years or equivalent) to be eligible for admission. * You should speak the working lariguages of the chosen programme. * You will be required to take EAP's European Management Admissions Test.

European Management Programme * You wiil be part of a 3­country management programme in Europe " You will study for 3 full years in: France­UK­Germany or UK­Spain­Franca ' You will gam management expenence as a trainee in local companies in each country Degree Validation * You will earn an advanced degree in general management ■ The degree is a "Diplöme de Grande Ecole" and a "Diplom Kaufmann" recognised throughout the European C ommunity

Extms^sshnst Ni^rtKie(Brtu k 6)enj: 24-ZSAptif Deadline for appScaüen: 3 Apri tSS$ Please send me your documentation: name Street and Number City EAP ­ PARIS ECOLE EUROPÉENNE DES AFFAIRES 106, boulevard Maleshert»s 75017 Pans Tel: (1)47.54.65.00

International Placement of Graduates * Over 800 EAR graduates are employed in 30 countnes. * Salaries for recent graduates starts as high as 30.000 EC U per year. * 60% of recent EAR graduates work in interna­ tional management, while 40% are employed in domestic business. Member of French Association of Graduate Business Scliools Co^ponsored by the Berlin Govemement Cliambre de Commerce et d'lndustrie de Paris

Postal Code

EAP ­ OXFORD EUROPEAN SCHOOL OF MANAGEMENTT 12. Merton street Oxford OXI 4JH Tel: (0865) 72.45.45

Country

EAP-BERUN EUROPAISCHE WIRTSCHAFTSHOCHSCHULE Europa­Center 1000 Berlin 30 Tel: (30) 254.80.20

EAP ­ MADRID ESCUELA EUROPEA DE ADMINISTRACON DE EMPRESAS c/Serrano 191 28002 Madnd Tel: (1) 457.40.51 / 250.19.24

VOOR WIE IN TEAMWORK GELOOFT, LIGT ER EEN MOOIE TOEKOMST IN HET VERSCHIET. Bij Coopers & Lybrand geloven we onvoorwaardelijk in samenwerking. Dat is geen holle frase, dat is in ons metier een pure noodzaak. Want accountancy betekent naast controleren ook adviseren. Immers, wanneer er sprake is van een gevarieerd cliëntenbestand, doen zich verschillende problemen voor Complexe vragen veelal, die een team van deskundigen be­ hoeven om ze te beantwoorden. Een solist zou zich op onderdelen stuklopen. Zo'n team kan bestaan uit experts van verschillende Coopers & Lybrand disciplines, bijv accountants, belastingadviseurs of management­consultants Bent u ook overtuigd van bovenstaande opvatting, dan zou de toekomst er wel eens rooskleurig uit kunnen zien. Coopers & Lybrand Nederland vormt een belangrijk onderdeel van de wijdvertakte organisatie Coopers & Lybrand (International). Met vestigingen in Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam. Aldaar is ons er alles aan gelegen, aspirant­ accountants vanaf de start te begeladen en een stevige oplei­

ding te geven. Wij geloven in de filosofie, dat een solide on­ derbouw noodzakelijk is om onze gevarieerde cliëntenkring optimaal te bedienen. Bovendien schept een dergelijke basis de beste moge­ lijkheden om binnen een organisatie vooruit te komen Wie goed is gaat snel bij C&L. Zonder te soleren overigens, want wij beschouwen samenwerking, of zo u wilt, teamwork als een groot goed. Rest ons nog te zeggen dat er voor uitblinkers met internationale aspiraties kansen liggen. C&L zoekt reeds nu kontakt met studenten bedrijfs­ economie, NIVRA tot algemeen deel of HEAO­RA. Wij geloven, dat mensen er wijs aan doen zich in een vroeg stadium op de toekomst te oriënteren.

m

Coopers & Lybrand Nederland Accountants Amsterdam ­ Eindhoven ­ Rotterdam

I

1

' Ik wil meer weten over Coopers & Lybrand Stuurt u mij daarom de D Gedrukte bedrijfsbrochure D Audio­cassette D Diskette B M PC compatible Naam Adres

■

Postcode

:

. . Woonplaats: Leeftijd­

Telefoon

Studierichting DNIvRA (totalgdeeD D Postdoctoraal Accountancy D HEAO­RA D Overig t w D Bedrijfseconomie Afstudeerjaar

D 1989

D 1990

D na 1990

Coopers & Lybrand Nederland t.a.v mevrouw A. G van der Goes, , Antwoordnummer 3037, 3 0 0 0 WB ROTTERDAM . ,

UNJj

MEDEDELINGEN

De mededelingenpagina wordt ver 2Dfgd door de afdeling Interne Communtcatte, Gebotiw B, kamer 10 Dtensten en faculteiten teveren coptjzsmaan, ufterti)k vrijdag 12 00 uur vóór het verscf»ijnen van de r>ieuwe Univers 1 v m bepericte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te for muteren De redactie kan benchtwij zigen Bij teveel copy krtjgt de hoog ste actuairteitswaarde voon-ang

ALG BIBLIOTHEEK RAADPLEGEN LITERATUURBESTANDEN N U BETAALBAAR VOOR STUDENTEN Per 1 maart 1989 w/orden de nieuwe ta neven van kracht voor het raadplegen van online literatuur en gegevens bestanden Deze zijn vooralsnog van voorlopige aard en gelden gedurende het jaar 1989 Voor studenten Vanaf genoemde datum bedraagt het studententarief f h— per minuut voor het zoeken in alle bestanden Dit geldt echter slechts voor individuele KUB studenten Zij dienen zich voor het la ten verrichten van een search te wen den tot de documentalist of literatuu ronderzoeker in de eigen af delingsbibliotheek Nadat de search is verricht,

Sportnieuwsi PENDRAGON Laatste o p r o e p ' " In Tilburg vind volgende week woensdag en donderdag een zeer groot sporttournooi plaats de Grote Nederlandse Studenten Kampioenschap pen Er moet organisatorisch nogal wat gebeuren, zodat we heel veel medewerkers nodig hebben Als medewerkers kun je behulpzaam zijn bij bewaking, tappen, schoonmaken, materiaalbeheer en nachtwacht Heb jij daar geen zin i n ' Zo'n 150 anderen hebben zich inmiddels al ingeschreven Gezel lig zal het dus zeker worden Je krijgt als medewerker gratis toegang tot het feest na de eerste wedstrijddag en elke medewerker krijgt een evenements T shirt Kom op, geef je dus op' Bel 013-663012 of kom even langs bij Organisatie METTLER GNSK '89, Aca demielaan 5, 5037 ET Tilburg Muzische Kroegentocht In het kader van de Grote Nederlandse Studenten Kampioenschappen vindt er dindsdag 21 maart vanaf 22 30 uur een kroegentocht plaats in het centrum van Tilburg De volgende deelnemen de kroegen zullen voor een live optre den zorgen Extase, De Spoel, Ru mours. Bruin Kafee, Marijnen, Polly Maggoo, Variete en de Lamme Goed zak Zo'n 1300 deelnemers zullen dan de stad intrekken Jullie zijn natuurlijk ook welkomi Tennisvereniging l ^ c o s t e Op 31 maart is de gouwe ouwe Alge mene Ledenvergadering er weer Deze keer met op de Varkensmarkt de juiste plaats wordt nog bekend ge maakt Dit alles i v m het Intematio nale Toernooi Dit samenzijn is van belang omdat op deze gelegenheid de nieuwe ledenpasjes rond gestrooid worden uiteraard van be lang voor de competitiespelers, die met zonder een pasje kunnen - Op donderdag 13 en vrijdag 14 apnl is het famuese Halllmen-toernooi weer

Univers

moet contant betaald worden Voor studenten van de verschillende faculteiten kunnen de volgende litera tuurbestanden een belangrijk hulpmid del zijn ter ondersteuning van de studie Voor ECO Economie Literature Index, Abi/Inform Management Contents, Foreign Trade and Economic Abstracts Harvard Business Review, Mathsci enz Voor PSY/SOC Psychinfo, Embase, Social Scisearch, Sociological Abstracts, enz Voor JUR Legal Resource Index, Kluwer Datalex, de Nederlandse Parle mentaire Bestanden (Parac), enz Voor Cl F/LET Philosopher's Index, Linguistics and Language Behavior Abstracts, MLA Bibliography, enz Voor TF Philospher's Index, Religion Index Voor medewerkers De tarieven voor de medewerkers van diensten en faculteiten iworden ver laagd en zijn gesplitst in een hoog en laag tarief Het hoge tanef bedraagt f 4,50 per minuut voor DIALOG en KLUWER bestanden, het lage tanef bedraagt f 2,50 per minuut voor alle andere bestanden De huidige procedure, waarbij men zich eerst dient te vervoegen bij de budget beheerder van de betreffende faculteit, blijft van kracht V o o r de overige categorieën Externe afnemers gaan ook minder betalen Hiervoor is een scheiding ge maakt tussen met commerciële en

gepland Ja, dit jaar twee dagen de eerste dag een creatieve sportdag en de tweede het hoofdtoernooi Ook Lacoste gaat dit jaar weer, omdat het ten eerste vreselijk leuk was en om dat WIJ de beker in handen hebben Info volgt t z t - Zaterdag en zondag 15 en 16 april be gint de competitie Kom dus kijken, want het belooft wat dit jaar lede reen heeft kampioensaspiraties (en natuurlijk promotie) - Desperately seeking heel veel slaapplaatsen voor ons grote tennistoer nooi in de week na Pasen (28 t / m 31 maart) Ongeveer een derde deel van de buitenlanders is ondergebracht bij leden, dus al neem je er twee in huis, dan IS de leiding weer blij SPORTCENTRUM Tennissen in de zomer? Als je van plan bent deze zomer te gaan tennissen, dan heb je nu nog de kans om de basisslagen onder de knie te krij gen De mogelijkheid bestaat nog om mee te doen aan de cursus tennis voor beginners (nivo 5) op donderdag van 11 45 tot 12 30 UU' in het Sporteen trum Dit uur is er nog plaats voor een aantal personen die graag willen leren hoe ze met zo n racket een balletje moeten slaan Je hoeft hiervoor weinig te doen Als je met sportkleren en zaal schoenen op dit tijdstip aanwezig bent krijg je de beschikking over een racket en ballen, er zijn mensen aanwezig waarmee je kunt samenspelen en er is deskundige leiding die je verder helpt met de technieken De enige eis die wij aan je stellen is dat je een sportkaart hebt Je kunt dus leren tennissen zonder dat het extra kosten geeft Tot ziens op donderdag bij de cursus Honk-softbal Vanaf donderdag 16 maart is het honk softbal weer van start gegaan Elke donderdag van 15 00 18 00 uur trai ning honk softbal op het sportveld bij het Sportcentrum Kom eens langs'

commerciële afnemers De eerste cate gone betaald volgens de reeds ge noemde criteria resp f &,— en f 4, — per minuut Commerciële afnemers betalen f 7, — per minuut

FEW TENTAIVIENPLANNING AUGUSTUS. Propedeuse Statistiek met op 1 aug maar op 31 juli Analyse 1 blijft op 1 augustus Grondslagen met op 14 aug maar op 1 aug Wiskunde 2 met op 1 sept maar op 31 augustus W R S 1 met op 1 sept maar op 31 aug Doctoraal SE en BE Staats en Best Recht 600 230 op 31 aug KENNISTH. PROBL. V A N ART. INTELLIGENTIE: Dit tentamen zal tegelijk met Wijsbe geerte afgenomen worden op 26 mei (herkansing op 1 aug ) TOEGEPASTE SPELTHEORIE: Prof Ene van Dammen (CentER) Keu zevakWisk Econ 3B In deze kursus wordt een overzicht ge geven van de recente ontwikkelingen in de speltheorie, inclusief spelen met onvolledige informatie, voorzover van belang voor economische problemen De kursus wordt gegeven op dinsd 10 30 en woensd 8 30 uur in B 809, van 21 maart tot en met 3 mei 1989

Rugby t r i p s Vaste prik elk jaar voor de Tilburgse studenten rugbyers zijn de buitenland se trips Voor half maart en eind april staan er weer twee op het programma De eerste is een 2 daags toernooi in Leuven (B) en de tweede een 4-daags toernooi in Parijs Dat we met de aspiraties hebben om deze toernooien te winnen maar uit zijn op eigen sportieve prestatie en gezel ligheid, blijkt uit het feit dat er elk jaar weer een paar studenten meegaan die pas een paar weken trainen Deze trips zijn dus een goede aanleiding om eens kennis te maken met rugby als typische studentensport Kom vlug een keer meetrainen dins dag 19 00 uur en donderdag 20 00 uur, bij het Sportcentrum, zodat je klaar bent om mee te gaan Dames-rugby Nee dus In het kleine rugby wereldje van Nederland zijn de laatste vijf jaar al zo'n 20 damesrugby teams opgericht Van die 20 teams bestaat ongeveer de helft uit studentes Dan vraag je je na tuurlijk af waar Tilburg blijft Tilburg is coming, met een paar enthousiaste dames die graag de groep wat groter zouden zien worden Dus heb je interesse in deze, ook voor dames typische studentensport, bel dan voor informatie naar Arjan 672961 Fietsen bij 'De M e e t ' Wil je dit jaar vroeg in vorm komen of wil je gewoon eens rustig wat fietsen? Dat kan' De Tilburgse Studenten Wie lervereniging 'De Meet' organiseert dit jaar van 25 maart t m 1 apnl haar trai mngskamp in zuid oost Luxemburg, om precies te zijn in de buurt van Laro chette Het gebied rondom Larochette wordt in de volksmond 'Klem Zwitser land' genoemd, wat genoeg zegt over de geologiese gesteldheid van deze streek De kosten vervoer en huur huisje f 120,— eten en dnnken f 1(X),— Leden met sportkaart krijgen een kor ting van f 20, —

T E N T A M E N BEDR. ECON. POST DOCT: Dit tentamen zal op dinsdagmiddag 23 mei worden afgenomen Aanmelden via bureau examens INZAGE M A R K E T I N G 2: Op maandag 3 april kunt u op kamer B 607 inzage krijgen in het tentamen Mar keting 2 U dient zich hiervoor in te schrijven d m v het intekenformulier dat bevestigd is op de deur van kamer B607 INZAGE INLEIDING INFORMATIESYSTEMEN: Op 16 maart van 9 00 12 00 uur op ka merB713

FRW SOCIAAL ZEKERHEIDSRECHT Ten behoeve van het onderdeel sociale zekerheidsrecht en beleid (dat wordt gedoceerd van 4 apnl t / m 18 apnl) van het vak capita selecta sociaal recht en beleid zal binnenkort een diktaat in het diktatenmagazijn beschikbaar zijn RECHTSGESCHIEDENIS COLLEGE RECHTSGESCHIEDENIS A De hoorcolleges van m w drs Th E A de Wit-Bosman van dinsdag 21 3 1989 (18 45 20 30 u, / ^ 7) en woensdag 22-3-1989 (10 30 - 12 30 u, AZ 9) ver vallen

Al met al een goede gelegenheid om deze sport (klup) van naderbij te leren kennen Voor meer informatie kun je terecht bij Lilian (356641) of Michiel (432050) Melmac De enige echte gemengde sport in de wereld wordt ook in Tilburg gespeeld bij de nieuwe studentenkorfbalvereniging Melmac Melmaciszelfszomeuwdatje de openingsborrel nog mee kunt maken dinsdag 4 apnl om 20 00 uur in de PUF Iedereen krijgt een gratis consumptie en Wil je met zo lang wachten, kom dan een keer op maandag meetrainen in de KALO-accomodatie aan de Goirleseweg (achter het Willem ll-stadion) Tussen 18 30 en 19 15 uur kan de beginner ken nismaken met de sport, van 19 15 tot 20 30 uur kan iedereen terecht om te trainen En zoals iedereen die mee is geweest naar de Europese Studentenkampioen schappen Korfbal in Den Haag je kan vertellen staan gezelligheid en prestaties bij ons hoog in het vaandel De eerste prijs zat er daar voor ons nog met in maar het grandioze feest na afloop maakte veel goed' Dit heb je helaas gemist, maar in de loop van het jaar doen we nog mee aan diver se toernooien in binnen en buitenland (waar natuurlijk de nodige feesten aan verbonden zijn), bv in Londen, West Duitsland en misschien Portugal Als je snel bent, kun je 24 maart nog mee naar een toernooi in Amsterdam, en eind april spelen we een oefenwedstrijd tegen Hongarije Nog vragen' Bel José 013 632481 of Enk 040 417301 Zomaravondvoetbahoarnooi V V Merlijn organiseert een zomeravond-voetbaltoernooi voor sportkaarthouders In twee weken wordt een volledige kompetitie afgewerkt waarbij elk team minstens 6 weken wedstrijden speelt Er wordt s avonds van 18 00 tot 20 00

VAC Bij de vakgroep Belastingrecht van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid, on derdeel uitmakend van het Fiscaal In stituut Tilburg, bestaat een vacature voor een UNIVERSITAIR DOCENT (M/V) (vac nr 364) Belangrijkste taken (mede) verzorgen van onderwijs in de fiscale studierichtingen op doctoraal niveau, - verrichten van onderzoek, - begeleiden van studenten, - verrichten van bestuurlijke taken Gevraagd - voltooide academische opleiding fis caal recht of fiscale economie - liefst enige ervaring op fiscaal terrein Salaris mm ƒ3 321,—en max f 7 0 6 3 , - b r u to per maand Informatie bij prof mr Ch P A Geppaart (013-662412 of (prive) 013 672694) Sollicitaties schriftelijk binnen 1 week, onder vermelding van het vacature nummer op de enveloppe, aan het Hoofd van de Dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg In het kader van het streven naar een evenwichtiger personeelsopbouw worden vrouwen uitdrukkelijk uitgeno digd te solliciteren

uur gespeeld Lengte van een wedstrijd IS 20 minuten De speeldata zijn 3 en 10 4 en 11 apnl voorrondes 13 apnl finaleronde De kompetitie is zodanig opgesteld dat ieder team na de eerste dag nog steeds kans maakt op de Finaleronde Hoger eindigen op de eerste dag geeft echter meer kans op de Finaleronde Regels voor het Zomeravond-voetbaltoernooi 1 keeper en 4 veldspelers alle voetbalregels gelden, alleen de buitensp)elsituatie komt te vervallen ieder team moet een scheidsrechter leveren er wordt gespeeld m verschillende poule's De winnaar is degene die de meeste wedstrijdpunten heeft (2 punten bij winst, 1 punt bij gelijkspel, O punten bij verlies) Bij gelijk aantal punten aan het eind van het toer nooi, telt het doelsaldo Is er dan nog een beslissing dan tellen de meest gescoorde doelpunten (7 6 is beter dan 4-3) Mocht ook dit geen winnaar opleveren dan beslist het onder ling resultaat Daarna uiteindelijk telt het lot Inschrijfgeld is 5 gulden per team Inschrijfformulieren zijn af te halen bij de informatiebalie van het Sportcentrum Korfbal Jongens gezocht om meisjes te vermaken'" Bel voor inlichtingen korfbaltrainer Er Ik tel 040 417101 Mataoroloog Michial voorspelt komende zaterdag goed fietsweer Reden te meer om met deze bink te gaan fietsen Vertrek om 10 30 vanaf de sporthal Bel voor meer informatie de studentenwielerclub infolijn 432600 Axal Koenders doet gelukkig met mee aan de tilburgse studenten kampioenschappen 1 / 8 triathlon, maar Roel Lenoir wel, dus doe ook mee, want hij is wel te ver slaan Inschrijven op de sporthal of bel Kees 432600 of Michiel 432050 of 04166-1628

17 maart 1989

O N D E R W U S - ECONOMISCHEEN A 8 0 PSYCHOLOGEN met interesse in bedrijfsopleidingen en marketing worden door TAOP in de gelegenheid gesteld een unieke praktijkervaring op te doen. In samenwerking met de Marketing Associatie zal een vaardigheidscursus 'commerciële vaardigheden' voor marketingstudenten worden opgezet. Wij zoeken hiervoor vier enthousiaste onderwijs- economische- of arbeids- en organisatiepsychologen die deze training geheel zelfstandig zullen gaan ontwikkelen en uitvoeren. Leden van de vakgroepen Onderwijspsychologie en Marketing zullen een inhoudelijk adviserende rol vervullen. Speciale kennis of ervaring op het gebied van commerciële trainingen is niet vereist, het verieden heeft geleerd dat creatieve en gemotiveerde psychologiestudenten uitstekend in staat zijn een kwalitatief hoogstaande cursus op poten te zetten, getuige de al enige jaren lopende training 'Vergadertechnieken'. Met het opzetten en uitvoeren van deze training 'commerciële vaardigheden' kunnen vier psychologiestudenten ieder twee studiepunten verdienen. Als je meer informatie wilt of je wilt je aanmelden als trainer dan kun je terecht bij Henk Verhoeven (04258-1435).

SMEETSKRiNG 30 maart brengen we een bezoek aan de NCB te Tilburg. De inschrijflijst hiervoor hangt op het FIT (9e etage gebouw B). De deelnemers moeten om 12.45 uur aanwezig zijn (dus niet om 14.45 uur) voor het pand van de NCB aan de Spoorlaan. ALGEMENE LEDENVERGADERING I N P U T De Algemene Ledenvergadering van studievereniging INPUT zal plaatsvinden op dinsdag 21 maart a.s. om 20.30

MENU

uur in de grote zaal van café De Roskam (voskens). Korte Heuvel 5 te Tilburg. Op de agenda staan de volgende punten: 1) opening van de vergadering 2) notulen vorige vergadering 3) goedkeuring jaarverslag 1988 4) verslag kascommissie 5) mededelingen bestuur 6) aanstellen nieuwe kascommissie 7) rondvraag 8) sluiting Het jaarverslag over 1988 is vanaf 15 maart a.s. af te halen in kamer 0-47. EXCURSIE MARECHAUSSEE SCHIPHOL Op woensdag 12 april 1989 organiseert de Vereniging voor Strafrecht Peter Noll een excursie naar de Koninklijke Marechaussee (K.M.) op de luchthaven Schiphol. Het programma luidt: 11.15 tot 12.00 uur: lezing door een medewerker van Vluchtelingenwerk Nederiand, over de dagelijkse praktijk m.b.t. de opvang van asielzoekers/ vluchtelingen. 12.15tot 13.15 uur: lunch. 13.30 tot 13.45 uur: ontvangst door of namens de brigadecommandant Schiphol. 13.45 tot 14.45 uur: uiteenzetting door of namens het hoofd Marechausseevooriichting en de brigadecommandant over de werkzaamheden van de K.M. op de luchthaven Schiphol. 14.45 tot 15.00 uur: koffie/thee. 15.00 tot 15.45 uur: uiteenzetting over het vervalsen van paspoorten. 15.45 tot 16.50 uur: rondleiding over de luchthaven Schiphol. 16.50 tot 17.00 uur: nabespreking. De reis zal per trein plaatsvinden: vertrek om 9.09 uur van CS Tilburg (verzamelen 8.45 uur in de hal). Men kan zich inschrijven door vóór 1 april 1989 f 15,- (kosten van de treinreis) over te maken op girorekeningnummer 5570505 t.n.v. Vereniging voor Strafrecht Peter Noll te Tilburg. De kosten van de lunch dienen ter plaatse te worden voldaan. Na inschrijving ontvangt men geen nader bericht; de excursie gaat, behoudens tegenbericht, altijd door. STICHTING W I E

/

^

PERIODE 20 T / M 24 MAART 1989 M A A N D A G 20/3

erwtensoep - heidere aspergesoep kipfilet - slavink - chsmpignonsaus cioperwten - schorseneren patates frites of gekookte aardappelen Veg.: schnitzel - champignonsaus doperwten - rósti DINSDAG 21/3 schotse boerensoep - oxtait clair pizzasteak - peperonisaus macaroni met groenten en kaas gemarineerd spektepje - vfeesjus stamppot raapstelen Veg.: gevulde paprika - peperonisaus macaroni met groente en kaas

Stichting WIE organiseert op 5, 12, 19 en 26 april en op 3 mei van 21.00 tot 22.45 uur een Zuid-Amerikaanse danscursus in De Spoel. Geleerd worden: de samba, de chacha, de mambo, de merenque en de roemba. Kosten f 25,-. Informatie: Arjenne (353248) of Kim (365878), vóór 3 april.

TOSP Donderdag 23 maart, om 20.15 uur, in Sz. 37 zal Dhr. Voskuil, werkzaam als neuroloog in de Hans Bergerkliniek een lezing houden over epilepsie. Hij doet dit in samenwerking met Dhr. Graumans, neuropsycholoog. Ter illustratie en verduidelijking zullen videoopnamen vertoond worden. FHV/BBDO-CASE

tomatensoep heldere ehamptgnonsoep gepocheerde vis - kernesaus groente macédoine gekookte aardappelen kipchamptgnonpastei - kernesaus snijboontjes met paprika - rtjst

De Marketing Associatie organiseert in samenwerking met het reclamebureau FHV/BBDO op donderdag 23 maart een case-middag. FHV/BBDO is het grootste reclamebureau van Nederiand en werkt voor vele bekende bedrijven, zoals Albert Heyn, Heineken, Pepsi Cola, Van Gils e.a. De case houdt kort gezegd in, het maken van een reclamecampagne voor een bekend automerk. De middag wordt geleid door Ruth Giebels, zij is afgestudeerd als economisch psychologe aan de KUB en momenteel werkzaam op de afdeling Marketing Communication Services bij FHV/ BBDO. Inschrijving kan plaats vinden op ma. - vr. van 10.00 tot 12.00 uur in O 52. Kosten: f 2,50 leden, f 3,50 niet-leden.

Veg. groenten kerrie met noten rijst - kerriesaus

CONGRES SBIT

WOENSDAG 22/3 Ifjizensoep - bowillortsoep cordon bteu - oienschntlzet demi gtece boterboontjes - koolsalade gebakken of gekookte aardappelen Veg.: celery met kaas - koolsalade gebakken aardappelen DONDERDAG 23/3

VRIJDAG 24/3 GESLOTEN: GOEDE VRIJDAG

Univers

Op 6 april a.s. organiseert Studievereniging Bestuuriijke Informatiekundigen Tilburg (SBIT) een congres, getiteld:

Tijd voor kwaliteit ' (kwaliteit van info-systenfien een breed begrip). Op deze dag zullen de volgenden onderwerpen worden besproken: * beheersbaarheid; * bruikbaarheid; * bedrijfszekerheid; * beveiliging. De sprekers op deze dag zijn: prof .dr. ir. Nielen; prof .dr. Oonincx R.A.: prof .dr. Bunt; dhr. W . Kersten; mevr. C. Dallinga-Hunter; dhr. H. Moonen. U kunt deze dag bijwonen door zich in te schrijven bij de stand in de hal van gebouw B. De kosten zijn: voor SBITleden f 10, — ; voor niet-SBIT-leden f 15,-. Voor meer informatie kunt u ook terecht in O 48 op de tijden die in de folder staan. De stand is vanaf 28 maart iedere dag in gebouw B te vinden. THEMAMIDDAG PSYCHOLOOG EN POLITIE De N.I.P.-studentencommissie organiseert op do. 30 maart in Utrecht van 13.30-17.(X) uur een themamiddag 'Psycholoog en Politie'. Telefonisch aanmelden en informatie bij L. Samuels Tel. 055-433331 tijdens kantooruren. Kosten f 7,50 (incl. koffie/thee en borrel). KRIS-LEZING Mizzi v a n der P l u i j m , auteur v a n ' V e r b o d e n B o e k e n ' (De Bijenkorf, 1989) over V e r b o d e n B o e k e n Datum: dinsdag 21 maart, tijd: 12.30 uur, zaal: AZ-7. De affaire Salman Rushdie heeft de discussie over zin en onzin van het verbieden van boeken weer hevig doen oplaaien. Waarom worden boeken verboden, in welke maatschappelijke kontekst vindt een 'boek-verbranding' plaats en zegt dat iets over de mate van beschaving? Het fenomeen Boekverbranding is niet nieuw. Alhoewel de wereldomvattenheid waarmee The Satanic Verses wordt aangepakt in de historie nog niet eerder is geschied. In hoeverre de media hierbij een rol spelen is de vraag. In het boek VERBODEN BOEKEN heeft Mizzi van der Pluijm 100 verketterde boeken op een rij gezet. Met daarbij treffende citaten en een korte beschouwing over de sociale kontekst waarin het boek verscheen en verboden werd. Van Galileïtot Hitler's Mein Kampf, van kerkelijke inquisitie tot de eigentijdse censuur. Mizzi van der Pluijm zal een aantal voorbeelden uit haar boek nader uitwerken. Zij studeerde Letteren aan de Universiteit van Amsterdam. Hoewel de auteur in het boek geen moreel oordeel velt over het wel of niet moeten verbieden van boeken, stelt zich de vraag (voor de discussie bijvoorbeeld) of een boek eigenlijk wel verboden moet worden al is het in ernstige mate godslasterlijk, zedenkwetsend of racistisch. VREEMDELING EN STRAFRECHT De Vereniging voor Strafrecht Peter Noll organiseert op donderdag 6 april 1989 een lezing door mr. P. Boeles (advocaat te Amsterdam; auteur van 'Vreemdelingen en Nederianderschap'; medewerker vreemdelingenrecht Ars Aequi katern) met als thema 'vreemdeling en strafrecht'. Meer specifiek zal aan de orde komen de problematiek rond de uitzetting; in hoeverre kan bij een uitzetting als gevolg van een strafrechtelijke veroordeling gesproken worden van een dubbele bestraffing?; welke gevolgen heeft zo'n dreigende uitzetting met betrekking tot de detentiesituatie van de vreemdeling? Daarnaast zal worden ingegaan op de Nederiandse verblijfspositieregeling en de problemen in het algemeen die een allochtoon ondervindt in het strafproces. Deze lezing- en discussieavond vindt plaats in zaal CZ 113, aanvang 19.30 uur. De toegang is gratis. SBIT Er zijn nog een aantal, inmiddels bekende, truien te koop. Op de voorkant

van deze KPMG-blauwe truien staat vertikaal gestileerd 'SBIT' met het logo en op de achterkant 'KPMG Klynveld' met logo. SBIT leden kunnen zo'n trui in hun bezit krijgen voor f 5,-. Heb je interesse? Kom dan op woensdag 22 of donderdag 23 maart tussen 12.30 en 13.15 uur naar O 48. Kom wel op tijd want opis oplll TILBURG UNIVERSITY PRESS Nieuwe publlkatie: Het kosmisch patroon. Het vele en het ene in de godsdiensten. Onder redactie van Tineke Chowdhury. Wiel Claessens en Wiel Logister. Prijs ƒ 3 4 , - . Verkrijgbaar in boekhandel of op onderstaand adres. Tilburg University Press Katholieke Universiteit Brabant Gebouw A , kamer 10, Postbus 90153 5000 LE Tilburg T e l : 013-662146/662121 EFACT Voor mensen die nog beweren nooit van Efact gehoord te hebben, volgt hier goed nieuws: over enkele weken zal de Efactinfo-week de KUB op haar grondvesten doen sidderen. Dan presenteren we namelijk ons brede scala aan aanlokkelijke activiteiten: excursies en reizen voor diegenen die wat van de echte wereld willen leren kennen; lezingen, tentamenbundels en Centrale boekeninkoop voor de meer theoretisch ingestelden. En natuurlijk ons periodiek Defacto, dat er garant voor staat dat menig gerenommeerd ochtendblad ongelezen bij het oud papier terecht komt. Kun je zolang niet wachten, meld je dan direct aan op kamerO-50, elke middag tussen 12.15en 13.30 h., of bel 013-662991. Voor het luttele bedrag van A 10, — investeer je in je toekomst! Je kunt op onze kamer ook nog terecht voorverslagen van de KPMG-Klynveld Accountancy Inhouse-middag dd. 23 febr. en voor inschrijfformulieren van de Unilever Financial Workshop '89 en de Esso Business Course. See you! VITE-LEZING Lezing uit de cyclus Obstakels voor de Europese eenwording. Onderwerp: het soevereiniteitsveriies van de nationale staten. Sprekers: prof. Lauwaars van het Europa instituut in Amsterdam, Mr. Crijns, ex-medewerkers van de Europese Commissie in Brussel. 23 maart, plaats: AZ 6, tijd: 14.00 uur. STICHTING ACTIVITE China, Hongkong Lezingencyclus Op 22 maart organiseert Activite de vijfde lezing in het kader van de China, Honkong lezingencylus. Dhr. P. Robben (Janssen Pharmaceutica) en dhr. J.C.J. Haans (Handelsonderneming J.C.J. Haans, Tilburg) geven hun visie op het zaken doen met China. Hierbij zullen de mogelijkheden maar ook de moeilijkheden van een duurzame zakelijke relatie met China belicht worden. De lezing met als titel 'Westers ondernemen met oriëntaals elan', in de Portrettenzaal van de Katholieke Universiteit Brabant, is vrij toegankelijk voor alle studenten. Woensdag 22 maart, 14.00 uur. Portrettenzaal. Informatie: VITE-kamer, O 71.

Internationalisering STIR. De uiterste inlevertermijn voor deze aanvragen is n.l. veriengd tot 1 april. Wij willen er met nadruk op wijzen dat het Stimuleringsfonds een goede mogelijkheid biedt een beurs te krijgen om vanaf september 1989 een periode in het buitenland te studeren. Voor studenten die daarin geïnteresseerd zijn, is het dus nog niet te laat! Graag roepen wij allen op om dinsdag 21 maart om 12.30 uur (tot 13.30 uur) naar CZ 112 te komen voor de informatiebijeenkomst over het stimuleringsfonds internationalisering! Eventueel kan men voor meer informatie ook een afspraak maken voor het spreekuur, dat op maandagmiddag gehouden wordt door Gon Mevis, tel. 662236/663054, Kamer A 162.

D5l/\/—>——i DIENST STUDENTENZAKEN EN WELZIJN OPENINGSTIJDEN INFORMATIECENTRUM ( g e b o u w N, k a m e r 24) Maandag 13.00-16.00 uur Dinsdag t / m vrijdag .. 09.00-16.00 uur dinsdag ook 16.00-18.00 uur Voor informatie of afspraken met de dekaan kun j terecht in het Informatiecentrum of telefonisch: 662211. Buro Studentenarts en Buro Welzijn (studie- en beroepskeuzeadviseur, medewerker vorming en welzijn, studentenpsychologen): tel. 662116. Steunpunt Studiefinanciering: dagelijks van 09.00 tot 12.00 uur en van 14.00 tot 16.00 uur bereikbaar via de telefoonnummers: 06-3212154 of 06-3991139 of 013-668010. Groepsbegeleiders voorlichtingsdag Op 30 maart a.s., de donderdag na Pasen, organiseert de D.S.W. een voorlichtingsdag voor a.s. studenten (evt. met hun ouders). In verband hiermee zoeken wij weer ouderejaars studenten die bereid zijn op te treden als groepsbegeleider/ster. De bedoeling is dat je een groep van 10 è 15 a.s. studenten onder je hoede neemt, met hen het ochtendprogramma doorloopt (dat duurt van 09.00 tot 14.00 uur) en wat vertelt over je eigen ervaringen met de studie en het student zijn. Voor groepsbegeleiders die daaraan behoefte hebben (m.n. voor degenen die zich voor de eerste keer aanmelden) zal op woensdag 29 maart om 12.30 uur een instruktie bijeenkomst worden gehouden. Als onkostenvergoeding ontvang je f 25,-. Bovendien krijg je aan het einde van de dag een borrel aangeboden. Studenten die zich als groepsbegeleider aanmelden worden over dit alles nog uitgebreid geïnformeerd. Voor aanmelden en meer informatie kun je terecht in het Informatiecentrum van de D.S.W. Wijzigingen S t u d i e f i n a n c i e r i n g 1988 Wij adviseren studenten die wijzigingen in hun studlefinancieringsgegevens over het studiefinancieringstijdsvak 1988 willen doorgeven dit vr. 31 maart a.s. te doen. Gebruik hiervoor het z.g. mutatieformulier ' M s ' of 'Ms-l-'.Tot31 maart is het bv. mogelijk om de aanvraag van een basisbeurs over 1988 te wijzigen in een aanvraag van basisbeurs -l- aanvullende financiering. Na deze datum kan niet gegarandeerd worden dat wijzigingen met terugwerkende kracht over 1988 worden doorgevoerd.

VITE DEN H A A G EXCURSIE

Aktuele studenteninformatie

Op 21 maart organiseert Vite een excursie naar Den Haag met het volgende programma: Ochtend: bezoek aan instituut Clingendael, onderwerp: West-Europese samenwerking. Middag: bezoek aan Ministerie van Buitenlandse Zaken, onderwerp: de rol van mensenrechten in het buitenlands beleid. Opgeven voor 17 maart op kamer O 71, tel. 662722.

In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen informatiemateriaal voor studerenden. In het Informatiecentrum wordt dit materiaal, dat van zeer uiteenlopende aard is, tenminste één maand ter inzage gelegd. Deze week aktueel: 'Op wegi'Intermediair Jaarboek '89. Handboek voor afstuderenden aan Universiteit of HBO, met alle ins en outs over het zoeken naar en vinden van een baan. Daarnaast geeft het boek uitgebreide informatie over ruim 340 belangrijke Nederlandse ondernemingen en de mogelijkheden welke zij bieden aan jonge afgestudeerden. Het boek kan bovendien als naslagwerk worden gebruikt tijdens de effectieve sollicitatieperiode.

Buro Buitenlandm Op dinsdag 21 maart a.s. zal Bureau Buitenland een informatiebijeenkomst houden over het s t i m u l e r i n g s f o n d s

17 maart 1989

gt^gi SCHOUWBURG Donderdag, 23 maart, 20.15 uur.

Les Funambules: 'Skidding'

TEXTIELMUSEUM

'Over de grens' Van 18 maart tot en met 28 mei toont het Nederlands Textielmu­ seum de tentoonstelling 'Over de grens'. Onder deze titel wordt beel­ dende kunst gepresenteerd waarin textiel niet als decoratie maar als zelfstandig expressiemiddel aan bod komt. Het wordt gebruikt als middel om een concept of idee te verbeelden, en niet als doel op zich. Daarmee wordt de grens van de toegepaste textielkunst overschre­ den en begeeft men zich op het ter­ rein van de beeldende kunst. Beeldende kunstenaars veroorlo­ ven zich een grotere vrijheid in hun concept en experimenteren met vormen en materialen om een per­ soonlijke inhoud uit te drukken. Er

ontstaat een rijker en gevarieerder geheel van bekentenissen. Ook de traditionele opvattingen over disciplines als schilderkunst en beeldhouwkunst worden ter dis­ cussie gesteld en de grenzen van het gebruik van textiele materialen worden daardoor verlegd. In deze tentoonstelling toont het museum werk van de beeldende kunstenaars James Lee Byars, Lu­ ciano Fabro, Cornelius Rogge, Ri­ chard Serra, Ulay/Marina Abramo­ vic en Henk Visch. Er verschijnt een kleine catalogus naast het museumbulletin 'Textuur'. Openingstijden: dit/mvr: 10.00­17.00 uur zaenzo: 12.00­17.00 uur Ie Paasdag, Ie Pinksterdag, Konin­ ginnedag (29­4) en 5 mei gesloten. Overige feestdagen: 12.00­17.00 uur

SCHOUWBURG EINDHOVEN

Een burgerlijke komedie Schauspielhaus Bochum speelt Lessing's 'Minna von Barnhelm' in een regie van U rs Troller. Donderdag 16 nfiaart In de Eindhovense schouwburg o m 20.15

Het Schauspielhaus Bochum geldt als een van de meest toonaange­ vende repertoiregezelschappen van dit moment, een faam die vooral is te danken aan regisseurs als Peter Zadek en Claus Peymann. Ook on­ der de artistieke leiding van Frank Patrick Steckel, die in 1986 de fak­ kel van Peymann overnam, blijft het Schauspielhaus putten uit het rijke Duitse theaterverleden. Deze week brengt het gezelschap een bliksem­ bezoek aan Eindhoven waar Les­ sing's Minna von Barnhelm is te zien. Gotthoid Ephraim Lessing (1729­ 1781) is zo'n beetje de peetvader van het 'moderne' burgerlijke thea­ ter in Duitsland. Toen Goethe, Schiller en von Kleist zich nog in de coulissen ophielden had Lessing al naam gemaakt met stukken als Minna von Barnhelm (1767), Emilia Galotti (1771) en Nathan der Weise (1779). Lessing's stukken vielen zeer in de smaak bij een opkomen­ de burgerij die zich probeerde te

ontworstelen aan de taaie feodale structuren en waardering begon te krijgen voor de denkbeelden van de Verlichting. In het blijspel Minna von Barnhelm oder das Soldatenglück staat de moeizame liefdesverhouding tus­ sen Minna en de Pruisische majoor von Tellheim centraal. Von Tellheim is als oorlogsinvalide, berooid, ten onrechte verdacht van omkoping en ontslagen uit koninklijke dienst teruggekeerd uit de Zevenjarige Oorlog. Zwaar gekrenkt in zijn eer als officier wil hij afzien van zijn voorgenomen huwelijk met Minna. Wat volgt is een spel van listen en la­ gen, van afstoten en aantrekken dat tenslotte eindigt met de volledige rehabilitatie van von Tellheim en de gelukkige hereniging van het paar. Na de ontknoping leest Minna haar officier de les: 'Dit als proef mijn lie­ ve vriend, zodat je mij nooit een poets bakt, want anders neem ik ook jou te grazen!' Vooral in de psychologische teke­ ning van zijn hoofdfiguren is Les­ sing onovertroffen. Al dragen ze adellijke namen, het gevoelsleven van Minna en Tellheim vertoont reeds alle sporen van de nieuwe burgerlijke samenleving. Het steek­ spel tussen de seksen ­ en daarmee

Joseph C ollard en Jean­Louls Dan­ voye wisten met 'Flic Flac' tijdens de Tilburgse Kunstkermis in 1987 het tal­ rijke aanwezige publiek te overrompe­ len met humoristische acts die vooral zo lachwekkend bleken door de ij­ zersterke gelaatsuitdrukkingen van de twee spelers. Gewapend met een fabu­ leuze en feilloze mime­techniek plus een rijke en ruime podium­ervaring wisten zij het publiek zover te krijgen dat het de lachtranen nauwelijks kon bedwingen. Hun nieuwe programma 'Skidding' is een 'live' tekenfilm. Daarin gaan C ol­ lard en Danvoye uit van onschuldige voorwerpen zoals houten lepels of een limonadeglas met rietje, en vervormen zij eenvoudige situaties in een waterval van onweerstaanbare gags en in een stoet wonderbare personages. Door hun sterke binding met het pu­ bliek weten zij sterke emoties op te roe­ pen die ongetwijfeld eindigen in een onbedwingbare lach. Dezelfde avond is ook de Engelsman Paul Clark te zien.

Paul Clark T i m e and the man' In 'Time and the man' komt het veelge­ roemde droogkomische talent van Clark volledig naar voren. Zijn summie­ re en uiterst levendige teksten geven daarbij de 'actie' een sterk naijlend ef­ fect. Tijdens een optreden op het Mime Festival 1987 in Tilburg, georganiseerd door stichting De Muze, liet hij zien waartoe hij in staat is: in vergelijking met Paul Clark is een kurk nog een nat­ te dweil. Voeg daarbij een portie be­ leefdheid en geplooidheid die ook in Engeland uit de tijd is, en een onwnng­ bare lach is het resultaat bij jong en oud. Lessing's komische werking­ prelu­ dieert hier op de psychische span­ ningen in huwelijk en gezin, zo ken­ merkend voor het burgerlijke tijd­ perk. De verhouding tussen Minna en Tellheim weerspiegelt zich op een lager maatschappelijk niveau in die tussen het opgewekte en openhar­ tige kamermeisje Franzisca en de vrolijke soldaat­in­hart­en­nieren wachtmeester Werner. Hun com­ municatie is spontaan en levens­ echt, dit in contrast tot de wat on­ wezenlijke sfeer waarin de relatie van Minna en Tellheim zich af­ speelt. De mooiste bijrol is weggelegd voor de chevalier Riccaut de la Marliniè­ re, een gokzieke huurling en een avonturier van het zuiverste water. Door deze chevalier een gerad­ braakt taaltje in de mond te leggen, doorspekt met Franse frases, neemt Lessing de verfransing van de hof­ kringen in zijn tijd prachtig op de hak. De cavaliers­eer van de schertsfiguur Riccaut staat in fraai contrast met het verwrongen eerge­ voel en de persoonlijke integriteit van majoor von Tellheim. Het genu­ anceerde psychologisch realisme maakt hier plaats voor regelrechte satire: de toeschouwer mag onbe­ kommerd lachen om het botsen van schijn en wezen, om de tegenstel­ ling tussen morele pretenties en fei­ telijke kleinzieligheid. (LK)

STUDIUM GENERALE

Rose in Europe

MAART ;V8yDAG17WAA«i ■•:^t HWk*, 20v3Ö üun De p ^ 4 » « « g ' . R«9te; RöJpi, lïögèe Chris Menges.­(t/m 18

^ ^

Woensdag 22 maart, 12.30 uur, AZ 10 Video: Engeland maakt van homo's tweederangs burgers Ikon, 1988, 23 min. Enkele britse parlementsleden geven hun argumenten waarom ze voor clau­ sule 28 hebben gestemd. Ook tegen­ standers komen aan het woord. Donderdag 23 maart, 13.30 uur, AZ 7 Organizing Aids lezing door Dr. Ken Plummer, Depart­ ment of sociology. University of Essex, Engeland (voertaal Engels) Whilst fully acknowledging the signifi­ cance of AIDS as a medical issue, this lecture will focus on some of the many social aspects surrounding AIDS. It will look briefly at the discourses in which AIDS is lodged; it will consider the basis of the stigmatisation that of­ ten accompanies AIDS; and finally it will look at how AIDS has already changed a number of institutions. Studying Homosexuality in a European Perspective lezing door Prof. Dr. Mary Mcintosh, Department of sociology. University of Essex, Engeland (voertaal Engels) The lecture will explore the similarities and differences between lesbien and gay male studies and suggest what each can learn from the other. Most analyses of the historical construction of the lesbian identity ha­ ve been from a feminist perspective that has seen lesbians as radically diffe­ rent from gay men; whereas most simi­ lar studies of the gay male identity have ignored gender difference.

^t»éümri\ .ÖBuar; Vïdeof i, ?*vaKï da ^ f nne vr?>ü«^, 21­4&«Sitr! 'T

;.mmo. him l&J^ tango onüer iey^sf. Mkftschf8ri,^t<^!ïv 111.3)

ZAfmt>AQnU (fecfstviartltetBo % Hfftt». 21.00 1

z'üm>AQt9mAA

8i5AAN0AQ2OM

must

STUDIUM GENERALE

Cultuurcollege Dinsdag 21 maart, 20.00 uur, zaal AZ 9 Emancipatie als disciplinering; een cul­ tuurkritische beschouwing van de emancipatiegedachte door drs. A. van Rooij Het 'weten van vrouwen' kan zich nog maar betrekkelijk kort maatschappelijk manifesteren. Nu dit weten de laatste tien jaar tevoorschijn is gekomen uit de achterkamers van de praatgroepen en inderdaad tot spreken probeert te ko­ men in wetenschap en politiek, wordt het echter onderworpen aan allerlei disciplineringstechnieken. Zo dreigt van de aanvankelijk zeer diverse vor­ men van weten alleen het emancipatie­ denken door te dringen in deze regio­ nen. Het sociale probleem van het systematisch hierarchiserend verschil tussen de seksen dreigt gereduceerd te worden tot een economisch individua­ liseringsprobleem: economische zelf­ standigheid wordt het toverwoord. Daarmee wordt dit probleem inge­ voegd in een rekenend nuttigheidsrati­ onalisme en worden de doeleinden van onze inspanningen aan ons denken onttrokken. Een rechtvaardige verde­ ling van handelingsruimte over de sek­ sen kan niet bereikt worden door auto­ nomie als doelstelling te benoemen en deze vervolgens als uitgangspunt te nemen, daar waar de culturele ruimte met aanwezig is. Die culturele ruimte moet eerst gemaakt (en desnoods ge­ forceerd) worden Het gevaar is niet denkbeeldig dat an­ ders nieuwe identiteiten worden voor­ geschreven (de moderne werkende vrouw), terwijl de oude voorschriften onverminderd van kracht blijven (de zorgende vrouw); emancipatie als dis­ ciplinering. Dit alles wordt verdoezeld door een en ander als individuele keuze voor te stellen.

^feöfDr.Ket «ffi(»v(er'Ot VlöWT t>lt»

l)öle$8rPai

VRtJDAQ­ 4i»t­

«it^.Koorz ZATgfüOAi %itit' Visrint Voorg^nge* H^fjLöOctei

zmtiA^2 'm-

HET Koppie, Copy W i e niets van computers w e e t , en met name niets v a n programmeren, bevindt zich zo niet in goed, dan toch in groot gezelschap. Talloos zijn de hobbyisten en >verknemers (die 'voordelig', maar nog w e l in de dure tijd, een PC via de ' z a a k ' a a n hebben kunnen schaffen) die thuis voor duizenden guldens a a n microelectronica binnen hebben staan en nog steeds geduldig wachten op dat ene handige neefje dat de handel a a n de praat w e e t te krijgen of die collega v a n een vriend v a n een kennis die kan zorgen voor illegale programma's; met de techniek neemt de ellende rechtevenredig toe. En tegen de tijd dat je door hebt hoe de electronische diepteinvestering werkt is de machine verouderd, onbruikbaar en geen cent meer w a a r d . Gelukkig zijn er mensen zoals doctorandus van Meel (zoals zijn v r o u ^ hem met gepaste trots aankondigt). Gegeven de door onbenul veroorzaakte broodsnood a a n gebruikersvriendelijke programma's heeft hij de hand a a n de ploeg geslagen en de W a a l wijkse Computer Club opgericht, die iedere t w e e d e zond a g in de m a a n d bijeenkomt tijdens de computerruilbeurs in het Lido in W a a l w i j k . Een

Sander Neijnens

lachgrage m a n , die doctorandus van M e e l , ook als er niet veel te lachen valt. De zaal w a a r i n de club confereert is volgepakt met computers en als mieren krioelen de bezitters rond ter uitwisseling v a n software. 'Allemaal leg a a l hoor' knipoogt V a n M e e l en probeert daarbij met mij tot een illegale verstandhouding te komen. ' M a a r je zult w e l begrijpen, ik kan hier niet alles in de gaten houden.' Zijn t w e e d e knipoog g a a t ge-

E V E N E M E N T paard met een klein goedmoedig stompje in de richting van mijn zij. Samen lopen w e tussen de tafels door, w a a r b i j V a n Meel hier en daar vaderlijk naar een computerbezitter knikt en mij inlicht over de kwaliteiten v a n de machines en de programma's die >vorden aebruikt, tot hij plotseling v/ordt weggeroepen. Alleen loop ik verder langs felknipperende beeldbuizen, >A^aarop door de meesten v a n de aanwezigen strippoker

wordt gespeeld. Oorverdovend l a w a a i en flitsende kleuren. Alleen achter in de zaal is een kleine oase van rust. Als paria's zitten daar de echte computerfreaks v a n het eerste uur bij elkaar: de 6 4 K B bezitters (ter vergelijking: een moderne tondeuse of electrische tandenborstel heeft meer geheugen). De kasten voor hun diskdrives zijn gefiguurz a a g d , hun monitoren zijn draagbare z w a r t - w i t televisies. Z e kijken w a t nors en

werpen af en toe over hun schouder een vernietigende blik de zaal in. ' W a a r o m ? ' vraag ik een man met een dikke druipsnor die w a t lusteloos en verveeld met zijn joy-stick klikt. Verongelijkt kijkt hij me a a n ' A c h ' zegt hij teneergeslagen '1 '^a 10 SCREEN 3 / / 7 0 2 0 N E X T ! CHR$(n)$UU$//////M20 LINE- ( A L P H A , S I N ( A L P H A ) , a a a = INPUT( 1 , 1 1 0 ) VIEWSCREEN, 1 1 0 0 , 1 6 7 1 0 Pl = 3 . 1 4 1 5 9 , I I O E N D , COPYa//A$INPUT$ = 178, 2 2 3 = 0 T O 2 * PI STEP P I / 1 0 0 C L S 1 0 A = 80:B = 90:C$ = G W BASIC, 2 0 0 KILL 'A:DATA1.DAT' RUNaaa620 IF Q % = (CVI(R$)) PRINT D $ / / ////29DPI = GOTO$MKI$ 4 2 0 OPEN ' R ' , / / INVEN.DAT', * * P U T / / 1 0 , PART%INPUT 'RECORDER LEVEL', " S S G O T O I O S , aaa, P U T / / 1 , 9 3 0 PART%, FOR I = 1 TO 1 0 0 , GET, 9 5 0 / / $1, 1 $ , 9 7 0 NEXT 1 , aalOOO = $ 1 5 % (ALPHA.BAT1)$66EGA$, 1 0 2 0 LINE = LEFT 10 SET, 1 0 2 1 PRINT U S I N G ' U N I T P R I C E $ $ / / / / . / / / / , CVS (P$), 1022 GOSUB 8 4 0 , TAB(50), 1 0 2 3 INPUT $BASTA$$, 1 0 2 4 G O T O 1 2 0 , ENTRY a a a . LSET F$ = C H R $ ( 2 5 5 ) , P U T / / 2 , L , 1 0 2 6 RETURN, 1027 1 0 / / / / . 1 5 . 3 - 8 9 / / / / = a27aEND'. Wim Voerman$

DE ACHTERRUIT

Clemens van Diek