1989 02 17

r

DNIVERS I ^ ^ K

Tilburgs Universiteitsblad - 17 februari 1989 - jaargang 26 nunnmer 21

Dit jaar geen gedwongen ontslagen bij diensten Ondanks druk overleg over taakafstoting bij de diensten zijn er in 1989 geen gedwongen ontslagen te verwachten onder het personeel van de KUB. Wel is waarschijnlijk dat er op langere termijn banen zullen sneuvelen als gevolg van een op handen zijnde taakreductie. Het College van Bestuur van de KUB komt in maart met een voorstel tot afslanking van het takenpakket via decentralisatie en reorganisatie, in juni zal worden beslist welke diensten wat zullen moeten inleveren. College-voorzitter prof. Piet Verheyen rekent voor dat de rest van het kalenderjaar 1989 gewoonweg te kort is om eventuele ontslagen na juni nog effectief te maken. Er lopen voor de diensten op dit ogenblik twee bezuinigingslijnen langs en door elkaar heen. Op korte termijn is er de opdracht om een steentje bij te dragen aan het bedrag van 1 miljoen dat de KUB als geheel moet opbrengen voor het sociale fonds dat gedwongen ontslagen dit jaar bij de sterk gekorte sociologen moet voorkomen. Daarnaast is het College van Bestuur in het kader van de Nota Fomnatie Ontwikkeling en in opdracht van de universiteitsraad bezig te bekijken of de taakomvang van de diensten op den duur niet kan worden verminderd. Via verhoging van de efficiency, taakafstoting, reorganisatie en decentralisatie hoopt het dagelijks bestuur te komen tot een afslanking van de totale werkomvang. De urgentie van deze operatie is uiteraard toegenomen na de ex-

tra bezuiniging van meer dan twee miljoen die minister Deetman de KUB voor 1989 heeft opgelegd. De eerste voorstellen tot taakafstoting zijn deze maand onderwerp van overleg met universiteitsraad. Grote Staf en de Commissie Personeels Overleg (CPO). Afgelopen maandag sprak college-voorzitter Verheyen met vertegenwoordigers van het personeel, maar beide partijen weigeren mededelingen te doen over de aard van de afslankingsvoorstellen die het College van Bestuur in het vertrouwelijk overleg te berde heeft gebracht. Verheyen: 'Dat zou onnodige onrust zaaien onder het personeel. Ik kan nu alleen de garantie geven dat er dit jaar niemand zal worden ontslagen. In maart kunt u in onze nota lezen wat wij precies van plan zijn'.

COMPETENTIE Jan Rietveld, namens de ABVA-KABO lid van de Commissie Personeels Overleg, wil alleen kwijt dat de vertegenwoordigers van het KUB-personeel 'kritische kanttekeningen' hebben geplaats bij de voorstellen van het dagelijks bestuur. Voor de CPO staat op voorhand niet vast dat er op korte of lange-

re termijn gedwongen ontslagen noodzakelijk zijn. De leden van de CPO zijn overigens lichtelijk geërgerd dat zij pas zo laat bij de besprekingen over de taakafstoting zijn betrokken. Rietveld: 'De positie van de verschillende gremia is onduidelijk. Het College is tot nu toe vooral in gesprek geweest met de universiteitraad. Aanvankelijk zouden wij pas in het eindstadium bij het overleg betrokken raken. Maar zijn wij niet de eerst aangewezen gesprekspartners van het College zodra het over personeelsaangelegenheden gaat?' Rietveld hoopt dat de universiteitsraad alsnog zal erkennen dat de Commissie Personeels Overleg als eerste in aanmerking komt om met het dagelijks bestuur over de afslanking van de diensten te praten. Volgens de griffier van de universiteitsraad drs. Jos de Kort bemst de klacht van de CPO op een misverstand dat is ontstaan toen het College verzuimde de CPO tijdig in te lichten over de voorgenomen taakreductie bij de diensten. De Kort weet niet beter of de lucht is opgeklaard na een informeel gesprek dat de drie betrokken partijen over dit misverstand hebben gehad. De Kort erkent wel dat er meer in het algemeen een soort competentiestrijd tussen raad en CPO kan ontstaan wanneer het budgetrecht van de universiteitsraad directe gevolgen heeft voor het personeelsbeleid bij de diensten. (TG)

Optimisme over aantreicicingsicracht sociologie Het bestuur van de faculteit der sociale wetenschappen rekent op een jaarlijkse instroom van 35 studenten voor de te reorganiseren studierichting Sociologie. Hoewel menigeen kritische kanttekeningen plaatst bij deze optimistische schattingen, wil het faculteitsbestuur toch aan dit cijfer vasthouden omdat het van de hernieuwde opleiding extra aantrekkingskracht verwacht. Vorige week presenteerde het bestuur van de faculteit het bijgestelde Onderwijs- en Onderzoeksplan voor een gereorganiseerde studierichting Sociologie. Gekozen is voor een programma dat gedurende de eerste twee jaar voor alle studenten ongeveer hetzelfde is. Pas na het tweede studiejaar is er gelegenheid tot differentiatie. Het bestuur vindt dat er slechts plaats is voor één gespecialiseerde afstudeerrichting: Arbeid en Organisatie. 'Deze specialisatie heeft, naast een respectabele traditie, belangrijke s/zje/-getischepotentie met andere specialismen binnen en buiten de faculteit.'

^jAlj

Deze keuze zou inhouden dat de sociologleopleiding straks twee afstudeerrichtingen krijgt. Naast de specialisatie Arbeid en Organisatie komt er de afstudeerrichting Algemene Sociologie. Over de invulling en de benaming van die laatste richting is de afgelojsen tijd heel wat heen en weer gepraat. Bij de vormgeving zoals die nu wordt voorgesteld kiest het bestuur voor cursussen 'waarbij algemeen sociologische inzichten over maatschappelijke ongelijkheid en maatschappelijke instituties worden toegepast op actuele maatschappelijke vraagstukken in een aantal belangrijke maatschappelijke beleidssectoren'. Bij de herprogrammeringsvoorstellen is terdege gelet op het onderzoeksterrein waarop het IVA werkzaam is. 'Daarbij kan bij het piannen van stages en/of afstudeeronderzoek expliciet rekening gehouden worden met de mogelijkheden die het IVA biedt en zou de Tilburgse opleiding via deze optie van in-service-training bij het IVA zich een eigen kleur in het nationale opleidingspalet kunnen verwerven.' Het bestuur is van mening dat een sociologie-opleiding in de naaste toekomst in staat moet zijn om mensen af te leveren die 'flexibel inzetbaar' zijn op het gebied van onderzoek en beleid. 'Studenten leren maatschappelijke problemen te onderkennen en als probleem te formuleren, vervolgens om het naar een sociologisch refe-

rentiekader te vertalen, onderzoeksaanbevelingen op te stellen en zo mogelijk het onderzoek zelf uit te voeren, doch in elk geval in staat te zijn de resultaten van het onderzoek in woord en geschrift te presenteren als antwoord op het oorspronkelijk geformu-

8/9

3

5

7

11

16

Synchronize your watches. Beckers en Van Bijsterveldt over nut en noodzaak van een tijdsbeleid International studies Nieuwe studiemogelijkheden voor buitenlandse studenten aan de KUB Shell komt en gaat in debat met de U-raad De Harmonisatiewet is voor twee jaar opgeschort De Auteurswet wordt nog steeds op grote schaal geschonden. De uitgevers gaan in de aanval tegen de universiteiten De Tilburgse hemel

leerde maatschappelijke probleem.' Het bestuursvoorstel is een bijgeschaafde versie van het reorganisatieplan dat eerder aan de faculteit werd voorgesteld. Het nieuwe plan, dat zoveel mogelijk rekening zegt te houden met opmerkingen en suggesties van alle betrokkenen, is nu voor een laatste adviseringsronde aan de sociologen voorgelegd. ^^g^

Nieuwe tegenvaller voor sociologie De financiële en organisatorische prob/emen in de Faculteit der Sociale Wetenschappen zullen er niet kleiner op worden nu twee van de vier VF-programma's een negatief eindoordeel hebben gekregen. In het kader van de beoordeling achteraf van de Voorwaardelijke Financiering-7988 heeft het bestuur van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) twee van de vier programma's van de Tilburgse studierichting sociologie een negatief eindoordeel bezorgd. Het betreft hier het afgeronde onderzoek 'Solidariteit in de verzorgingsstaat' en het nog lopende onderzoek 'Sociaal-culturele ontwikkelingen in Nederland fSOCONI'. Plussen kregen de programma 's 'Economie en samenleving in ontwikkeling' en 'Zwaartepuntproject Sociale Zekerheid'. Het VF-stelselis bedoeld om hoogwaardig onderzoek aan de universiteit te beschermen. Het kent twee beoordelingsmomenten: vooraf en achteraf. De middelen die voor VF-programma's worden toegekend zijn niet afhankelijk van het aantal studenten, maar als gevolg van de bezuinigingen speelt het VF-budget gaandeweg een grotere rol in het behoud van de bestaande formatie.

Het is de eerste keer dat het CvB geconfronteerd wordt met het probleem van afgekeurde VF-programma's. Het bestuur van de KUB en de faculteit heeft nog geen methode ontwikkeld om metzo'n tegenvaller om te gaan, aldus de secretaris van de Sociale Faculteit Cees de Graaf. Rector R.A.de Moor vindt het teleurstellend dat twee programma 's een min haalden. Al in december reageerde het bestuur van de KUB op de voorlopige beoordeling door de KNAW. Dat was binnen de Akademie onderwerp van uitvoerig beraad maar leidde niet tot een herziening van het negatieve eindoordeel. De Moor relativeert de tegenvaller door te stellen dat het in het ene geval (SOCON) gaat om een klein deelonderzoek. Het Tilburgse beschermde VF-deel is hier slechts 0.7wp-formatie. Het andere onderzoek is afgerond en een deel van de onderzoekers zijn weg afzitten niet meer in een VF-project. Dus ook hier kan de schade worden beperkt. Het college wil zelf de consequenties trekken en wil dat niet aan de faculteitalleen overlaten, aldus rector De Moor. Tussen faculteit en college is afgesproken dat op korte termijn overleg zal volgen over de ontstane situatie. (EV)

Hbai

INGEZONDEN

COLOFON MATSERTJES

^■i matsertjes " " i 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 w o o r d e n / 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

VU­Magazine

SOCRATES FILMCYCLUS: Deze keer een film die bekroond is met 3 oscars: 'A room with a view'. Kom zelf kijken naar wat een kamer met uitzicht zoal voor romantiek met zich meebrengen kan! Mooie filmbeelden dus 21 februari in CZ101 om 20.00 uur voor/ 3,50; Platoleden/ 2,50.

Met veel belangstelling lazen we In Uni­ vers (27 januari '89) het artikel over de pe­ rikelen rond een pr­blad voor de KUB. Jammer is alleen dat bij dit artikel een fo­ to is geplaatst, waarop ­ naast Kuzien en Desiderius ­ ook een exemplaar van VU­ Magazine te zien is. Hoewel VU­ Magazine een uitgave is van de Vereni­ ging voor christelijk wetenschappelijk on­ derwijs en de Vrije Universiteit, behoort dit maandblad in geen geval tot de cate­ gorie 'universitair magazine, public relati­ onsblad of kwartaalblad', dat het onder­ werp van dit artikel is. VU­Magazine ­ opinieblad over weten­ schap, cultuur en samenleving ­ is een publiekstijdschrift dat, behalve per abon­ nement, ook los te koop is In boekwinkels en kiosken. Dat VU­Magazine (inmiddels bezig aan de achttiende jaargang) in uw rijtje niet thuishoort, mag onder meer blij­ ken uit het feit dat het een strikt onafhan­ kelijk, puur journalistiek produkt is, dat aandacht besteedt aan ontwikkelingen in de wetenschap, ongeacht of deze aan de Vrije Universiteit dan wel elders plaatsvin­ den. Uitgangspunt is dus zéker niet het verspreiden van 'positief nieuws' over de eigen instelling. Het leek ons juist dit ken­ nelijk nogal hardnekkige misverstand uit de weg te ruimen.

PIANO: Te koop: prima piano; merk: Scholze; moderne vormgeving. Prijs: ƒ 2.800,—. Inl.: Cobi Onverwagt, Bredaseweg, 325C, Tilburg, tel.: 013-632672.

Overigens beschikken Vrije Universiteit, VU­verenigingen en ­ziekenhuis wél over een 'pr­kwartaalblad' van het type waar­ op u doelt; dat blad heet echter VU­ Kwartaal.

PUF DIES FEEST: Donderdag 23 februari is het zover! Het grandioze verjaardagsfeest van de PUF met een LIVEoptreden van de band Wheel-C. Aanvang: 21.00 uur, entree/ 2,50.

Gert J. Peelen redactie VU­Magazine

Soudijn op Roosen Als Karel Soudijn emancipatiemedewerk­ ster zou zijn, dan pakte hij het heel anders aan dan Greet Nijhoving (zie Univers 20­1­89). Als een vrouwtjeshorzel in de patriarchale pels zou hij onverhoeds opduiken bij colleges, borrels en andere academische bijeenkomsten, om er zijn seksistisch zwetsende seksegenoten flink voor paal te zetten. Gedragsverandering is het ultieme emancipatoire doel dat hij hiermee beoogt. Springt Soudijn weer eens ergens als duiveltje uit zijn doosje tevoorschijn, dan gonst het overal braaf: 'en de boerin, zij ploegde voort', en: 'die Roos wat klom zij óp Roos wat klom zij óp Roos wat klom zij óp!' Ssst... luister eens goed... het zijn uitsluitend mannenstemmen die je hoort... Het koor heeft zowaar een woordje in haar lied veranderd, maar haar samenstelling is nog steeds dezelfde. En ook de dirigent, hij is nog steeds een vent. Daar helpt geen lieve Soudijn aan. Zijn emancipatie­strategie leidt niet tot strukturele veranderingen. Die komen er namelijk alleen via politieke en bestuurlijke maatregelen. En laat emancipatiefunktionaris Soudijn eens een academische gelegenheid aan zijn neus voorbijgaan, bij voorbeeld wegens zwangerschapsverlof, dan zitten de borrelpraters op rozen. Marrie Bekker Univers

ƒ 1.000,— Krijg je niet, maar wel een diner voor degene die ons, drie happy ouderejaars studenten, een vrij huis/etage c.q. drie kamers in of nabij centrum bezorgt. Tel. 369319 (Rob). GEZOCHT: Voor 10 maart tot en met 10 april woongelegenheid met keuken en badkamer/douche voor bezoekend Japans echtpaar, liefst in de buurt van de universiteit. Tel. reakties: 663102 vragen naar Josette Janssen. BEBOP CIRCUIT: In het rovershol van de Tilburgse intellectuele en artistieke elite. Ook voor snobs: Marijnen maandag. GEVRAAGD: Ik kan zelf de colleges voortgezet boekhouden I niet bijwonen. Wie wil mij tegen vergoeding regelmatig copieen van de college aantekeningen sturen??? Aanbiedingen graag op telefoonnummer: 08870-17305 (Frank).

ZIN IN VLAAI? ' ~ ■" De PUF geeft op haar 3e verjaardag donderdag 23 februari, bij koffie en thee een gratis stuk. OP DIEET? Sla donderdag 23 februari over! Gratis vlaai bij je koffie of thee kan je toch niet aan je voorbij laten gaan! GITAARLES: Gitaarstudio, gitaarles, alle stijlen, nieuw basgi­ taaries en gitaarworkshop lid KNTV. Voor info bel 013­358562. CEBOJUF: 10% Besparen bij de aankoopsom van al je juri­ dische literatuur? Dat kan door te bestellen bij Ce­ bojuf. De bestellijsten zijn verkrijgbaar in de hal van gebouw B. D besteltermijn loopt van ma 23­01 t/m WO. 22­02. Inlichtingen: kamer O 48, tel. 662998 tussen 16.00 en 17.00 uur. VERTAALWERK: Ik zoek vertaalwerk van psycho­ en/of socio­ linguistische teksten in Frans­Nederlands en Nederlands­Frans. Tel. 637744 (Ellen Nooyen). WINTERSPORT: " Studentenreis, Portas du Soleil, vanuitje bed m de sneeuw, 10dagenincl.hp,enliftpas,v.a./ 499,­. Bel St. de Zonskier, 020­833962 ma., di. en do 15.00­18.00 uur. SAHARA: Stichting Explorer organiseert een 4 weekse kam­ peertrektocht per truck naar het hart van de Sa­ hara. De tocht die door Tunesië en Algerije leidt, vertrekt op 20 maart 1989. Prijs incl. vliegretour ƒ 1.600,-. Geïnteresseerd? Bel Explorer 020-255424. MEERUDEN: Met wie kan ik elke maandagmorgen ( ± 8.30) van Eindhoven naar Tilburg en elke vrijdagmiddag van Tilburg naar Eindhoven meerijden? Bel: 013-637721.

DIT MAG JE NIET MISSEN! Een LI VE-concert van de ongeëvenaarde Wheel-C band op donderdag 23 februari vanaf 21.00 uur in de PUF. Entree/ 2,50. AUTORIJLES: Goedkoop auto leren rijden? De eerste 10 lessen voor / 198,-, daarna / 36,- p/u. Bel Frank na 21.00uur. Tel. 013-551338. VERHUIZEN: Goed en voordelig verhuizen/iets te vervoeren binnen en buiten Tilburg, ook 's avonds en in de weekends. Veriengde Mercedes-bus met chauffeur. Tel. 358278. WORDT MENTOR: Wordt mentor bijj de Economische Faculteit voor de introduktie 1989/1990. Info en aanmelding; mentoraat FEW B 512 DSW geb. N. BEBOP CIRCUIT: Elke maandagavond in café Marijnen (achterzaaltje) Heuvel 13, Tilburg, 21.30 uur. SOCRATES FILMCYCLUS: 07/3: Heartburn 21/3: Moonstruck 04/4: Extremities 18/4: Fatal Attraction 02/5: Platoon Plaats:CZ 101;Tijd:20.00uur;Entree:/ 3,50, Plato-leden/ 2,50. TIPS & TRUCS: Werken in het verre buitenland? Lees in de handige gidsjes van Tips & Trucs hoe je al reizende door de wereld werk kan vinden. Gidsjes over o.a. Amerika^ Spanje, Griekenland, Australië enz. Meer weten? Bel onze informatieband: 030-895232 (24 uur per dag). WNTERSPORT: Stichting Ski-Student. 3 Ski-bestemmingen Oostenrijk, v . a . / 555,—. Incl.: 7dgn. HP, liftpas, busreis en fysioth. begel. Bel 020-834664. Kantoor geopend di-vr 19-22 uur. FEESTEN!? ~ Maar nog géén ruimte. Lage prijzen, bier en fris / 1,35. Diverse zalen. Spooriaan 330-332, tel: 438828/438829. Vragen naar Koos! TE HUUR: Kamer per 1 februari op studentenhuis met vijf medebewoners. Oppervlakte 2'/2 bij 3'/2 mtr. Op korte termijn doorschuifraogelijkheden naar grotere kamer. Prijs:/ 175,— incl. Adres: Smidspad 91, tel.: 357592. VACANTIECURSUSITALLVANS: /l dcoKfemia organiseert vacantiecursussen Italiaans en kunstgeschiedenis, zomer '89 in Rome op de Campus Buongiorno Roma. 15 dagen, incl. verblijf v . a . / 455,-. Voor informatie: Mircha Ferrone 030-735912. AFRIKA: Stichting EXPLORER organiseert 3 tot 10 weekse kampeertrektochten (sept. '89/ april '90) per truck door woestijn, savanne en regenwoud in NOORD, WEST- en CENTRAAL-AFRIKA, vanaf / 1850,-. Geinsteresseerd? Bel: 020-255424. INTERESSE?: Handboek administratie (uitg. Samsom) en Kluwers Sociaal zakboek te koop. Beiden supplementverzemelingen en bijgewerkt t/m okt. '88. Meer weten over soc. verzek., arb. overeenkomsten, admin., infovers trekking enz.? Bel: 013-356138 Marièlle. NU OF NOOIT: Integrand zoekt nieuwe bestuursleden. Interesse in een boeiende activiteit naast je studie? Kom dan langs voor meer informatie op kamer O 76 tussen 10 en 12 uur of tussen 14 en 16 uur. Bellen kan ook: 013-635612. PRAKTUK: Bedrijfsoverdracht via Integrand: een ervaring rijker! Kom eens langs op kamer O 76 tussen 10 en 12 uur of tussen 14 en 16 uur. Bellen kan ook- tel 013-635612. VERHUIZEN/IETS TE VERVOEREN? Chauffeur met grote bestelbus (8 m'). Ook 's avonds/weekends, binnen/buitenland. Telefoon 013-358278 (18.00-20.00 uur).

OPEN AVOND: De studentenvereniging Ichthus organiseert op woensdag 1 maart een open avond. Thema: 'Geen zorgen voor morgen'. Ook jij bent van harte welkom. Aanv.: 20.00 uur. Prof. Verbernelaan 50 Inlichtingen: 672922. IMPUT-ERS OPGELET: Op do. 23 februari verschijnt weer een nieuw nummer van PERSIMAGE. Je kunt hem ophalen in de koffiekamer van gebouw S op: do. 23/2 van 10.30-12.30 uur en vrij. 24/2 van 11.00-13.30 uur. Ben je verhinderd? Neem dan kontakt op met Herna Verhagen (04138-73896).

B

PROEFSCHRIFT? Q DRUKKERIJ ELINKWIJK BV Amsterdamsestraatweg 554 3553 EN Utrecht. Gespecialiseerd dus . . . kwaliteit, scherpe prijzen en korte levertijdi

INFORMATIE?

BEL 0 3 0 - 4 4 4 9 2 1 DOCUMENTATIE GRATIS OP AANVRAAG

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen meciewerlcers han von den hoff, caspar janssen, gerard rutten, jutta chorus, monique mulder, nicole van overmeir, paul van dijk, peter van zoest columnisten j boelhouwer, c van diek, p engels k soudijn samenstelling redaktieraad prof mr p van saters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schouw, r lazaroms, g siegelaer offkiöle mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de w/eek vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku nieuws (nijmegen) mare (leiden), observant (maastricht), u-blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f ^0,~ per jaargang

STUDENTEN

In september eerste cursus Center for International Studies Het naar Maastricht verhuisde Program in European Studies /<rijgt een opvolger. Binnenkort wordt aan de KUB het Center for International Studies (CIS) opgericht. Dit is een parapluie voor internationaal getinte opleidingen. In september dit Jaar begint een engelstalige semestercursus over de Europese markt, het European Studies Programme (ESP). Volgens drs S. Kokhuis, hoofd van het Bureau Buitenland, is het ESP geen kopie van het PES. 'Het heeft een totaal nieuw jasje.' 'Het Center for International Studies Is een centrum wat In de toekomst een parapluie moet gaan vormen voor meerdere opleidingen op internationaal gebied. Nu valt daar onder het European Studies Programme, maar wij zijn in overleg om er andere programma's In In te passen.' Aldus het hoofd van Bureau Buitenland drs. S. Kokhuis. Meerdere faculteiten houden zich bezig met internationale programma's, met name in het kader van het Erasmusprogramma. Programma's die open staan voor een breder publiek, studenten uit de EEG of buiten Europa, worden wat Bureau Buitenland betreft ondergebracht In Center. Het European Studies Programme gaat twee engelstalige semestercursussen verzorgen, van elk achthonderd studie-uren, voor buitenlandse studenten. De cursussen kunnen onafhankelijk van elkaar gevolgd

worden maar ook samen. Het programma moet inzicht geven over de handel en wandel van de Europese markt en is met name bedoeld voor buitenlandse studenten binnen de EEG, hoewel het programma ook open staat voor studenten van de KUB en studenten uit de Verenigde Staten, Azië en Oost-Europa. De eerste cursus start in september dit jaar en duurt tot in december. Het behandelt de economische en juridische aspecten. Het tweede programma krijgt zijn beslag van februari volgend jaar tot juni en zal de sociale, politieke en ook weer de juridische kant belichten. De kosten per cursus bedragen zo'n 4.000 gulden. Daarbij komt een kleine 1.000 gulden inschrijvingsgeld. Men mikt op vijftig studenten per semesterprogramma. Dit ESP springt in het gat dat het Program in European Studies, dat na interne strubbe-

lingen binnen de KUB naarde Rijksuniversiteit Limburg overstapte naliet. Desondanks is het ESP geen kopie van het PES. 'Het heeft een totaal nieuw jasje', zegt Kokhuis. 'Er is op geen enkele manier een verband gelegd met het vroegere PES. Ik denk wel dat je kunt zeggen dat er een zekere historie is in de gedachtenontwikkeling dat Tilburg zich altijd Europees geprofileerd heeft. Dus het ligt helemaal in de lijn om dit te doen. Maar qua inhoud en bemensing is het helemaal anders.' Er is een nieuw docentencorps, andere structuur en inhoudelijk is het aangepast. 'Doordat Europa 1992 een heel ander licht heeft geworpen op Europa is het inhoudelijk ook anders geworden.' Ook richt het programma zich niet op een of twee universiteiten maar op meerdere.

BROCHURE Het Center for International Studies staat in de steigers maar is organisatorisch nog niet rond. Er is nog geen bestuur. Kokhuis: 'Het centrum staat in het beleidsplan Internationalisering van de KU B dus in feite kun je zeggen dat het beleidsmatig een feit is. Alleen de hele inrichting is nog in ontwikkeling. We weten ook nog niet hoe groot het centrum wordt. Het is een parapluie dus het staat ook ofjen voor andere onderwijsinitiatieven binnen de KUB met een Europese uitstraling.

Op grond daarvan zal de organisatiestructuur zijn beslag krijgen.' Vooralsnog fungeert het Bureau Buitenland als 'administratieve en organisatorische loket' voor het centrum. De inhoud van het programma wordt bepaald door de docenten, die uit de KUB-gelederen zijn gerecruteerd. Deze docenten plus rector-magnificus R. de Moor vormen de voorbereidingsgroep van het Center for International Studies. Kokhuis Is niet bevreesd voor concurrentie vanuit Maastricht: 'We zouden net zo goed bang kunnen zijn voor Gent of Antwerpen, dat is net zo dichtbij. Er zijn heel veel universiteiten zich internationaal aan het ontwikkelen en het blijkt datje geen concurrenten van elkaar bent maar eerder samenwerkt.' Zij voegt er op persoonlijke titel aan toe: 'Misschien dat dat in de jaren negentig wel gaat veranderen. Nu heb je de samenwerking die zich ontwikkelt en vrij spel heeft maar op een gegeven moment raakt de markt wel verzadigd.' Volgende week zal er een engelstalige brochure verschijnen over het Center for International Studies/European Studies Programme, dat naar de gerenommeerde universiteiten in Europa, de Verenigde Staten en Japan zal worden verzonden. Daarnaast ontvangen persoonlijke en institutionele contacten het boekwerkje. (gpj

Buitenlandse studenten volgen cursussen in kader Erasmus Begin vorige week ging aan de KUB de cyclus 'Sociale Zekerheid in de Europese Gemeenschap' van start. 76 studenten van acht Europese universiteiten nemen deel aan de cursus, die één van de weinige is waarin de KUB in het kader van het Europese Erasmusprogramma participeert. De Denen, Grieken, Britten, Duitsers, Belgen en Nederlanders zijn tot eind april tot elkaar en collegezaal AZ 5 veroordeeld. De cyclus wordt dan afgesloten met een congres over 'Sociale Zekerheid in Europa na 1992'.

Cyclus 'Sociale Zekerheidin de EG' van start Het Erasmusprogramma dat in 1987 van start ging, beoogt met steun van de Europese Gemeenschap uitwisselingscontacten tot stand te brengen tussen studenten van universiteiten van de Europese lidstaten. Dit als voorschot op het voor sommigen magische jaartal 1992, als de binnengrenzen verdwijnen. De cyclus 'Sociale Zekerheid in de Europese Gemeenschap' duurt ruim twee maanden en omvat 16 cursussen van elk acht uur. De deelnemers die de cyclus met succes hebben afgerond, krijgen een Europees certificaat uitgereikt. Tijdens de cursussen worden onder meer vergelijkingen gemaakt tussen de verschillende stelsels van sociale zekerheid die in Europa bestaan. Interessant, vooral ook voor diegenen die een gelijkschakeling van stelsels vrezen ten nadele van het relatief hoge 'zekerheidsniveau' van landen als Nederland en Denemarken. Mare Konings, één van de Tilburgse deelnemers en als studentassistent betrokken bij de cyclus, onderkent dat 'probleem van harmonisatie en coördinatie': 'In de politiek wordtal druk gespeculeerd over de gevolgen. Zo wordt er gezegd: we moeten ons stelsel toch wat afbouwen, want straks krijgen we hier heel Europa binnen. Maar de vooruitzichten zijn tot nu toe zo onduidelijk, dat voorlopig alleen nog maar bepaalde elementen gebruikt worden om eigen beleid te motiveren.' Univers

'Het programma biedt een duidelijk afgebakend geheel. We gaan in op zowel de juridische, als de economische en financiële aspecten. Daarom is het misschien niet al te

diepgaand, maar het biedt een prima overzicht van de problemen die in 1992 gaan spelen', aldus Konings. Handzaam voorbeeld van waar het over kan gaan is in eigen land te vinden. Onlangs werd Nederland teruggefloten door het Europese Hof van Justitie. De EG-richtlijnen schrijven een gelijke behandeling van mannen en vrouwen voor. Nederland blijkt op dat gebied achter te lopen, bijvoorbeeld door het ontbreken van een weduwnaarspensioen. De docenten van de cyclus vertegenwoordigen zowel de verschillende deelnemende landen als de te onderscheiden specialismen. De studenten zijn over het algemeen ouderejaars die of een vergelijkbare (met sociale zekerheidswetenschap) studie volgen in eigen land, of bijvoorbeeld rechten studeren. Konings: 'De denktrant van de studen-

ten is ongeveer hetzelfde. Er zijn wel verschillen, de Denen zijn bijvoorbeeld beter ontwikkeld op het gebied van de sociale politiek en minder op het juridische vlak. Maar in de praktijk valt dat best op elkaar af te stemmen. Maria Klausen (24), Anne Rasenkvist Nielsen (31) van de universiteit van Roskilde (Den.) en Athina Petroglou (23) uit Athene zijn drie van de 23 buitenlandse studenten die de cursussen volgen. Voorlopig zijn ze vrij enthousiast over hun verblijf in Tilburg. 'De begeleiding en huisvesting is prima', zegt Maria Klausen. 'De inhoud van de cursus bevalt me tot nu toe ook, al moet ik even wennen aan de manier van college geven. Ik had graag wat meer discussie gezien.' Athina Petroglou, die in Athene rechten studeert, vindt vooral de vergelijking tussen de verschillende stelsels in de diverse landen leerzaam. 'In wezen is het verschil niet zo groot, maar de invulling is vaak anders. In Denemarken is de sociale zekerheid bijvoorbeeld veel beter georganiseerd dan bij ons.' Met de gevoerde Engelse taal hebben de studenten geen moeite, en wanklachten over de financiering van de cursus, een probleem waarmee het Erasmus-programma veelvuldig te maken krijgt, zijn nog nauwelijks gevallen. Alleen de Denen zitten in een aparte situatie, omdat hun land formeel pas volgend jaar meedoet aan het Erasmusprogramma. Anne Rasenkvist Nielsen: 'Ik heb alles zelf moeten betalen. Ik heb wel geschreven naar fondsen, maar daar heb ik nog niets van gehoord.' (CJ)

Docent Joop Roebroek geeft college aan buitenlandse studenten 17 februari 1989

Tft*­?*,*

Van Damme hoogleraar Cent ER Dr. Eric van Damme is benoemd tot hoog­ leraar Economie aan het Center for Econo­ mie Research. Dit C entER is een door de KUB en het ministerie van Onderwijs en We­ tenschappen ingesteld instituut voor hoog gekwalificeerd economisch onderzoek. Van Damme werd in 1956 geboren in Ter­ neuzen. Na een studie wiskunde promo­ veerde hij in 1983 tot doctor in de Techni­ schs Wetenschappen. Daarna was hij assistent­professor aan de Graduate School of Management, Northwestern University, Evanston. In 1984 keerde Van Damme terug in Nederland om in Delft universitair hoofd­ docent Wiskunde te worden. Van 1986 tot begin dit jaar was hij hoogleraar Economi­ sche Theorie aan de universiteit van Bonn. (PvD)

Rechtswinkel zoekt nieuwe medewerkers De Tilburgse rechtswinkel voert deze week een actie om medewerkers te werven. Vol­ gens Angeline Schreurs, een van de coördi­ natoren, is het niet zo dat de zaak 'instort', maar er zouden dit jaar wel tien è vijftien nieuwe vrijwilligers nodig zijn. Onder meer een kraampje in de mensa moet rechtenstu­ denten interesseren vooreen baantje bij de juridische EHBO. 'We willen meer in de bekendheid komen', zegt Schreurs, 'om de toestroom te blijven houden.' Op dit moment heeft de rechts­ winkel tegen de vijftig medewerkers, terwijl verwacht wordt dat tien tot vijftien afstu­ deerders in de loop van het jaar zullen stop­ pen. 'Het is de vraag of de toestroom in 1989 dat verlies opvangt', aldus Schreurs. Jaar­ lijks dienen nieuwe medewerkers zich rond deze tijd en in september aan; nu hebben drie studenten zich aangemeld. De Tilburgse rechtswinkel, die dit jaar het twintigjarig jubileum viert, richt het verzoek aan tweede­ en ouderejaars rechtenstuden­ ten. Zij kunnen 'geheel vrijblijvend' een be­ zoek brengen aan de Stadstraat (op de hoek van de Bisschop Zwijsenstraat). Als eis geldt dat vrijwilligers, na een inwerkperiode van twee maanden, tenminste twee jaar willen blijven.

Het werk bij de juridische EHBO kan geen studieduurverlenging meer opleveren. Wel kunnen vrijwilligers (na twee jaar) vrijstelling voor een keuzevak krijgen. En er zijn meer voordelen. Angeline Schreurs: 'Uit eigen er­ varing weet ik dat het werk je helpt bij je stu­ die.' Studie­adviseur C laassens: 'Kijken in de praktijk doet menigeen de ogen openen.' (PvD)

Cruquius-prijs voor Tilburgse st udent e De Tilburgse doctoraal­studente Cultuurwe­ tenschappen J. Gorisse uit Oosterhout heeft de eerste Cruquius­prijs gewonnen. De prijs is vorig jaar ingesteld door de Stichting In­ dustriële Archeologie in Nederland. De titel van de inzending van mevrouw Gorisse was 'Van confiture tot jam; van keukenwerk naar fabrieksprodukt'. De Cruquius­prijs is bedoeld voor beginnen­ de auteurs van nog niet gepubliceerde stu­ dies op het terrein van de industriële arche­ ologie in Nederland. Deze wetenschap houdt zich bezig met 'materiële relicten van industriële samenlevingen uit het verleden', aldus prof. dr. H. van den Eerenbeemt, hoogleraar aan de KUB en voorzitter van het bestuur van de Stichting. De eerste prijs bedraagt duizend gulden. Een tweede prijs van vijfhonderd gulden is niet uitgereikt. De overige drie inzendingen zou­ den daarvoor niet aan de criteria voldoen. Volgens hem geeft de winnende inzending een goed voorbeeld van de 'oude, agrari­ sche, ambachtelijke samenleving'. De prijs wordt op vrijdag 24 februari uitge­ reikt in het museum 'De Cruquius' in Hoofd­ dorp. De prijs is naar dit stoomgemaal ge­ noemd omdat dit het eerste door stoom aan­ gedreven technisch monument is dat in Ne­ derland officieel werd beschermd door plaatsing op de Monumentenlijst. Op 27 februari krijgt een Tilburgse afgestu­ deerde drs. CA. P. van Rijckevorsel een be­ kroning van het Moret Fonds voor zijn afstu­ deerscriptie over het wetsvoorstel tot herzie­ ning van de regeling van inkoop en krach­ tens erfrecht opgekomen, niet ter beurze ge­ noteerde eigen aandelen. De Stichting Mo­ ret Fonds heeft tot doel het bevorderen van de beoefening van de financieel­econo­ mische wetenschappen in ruime zin. (PvD)

We blijven

Lesbische en homostudies moeten blijven, aldus een affiche. Ik vind het best. Maar wat moet dan verdwijnen? Sociologie kan opjlikkeren. Onlangs was ik voorzitter van een discussie over de bezuiniging bij sociologie. Me sprekers hielden een overtuigend betoog; hun eigen specialisme moet de kern vormen van de sociolo­ gie zoals deze er na de bezuiniging uit zal zien. Wat er ook gebeurt: de sprekers moeten blij­ ven, vinden de sprekers. }e ziet dit overal. Een paar jaar geleden moest psychologie reorganiseren. Een nieuw specia­ lisme, toegepaste sociale psychologie, zou de kern gaan vormen van deze studierichting. Het effect van dit voorstel was verbijsterend. Van alle kanten k wamen de specialisten aan­ gestormd. De hoogleraar kinder­ en jeugdpsychologie vond opeens dat hij zijn hele leven lang d toegepaste sociale psychologie doceerde, want kinderen moeten toch gesocialiseerd wor­ den? De hoogleraar gezondheidspsychologie beweerde dat ook hij het d jarenlang deed, want het is toch reuze belangrijk om gezond in het leven te staan? De hoogleraar klinische psycho­

Univers

Bonus voor st udent en aan lerarenopleiding Studenten die wiskunde, natuurkunde, scheikunde, biologie, algemene economie of bedrijfskunde volgen aan een eerste­ graads lerarenopleiding, kunnen met ingang van het volgend studiejaar een bonus krij­ gen. Hiermee wil minister Deetman de in­ stroom in deze opleidingen bevorderen en een dreigend tekort aan leraren tegengaan. Dat blijkt uit een brief die de bewindsman begin deze week aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. Studenten aan deze leraren kunnen een bedrag krijgen dat ongeveer overeenkomt met de hoogte van het colle­ gegeld voor een studiejaar. Maar om voor de bonus in aanmerking te komen, moeten zij niets alleen hun eerstegraads lesbevoegd­ heid hebben gehaald, maar dienen zij ook aan te tonen een baan als docent te hebben in het voortgezet onderwijs. Volgens Deetman zijn dergelijke bonussen geen definitieve oplossing voor het tekort aan leraren in bepaalde vakken.Voor de lan­ gere termijn wil hij andere instrumenten ont­ wikkelen, waaronder maatregelen die het le­ raarsberoep aantrekkelijker maken. Daarbij doelt de bewindsman niet alleen op de inko­ menspositie, maar ook op de maatschappe­ lijke status, de inhoud van de functie en de perspectieven op langere termijn. (JD/HOP)

Deetman: meer openheid bij visit at ies De controle op de kwaliteit van het univer­ sitaire onderwijs moet in alle openheid ge­ schieden. Ook dienen de universiteiten dui­ delijk te maken welke gevolgen zij verbinden aan de conclusies van visitatiecommissies. Dat is maandag 13 februari namens minister Deetman aan deuniversiteiten medege­ deeld. De bewindsman reageerde op de ver­ slagen van een aantal proefvisitaties die in het afgelopen najaar zijn uitgevoerd. Vol­ gens Deetman is het verkeerd dat de eigen­ lijke rapporten aan de faculteiten geheim zijn gebleven en dat alleen eindconclusies zijn gepubliceerd. Vergelijkbare kritiek had hij onlangs op de beoordelingsverslagen van het universitaire vf­onderzoek. De minister vindt dat de Vereniging van Sa­ menwerkende Nederlandse Universiteiten

(VSNU) moet doorgaan met visitaties door onafhankelijke deskundigen. De uitspraken van dergelijke commissies moeten echter in alle openbaarheid worden verantwoord en onderbouwd. Alleen dan is een publiek de­ bat over de kwaliteit van het wetenschappe­ lijk onderwijs mogelijk, aldus Deetman. De visitatiecommissies die binnenkort aan het werk gaan, moeten hun werkwijze meer op elkaar afstemmen dan in de proefperio­ de is gebeurd. Ook vindt Deetman dat de in­ breng van studenten bij de beoordeling van het onderwijsgroter moet zijn. De bewinds­ man hoopt verder dat de VSNU eens snel op een rijtje zet welke concrete stappen de uni­ versiteiten ondernemen naar aanleiding van de onderwijsbeoordeling. (JD/HOP)

Externe deskundigen op zoek naar nieuw bekostigingsmodel Onafhankelijke deskundigen worden belast met de uitwerking van een nieuw bekosti­ ■ gingssysteem voor het wetenschappelijk onderwijs. Daartoe heeft minister Deetman besloten omdat de universiteiten het hier­ over onderiing niet eens kunnen worden. De universiteiten hebben zelf om een inter­ ventie van de minister gevraagd. Zij zijn van mening dat de bekostiging van het weten­ schappelijk onderwijs moet geschieden via een beter en vooral eenvoudiger model. Maar over de vraag hoe dat model er dan in de praktijk uitziet, kunnen ze het niet eens worden. Afgelopen maandag is de kwestie daarom aangekaart in de overiegkamer voor het hoger onderwijs. Een mogelijke vereenvoudiging is te berei­ ken door als grondslag voor de Rijksbijdra­ ge een bepaald tarief per student te nemen, waarin alle universitaire personeels­ en over­ headkosten verdisconteerd zijn. Kostenfac­ toren die specifiek zijn voor een bepaalde universiteit of studie verdwijnen dan uit het systeem. En juist daarmee beginnen de pro­ blemen, want geen van de instellingen wil er een cent op achteruitgaan. Deetman wil nu een aantal eisen formuleren waaraan een nieuw bekostigingssysteem zou moeten voldoen. De verdere uitwerking zal hij in handen geven van een extern bu­ reau of van een werkgroep van onafhanke­ lijke deskundigen. In maart zal de bewinds­ man zijn concrete voorstellen aan de univer­ siteiten voorleggen. (JD/HOP)

loge en psychotherapie had evenmin moeite met het nieuwe vak, want alles draait toch om communicatie? En psychotherapeuten communiceren met hun cliënten, heel sociad en toe­ gepast. Zelfs de hoogleraar sociale psychologie beweerde met een stalen gezicht dat hij in het geheim dtijd d zijn vak had toegepast. We dachten misschien dat hij jundamenteel onder­ zoek deed, maar hij begeleidde de voetbdclub Willem II. Dus ook hij kon zich in de nieuwe richting vinden. Hef koor van de psychologen had nog nooit zo eenstemmig geklonken als bij deze reorganisatie. Sindsdien leveren we hef oude produkf, verpakt in de nieuwe kleren van de keizer. We blijven.' Een paar weken geleden schreef ik dat de emancipatiemedewerkster van de KUB, Greet Nij­ hoving. niet zo moet zeuren over gebrek aan personeel en geld. In reactie hierop stuurde Greet me een vriendelijk brieije, alsmede haar/uncfiebeschrijving en haar werkplan. Die functie is zo breed opgezet, dat Greet voor eeuwig wel bij ons zal blijven: het werk komt nooit af Ze kan het werk ook echt niet alleen aan. Dus is er maar één oplossing; we heffen die facultei­ ten op en maken van de KUB één groof bureau emancipatie. Hef is heel raar om zo'n /uncfiebeschrijving en werkplan van de emancipafiemedewerksfer te lezen. Het pak van Sjaalman is er niefs bij. Hef lijkt dsofje de inventaris van een groot vuil­ nisvat ziet. Alles wat de gewone ambtenaren van de KUB te lastig vinden, laten ze aan Greet over. Waarom konden de gewone medewerkers van de Dienst Personeelszaken die faken niet uit­ voeren? Moesten ze dan te hard werken? Of moesten ze hun dagelijkse routine doorbreken? Greet Nijhoving is kennelijk de rechtvaardiging voor DPZ om op de oude voet voort te blij­ ven sloffen. Emancipatie? Daarvoor moet u aan het andere lok et zijn! Zolang Greet niet de macht krijgt om een flink aantal mannen te ontslaan, is hef emancipa­ tiebeleid gedoemd te mislukken. Maar als jongens zoals ik ontslagen worden, dan sollicite­ ren we in travestie naar onze eigen junctie. Want wij moeten blijven. Al het andere mag veranderen.

17 februari 1989

ü

LEREN

APARTHEID

Levensgerichter onderwijs moet spijbelaars boeien Een maatschappijgerichtere vorm van deeltijd-ondenA/ijs, onder de naam 'Alternerend Onderwijs', moet dropouts een alternatief leveren op het te strakke traditionele leerinstituut. Dit betoogt althans dr. G. Deraeck die op 17 februari aan de KUB tot doctor promoveert op het proefschrift 'Levend leren; vormingsconcept voor alternerend onderwijs'.

Scholen verwaarlozen maatschappelijke functie In zijn dissertatie stelt Deraeck dat er in het onderwijs geen methodische aanpak is van jongeren die schoolmoe zijn en op het punt staan af te vallen. Het proefschrift wil een onderwijsmodel bieden dat de jongeren nieuwe schoollust geeft. 'De huidige schoolcultuur heeft geen gelijke tred gehouden met de evoluties in de jeugdcultuur. Onderwijsrevoluties liepen niet parallel met maatschappelijke verschuivingen', zegt Deraeck. Volgens hem zijn dat de twee hoofdoorzaken van het toegenomen schoolverzuim, van de motivatieproblemen en van het vroegtijdig schoolverlaten. Bij de uitwerking van zijn onderwijsmodel heeft Deraeck naar een reeds bestaand Alternerend Leren-model in België gekeken. Een opleiding, gebaseerd op het 'Alternerend Leren'-principe is op de maatschappij gericht en legt verband tussen onderwijs en arbeid. Deraeck stelt vast dat scholen het accent momenteel op de individualistische rivaliteit leggen, hetgeen niet aansluit bij de jongerencultuur van vandaag de dag. Hij verwijt de scholen hun maatschappelijke functie verwaarloosd te hebben. Lesondermijnend gedrag en verzet tegen de verplichtingen van school vloeien daaruit voort. Vooral onder L.B.O.- en M.A.V.O.studenten gaan spijbelen en andere vormen van verzet hand in hand. Een eerste aanzet tot Alternerend Onderwijs noemt Deraeck het invoeren van een deeltijdse leerplicht voor afgehaakte jongeren onder de 17 jaar. 'Maar', waarschuwt hij.

'ook de deeltijdse alternatieven zullen een slag in de lucht blijken, wanneer in hun vormgeving, inhoud, doelen, methoden en dergelijke niet met de eigenheid van deze jongeren rekening is gehouden.' De aansluiting tussen onderwijs en arbeid moet volgens de promovendus al in het onderwijs worden voorbereid. Het Alternerend Onderwijs-systeem kent vier kenmerken: een tijdsdimensie, een ruimtelijke dimensie, een inhoudelijke lading en een emancipatoi-

re functie. De tijdsdimensie houdt in dat periodes van vorming en ondenwijs afgewisseld worden door periodes van bijvoorbeeld werk, tenwijl de 'ruimtelijke dimensie' doelt op de verschillende, 'relevante' plaatsen van ondenwijs en praktijkervaringen. De 'inhoudelijke lading' behoudt de inhoudelijke wisselwerking tussen beide componenten. Het onderwijssysteem zou tenslotte emancipatoir zijn omdat het de problematische en 'als onrechtvaardig bestempelde' situatie wil veranderen. Het deeltijdsonderwijs zou de leerlingen zowel sociaal als individueel moeten vormen en ze moeten voorbereiden op het uitoefenen van een beroep. Oorzaken voor de groeiende gedemotiveerdheid van leerlingen zijn de 'saaie inhoud van de lessen', 'het te theoretische', 'teveel kleine feitjes', en 'het niet relevant zijn voor eigen leven.' Bovendien zou de manier van lesgeven de leerlingen vaak tot een passief aanwezig zijn veroordelen. De werk-

LBO-scholieren aan het werk. Tegenwoordig spannen LBO- en MAVO-leerlIngen de kroon als het om spijbelen en ondermijning van de lessen gaat.

Shell schuwt vooralsnog openbaar debat Het is onzeker geworden of Shell het beleid ten aanzien van ZuidAf rika aan de KUB uit de doeken komt doen. De multinational en de KUB kibbelen over de wijze waarop dit moet gebeuren. Shell wil een besloten vergadering met de universiteitsraad terwijl een raadscommissie en het College van Bestuur op het standpunt staan dat het gesprek zich in een openbare bijeenkomst dient af te spelen. Naar aanleiding van het besluit van de universiteitsraad om geen donaties van Shell meer te accepteren vanwege de banden van het concern met het apartheidsregime in Zuid-Afrika, stelde Shell voor om hun standpunt hierover aan de KUB toe te lichten. Een commissie waarin een vijftal leden van de universiteitsraad zitting heeft, stelde dat een eventueel gesprek met Shell plaats moet hebben in een openbare vergadering van de raad met publieke tribune en in aanwezigheid van de pers. De directie van Shell echter ziet op tegen een publieke discussie en wil dat de gedachtenwisseling achter gesloten deuren zal plaatsvinden. Vergaderingen van de universiteitsraad zijn in principe openbaar, betoogt L. Keune, lid van de commissie. 'Er is geen enkele reden om voor Shell een uitzondering te maken', meent hij. Het College van Bestuur laat bij monde van secretaris R. Kraakman weten dat een eventueel gesprek moet plaatsvinden in een Univers

vorm en de inhoud van het onderwijs zijn van belang betoogt de promovendus en haalt de relatief hoge ontsnappingsdrang bij thematische groepslessen en klassikale, vakgebonden lessen op de H.A.V.O. aan ter ondersteuning van deze hypothese. Het spijbelen heeft bovendien een 'gezelligheidscultuur' gecreëerd voor jongeren die wordt nageleefd, aldus Deraeck. Het behalen van cijfers wordt niet langer belangrijk gevonden, cijfers worden vertaald in de maatschappelijke beloningsdrang die na school zou moeten volgen, maar die dreigt uit te blijven. De prestatiedrang onder leerlingen is door dit alles duidelijk aan het dalen, stelt Deraeck. Ook is er volgens hem sprake van een 'verborgen leerplan' en 'een verborgen curriculum.' Deze regels over normen en waarden, orde en 'behoorlijk gedrag' blijven echter onuitgesproken, tenwijl ze wel belangrijk zijn. 'Er is sprake van een ongeschreven wet, die als wet niet minder maar eerder sterker geldt dan de geschreven code', aldus Deraeck. 'Het onderwijs zou moeten inspelen op het maatschappelijk leven van jongeren door het bieden van sociale en emotionele leerprocessen. Ondenworpenheid aan schoolse gedragsregels is niet langer houdbaar en het werkt demotiverend.' Sommige onderzoekers praten zelfs al over een 'counter school culture', een verzetscuituur tegen het schoolgebeuren. Deraeck beoogt in zijn onderwijsconcept eveneens een 'vermenselijkingsproces', want anders zou volgens hem nog wel eens gelden dat 'mensen te vlug worden gereduceerd tot functionele rollen, en dat zij zich dat laten aandoen, alhoewel soms onder protest.' De leerkracht moet de rol krijgen van zowel individueel als groepsgericht begeleider, vindt Deraeck. (NvO)

openbare vergadering met publieke tribune. 'Zo vergaderen wij altijd en dat geldt in dit geval ook', zegt de college-secretaris. Hij heeft afgelopen maandag het standpunt van de KUB overgebracht aan de Shell-directie.

Studenten In Amsterdam en Utrecht hebben onlangs geprotesteerd tegen advertenties van Shell in de universiteitsbladen. Zij namen een aanzienlijk deel van de oplage van Ad Valvas (Vrije Universiteit Amsterdam) en het U-blad (Utrecht) in beslag. In Utrecht werden de verzamelde kranten op de stoep voor het redactielokaal gekiept. In zowat alle universiteitsbladen hebben de afgelopen weken advertenties van Shell gestaan waarin het bedrijf onder meer stageplaatsen aanbiedt.

'En dat hebben zij in beraad genomen', aldus Kraakman. Hij verwacht binnen afzienbare tijd uitsluitsel van Shell. 'Wij zijn intern bezig daar een standpunt over in te nemen', zegt ir C. Dekker, medewerker public affairs van Shell Nederland. 'Daar kan ik nu nog geen uitsluitsel over geven.' Het bedrijf is gewend om in gesprekken met anderen het 'Shell-standpunt' over Zuid-Afrika in besloten kring kenbaar te maken 'om zoveel mogelijk het bühne-effect uit te sluiten'. Dekker: 'Als je met iemand een gesprek hebt, je bent het over bepaalde dingen niet eens, dan voelt jouw tegenstander zich in het gesprek gesteund door een publieke tribune die zich roert. En als hij weet dat alles wat hij zegt opgeschreven wordt en in de kranten staat dan krijg je meer een politieke discussie. Dan ga je niet meer zozeer op de inhoudelijke kant van de zaak in.' Desgevraagd formuleert hij het 'Shellstandpunt' inzake Zuid-Afrika. Shell is tegen een boycot van het apartheidsregime omdat het bedrijf niet de rol van 'zondebok' in Nederland wil vervullen. 'Wij vinden dat deze acties niet het juiste middel zijn om datgene op te lossen wat we allemaal graag willen in Zuid-Afrika, namelijk het opheffen van apartheid.' En: 'We vinden het erg onplezierig dat door acties van enkelingen de goede relaties tussen universiteiten en Shell in het gedrang komt.' Hiermee doelt hij op de mo-

tie, die vorig jaar met veertien tegen acht stemmen door de universiteitsraad is aangenomen. Dekker: 'Het ligt misschien per universiteit anders maar met universiteiten waar wij veel contacten mee hebben weten wij dat de groep die zich tegen ons keert een kleine is. Dan praat ik niet over vertegenwoordiging in een universiteitsraad.' Het vertrek van Shell uit Zuid-Afrika zou averechts werken. 'De invloed die we ter plaatse hebben die verdwijnt daardoor', aldus de Shell-functionaris. (GR)

I var^@H ' er nfet vwf^inK? Stwtt

SuRimmcauna

J

fiMB MWtHrtJBIMrtB

1S89

41

T

w de SwiWrtjwfXwe* »< t»Mrt*K»*a''>rii« **as*>i ltlsi*»««

De gewraakte advertentie 17 februari 1989

OPINIE PERS

'Onderzoek homosexualiteit suggereert ongezonde scheefgroei' 'Angstreacties zijn er in de eerste plaats omdat een heel kleinschalig onderzoek aanleiding geeft om te veronderstellen dat homosexualiteit een biologische oorzaak heeft. En voorts wordt de suggestie gewekt dat er bij homosexualiteit sprake is van een ongezonde scheefgroei. De vraag is niet of heterosexuelen iets mankeren. Nee, homosexualiteit staat ter discussie. Op dat moment gaat er bij homosexuelen een rood licht branden.' 'De laatste decennia vindt vooral sociaalcultureel onderzoek naar homosexualiteit plaats. Ik zie dit hersenonderzoek als een soort terugval. Het doet me denken aan een onderzoek naar verschillen tussen hersenontwikkeling en herseninhoud van mannen en vrouwen dat jaren geleden in de belangstelling stond. Ook daarbij werd een maatschappelijke groep met een zwakkere positie bekeken en gold de andere groep als norm.'

LEERROUTES 'Ik ben er vooral tegen gekant dat de biologie als voornaamste bepaling van sexueel gedrag wordt gekozen. Wetenschappelijk is men het er inmiddels wel over eens dat vooral sociale en culturele variabelen de uiteenlopende vormen van sexualiteit bepalen. Identiteitsontwikkeling bij homosexuelen blijkt nauw samen te hangen met zeer uiteenlopende leefroutes die mensen afleggen. En als ik nu te hoor dat homosexualiteit in het derde levensjaar biologisch wordt verankerd, wekt dat de suggestie dat er een voorgeprogrammeerd ontwikkelingspatroon is. Dat sluit niet aan bij de sociale en culturele invloeden op de ontwikkeling van identiteit bij homosexuelen die door onderzoek zichtbaar worden. Er zijn massa's homosexuelen die, zoals ik, pas rond hun twintigste of dertigste levensjaar kiezen voor een homosexuele levenssstijl. Je opvoeding is volkomen op heterosexualiteit gericht. Dan ontdek je heel langzaam dat daar-

Verontrusting en angst In homokringen nadat neurobioloog Swaab zijn bevindingen openbaar maakte: ietwat vergrote su prachiasmatische kernen in de hersenen van vijftien aids-slachtoffers met een 'andere' sexueie geaardheid. 'Begrijpelijke reacties op het onderzoek en de manier waarop dat in de pers komt', zegt de Tilburgse sociologiestudente Gerrie Peters. 'De ontdekking van hersenverschillen tus sen homosexuele en heterosexuele mannen leidt tot de conclusie dat het gerechtvaardigd is om verder te zoeken naar de naast homosexualiteit tot de mogelijkheden hoort. Het is een uiterst moeizaam proces waarbij je eerst alle barrières moet overwinnen voordat homosexualiteit nog maar enigszins in zicht komt.' 'Dat homosexualiteit wetenschappelijk

P A R T I PRIS biologische oorzaak van homosexualiteit. Met name die conclusie wekt opschudding.' Gerrie Peters (41) werkt mee aan de organisatie van inleidende cursussen Homostudies aan de KUB. Binnenkort hoopt ze af te studeren op een scriptie over de relatie tussen sexualitelt en macht. nog zo'n verborgen gebied is, verklaart de ongelukkige presentatie van dit hersenonderzoek. Homosexualiteit wordt volkomen verkeerd benaderd. Zou Homostudies aan universiteiten meer aandacht krijgen, dan denk ik dat wetenschappers een

meer reële kijk op homosexualiteit ont; wikkelen. Homosexuelen zouden minder bevreesd hoeven te zijn voor eenzijdige conclusies.' 'We onderzoeken bij Homostudies de ervaringen van homosexuele mannen en vrouwen en wijzen de gevestigde wetenschappen nadrukkelijk op de positie van homosexuelen in de samenleving. Een belangrijk punt van kritiek is de pathologische visie op homosexualiteit. Het zijn bekende kreten, maar man-vrouw relaties staan nog steeds centraal en alles wat daarbuiten valt, verdwijnt uit beeld. Hele categorieën mensen zijn voor de wetenschap kennelijk niet van belang.' 'Een nieuw vakgebied als Homostudies moet zich binnenvechten in het bestaande wetenschapskader. We willen bereiken dat Homostudies net als Vrouwenstudies een vaste plaats krijgt aan de KUB. In Tilburg bestaat de werkgroep Homostudies uit studenten die met docent Klaas Soesbeek, coördinator van de Utrechtse interfacultaire werkgroep Homostudies uit Utrecht, een cursus opzetten en verder ontwikkelen. De cursus valt onder de werkgroep Emancipatie en Ontwikkeling van de Sociale Faculteit. We hebben flink moeten knokken om de zaak van de grond te tillen. Aan de orde komen thema's als de maatschappelijke beeldvorming met betrekking tot homosexualiteit, levensvormen en subculturen, identiteitsontwikkeling, discriminatie en de juridische en economische positie van homosexuelen. De cursus geldt als een officieel keuzevak voor iedere doctoraalstudent van de KUB en omvat dertien bijeenkomsten met inleidingen en ruimschoots gelegenheid tot discussie. Zo wordt het afstandelijke, wetenschappelijke aanbod gekoppeld aan eigen ervaringen. De eerste cursus werd afgesloten met een onderzoeksopdracht, maar dat kan volgende keer wat anders zijn. Komend studiejaar gaan we weer van start.' Peter van Zoest

K N I P T

in Utrecht bestaat een belangenvereniging AIO's en dat blijkt nodig want -zo schrijft het U-BLAD- 'veel wetenschappers zien zo'n assistent letterlijk en figuurlijk niet zitten'. AIO's worden vaak beschouwd als veredelde studenten en leggen maar beslag op de toch al schaarse ruimte. Bij Letteren werden ze simpelweg naar de stencil- en kopieermachine verwezen. Naast slechte huisvesting hebben de AIO's nog te maken met andere ellende: een karig loon, onvoldoende begeleiding, nauwelijks secretariële ondersteuning, te weinig apparatuur, een onduidelijke aanstelling en straks geen geld om een fatsoenlijk proefschrift uit te geven. De problemen zijn zo talrijk en de toekomst is zo onzeker dat AIO Ineke Lam (sociale wetenschappen) tegen de redaaeur van het U-blad verzucht: 'Ik vraag me echt af wie op ons zit te Univers

wachten. Ik denk dat veel AIO's straks niet verder kunnen als je ziet hoe er bezuinigd wordt.' Utrecht vecht tegen de pla^ van de diefstallen. Vooral in de universitaire panden in de binnenstad hebben inbrekers vrij spel omdat de meeste panden slecht beveiligd zijn. Maar ook de Uithof ondervindt meer en meer hinder van ongewenste gasten. Dat zal nog toenemen met de komst van het AZU naar de Uithof 'Dan krijgen we hier veel meer werk', zegt beveiligingsman K. Otto. 'Mensen die een uurtje moeten wachten op de uitslag van een onderzoek gaan een beetje wandelen en lopen eens een universiteitsgebouw in. Daartussen zitten vast ook mensen met kwade bedoeligen.' In de binnenstad zouden het vooral junks zijn die inbreken of insluipen. In de Uithof lijken de dieven beter bekend te zijn met de omgeving. Bij natuurkunde zijn reukproeven in de avonduren -waarvoor mensen van 'buitenaf worden aangetrokken- een standaardsmoes voor onverlaten om zich in de gebouwen op te houden. Het personeel is redelijk alert op onduidelijke types die zoekend rondlopen of die het in de werkkamer aantreft. Bij aanhouding is de smoes ook vaak dat hij of zij meneer De Vries zoekt. Wie dus een echte afspraak heeft met een van de vele De Vries-jes aan de Utrechtse Universiteit moet niet schrikken als hij door een alerte bewakingsdienst wordt ingesloten. De Wageningse chemicus en rector prof H.C. Van der Plas kreeg een eredoctoraat in Leuven.

Een redactrice van het WAGENINGS UNIVERSITEITSBLAD, reisde met de luxe touringcar mee naar Leuven. Collegevoorzitter De Zeeuw was ook van de partij. De bus was nauwelijks vertrokken of voorlichter Piet Aben deelde het universiteitsblad uit, 'wat hem niet door iedereen in dank wordt afgenomen', schrijft het blad, zeker niet door De Zeeuw. 'Die hoef ik niet te hebben', riep de collegevoorzitter. 'Ik vind dat zo'n vreselijke krant'. Na de plechtigheid laat De Zeeuw een deel van het gezelschap wachten 'in de inmiddels al weer hete bus'. Hij zit dan met het andere deel van het gezelschap nog te genieten van de lunch voor speciale genodigden. Vijfenveertig minuten later 'verschijnt dan collegevoorzitter de Zeeuw met in zijn kielzog collegelid Kuipers en een paar medewerkers van Organische Chemie'. Je zal het als redacteur maar meemaken: eerst de krant door je baas laten onderuithalen, dan niet mee mogen lunchen en in de hete bus moeten wachten op het einde van de lunchpartij. In Groningen wordt Willem Wilmink de nieuwe gastschrijver aan de RUG. Dit schrijft de Groningse UNPVERSTTEITSKRANT. Wilmink, auteur van onder andere kinderboeken en cabaret-teksten, promoveerde vorig jaar aan de KUB op het werk van de Groningse Hendrik de Vries. Het gastschrijverschap, een initiatiefvan de RUG en de Vereniging voor Onderwijs, Kunst en Wetenschap, behelst twee

openbare aulalezingen, zes hoorcolleges en een werkcollege voor een kleine groep studenten. Met Willem Wilmink, zo schrijft de krant, 'heeft de RUG opnieuw voor een schrijver gekozen die weet hoe een collegezaal er van binnen uitziet'. Prof ir.E.P. de Jong runt samen met ir.H.J. Cijfer het Transferpunt van de TU-Delft. De begroting van dat punt (rond de negen ton) is af gekeurd en het ziet er naar uit dat ze het met de helft minder zullen moeten doen. Dat betekent: geen bedrijvendag meer, geen brochures meer, aldus DELTA. Maar ook vragen in de trant: 'De betonblokken van onze parasolstanden zijn van slechte kwaliteit, kunt u daar wat aan doen?', worden niet meer behandeld. 'Tegenover huis-,tuin- en keukenvragen zullen wij een ontmoedigingsbeleid voeren', zegt De Jong. Veel van de -jaarlijks vijfhonderd- vragen zullen worden doorgestuurd naar de op te richten Innovatiecentra van het Ministerie van Economische Zaken. Wil men toch bij de TU terecht dan gaat zo'n simpele vraag tweehonderd gulden kosten. De oplossing: multidisciplinaire onderzoeksinstituten bemand door externe mensen die de liaison met de industrie verzorgen. De winst is voor de val^oepen die een bijdrage hebben geleverd. 'Het idee van instituten is niet nieuw: in Duitsland gebeurt het al jaren. Wij lopen slechts tien tot vijftien jaar achter', aldus De Jong in Delta.

^ 3

(EV) 17 februari 1989

Univers

AMBTENAAR STUDENT

Universiteiten willen ruimte voor eigen personeelsbeleid De universiteiten willen meer bevoegdheden om een eigen personeelsbeleid te voeren. Het gaat hen vooral om vrijheden bij de aanstelling, de salariëring en het ontslag van werknemers. Maar voorlopig willen zij de ambtelijke status van het personeel instandhouden. Plannen om die te vervangen door collectief af te sluiten arbeidsovereenkomsten (cao's) zijn in de ijskast gezet. Dat blijkt uit een notitie die de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) deze week aan minister Deetman heeft gezonden. De vereniging vindt meer vrijheid in het personeelsbeleid noodzakelijk om de nagestreefde kwaliteitsverbetering van het onderwijs en onderzoek te kunnen realiseren. Volgens de VSNU is de kwaliteit van het universitaire personeel van doorslaggevende betekenis. In de notitie wordt waardering uitgesproken voor het streven van Deetman naar een afstandelijker relatie tussen overheid en universiteiten. De deregulering zou zich echter moeten uitstrekken naar het terrein van het personeelsbeleid. Zo wil men ruimere mogelijkheden om werknemers een tijdelijke aanstelling te geven of om ze te ontslaan. Volgens de VSNU is het voor de universiteiten noodzakelijk dat zelfs de permanente functies regelmatig door andere personeelsleden worden bekleed. Dat zou vooral gelden voor het wetenschappelijk personeel, maar daar is de ruimte voor tijdelijke aanstellingen veel te gering. De universiteiten willen net als N WO de mogelijkheid hebben om medewerkers op zogeheten doorstroomplaatsen aan te stellen. Ook vragen zij om meer flexibiliteit in de omvang van de aanstellingen. Zo moet het mogelijk zijn om van iemands basisaanstelling naar behoefte af te wijken met maximaal zes uur per week naar boven of beneden. De VSNU noemt de procedure bij ontslag

wegens onbekwaamheid of ongeschiktheid te langdurig en omslachtig. Dat bij ontslag een zorgvuldige procedure wordt toegepast vinden de universiteiten begrijpelijk. Maar het zou voor werkgever en werknemer beter zijn als men onderling kan besluiten tot beëindiging van de aanstelling en dan een financiële regeling kan treffen. Op dit moment zijn dergelijke schikkingen niet toegestaan. Verder moet het mogelijk worden om een werknemer te ontslaan bij 'onherstelbaar verstoorde arbeidsverhoudingen', ook als het betrokken personeelslid op zich geschikt

is voor de functie. In dit geval zou eveneens de mogelijkheid moeten bestaan om een financiële regeling te treffen met de betrokke-

Zoals andere overheidssectoren, kampt ook het wetenschappelijk onderwijs steeds meer met het probleem dat in het ambtenarenstelsel te weinig salarisdifferentiatie mogelijk is. De VSNU constateert met genoegen dat bij Binnenlandse Zaken voorstellen worden ontwikkeld om bij de beloning te drfferentiëren naar goed functionerende personeelsleden, bevredigend functionerende werknemers en personeelsleden die onder de maat blijven. Men vraagt van Deetman om geen eigen of aanvullende regels op dit gebied te treffen, maaralle vrijheden aan de universiteiten te laten. In disciplines waar het door de concurrentie van het bedrijfsleven moeilijk is om personeel te werven, mogen de universiteiten ook

(JD/HOP)

Harmonisatiewet twee jaar opgeschort Studenten die voor 27juli 1988 aan een tweede studie zijn begonnen, zullen voorlopig geen hinder ondervinden van de Harmonisatiewet. Ook in de collegejaren 1989-1990 en 1990-1991 houden zij hun oude rechten op inschrijving en studiefinanciering. Minister Deetman heeft dat maandag bekendgemaakt. De kosten van dit douceurtje zullen voor een belangrijk deel op de universiteiten worden verhaald. In feite respecteert Deetman hiermee de uitspraak van de Haagse rechtbankpresident Wijnholt voor nog eens twee collegejaren. Met een vonnis van september vorig jaar stelde Wijnholt een deel van de Harmonisatiewet buiten werking. De staat is hiertegen in cassatie gegaan bij de Hoge Raad, die echter op zijn vroegst over twee maanden uitspraak doet. In de oude regelingen van vóór de Harmonisatiewet had iedereen die een tweede studie begon opnieuw recht op zes jaar inschrijving en studiefinanciering. Toen de wet op 27 juli vorig jaar werd aangenomen, werd dit recht beperkt tot drie jaar. Een uitzondering is toen echter gemaakt voor studenten die op dat moment al aan hun tweede studie bezig waren. Zij mochten daar nog vier jaar overdoen. Deze laatste bepaling vond Wijnholt onrechtmatig, omdat de betrokken studenten bij aanvang van hun tweede studie immers rekenden op een onverkorte inschrijvings-

Univers

thans toelagen op het salaris aanbieden. De VSNU vindt echter de voor dit soort gevallen bestaande toetsingscommissie overbodig. Ook hier zouden de universiteiten meer eigen beleid moeten kunnen voeren. Overigens ondervindt men bij het aantrekken van wetenschappelijk personeel niet alleen concurrentie van het bedrijfsleven, maar ook van de overheid zelf, aldus de notitie. Een afgestudeerde die bijvoorbeeld als beleidsmedewerker bij de overheid - inclusief de universiteiten - gaat werken, begint meestal in salarisschaal 10 en stroomt na korte tijd automatisch door naar schaal 11. Als dezelfde persoon echter universitair docent wordt en in schaal 10 begint, dan zijn zowel promotie als vier ervaringsjaren noodzakelijk om in de hogere salarisschaal te komen. Hier beconcurreert de overheid zichzelf, meent de VSNU. Bij functies van salarisschaal 11 en hoger, moet het ministerie van onderwijs tevoren toestemming verlenen. Binnenkort geldt die toetsing alleen nog vanaf schaal 14. Maar volgens de VSNU zou ook voor de hogere functies een marginale toetsing achteraf kunnen volstaan. De universiteiten menen dat het de taak van de werkgever is - zijzelf dus - om te beslissen hoeveel personeelsleden op welk salarisniveau worden ingezet. In de notitie worden dezelfde klachten geuit die een jaar geleden zijn aangedragen door een werkgroep van de VSNU onder voorzitterschap van mr. F. Spit, lid van het college van bestuur van de Universiteit van Amsterdam. Als mogelijke oplossing noemde Spit echter ook het afschaffen van de ambtelijke status van het universitaire personeel. Het leek hem goed mogelijk om de universiteiten in staat te stellen cao's af te sluiten met vakorganisaties. De VSNU acht de discussie hierover niet urgent.

duur van zes jaar. Het geding bij de Haagse rechtbank was aangespannen door onder meer de Landelijke Studentenvakbond (LSVB). De advocaat van de bond vroeg om toetsing van de wet aan het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. De meeste rechtsgeleerden zijn het erover eens dat Wijnholt deze toetsing niet had mogen doen. Een definitief uitsluitsel moet door de Hoge Raad worden verschaft. In afwachting van die uitspraak in cassatie heeft Deetman al onmiddellijk beloofd dat hij het vonnis-Wijnholt voor het lopende collegejaar 1988-1989 zou respecteren. In januari maakte Deetman bekend dat hij daar nog eens een jaar bij wilde doen, omdat de uitspraak van de Hoge Raad pas in april wordt verwacht. Hij vond dat de betrokken studenten in een zo vroeg mogelijk stadium duidelijkheid moesten krijgen over hun inschrljvingsrechten voor 1989-1990. Nu komt daar nog eens een jaar bovenop. Volgens een woordvoerder van het ministe-

rie van onderwijs heeft Deetman daartoe besloten omdat er wijzigingen van de Harmonisatiewet op stapel staan, die nog niet aan de Tweede Kamer zijn voorgelegd. Het betreft hier de toezeggingen die de minister vorige maand in het overleg met de studentenbonden heeft gedaan. De door Deetman voorgestane wijziging heeft betrekking op de voor de tweede studie resterende inschrijvingsrechten. In de Harmonisatiewet staat daarvoor drie jaar. Met instemming van de studentenbonden LSVB en ISO wil Deetman daar twee jaar van maken, maar dan mag de student eventueel resterende inschrijvingsjaren van zijn eerste studie behouden. De overgangsbepaling die maandag Is bekendgemaakt, levert de minister een strop op van 133 miljoen gulden in de jaren tot en met 1991. Daarvan wil hij dertig miljoen gulden halen uit een verlaging van het auditorenfonds, dat was ingesteld om gedupeerde studenten een handje toe te steken. Door het uitstel van een deel van de Harmonisatiewet zal in mindere mate een beroep op het fonds worden gedaan. Een bedrag van 26 miljoen gulden wordt in mindering gebracht op middelen die voor de gespreide inning van collegegelden waren gereserveerd. Deze reservering zou niet meer nodig zijn. Verder wil Deetman 15 miljoen gulden korten op een recent gecreëerd potje voor apparatuuraanschaf in het hoger beroepsonderwijs.

Ruim zestig rr p e n gulden komt ten laste van het budget voor het wetenschappelijk onderwijs, waarvan dit jaar 9 miljoen en in 1990 en'91 telkens26 miljoen. De bewindsman probeert deze korting zoveel op de centraal beheerde fondsen aan te brengen en niet op de directe universitaire budgetten. Namens de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) zei de Nijmeegse collegevoorzitter Van Lieshout maandag dat hij de verlenging van het overgangsbeleid toejuicht, omdat hiermee meer duidelijkheid aan de studenten wordt gegeven. Dat kosten echter gedekt moeten worden uit middelen voor onderwijs en onderzoek vindt hij riskant. 'De spons van het wetenschappelijk onderwijs is al meer dan genoeg uitgeknepen. Dat kan toch ook voor de studenten niet acceptabel zijn. Verdere bezuinigingen kunnen de kwaliteit van het onderwijs alleen maar aantasten,' aldus Van Lieshout. De Nijmeegse collegevoorzitter vindt het meer voor de hand liggend om op studiefinanciering te korten. Inschrijvingsduur en studiefinanciering zijn immers 'communicerende vaten', meent hij. Deze suggestie werd maandag echter van de hand gewezen door Deetmans directeurgeneraal voor het hoger onderwijs, Okkerse. Deze voelde ook niets voor de suggestie van de HBO-Raad om het auditorenfonds nog verder 'af te romen'. (JD/HOP)

17 februari 1989

Ministerie voor Tijdsordening v ipig een verre toekomstdroom Over tijd valt te twisten, stelde prof .dr. Th. Beckers, de Tilburgse hoogleraar vrijetijdswetenschappen, al eerder vast. Tijd is in onze samenleving niet een soort natuurverschijnsel dat zich boven en buiten ons afspeelt, zoals het ver­ schil tussen dag en nacht of de wisse­ ling der seizoenen. Het is al lang een economische grootheid ­een schaars goed­ dat sociaal wordt geconstrueerd en berust op afspraken en conventies. Tijd is ondenwerp van harde onderhan­ delingen. De komende jaren, aldus Beckers in een recent artikel in Vrijetijd en Samenle­ ving, zullen we te kampen krijgen met steeds ernstiger problemen van syn­ chronisatie: de afstemming van de tijds­ roosters uit de verschillende levenssfe­ ren wordt steeds lastiger. 'Het zal steeds moeilijker worden om de ver­ schillende rollen die een mens vervult als deelnemer aan het arbeidsproces, als ontvanger van ondenwijs, vorming en informatie, als lid van een huishou­ den, als consument, als deelnemer aan sport, cultuur en recreatie met elkaar te combineren.' Maar ook in het huishou­ den of op het werk ontstaan fricties tus­ sen afzonderlijke ordeningen van tijd.

BEDRIJFSTIJD

jgg^^gg^^,^^

Binnen het arbeidsbestel staat niet lan­ ger de arbeidstijd van de individuele werknemer, maar de bedrijfstijd in het centrum van de belangstelling. Het hui­ dige systeem van uniforme, gestan­ daardiseerde arbeidstijden maakt in de post­industriële samenleving plaats voor een veel gedifferentieerder, veel­ vormiger patroon van werk, scholing en vrije tijd. Onregelmatig werk, deeltijd­ werk, flexibele werktijden, thuiswerk worden steeds normaler. Flexibilisering in combinatie met een verlenging van de bedrijfs­ en kantoor­ tijd lijkt de nodige beloften in te houden voor een meer rechtvaardige verdeling van de beschikbare arbeid. De huidige structuur van de vrije tijd ­verkaveld in weekends, vakantieperiode en rooster­ vrije dagen­ vormt evenwel een niet ge­ ring obstakel. Bovendien staat flexibili­ sering op gespannen voet met de steeds grotere behoefte aan tijdssoeve­ reiniteit en vrije, individuele keuze. Het ziet er voorlopig niet naar uit dat werk­ nemers hun tijd meer naar eigen inzicht en mogelijkheden kunnen organiseren. Het zijn nog altijd de eisen van de ar­ beidsorganisatie die bepalen of, hoe­ veel en in welke vorm tijd vrij komt voor individuele besteding. TIJDSBELEID ÊÊ^mi^^ÊÊmmmm De laatste tien, vijftien jaar wordt er na­ gedacht en gepraat over nut en nood­ zaak van een tijdsbeleid. Een discussie die tot dusver goeddeels beperkt bleef tot wetenschappelijke kring, al leek de vorige staatssecretaris van \AA/C, drs. J . van der Reijden, er ook wel oren naar te hebben. Onder zijn hoede werd in 1985 een nota over het onderwerp 'Vi­ sie op vrije tijd' vervaardigd. Het tijdsbe­ leid bleek nog niet echt rijp voor de po­ litieke agenda: de staatssecretaris ver­ dween van het politieke toneel en met

hem alle aandacht voor de problemen van tijdsordening in 's lands vergader­ zaal. Intussen duurt de discussie in kringen van vrijetijdswetenschappers voort. 'Wellicht komen we nog eens een stap verder op de moeizame weg naar een werkelijk pluralistisch systeem van or­ ganisatie en verdeling van tijd, dat niet alleen gericht is op hen die klagen over tijdgebrek, maar ook op hen die over een surplus aan onverplichte tijd be­ schikken,' verzucht Beckers. 'Waarbij niet alleen rekening wordt gehouden . met de eisen van een veranderend ar­ beidsbestel, maar tevens met de wen­ sen van de consument, de vrije­ tijdsmens.' Een pluriforme organisatie van de tijd vraagt om enige vorm van beleid en ac­ tieve sturing door de overheid, stelt Beckers in navolging van Sociaal Cultu­ reel Planbureau­directeur Van der Staay vast. 'Wat heeft het voor zin om via de micro­wave kostbare minuten in de huishoudelijke produktie te sparen om de gewonnen tijd vervolgens in de file naar de Efteling te moeten door­ brengen. Wat heeft het voor zin om je als toerist per trein met grote snelheid door ons land te laten vervoeren, als de toeristische dienstverlening de drukte niet kan verwerken, het culturele leven zelf met vakantie is en de winkelcentra en binnensteden na zes uur en in het weekend gesloten en leeg zijn.'

EFTELING

mm^m^^^^mmmm

Aan de Tilburgse vrijetijdswetenschap­ pers zal het niet liggen. Het onderwerp ligt hun in elk geval na aan het hart. Mei '87 organiseerden prof. Beckers en col­ lega dr. O. van Bijsterveldt al een sym­ posium 'Strijd om Tijd' over nut en noodzaak van een nieuwe tijdsorde­ ning, dat heel toepasselijk in De Efteling in Kaatsheuvel plaatsvond. In opdracht van het ministerie van WVC maakte de werkgroep vervolgens een inventarisa­ tie van de tijdsordeningsprocessen in arbeidsproces, onderwijsbestel, distri­ butiesysteem en publieke dienstverle­ ning en de knelpunten en fricties die zich daarbij voordoen. In de bundel Over tijd, die hiervan de neerslag is, wordt de problematiek van de temporele organisatie van de samen­ leving van verschillende kanten ver­ kend. Het huidige tijdsbesef wordt in een historisch perspectief geplaatst. Daarnaast biedt de studie zicht op de veranderingsprocessen binnen drie maatschappelijke (sub­)systemen: ar­ beid en vrije tijd, de publieke sfeer en de privé­sfeer. De bedoeling is te laten zien hoe de individuele burger als deelnemer aan deze sociale systemen geconfron­ teerd wordt met de uiteenlopende tijds­ regimes die er gelden. De bundel stond onder redactie van Van Bijsterveldt. Bij­ dragen leverden verder ir. H. van der Poel, ir. H. Mommaasen prof. Beckers.

nu een stap verder kunt zetten. Het ar­ beidsbestel zorgt voor voortdurende uniformering, disciplinering en stan­ daardisering van tijd. Aan de andere kant wordt er in de vrije tijd een maxi­ maal beroep gedaan op de vrije keuzes van de consument: daar staat zijn soe­ vereiniteit voorop. In deze tijd vindt er een zekere toenadering plaats tussen arbeid en vrije tijd: in het bedrijfsleven gaat men in het kader van de f lexiblise­ ring meer met tijd spelen. Dat sluit ­ misschien, zeg ik er bij­ wonderwel aan bij verlangens van individuele werkne­ mers om hun tijd naar eigen inzichten in te delen.' Van Bijsterveldt toont zich wat voor­ zichtiger. Flexibilisering kan ook juist tot scherpere botsingen en meer onbere­ kenbaarheden leiden, betoogt hij. 'De onberekenbaarheid en onvoorspelbaar­ heid van de vereiste arbeidsinzet kan behoorlijk conflicteren met de manier waarop burgers hun eigen tijd wensen te plannen. Wanneer kan ik dit jaar op vakantie, kan ik aan die­en­die sport of competitie meedoen, wanneer is mijn training: als je niet weet wanneer je moet werken, kun je dit soort dingen niet plannen. Voor de individuele bur­ ger is het helemaal niet zo makkelijk straks met de komende flexibilisering. Om die reden pleit ik ervoor nog eens heel zorgvuldig onderzoek te doen naar de effecten in de privé­sfeer. Bij nieuwe afspraken over de arbeidsvoorwaarden zou men ook meer rekening moeten houden met de wensen van de betrok­ ken werknemers.' Beckers kijkt met belangstelling naar een experiment bij vrachtwagenfabri­ kant Scania in Zwolle, waar het perso­

Beckers ei] fiBijsterve/dt over nut e/i nood m een tijdsbeleid M e n w o e k e r t in Ned ld alvan oudsher met de ruimte. Als gevolg ingrijpende sociale en technologische on {(elingen k o m t ook de noodzaak van een onele indeling van de beschikbare t/ydi ds meer in het vizier. Flexibilisering van ari stijden, veranderingen n deduurvanopie gen, verschuivende openingstijden vinkels en publieke voorzieningen­ ze veranderingen in tijdsroosters kunni etde burger nog knap lasi laken. Vier Tilburgse wetei lappers, allen lid van de werkgroep Vrijetijdsi inschappen van de KUB, maakten een verk ngvan de 'temporele organisatie van desa ileving'. De titel van hun w e r k s t u k is besc !|n maar alomvattend:

doori ART KIK neel ­met instemming van de bondf weer op zaterdag gaat werken. Hij he onlangs een verzoek gedeponeerd Scania of de werkgroep vrijetijdsweti schappen het Zwolse experiment n een onderzoek mag volgen. Ineené gelijk onderzoek zouden vooral dej volgen voor de individuele werkneii

en diens omgeving centraal staan. De samenleving heeft belang bij een ze­ kere regulering van de tijd, benadruk­ ken Beckers en Van Bijsterveldt. Extre­ me flexibilisering en vergaande indivi­ dualisering van de tijd leiden ­bij een on­ gebreideld laisser f aire, laisser passer­ toteen complete chaos. Nu al zichtbaar

ACHTUREN DAG ■ M ^ H M H H H 'Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de acht­urige werkdag werd geprocla­ meerd,' zegt Beckers in een toelichting. 'Het is de moeite waard te kijken hoe je tot synchronisatie wordt steeds ernstiger

is hoe vakanties het maatschappelijk le­ ven helemaal stil leggen. De noodzaak tot synchronisatie wordt steeds ernsti­ ger. 'Er zijn nieuwe afspraken nodig,' meent Beckers. 'En naar wij hopen zijn ze wat minder uniform en gestandaar­ diseerd en wat minder strikt gedicteerd vanuit het arbeidsproces en het onder­ wijsbestel.'

FILE-VORMING H H H I M H ^ H I M Voorlopig ziet het er niet naar uit dat het lijstje van Haagse departementen bin­ nenkort wordt uitgebreid met een mini­ sterie van Tijdsordening, verwacht Van Bijsterveldt. Het is beter eerst nog het nodige onderzoek te verrichten en te achterhalen hoe de knelpunten en fric­ ties precies liggen, vindt hij. 'Sommige knelpunten zijn heel notoir en dagelijks zichtbaar. Neem bijvoorbeeld de file­ vorming. Dat is een typisch ruimtelijk probleem datje misschien met een tijd­ singreepzou kunnen oplossen. Met ar­ beidsduurverkorting of met time­ shifting van de openingstijden van be­ drijven moet het mogelijk zijn verkeers­ congestie op bepaalde uren van de dag te voorkomen.' Het tijdsbeleid is bij het huidige kabinet out of scope geraakt, zo hebben de Til­ burgse vrijetijdswetenschappers tot hun spijt moeten ervaren. Een opdracht voor een vervolg­onderzoek van WVC zit er vooralsnog niet in. Toch bleven de

Becicers (rechts) en Van Bijsterveldt: nieuwe afspral<en nodig inspanningen van Van Bijsterveldt c.s. niet geheel onopgemerkt. Op dit mo­ ment heeft Beckers een onderzoek on­ der zijn hoede waarin het toekomst­ perspectief van de Nederlandse Spoor­ wegen centraal staat, een organisatie die ook na 150 jaar nog bij de tijd wil blij­ ven. 'Zo zie je maar,' zegt Beckers. 'In

het boek zitten hele bruikbare aankno­ pingspunten.'

Nieuwe tijdsordening stuit op muur van taboes Voorlopig is er nog veel verzet onder de bevolking tegen een drastische aanpassing van de geldende tijdsroosters: de nieuwe tijdsordening waar Beckers en Van Bijsterveldt voor pleiten stuit vooralsnog op een muur van taboes. Dat blijkt uit recente kranteberichten over de voorstellen tot wijziging van de Winkelsluitingswet in ons land en de ­tot dusver tot W est­Duitsland beperkte­ discussie over werken op zondag. Het verzet tegen latere openingstijden van winkels neemt toe, meldt Het Financieele Dagblad In haar editie van 3 februari jongst­ leden. De ondernemersorganisaties NCOV en KNOV en de dienstenbonden van FNV en CNV sloten een gelegenheidsverbond: op 20 februari is in het circustheater In Schevenin­ gen een actiedag gepland tegen de plannen van staatssecretaris Evenhuis van Economi­ sche Zaken om middag/avondwinkels toe te staan. Evenhuis kwam rond de jaarwisseling met een wetsvoorstel, waardoor winkels tussen 12.00 en 21.00 uur open mogen zijn. De ondernemers in het midden­ en kleinbe­ drijf voelen niets voor een dergelijke wijzi­ ging omdat deze inbreuk maakt op hun le­ ven. Ook voor de werknemers weegt dit ar­ gument zwaar, omdat ze vrezen gedwon­ gen te worden vrijwel iedere avond te wer­ ken. Evenhuls daarentegen wijst naar de veranderingen in de samenleving en het gro­ te aantal alleenstaanden en werkende vrou­ wen. Andere openingstijden zijn juist maat­ schappelijk gewenst, vindt de staatssecre­ taris. Bij de Tweede Kamer is op dit moment naast dat van Evenhuis nóg een wetsontwerp in­ gediend. C DA­kamerlid H.J. Schartman kwam met het voorstel een tweede koopa­ vond toe te staan. Vorig jaar kreeg een initiatief­wetsontwerp van mevrouw L. Groenman (D66), dat de sluitingstijd van 18.00 naar 19.00 uur wilde verschuiven, geen meerderheid. En dan is er nog een

wetsvoorstel van staatssecretaris De Graaff­ Nauta van Binnenlandse Zaken op komst voor een experiment met de Winkelslui­ tingswet in het kader van de proef met de D(eregulerings)­gemeenten. Op voorstel van De Graaff­Nauta zullen de winkeliers in de deelnemende gemeenten vrijwel volledig vrij zijn in de bepaling van hun openingstij­ den. De organisaties ergeren zich al langer aan het politiek touwtrekken rond de Winkelslui­ tingswet. Ze voelen zich geschoffeerd door de Tweede Kamer, omdat hun verzoek om een hoorzitting te houden over de toekomst van de Winkelsluitingswet botweg werd af­ gewezen. Na afloop van de protestbijeen­ komst op 20 februari trekt het gezelschap dan ook naar het Binnenhof om daar de grie­ ven nog eens kenbaar te maken.

ZONDAGSARBEID

mm^m^mmm

De discussie over de verlenging van de be­ drijfstijd is bij onze oosterburen een stuk ver­ der gevorderd dan bij ons. In ons land ver­ vult truckfabrikant Scania in Zwolle nog een pioniersfunctie maar in de Bondsrepubliek is het al doodgewoon: in de Westduitse in­ dustrie wordt op grote schaal op zaterdag gewerkt. En de ondernemers willen er de looptijd van de machines liefst helemaal los­ koppelen van de werktijden nu de gemiddel­ de werkweek steeds korter wordt. Werken op zondag lijkt de volgende, onontkoomba­ re stap.

Het taboe op zondagsarbeid is echter niet zomaar verdreven. Het thema leidde de laat­ ste maanden tot felle discussies. De West­ duitse vakbeweging is inmiddels hardnekkig verdeeld over de vraag onder welke omstan­ digheden werken op zondag wél geaccep­ teerd is. De IG Chemie, de eerste grote bond voor wie uitbreiding van werken in het wee­ keinde in principe bespreekbaar is, heeft als gevolg van haar 'vooruitstrevende' opstel­ ling alle collega­bonden over zich heen ge­ kregen. Voor de meeste ondernemers hoeft het ook allemaal niet zo nodig: zondagsarbeid mag best een 'uitzondering' blijven, vindt men in werkgeverskringen. Uit een enquête die het weekblad Wirtscfiafswoche onlangs heeft gehouden blijkt dat de behoefte aan uitbrei­ ding van de werkweek betrekkelijk gering is. Driekwart van de ondervraagde bedrijven vindt het niet nodig de wettelijke mogelijk­ heden voor werken op zondag te verruimen, een kwart zegt daar wel prijs op te stellen. Het heeft er intussen veel weg van dat de 're­ volutie' zich op een geruisloze wijze alsnog voltrekt. Zonder dat de wettelijke mogelijk­ heden daartoe zijn verruimd, is het aantal werknemers in de Bondsrepubliek dat op zondag werkt de afgelopen acht jaar toege­ nomen tot 2,2 miljoen. Ongeveer vijf procent van alle mensen in loondienst werkt regel­ matig op zondag, iets minder dan een der­ de doet dat 'af en toe'. En iedere zaterdag steken 4,5 miljoen Westduitse arbeiders de handen uit de mouwen. De tijden zijn veranderd: in 1964 bevocht de Deutsche Gewerkschaftsbund (DGB) de vrije zaterdag. Op de affiches verscheen een jongetje dat het volk toeriep: Samstag ge­ hort Vatimir! De roep van het kind werd ver­ hoord: de Westduitse Vati kreeg zijn vrije weekend. Maar nu, 25 jaar later, overweegt hetzelfde jongetje of hij niet op zaterdag en zelfs op zondag moet gaan werken.

REKENKAMER

Contractresearch redelijk geregeld, slecht De groeiende contractresearch binnen de universiteiten bliji<t redelijl< inpasbaar, omdat een fors deel ervan toch fundamenteel of strategisch van aard is. Maar er schort nog wel het nodige aan de organisatie van dit betaalde onderzoek voor externe klanten. Vooral op het gebied van contracten en bij de projectadministratie maken de meeste universiteiten er nog steeds een potje van. Dat zijn enkele hoofdpunten uit een vertrouwelijk concept- rapport van de Algemene Rekenkamer over het contractonderzoek bij de Nederlandse universiteiten. Het rapport- dat nog een vertrouwelijke status heeft- is gebaseerd op een enquête onder alle besturen van Nederlandse universiteiten, faculteiten en vakgroepen. In het algemeen is de Rekenkamer vrij mild in zijn uitspraken. Maar er wordt ook gewezen op pijnlijke zwakke plekken in de organisatie van het contractonderzoek. Positief is, dat het contractonderzoek niet louter uit oppervlakkig toegepast werk bestaat; behalve in de gamma- disciplines, is een kwart van het onderzoek fundamenteel, en meer dan een kwart 'strategisch' van aard. Ook positief lijkt de vaststelling dat het overgrote deel van het contractonderzoek gewoon is opgenomen in de 'staande organisatie', dus zonder speciale BV's, stichtingen of instituten. iVlaar, zo merken sommige critici op, beide conclusies kunnen wei in gunstige zin vertekend zijn door de aard van de enquête: wie vakgroepen enquêteert.

wijzen. Zo lijken de conclusies van de Rekenkamer over regelgeving omtrent contractresearch de universiteiten mooi in de kaart spelen. Vastgesteld wordt namelijk dat deze regels -over openbaarheid, tariefstelling, kenniseigendom en extra beloning van personeel- een gunstiger invloed hebben

naarmate ze op een lager bestuursniveau worden vastgesteld. Ministeriële regels zouden vooral verstarrend en belemmerend werken; voor de universiteiten straks een prettige aanleiding om meer autonomie en deregulering te bepleiten. Frank Steenkamp Delta

krijgt systematisch te mooie verhalen te horen. Minder gunstig is het oordeel van de Rekenkamer over enkele administratieve kwesties. Zo wordt de contractvorming 'chaotisch' gevonden. En over de projectadministratie wordt opgemerkt dat bijna 'dertig procent' van de projectleiders geen goed overzicht heeft in de uitgaven en in de personeelsinzet voor een bepaald project. Ook in 1986 constateerde de Rekenkamer al dat de universiteiten de registratie van contractinkomsten en van daarmee verbonden uitgaven slecht geregeld hadden. De universiteitsbesturen, die afgelopen maand de gelegenheid kregen om te reageren, kunnen hier dus slechts het hoofd buigen en beterschap beloven. De financiële specialisten van de universiteiten wisten begin deze maand in een onderling overleg ook enkele lichtpuntjes aan te

YlAHftf1Dt1^TAI^lH5rR(i(1fH(^lAmm^m fft HUN m^m 1

50CIMI

C0N5^tt5Ut>

SrUDEISTTHM ZUNAOUDZÉÉR ZELF-VERZEKERD Althans bij hun eigen SSGZ. Een instelling van en voor studenten, zonder winstoogmerk, en dat scheelt! Bij de SSGZ kun je je pnma verzekeren voor een studentenprijs. Neem het Zekerheidspakket: de onmisbare ongevallen-en aansprakeiijkheidsverzekenng ('thuiswonenden-pakket') voor f 25,20 per jaar, aan te vullen (tot het'uitwonenden-pakket') met een brand- en inbraakverzekering, voor f 6 9 , - per jaar. Kies voorzelfverzekerdheid als je geen risico's wilt lopen. Bel 01719 -7 03 0 0 of stuur de coupon aan ons op. Je kunt ook bij je onderwijsinstelling naar defoldervragen. P.S.: De SSGZ heeft ook de ideale ziektekostenverzekering voor studenten: uitgebreide dekking, laag eigen nsico, soepel acceptatiebeleid. En ook hier is de premie laag!

n

STUUR MIJ INFORMATIE OVER DE SSGZ

Hoe "typisch Moret" Is deze advertentie? Wat u waarschijnlijk van Moret weet, is dat het een organisatie is van prominente maatschappen op het vlak van accountancy, belastingzaken, organisatie en informatica. Maar verder..? Hoe ziet de carrièrelijn voor academici er bijvoorbeeld uit? Bel de heer L D. van der Klis voor een serieuze kennismaking: 010-4072518. Marten Meesweg 115,3068 AV Rotterdam.

A

Moret LID VAN ARTHUR YOUNG INTERNATIONAL

Univers

Naam.

m/v

Straat Postcode/Plaats Telefoonnummer

Leeftijd

Deze bon in open envelop sturen aanSSGZ, Antwoordnummerl0070,2200 VB Noordwijk Geen postzegel plakken

-11

Studenten hebben hun flKflS eigen verzekering: SSGZ. I H K

MET HETSSGZ-ZEKERHEIDSPAKKET

[Q

KOPIEREN

Uitgevers openen voorjaarsoffensief De uitgevers en de universiteiten bereikten in januari 1987 slechts overeenstemming over een vergoeding van 2,5 cent voor kortere teksten van Nederlandse uitgevers. De uitgevers willen nu ook een vergoeding voor langere teksten geregeld zien. Bovendien verschijnen eind februari bij de Stichting Reprorecht de uitkomsten van een onderzoek naar de omvang van los kopiëren op de universrteiten. De resultaten zullen 'onthullend' zijn, kondigt de Stichting aan. Ook deze Stichting wil geld zien. De Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) kan de komende maanden een aantal uitnodigingen tegemoet zien voor nieuwe onderhandelingsrondes. De diverse vertegenwoordigers van uitgevers zijn de trucjes en de uitvluchten van de universiteiten meer dan zat. Vier universiteiten (Universiteit van Amsterdam, Limburg, Groningen en Utrecht) houden zich niet goed aan de overeenkomst over de vergoeding voor tussen 1986 en 1988 overgenomen tekst, aldus de beschuldiging van de uitgevers. Ook over de overname van langere gedeeltes zijn de uitgevers zeer ontevreden. Als een stuk langer is dan tienduizend woorden (onder die grens kost overname 2,5 cent per pagina) moet volgens de overeenkomst van tevoren toestemming worden gevraagd voor publikatie. Docenten sturen de aanvraag vaak pas in als de reader al geproduceerd is en klagen dan dat de uitgevers een te hoog bedrag vragen. Slimmerikken proberen hoge aanslagen te ontduiken door de aanvragen in stukken kleiner dan tienduizend woorden te verdelen en die op verschillende dagen in te dienen. De uitgever moet de aanvragen dan aan elkaar leggen om te zien dat dezelfde docent voor dezelfde syllabus veel meer pagina's vraagt, zo luidt de kritiek.

DUBIEUS Archieven van de uitgevers bevatten brieven die naar hun zeggen het dubieuze gedrag van sommige wetenschappers overtuigend aantonen. Docenten zouden op universitair briefpapier hun collega's adviseren om buitenlands werk op te nemen in readers, omdat daarvoor nog geen goede regeling bestaat. Een hoofd van een vakgroep schreef dat men maar beter even geen buitenlandse artikelen kon opnemen omdat daarvoor binnenkort misschien royalties moesten worden betaald. Los kopiëren was aan te bevelen, omdat hiervoor nog geen regeling in zicht was. 'De universiteiten moeten ophouden met zaniken en zich netjes gedragen', zegt P. Nijhoff Asser. Hij is algemeen secretaris van een internationale vereniging van wetenschapfjelijke uitgevers, de 'STM-Group' ('International Group of Scientific, Technical and Medical Publishers'), en behartigt de belangen van duizenden buitenlandse (vooral Engelstalige) uitgevers en auteurs in Nederland. Nijhoff Asser is een gemoedelijke, welb^praakte man, die niet van onnodig geruzie houdt. Zes cent per pagina en een afkoopsom voor in het verleden gemaakte 'vergissingen' lijken hem echtereen redelijk bod aan de universiteiten. 'Dat is meer dan de Nederlandse uitgevers krijgen, maar ik vertegenwoordig een achterban die niks te maken heeft met wat de Nederlanders bekokstoofd hebben', zegt hij. De regeling die hij de universiteiten aanbiedt is heel makkelijk: bij een instantie melden en een keer per Univers

De uitgevers heropenen dit voorjaar op diverse fronten tiet offensief tegen de universiteiten die nog steeds op grote sctiaal de Auteurswet sctienden. De Nederlandse uitgevers (verenigd in de KNUB) willen voortaan een kwartje per pagina voorde overname van langere gedeeltes tekst in readers. Ook de buitenlandse uitgevers willen nu eindelijk geld zien: zes cent voor iedere pagina in een reader mits het aantal woorden de 10.000 niet te boven gaat.

geraakt. Coutinho denkt overigens dat universiteiten steeds minder gebruik zullen maken van readers en dat docenten vaker goede leerboeken zullen nemen: 'Nu het onderwijs strakker is geworden en men met modules is gaan werken waarin studenten maar zes weken hebben om de stof te bestuderen, heeft men beter gestruktureerde leerboeken nodig. Lezen van artikelen en readers kost dan teveel tijd. Ik denk dat ze hoogstens nog gebruikt zullen worden bij vakken waar de aktualiteit een rol speelt.' Drs U.J.de Boer, van de dienst financieel economische zaken van de VU, denkt dat het kwartje voor de langere stukken en de zes cent voor de buitenlandse stukken fataal zullen zijn voor de produktie van readers. 'Dan kunnen we wel ophouden met die dienstveriening en moeten de studenten weer individueel aan de slag en dat lijkt me een slechte zaak voor het onderwijs. De drukkosten van een reader per A4-tje zit pakweg op 2 cent, maar er komt vanwege de dubbel bedrukte pagina's nog eens 12 cent overheen. Als daar nog eens een hoog bedrag aan royalties bovenop komt, wordt het veel te duur.' De VU betaalt momenteel geen royalties over buitenlandse boeken (overtreedt dus de Auteurswet) en wacht rustig de landelijke onderhandelingen af.

BILLIJK

Schending Auteurswet gaat kapitalen /(osten jaar een rekening betalen. Nijhoff Asser vindt het prima als de universiteiten het liever aan iedere buitenlandse uitgever apart willen blijven betalen: 'Maar reken erop dat wij dat heel zorgvuldig nakijken en iedere keer dat de universiteiten struikelen, halen we ze voor de rechter. Dan komen ze iedere keer weer in de krant en zullen ze steeds boetes moeten betalen, die hoger en hoger worden naarmate ze onverbeterlijk blijken.'

VERGOEDING De Stichting Reprorecht houdt zich bezig met kopieën die buiten de readers om binnen het ondenwijs verspreid worden. Voorwaarde is dat deze kopieën een noodzakelijke aanvulling vormen op de leerboeken; bovendien mogen alleen kleine gedeeltes worden gekopieerd. Hierover moet een vergoeding betaald worden aan de Stichting, namelijk 10 cent per kopie voor het wetenschappelijk onderwijs en 2,5~cent voor het niet-wetenschappelijk ondenwijs. VoDf^^tg;^ tere gedeelten moet weer toestemming worden gevraagd. Met deze vorm van kopiëren wordt enorm de hand gelicht. Wie zal zeggen hoeveel kopieën er gemaakt worden op de universiteiten? De Stichting en de VSNU kwamen er samen niet uit en besloten daarom een onafhankelijk onderzoeksbureau uit te laten zoeken op welke schaal dit gebeurt. Het bureau heeft gezocht naar een hanteerbare maat, zoals een percentage van de tellerstand of het aantal kopieën dat iedere student jaarlijks krijgt. De laatste maat vindt Reprorecht minder gewenst omdat er volgens haar niet alleen voor studenten, maar ook voor docenten zelf wordt gekopieerd en die

portie willen ze niet niet graag buiten beschouwing laten. Het marktonderzoeksbureau heeft volgens A. Beemsterboer, directeur van Reprorecht, een redelijk betrouwbaar beeld kunnen geven. In Delft (TU) en Amsterdam (VU) werd aan een aantal faculteiten en in verschillende gebouwen een week lang bij een groot aantal kopieerapparaten onderzoek gedaan. Cijfers wil Beemsterboer nog niet noemen, maar wel wil hij kwijt dat de schatting die de VSNU oorspronkelijk had gedaan (zes kopieën per student per jaar) wel heel erg laag was. Cijfers van buitenlandse zusterorganisaties wezen in de richting van enkele honderden kopieën per student per jaar en in die buurt moet de omvang van het kopiëren dan ook eerder gezocht worden. Eind februari zal Reprorecht een brief schrijven aan de VSNU naar aanleiding van het onderzoek. Dat wordt dan de basis van het gesprek over een contract. De VSNU belooft desgevraagd haar uiterste best te zullen doen om tot een vergelijk te komen met de uitgevers. In nieuwe rechtzaken hebben ook de universiteiten geen zin.

MARKT Toch is de situatie wel verbeterd na de gerechtelijke uitspraken van de afgelopen jaren, vinden de uitgevers. Vroeger werd er veel meer gekopieerd dan nu. Maar de uitgevers durven vele boeken nog steeds niet goed op de markt te brengen. Uitgever D. Coutinho kon het goed merken toen de universiteiten het benauwd begonnen te krijgen: 'Boeken die vroeger totaal niet liepen, werden plotseling weer verkocht. Sommige boeken zijn zelfs helemaal uitverkocht

Auteursrecht is het uitsluitende recht van de maker om het door hem gemaakte werk van lettert<unde, wetenschap of kunst te verveelvoudigen en openbaar te maken. De universiteiten mogen dit verbod om werk van iemand anders over te nemen tot op zekere hoogte naast zich neer leggen, omdat het ondenMJs van hoog maatschappelijk belang is. De Auteurswet bepaalt dat daar dan wel een billijke vergoeding tegenover moet staan. Over de vraag wat billijk is wordt nu al jaren gestreden. Een reader is een verzamelwerk, gemaakt om te worden gebruikt bij het onderwijs, in hoofdzaak bestaande uit korte gedeelten van boeken en tijdschriften. Kort gedeelte wil zeggen: niet meer dan 10.000 woorden uit een boek, mits dit niet meer dan 25 procent is van het totale weri<. Tijdschriftartikelen mogen in delen van ten hoogste 8.000 woorden worden overgenomen. De vergoeding die de universiteiten betalen bedraagt oplage x aantal pagina's x 2,5 cent. Korte stukken mogen zonder toestemming worden overgenomen, zolang er maar betaald wordt. Voor lange delen moet altijd toestemming worden gevraagd bij de uitgever. De KNUB wil er 25 cent per pagina voor hebben, de VSNU vindt dat vooralsnog te hoog. De readers moeten rechtstreeks worden afgerekend met de uitgevers. De buitenlandse uitgevers eisen 6 cent per gekopieerde pagina voor korte gedeelten. Voor lange stukken (groter dan 10.000 woorden) hebben ze nog geen tarief vastgesteld, maar het zal in elk geval hoog zijn (meer dan een kwartje). De VSNU wil voor de korte stukken niet hoger gaan dan 2,5 cent. Alle andere kopieën vallen onder het Reprorecht. Het gaat vooral om losse kopieën die ter aanvulling van reeds voorgeschreven studiemateriaal worden verspreid. Die kopieën kosten een dubbeltje per pagina en moeten worden betaald bij de Stichting Reprorecht. Deze regeling wordt nu nog op grote schaal ontdoken. Frank van Kolfschooten/Ad Valvas 17 februari 1989

STUDIERNANCIERIIIG

'Groningen' waarschuwde Deetman al in oictober Minister Deetrfian is ai in o/ctober 1988 geïnformeerd over de ontiaalbaarheid van tiet door hem voorgestelde pai<l(et van bezuinigingsmaatregelen op de studiefinanciering. Dat blijkt uit een vertrouwelijke rapportage van de Informatiseringsbank, de Groningse vestiging van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, aan de hoofdvestiging in Zoetermeer, die per ongeluk in handen van de Groninger Studentenbond is gevallen.

Bezuinigingen op beurzen onliaalbaar geactit Een bericht van deze strekking verscheen 23 januari in het dagblad De Volkskrant. De Volkskrant, die geen bron noemde, concludeerde mét het PvdA-kamerlid Wallage dat de minister essentiële gegevens heeft achtergehouden bij de behandeling van de O&W-begroting in december. De CDA'er Lansink en de WD'er Korthals bestreden dat toen. Terecht, volgens woordvoerder W. de Haan van de Informatiseringsbank. De rapportage van oktober was naar zijn zeggen een concept, 'dat aan het begin van een discussie' stond tussen Groningen, Zoetermeer en 'externe deskundigen', die pas in januari tot een definitieve 'uitvoeringstoets' voor de OV-kaart heeft geleid. Die definitieve versie wijkt overigens nauwelijks af van de eerdere. Met betrekking tot de invoering van de OV-kaart is de Informatiseringsbank in de loop van die tijd alleen iets optimistischer geworden. In januari heette dat project in de woorden van direkteur C. Dallinga-Hunter 'mogelijk', hoewel 'risicovol'. In oktober '88 werd eraan getwijfeld of alle klanten van Studiefinanciering wel op tijd een kaart zouden kunnen krijgen. Om precies te zijn: voor een groep van

20.(XX) klanten zou de invoering zeer problematisch zijn. Die twijfel is nu weg, aldus De Haan; O&W heeft zijn lesje wat dat betreft

geleerd. 'Wij gaan niet iets invoeren als we weten dat we er waarschijnlijk 20.0(X) fouten mee zullen maken.' In de definitieve uitvoeringstoets deelde de Informatiseringsbank vorige maand mee dat de invoering van de OV-kaart in 1989 wat haar betreft doorgang kan vinden. Dat legt echter een vrijwel volledig beslag op de 'veranderingscapaciteit' van 'Groningen'. Daaruit volgt - maar de Informatiseringsbank zegt dat niet met zoveel woorden - dat de overige twee maatregelen moeten blijven liggen. Dat zou voor Deetman een tegenvaller van zo'n 250 miljoen gulden betekenen. De minister heeft al verklaard de conlusies van de Informatiseringsbank te zullen overnemen.

stap uit de kleine lettertjes van Mededelingen en Memo*. Kies uw eigen formaat en lay-out. Koop een advertentie in Univers. Afdelingen, faculteiten, diensten en studentenverenigingen van de KUB kunnen tegen kostprijs adverteren in deze krant. Maranatha, Rekencentrum, St.Olof en anderen gingen u voor. Dit aanbod geldt ook voor niet-commerciële instellingen buiten de KUB. De tarieven voor het intern adverteren: 1/1 pagina 1/2 pagina 1/4 pagina

f 917,— f528,f 263,—

1/8 pagina 1/16 pagina steunkleur

* De Mededelingenpagina blijft uiteraard openstaan voor alle officiële organen van de universiteit. studentenverenigingen en minder offkiële bureau's en clubs kunnen met hun aankondigingen als vanouds terecht op de Memo-pagina.

DEN SCHOUT

Een baanbrekend abonnement op Univers

62.50

Voor informatie en/of reservering Restaurant

DEN SCHOUT

Oranjestraat 4 (tussen Paleisring en Emmastrat) Tilburg — Tel. 013-434512/674394 (Donderdag rustdag) Univers

f 133,f 67,50 f 250,—

Bel Angela van Schendel. Tel.: 013-662277

Restaurant

Wegens enorm succes prolongeren wij ons grandioos keuze-menu (5 gangen). Keuze uit 10 verfijnde gerechten. Menuprijs v.a.

(LH/BM/UK-Groningen)

Intern Adverteren in Univers

(ADVERTENTIE)

CULINAIR KEUZEMENUFESTIJN

Het vertrouwelijke stuk, gedateerd«p 10 oktober, is in omloop gekomen via de Groninger Studentenbond (GSb). De GSb heeft de Informatiseringsbank om informatie over de uitvoeringstoets gevraagd en per ongeluk het verkeerde stuk gekregen. 'Uitermate vervelend', noemt woordvoerder De Haan die gang van zaken. 'Vooral gezien de politieke geladenheid van de materie.' Het totale bezuinigingspakket dat Deetman in september bij de Tweede Kamer indiende omvatte de invoering van een Openbaar Vervoerkaart voor alle studenten, privatisering van de studieleningen en verlaging van de beursgerechtigde leeftijd naar 27 jaar.

Univers, het weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant, bericht kritisch en onafhankelijk over de Tilburgse universiteit en de Haagse politiek, over studeren in het buitenland en de cultuur In de regio. Onmisbaar voor studenten en personeel van de KUB, interessant ook voor afgestudeerden, ouders van studenten, onderwijskundigen en beleidsmakers. Voor Iedereen die belang stelt In een onopgesmukte verslaggeving over de ontwikkelingen aan het Brabants onderwijsfront. Wie nu een abonnement neemt ontvangt als welkomstgeschenk de Baanbrekende Brieven van Unlverscolumnlst Clemens van Diek, eind februari In boekvorm te verschijnen bij uitgeverij De Haan.

BON

Deze bon in een open envelop opsturen aan Univers, t a v A. van Schendel, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg

Ja, Ik neem voor f 40,— een baanbrekend jaarabonnement op Univers. Naam:

Voor slechts/ 40,— per jaargang Als welkomstgeschenk ontvangt u de Baanbrekende Brieven van Clemens van Diek in boekvorm

Clemeii's vanÜiek'

BAAN BREKENDE BRIEVEN

1" st«lnpu] kBQl'oofd psrt midi

Uit mxwkïii

'at liegt ; r i

van ela:MHwïtlfl«li"H-';,

l8l

den .jBsrEij de verse l l i e n op de 3«l»r een ^l-jat ge ei een beKinden iger a l s oi Hoe dan ooit de uitda^InR «aorover u apn die u aar ia 1 moeter gaan met ui] i plai a«nt;H roet u Dat Kan ik u verzeliere afnHchlir^ daarvan teken Ik met beleefde

Adres: Postcode -IWoonplaats: 17 februari 1989

MEDEDELINGEN

De madwfeSngenpaj^ worrft ver­ zorgd {Joof cte afdefitig Ifitöme Com­ mufjicasie, Dfensten en faculteiten tevwen cc¥>ii asm aari, u i l » ^ vrijdag 12,öO uur v6ór het vefScWjnen var» de n»uwe Univers­ t.v.m. beperkte ruimte is bet zaek berichten korten kernachtig te formuleren. De reéac­ tie kan bericfiten w^igen. Bij teveö copij krggt de hoogste actua^iteits­ waarda voorrang.

ALG MEDEDEUNGEN VAN DE DIENST PERSONEELSZAKEN /. Herziening Idlometervergoeding dienstreizen Met terugwerkende kracht tot 1 januari 1989 worden de bedragen van 61/46/34/31 cent per afgelegde kilome­ ter bij dienstreizen die per auto worden ondernomen met machtiging door het bevoegd gezag (zgn. 'hoge tarief') ver­ hoogd naar respectievelijk 64/47/35/32 cent per afgelegde kilometer.

2. Verlaging VUT­leeftijd Per 1 februari 1989 is de VUT­leeftijd we­ derom verlaagd naar 60 jaar. Deze ver­ laging geldt thans tot 31 december 1989. De verlaging geldt niet alleen voor amb­ tenaren die gedurende 1989 de leeftijd van 60 jaar bereiken, maar ook voor hen die vóór die datum de leeftijd van 60 jaar hebben bereikt. Men moet overigens wel voldoen aan de overige voorwaarden. RECTIFICATIE REISKOSTENVERGOEDING Rectificatie wijziging reiskostenvergoe­ ding woon­werkverkeer. In Univers dd. lOfebruari 1989 zijn de wijzigingen reis­ kostenvergoeding ongehuwd burgeriijk rijkspersoneel foutlet weergegeven. De wijzigingen zijn als volgt. De eigen bijdrage is verhoogd van f 57,25 naar/^ 58,75. Vanaf 1 april 1989 is het maximale bedrag waarop een 22­jarige aanspraak kan maken f 211 ,­ (was^ 215,­minus 6% = f 198,34). Voor degenen die 23 respectievelijk 24 jaar is, worden de maximale bedragen dienovereenkomstig aangepast (2/3 resp. 1/3 van het maximum).

DSW^ Menu

PERIODE 20 FEB. T/M 24 FEB '89 MAANDAG 20/2 peterseliesoep / hektere preisoep Wiener schnitzel / kaassoufflé­ champignonsaus spinazie è ia crème / witte bonen + snijbonen pommes décorés / gek. aardappelen Veg.: kaassoufflé­champignonsaus / spinazie / pommes décorés DINSDAG 21/2 uiensoep / groente crèmesoep kroepoek / ananas / geb. rijst / atjar­ tjampoer babi pang­gang blinde vink / gemengde groente / gek. aardappelen Veg.: soja pang­gang / kroepoek / ananas / rijst / atjar WOENSDAG 22/2 erwtensoep / heldere kippesoep peperschnttzel­pepersaus / hamlapje doperwten­paprika / bleekselderij salade patates­frites / gek. aardappelen Veg.: veget­schnitzel pepersaus / seWerijsalade / frites DONDERDAG 23/2 Italiaanse kruidensoep / mozaïeksoep stamppot boerenkool / rookworst / varkenslapje / spercieboontjes / rösti Veg.: bruine bonenschotel / tomatensaus / sperciebonensalade VRIJDAG 24/2 tomatensoep / heldere kervelsoep gepocheerde kabeljauwfilet­ mosterdsaus / kippetever­ragout worteltjes­peultjes / postelein gebakken aardappelen / gek. aard­ appelen Veg.: soja ragout / champignons / postelein / geb. aardappelen

Univers

Dienst Studenten Weizijn Openingstijden informatiecen­ trum (gebouw N, kamer 24) maandag 13.00 ­16.00 uur dinsdag t/m vrijdag 09.00 ­16.00 uur dinsdag óók 16.30 ­18.00 uur Voor informatie of afspraken met de de­ kaan kun je terecht in het Informatiecen­ trum of telefonisch: 662211. Buro studentenarts en Buro Welzijn (studie­ en beroepskeuze­adviseur, me­ dewerker vorming en welzijn, studen­ tenpsychologen): tel.: 662116. Steunpunt Studiefinanciering: tel.: 06­3212154 of 06­3991139 of 013­668010. Aktuele Studenteninformatie In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen informatie­ materiaal voor studerenden. In het Infor­ matiecentrum wordt dit materiaal, dat van zeer uiteenlopende aard is, ten­ minste één maand ter inzage gelegd. De­ ze week aktueel: Ebeviers Stude Almanak 1989 geeft beschrijvingen van de studierichtingen in het wetenschappelijk onderwijs en in het hoger beroepsonderwijs. Daamaastvind je er de studiemogelijkheden aan de Open Universiteit, en algemene informa­ tie voor studenten. Per studierichting wordt beschreven: het algemene karak­ ter, de toekomstmogelijkheden, de in­ houd en opzet van de propaedeuse en doctoraalfase, de eventuele postdocto­ rale studiemogelijkheden, de vereiste vooropleiding en een adressen voor na­ dere informatie. De HoneyweH Futurist Competition 1989 is een essay­wedstrijd die open staat voor alle full­time studenten aan een universiteit of hogeschool. De stu­ denten worden uitgenodigd een essay te schrijven van maximaal 2000 woorden, waarin de belangrijkste technologische ontwikkelingen in de komende 25 jaar voorspeld worden op één van de volgen­ de gebieden: 'energie *lucht­ en ruim­ tevaart * productie­automatisering 'technologie thuis en "technologie in de werksituatie. De prijzen bestaan uit geld­ prijzen van 2500, 1500,1000 en 500 gul­ den. Daarnaast maakt de nationale win­ naar kans op één van de vier Honeywell beurzen voor een jaar studie in de Ver­ enigde Staten. Een folder geeft verdere informatie. Essays insturen voor 1 mei 1989. De IManagement Essay CompetMon is eveneens een essay­wedstrijd

FEW AFSTUDEERSEMINAR PROF. DR. R. MEERSMAN Het afstudeerseminar zal het gehele tweede semester plaatsvinden op vrij­ dagmiddag van 13.30­15.30 uur in zaal SZ137. De middagen zijn ook toeganke­ lijk voor geïnteresseerden. WMZIGING COLLEGEZALEN: Marktonderzoek 1: woensd. niet in /\Z 117 maar in AZ 112.

FRW KEUZEVAK EUROPEES RECHT Naast de hoorcolleges (woensdag 15.30­17.30 uur in zaal AZ 8) worden er vanaf donderdag 16 februari ook werk­ kolleges Europees recht gegeven door de heer Piket van 9.30­11.30 uur in zaal CZ113. voorstudenten, georganiseerd door de Minit Corporation en het European Ma­ nagement Journal. Het thema voor dit jaar is 'Managing retail service busines­ ses for the 1 990s'. Het essay moet in het Engels geschreven worden, en tussen de 2500 en 3500 woorden tellen. De prijzen bestaan uit 5000 ECU, 3000 ECU en 1000 ECU. De sluitingsdatum voor het inzen­ den van essays is 30 juni 1989. DSW BK!

Buro Buitenlandwm STIMULERINGSFONDS Middels het Stimuleringsfonds kunnen voor het volgende collegejaar 1989/1990 subsidie­aanvragen ingediend worden voor instellingsoverstijgende projecten, instellingsprojecten, studiereizen door stafleden, stage en studie in het buiten­ land van studenten. Voor meer informatie: Bureau Buiten­ land, A 163 (tel. 662236). Deadline: 15 maart 1989.

Vrouwen

^^^^ÊKÊ

OPROEP Het Nederiands Genootschap Vrou­ wenstudies doet een onderzoek naar de wenselijkheid van specifieke vrou­ wenstudiecursussen voor AIO's, OIO'S en andere post­academische studenten en onderzoeksters/ers. Wij verzoeken daarom eenieder die onderzoek doet op het terrein van vrouwenstudies of onder­ zoek doet waarin emancipatieaspecten een belangrijke rol spelen, zich te melden. Hen willen wrtj, middels een korte enquê­ te, enige vragen stellen over een even­ tuele opleidingswens inzake vrou­ wenstudies. U kunt zich telefonisch of schriftelijk opgeven, wilt U daarbij mel­ ding maken van naam, adres, soort aan­ stelling, vakgroep, instelling en onder­ zoeksonderwerp. Ons adres is: Nederiands Genootschap Vrouwenstudies. Heidelberglaan 1,3583 CS Utrecht, tel. 030­531881. Als wij niet aanwezig zijn kunt u ook uw gegevens inspreken op het antwoordapparaat. Bij voorbaat dank. Erna Kas

Studenten BEROEPSOPLEIDING: Praktijkgericht Engelstalig programma voor afgestudeerde academici in de rechts­, economische, en politiek­socia­ le wetenschappen alsook voor afgestu­ deerde in andere disciplines met interna­ tionale oriëntatie. Eén jaar scholing ge­ richt op internationale beleidsfuncties

■tïrt!

BURGERLIJK P ROCESRECHT Mr. M. de Folter heeft elke vrijdagmid­ dag vanaf 15.00­16.30 uur spreekuur, (kamer B 1011).

FSW VTW/SZW/PEW Het werkcollege SMT II voor niet­ sociologen vindt plaats op vrijdag 10.30­12.30 uur in SZ 158

VAC Bij de vakgroep Sociaal Recht en Soci­ ale Politiek van de Faculteit der Rechts­ geleerdheid bestaat een vacature voor een UNIVERSITAIR DOCENT M/V (vac. nr. 360) Tal<en a. Het geven van onderwijs in het ver­ plichte (2e jaars­)vak inleiding sociaal o.a. met betrekking tot Europa 1992. Studiejaar: aug. 1989 tot mei 1990. Cur­ susgeld f 10.000,­. Brochure verkrijg­ baar bij ASEDIR, Oudezijds Achterburg­ wal 237, 1012 DL Amsterdam, tel. 020­525.2966. EFACT Op donderdag 23 februari a.s. organi­ seert EFAC T in samenwerking met KPMG­Klynveld een accountancy In­ house­middag. Op deze dag zal een beeld gegeven worden hoe dynamisch het is te werken en te studeren op een Nederiands internationaal accountants­ kantoor. Locatie: Villa de Vier Jaargetij­ den, te Tilburg. Programma: 12.30 uur Ontvangst 13.(X) uur Welkomstwoord 13.46 uur Bedrijfseconomen in de accountantspraktijk 14.45 uur EDP Audit 15.45 uur KPMG audit Process 16.30 uur loopbaanmogelijkheden 17.00 uur Aperitief Kosten: f5,— leden, f 10,— niet le­ den. Tijdig aanmelden op de EFACT­ kamer. Voor verdere vragen omtrent de­ ze middag of andere activiteiten van EFACT (bijv. De C entrale Boekenin­ koop) kun je altijd bij ons terecht op Ka­ mer 0­50 of bel 013­662991. TAOP-MEDEDEUNG Opvrijdag3maarta.s. is er een excursie georganiseerd naar AEGON. Uniek aan deze excursie is de mogelijkheid om aan den lijve te ondervinden, wat het bete­ kent om om te gaan met inteme commu­ nicatie, beslissingen te nemen etc, bin­ nen een groot commercieel bedrijf als AEGON. Hiertoe zullen een of meer praktijkcases worden aangetxxien. Het is dus de bedoeling om actief bij deze dag betrokken te zijn! Opgeven (en meer informatie) tot 23 fe­ bruari bij: Ingrid Schatorie, tel.: 04998­73431. Ook Input­leden zijn van harte welkomi Vertrek: 8.30 uur, kosten f 10,­. WERKVAKANTIES IN NATUURRESERVATEN Deze zomer organiseert het IVN, Vere­ niging ter bevordering van het milieube­ sef, achttien kampen voor jongeren tus­ sen 15 en 30 jaar. Deze werickampen worden gehouden in verschillende natuurreservaten verspreid over het hele land. Het is een goedkope (extra) vakantiemo­ gelijkheid: deelnemers betalen voor de meeste kampen een eigen bijdrage van maar f 40,— per kampweek. Het IVN

recht en sociale politiek. b. De coördinatie van het onderwijs in het verpirchte (2e jaars­) vak inlekling so­ ciaal recht en sociale politiek. c. Het verrichten van onderzoek op het gebied van het sociaal recht en de soci­ ale politiek. Vereist Juridisch doctoraal examen. Omvang van de werktijd 19 uur per week in deeltijds dienstver­ band. Salaris Min. /3.209,00enmax. /^ 6.908,00 bai­ to per maand (bij full­time aanstelling). Aanstelling geschiedt in tijdelijke dienst voor een periode van vier jaar. Inlichtingen Bij Prof. Dr. A.T.J.M. Jacobs, tel. 013­662254of Mr. G. Heerma van Voss, tel. 013­662181. Sollicitaties schriftelijk, onder vermekling van het vacaturenummer op de enveksp­ pe, aan het hoofd van de Dienst Perso­ neelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg.

zorgt voor begeleiding, onderdak en eten. Als je nog een week vakantie over hebt en het lijkt je wel wat, neem dan contact op met het IVN, Postbus20123,1000 HC Amsterdam, telefoon 020­228115 (vra­ gen naar Paul of Aaltjen). Je kunt dan uitgebreide informatie aanvragen.

O

HE STUDENT, WAT GELOOF JU7 Met dit motto is Ichthus het nieuwe stu­ diejaar ingegaan. Ichthus?... Ja, de evangelische studentenbeweging Ich­ thus. Wat geloof in Jezus Christus in ons leven t)etekent, staat centraal maar we zijn zeer geïnteresseerd in wat jij gelooft! Ichthus betekent in het Grieks: vis. Bij de eerste christenen werd dit als herken­ ningsteken gebmikt aangezien de letters van het woord de afkorting vormden voor: Jezus C hristus, Zoon van God, Redder. Het uitgangspuntvan Ichthus is de bij­ bel, deze staat dan ook centraal in de we­ kelijkse bijbelkringen. Doel hiervan is: het in praktijk brengen van de bijbel in onze studentenwereld en persoonlijke ge­ loofsopbouw. ledere woensdagavond komen we bij elkaar om samen te eten, te bkWen, te zingen en de bijbel te bestu­ deren. De onderwerpen voor dit se­ mester zijn onder andere: Gods lekJing in jouw leven, ik heb geen tijd, is God wer­ kelijk almachtig. Vanwege het open karakter van Ichthus komen er christenen uit verschillende kerken en gemeenten en ook niet­chris­ tenen voelen zich al snel bij ons thuis. Naast onze serieuze activiteiten hebben wij net als iedere andere studentenvere­ niging gezelligheid hoog in het vaandel staan. De gezamenlijke maattijden en het koffiedrinken dragen hiertoe bij, en ook de weekendtrips zijn iedere keer opnieuw een ware belevenis. In iedere universiteitsraad in Nederiand komen studenten in Ichthus groepen bij elkaar en samen zijn zij aangeskiten bij de IFES, the International Fellowship of Evangelical Students. De landelijke aktiviterten bestaan uit een jaariijks terugkerende conferentie, over­ leg in de landelijke vergadering en de or­ ganisatie van de wandel­ en zeilkampen in de zomer, waar christenen en niet­ christenen,rchtianenen niet­fchtianen bij elkaar komen voor bijbelstudie, gebed en vakantie. Nu je zo'n t)eetje weet wat Ichthus in­ houdt, willen we nogmaals aan jou vra­ gen: 'He student, wat geloof jij?' Op WOENSDAG 1 MRT. organiseren wij een OPEN AVOND met als thema: 'Geen zorgen voor morgenl'. Ook jij bent van harte uitgenodigd om 20.00 uur. Prof. Vertjernelaan 50, tel. 672922.

17 februari 1989

MEMO

Studenten

m^^^

INPUT STUDIEREIS NAAR ZWEDEN Wist je dat ze in Zweden al jarenlang per­ soneelwetenschappen studeren? Alleen heet het daar 'personal­ och ar­ beislivfr8gor', kortweg de 'P­linjen' en doen ze er niet aan P.G.O. Wie zich verder in allerlei verschillen en overeenkomsten gaat verdiepen, raakt steeds meer in dit Scandinavische land geïntegreerd, zo ook de leden van de commissie buitenlandse kontakten. Met veel genoegen willen we nu dan ook het volgende aankondigen: van 1 t/m 9 april gaat de eerste Input­ studiereis naar Zweden plaatsvinden: met plaats voor 18 studenten, vervoer per busjes, overnachting bij Zweed­ se studenten, bezoeken aan en lezin­ gen op de universiteiten van Vaxjö en Linköping, de bedrijven Ikea, Flakt, Saab (vliegtuigen) en Philips. Voor meer informatie nodigen we je uit om naar de voorlichtingsbijeenkomst op vrijdag 24 februari, om 15.30 uur in CZ 104 te komen. (I.v.m. het seminar zal dit niet langer dan een half uur in beslag ne­ men). Ter plaatse wordt de mogelijkheid tot inschrijven geboden. Daarnaast hangt er in het studielandschap ook een intekenlijst tot woensdag 1 maart 9.00 uur. Indien nodig vindt hierna een loting plaats, waarvan iedereen die zich heeft ingeschreven op de hoogte wordt gesteld. Op 3 maart is de eerste bijeen­ komst van alle Zweden­gangers ge­ pland. Lezingen: In het kader van de studiereis is een tweetal lezingen georganiseerd ter voor­ berekiing van de bezoeken aan Philips en Saab en Zweden in het algemeen. Niet­ temin zijn ze ook voor de thuisblijvers beslist de moeite waard om bij te wonen. Hieronder volgt een korte inleiding: 1. Bedrijfstijdverlenging van Scania (Saab) Zwolle Spreker: Dhr. van Vliet. Op 22 maart '89, 15.30 uur in AZ 6. Vanf 1 april '89 gaan de werk­ nemers van de truckfabrikant Scania dagen van 9,5 uur maken: vier dagen per week, de wisselende vijfde dag is vrij. De produktietijd gaat zo van 40 uur naar 47,5uur per week. Drt bete­ kent een produktiestijging van 20%. Wat waren de achtergronden? Hoe gingen de onderhandelingen met de ondernemingsraad en de vakbon­ den? Dit zijn enkete aandachtspunten voor een boeiende discussie met dhr. van Vliet, hoofd Personeelszaken. 2. Toekomst van het'Zweedse Model' in Nederland Spreker. Dhr. de Haas (Philips). Op23 maart, 14.30 ur, SZ 30. Het beleid van de Zweedse so­ ciaal­democraten heeft als doel: vol­ ledige werkgelegenheid in een markt­ economie, gekoppeld aan solidariteit tussen alle v\«rkenden. Het uitgangs­ punt was en is: gelijke beloning voor gelijk werk. Een aktief werkgelegen­ heidsbeleid is dus een vereiste. In Zweden bestaat er daarom een ver­ plichte scholing voor werklozen en verplichte aanvaarding van aangebo­ den banen (met evt. verhuisplicht). Het resultaat van dit beleid is een werkloosheidspercentage van slechts 2% en een klein aantal lang­ durig werklozen. De vraag is of dit model ook in Nederland van toepas­ sing zou kunnen zijn. Na de lezing weet je er alles over! (voor inlichtingen, bel: Angelique (358432), Theo (366548), Rolf (445926), Urs (030445926) of Lisa (359870). SAMSOM H.D. TJEENK WILLINK PRUS1989 Prijs van f 8.000,— voor een weten­ schappelijke publikatie op het vakgebied bestuurskunde. Samsom Uitgeverij in Alphen aan den

Univers

Rijn stelt iedere4jaar de Samsom H.D. Tjeenk Willink prijs beschikbaar. Deze prijs wordt gegeven aan de auteur(s) van één of meerdere publikaties die een be­ langrijke bijdrage hebben geleverd aan de wetenschap, op een speciaal daartoe aangewezen tenein van de rechtsweten­ schap of bestuurskunde. In 1989 komen auteur(s) van één of meerdere publikaties op het terrein van de bestuurskunde in aanmerking voor toekenning van de prijs. De prijs, waar­ aan een bedrag van f 8.000, — is ver­ bonden, zal in december 1989 worden uitgereikt.

Engeland en de V.S. in Tilburg. In zijn le­ zing zal hij aandacht schenken aan de ge­ volgen van nieuwe producten op de productie­ en consumptiepatronen in de minder ontwikkelde landen. Hoewel het belang van nieuwe producten wordt on­ derkend, hebben economen deze kwes­ tie nauwelijks geanalyseerd. Prof. James zal dan ook een systematisch kader aan­ dragen waarbinnen de invloed van die nieuwe producten kan worden na­ gegaan. Datum: donderdag 23 febmari, 14.00 uur Plaats: AZ 6

De publikatie dient een oorspronkelijk Nederiandstalig werk te zijn. De voor­ keur wordt gegeven aan auteur(s) bene­ den de 35 jaar die niet eerder, of weinig hebben gepubliceerd. Het weri< moet verschenen zijn in de periode van 1 juli 1985tot1 juli 1989. Publikaties die voor de prijs in aanmer­ king komen kunnen tot uiterlijk 1 juli 1989 worden aangemeld bij: Samsom Uitge­ verij bv, t.a.v. mevr. H.J. Boogaard, on­ der vermelding van de Samsom H.D. Tjeenk Willink prijs 1989, Postbus4,2400 MA Alphen aan den Rijn. Voor nadere informatie kunt u mevr. Boogaard telefonisch bereiken op (01720)6 20 36.

DEFACTO Carnaval is net voorbij en het volgende feest staat al weer voor de deur. Volgen­ de week verschijnt namelijk het zesde nummer van Defacto, het periodiek van de economische faculteit. Het faculteitsblad is dit keer dikker dan ooit. En toch zullen jullie minder vaste onderwerpen herkennen. Een aantal artikelen heeft betrekking op het fenomeen universiteit. Uiteraard besteden we daarbij aandacht aan onze universiteit. Bovendien leggen we uit wat nu eigenlijk een hoogleraar is. Verder onderwierpen we de schulden­ conversie aan een onderzoek. Ook voor de bedrijfseconomen bevat Defacto 6 leesvoer. Hoogovens wordt in de schijnwerper gezet. En de bikkers kunnen aan hun trekken komen in een betoog over kwalitatief re­ deneren. Nee, dit is niet alles. Maar dat kunnen jul­ lie vanaf 22 februari allemaal zelf ontdek­ ken. Want dan wordt Defacto voor slechts een gulden verkocht in de ruim­ tes voor de aula en CZ 101. Efact­leden ontvangen het blad gratis thuis.

Z.N.K.K. Het Zuid­Nederiands Kamerkoor zoekt op korte termijn nog enkele alten. Een goede stem en het kunnen lezen van bladmuziek is een vereiste. Belangstellenden worden uitgenodigd een ­ of meerdere ­ repetities bij te wo­ nen. Deze vinden elke dinsdagavond plaats van 20.15 uur tot 22.15 uur in de Maranathakeri<, Prof. Cobbenhagenlaan 19 te Tilburg. Voor meer informatie kan gebeld worden naar 013­670758. LEZING MR. R.B. MILO Nog niet zo lang geleden heeft de Hoge Raad een aantal uitspraken gedaan die nogal wat stof hebben doen opwaaien. Op 16 juni 1987 wees dit rechtscollege een arrest inzake een verkrachtingszaak, dat een uitgebreide en felle discussie opleverde over enerzijds de vraag of de Hoge Raad nu wel werkelijk ten onrechte een arrest van het Hof Amsterdam in stand heeft gelaten waarin werd beslist dat de man die een relatie heeft met een vrouw ondanks hevig verzet van de laat­ ste, haar niet verkracht zolang hem niet duidelijk is dat zij niet gediend was van sexueel contact met hem, en anderzijds of de rechters die het arrest hebben ge­ wezen daarop persoonlijk mogen wor­ den aangevallen, zoals prof. van Maar­ seveen deed in het Nederlands Juristen­ blad van 11 juni 1988. De uitspraak urt 1987 staat niet op zichzelf, want in fe­ bruari 1988 wees de Hoge Raad een an­ der arrest over dezelfde problematiek. Ook hier ging de verdachte vrijuit, nu ver­ krachting wettelijk gezien niet mogelijk is indien de betreffende man en vrouw met elkaar zijn gehuwd. Beide arresten hebben duidelijk aangetoond dat de hui­ dige zedelijkheidswetgeving een aantal belangrijke mankementen vertoond. Om die reden heeft de Minister van Justitie inmiddels een wetsvoorstel ingediend, waarin onder andere verkrachting ook binnen het huwelijk strafbaar wordt gesteld. Op deze hele ontwikkeling zal mr. R.B. Milo (advocaat te Tilburg) tij­ dens een door de Vereniging voor Straf­ recht Peter Noll georganiseerde lezing op woensdag 22 februari 1989 ingaan. Aan­ vang 19.30 uur in zaal AZ 9. De toegang is gratis. VITE ORGANISEERT Lezing door Prof. James, titel: 'The im­ pact of the introduction of new products in LDC's'. Professor James werd in september 1988 benoemd als de nieuwe hoogleraar Economie van de ontwikkelingslanden. Hij werd geboren in Durt>an en kwam via

dienen van aanvragen voor projecten is een brochure beschikbaar alsmede spe­ ciale formulieren, die verkrijgbaar zijn bij het stafbureau van het Samenwerkings­ orgaan Brabantse Universiteiten, KUB, gebouw R, kamer 34, tel. (66)2380/2763, TUE, BG 3.10, tel. (47)2118. Voor 1990 zijn voor 3 è 4 nieuwe projec­ ten personele middelen beschikbaar. De aanvragen, die (in 10­voud) uiteriijk 1 mei 1989 in het bezit moeten zijn van het Sa­ menwerkingsorgaan, kunnen desge­ wenst vooraf in concept­versie worden voorgelegd aan de beoordelingscom­ missie. Men krijgt het concept dan voor­ zien van eventuele kanttekeningen te­ rug, al dan niet met een indienings­ advies. Voor verdere informatie kan men zich wenden tot de secretaris van het Samen­ werkingsorgaan Brabantse Universitei­ ten, drs. A. Pillot.

Vrouwen

FONDS DOCTOR CATHARINE VAN TUSSENBROEK Het Bestuur van het Fonds Doctor Ca­ tharine van Tussenbroek wijst er nog­ maals op, dat subsidieaanvragen voor 1989 vóór 15 februari 1989 moeten wor­ den ingediend bij het secretariaat, Jer­ faasplantsoen 12,6721 HC Bennekom. Zie verder beneden. Voor subsidie van wetenschappelijk on­ derzoek of opleiding komen in aan­ merking: * Vrouwen, die zijn afgestudeerd aan een instelling voor Wetenschappelijk Onderwijs of die een met het doctoraal­ examen gelijkgesteld examen hebben af­ gelegd. De subsidie bedraagt maximaal f 2500, — . Géén subsidie wordt ver­ LEZING FILOSOFENKRING leend voor: aanschaf van apparatuur en Lezing 20 februari: boeken; vertaal­, fotocopieer­ en tele­ 'Stijlen in kunst en wetenschap', foonkosten; normale studiekosten of door: R. de Wilde kosten van levensonderhoud in Neder­ Het begrip 'stijl' is in de eerste plaats een land; een reeds gestart of voltooid kunsthistorisch begrip. project. De geschiedenis van de kunst of van de * Vrouwen die hun studie aan een instel­ literatuur in het bijzonder vatten we ge­ ling voor Wetenschappelijk Ondenwijs woonlijk niet op in termen van groei en bijna hebben voltooid. De subsidie be­ vooruitgang, maar meer als een opeen­ draagt maximaal f 1000, —. volging van stijlen. Wetenschap, met na­ Subsidie kan worden toegekend: me natuunwetenschap, zien we daaren­ 1) Als bijdrage in de reiskosten, wanneer tegen als een activiteit die wel in termen men een opleiding gaat volgen aan een van groei en vooruitgang te beschrijven buitenlandse instelling voor Weten­ is. Alleen al daarom lijkt het stijlbegrip schappelijk Onderwijs. Voorwaarde is, hier niet op zijn plaats. Toch zijn de laat­ dat de aanvraagster kan aantonen, dat ste decennia wetenschapshistorici en de overige kosten grotendeels zijn ge­ wetenschapsfilosofen de beoefening dekt door subsidie van een Nederiand­ van wetenschap steeds meer op gaan se of buitenlandse instelling. De aan­ vatten als een stijlgebonden activiteit. vraag moet worden ingediend vóór be­ Wat houdt dit in en wat zijn de conse­ gin van de cursus of opleiding. quenties van die interpretatie? Hoe kun­ 2) Als bijdrage in de kosten van een in het nen we dan bijvoorbeeld nog van voor­ buitenland uitgevoerdsmp^xe­, leeron­ uitgang in de wetenschap spreken? derzoek, stage, etc, mits ingediend bin­ Zo beoogt deze lezing een verheldering nen 6 maanden na terugkeer uit het bui­ te zijn zowel van het begrip 'stijl', dat mo­ tenland en vergezeld van een kort gelijk van toepassing is op wetenschap, verslag. als van het stijlbegrip zoals dat in de Aanvragen moeten worden ingediend kunstgeschiedenis gemeengoed is. op speciale voor afgestudeerden resp. R. de Wilde (1953) studeerde pedago­ studenten bestemde formulieren. Deze giek, andralogie en wijsbegeerte in Gro­ en nadere inlichtingen zijn bij het secre­ ningen. Momenteel is hij als medewer­ tariaat op schriftelijk verzoek ver­ ker verbonden aan de vakgroep Wijsbe­ krijgbaar. geerte van de Rijksuniversiteit Limburg. Hij publiceerde artikelen op het gebied CONGRES 'IN VERWACHTING van de kennistheorie, de moderne maat­ VAN WETENSCHAP* schappijtheorie en de geschiedenis van Aan de Rijksuniversiteit Limburg wordt de sociologie. op donderdag 23 maart 1989 van 9.30 tot 17.15 uur georganiseerd: 'In verwach­ AANVRAGEN ting van wetenschap', een congres over SAMENWERKINGSPROJECTEN ontwikkelingen in onderzoek en theorie­ vorming omtrent vrouw en ziekte. Tot / mei 1989 hebben faculteiten, vak­ Het programma bestaat uit vier plenaire groepen en diensten de gelegenheid tot lezingen met discussie, en een parallel­ het indienen van projectvoorstellen voor sessie met diverse workshops. het aanvragen van personele en overige Spreeksters zijn: prof. dr. C hristien middelen voor nieuwe en lopende sa­ Brinkgreve, dr. Kathy Davis, drs. Anja menwerkingsprojecten in de gezamen­ Hiddinga en drs. Annemarie Mol. lijke researchpool van de KUB en de De inschrijvingskosten bedragen f 15,­. TUE. Projecten in dit kader kunnen een Voor studenten en anderen met een mi­ projectduur hebben van één tot vier jaar. nimuminkomen is deelname gratis. Voor alles wat men wil weten over het in­ Voor nadere informatie en inschrijving

kunt u contact opnemen met: Werk­ groep Vrouwenstudies Gezondheidswe­ tenschappen en Geneeskunde, Rijksuni­ versiteit Limburg, drs. Klasien Horstman tel. 043­888767/372 of drs. VViesWeijts tel. 043­887324/334. EXCHANGE P ROGRAMME INTERNATIONAL Buro voor internationale vrouwennet­ werken geopend. Rotterdam ­ Women's Exchange Pro­ gramme International (tel. 010­436.02.66). Een stichting die bemid­ delt en diensten verieent t.b.v. interna­ tionale uitwisselingsprogramma's tussen vrouwengroepen, ­ netwerken, ­ bedrij­ ven en overheidsinstellingen, opent op 17 februari a.s. haar buro aan de Mathe­ nesserlaan 177 in Rotterdam. De ope­ ning zal plaats vinden door Mr. Yvonne van Rooy, staatssecretaris van Economi­ sche Zaken. De diensten van WEP Inter­ national bestaan o.a. uit advies, training, fondswerving en organisatie op emanci­ patiegebied.

Sport i^mÊmÊÊm^ HOCKEY De Studenten Hockey Vereniging T//­ At/Agr organiseert i.s.m. Lacosteen Chi­ kara een nachttoernooi. Tijd: ISfebmari20.00­5.00uur(feesttot 7.00 uur). Plaats: KUB­sporthal. Er zal op het kunstgrasveld gespeeld, worden. Bij slecht weer wordt uitgeweken naar de zaal. Mixed­teams zijn toegestaan. Voor SHOT­leden is het toernooi gratis, niet­leden betalen vijf gukJen. Elke deel­ nemer krijgt vier consumpties gratis. Dit még je niet missen. Voor meer informati: Ruud 636622 Yolande 671774 ORCA'S 5e MIXEDTOERNOOI: 16 APRIL 1989 Zondag 16 april viert de A.U.S.R. Orca het eerste lustrum van Orca's mixed­ toemooi. Dit is één van de grootste com­ petitietoernooien van Nederiand. Er kunnen ploegen meedoen van acht competitieroeiers: vier dames en vier he­ ■ ren. ledere ploeg zal in een dames C4, twee keer in een mixed C4 en twee keer in een mixed acht roeien. De wedstrijden gaan over 650 meter en er zal in de cate­ gorieën 'ervaren' en 'onervaren' gestart worden. Naast het roeien staan er nog vele acti­ viteiten op het programma, en na de prij­ suitreiking is er een heeriijk Mexicaans di­ ner en feest. Meer informatie over Orca's mixed­toer­ nooi is te verkrijgen bij: A.U.S.R. Orca, Veriengde Hoogravenseweg 13, 3525 GD Utrecht. Tel. 030­890860. INTERNATIONAAL TOERNOOI BASKETBAL 'Internationaliseren!' De basketbalvere­ niging was er al mee bezig voordat 1992 een gemeengoed werd. Dat dit geen boute opmerking is bewijst deze aankon­ diging van ons vijfde Intemationaal Toer­ nooi. Want inderdaad, op 24, 25 en 26 februari spelen 24 teams net zo lang te­ gen elkaar totdat er één kampioen wordt. De teams zijn qua sexe gemengd samengesteld enrijkelijkgevarieerd qua nationaliteit. Met andere woorden, er zit­ ten zowel mannen als vrouwen in een team en evenals Frankrijk, Duitsland en België stelde Nederiand één of meerde­ re studententeams samen. Ter informatie: de aanvangstijd van de wedstrijden op de drie dagen is resp. 19.30 uur, 9.30 uur en 9.30 uur. De te hanteren voertaal is aan julie en de toe­ gang is gratis. Het toernooi zal plaatsvin­ den in de studentensporthal en we zou­ den het leuk vinden als je kwam kijken.

17 februari 1989

pop SCHOUWBURG

Literaire Journalistiek

Lieneke Ie Roux en Els Dotterman in Nachtwake (foto: Patrick Meis) SCHOUWBURG

Sublieme nachtwake Soms schieten woorden te kort voor 'n recensie, omdat het geziene te slecht of gewoon te goed is voor woorden. Dat laatste is het geval met de produktie 'Nachtwake', die vorig jaar door Guy Joosten bij de Blauwe Maandag Compagnie werd geregisseerd, en die nu met een gewijzigde bezetting onder de vleugels van het Zuidelijk Toneel opnieuw wordt uitgebracht. Ik ken alleen de oude versie en die maakte op mij een overweldigende indruk. Straks, op 16 mei komt de Blauwe Maandag Compagnie opnieuw naarTilburg en wel met een eveneens bejubelde versie van 'De Meeuw' van Anton Tsjechov. Niet zeuren, gewoon gaan kijken en genieten. Nachtwake van Lars Noren door het Zuidelijk Toneel in samenwerking met de Blauwe Maandag Compagnie. Op dinsdag 21 februari in de Schouwburg. Aanvang 20.15 uur (EV)

SCHOUWBURG

F'ACT: beeldenrijk sprookje F'Act met 'Fox & Coyote in de goot', regie Matthijs Wils. Op 23 februari in de Studiozaal van de Schouwburg, aanvang 20.45 uur. 'Het tafereel is als een zee waar de storm aan de oppervlakte grenst aan de stilte aan de diepte', kondigt een folder van de Kerngroep Bijzondere Projecten F'ACT de voorstelling van Matthijs Wils prozaïsch aan. Als het publiek nu maar niet verdrinkt in de fantasierijke verbeelPARADOX

Meer dan vocale jazz Vrijdag 17 februari 21.30 uur: Elise van de Ven en Kees van Zandwijk Als 'vokale jazz' staat hun optreden in Paradox aangekondigd maar zowel Elise van de Ven als Kees van Zandwijk vinden dat een slechte omschrijving. 'Wij doen óók jazz, maar verder allerlei andere stijlen, pop, country, popballads. We willen ons niet beperken tot bepaalde genres.' De twee performers treden op 17 februari voor het eerst samen in Paradox op, beiden hebben in het verleden wel solo optredens verzorgd In het muziekcafé. Elise van de Ven studeert momenteel voor het derde jaar zang aan de afdeling lichte muziek van het Rotterdams Conservatorium. Kees van Zandwijk studeerde in 1984 op klassiek en piano af aan het Brabants Conservatorium. Het optreden wordt echter allerminst klassiek, hoewel Van Zandwijk wel denkt dat die klassieke noot door kan klinken. Van de Ven en Van Zandwijk brengen geen zelfgeschreven liedjes, hoewel dat volgens Van Zandwijk wel in de toekomst ligt. Voorlopig houden ze het bij evergreens als 'Body and Soul'. (NvO)

dingskrachten van de produktie. Maar dat schijnt wel mee te vallen. Een Trouw-recensente schrijft dat het om een 'fantasievolle en beeldenrijke voorstelling' gaat, hoewel, de structuur tegen het einde volgens haar zo verwaterd is dat ze zich genoopt ziet zelfs af te haken. Desalniettemin belooft het een aardige voorstelling te worden. In 'Fox & Coyote in de goot' staan drie spelers aan de rand van een nieuwe wereld, ze zweven tussen waken en slapen, tussen een concrete wereld en fantasie. Overal is water en geen enkel houvast. Door hun fantasieën tot leven te laten komen ontmoeten zij 'beweegredenen, de wind, geluiden en ideeën'. De produktie van Matthijs Wils is gebaseerd op het verhaal 'Fox & Coyote' van de antropoloog Jaime de Angulo uit diens bundel 'Indian Tales', een scheppingsverhaal van Indianen. De steppewolf wordt gepersonifieerd door een wijze man (Feike Boschma) die in een deken gehuld moeilijke vragen stelt als: 'Wie ben je ? Waar ga je heen ?' De vos (gedanst door Matthijs Wils) antwoordt met een explosief bewegingsspel. De jazzy zangeres Greetje Bijma jaagt de vos op een gegeven moment ook nog eens de stuipen op het lijf door het uitstoten van harde hoge tonen. De dans wordt niet alleen als antwoordmogelijkheid gebruikt, maar eveneens als manier om het publiek bij het spel te betrekken. De kijker moet voor zichzelf een keuze maken uit de veelheid aan bewegingen die de spelers gebruiken om een zelfportret van zichzelf te maken. Een zee met storm aan de oppervlakte, aan de stilte en aan de diepte zou het kunnen zijn. Of een storm in een glas water zonder diepte. Dat moet nog blijken. (NvO)

Op woensdagavond 22 februari organiseert de Stichting J.H. Leopold in de theaterkelder van de Schouwburg, om 20.30 uur: De Avonden, over een nieuw genre in de Nederiandse literatuur 'Literaire Journalistiek' met Jantiene van Aschs en Ed Schiilders. Aanvang 20.30 uur. Jantiene van Aschs is free-lance journaliste voor verschillende gerenommeerde tijdschriften en kranten in binnen- en buitenland. Voor een reportage over het leven in een psychiatrische inrrchting liet Van Aschs zich enkele maanden opnemen. Intermezzo (1988), het verslag van deze periode, geeft niet alleen een beeld van psychiatrische patiënten en behandelmethoden. Geleidelijk aan blijkt hoe de journalistieke afstandelijkheid van Van Aschs afneemt en plaats maakt voor een groeiende betrokkenheid. De observaties van therapieën, gespreksflarden en andere impressies geeft Van Aschs weerindagboekvorm. Het illustreert dat ze geen distantie kan en wil behouden. Intermezzo geeft dan ook voornamelijk een beeld van hoe een 'buitenstaander' tegen het leven in een psychiatrische Inrichting aankijkt en welke vertwijfeling deze confrontatie oproept. Ed Schilders zag zich met een andere journalistieke opgave geconfronteerd. Vanuit stapels oud materiaal; krantenberichten, rechtbankverslagen en getuigenverklaringen heeft Schilders in Moordhoek gepoogd om de moord op de elfjarige Marietje Kessels in een katholieke kerk op 22 augustus 1900 te reconstrueren. Schilders stond hierbij zowel voor de opgave om de lezers inzicht te geven in historisch feitenmateriaal als de opgave om na negenentachtig jaar een bevredigende oplossing aan te dragen. Het materiaal is door Schilders zo geconstrueerd dat het een spannende roman heeft opgeleverd. Vormen deze romans, met hun nieuwe thematiek, een welkome aanvulling op de tjekende genre's in de Nederlandse literatuur? Jantiene van Aschs en Ed Schilders houden beiden een inleiding van twintig minuten over het nieuwe genre 'literaire journalistiek' en dragen voor uit eigen werk. Toegang is gratis.

Agenda FEBRUARI VRIJDAG 17 FEBRUARI Universiteit, 16.15 uur, aula: Promotie Dr. G.M.L.M. Deraeck. Titel proefschrift: 'Levend leren; Vomiingsconcept voor altemerend onderwijs'. Schouwbwg, 20.00 uur. Filmhuis' SarabaHakobune Regie: ShuijtTerayama (t/m 18.2) Cinecitta, 20.30 uur, zaal 1: 'A world apart'. Regie: Chris Menges. (t/m 22.2). SdiouwlHirg, 22.15 uur:Filmhuis: 'High and low'. Regie: Akira Kurasawa. (t/m 18.2) Cinecitta, 22.15uur, zaal 1: 'tntervista'. Regie: Fredenco Feliini. (t/m 22.2). Cinecitta, 20.00 uur, zaal 2: 'Spoorloos'. Regie: George Sluizer. (t/m22.2). 't Heit», 21.00 uur: De kandkiaten tl. Voorstelling: Effecten in ontwikkeling/ O Tempora, O Mores. Cinecitta, 21.45 uur, zaal 2: 'The unbearable lightness of being'. Regie: Philip Kaufman (tm 22.2) ZATERDAG 18 FEBRUARI 't Heit», 21.00 uur: Danswert<plaatscircuit. ZONDAG 19 FEBRUARI IManmatiia, 11.30 uur- Viering van schrift en tafel. Voorgangers: Hub Lenders en Han Oude Munnink. Viering met doop. Het studentenkoor zingt. SctiouwiMarg, 12.30uur: Koffieconcert SMET. Werken van Mozart uigevoerd door vier vocale soliten en het Fiatikwintet.

'Spoken', naar een boek van Hendrik Ibsen, geregisseerd door Joana Bilska. Op 22 februari in de Schouwburg, aanvang 20.15 uur. Een onderdrukt vrouwenleven, een overspelige echtgenoot, een doodzieke zoon, een tegennatuurlijke liefde, daarover gaat het boek 'Spoken' van de Noorse schrijver Henrik Ibsen uit 1881. Joanna Bilska brengt dit sombere boek nu op de planken met Ellen Vogel in de hoofdrol als moeder Helene Alving. Deze vrouw, weduwe van een man die onbeschaamd een kind verwekte bij de dienstbode en zijn andere vnendinnen aan huis ontving, wordt na de dood van haar man beheerst door angsten. 'Overal en iedere dag zijn er spoken, schimmen die de hele omgeving bedekken, als een laag zand.' Haar zoon Oswald lijdt aan syf ilys (een ziekte die de hersenen langzaam verweekt, waarna de dood volgt), maar wordt onverhoopt veriiefd op Regine, de halfzuster die uit de schoot van de dienstbode geboren wordt. Helene Alving staat de incestueuze verhouding toe uit een allesoverheersende moederliefde. In Alving vallen zowel bitterheid als liefde samen, hetgeen de moederrol er voor Ellen Vogel niet makkelijk op maakt. (NvO)

DINSDAG 21 FEBRUARI IWwmatiia, 16.00 uur: Gesprek 'Oecumene'. Schouwtiurg, 20.15 uur: Zuidelijk Toneel met 'Nachtwake' Olof, Inval bij Virgiel. Vertrek21.30 uur. WOENSDAG 22 FEBRUARI IMaranatlia, 20.00 uur: Groep Moraal en Koor Studentenkerk. SctKMiwbiwg, 20.15 uur; Ellen Vogel in 'Spoken'. Schoufwburg, 20.30 uur: De Avonden: Stichting Leopwkl. Rondom het thema literaire journalistiek worden voordrachten gehouden door Jeantine van Aschs en Ed Schiklers. De Spoel, 21.30 uur: Cocktail-party. DONDERDAG 23 FEBRUARI Universiteit, 13.30 uur, AZ-7: Prof.Dr. Hans Bertens (RUU) over 'De Amerikaanse mythokjgie; achtergronden van de Amerikaanse cultuur'. Org. Studium Generale. Vlctar, 20.00 uur: Trappistenavond met diverse soorten Belgisch bter. SdKxnriiurs, 20.00 uur: Filmhuis: 'Die veriorene Ehe der Katharina Blum'. Regie: Volker Schlondorff. (t/m 25.2). Schouwburg, 22.15 uur: Filmhuis; 'Un amour de Swann'. Regie; Volker Schlondorff (t/m 25.2) SdKHiwiiurs, 20.15 uur; Ballet van Vlaanderen met 'Me and my girt'. Schouwbwg, 2).45uur; Fact: Foxen Coyote in de goot. OI<»f, 21.00 uur: Sorisso Hintstoernooi. Paradox, 21.30 uur: Wim Overgaauw en Eef Albers, jazzgitaristen. VRIJDAG 24 FEBRUARI

Schouwburg, 20.15 uur: Operakoor

Concordia met 'La Traviata' van Verdi.

SciKMnviMirg, 20.45 uur, studio: Lies-

Jantiene van Aschs

beth List met List Nu. 't Helt», 21.00 uur: Cosmic lllusfc)n/Voyage to Tomorrow. Pwadox, 22.00 uur: Freddie Cavalli Band

Betaald matseren

SCHOUWBURG

Knappe moederrol in 'Spoken'

MAANDAG 20 FEBRUARI IMaranatlia, 20.00 uur Vrouwenliturgie. Sdwuwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Hiroshima, mon amour' Regie: Alain Resnais (t/m 22.2). Sc^liouwlMvg. 22.15 uur: Filmhuis: 'Room 666' en 'Lightning over water' Regie: Wim Wenders (t/m 22.2)

Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

>c

Naam:. Adres:. (Tel.:...

HET Hemel en aarde Het woord 'universiteit', 'professor' of 'student' valt niet in de t w e e uur durende Tilburgse revue 'Hemel en a a r d e ' . De universiteit is de navel v a n de samenleving niet, laat staan v a n de Tilburgse. Omgekeerd g a a t al dat Tilburgse gedoe in de Stadsschouwburg vast en zeker aan heel w a t w e t e n schappers en studenten voorbij. Al lopen er ondergrondse verbindingen. De libretto-schrijvers zijn geen v a n beiden Tilburger v a n geboorte, maar zijn er het levend voorbeeld van die titel te kunnen behalen, zoals W i l lem I I , Hendrik Moller en Cees Becht ('De Sloper'), die ook tot de vaste inventaris v a n het Tilburgse erfgoed zijn g a a n behoren. Een v a n hen is Ed Schilders, docent Frans a a n de Katholieke Leergangen, en buiten Tilburg vooral bekend als publicist in literaire bladen en De Volkskrant. In onze contreien maakte hij onlangs n a a m door de publicatie v a n 'Moordhoek', een boek over de geruchtmakende dood v a n het dochtertje van de Tilburgse instrumentenbouwer Schenkelaars in de voormalige Noordhoekse kerk. ('De pastoor heeft het g e d a a n . . . ' ) Ed Schilders' mede-auteur >vas ooit een bekende verschijning a a n de KUB toen die nog hogeschool heette: Jace

van de Ven studeerde a a n de juridische faculteit en w a s de geestelijke vader v a n de feuilleton-student Justus, die de kolommen v a n het toenmalige Tilburgs Hogeschoolblad onveilig m a a k t e . V a n de Ven wordt tegenwoordig nog maar zelden gezien in de o m geving v a n de Hogeschooll a a n . Hij is cultuur-redacteur v a n het plaatselijke Nieuwsblad en verwoed liefhebber v a n fietsen en amateurtoneel. Het idee voor het motto v a n de revue deed V a n de Ven echter op in de nabijheid v a n het universiteitscomplex. Hij zocht naar een vorm w a a r i n hij op het toneel een hoofdpersoon Tilburg als het w a r e vanuit de lucht kon laten beschouwen. In de O u d e W a rande vond hij v«^at hij zocht door de ontmoeting met een z w a k begaafde m a n . 'Mijn aandacht w e r d getrokken door het feit dat hij minutenlang geconcentreerd naar de hemel stond te turen. O n willekeurig keek ik ook eens naar boven, maar zag niets anders dan de gebruikelijk voorbijschuivende w o l k e n . Ik keek hem a a n en na nog w a t naar boven turen keek hij ook naar mij en vroeg: 'Geleufde gij in Jézusse?' ' T s j a . . . , ' antwoordde ik, w a n t als je het Credo niet hoeft te zingen, maar op een onverwacht moment op een doordew^eekse

d a g moet uitspreken, komt het niet altijd even automatisch naar boven. Daarbij w a s ik een beetje verbouvt/ereerd iemand te ontmoeten die het bewijs v a n het bestaan v a n de hemel zocht door achter de wolken 'Jézusse', of w e e t ik w i e nog meer, persoonlijk op te g a a n sporen. Even later, toen ik richting huis fietste, vond ik het w e l grappig en toen ik de kaart v a n Tilburg w e e r zag liggen, wist ik opeens: ' M a a r dit is het, de

hemel zelf kan op Tilburg neerzien en commentaar leveren op alles w a t hier gebeurt. Dat is de invalshoek v a n w a a r u i t een nieuwe Tilburgse revue aangepakt moet worden.' Het bleek geen slechte vondst: w a t dezer dagen door amateurs op de planken v a n de schouv«^burg wordt gezet is het bekijken ruimschoots w a a r d . Een revue moet er schitterend uitzien en dat doet 'Hemel en a a r d e ' .

De hoofdprijs g a a t vt^at mij betreft naar de Vakgroep Textiele Werkvormen v a n de Leergangen. Vijendertig studenten en docenten hebben v«^ondermooie (steeds wisselende) decors en kostuums gem a a k t . (Zou het trouwens toeval zijn, dat de aller-, a l lerbeste prestaties vt^erden geleverd bij de aankleding v a n bordeel- en helle-scène?) W a t een revue hoort te hebben w a s er: originele composities en (vooral plat Tilburgse) teksten, een prima orkest, een koor, een prachtige dansgroep (applaus), en acteurs (waaronder enkele goede), techniek. De meeste deelnemers kennen elkaar uit het verenigingslev e n . Verschillenden hebben drie jaar geleden meegedaan a a n de eerste revue sinds lange tijd 'Kannen en Kruiken', sommigen ook toen in familieverband. N i e u w zijn enkele deelnemers uit het 'alternatiev e ' circuit. Albert Siebelink (rollen: engel des Heren en kastelein), Rob v a n Gestel (rollen: Tilburg-promotor Zwiers en Pietje) en Harrie Verkerk (rollen: quizmaster en Jaoneke) zijn afkomstig uit de stal v a n de Stichting Kuitoer, een club mensen die zich tot dusver vooral in kritische dan w e l experimentele kringen placht op te houden. De versmelting verloopt echter moeiteloos.

DE SPORTIEVE SOLLICITANT

Kj-lrM

Uit het omvangrijke archief van een academisch gevormde sollicitant. A. Bie's B. Baas

yClhCA-

personal computer systems I

\

.

Aan de heer DE BIE (aliaB J. de Groot) p/a De Volkskrant Postbus 1002 lOOO BA AMSTERDAM

-^

(P Tilburg. 30-3-1988

Geachte heer J. de Groot, Kun Je manaser worden wanneer Je niet van topsport houdt? Welzeker, mijnheer de Groot, geen enkel probleem. Ondergetekende ie daar het levende beuijs van. Ik doe al 15 Jaar helemaal niets aan sport, heb een uitzonderlijke hekel aan lichaamsbeweging, om van die opgefokte fitness- en marathonrage nog maar te zwijgen. Ik krijg al een beroerte als ik er aan denk. En nota bene, ik heb twee linkse handen. In mijn bedrijf zult u dan ook vandaag, morgen én overmorgen geen gymzaaltje aantreffen om de bureauwerkers te bewegen zich in de baas zijn tijd te beuegen. Een snipperdag voor een interland krijgen ze van mij evenmin zolang ik hier de scepter zwaai. Wat ik wil zeggen is dit: ik ben manager geworden van mijn eigen bedrijf zonder ooit ook maar éón sportieve raadgeving van een Winsemius, de Pierre Jansen onder de zakenlui/ politici, voor lief te nemen. Neem van mij aan, mijnheer de Groot, manager worden stelt niks voor. U wordt 'het' door simpelweg voor uzelf te beginnen. Een sollicitatie-adviesbureau of zoiets. In het geval u van trimmen houdt: een aftei—trim-bar. En dan laat u van die kaartjes drukken met uw naam er op. Mooi briefpapier, U maakt wat reclame. Na verloop van tijd de Kamer van Koophandel inschakelsn en u bent waar u wezen wiIt.

iry-

f/^

4^S«5fc/ Ï^L U^^'^'O Zt*>.Air^

/V7t/y\/

(g

Frans Godfroy

J^

BIE'S

E V E N E M E N T

iU^yMjii^.

Si^^

Heeft u echt maar één voorletter ? Advies: verzin daar gewoon nog één of twee letters uit het alfabet b i j , vergeet niet een leuke titel voor uw naam te verzinnen, ingenieur doet het vandaag de dag heel goed, kraait toch geen haan naar, en oiet het imago kan niets meer fout gaan. Ik spreek uit eigen ervaring, mijnheer de Groot. Zit niet bij de pakken neer, geloof in uzelf, stop met solliciteren bij een ander maar maak van bijvoorbeeld uu hobby uw eigen bedrijf. Fiscaal gezien nog voordelig ook. En hebt u daar nog een PC-systeempJe bij nodig dan ben ik bereid u tegen een schappelijk prijsje te adviseren. Met vriendelijke groet. drs. Clemence M. van Diek (33 J . ) / dir.manager CLAIM PERSONAL COMPUTE!

XK um^'U- I4^a*ia^ giro 3496442

CLAIM PCS kruisstraat 13

5014 hr

TILBURG