1988 10 07

^ ^ i - 2>g!.--io',*r»s«^t \

urgs Universiteitsblad - 7 oktober 1988 - jaargang 26 numnner 7

Rome verijdelt benoeming Tiiburgs theoloog in Bonn

s

Het Vaticaan heeft de benoeming van de Tilburgse moraaltheoloog Prof. dr. Karl Merks tot hoogleraar aan de universiteit van Bonn verijdeld. De verantwoordelijke Duitse bisschoppen waren bereid hun 'nihil obstat' oftewel 'geen bezwaar' uit te spreken, maar Rome oordeelde dat bepaalde facetten van Merks' theologie niet stroken met de katholieke leer. Tot nu toe hebben protesten van Merks tegen de Romeinse maatregel geen effect gehad. 'Ik blijf echter pogingen ondernemen om tot een rechtvaardige oplossing te komen. Het besluit is gebaseerd op argumenten waarin ik mijn theologie niet herken. Ik

Merks: hoop op rehabilitatie

hoop en ben er eigenlijk van overtuigd, dat Rome mij als theoloog rehabiliteert', aldus de hoogleraar in een korte reactie. Het belang dat Merks hecht aan discussie en argumentatie in ethische kwesties, ervaart Rome als ondermijning van het kerkelijk gezag. Voorts zou Merks met zijn concrete moraal te ver afdwalen van onveranderlijke ethische grondbeginselen. Sommigen menen dat het negatieve oordeel over de Tilburgse theoloog versterkt wordt door het feit dat hij in Nederland doceert en geen priester is, maar gehuwd. De Duitse bisschoppen die bij de zaak betrokken zijn, zitten nu met een probleem. Ze hebben te kennen gegeven achter Merks te staan, zeker na zijn antwoord op de Vaticaanse kritiek. Maar moeten zij zich neerleggen bij de centralistische besluitvorming binnen de katholieke kerk? Prof. Merks heeft zijn medewerking toegezegd aan een uitvoeriger artikel over de benoemingskwestie in een van de volgende nummers van Univers. (PvZ)

8/9 Stille krachten zijn werkzaam bij de filosofen. Een uitgebreid interview met bewindvoerder De Klerk. 5

6 7

Beweging en blokkering in het sociaal en economisch beleid. Het resultaat van een VFproject aan de sociale faculteit.

De nieuwste verleiding

van Martin Scorsese.

Banken in de provincie

zijn uit de tijd.

Rechtswinkel botst met College over studieduurverlenging De afhandeling van aanvragen voor studieduurverlenging zijn bij studenten Rechten werkzaam bij de Rechtswinkel te Tilburg, in het verkeerde keelgat geschoten. Afgelopen week is een brief gestuurd aan de commissie Studentenbeleid en de Universiteitsraad. Die brief heeft weer wrijving opgewekt bij het College van Bestuur (CvB), dat de verlengingen behandeld heeft. Mr. Jasper van den Beid, coördinator van de Stichting J uridische EHBO (waaronderde Rechtswinkel valt), heeft al eerder in een brief aan het CvB uitgelegd welke bezwaren er waren en veri zocht om verandering van het huidige be; leid. Antwoord daarop is tot nu toe uitgebleven. Rob Kraakman, secretaris van de universiteit, zegt daarover: 'Het CvB heeft al een beslissing genomen en die is niet terug te draaien. Dus heeft het College tegen DSW (waar alle aanvragen voor studieduurverlenging uiteindelijk terechtkwamen, mm) ge-

zegd: Geven jullie aan de Rechtswinkel door dat wij niet veel meer kunnen veranderen en dat in beroep moet worden gegaan bij het College van Beroep voor het Wetenschappelijk Onderwijs in Den Haag. Zo is de rechtsgang. Nietvia de Universiteitsraad. De brief van de Rechtswinkel aan de UR wekt de indruk dat het CvB niets gedaan heeft. Dat is niet waar. Die brief zit me dwars. Zo moeten we niet met elkaar omgaan. De Universiteitsraad is nu uitgenodigd om het CvB even aan te pakken. Terwijl wij absoluut zonder kwade wil en met goede bedoelingen de belangen van alle studenten willen behartigen.' Een bezwaar volgens de brief aan het CvB is dat betrokken studenten in dienst van de

Rechtswinkel, uiteenlopend beoordeeld zijn terwijl ze vergelijkbare achtergronden hebben. 'Bij twee studenten is het verzoek afgewezen, bij een ander is drie maanden verienging toegestaan en een vierde heeft zes maanden gekregen', zo zegt Van den Beid. 'Daar klopt toch niets van. Degene die drie maanden had gekregen heeft bezwaar ingediend. Overigens ook een moeilijke zaak omdat de motivatie van de beslissing bij niemand in bezit was voor de uiterlijke datum waarop je nog bezwaar kon indienen. Men wist dus niet waartegen men eigenlijk in beroep moest gaan! De student met drie maanden verienging had die abusievelijk gekregen, zo bleek uiteindelijk. Het had nul maanden moeten zijn.' Omdat de vergissing door de KUB is gemaakt, mag de betreffende student toch drie maanden langer studeren. In de brief aan het CvB stelt de Rechtswinkel ook dat er van beknotting sprake is geweest. Jasper van den Beid: 'Vroeger konden rechtenstudenten die twee jaar bij de Rechtswinkel hadden gewerkt, kiezen uit twee mogelijkheden: óf vrijstelling van een keuzevak óf studieduurverienging. De meesten kozen voor studieduurverlenging omdat je dan een vollediger vakkenpakket hebt. Nu is die tweede mogelijkheid vervallen. Je kunt immers ook vrijstelling aanvragen en zoniet, krijg je geen enkele compensatie meer. Door deze beknotting treedt rechtsongelijkheid op tussen studenten.' Volgens secretaris Kraakman is de Rechtswinkel daarmee aan het verkeerde adres. 'Dat is een zaak die binnen de Rechtenfaculteit aangevochten moet worden. Het CvB heeft daar niets mee te maken', aldus Kraakman. Ten derde heeft de Rechtswinkel kritiek op het veriengingenbeleid van de KU B in het algemeen. Dit valt buiten het bestek van de brief aan het CvB. Volgens Van den Beid worden universitaire activiteiten meer gewaardeerd dan maatschappelijke activiterten buiten de studie om. Studieduurverlenging op grond van bijvoorbeeld praktijkwerk in een rechtswinkel zou dan minder vaak gehonoreerd worden, concludeert Van den Beid.

'Bovendien was de brief waarin de laatste mogelijkheid tot verienging werd aangekondigd slechts een week daarvoor verstuurd. Ik ken voorbeelden van technische universiteiten en andere opleidingen in Tilburg die meer aan de kant van de studenten stonden en alle aanvragen voor verienging gehonoreerd hebben. De indruk bestaat dus dat de KUB meer naar Deetman en de universitaire toekomst kijkt dan naar de moeilijkheden die studenten hebben. Men heeft angst om tegen de regels in te gaan', aldus Jasper van den Beid. (MM)

Hoger Onderwijs Persbureau Met ingang van deze week is Univers aangesloten bij het Hoger Onderwijs Persbureau (HOP). Het HOP voorziet in berichtgeving over de landelijke ontwikkelingen in het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek. Het persbureau is een initiatief van de universiteitsbladen die voorheen in de Universitaire Pers (UP) samenwerkten, aangevuld met Mare (Leiden) en Folia (Amsterdam). De groep bladen, die nieuwsberichten van het HOP betrekken, bestaat uit Ad Vaivas (Vrije Universiteit), Cursor (Technische Universiteit Eindhoven), Delta (Technische Universiteit Delft), Folia (Universiteit van Amsterdam), KUnieuws (Katholieke Universiteit Nijmegen), Mare (Rijksuniversiteit Leiden), Observant (Rijksuniversiteit Maastricht), Ublad (Rijksuniversiteit Utrecht), UK (Rijksuniversiteit Groningen), Univers (Katholieke Universiteit Brabant) en Universiteitsblad Twente (Universiteit Twente). Het HOP kent een stichtingsvorm en werkt onafhankelijk op basis van een redactiestatuut. De aangestoten bladen leveren een financiële bijdrage naar rato van hun oplage. Bij elkaar bestrijken de bladen een lezerskring van ruim 200.000. Eerste en voorlopig enige redacteur van het persbureau is Jos Dohmen (36), tot voor kort eindredacteur van het Amsterdamse universiteitsblad Folia.

Van den Beid: praktijkwerk in rechtswinkel ondergewaardeerd

COLOFON

INGEZONDEN MATSERTJES

In memoriam prof. Olde Kalter O p 13 september 1.1. overleed na een kort ziekbed prof. mr. A . L . Olde Kalter, emeri­ tus hoogleraar Romeins recht. Collega Olde Kalter was een late roeping voor de rechtswetenschap. Eerst op latere leeftijd was deze in 1914 te Losser geboren Twentenaar rechten gaan studeren. Toen hij na het behalen van het colloquium deze stu­ die ondernam, was hij werkzaam bij 's Rijks belastingadministratie. O m in Utrecht zijn rechtenstudie te kunnen aanvangen vroeg hij voor de duur van de studietijd buitengewoon verlof buiten bezwaar van 's lands schatkist. Toen hij zijn candidaatsexamen had be­ haald, werd hij aangesteld tot assistent Ro­ meins recht bij prof. Zevenbergen. O p drie en dertigjarige leeftijd behaalde hij zijn doc­ toraal examen. Hierna vestigde hij zich als advocaat en pro­ cureur te Oldenzaal, waar hij tevens een tweetal keren lid van de gemeenteraad was. In 1957 legde hij intussen alsnog het staats­ examen gymnasium a af. Begin 1958 koos Olde Kalter voor een beroep in de weten­ schap en het onderwijs. Hij werd toen ver­ bonden aan de Utrechtse universiteit en wel bij de wetenschappelijke staf van de sectie Romeins recht. Hier bleef hij werkzaam tot­ dat hij in 1963 zijn proefschrift voltooide. Deze studie Dicta et promissa, (over de aan­ sprakelijkheid van de verkoper wegens geda­ ne toezeggingen betreffende de hoedanig­ heid van de verkochte zaak) was van een zo­ danig hoog gehalte, dat hij in 1963 gevraagd werd hoogleraar in het Romeinse recht te worden aan de zojuist in Tilburg opgerich­ te Faculteit der Rechtsgeleerdheid. De gelukkigste tijd in Tilburg lag in de eer­ ste jaren na zijn benoeming. Toen k o n hij

■ ^ matsertjes

^^

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten z e / 5,—. Tus­ sen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. SOC. RECHT: Wie helpt mij tegen een redelijke vergoeding aan goede en volledige aantekeningen van het college Sociaal Recht en Sociale Politiek 1988? Tel. 040-532154. TE KOOP: Mazda 323 LPG 1982, APK tot sept. '89. In prima staat/ 5.250,— Inl. M. v.d.Heuvel, tel.: (66) 2754 S-114. MUZIEK: Gitaarstudio, gitaarles alle stijlen. Nieuw: basgitaarles (lid KNTV), 013-358562. MEERIJDEN? Meerijders gevraagd voor de route TilburgHeerlen vice versa. Tel. 013-670759, vragen naar Huub. I

AUTO: Te koop: een schitterende Peugeot 305, BJ'78. Motorisch prima en APK-gekeurd tot april '89. Diverse extra's dit al voor / 1005,—. Bel voor meer informatie naar Jeroen, tel.: 680850. SOCRATES-FILM: 11-10: The Untouchables 25-10: Gorky park 08-11: The Breakfast club 22-11: Reds 06-12: Under fire 20-12: Merry X-mas, mr. Lawrence. EEN RECEPTIE/BORREL OF FEEST? Dat kan in LA CABANE! Goed verzorgd voor redelijke consumptieprijzen en een gratis accommodatie. Academielaan 73 Tilburg. Tel.: 013-636792. Informeer of kom gerust langs.

Univers

voor nog niet te grote studentengroepen zijn rijke kennis van het Romeinse recht en de Romeinse cultuur uitdragen en in geani­ meerde discussies o p allerlei rechtskwesties ingaan. Toen ook verschenen van zijn hand in vaktijdschriften enige doorwrochte arti­ kelen. De steeds in studentenaantallen gro­ ter wordende hoorcolleges lagen hem min­ der. Zijn idealen met betrekking tot onder­ wijs en onderzoek zag hij in 1968 de mist in­ gaan, toen hij plotseling in ernstige mate zijn gezondheid zag ondermijnd. Wel herstelde hij uiteindelijk gedeeltelijk, maar de dokter verbood hem intensieve arbeid in onderwijs en onderzoek, een kruis dat hij op bewonde­ renswaardige wijze aanvaardde. Voortaan trok prof. Olde Kalter zich nog meer dan voorheen terug o p zijn studeerkamer, waar hij temidden van zijn boeken bij klassieke schrijvers troost en berusting vond. Het is te­ kenend voor zijn persoonlijkheid dat hij in de laatste maanden van zijn leven, toen hij reeds wist dat hij ongeneeslijk ziek was, ge­ schriften van H o m e r u s en Aristoteles, van Cicero en Seneca las en deze in de oorspron­ kelijke taal. Het heengaan van prof. Olde Kalter bete­ kent voor zijn vrouw en kinderen een groot verlies. Zij schreven boven zijn overlijdens­ advertentie een uitspraak van Aristoteles: 'De geest schijnt echter als iets zelfstandigs in ons te komen wonen en bovendien onver­ gankelijk te zijn'. Mogen zij vooral in deze dagen steun vinden in gelovig verwachten van het eeuwig leven. J.P. Coopmans, Voorzitter van de Vakgroep Rechtsgeschiedenis.

VERHUIZEN: Goedkoop verhuizen/vervoeren. Zowel in als buiten Tilburg. Ook 's avonds en weekends. Bel: _158278. , VERTAALWERK: Native speaker, academicus en beëdigd vertaler, vertaalt al uw artikelen, scripties etc. in of uit het Engels m.b.v. wordperfect, ook correctie. Drs. P.E. Davies, tel. 030-552695. TYPEN, TEKSTVERWERKING: Scripties, rapporten e.d. snel verwerkt; moderne apparatuur, professioneel uitgeprint. Fotokopieerapparatuur met vele mogelijkheden. Voor informatie: 013-347691. LEZING MERCURIUS: B.S. Mercurius organiseert op 13 oktober een lezing over econ. ontwikkelingen en het beleggingsbeleid in het Verre Oosten. Deze lezing wordt verzorgd door dr. C. Prins (Bank ITEC). De lezing begmt om 20.00 uur te AZ 117. De toegang is gratis. TYPEWERK: Snelle directiesecretaresse typt foutloos en vakkundig uw scripties, werkstukken e.d. in de moderne talen op tekstverwerker of elektr. typemachine. Tel.: 05490-27148. LES ARCS? Wij zoeken nog enkele personen (V/M) om ons te vergezellen op een fantastische, opti gezelli skivakantie in ARC-2000. Vertrek 25/2. Bel: Ronald (353052), Gerard (359809). PARUSREIS: T.e.v. Parijsreis, wie betaalt mag mee. 3 Dagen Parijs (4,5 en 6 november), twee sterrenhotel hartje centrum; busreis; logies en ontbijt voor slechts / 92,—. Mogelijkheden voor excursies. Inschrijven is betalen (giro 4805999, t.e.v. Tilburg. Inlichtingen bij Jan Verhagen, tel.: 013-367517. Ilse Vernoy, tel.: 013-672401 .T.e.v. kamer (078) ma. t/m vr. van 12.30-13.30 u.

feaKtionai, Vernieuwingsgezinde filosofen De suggestieve kop boven het redaktieartikel van UNIVERS D.D. 30-09-1988: 'vernieuwingsgezinde filosofen delven onderspit', en de opmerking dat dit het oordeel van waarnemers is hebben mi] nogal verbaasd. Is hier sprake van een oordeel, door relatieve buitenstaanders, over de vernieuwingsgezindheid van een of enkele stafleden van de filosofische faculteit, of weet iemand zich tegenover outsiders als vertegenwoordiger van een groep vernieuwingsgezinden te presenteren? Mogelijkerwijze is dat laatste het geval en daarom zou het voor de schrijver van dat artikel verstandig zijn geweest, een eretitel die wellicht iemand voor zichzelf opeist, niet klakkeloos voor een eigenschap van de persoon uit te geven. What is in a name? Zo hoop ik bijvoorbeeld niet, dat het feit, dat deze reactie van mij onder het hoofdje 'reactionair' verschijnt, mij ook als reactionair bestempelt. Overigens iets ter zake: de filosofische faculteit bestaat aan de KUB pas sinds 1980. Sinds haar oprichting is zij voortdurend tot in haar grondvesten aan ingrijpende aanpassingen onderhevig geweest, en is zij nauwelijks in staat geweest om één van de curricula die zij ontworpen heeft eens in een langere periode dan 5 jaar ten uitvoer te brengen. De 'vernieuwingen' overspoelen haar als een onaflatende reeks van vloedgolven. Aan 'Flüssigheit' is er dan ook aan het bedrijf van de filosofie aan de KUB in principe geen gebrek. Bij het zoeken naar enig gemeenschappelijk houvast kan het alleen maar averechts werken, indien één bepaalde visie als de 'vernieuwende' wordt bestempeld. Elk mogelijk houvast is hier betrekkelijk nieuw. Daarom gaat het alleen maar om de kwaliteit ervan. Herman van Erp Naschrift: zie middenpagina SOCRATES FILM: In plaats van 'Friday the 13th' draait Socrates de film 'The Untouchables'. De film wordt vertoond dinsdag 11 oktober om 20.30 uur in CZ 101. Vol is vol! MARION KOMT OOK! Op het BlK-feest, en geef ze eens ongelijk want BIK-feesten zijn altijd leuk. Woensdag 12 oktober vanaf 22.00 uur in Variété. Entree/ 1,—. 6lK-feest: Dat wordt weer knallen in Variété. Kom ook en knal mee. Woensdag 12 oktober vanaf 22.00 uur. Entree:/ 1,—. MET SPOED GEZOCHT: Een enthousiaste Spaans sprekende die graag (eventueel juridische) conversatieles verzorgt. Tel.: 013-358371 (Danielle). TE KOOP: Gezellige, mooie woning met open haard. Van Maerlandstraat Tilburg. Dicht bij de KUB. Inlichtingen: Bureau van Spaendonck, tel.: 654111. ENGELAND: Engeland-reis 20 t/m 25 november/ 399,-. Info: 357742.

DE ZELFMOORDEN IN DE HAVENSTRAAT

Het cellen-tekort moest worden opgelost. De door Korthals Altes gedicteerde snelheid kostte doden: de zelfmoorden in de nieuwe gevangenis Havenstraat, Amsterdam. Annie M. G. Schmidt bedankte Hans Chr. Andersen voor zijn prijs. In VN: hoe. De betrouwbaarheid van condooms daalt dramatisch in combinatie met glijmiddelen op oliebasis. Afbraak in een wip, onderzoek. Max Blokzijl hield de NSB-radiopraatjes. In VN hoe zijn luisteraars toen reageerden. Vanuit Calais en vanuit Dover wordt nu gegraven aan de Tunnel Onder Het Kanaal. Maar zullen beide partijen elkaar bereiken?

DE MOORD OP DE ZUIVERE ZANGSTEM

In de kleurenbijlage: van Caruso tot Pavarotti, hoe operahuis en platenmaatschappij eendrachtig overgingen tot moord op de zuivere zangstem. Ook: de Guardian Angels van New York. Voorzitter: de Vereniging van Verlegen Mensen. Boeken: het venijnige leven van Truman Capote. Maarten 't Hart.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddievaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen medewerkers han von den hoff, caspar janssen, gerard rutten, yvonne ton, peter van zoest columnisten 1 aarts, dr a j w boelhouwer, c m van diek p kop, k soudijn samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m. ackermans (adviseur), drs th schouw, r lazaroms, g siegelaer officiële mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku nieuws (nijmegen) mare (leiden), observant (maastricht), u blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden / 3 0 , - per jaargang

GEEN ANIMO

Lerarenopleiding economie in problemen Een collegezaal hoeft voor de colleges van de lerarenopleiding economie niet worden gereserveerd. Ze kunnen altijd op de kamer van een docent worden gegeven. Tot nu toe is er namelijk slechts één inschrijving binnen voor het studiejaar 88/89. Misschien komen er nog wel bij maar ver boven het aantal van vorig jaar (51) zal de uiteindelijke inschrijving niet uitkomen en dat terwijl er nog steeds een groot tekort is aan economieleraren. Belangrijke reden voor deze geringe belangstelling is op de eerste plaats de onduidelijkheid die er rondom de opleiding heeft gehangen. Zo'n jaar geleden was er nog sprake van de lerarenopleidingen helemaal over te hevelen naar HBO-instellingen. Toen eenmaal besloten was dat er toch een opleiding voor eerste-graads docenten (HAVO en VWO) mogelijk zou zijn op universitair niveau, heeft het nog lange tijd geduurd eer de exacte duur, vorm en toelatingseisen van die opleiding concreet waren. Een tweede reden voor de lage inschrljvingscijfers is dat de opleiding 14 maanden duurt. Dat vinden veel studenten te lang. Vooral als je bedenkt datje in die periode als econoom in bijvoorbeeld een bedrijf al veel geld kunt verdienen en dat je voor een plaats als docent in een HBO-opleiding helemaal geen bevoegdheid nodig hebt. Drs. H.J. Klok, coördinator van de lerarenopleiding economie verwacht echter dat de belangstelling in de toekomst zal toenemen. Nu er meer duidelijkheid bestaat over de aard van de opleiding kan er ook meer informatie worden gegeven aan studenten en wellicht wordt er zelfs een actieve campagne opgezet om aspirant leraren te werven. Daarnaast is het aantal economiestudenten de laatste tijd zo groot, dat over een aantal jaren niet alle afgestudeerden zo makkelijk aan een baan zullen komen als nu het geval is. Klok verwacht dat dan de belangstelling voor alternatieve werkzaamheden in de economische sfeer, zoals een baan als docent, zal toenemen. Of de lerarenopleiding dan echter nog zal bestaan, is zeer de vraag. Naast de organisatorische problemen die een klein aantal stu-

komt dus geen nieuw geld binnen voor de lerarenopleiding economie. Volgens Drs. H.J.F. Hoens (Dienst Algemene Zaken) levert dat nog geen problemen op, omdat er vorig jaar ook minder geld aan de opleiding is uitgegeven als is binnengekomen. Voor de toekomst liggen er echter plannen om de financiering van de opleiding te koppelen aan het aantal studenten dat in het voorgaande jaar een bevoegdheid heeft gehaald. Als de belangstelling voor de lerarenopleiding zo zou blijven als die nu is, kan die regeling verregaande gevolgen hebben voor het bestaan ervan. Zover ziet Hoens het echter niet komen. Hij constateert dat het geen probleem van Tilburg alleen is, maar dat andere universiteiten met soortgelijke lage inschrijvingscijf ers zitten. Hij verwacht dan ook dat geprobeerd zal worden om via een betere promotie van de opleiding de belangstelling te doen groeien.

Tevens is hij van mening dat het imago van het beroep 'docent' in het algemeen voor verbetering vatbaar is. Uitspraken van ambtenaren op het departement van Onderwijs en Wetenschappen hebben dat imago de laatste jaren een fikse deuk toegebracht. De inzet van de leraren en kwaliteitvan hun lessen zou slecht zijn. Nu echter ook in de Troonrede aangegeven is dat er gestreefd moet worden naar een beter aanzien van het docentschap en betere arbeidsomstandigheden verwachten de heren Hoens en Klok dat de belangstelling behoorlijk zal toenemen . Alleen kan het wel enige tijd du ren eer plannen in die richting gesmeed zijn. De verwezenlijking van die plannen en de eventuele uitwerking ervan zijn al helemaal een lange termijnzaak. De vraag is of er tegen die tijd in Tilburg nog wel een lerarenopleiding economie bestaat die in de belangstelling zou komen te staan. En in de tussentijd mag die ene docent in sp)é zich verheugen in zeer persoonlijk contact met zijn professoren. (HvdH)

Kabinet wil minder leraren opleiden

Henk Klok: meer duidelijkheid over opleiding denten met zich meebrengt, er moet immers op een geheel andere wijze aan een kleine groep les worden gegeven dan aan een grote groep, doemt een financieel probleem op. Het ministerie van onderwijs betaalde namelijk voor zoveel studenten als kunnen deelnemen aan de opleiding. Dat zijn er zo'n 50. Aangezien er dit jaar slechts 5 mensen deelnamen aan de opleiding, en er geld is betaald voor 50, heeft de minister besloten dat met het geld dat voor het vorig jaar is betaald, ook dit jaar moet worden rondgekomen. Er

De komende jaren zullen minder docenten ten behoeve van het voortgezet onderwijs worden opgeleid. Verder zal worden getracht grote aantallen werkloze leraren om te scholen. Het kabinet heeft eind september ingestemd met deze voorstellen uit de notitie 'Omscholing en mobiliteit van onderwijspersoneel', die van de hand is van minister Deetman. Men hoopt dat de sociale uitkeringen aan onderwijspersoneel hiermee volgend jaar 50 miljoen gulden lager zullen uitvallen. Dat bedrag moet in 1992 zijn opgelopen tot 200 miljoen. In de notitie wordt gewezen op de forse stijging van het aantal werkloze docenten en van het aantal docenten voor wie minder lesuren beschikbaar zijn dan waarvoor zij werden aangesteld. De stijgende werkloosheid is te wijten aan het dalende aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs. Bij de Tweede Kamer heeft minister Deetman onlangs al voorstellen ingediend voor een beperking van het aantal opleidingsplaatsen voor leraren. Een woordvoer-

der van het ministerie kon deze week nog niet zeggen of er een verdere reductie komt. Een nadere uitwerking van het kabinetsbesluit wordt binnenkort verwacht. Overigens blijkt in de praktijk dat vooral universitaire studenten nauwelijks te interesseren zijn voor een plaats in de lerarenopleiding. Dit studiejaar valt vooral de belangstelling voor vakken als economie, wis-, natuuren scheikunde extreem laag uit. In tegenstelling tot de algemene tendens doet zich bij deze sectoren een tekort aan leraren voor. Met een groot omscholingsproject hoopt het kabinet een perspectief buiten het onderwijs te bieden aan de werkloze leraren. Ook is het mogelijk dat de omscholing wordt gericht op de paar vakken waarin zich tekorten aan leraren voordoen. Tenslotte hoopt men op een uitbreiding van de particuliere scholingsmarkt en wordt het beleid erop gericht dat docenten voortgezet onderwijs daar werk kunnen vinden. (JD/HOP)

Adviesraad Hoger Onderwijs wijst missiebudget van de hand De Adviesraad Hoger Onderwijs (ARHOj meent dat de overheid niet het missiebudget moet invoeren bij de universiteiten. Met dit negatief advies wordt opnieuw een belangrijk voorstel uit het Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan van minister Deetman naar de prullebak verwezen. Eerder keerde de ARHO zich tegen de invoering van een knipkaart- of vouchersysteem. Het missiebudget is bedoeld als een instrument waarmee de overheid specifieke wensen ten aanzien van onderwijs en onderzoek kan aanzwengelen bij de universiteiten. Met het budget kan de overheid ook de profilering van de universiteiten beïnvloeden. Minister Deetman vindt namelijk dat vernieuwingen, differentiaties en taakverdeling in het hoger ondenwijs onvoldoende of niet snel genoeg tot stand komen. In een op 1 oktober uitgebracht advies, zegt de ARHO echter dat begrippen als 'missie' en 'profilering' onhanteerbaar zijn in de relatie tussen overheid en instellingen omdat ze te abstract zijn. De universiteiten zijn opgebouwd uit zeer verschillende gebieden van ondenwijs en onderzoek, wat volgens de raad alleen tot zeer globale missies leidt. Bovendien zijn deze zeer tijdgebonden en Univers

moeilijk stuurbaar. Volgens de ARHO zal minister Deetman niet eens de vraag kunnen beantwoorden hoe hij het budget op een verantwoorde manier kan verdelen over de universiteiten. De invoering van het missiebudget zou leiden tot een zeer gedetailleerde besluitvorming, die naar de mening van de ARHO op gespannen voet staat met het principe van deregulering en afstandelijk bestuur. Volgens de raad moet het stellen van prioriteiten en het aanbrengen van vernieuwingen aan de universiteiten zelf worden overgelaten. De overheid heeft ook zonder missiebudget voldoende mogelijkheden om dat proces te beïnvloeden. De overheid zou haar aandacht beter moeten richten op verbetering van de mogelijkheden voor de universiteiten om zichzelf te

profileren en te vernieuwen, dan op het uitbreiden van de directe sturing. De ARHO vindt het verstandiger om de universiteiten interne vernieuwingsfondsen te laten vormen uit de reguliere rijksbijdragen. Daartoe zouden ook de centraal voor vernieuwingen gereserveerde gelden verdeeld moeten worden over de instellingen. Verder verdient het volgens de ARHO aanbeveling om een 'revolving fund' in te stellen, waaruit de universiteiten geld kunnen lenen voor investeringen. De leningen moeten natuuHijk ooit worden terugbetaald om het fonds op peil te houden. De adviesraad vindt de instelling van zo'n revolving fund een aardig alternatief voor het voorstel van de Vereniging van Samenwerkende Universiteiten (VSNU) om de instellingen toe te staan op de kapitaalmarkt te lenen. Het fonds zou gevuld kunnen worden door een eenmalige storting door de minister uit de huidige vernieuwingsgelden. De universiteiten en hogescholen zouden het beheer moeten voeren, onder toezicht van de minister. De bestuur van de VSNU heeft nog geen standpunt kunnen innemen over het ARHOadvies, omdat de kwestie pas begin december aan de orde wordt gesteld. Volgens de

woordvoerster van de vereniging echter hebben de universiteiten tot nu toe eveneens kritisch gereageerd op de invoering van het missiebudget. Het budget, als het er al komt, zou in ieder geval niet mogen leiden tot een verdere vermindering van de bestedingsruimte van de instellingen. Dat betekent dat het niet al te groot zou mogen zijn. Verder hebben de universiteitsbesturen erop gewezen, dat de minister specifieke zaken best zou kunnen stimuleren door ze in de vorm van contractonderzoek of contractonderwijs uit te besteden aan de instellingen. (JD/HOP)

Rectificatie In de Univers van vorige week is in het artikel over het afscheid van mr. Hans Geleijnse als U-raadsvoorzitter een storende fout geslopen. Een gebrek aan evenwichtigheid willen we Geleijnse absoluut niet toeschrijven. Het foto-onderschrift moet dan ook luiden: Geleijnse, onpartijdig, evenwichtig en soeverein.

7 oktober 1988

K

Onderwijstaken voor juridisch mentoraat Het juridisch mentoraat gaat zich bezighouden met onderwijsproblemen van eerstejaars. De drie student-assistenten willen klachten van studenten doorgeven aan contactdocenten van de vakgroepen. Ook hebben ze de mentoren gevraagd de studie van hun groepsleden te stimuleren. Hoe deze studiebegeleiding concreet uitpakt, is volgens het mentoraat afhankelijk van de mentoren. Het is niet de bedoeling dat zij colleges gaan geven, wel moeten ze 'prikkels uitdelen'. Als een van de mogelijkheden wordt het vormen van werkgroepen genoemd. Verschillende mentoren hebben al kritisch gereageerd op de plannen. Het juridisch mentoraat voert ook veranderingen door in de centraal-geleide projecten, waaraan vorig jaar weinig eerstejaars hebben deelgenomen. Zo zal er nu een bezoek gebracht worden aan een juridische afdeling van een bedrijf. Ook krijgt de reis naar Den Haag dit jaar voor het eerst een thema (natuurlijk: Europa 1992). (PvD)

Actie voor voordelig aflossen studieschuld Vóór 15 oktober zal minister Deetman aan 175.000 afgestudeerden het aanbod doen om tegen korting de studieschuld versneld af te lossen. De bewindsman hoopt hiermee nog in 1988 een bedrag van 263 miljoen gulden binnen te krijgen. Via paginagrote advertenties in enkele landelijke kranten werd de campagne van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen vorige week aangekondigd. Het kortingsaanbod geldt alleen voor studieschulden die zijn ontstaan uit de renteloze voorschotten onder de vroegere regeling Rijksstudietoelagen. Andere schulden uit leningen kunnen niet met korting worden afgelost. Ook de schulden die na 1 oktober 1986 zijn opgebouwd in het kader van de nieuwe Wet op de studiefinanciering blijven van de actie uitgesloten. De afgestudeerden die dit aanbod dezer dagen ontvangen, krijgen een acceptgirokaart waarmee zij hun per 1 januari 1989 nog resterende studieschuld in een keer kunnen aflossen . Daarop is een korting aangebracht van vier procent per jaar van de resterende looptijd van het renteloze voorschot, plus vier procent extra. Het kortingspercentage bedraagt dus 4 X (N : 12) -I- 4, waarbij N de resterende looptijd in maanden is.

Het deel van de kortingsactie dat in oktober start, betreft alleen afgestudeerden die reeds een vijfde deel of meer van hun studieschuld hadden afgelost. In 1989 zal een soortgelijk aanbod worden gedaan aan de ongeveer 300.000 afgestudeerden die minder dan een vijfde van hun studieschuld hebben afgelost. Daarmee hoopt Deetman volgend jaar nog eens een bedrag van 522,5 miljoen gulden binnen te krijgen. De minister heeft dat geld hard nodig om het onderdeel studiefinanciering van zijn begroting 1989 sluitend te krijgen. (JD/HOP)

LSVB daagt Deetman voor de rechter De Landelijke Studentenvakbond (LSVB) onderneemt juridische stappen tegen minister Deetman omdat hij het zogenaamde 'historieformulier' niet wil vernietigen. Dat heeft een woordvoerder van de bond dinsdag (4 oktober) bevestigd. Volgens de LSVB-woordvoerder verliezen sommige studenten een deel van hun inschrijvingsrechten in het hoger ondenwijs omdat de op het historieformulier gevraagde gegevens onvolledig zijn. Nu minister Deetman heeft geweigerd om het historieformulier te vernietigen, eist de bond dat de betrokken studenten een extra formulier toegezonden krijgen waarmee zij aanvullende gegevens kunnen verstrekken. De bond zal zijn eis via de landsadvocaat bij Deetman indienen. Het historieformulier is een verklaring waarin studenten zelf opgave moeten doen van het aantal jaren dat zij hoger onden^/ijs hebben genoten. Aan de hand van dit formulier wordt bepaald hoeveel inschrijvingsduur de betreffende student nog tegoed heeft. Volgens de LSVB zijn de vragen die in de verklaring worden gesteld onduidelijk en ontbreekt bovendien een goede vraag naar eventueel behaalde diploma's. Daardoor zouden studenten ten onrechte enkele jaren studieduur kunnen verliezen. Wet PPR-Kamerlid Lankhorst heeft vorige week over deze kwestie schrrftelijke vragen gesteld aan minister Deetman. Lankhorst wil weten of de klacht van de LSVB terecht is en hij informeert naar de stappen die de minister gaat nemen. Minister Deetman heeft de LSVB al geschreven dat het historieformulier slechts een van de gegevens is aan de hand waarvan iemands resterende inschrijvingsduur wordt vastgesteld. Verder zegt Deetman dat niet hij, maar de universiteiten en hogescholen bepalen hoeveel inschrijvingsduur een student nog tegoed heeft. Op de vragen van Lankhorst heeft de bewinds-

De vrijdag placht een saai dagje te zijn, eerder iets voor een dagje ziek, een dagje weg, een dagje thuis, een rede, o/een promotie. Daar komt echter de laatste tijd volop verandering in. Leest U er de mededeiingenpagina's en de Agenda in Univers maar eens op na: de vrijdagactiviteiten gonzen als knetterende brom/ïetsen. De concurrentie met de advertenties uit de Therapie-rubriek van de Zaterdagse krant kunnen de aankondigingen nog net niet aan, daarvoor is he^ nog iets te lokaal en te weinig mysterieus, maar het is wel duidelijk dat op de KUB zaken ter tafel komen waar een eenvoudig academicus geen flauw benul van heeft. De te bespreken onderwerpen zijn op zich van groot belang, maar niet minder belangrijk is de bijkomstigheid dat dit soort bijeenkomsten het belang van de Universitaire Gemeenschap tot de juiste proporties kan reduceren en het grote perspectief weer beter in beeld kan brengen.

Univers

man nog niet geantwoord. De LSVB-woordvoerder zei dinsdag dat de bond ook andere acties overweegt met betrekking tot de Harmonisatiewet en de wijziging van het stelsel van studiefinanciering. Zoals bekend is de studentenvakbond er eerder In geslaagd om een deel van de Harmonisatiewet via een kort geding buiten werking te laten stellen. Over enkele dagen wil de LSVB een zwartboek uitbrengen over de wet. (JD/HOP)

Irritatie over vertrek faculteitssecretaris De juridische studentenfractie 'Recht Vooruit' wil weten 'waarom de faculteitsraad via het vacaturebord moest vernemen dat de secretaris de faculteit zal gaan verlaten'. Volgens de fractie moet het vertrek van mr. S. Toncman (per 1 januari 1989) in de faculteitsraadsvergadering van donderdag 13 oktober aan de orde worden gesteld. Het bestuur zou dan ook moeten vertellen wat de reden is van het 'plotselinge vertrek' van Toncman. 'Blijkens de tekst van de vacature is het reeds vanaf 8 september bekend dat de faculteitssecretaris weggaat. Waarom is van het vertrek in de faculteitsraad geen mededeling gedaan?, vraagt J . Jetten namens 'Recht Vooruit'. Hij wil ook van het bestuur weten wanneer de nieuwe secretaris in dienst kan treden. (PvD)

Vijfenvijftigplus, verhuizen dus? In de eerste helft van dit jaar onderzocht drs. J . van der Leeuw, socioloog op het gebied van Ruimtelijke Ordening, de woonwensen van ouderen. De research is gedaan in opdracht van de Wetenschapswinkel van de KUB, die de resultaten publiceerde onder de titel: 'Minder kamers, ook minder ruimte?'. Drs. van der Leeuw enquêteerde 107 Boxtelse huishoudens waarvan het hoofd 55 jaar is of ouder. Conclusie van het onderzoek is dat ouderen in grotere woningen bereid zijn door te stromen als hen een concreet woningaanbod wordt gedaan, terwijl het onderwerp 'verhuizen' voor velen toch een teer punt is. 'Een goede doorstroming', zo zegt het rapport, 'is van belang voor de vokshuisvesting, omdat dan grotere woningen die bewoond worden door ouderen, ter beschikking kunnen komen van jonge startende gezinnen.' De vraagstelling concentreerde zich op de

door ouderen gewenste grootte van de belangrijkste vertrekken: woonkamer, hoofdslaapkamer en keuken. Ouderen nemen dan wel genoegen met een 'minder-kamerwoning', de oppervlakte van die kamers moet liefst niet kleiner zijn dan wat ze gewend waren. Uit het woon-verlanglijstje is een model gedistilleerd van het 'ideale' oudere-huis: 'Een aanbod', zegt J . van der Leeuw, 'dat de doorstroming wil bevorderen van de relatief grotere woningen, zal voor het grootste deel bestaan uit 3-kamer-woningen met een woonkamer van minimaal 26 m2.'. Echter, in de bestaande woningvoorraad is het aanbod van de omschreven woningen in het algemeen beperkt; de oplossing moet daarom gezocht worden in de komst van nieuwbouw. Een flat ziet de oudere niet echt zitten, wel wil hij graag een tuintje, géén open keuken, en een douchecel gelijkvloers. Met een snel om zich heen grijpend vergrijzingsprobleem levert dit onderzoek in elk geval werk op voor Nederlandse planologen, architecten en véle bouwvakarbeiders. (LdB)

B

Numerus fixus economie werkt averechts Er is nog steeds onduidelijkheid over de aantallen inschrijvingen voor het studiejaar 1987/1988aandeKUB. De cijfers die de afdeling studentenadministratie op dit ogenblik kan produceren, zijn gebaseerd op de betalingen die binnen zijn. Andere jaren werden de daadwerkelijke inschrijvingen geteld. Aangezien betalingen niet altijd leiden tot inschrijvingen, is een vergelijking met de aantallen studenten in vorige jaren moeilijk. Daarnaast is door invoering van de Harmonisatiewet en de mogelijkheid tot gespreide betaling van collegegeld nogal wat vertraging ontstaan bij de inschrijvingen. De enige voorspelling die wordt gedaan is dat de groei die de afgelopen jaren zichtbaar was, dit jaar naar alle waarschijnlijkheid niet zal doorzetten. Wél is inmiddels duidelijk geworden dat de numerus fixus, die bij economie voor het eerst is ingesteld, flinke gevolgen krijgt. Er mochten zich ruim 900 studenten inschrijven, men verwachtte er zo'n 620, maar gevreesd wordt, dat de inschrijvingen tussen 550 en 600 zullen blijven hangen. De oorzaak daarvan ligt in het feit dat veel studenten voor de numerus fixus terugschrikken en een andere studierichting als eerste keus opgeven. Ook bij andere universiteiten vallen de inschrijvingen voor economie tegen. (HvdH)

De tweejaarlijkse bijeenkomst van het NOVG, bijvoorbeeld, of een symposium voor ouders I van pijnpatiënten, een eendags congresje over de structuur van de samenleving in 2003, of I leiding geven in het MKB: een theoretisch perspectief Op vrijdag zien we het breed en mo-1 numentaai, daar kun je het weer een heel weekend mee doen. Om vier uur gaat het congres | aan de fles, de dames met de geüniformeerde bloesjes staan tijdig acher de drankkarretjes en 1 wij dririken een glaasje mee, voor de gezelligheid. De Universiteit komt uit zijn ivoren torentje, 1 schikt zich behaaglijk in de warme schoot van het voüe leven en weet zich veelzijdig omringd | door de regio. Tn moet dat ook: de maatschappij verbeidt, trappelend van ongeduld, onze geëngageerde deelname. De belastingbetaler dokt voor de voortgang der wetenschap. Het is aï erg genoeg dat 1 we niet in staat zijn om te voorspellen wat en wanneer we iets zullen uitvinden, hij (de be-l lastingbetaler) heeft er absoluut recht op om te weten wat er op een Universiteit gebeurt en 1 waar de daar vergaarde kennis kan worden aangewend. In de zestiger jaren werden contac-1 ten met het bedrijfsleven zeer op prijs gesteld. Sinds in de afgelopen vij/lien jaren dit soort re-1 laties minder wordt gewaardeerd dreigen sommigen aan de wetenschap verslingerd te raken, | zonder oog voor de toepassingen en zonder rekening te houden met de belangen van de ver- [ schillende bevolkingsgroepen en hun noden. En aan die misstand is nu een einde gekomen, 1 het tij is gekeerd, de oproep om onze brillen weer voor het grote nut beschikbaar te maken I heeft alom weerklank gevonden. Met graagte strooien wij onze parelen voor het congresse-1 rende publiek en zij lusten er wel pap van. Wij zijn gek op toegepaste wetenschap, ongeacht | in welk clubverband die aan bod komt, op de bedwelmende roes van het succes, op de pittige geur van warme broodjes en junkfood, op de gemakkelijke vluggertjes, om over de d u r e | dagdelen nog maar niet te spreken. Ik ben benieuwd of Boerke Mutsaerts deze concurrentieslag nog lang kan volhouden.

7 oktober 15

i

BELEID

Tweedeling in wetenschappen leidt tot impasses' Het overheidsbe/e/d kenmerkt zich dooreen lange traditie van economische planning, waarin sociaal­culturele parameters nauwelijks een rol spelen. Deze traditie is weinig vruch tbaar gebleken, zo stellen een aantal Tilburgse onderzoekers. Een integrale benadering van sociale èn economische problemen betekent dat de 'agenda' voor beleid en onderzoek in de komende jaren drastisch zal moeten veranderen. Onlangs is een publicatie verschenen die het resultaat is van een voorwaardelijk gefinancierd programma dat aan de KUB is uitgevoerd. Hierin pleiten de hoogleraren Van Dijck en Van Wezel, die verantwoordelijk waren voor de eindredactie, voor de oprichting van een Instituut voor Interdisciplinair Maatsch appij­onderzoek. 'Er moet een integratief denkkader ontwikkeld worden'.

voortrekkende rol kunnen spelen'. Het een­ zijdige aanboddenken in termen van 'mana­ gement, control en efficiency' wordt hier­ mee doorbroken. Dit ondernemerschap van personen, groepen en elites leidt ook tot een afbouw van complexe, grote organisaties. Ook wordt volgens de onderzoekers een markt­ en cliëntgerichte kennistoepassing benadrukt. Een tweede ontwikkeling die nieuwe kansen op een dynamiek met zich mee brengt is de toenemende verwevenheid tussen organi­ saties, tussen de publieke en private sfeer. 'Organisaties zoeken elkaar steeds meer op, door grensoverschrijdende processen krijg je steeds meer verwevenheden en netwer­ ken tussen organisaties. Het interessante

wevenheid in plaats van het denken in ter­ men van macht en dominantie. Naast de bewegende factoren hebben de Tilburgse onderzoekers een aantal blokke­ ringen in het sociaal­economisch leven ge­ constateerd. Het vraagstuk van de sociale kansenongelijkheid is een factor die een remmende werking op de ontwikkelingen heeft. In het boek schrijven Van Dijck en Van Wezel: 'De samenleving heeft grote moei­ te om met betrekking tot thema's als socia­ le zekerheid, betaalbare gezondheidszorg, kans op arbeid, langdurige werkloosheid, aanpassend organiseren van de arbeid met betrekking tot qua niveau gespreide kwali­ ficaties, zelf tot een solidariteit te komen'.

MANIER VAN DENKEN De geschiedenis heeft het geleerd: een ge­ scheiden bestudering van de economie enerzijds en de sociale wetenschappen an­ derzijds wordt in toenemende mate onbruik­ baar. 'Of zelfs contraproduktief', meent prof. dr. J . J . J . van Dijck, hoogleraar Be­ drijfs­ en Organisatie­sociologie aan de KUB. Samen met prof. dr. J.A.i\/l. van We­ zel, hoogleraar Empirische Sociologie, heeft hij de leiding gehad overeen voorwaardelijk gefinancierd programma dat vier jaar gele­ den in Tilburg gestart is. De belangrijkste re­ sultaten van dit onderzoek zijn onlangs ge­ bundeld. In dit boek, dat ds • itel Beweging en blokke­ ring in tiet sociaal en economisch beleid draagt hebben dertien Tilburgse weten­ schappers zo veel mogelijk de bestudering van de interactie tussen economie en sociale wetenschappen centraal gesteld. Dit geïn­ tegreerd sociaal en economisch denken in beleid en wetenschap vormt de rode draad van de studie. Van Dijck: 'Dit boek vormt de kijk van een aantal economen en sociologen op huidige thema's in het sociaal­economisch beleid. Deze thema's tref je niet aan in de normale discussie's. In dat geval gaat het immers om zaken zoals lonen, de arbeidsmarkt en ar­ beidsverhoudingen. Het zijn dan meestal de traditionele brillen waarmee men kijkt naar het sociaal­economisch bestel, terwijl het ook mogelijk is om op een andere manier door die brillen te kijken. En dat hebben wij gedaan: we hebben de wisselwerking tus­ sen sociale èn economische factoren in het middelpunt geplaatst'. Is een gescheiden benadering van de weten­ schappen 'contraproduktief' gebleken, het uitbreiden van de ene wetenschap met ele­ menten uit andere disciplines was voor de Tilburgers nog niet voldoende. 'Het gaat niet om het 'aanvullen' van op zich correcte maar onvolledige modellen uit de economie met belangrijke sociaal­culturele en sociaal­ structurele parameters', concluderen Van Dijck en Van Wezel. 'Het gaat in de huidige dialoog van macro­ en micro­economie en de sociale wetenschappen ook niet alleen om de kritiek vanuit de sociologie op de hardnekkige basis­assumpties van het eco­ nomisch denken'.

WISSELWERKING

■

^

De auteurs erkennen wel dat deze aanvullin­ gen van belang zijn, maar met dit boek wil­ len ze meer: ze willen dit debat er mee over­ stijgen. Vandaar dat er gepleit wordt voor begrippen, redeneringen en modellen die/>7­ terdisciplinairz\\n. Van Dijck: 'Het centraal stellen van de wisselwerking tussen sociale en economische factoren zou in Tilburg veel Univers

Prof. Van Wezel en prof. Van Dijnk: dwarsverbanden durven zoeken sterker moeten gebeuren. Er is een econo­ mische faculteit die in zijn oriëntatie overwe­ gend economistisch is ­ bepaalde groepen daargelaten. Verder is er een sociale facul­ teit die al sinds jaar en dag ­ misschien wel in de traditie van de jaren '70 ­ sterk sociolo­ gisch bezig is en zich teveel onthoudt van het nadenken over economische en techno­ logische ontwikkelingen. Dat willen we doorbreken'. De economie heeft de neiging om sterk in het meetbare model te blijven; sociologen hanteren verschillende modellen. Volgens Van Dijck hebben economische planners daarom gemakkelijker toegang tot het be­ leid. 'Het beleid leent z'n oor meer aan eco­ nomen met hun voorspellingen. Het is veel moeilijker voor de sociale wetenschappen om een plannende rol te spelen in het beleid. Dat heeft onder andere te maken met de kwantificeerbaarheid van de conclusies. Maar dat wil nog niet zeggen dat de conclu­ sie van de ene discipline meer of minder va­ lide is dan die van de andere'. In het boek komen factoren en processen aan de orde die beweging en ontwikkeling in het sociaal­economisch leven betekenen. De auteurs constateren twee vernieuwende bewegingen. 'Een hele belangrijke is wat we dan noemen de grote aandacht voor onder­ nemen en ondernemerschap. Dat wil zeg­ gen dat er allerlei groepen en personen een

B-;^^^

van het internationale netwerkdenken is nu dat het tamelijk flexibel is. Allerlei transacties en relaties die nu gelden, kennen een be­ weeglijkheid en een tijdelijkheid. Dat heeft niks met bureaucratisering te maken, zolang het niet tot fusieprocessen leidt. We zien nu dat dat niet gebeurt. Verwevenheden van netwerken is geheel iets anders dan van bo­ venaf alles organiseren', zegt Van Dijck. Vol­ gens hem komt deze organisatorische ver­

Van Dijck en Van Wezel beschouwen de nu afgeronde studie als een gefundeerde raad­ geving aan sociaal­economische beleidsma­ kers. Zo vinden ze dat aan de doelstellingen van volledige werkgelegenheid een hogere prioriteit gegeven dient te worden via sa­ menwerking, netwerken en sociaal­politieke 'arrangementen'. Verder adviseren ze om de de arbeidstijd en de bedrijfstijd landelijk te ontkoppelen, en om de bedrijfstijd te verlen­ gen om zo meer deeltijdbanen te creëren. 'Maar de hoofdbetekenis van het boek ligt niet zozeer in het rijtje aanbevelingen', stelt Van Dijck met klem. 'Het zit 'm meer in de manier van denken. Een andere definiëring van de problemen en een andere benoeming van de beleidsthema's kan op zichzelf al de sleutel van haar oplossingen zijn'. 'Je moet dan wel een integratief denkkader ontwikke­ len', vult Van Wezel zijn collega aan. 'Als je de tweedeling tussen economie en sociale wetenschappen blijft hanteren, kun je in im­ passes terecht komen'. De hoogleraren hebben het idee opgevat 'dat er in Tilburg ten spoedigst ­ noem het maar een ­ sociaal­economische studierich­ ting moet komen en een dergelijk research­ centrum, waar die integratie centraal staat'. 'De universiteiten dienen hun huidige stra­ tegie om steeds specialistischer program­ ma's te ontwikkelen te herzien en de oprich­ ting van een Instituut voor Interdiscipliniar Maatschappij­onderzoek is gewenst', schrij­ ven zij in de bundel. Prof. Van Dijck:'Datzou juist typisch zijn voor de Tilburgse univer­ siteit. Je moet dan dwarsverbanden durven zoeken. We gaan dan ook op korte termijn met het bestuur van de economische facul­ teit praten'. Michel Knapen

VF­project aan sociale faculteit: 'instrument tot produktief onderzoek' Het voorwaardelijk gefinancierd (VF) pro gramma 'Economie en Samenleving in Ont­ wikkeling' is vier jaar geleden gestart onder leiding van prof. Van Dijck en prof. Van We­ zel. Er is toen een programmagroep van on­ geveer twaalf mensen geformeerd en de re­ sulaten van dit onderzoek zijn nu samenge­ bracht in de bundel 'Beweging en blokkering in het sociaal en economisch beleid'. Het stelsel van VF werd in 1982 ingevoerd. De universiteiten hekelden toen de 'overdre­ ven inmenging' van het ministerie van O & W omdat aan dit onderzoek speciale voor­ waarden werden verbonden. Ook werden er negatieve effecten van het VF­stelsel voor­ speld. De Tilburgse onderzoekers zijn evenwel

goed te spreken over het stelsel. 'Het is een beschermd onderzoek en dat betekent dat er een zekere druk komt op de mensen om tot resultaten te komen. Dat heeft gunstig gewerkt', zegt Van Dijck. Hij ziet voorwaar­ delijk gefinancierd onderzoek als een vorm van management. 'Als een instrument om tot produktief onderzoek te komen heeft het zeker voordelen. Eenmaal gebundeld is het voor de mensen moeilijk om niet te produ­ ceren, omdat er commitment ontstaan is aan de gezamenlijke doelstelling'. Achteraf zijn Van Dijck en Van Wezel erg 'positief' over dit VF­project. 'Je experimen­ teert ook een beetje met leiding geven en or­ ganiseren van het universitaire werk'. (MK) 7 o k t o b e r 1988

OPINIE PERS

T h e latest Temptation of Scorsese^ 'Interessant is natuurlijk dat er rumoer rond ontstond, geruime tijd voordat de film vertoond werd. Alleen al de geruchten daarover brachten bij velen een gevoel van onzekerheid teweeg en riepen allerlei defensiemechanismen op. Gewetensnood bijvoorbeeld. Een fantastisch argument om te zeggen dat vertoning verboden moet worden. Dat heeft eigenlijk te maken met een verkeerde theologie. Het 'sacrale' karakter van Jezus, het 'anders-zijn', wordt door iets platvloers zo beleeft men het althans - als sexualiteit ontkracht. Jezus komt daardoor te dichtbij en kan niet meer de rol vervullen die men hem altijd heeft toegekend: de verlosser, de bevrijder, de Andere die boven de mensen uitstijgt'. 'Maar je moet er denk ik van uitgaan, dat de filmmaker speculeert op de taboes die op dit soort thema's rusten. Wellicht zou je kunnen zeggen dat The Last Temptation of Christ, The Latest Temptation of Scorsese is, de nieuwste verleiding van Scorsese. Het doorbreken van een taboe als commerciële stunt. Anders gezegd: de combinatie van commerciële ovenwegingen en het benadrukken van de menselijke kant van Jezus door sexualiteit aan te dikken. Degenen die protesteren worden eigenlijk gemanipuleerd door de filmmaker en komen dan met het 'geweten' aanzetten'.

In The Last Temptation of Christ is gods zoon niets menselijl<s vreemd. Ook Jezus had erotische fantasieën. Toegegeven, aan het kruis zegeviert zijn goddelijke natuur op het nippertje, maar dat filmmaker Martin Scorsese het waagde om de heiland als sexueel wezen uit te beelden, gaat veel christenen te ver. M e n voelt zich diep geschokt en gekwetst, ook zonder het zien van de rolprent. Hoe is zo'n reactie te verklaren? Vraag aan prof. dr. Rein Nauta (43), sinds augustus hoogleraar Godsdienst- en Pastoraalpsychologie aan de Theologische Faculteit Tilburg.

PARTI FRIS

'Is sex zonde dan komt de vrouw ook in een negatief daglicht te staan. Het is namelijk de vrouw die Jezus verleidt. Dus in het protest komt ook een negatief vrouwbeeld naar voren. Het verbodene wordt feitelijk aan de orde gesteld. De vrouw is 'de laatste verzoeking'. Een nieuwe personificatie van de slang. De nieuwe adam wordt door de vrouw verleid'.

VERBAAL-COGNITIEF 'Onvoorstelbaar eigenlijk dat zoiets eenvoudigs als menselijke sexualiteit de essentiële elementen van een geloofssysteem los kan wrikken, waardoor mensen denken dat hun hele bestaan instort. Ik zou dat een verstoring van het cognitieve raamwerk willen noemen. Dat ligt eigenlijk ten grondslag aan de felle reacties'. 'Ik ben gereformeerd en mij wordt hier wel eens gevraagd hoe het komt dat katholieken minder moeite lijken te hebben

LIEFDE 'De film geeft een betrekkelijk iatuurgetrouwe beschrijving van het leven van Jezus. Sexualiteit wordt er aan toegevoegd en ook natuurgetrouw. Iets wat r ogelijk zou kunnen zijn. Het heeft allema; I de verleiding van het echte. En in die <in is deze verfilming van het leven van oezus gevaarlijker als bijvoorbeeld The Life of Brian, dat een onwezenlijke persiflage was'. 'Interessant lijkt me, maar daa'^oor moet je de film gezien hebben, om eens te kijken hoe de verhouding tussen sexualiteit en liefde tot uiting komt. Sexualiteit wordt nu als verleiding voorgesteld, terwijl je mag aannemen dat er ook sprake zou zijn van liefde. En dat is d i n ook een verleiding? Het lijkt me wel erg simpel als het enige probleem waar Christus in de film mee worstelt zou zijn: mag ik met 'r naar bed of niet'.

NEGATIEF VROUWBEELD 'Naast onzekerheid is er nog een tweede reactie. Wanneer Jezus sexuele verlangens zou hebben gehad worden christenen tegelijkertijd geconfronteerd met hun eigen sexualiteit. Jezus wordt ook beheerst door de 'chaos', is niet van de eeuwigheid maar van deze tijd, want sexuele verlangens bepalen mensen bij het nu. Jezus wordt wel erg menselijk. En dan treedt de theologische vraag op de voorgrond: kan hij dan ook nog God zijn. Hij is mens geworden, 'uitgezonderd de zonde', zeggen de eerste concilies. En dat is nu zo interessant: het sexuele dat de film aan het leven van Jezus toevoegt, ervaren veel mensen als zonde'.

E

"Ivo Niehe met een vrouw.' Jan grinnikte. 'Nee, nee. Het was véél erger dan dat.' 'De rector van de universiteit?' fluisterde Bea.' Story, De Nieuwe Revue, een Nederlandse Dallas? Nee, dit is het toontje van het vervolgverhaal De Woongroep waarmee Martha Savannah wekelijks de achterpagina van OBSERVANT opvrolijkt. Martha vertelt over de kleine en grote verdrietjes binnen een groepje toekomstige academici. 'Wimmie had willen roepen 'En daar is de koffieieieü' maar toen hij zag dat Frederike nog snel een traan wegpinkte bedacht hij zich.' Het waarom van die traan wordt binnen één aflevering met duidelijk gemaakt. Een reden om oude nummers bij te houden of in spamiing een volgende Observant af te wachten. Een manier van klantenbinding Om ongewenste klanten af te schrikken zal de

Univers

met de film dan protestanten. J e kunt zeggen dat in de katholieke kerk het beeld altijd een grote rol heeft gespeeld. Van oudsher is men gewend aan de 'verbeelding' van het leven van Christus. Bij de protestantse kerken ligt een zwaar accent op het woord en daarmee op het cognitieve systeem, dat immers een woordsysteem is; een in denken uitgedrukt beheersen van de werkelijkheid. Ga je daarbinnen rommelen aan een bepaald onderdeel, de sexuele verlangens van Christus bijvoorbeeld, die hem duidelijk tot mens bestempelen - typisch verbaal-cognitief dan grijpt dat enorm diep in. Juist degenen die de film nog niet gezien hebben en die zo de nadruk leggen op het woord, stellen zich voor dat er in de film de meest vreselijke dingen gebeuren'. 'De reactie is eigenlijk: het mag niet. Terwijl het positieve van een nieuwe verbeelding van Christus kan zijn: is het mogelijk? Een tegenstelling tussen niet-mogen en wat mogelijk zou zijn is rond zo'n film aan de orde. Men wordt benauwd door wat mogelijk zou zijn en houdt vast aan wat is. Maar dat zijn meer theologische vragen dan psychologische'.

K

N

f

Peter van Zoest

I PT

campus van de Amsterdamse VU worden beveiligd door hekwerk. De elertronische beveiligingsapparatuur blijkt niet bevredigend te werken en er is door bezuinigingen vooral 's nachts te weinig personeel om bij alarm in actie te komen, aldus AD VALVAS. Bezoekers mogen niet de indruk krijgen dat ze een kazerne betreden, maar portiers en bewakers krijgen wel aanhoudingsbevoegdheid om paal en perk te stellen aan het groeiend aantal diefstallen en inbraken. Een jaar geleden werd voor één ton aan apparatuur uit het natuurkundegebouw ontvreemd en onlangs was er een overval op de kassier. De aktie veiligheid gaat drie ton kosten. Ad Valvas merkt op dat niet alle gevaar van buiten het hekwerk komt. 'Bij een aantal voorvallen uit het verleden rees sterk het vermoeden dat de inbrekers op zijn minst goed bekend moeten zijn geweest met de situatie aan de VU'. Nog in Ad Valvas een tip voor mensen met grote handen. Die kunnen het in de zwemsport en met name in de borstcrawl erg ver brengen. Fysioloog Huub Toussaint analyseerde de bewegingen en stelde vast dat grote handen net als doping concurrentievervalsend zi)n. Maar vooralsnog is het bezit van grote handen niet strafbaar binnen de zwemreglementen. Voor

de Nederlandse olympische zwemmers komt het verhaal in Ad Valvas helaas te laat. Of grote handen ook bi) het roeien concurrentievervalsend werkt is nog niet onderzocht. Als grote handen ook hier een voordeel mocht zijn dan haalt de VU met haar publiciteitcampagne 'Olympische Klasse' goud in de universitaire race om de studenten. De gouden olympische VU-roeiers Nico Rienks en Ronald Florijn op de wervingsaffiche van de universiteit hebben beslist grote handen. Nog meer olympisch nieuws in de UNIVERSITEITSKRANT van Groningen. Daar is aan het universitair Sportcentrum en de Faculteit Bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit een nieuwe afstudeerrichting 'Sportmanagement' in de maak. Dat stond vorige week dinsdag -hoogtepunt van de olympische spelen- in het AD en dus stond bij de studie-adviseur van Bedrijfskunde en bij het Sportcentrum de telefoon roodgloeiend. 'Bijzonder prematuur' aldus sportcentrumdireaeur P. Tilstra die echter niet rouwig IS want 'we hebben weer de voorpagina gehaald zonder er een cent voor te betalen'. De slag om de sportminnende student is daarmee definitief losgebroken. Dat Groningen als sportieve universiteit geen enkele en Utrecht bijvoorbeeld zes studenten naar Seoul mocht af-

vaardigen is voor Tilstra geen tegenvaller. 'We zijn vorig jaar met het sport-stuuiesysteem begonnen. Je kunt niet verwachi c • dat dan nu al de eerste sporters aan de Olympische Spelen meedoen.' Een andere en nieuwe stijl om smdenten te werven en de universiteit meer bekendheid te geven komt van de Universiteit van Amsterdam. Om de UvA meer uitstraling te geven wil universitair bouwheer Frans Dekker letterlijk lichtreclames op de universitaire gebouwen plaatsen, aldus het blad FOLIA. Gewoon het embleem van de UvA in neon op het P.C. Hoofthuis en het Maagdenhuis. De UvA-gebouwen worden door de Amsterdammers niet herkend, en moeten een eigen gezicht krijgen, aldus Dekker: 'Op het P.C.Hoofthuis staat ergens heel klein dat het bij de universiteit hoort. Dat kan best groter.' Deze man wilde destijds -om het eeuwige ruimteprobleem op te lossen- een extra verdieping maken in het Maagdenhuis maar stuitte daarbij op veel weerstand bij monumentenzorg. Of die zorg ook zal protesteren tegen neonreclame is nog maar de vraag. Wat kan Tilburg hiertegen beginnen? In grote neonletters 'KUB' op gebouw B is wel het minste. Gelukkig hebben verstandige bestuurders destijds die andere afkortiag laten vallen. (EV)

1 oktober W

s

PROMOTIE

Opkomst en neergang van de bank in de provincie In het jaar 1814 telde Nederland 14 zelfstandige banken in de provincie, een aantal dat een eeuw later was aangegroeid tot 226. Anno 1988 vind je er zo goed als geen meer. De schaalvergroting en de concentratiebeweging in het bankwezen heeft overduidelijk zijn tol geëist. Tientallen banken in de provincie gingen failliet, anderen verdwenen door overname of liquidatie. De restanten van ooit roemruchte bankiershuizen als tentjes Et Drossaerts uit 's Hertogenbosch, Kingma's bank in Friesland, Vlaer & Kol uit Utrecht en Schill Et Capadose te 's Gravenhage zijn heren der nog terug te vinden in de kolossen die vandaag de dag het bancaire landschap domineren. In zijn proefschrift 'De Bond, de banken en de beurzen'beschrijft Douwe van der Werf opkomst en neergang van een bijzondere bedrijfstak: het bankwezen en de effectenhandel in de provincie.

Proefschrift Douwe van der Werf Het financiële leven in de negentiende eeuw was in hoofdzaak een Amsterdamse en Rotterdamse aangelegenheid. Daarbuiten situeert Van der Werf in zijn studie de 'provincie'. Voor zelfstandige banken in de provincie was in die tijd slechts een bescheiden rol weggelegd: tot aan het einde van de eeuw houdt het bankwezen er min of meer gelijke tred met de geleidelijke toename van de provinciale behoefte aan bankkredieten. De industrialisatie die dan in Nederland pas goed op gang komt, lokt het Amsterdamse bankwezen en de hoofdstedelijke effectenhandel naar de provincie, in die dagen een veelbelovende groei-markt. Om de toegenomen concurrentie het hoofd te kunnen bieden wordt in 1903 de Bond voorden Gelden Effectenhandel in de Provincie opgericht. Als in '74 de Bond ophoudt te bestaan, wordt de Tilburgse hoogleraar Economische geschiedenis prof.dr. Joh. de Vries gevraagd de geschiedenis op te tekenen. De Vries -hij is nü buitengewoon hoogleraar aan de KUB en historicus bij De Nederlandsche Bank- schuift de opdracht door naar een van zijn Tilburgse leerlingen, de econoom Van der Werf. Eind jaren '70 begint deze met het in kaart brengen van de bondsgeschiedenis. Een drukke werkkring als docent economie -op dit moment geeft hij les aan een middelbare agrarische school in Tiel- en het tijdrovende graafwerk in diverse archieven weerhouden hem van een snelle afronding van het proefschrift. Vrijdag 7 oktober is het dan toch zover. Naast prof. De Vries treedt ook prof.dr. H.W.J. Bosman, emeritus-hoogleraar Geld-, krediet- en bankwezen aan de KUB, op als promotor.

KARTEL 'De bankiers in de provincie voelden de hete adem van Amsterdam in hun nek, dat was een belangrijke drijfveer om de Bond op te richten,' zegt Van der Werf in een toelichting. 'Maar ook de interne concurrentie speelde een rol. Dat heb ik niet echt kunnen meten, maar uit verslagen lees je dat-ie er is. Er woedt een felle tarievenstrijd: er zijn mensen actief die langs een achterdeurtje zonder provisie effecten verkopen aan hun klanten en geld verdienen aan het koersverschil in plaats van provisie te berekenen.' Wie nemen er in 1903 deel aan de Bond? 'De initiatiefnemers zijn naar mijn gevoel vooral de prominente provinciale bankiers, van huizen die er in 1850 ook al waren, niet de pure effectenhandelaren. Zfj hebben ook de hele bondsgeschiedenis een stempel op het Van der Werf: provinciale bank uit de tijd

bondsbeleid gezet. De grote voorman tot 1920 is dr. D.F. Scheurleer van Scheurleer & Zoonen uit 's Gravenhage. Tot nu toe was hij vooral bekend als muziekverzamelaar en oprichter van het muziekmuseum in Den Haag. In muziekkringen is de collectieScheurleer een begrip. In mijn studie komt hij ook naar voren als een uitstekende organisator. Zijn bank, die al dateerde van 1804, is overigens failliet gegaan in 1932, de restanten zitten nu ergens in de Amrobank.' Sommige banken waren uitgesloten van deelname. Waarom? 'Wij vinden het misschien vreemd, maar rond 1900 waren er echt waterdichte schotten tussen de banken. Boerenleenbanken waren er enkel voor boeren, die waren er ook nog maar net. Dat waren nog niet meer dan voorkamertjes bij één van de grote boeren op het dorp, waar andere grote boeren hun spaarcenten komen brengen en er met z'n vieren over praten aan wie ze het uit zullen lenen. Voor middenstandsbanken geldt hetzelfde verhaal, die komen ook net kijken. En spaar- en voorschotbanken waren er voor de arme lieden: de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, de Spaarbank Zorg en Vlijt. De banken die lid worden van de Bond zijn de commerciële banken. Dit was hét bankwezen anno 1903. In 1920 was het beeld al compleet anders, dan stellen de boerenleenbanken en middenstandsbanken wel degelijk iets voor. Je ziet naast de Bond twee nieuwe poten in het bankbedrijf ontstaan, waar ze zich niet mee bemoeid hebben. Waarom eigenlijk niet, vraag je je nu af.'

Een eerste succes boekt de Bond in 1905 als in samenspraak met de Amsterdamse Vereeniging voorden Effectenhandel, die daar de Beurs exploiteert, een Provisie-overeenkomst tot stand komt. De overeenkomst brengt duidelijkheid: de concurrentieverhoudingen in de effectenhandel -dan nog een forse bron van inkomsten voor de banken- zijn nu in kaart gebracht. 'Ongelooflijk knap, hè. Het schijnt één van de eerste kartels in Nederland te zijn. Ze verdeelden de provisie gewoon: zoveel voor Amsterdam, zoveel voor de provinciale commissionairs. In ferte zijn de banken gedegradeerd tot winkeliers, ze mogen zelf niet meer op de Beurs komen. De Beurs zei: wij willen zoveel, jullie krijgen zoveel. Maar ze hadden nu wel zekerheid. Bovendien liet het kartel een heleboel concurrentie achter zich. Met name de notarissen, die mochten niet langer meedoen. Die konden voortaan alleen op basis van de detailhandelsprijs effecten krijgen en waren praktisch uitgeschakeld.' Na de Provisie-overeenkomst van 1905 zou in 1919 nog een regeling van het incassoverkeer tot stand komen, waarmee vaste tarieven voor het betalingsverkeer werden vastgelegd. Ook die regeling bracht een sanering teweeg: verschillende groepen, waaronder de beursschippers, vielen er dit keer buiten.

schrift uit die dagen: de provinciale banken hebben te weinig kapitaalkracht om de turbulente ontwikkelingen bij te houden. In die jaren komt ook de concentratiebeweging op gang, de Amsterdamse banken dringen de provincie binnen. De kredieten aan de industrie zijn inmiddels zo groot, dat de provinciale banken wel genoodzaakt zijn hun grote broers erbij te halen.' In 1915 is het aantal zelfstandige provinciale banken met 226 op een hoogtepunt. Daarna worden ze bij bosjes overgenomen door de grote broers uit Amsterdam en Rotterdam. Zo ook in Tilburg, waarbij opvalt dat de Tilburgse banken geen van alle een lang leven was beschoren. In Tilburg is het eigenlijk altijd verrassend leeg gebleven op bancair gebied, is ook Van der Werf opgevallen. Misschien komt dat omdat het Bossche bankiershuis F. van Lanschot al snel een invloedrijke positie in de stad innam. Van der Werf noemt drie Tilburgse banken: Kerstens & De Charro (uit 1887) ging in 1922 failliet. C. Houben en Zn. (1890), later de Industrieenhandelsbank, eindigdein 1913 met een liquidatie. En de Zuid-Nederiandse handelsbank (1913) werd in 1920 overgenomen door de Nationale Bankvereeniging, één van de vijf grote banken in die dagen en een voorloper van de huidige Amrobank.

UIT DE TIJD FINANCIERING INDUSTRIE Eind negentiende eeuw treedt een verschuiving op in de taken van het bankwezen. In plaats van de financiering van het effectenbezit komt meer en meer de nadruk te liggen op de financiering van de industrie. Van der Werf heeft de rol van het provinciale bankwezen op dit gebied niet kunnen meten, maar waarschijnlijk was er een flinke spanning tussen de kapitaalbehoefte van bedrijven en wat de banken aan kredieten konden verschaffen. Bovendien waren de meeste banken nogal conservatief ingesteld, evenals de beleggers overigens. Zeker tot het eind van de eeuw ging er van de banken een weinig stimulerende invloed op de industrie uit. J.A. de Jonge geeft daar in zijn studie De industrialisatie in Nederland tussen 1850 en 75/4een fraai voorbeeld van. Een jonge, dynamische onderneming als Van den Bergh margarinefabrieken uit Oss, de voorloper van het huidige Unilever-concern, moest naar Engeland uitwijken om aan kapitaal te komen. 'Het provinciale bedrijfsleven wordt vooral door de grote banken gefinancierd, ja. Dat wordt bijvoorbeeld ook geschreven in de Kroniek van Sternheim, een financieel tijd-

Al vóór de oorlog raken de provinciale banken stilaan uit de tijd, ze missen de slag op tal van fronten. Tegen het geweld van de grote banken -Amsterdamsche Bank, Twentsche Bank, Rotterdamsche Bank, Bankassociatie en Incassobank- kunnen ze niet meer op. De grote broers hebben een buitenlands bedrijf, kunnen meer service verlenen en grote kredieten geven. De middenstandsbanken trekken de hele groep middenstanders als klant weg, de boerenleenbanken de boeren. De oprichting van de Postchèque- en Girodienst (PCGD) in 1918 is een doorbraak in het betalingsverkeer, de provinciale banken worden ook hier uit de markt geprijsd. En ook de fusiebeweging in het bedrijfsleven is van invloed, de grote kredieten die hier over de toonbank gaan zijn niet meer te behappen vooreen kleine bank. Na de oorlog lijkt er helemaal geen bestaansreden meer te zijn voor de bank in de provincie. 'Inderdaad, je ziet dat alleen de beste overleven. Sommigen weten zich te specialiseren. Staal bankiers uit Den Haag is gespecialiseerd in onderhandse leningen aan provincies en gemeenten, die bank bestaat nog steeds en maakt nu deel uit van het Vendex-concern.' De Bond weet haar bestaan nog te rekken tot '74. Vanaf '51 is er een nieuwe taak, de Bond gaat toezicht houden op de leden, er komt een soort stervensbegeleiding voor de zwakke broeders op gang. 'Daar hadden ze goed mee geschoten. In de drie jaar dat ik het toezicht heb gemeten, werden 88 instellingen gecontroleerd, waarvan een kwart niet in orde was. De diagnose: te klein eigen vermogen, niet liquide, teveel kredietverlening, geen goede onderpanden gevraagd, zaken niet goed in de hand, gevaariijk voor de klant. Het gaat bij provinciale banken natuuHijk om kleine kapitalen. Maar wat gebeurt er wanneer tien mensen in Den Haag hun geld kwijt raken bij een kleine bank? Dat komt groot in de kranten, zoiets flitst door het hele Nederlandse bankwezen heen. De val van het bankiershuis Teixeira de Mattos in 1966 is wat dat betreft een grote schok geweest. Het toezicht op het bankwezen is sindsdien heel erg verzwaard.' Lennart Kik

7 oktober 1988

Stille krachten in h#iuis van de filosofie Ook al houdt de tijdelijk bewindvoerder niet van achteromkijken, voor een goed begrip van de huidige stand van zaken is het onvermijdelijk om eerst een duik te nemen in het recente verleden van de faculteit der wijsbegeerte. Daarvoor moeten we terug naar de historische raadsvergadering van 22 juni jongstleden. Op de agenda: het Formatieplan, zeg maar de vertaling van alle toekomstplannen in hoogleraarsposten en vakgroepverdelingen . Onderwijspsycholoog professor de Klerk, sinds 1 januari 1988 door het College van Bestuur van de KUB belast met de taak om een in de loop der jaren onbestuurbaar geraakte wijsbegeerte-faculteit weer aan het marcheren te krijgen, legt aan de vergaderende medewerkers en studenten een compromis voor. Hem is gebleken dat er in de huidige omstandigheden binnen de faculteit geen meerderheid is te vinden voor een verregaande vernieuwing. De Klerks Formatieplan legt zich bij die werkelijkheid neer en probeert binnen de marges van de bestaande verhoudingen zoveel mogelijk ruimte voor alternatieve ontwikkelingen te scheppen. Hij pleit voor de inrichting van de vakgroepen Sociale Filosofie en Wetenschapsfilosofie als de grote clusters waarbinnen allerlei disciplines met elkaar kunnen samenwerken. Er is plaats ingeruimd voor vier hoogleraren en zes universitaire hoofddocentschappen. Maar het Formatieplan ontmoet verzet. Hoogleraar de Swart noemt het voorstel van de Klerk 'topzwaar' en hij vraagt zich af of het College van Bestuur van de KUB, de Klerks opdrachtgever, zich wel realiseert waar het mee bezig is. De Swart: 'In 1990 worden alle studietichtingen van de KUB doorgelicht op rendement. Opheffing van studierichtingen wordt dan niet uitgesloten. Getuigt het niet van onbehooriijk bestuur om een Formatieplan goed te keuren en de bijbehorende benoemingen te doen Jerwijl over twee jaar wellicht tot opheffing wordt besloten'. Maar het zijn vooral de studenten voor wie het compromis van bewindvoeder de Klerk onverteerbaar blijkt.

STATUS QUO Raadslid René van Hooren zegt dat het Formatieplan geen uitdrukking geeft aan het idee van de filosofie van de maatschappijwetenschappen, zoals eerder unaniem omarmd in het Ontwikkelingsplan en het Onderwijsplan van de faculteit. Ook andere 'profilerende' elementen ontbreken, volgens de studentenwoordvoerder. Van Hooren: 'Op enkele kleinigheden na betekent het voorgestelde Formatieplan een handhaving van de status quo en lijkt het eerder te zijn ingegeven door personele belangen dan door inhoudelijke argumenten'. De huidige oplei-

Het studentenraadslid: 'Formatieplan k o m t vooral neer op handhaving van de status quo'

ding, aldus raadslid Van Hooren, heeft de afgelopen jaren steeds te weinig nieuwe studenten gelokt. Waarom dan toch weer alle kaarten op de systematische filosofie gezet? Waarom niet de troef uitgespeeld van de filosofie van de wetenschapsgebieden? De studenten lanceren tenslotte een tegenvoorstel. Maar de stemmen staken en faculteitsvoorzitter de Klerk moet gebruik maken van zijn buitengewone bevoegdheden als bewindvoeder en beslist dat zijn versie van het Formatieplan het moet worden. De Klerk vindt het achteraf jammer dat hij op de raadsvergadering van 22 juni het machtswoord moest hanteren om een beslissing te forceren. Maar hij is door het College van Bestuur ingehuurd om knopen door te hakken, dus...

CONCENTRATIE 'Toen ik begin dit jaar het bewindvoederschap op mij nam heb ik meteen met het College afgesproken dat ik elke stap met hen zou overleggen. Maar ik moet zeggen dat ik het afgelopen halfjaar veel vrijheid heb gehad, men heeft mij zelden verteld dat ik het anders moest doen'. De Klerk, opvolger van drs. Herman Hopman die eind vorig jaar na een knallend conflict met het College van Bestuur als bewindvoeder aan de dijk werd gezet, koos voor een zakelijke aanpak en ontwierp een stapsgewijze strategie om de faculteit der wijsbegeerte zo snel mogelijk uit het 'moeras' te trekken. De Klerk: 'Kijk, nog niet zo lang geleden werkten de filosofen elk op hun eigen stekkie bij de verschillende faculteiten. Maar toen er nog niet eens zo lang geleden tot een concentratie van voorzieningen werd besloten, moesten ze opeens in één hok gaan zitten met collega's die ze niet kenden. Ze kregen betrekkelijk nieuwe opdrachten, kortom niemand was erg gelukkig met die veranderde situatie'. De stemming werd er bepaald niet vrolijker op toen als gevolg van Deetmans bezuinigingswoede opeens het voortbestaan van de Tilburgse filosofie op losse schroeven bleek te staan. Al die onzekerheden samen zorgden voor veel spanning en onderiinge naijver binnen de faculteitsgelederen. Er ontstond op den duur zelfs een ordinaire ruziesfeer, die het besturen van de faculteit onmogelijk maakte. Vandaar juist dat het College van Bestuur van de Tilburgse universiteit vorig jaar moest ingrijpen door een bewindvoeder te benoemen die snel schoon schip kon maken. Toen De Klerk dat stokje van Hopman overnam bleken de problemen al aardig in kaart gebracht. Op basis daarvan ontwikkelde de Klerk zijn stapsgewijze strategie: eerst een Ontwikkelingsplan, daarna een Onderwijsplan, vervolgens een Formatieplan. De Kleri<: 'Bij het opstellen van het Formatieplan ging het er eigenlijk steeds om: moeten we het allemaal maar laten zoals het is en gewoon de vacatures opvullen of moetje van de gelegenheid gebruik maken om te innoveren? Zelf was ik voorstander van dat laatste. Maar bij innoveren moet je altijd goed letten - en daar wreekt zich het feit dat ik geen filosoof ben - op de haalbaarheid. Is het te doen, wat gaat het kosten, niet alleen aan geld maar ook aan menselijke inspanning en moeite? Ik moest al snel constateren dat mijn 'innovatievoornemen' een te gering draagvlak had binnen de faculteit. Dus heb ik het oorspronkelijke plan bijgesteld. Ik heb - en nu komt het erop aan heel precies te formuleren - in mijn uiteindelijke voorstel ruimte vrijgemaakt voor vernieuwing, maar niet meer in de omvang die mij aanvankelijk voor ogen stond.'

INNOVEREN

)9Y? Y?r?

Kun je half of maar een beetje innoveren? De Klerk: 'Het is niet een kwestie van helemaal of half innoveren. Het gaat erom voldoende opening te laten om een beweging in die richting ontplooiingskans te geven. Dat is onder andere gebeurd door een halve uhd-plaats voor het vakgebied 'filosofie van de maatschappijwetenschap' te reserveren en door bij geschiedenis uitdrukkelijk te vermelden dat het ook gaat om de contemporaine wijsbegeerte'. De Klerk: 'Kijk, als bewindvoeder krijg ik te maken met heel veel meningen. Ikzitergens met een stuk verantwoordelijkheid voor het go-no go. Ik ben van oordeel dat er in mijn voorstel, noem het dan een compromis, voldoende ruimte zit voor vernieuwing. In de ogen van sommigen zal dat ongetwijfeld te weinig zijn'.

De bezem De Klerk

In elk geval in de ogen van de studenten. Zjj zijn met een tegenvoorstel gekomen dat meer kansen bood aan de filosofie van de verschillende wetenschapsgebieden. De Klerk: 'Ik heb dat studentenalternatief in de raad gewaardeerd als goed doordacht, goed gedocumenteerd en goed beargumenteerd. Maar dat vond ik ook van mijn eigen plan. Ik heb de afweging gemaakt en moest een zakelijk verschil van inzicht constateren. Ik ben heel blij dat de studentenfractie het tenslotte ook als zodanig heeft opgevat. Hun opstelling was uitermate constructief. Dat er verschillen van Inzicht zijn, tja, that's all in the game. De studenten hebben een net plan gemaakt, maar dat heeft het niet gehaald. Het Is niet voor niks natuuriijk dat de filosofen iemand nodig hebben die voor hen de knopen doorhakt.' Zijn de verschillen van inzicht door die geforceerde beslissing minder geworden? Er volgt een lange stilte. De Klerk: 'Een moeilijk te beantwoorden vraag. Wat ik wel constateer is dat de sfeer in de raad goed is. Dat Is voor mij van belang om door te gaan. Als ik dingen doe die tegen de goegemeente indruisen dan kan ik beter stoppen. Toen de kogel eenmaal door de kerk was hebben de studenten zich loyaal opgesteld. Ze zijn niet weggelopen, maardenken constructief mee. Ondanks de begrijpelijke frustratie over hun 'nederiaag'.' Blijft de vraag of de KUB de toekomst in kan met een weinig geprofileerde, op de oude leest geschoeide filosofieopleiding. De Klerk: 'De KUB beschikt vanaf nu juist over een uitermate geprofileerd wijsgerig programma. Je hebt die twee belangrijke clusters binnen de systematische filosofie, namelijk sociale filosofie en wetenschapsfilosofie. Dat zijn geen enge gebieden, maar brede terreinen waarbinnen filosofische vraagstukken geïntegreerd aan bod kunnen komen. Dat vind ik zeer geprofileerd. Die toespitsing gebeurt bovendien in zeer goede afstemming met de filosofische faculteit van de universiteit In Nijmegen. U weet dat wij door de bezuinigingen zijn aangewezen op een convenant met Nijmegen. De twee opleidingen gaan elkaar aanvullen. Ten derde profileren wij ons in de dienstveriening: niet alleen door In te spelen op vragen van buiten, maar door ons actief aan te bieden. En tenslotte komt de profilering naar bulten in de ontwikkelingskansen die we hebben geschapen voor de maatschappijwetenschappen.'

De stoelendans rond hoogkm uhd-plaatsen kan in alle hevigheid losbarsten. De un'^sraad van de KUB stemde twee weken geleden in met het hplap van de faculteit der wijsbegeerte. Volgens facult^itter en tijdelijk bewindvoerder OVERLEVEN professor dr. L.F.Wde Kl&ï\ |e een belangrijk station Maar toch, binnenkort komt er namens de 3/ 7 de Tilburgse wijsbegeerte. gepasseerd op weg naar de minister een Visitatiecommissie in Tilburg Intussen dendert de trein w be/if het voor zin nog langer langs om de faculteit door te lichten. De toestil te staan bij het verleden p/7 in wrok dan wel komst van de Tilburgse filosofie staat op het spel. Biedt het vasthouden aan de oude lijn verwondering? wel genoeg garantie op overleven ? De Klerk kijkt liever vooruit frdroten doorgaan met het De Klerk: 'Ik vind het jammer dat u dat een wegbezemen van de laatste vrijmaakt er dan ook geen vasthouden aan de oude lijn noemt. Want er geheim van dat bij de invult wpenstaande posten de beste wordt geruimd, er wordt geïntegreerd, er wordt wel degelijk geprofileerd. Dat het etikandidaten gekozen zullen \faculteit heeft vers bloed ^ ket daarop voor sommigen niet Ideaal is, tja. nodig, niemand van de ïm^^erkers kan automatisch op Maar het gaat me echt te ver om van oude een benoeming rekenen. St*^ muilen zelfs het onverbloemde koek te spreken.' 'Je zit met oude mensen, ja, In de zin van zitadvies krijgen om vervroe§t^^PP^n via VUT of tende mensen. Dat Is het probleem. Als je wachtgeldregeling. wil vernieuwen en je krijgt de formatieplaatsen om dat op poten te zetten, dan heb je het Vraaggesprek met een trout'f die zichzelf liever ziet gemakkelijk. Maar Ik kon de vakgroepen en afgeschilderd als de bikkelfi^^f^anager dan als begripvolle de zittende mensen niet meekrijgen voor therapeut. De Klerk is optin^^^^ de toekomst van de faculteit mijn oorspronkelijke plannen. De opzet van het huidige plan Is dat alle filosofen binnen der wijsbegeerte, maar dan' ^^ filosofen wel met elkaar een bepaald cluster niet als eenlingen gaan willen samenwerken. opereren, maar dat ze een hechte groep gaan vormen. Ze moeten hun taken en opvattingen op elkaar afstemmen. Dat Is vernieuwend. En of dat dan sociale filosofie heet of wetenschapsfilosofie Is een kwestie

van naamgeving. Het succes hangt af van de personen die het gaan doen.' De Klerk: 'De medewerkersvan nu hebben ook hun tradities, sommigen zijn daarin vastgeroest. Je moet maar afwachten of zij flexibel en gemotiveerd genoeg zijn om anders te gaan werken. Dat geldt voor allebei de clusters. Nogmaals, dit Formatieplan biedt alle ruimte voor vernieuwing, maar als de mensen er niks van maken dan zal die mlmte er vanzelf uit verdwijnen. En dan spijt mij dat.'

HAALBAARHEID 'Totdat Ik geen bewindvoerder meer ben blijf ik dan ook verdedigen dat het verschil tussen de studenten en mij niet zo groot Is. Ik

'Ik dacht dat de problemen van tamelijk zakelijke aard waren. Ze blijken vaak van persoonlijke aard' wil dat misverstand graag de wereld uit helpen. Ik wil niet te boek staan als iemand die zijn opvattingen heeft ingeleverd. Natuuriijk, ik ben van mening veranderd, maar niet van alles naar niets. Ik heb een reële inschatting gemaakt van de haalbaarheid, dat was mijn opdracht.' Bestuurslid Frans van Doorne kon zich met de uitkomst van die aanpak niet verenigen en ruimde twee weken geleden het veld. De Klerk: 'Ja, helaas. Hij vond de verschillen van Inzicht zo groot geworden dat hij het niet langer verantwoord achtte mee te werken aan de uitvoering van mijn scenario. Dat spijt mij oprecht. De persoonlijke verhoudingen zijn door dat meningsverschil overigens niet aangetast, de contacten zijn nog steeds uitstekend. Van Doorne heeft jammer genoeg een veel pessimistischer kijk op de toekomst dan Ik.' Een belangrijk punt op de agenda van de faculteit is de invulling van enkele vacatures. Bij het bezetten van de openstaande stoelen komen de plaatselijke kandidaten natuuriijk wel In aanmerking maar, vindt de bewindvoerder, het moge duidelijk zijn dat sollicitanten van buitenaf minder gehinderd zijn door het verleden van de faculteit en er dus frissertegenaan kunnen. Er moet vers bloed worden binnengehaald, al zal dat hier en daar ten koste gaan van het huidige personeelsbestand. De Klerk denkt de broodnodige doorstroming onder meer te kunnen realiseren via de Vut en vla de zogeheten SBK-2 regeling. 'Enkele lastige mensen zouden kunnen zeggen, ik zit liever bulten de faculteit dan erin, ik maak gebruik van de aantrekkelijke wachtgeldregeling voor vijftig plussers die In 1991 van start gaat. Sommigen zullen dat verkiezen boven de verplichte samenwerking met collega's die ze vervelend vinden of boven het geven van colleges waar ze geen trek in hebben.' U gaat enkele medewerkers adviseren om van die regeling gebruik te maken? De Klerk: 'Moet u luisteren. Mijn voorganger Hopman heeft met alle mensen een gesprek gehad, aan hem hebben ze hun persoonlijke wensen en perspectieven kunnen mededelen. Mijn taak is het na te gaan of daar Inmiddels verandering In Is gekomen. Pas als al die dingen op een rij staan en als de vacatures zijn ingevuld, kan Ik mijn taak als bewindvoeder als beëindigd beschouwen. Dat zal volgens mijn schatting ongeveer september 1989 het geval zijn.'

THERAPEUT Precies een jaar later dan u had gedacht. Waarom duurt het zo lang? 'Ik heb altijd gemeend, dat de problemen In de faculteit van tamelijk zakelijke aard waren. Dat het om wetenschappelijke meningsverschillen zou gaan. Maar de werkelijkheid Is complexer. De tegenstellingen blijken vaak van persoonlijke aard te zijn. Nu ben Ik geen therapeut die de mensen een voor een bij zich roept en ze over hun bol strijkt. Ik stel de problemen zakelijk aan de orde en vraag vervolgens wat men daaraan denkt te doen. Als er dan alleriei Indirecte bewegingen volgen moet ik wachten tot ik het antwoord heb. Dat kost tijd. Heb ik een gesprek met iemand en komen er alleriel briefjes achteraan. Maar ik moet toegeven dat mijn zakelijk opstelling toch voornamelijk zakelijke reacties teweeg brengt.' 'Een moeilijk punt is de kleinschaligheid van de faculteit. Iedereen kent Iedereen van haver tot gort, iedereen bemoeit zich ook met iedereen. Je kunt veilig aannemen dat er binnen die kleine gemeenschap een concurrentlesfeer heerst rond de bemanning van enkele posten. En er zullen straks zeker wat traantjes worden gelaten. Maar ik wil er geen misverstand over laten bestaan dat de beste kandidaten het zullen worden. Als dat anderen zijn dan de mensen die zichzelf op die stoel gedacht hadden, dan Is dat jammer. Er moet snel rust komen op dat front zodat we ons kunnen concentreren op het onderwijs en het onderzoek.' De Kleri<: 'Wat mij zorg baart Is het gegeven dat een deel van de filosofen betreurt dat er een faculteit is. Zij zouden het liefst zien, zonde dat Ik het moet zeggen, dat de zaak als een kaartenhuis In elkaar stort. Dan mogen ze terug naar af, terug naar hun posten op de faculteiten. Maar die weg Is definitief afgesneden. Als er een opening was geweest had Ik daar waarschijnlijk voor gekozen. Ik heb echter vanaf het begin te verstaan gekregen, dat de concentratie niet ongedaan gemaakt kan worden. De ontevredenheid daarover is een van de belangrijke, stille krachten binnen de faculteit.' Waarom is een terugkeer van de filosofen naar de faculteiten voor het College onbespreekbaar, denkt u?

DREIGING Twee jaar geleden, zo filosofeert De Klerk aan het eind van het gesprek toch nog even terug In de tijd, zag de wereld er voor de Tllburgse wijsgeren er heel wat bozer uit dan nu. Toen moest men dus vrezen dat 'de tent' van de ene op de andere dag zou bezwijken onder de snoeldrift van minister Deetman. Nu Is de toekomst weliswaar ook onzeker, maar de acute dreiging Is weg. Bovendien kan het convenant met Nijmegen een garantie betekenen voor de toekomst. En de geringe studentenaantallen stemmen niet hoopvol, maar met dat probleem kampen faculteiten elders in het land ook. De Klerk: 'Ik denk dat het tij kan keren als wij maar een aantrekkelijk studiepakket aanbieden. Zo'n wijsgerige faculteit zal nooit een lucratief bedrijf worden, dat niet. Maar als je het kostendekkend kan maken vla je studentenaantallen en je dienstveriening, dan kan het voor onze universiteit heel goed zijn dat we een filosofische faculteit in huls hebben. Ik heb de indruk dat die zeer inspirerend en controlerend kan zijn voor de andere wetenschappen.'

VOORLICHTING

Hapklare brokken wetenschap thuis voor de buis A/s het aan de Vereniging van Samenwerl<ende Nederlandse Universiteiten ligt komt er iedere vier weken een televisieprogramma op het landelijk net dat de kijkers een blik gunt achter de schermen van wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Zover is het echter nog niet. Eind oktober wordt in zes universiteitssteden, waaronder Tilburg, via de kabel het laatste van drie proef programma's uitgezonden. KUB-voorlichter Maurice Ackermans verwacht dat het project in 1989 een vervolg krijgt. En dan maar hopen dat een omroep het initiatief overneemt. Het idee om meer wetenschap op de kijkbuis te brengen, leefde al een tijdje bij de audiovisuele centra en voorlichtingsdiensten van de universiteiten, maar begon pas concrete vormen aan te nemen nadat de gezamenlijke universiteiten zich in 1987 aansloten bij KIOSK, een stichting die bemiddelt bij het verspreiden van programma's van non-profit organisaties via kabelnetten. Op 1 juli jongstleden besloot de VSNU akkoord te gaan met de produktie van drie proefprogramma's. Daartoe werd een redactieteam samengesteld, bestaande uit voorlichters van een aantal universiteiten en producent Jos Withagen (MeestenA/erken bv,Utrecht). Een netwerk van contacten met universiteiten leverde beeldmateriaal en suggesties op voor de invulling van de programma's die als titel meekregen: Een wereld van wetenschap; nieuws van de universiteiten. Inmiddels zijn al twee try-oüts uitgezonden op de kabelnetten van Groningen, Amsterdam, Rotterdam, Leiden, Tilburg en Eindhoven. Het laatste deel volgt eind oktober, in Tilburg op zaterdag 29 oktober, van 18.30 tot 19.00 uur.

Maurice Ackermans: een kijkje In de keuken van de universiteiten

GEIL VOOR DE TV Maurice Ackermans, hoofd afdeling Pers en Voorlichting van de KUB, is van begin af aan betrokken geweest bij de realisatie van Een wereld van wetenschap. 'We komen onvoldoende in de media met onze interessante universiteiten', zegt Ackermans. 'En dat, terwijl er zoveel spannends gebeurt. Het wordt niet geregistreerd in de bladen, in de kranten en al helemaal niet op radio en TV. NOS-joumaals en actualiteitenrubrieken pikken wel eens wat op, maar systematisch journalistieke aandacht voor de Nederlandse wetenschap op TV bestaat er niet. Als wij nu met dit kabelexperiment kunnen aantonen dat kijkers het op prijs stellen om regelmatig een magazine over actuele ontwikkelingen in wetenschappelijk onderzoek en onderwijs te zien, dan is de kans groot dat een van de zendgemachtigden er toe overgaat om elke maand zo'n programma te maken. En daar gaat 't ons om. Het moet in alle Nederlandse huiskamers komen, mensen slimmer maken, kritischer en interesse oproepen voor de wereld om ons heen. In zoverre is het ook een programma dat sponsorbaar is. De overheid geeft miljoenen uit aan publieksvoorlichting over wetenschap en techniek'. Waarom niet rechtstreeks naar een omroep gestapt? Ackermans: 'Dat hebben we ook gedaan. Al een jaar of vijf geleden. Maar dan was het altijd: we hebben te weinig middelen en te weinig journalisten. Daarbij komt dat het creëren van een vast programma op de Nederlandse netten niet een-twee-drie gebeurd is. Er moet goedkeuring, geld en mankracht zijn, maar vooral moet er muziek in zitten. Met zoiets als de Pin up pyama party is dat geen enkel probleem, want dan liggen gegarandeerd vier miljoen mensen geil voor de TV. Maar een programma waarvan je van tevoren al weet dat het niet zo hoog Univers

viewtjes met tamelijk bekakt sprekende studenten en een studentenpsychologe. Er tussendoor fragmenten uit de film 'Van huis' (1981). Vierde ondenA/erp: rubriek met nieuwe vindingen, vondsten. De botanische tuin van de Rijksuniversiteit Utrecht. Een nieuwe vondst? Studiegesprek: iemand van de Erasmus Universiteit deed onderzoek naar geluk. Oostra: 'Meneer Veenhoven, u weet alles van geluk. Wat is geluk? Maakt geld gelukkig? Hoe meet je geluk?' Meneer Veenhoven had beter thuis kunnen blijven. Oostra: 'Op

scoort; maakt minder kans om geprogrammeerd te worden'.

LANGDRADIG Het eerste programma van Een wereld van wetenschap werd op Tilburg TV voorafgegaan door een interview met Maurice Ackermans. 'Wij bieden een kijkje in de keuken van de universiteiten. We laten zien wat er met onderwijsgelden gebeurt'. Na een professioneel intro het bekende gezicht van Roel Oostra (Hieren Nu): 'Dertien universiteiten van Groningen tot Maastricht, van Nijmegen tot Delft. Er werken 50.000 mensen. Er studeren er 150.000. Over dit bedrijf willen wij u informeren'. Zo te zien is er gekozen voor de formule van een snelle actualiteitenrubriek. Eerste onderwerp: Sony Video-Award voor de beste educatieve film (Universiteit van Amsterdam). Enkele fragmenten: boeiend DNA-onderzoek, uitstekend in beeld gebracht. Wat is er nog mooier dan de geheime code van het leven ontcijferen? Ander fragment: archeologen zoeken op het strand met schepjes naar oude nederzettingen. Wetenschap is leuk. Tweede ondenwerp: de gevolgen van explosieve algengroei onderzocht (Landbouw Universiteit Wageningen). Het Veluwemeer bij zonsopgang. Wetenschappers in bootjes op weg naar hun proefgebied. Exotisch fluitje op de achtergrond. Doet aan Van Gewest tot Gewest denken. Goed ogende jonge onderzoekers vertellen in eenvoudig Nederlands wat teveel algen wel niet veroorzaken. Kweekbakken met waterplanten. Boeiend. Zonsondergang, bootje vaart uit beeld. Als dit zo doorgaat wordt het programma een succes. Derde onderwerp: scholier wordt student. Voor het eerst zelfstandig. Kamers zoeken. Feestpartijen. Rommelige interfc,---^V>^»- ,»&»»£-^^JS*#-j!s%A^y^r«S6i'S!

4 november organiseert de Erasmusuniversiteit een dag voor het grote publiek: 'Kan Nederland nog gelukkiger?". Tweede programma, medio september: special over sport in verband met de Olympische Spelen. Reportages en commentaar. Voor dat laatste zit Prof. dr. Piet Vroon naast Roei Oostra in de studio. Oostra: 'Hij loopt elke ochtend hard, doet aan parachutespringen en skieën en was ooit nog eens Nederlands kampioen geweerschieten'. Columnist Vroon heeft de gave moeilijke dingen begrijpelijk onder woorden te brengen. Maar of het grote publiek op hem zit te wachten? Vroon ging bij RUR al een keerde mist in met zijn doordenkertjes en spitsvondigheden. Eerste onderwerp: schade veroorzaakt door sportblessures (Rijksuniversiteit Limburg). Was dat al niet eerder op het Journaal en bij Hier en Nu? Gesprek metVroon: alles op een hoop gegooid: gipsvluchten, doping, massahysterie, wetenschap staat lichamelijke beschadigingen toe, gevaren van onbeheerst trimmen. Vroon: 'de dood als ultieme blessure'. Saai, ook al door de overbekende beelden van elkaar molesterende voetballers, onnatuurlijke turnstertjes en wankelende marathonlopers. Te langdradig ook. Het lijkt AVRO's Televizier wel. Tweede onderwerp: 'varia'. De KUB wordt genoemd met onderzoek naar supportersgedrag bij Willem II. Derde onderwerp: het 'sporttesterbegeleidingssysteem' ten behoeve van trainingsprogramma's (Katholieke Universiteit Nijmegen). Professor Vroon loopt met een hartslagmeter op een sukkeldrafje twintig minuten en weet daarna dodelijk vermoeid, naar adem snakkend nog uit te brengen: 'Allemaal lui zweet'. Rode draad in het derde programma dat eind oktober wordt uitgezonden is: Hoe

brengen Nederlandse universiteiten hun kennis over op de samenleving?

SPRANKELEND

__

^

Maurice Ackermans onderstreept nog eens dat de eerste afleveringen van Een Wereld van Wetenschap try-outs zijn. 'We zijn vlug vlug, gauw gauw uit het niets gestart. Professioneel allemaal, maar om nu te zeggen dat het eerste programma een hoogstandje was, adembenemend, nee. Datzelfde geldt voor de tweede uitzending. We moeten nog leren een speurneus te ontwikkelen voor interessante onderwerpen die je als hapklare brokken op kunt dienen'. Aan welke criteria moeten de programma's voldoen? Ackermans: 'Om te beginnen gaat het uitsluitend om nieuws uit de Nederlandse universiteiten. Op de tweede plaats worden er geen onderwerpen gekozen die niet over te brengen zijn in een flutmoment van drie minuten televisie. Een thema moet bovendien journalistiek zijn, dat wil zeggen, nieuw, opzienbarend of tot de verbeelding sprekend. Als het dat allemaal niet is, scoort het niet. En tot slot: de kosten zo laag mogelijk zien te houden. Als ik naar Californië moet vliegen om iets te registreren is dat te duur'. Rest de vraag of er wel voldoende aanbod is in de Nederlandse universiteitswereld. De KU B-voorlichter denkt dat zonder veel problemen wekelijks drie programma's uitgezonden zouden kunnen worden: 'Daar ben ik heilig van overtuigd. Wat denk je. Er wordt in de universiteiten voor miljarden aan research bedreven. Het gaat om een terrein dat zich uitstrekt van farmacie tot veeartsenij, van sterrenkunde tot economie, van literatuurtot criminologie. Zou dat niet interessant zijn?'. Ackermans geeft toe dat niet alles even eenvoudig vertaalbaar, inzichtelijk en beeldend te maken is voor de gemiddelde kijker. De Katholieke Universiteit Brabant bijvoorbeeld. Tilburg heeft geen 'spannende' wetenschappen met laboratoria en techniek. De KUB kan vanwege de monocultuur aan alfa en gamma relatief weinig beeldrijk materiaal leveren. 'Dat is nu eenmaal zo', bevestigt Maurice Ackermans, 'maar spreken onze wetenschappers gezaghebbende woorden, weten ze belangrijke signalen af te geven naar de samenleving, dan maak ik mij er sterk voor om dat in een televisieprogramma op te pakken. Ik weet wel dat veel mensen hier prima werk doen dat per definitie niet geschikt is voor zo'n programma. Maar je hebt er ook die sprankelend zijn, ideeënrijk, en die het van belang vinden dat anderen van ons horen. Want wetenschap is niet elitair voor deze dure instelling, maar tot nut van de samenleving'.

EVALUATIE In november moet met het oog op de bespreking in het Algemeen Bestuur van de VSNU de evaluatie van het kabelexperiment gereed zijn. Onderzocht wordt tevens welke mogelijkheden er zijn voor externe financiering en of de landelijke omroepen belangstelling hebben voor de programma's dan wel onderdelen ervan. Tevens ligt het in de bedoeling om de waardering van de kijkers voor de proef programma's te toetsen. Maurice Ackermans gaat er van uit dat de evaluatie gunstig uitpakt en dat de VSNU er drie tot vier ton voor over heeft om in 1989 een 12-tal programma's te maken en op de kabel te krijgen (per uitzending ontvangt een locale omroep 1000 gulden als tegemoetkoming in de kosten). Peter van Zoest

7 oktober 1988

NIEUW

Computerinformatiecentrum open ondanks personeelstekort EQ

'Het duurt nog wel een halfjaar voor ik durf te zeggen dat het computerinformatiecentrum loopt. Maar ook daarna kunnen gebruikers af en toe nog de mist in gaan. Ik kan daar niets aan doen, we hebben gewoon te weinig personeel.'

centrum is het rekencentrum. Voor hen heeft het centrum nu één adres, één ingang, één telefoonnummer.'In een ruimte achter het informatiecentrum staat het zwaardere werk, de centrale computers, die verbonden

COMPUTERSHOP

Drs. S. Veling, directeur van het KUB-rel<encentrum laat met trots én met commentaar het nieuwe computerinformatiecentrum zien, dat sinds 13 september vrij toegankelijk is. In deze ruimte op de tweede verdieping van gebouw C worden drie functies gebundeld: voorlichting, advies, educatie, ondersteuning, computershop en gebruikersfaciliteiten. Op woensdag 26 oktober wordt de 250 m2 grote zaal officieel geopend. 'Het informatiecentrum zal zich maximaal dienstverlenend naar de gebruiker toe opstellen', stond in een paginagrote advertentie in Univers. Directeur Veling vraagt aan de andere kant begrip voor 'eventuele oneffenheden die met name in de beginfase kunnen optreden. In verband met de levertijd van het meubilair zal de inrichting van het centrum tot medio november nog provisorisch zijn.' Een heter hangijzer is het 'ongelooflijke' personeelsprobleem. Veling: 'We hebben de afgelopen driejaar voor dertien a veertien miljoen gulden uitgegeven aan computers, terwijl het personeelsbestand gelijk is gebleven. Toen hier vijftig computers stonden, waren er twee mensen voor het onderhoud. Nu zijn er zo'n duizend apparaten, maar voor het onderhoud zijn niet meer mensen aangenomen.' Het rekencentrum heeft 25 medewerkers, waarvan er twaalf ingezet kunnen worden in het informatiecentrum. 'We hebben nu vijf nieuwe mensen aangenomen, maar die zijn voor een deel nog onervaren en moeten eerst ingewerkt worden.' Veling wijt het personeelstekort aan het 'afknijpen door Den Haag'. Volgens hem lijdt de KUB aan de afwezigheid van bètastudies. 'In Den Haag heerst nog steeds het idee dat wij, met alfa- en gamma-richtingen, geen computers nodig hebben.' Toch is er geen gebrek aan apparatuur. 'Personeel is moeilijker dan ijzer', heeft Veling ervaren. Voor de aanschaf heeft men 'allerlei

putercursussen, maar net als eerstelijns problematiek, vindt Veling het ontwikkelen van computerprogramma's voor onderwijs en onderzoek geen taak voor zijn centrum.

De computershop 'meer dan een PC-shop' zou wel eens de meest populaire tak van het informatiecentrum kunnen worden. Niet alleen omdat de kosten van de apparatuur 'zonder winstoogmerk' worden bepaald, maar ook omdat gebruikers zelf de computers kunnen uitproberen. Vele merken (ja, ook Olivetti) zijn vertegenwoordigd in dé meest geavanceerde u itvoeringen.' Een geliefd plekje zal de zogenaamde 'blue corner' worden waar men naar hartelust vrije software kan kopiëren en andere meer in de hobby-sfeer liggende activiteiten kan ontplooien.' De derde tak van het computerinformatiecentrum 'Gebruikersfaciliteiten' beschikt onder meer over printers, waar tegen kostprijs afdrukken kunnen worden gemaakt. 'Tot nu toe is daar nog niet veel gebruik van gemaakt', erkent Veling, die vermoedt dat elders in de universiteit nog veel gratis wordt geprint. 'Daar moet nog eens over gepraat worden.' Medewerker Jozef Pijnenburg temidden van enkele belangstellenden potjes' kunnen vinden. Het grootste gedeelzijn met andere universiteiten. Eén groep te van de apparaten in het informatiecenbinnen het informatiecentrum geeft ondertrum is 'demonstratiespul', dat door leveransteuning, voorlichting en advies over de ciers in bruikleen is gegeven. voorzieningen bij de KUB. Hier helpt men 'vastgelopen gebruikers' weer verder. Veling: 'Wij hebben onze aandacht verlegd. VAN HOT NAAR HAAR Het rekencentrum is niet langer degene die Voor de gebruikers, studenten en medewervoornamelijk computers beheert; de wetenkers van de KUB, moeten de mogelijkheden schap heeft ze zelf op het bureau staan. We van het computerinformatiecentrum voorhebben daarom onze aandacht verlegd, al overzichtelijk zijn. 'In het verleden zijn vemeer gericht op advisering.' len met de handen in het haar bij ons wegVeling hoopt overigens dat de automatisegegaan', aldus Veling. 'Ze werden regelmaringsdeskundigen van de faculteiten zelf ook tig van kamer naar kamer, van hot naar haar een groot deel van de problemen kunnen gestuurd.' oplossen. 'Het rekencentrum is er voor de De bundeling van drie rekencentrumfuncties tweedelijns problematiek. Voorvragen over moet dergelijke problemen voorkomen. netwerken bij voorbeeld hebben wij specia'Voor de gebruikers geldt: het informatielisten.' Het rekencentrum verzorgt wel com-

De opgestelde systemen mogen voor een beperkte tijd gebruikt worden om ervaring op te doen. 'Het is niet de bedoeling dat mensen hier hele scripties gaan maken. Ze mogen ze wel uitprinten, maar dan kost het wat.' Veel studenten en medewerkers weten inmiddels de weg te vinden naar de zaal in gebouw C. 'In twee weken zijn er zo'n 500 mensen over de vloer geweest.' Via overlegorganen en via de advertentie in Unvers heeft het computerinformatiecentrum geprobeerd de aandacht op zich te vestigen. Verder hoopt men op mond-op-mondreclame. Grote stunts om publiek aan te trekken, staan ook bij de opening op 26 oktober met op het programma. Veling: 'We organiseren geen symposium of zo. Er wordt waarschijnlijk een lint doorgeknipt en een borrel gedronken.' Paul van Dijk

'Niet bang zijn om drie maanden van huis weg te gaan Via de vakgroep strafrecht en de bemidde ling van drs. A. van Kalmthout kwam Danielle Bogaerts als stagiaire in Freiburg terecht. Het bekende Max Planck Instituut aldaar heeft een niet minder bekende afdeling voor internationaal en vergelijkend strafrecht, het grootste ter wereld, een wetenschapsinstituut en onderzoeksinstituut voor theorie en praktijk. Van Kalmthout is daar in het kader van zijn promotie bezig met een vergelijkend onderzoek naar alternatieve straffen in Europa.

1

e

De praktijk De kontakten van Tilburg met het Max Planck Instituut bestaan al enkele jaren, maar sinds anderhalf jaar loopt er een project waarbij steeds een Tilburgse student gedurende drie maanden stage kan lopen en

988

Univers

kan werken aan opdrachten die ook betrekking hebben op Nederland. De stagiair doet er rechtsvergelijkend onderzoek naar Duits strafrecht wat ook in Nederland van toepassing is. In de overeenkomst tussen Tilburg en Freiburg is een duidelijke financiële regeling afgesproken. Danielle was anderhalve maand student-assistent en de andere helft van de tijd kon ze daar aan haar scriptie werken. Ze vergeleek het Duitse met het Nederlandse jeugdsanctierecht. Hoewel ze daar nog niet mee klaar is kan ze nu al zeggen dat Duitsland op dit punt erg voor ligt op Nederland, omdat men er al veel langer mee bezig is. Als student-assistent mocht ze opdrachten begeleiden. Zo bijvoorbeeld een opdracht van het Bundesministerium, dat een advies wil hebben over hoe het Nederlandse drugsbeleid geregeld is. Die vraag wordt via de Nederlandse referent doorgespeeld aan de stagiair, in dit geval Danielle die het advies , over het Nederlandse drugsbeleid mocht ^' schrijven. 'De sfeer in Freiburg is hartelijk, iedereen is even vriendelijk. Als je daar aankomt wordt je door de oud-stagiaire ingewerkt. Die stelt Bogaerts: prachtige bossen in Freiburg

je aan een aantal mensen voor en dan loopt het vanzelf.' Voor de periode na nieuwjaar zoekt de vakgroep studenten die er op stage willen gaan. Het animo was de afgelopen maand september niet groot maar dat is volgens Bogaerts te begrijpen. De mensen komen net

van vacantie terug, de studiegids is nog niet echt doorgebladerd. Ze hoopt dat er weldra genoeg animo zal zijn om de stageplaats op te vullen. 'Als student-assistent krijg je 200 mark zakgeld per maand. Je krijgt een hele mooie kamer ter beschikking, een fiets en een tvtoestel. Je bent er verzekerd en je mag 2 keer met de trein op en neer naar Nederland. Bovendien bestaat de mogelijkheid voor de mensen met alleen een basisbeurs, om vanuit de KUB een extra bedrag per maand te krijgen.' Ze kreeg als aanvulling 200 gulden per maand. Duitsland is iets duurder dan Nederland, rnaar voor haar was dit ruim voldoende. Danielle heeft Freiburg ervaren als een aangename en internationale stad midden in de mooie en rustige omgeving van het Zwarte Woud. ' Vanuit het Instituut kan je zo de prachtige bossen in,' zegt ze. Op de instituten zitten veel nationaliteiten, Danielle heeft bijvoorbeeld aardig wat Spaans gepraat: 'Maar je moet geen angst hebben om drie maanden van huis weg te gaan. En je moet vooral interesse hebben in het rechtsgebied van een ander land. Ik zou iedereen willen aanraden dit te doen, het verbreedt je blik ' (EV)

7 oktober 1988

ffl

STUDENTEN

Vrijwilligerscentrale: vooral alcohol- en relatieproblemen Een van de misschien minder bel<ende mogelijkheden voor studenten om wer/<ervaring op te doen is vrifwilfigerswerl<. in Tilburg kun je je daan/oor opgeven bij de Vrijwilligerscentrale aan de Spoorlaan. Een onderdeel hiervan is de Hulpcentrale waar per telefoon hulp wordt geboden aan mensen met allerhande (persoonlijke) problemen. Eén van de vrijwilligers die er momenteel werken, is Geert van Boxtel, student psychologie. Hij werkt er al vier jaar, sinds het begin van zijn studie. Van Boxtel: 'Ik vond dit werk goed in de lijn van mijn studie passen. Bovendien wilde ik verder kijken dan de studentenwereld, waarin je je vaak in één kringetje beweegt. Via de info-avond ben ik erin gerold. Die avond is bedoeld om verkeerde voorstellingen van het werk bij de Hulpcentrale te voorkomen. Dat werk bestaat niet alleen uit 'even achter de telefoon zitten en daarmee de wereld verbeteren'. Omdat je vaak maar even met iemand praat, merk je niet of de situatie van die persoon daarna verbetert. Negenennegentig procent van het werk is dweilen met de kraan open en je moet niet de illusie hebben dat jij alleen de beller kunt helpen. Na de info-avond volgt het selectiegesprek. Daarin worden geen eisen gesteld, alleen gekeken of je niet met dezelfde problemen zit als de mensen die de Hulpcentrale bellen. Dat gesprek viel me tegen. Gelukkig zei iemand tegen me dat ik me daar niets van aan moest trekken. De inwerkperiode van zes weken is ook inspannend. Er wordt flink aan je getrokken. Daarna wordt het weer leuk.' In de inwerkperiode leer je rapporten schrijven en je communicatieve vaardigheden worden bijgeschaafd.' Het zijn meer tips die je tijdens de telefoongesprekken kunt gebruiken. De Hulpcentrale legt je geen regels op', aldus Geert van Boxtel. De rapporten moeten geschreven worden omdat elke vrijwilliger gemiddeld zo'n 3 a 4 uur per week werkt. Om van het werk van de voorganger op de hoogte te zijn, wordt dit opgeschreven. In onderling overleg wordt afgesproken wie wanneer dagdienst of nachtdienst draait. De nachtdiensten zijn van 11 uur 's avonds tot 9 uur's morgens. Geert van Boxtel: 'Die nachtdiensten doe je met zijn tweeën. Dat is wel een prettig gevoel. Ook al omdat je kunt praten met de ander als je ontevreden bent over een gesprek. De volgende keer doe je het dan anders. Als iemand bijvoorbeeld aankondigt: 'Ik heb net een boel pillen ingenomen en ik word steeds duffer', wat moet je dan doen? Dit zijn gelukkig extremen, het gaat meestal over meer alledaagse dingen zoals alcoholisme, huwelijksproblemen, mensen die het nut van het leven niet meer inzien. Het is dan leuk als iemand aan het eind van het gesprek zegt: 'Ik kan hiermee weer even verder.'

TWEEFASENSTRUCTUUR Geert van Boxtel merkt ook de invloed van de tweefasenstructuur in het vrijwilligerswerk. 'Vroeger waren er veel studenten die bij de Hulpcentrale wilden werken, met name psychologiestudenten. Nu zijn het er nog maar zo'n tien. Steeds minder studenten zijn geneigd om vrijwilligerswerk te doen omdat ze geen tijd meer hebben. Dit geeft een druk op de centrale. Door het verloop moet steeds aanvulling gezocht worden. Tenwijl zo'n instelling als de onze hard nodig is. De professionele hulpverleners zoals het RIAGG (regionale gezondheidsinstelling) en het CAD (Consultatiebureau voor Alcohol

Univers

en Drugs) gaan om vijf uur 's middags dicht. Vaak beginnen de problemen dan juist, mensen komen van hun werk of zien op tegen de avonduren. Doordat wij de hele nacht bereikbaar zijn, kunnen wij deze mensen ook helpen.' Twee andere studenten die eveneens met plezier bij de Hulpcentrale werken zijn Carla van der Vorst en Ria Vervoort. Beiden zijn net afgestudeerd in de Rechten. Voor Ria Vervoort geldt het argument van tijdgebrek beslist niet. 'Ik zat aan het eind van mijn studie en had tijd over', zo zegt ze. 'Voordat ik aan mijn studie begon, had ik al werk gedaan waarbij ik mensen met problemen aan de lijn kreeg. Sinds mei werk ik bij de Hulpcentrale en mijn venwachtingen zijn uitgekomen. Het werk is leuk gebleven, afwisselend. Ook de contacten met de andere centralisten zijn heel goed.' Voor Carla van der Vorst is het omgaan met mensen de belangrijkste reden waarom ze dit werk is gaan doen. Ze is ruim anderhalf jaar centralist en zal ermee doorgaan tot ze in haar richting werk heeft gevonden. Hoewel het werk bij de Hulpcentrale inhoudelijk niet met haar studie te maken heeft, vindt ze de organisatie-ervaringen toch goed te gebruiken. (MM) Aanstaande dinsdag, 11 oktober, houdt de Hulpcentrale een info-avond voor belangstellenden, aan de Spoorlaan 23, Tilburg. Meer inlichtingen ertopgave voor de informatie-avond via telefoonnummer 433584.

SJL

A.a/;&^m........

Prototype WetenschapsBank gepresenteerd Vorige week vrijdag werd aan de KUB, tijdens een P.C.-dag voor Wetenschapswinkels, de Amsterdamse WetenschapsBank gepresenteerd. Dit is een computerbestand waarin de lopende wetenschappelijke projecten van een universiteit gerangschikt staan. Doormiddel van trefwoorden kunnen derden in een oogwenk komen te weten wie hen binnen de universiteit kan helpen. U heeft een probleem in uw bedrijf of organisatie. Welke wetenschapper kan u helpen dit probleem op te lossen? De WetenschapsBank geeft u binnen enkele minuten het antwoord op deze vraag. De Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit gaan met deze slogan de markt op om derden de helpende hand te bieden. Vorige week vrijdag presenteerde Rob Thijssen van het hoofdstedelijk Transferpunt het prototype van de WetenschapsBank voor een aantal medewerkers van Wetenschapswinkels uit den lande en andere geïnteresseerden. Dit vond plaats tijdens de landelijke P.C.-dag voor Wetenschapswinkels aan de Katholieke Universiteit Brabant, georganiseerd door de Tilburgse Wetenschapswinkel. De WetenschapsBank heeft tot doel het 'ontsluiten van de wetenschap voor maatschappelijke derden', aldus Thijssen. Met

andere woorden: met enkele simpele handelingen op de computer krijgt een klant inzicht of en waar de kennis aanwezig is om een specifiek probleem aan te pakken. Het experiment uit Amsterdam kent verschillende ingangen om in het bestand te geraken: bijvoorbeeld door middel van een trefwoord, de benodigde expertise of de naam van een vakgroep of project. Op het scherm verschijnen dan gegeven als de naam van een project, de vakgroep die het uitvoert, de contactpersoon en de universiteit waar het onderzoek plaatsvindt.

JAARVERSLAG De WetenschapsBank staat niet op zichzelf maar is gekoppeld aan een geautomatiseerd systeem voor de produktie van de jaarlijkse wetenschapsverslagen, zoals die aan de Universiteit van Amsterdam sinds vorig jaar

wordt gebruikt. Enige tijd geleden benaderde het Ministerie van Ondenwijs de Universiteit van Amsterdam met het verzoek de procedure voor de verplichte wetenschapsverslagen te automatiseren. De universiteit ontwikkelde het Informatiesysteem Wetenschappelijk Onderzoek (IWO) en begon de wetenschappelijke projecten in te voeren. Vorig jaar rolde er voor het eerst het wetenschappelijke jaarverslag uit de computer op basis van het nieuwe IWO. De WetenschapsBank betrekt haar informatie van dit systeem, waartoe er specifieke informatie in opgenomen is. Aangezien elk jaar een wetenschappelijk verslag gemaakt moet worden, beschikt de WetenschapsBank over de recente gegevens. De WetenschapsBank wil een aanvulling zijn op de Wetenschapswinkels en Transferbureau's. 'Het is niet zo', aldus Thijssen, 'dat het een vervanging van de Wetenschapswinkel of Transferbureau betekent, maar het is wel een manier om efficiënt uit te zoeken wat eraan expertise aan de universiteit aanwezig is.' Het is de bedoeling dat alle universiteiten zich op termijn bij het experiment aansluiten. Thijssen: 'Het wordt pas echt interessant als alle universiteiten meedoen en het wordt gestald bij bijvoorbeeld Kamers van Koophandel.' (GR)

7 oktober IS

MEDEDELINGEN

De medecWngenpagma worrft verzorgd door de afdoline Ifiteme Commtinicatie. Diensten en faculteiten teveran oc^HJ zsm aan, u i t w ^ vrijdag t2.00 uur vóór het verschijnen vm de nïeuwe Univers. t.v.m, beperkte rtijnite i$ h«t zaak befIchter» kott en kerrBchtJStBfonrnileren. De redactie kan berichten w^igen, Bij teveö eopij krfet de hoogte actuaöteitswaarde voorrang.

ALG MEDEDELING VAN DE DIENST PERSONEELSZAKEN J. Oproep voor deeltijdwerkers Bi] de invoering van de adv-regeling in 1 ^ , is vastgesteld dat bepaalde deeltijdwerkers die vóór 1 december 1985 in dienst waren bij de K.U.B, met ingang van 1 januari 1986 het recht hadden om, tegen inlevering van hun adv, de omvang van hun aanstelling (en dus hun salaris) te verhogen. Een aantal deeltijdwerkers heeft van dat recht gebruik gemaakt. Daarbij was bepaald dat bij wijzigingen in de omvang van de aanstelling dit recht kwam te vervallen. Dit wordt zo toegepast dat degenen die een structurele wijziging van de taakomvang ontvangen, definitief hun recht verloren hebben. Bij tijdelijke wijzigingen wordt gedurende die wijziging in de taakomvang adv toegekend doch herleeft bij terugkeren naar de oude omvang het oude recht (geval a). Verder vervalt bij vrijwillige veranderingen van functies binnen de KUB het recht ook (geval b). Daarnaast blijkt in een enkel geval de regeling niet geheel juist te zijn uitgevoerd. Dit is het geval bij degenen die bijv. van een e-contract (tijdelijke werkzaamheden) naar een a-contract (met uitzicht op vaste dienst) zijn gegaan in dezelfde functie binnen dezelfde eenheid met een ongewijzigde omvang (geval c). Soms ook is slechts de functiebenaming om administratieve redenen aangepast tenwijl de functie (dezelfde taken, binnen dezelfde eenheid en met dezelfde omvang) ongewijzigd is gebleven (geval d). In overleg met het College van Bestuur is besloten om in deze laatste 2 gevallen (geval c en d) betrokkenen het recht te geven terug te keren

Studenten AIESEC INTRODUCEERT NIEUWE VORM SOLLICITEREN AIESEC introduceert naast Overheids, Bedrijven-, Sollicitatie-, Informatie Dagen, nu ook AIESELECT. AIESELECT is een arbeidsmarkt informtieprogramma. Studenten kunnen zich d.m.v. AIESELECT op efficiënte wijze nog breder op de arbeidsmarkt oriënteren en op een hele eenvoudige manier contacten leggen met potentiële werkgevers. Derhalve is het programma uitermate interessant voor studenten die in het laatste jaar van hun studie zijn. Deze studenten krijgen een dezer dagen een informatiepakket toegestuurd. Door een AIESEC standaard CV. kosteloos in te vullen start je met de deelnameprocedure van AIESELECT. Je kunt het standaard CV. iedere dag afhalen tussen half 1 en half 2 in kamer O 53. De inschrijving sluit 21 oktober, dus wees er snel bij. LEZING OVER MILIEU EN ONTWIKKELING Op donderdagmiddag 13 oktober a.s. organiseert de Leergangen Ontwikkelingsproblematiek een lezing over Milieu en Ontwikkeling: Toekomstperspektieven. De lezing wordt gehouden in het kader van de Honger Hoeft Niet Week, en zal plaatsvinden op de Ka-

Univers

naar de oude regeling en wel met ingang van 1 januari 1989. Die deeltijdwerkers die menen in een soortgelijke positie als onder de gevallen c en d geschetst, te verkeren en die gebruik willen maken van de mogelijkheid om hun oude recht (waarvor zij in 1986 gekozen hadden) te herstellen, worden verzocht vóór 15 november 1988 een schriftelijk verzoek daartoe in te dienen bij de dienst Personeelszaken. GEVONDEN VOORWERPEN Gevonden voorwerpen kunnen gebracht en afgehaald worden bij de balie van gebouw B. Veel, soms waardevolle, spullen blijven hier achter. De portier adviseert ieder die een bezit kwijt is bij hem te informeren of het voorwerp gevonden is. De onderstaande spullen zijn geruime tijd bij de balie blijven liggen en derhalve naar het politiebureau in Tilburg gebracht. De bezitters kunnen deze gevonden voorwerpen daar afhalen. - Kledingstukken: bordeauxrood lederen jack; blauw nylon jack; geel/blauw jack; blauwe trui; bruin tricot vest; div. shawls; beige ceintuur. - Sieraden: goudkl. armbandje; goudkl. oorbellen; zilverkl. ring; horloge Omacsport. - Documenten: portefeuille met pasje; postbankpas; bibliotheekpasjes. - Sleutels: sleutelbos met Talbothanger en met dinosaurus; div. losse sleutels. - Div. accessoires: roze/witte paraplu; zwarte paraplu; zonnebrillen; leesbril. - Kantoorartikelen: zwarte map met inhoud; div. zakagenda's; pennenetuis; IIneaal; cahier.

FEW BEREIKBAARHEID ONDERWIJSBUREAU In de herfstvakantie (17 t/m 21 okt.) is het bureau gesloten. KOSTEN WAARDE WINST Het college van maandag 12.30-13.30 uur wordt verplaatst naar woensdag 9.30-10.30 uur in CZ 101. UITREIKING DIPLOMA'S PROPEDEUSE Econometrie: donderdag 27 oktober om tholieke Universiteit Brabant, zaal AZ 9, aanvang 14.00 uur. Regelmatig worden we gekonfronteerd met schrijnende beelden die ons duidelijk maken in welk recordtempo we bezig zijn ons milieu aan te tasten. Afvaldumping, kap van tropische regenwouden, water- en luchtvervuiling, zijn zaken waarover ons dagelijks berichten ter ore komen. Wat is er eigenlijk aan te doen? Kunnen wij vanuit het westen een bijdrage leveren aan de vermindering van deze problemen? In nog sterkere mate dan in het westen betekent deze milieu-vernietiging een gevaar voor de ontwikkelingsmogelijkheden van de ontwikkelingslanden. Deze zijn veel kwetsbaarder voor kleine klimaatsveranderingen en hebben geen financiële mogelijkheden zich tegen natuurrampen in te dekken. Om aan te geven dat er ondanks de moeilijke situatie toch wel het een en ander mogelijk is om tot een andere omgang met de natuur te komen, organiseert de Leergang Ontwikkelingsproblematiek deze lezing. De eerste spreker op deze middag is drs. W.J. Veening, medewerker van het I.U.C.N., de internationale organisatie voor het behoud van de natuur en natuurlijke hulpbronnen. Dit is een organisatie die al in 1948 is opgericht om een verantwoorde omgang met de natuur te stimuleren. Ze lag ten grond aan de oprichting van het Wereld Natuur

3 uur in de Portrettenzaal. Economie: woensdag 2 november om 3 uur in de Aula. B.I.K.: maandag 7 november om 3 uur in de Portrettenzaal. WISKUNDE 2 B.I.K. Op 17 november 1988 is er gelegenheid om het tentamen Wisk. 2 bik te maken voor degenen die in het collegejaar 1987-1988 het college gevolgd hebben. Het tentamen zal gaan over de stof die in de colleges behandeld is en over het collegedictaat van Prof. Dr. M. Paardekoper (zie studiegids 87/88). Opgeven vóór 1 november op B 436. WIJZIGINGEN TENTAMENDATA Econometrie: Wisk. Meth. 2 op 8 mei (niet 8 juni); B.I.K.: Financ. Inform. wordtSjan. (was 2jan.); wordt4aug. (was21 aug.); Organisatie3wordt lOjan. (was2jan.); Bedr Econ.: Organisatie 3 wordt 10 jan. (was 2 jan.) EXCURSIE NAAR RABOBANK UTRECHT Woensdag 26 oktober organiseert het mentoraat economie een excursie naar de Rabobank in Utrecht. In het imposante hoofdkantoor wordt iets verteld over het marketingbeleid ten aanzien van de particulierenmarkt. De excursie wordt afgesloten met een wandeling door Hoog Catherijne. Kosten f 9 , - . Vertrek 11.45 uur. Aanmelding en inlichtingen op B 512. Maandag 9.00-13.00 u.; dinsdag 13.0017.00 u.; woensdag 9.00-17.00 u.

W^BNifmi WIJZIGINGEN TENTAMENROOSTERS In verband met het laten samenvallen van tentamens hebben we enkele wijzigingen in de verschillende tentamenroosters moeten aanbrengen. De aanvangstijden zullen t.z.t. worden bekend gemaakt. Nieuwe data (voor FEW én FRW): Periode december/januari: Omzetbelasting 13 december

Fonds, dat de publieksgerichte aktiviteiten van de I.U.C.N, voor haar rekening neemt. Drs. Veening is lobbyist bij de Wereldbank, en zal aangeven op welke manier het mogelijk is ontwikkeling en groei te realiseren zondat dat dit desastreuze gevolgen heeft voor het milieu. De tweede spreker is Dhr. T. Tukker, werkzaam bij S.O.S. Wereldhandel, een alternatieve handelsorganisatie voor produkten uit de Derde Wereld. Hij zal een verhaal houden over U.C.I.R.I., een koffiecoöperatie van kleine boeren in Mexico. Dit zal duidelijk maken dat het mogelijk is in de praktijk op een milieuvriendelijke wijze te produceren, en als westerse consument deze ontwikkeling te stimuleren. Aansluitend zal er tijd zijn voor vragen en diskussie. Deze middag wil duidelijk maken dat milieu en ontwikkeling een zaak is die duidelijk verband houdt met de manier waarop wij leven. Wij hebben er wel degelijk invloed op. Daarom hopelijk tot ziens op donderdag 13 oktober. De toegang is gratis. INTEGRAND VSB Studentendag De VSB, Vereniging voor Strategische Beleidsvorming is de Nederlandse organisatie voor allen die verantwoordelijkheid dragen voor het beleid dat betrekking heeft op de continuïteit en de

Openb. Financ. B Bestuurskunde A Intern. Belastingr. Vennootschapsbel. Basisc. Belastingr. Periode mei/juni: Intern. Belastingr. Inkomstenbelast(winst) Omzetbelasting Basisc. Belastingr. Openb. Financ. A (en 1) Vennootschapsbel. Periode augustus: Intern. Belastingr. Bestuurskunde A Inkomstenbelast(winst) Vennootschapsbel. Openb. Financ. A (en 1) Basisc. Belastingr. Openb. Financ. B

22 december 20 december 10 januari 19 januari 27 januari 10 mei 16 mei 8 mei 24 mei 30 mei 14 juni 3 augustus 24 augustus 11 augustus 16 augustus 18 augustus 25 augustus 24 augustus

FRW KEUZEVAK PROVINCIEEN GEMEENTERECHT De studenten die in het studiejaar 1987/1988 het keuzevak provincie- en gemeenterecht hebben gevolgd kunnen tot uiterlijk 15 november 1988 tentamen afleggen op basis van de oude studiestof. Vanaf die datum geldt uitsluitend de stof zoals die in het studiejaar 1988/ 1989 is voorgeschreven. Voor een tentamenafspraak kan contact worden opgenomen met mr. C.P.J. Goorden, kamer B 807, tel.: 662720.

FSW DOCTORAAL PSYCHOLOGIE EN PERSONEELSWETENSCHAPPEN Cursus Interview en Enquête Het programma van beide cursussen in de dagopleiding Psychologie vangt aan op dinsdag 11 oktober, 8.30 uur in PZ 202. De cursus voor de avondopleiding Psychologie start op dinsdag 11 oktober 18.30 uur in SZ 30. Voor Personeelswetenschappen is de eerste bijeenkomst voor deze cursus op dinsdagll oktober, 15.30uurinAZ 04. Voor het interviewgedeelte wordt het

functie van bedrijven en andere organisaties. Onder haar ruim 800 leden bevinden zich managers, planners en adviseurs afkomstig uit het bedrijfsleven, de overheid en maatschappelijke instellingen, alsmede vertegenwoordigers uit de wetenschap en het ondervyijs. De VSB is opgericht om het inzicht in strategische beleidsvorming te vergroten en om aan de methoden om er in de organisatie doelmatig mee te werken ruimere bekendheid te geven. Middels het organiseren van conferenties, seminars, manifestaties en cursussen tracht de VSB haar doelstelling te verwezenlijken. Naast de activiteiten die de VSB ontplooid voor de strategische denkers en doeners van vandaag organiseert de VSB de laatste jaren ook bijeenkomsten voor de strategen van morgen, de studenten. Het succes van de laatste VSB Studentendag waarin Prof. H. Igor Ansoff een boeiend betoog hield over 'Strategie Posture Analysis' - een procedure die de onderneming inzicht verschaft in het verschil dat zal ontstaan tussen de huidige en gewenste strategie en management-vaardigheden als gevolg van de ontwikkeling in omgevingsturbulentie - zal op maandag 17 oktober 1988 worden voortgezet in een bijeenkomst die gaat plaatsvinden op de Vrije Universiteit van Amsterdam. Dit jaar zullen maar liefst vier deskundi-

boek 'Interviewen' van Ben Emans (Wolters-Noordhof 1985) gebmikt. Nadere informatie over het programma, literatuur en beoordeling wordt tijdens deze eerste bijeenkomsten bekend gemaakt. De cursussen worden gegeven door mevr. Drs. D. Hol, bereikbaar iedere donderdagochtend in P 108. Tentamenplanning Psychologie De eerste deeltoets van de propedeusecursus Fysiologische Psychologie is op donderdag 24 november om 18.30 uur. De 3e gelegenheden van de doctoraalcursussen Gezondhekispsychologie I en Macro-Economische Psychologie vallen samen met de eerste gelegenheid dit semester. Voor Gezondheidspsychologie is dat dinsdag 20 december 1988 en voor Macro-economische Psychologie dinsdag 3 januari 1989. Personeelswetenschappen Het tentamen Bedrijfseconomie IA vindt plaats op vrijdag 21 oktober 1988. MEDEDELING BESTEMD VOOR ALLE STUDENTEN FSW Het bureau van de Sectie Onderwijsondersteuning P 306 tel: (66)2088 is met ingang van heden telefonisch bereikbaar op de volgende tijden: Ma. 9.00-10.30 u. en 14.00-20.00 u. Di. 9.00-10.30 u. en 14.00-20.00 u. Woe. 9.00-10.30 u. en 14.00-20.00 u. Do. 9.00-10.30 u. en 18.00-20.00 u. Vr. 9.00-10.30 u. en 14.00-17.00 u. Voorinformatie, het maken van afspraken met de studie-adviseurs en het afhalen en bezorgen van stukken kunt u dagelijks van 9.00 uur tot 10.30 en van 14.00 uur tot 17.00 uur (met uitzondering van donderdagmiddag) bij de medewerkstersvan het bureau, mevr. M. Fijtenenmevr.J.Schultsterecht. (P 306). Brieven voor de examencommissies, formulieren, en alle andere correspondentie bestemd voor de leden van de Sectie OndenA^ijsondersteuning kunt u deponeren in de brievenbus in gang 3. De avondbereikbaarheid van de sectie is als volgt geregeld: Maandagavond: 17.00-20.00 uur Mevr. Drs. M. Kemperman, P 101. Dinsdagavond: 17.00-20.00 uur Dhr W Dons, P. 107. Woensdagavond: 17.00-20.00 uur Mevr Drs. E. Polkamp, P311. Donderdagavond: 17.00-20.00 uur Dhr. M. van Boxmeer, P 308.

gen op het gebied van strategische beleidsvorming de VSB studentendag inleiden: - H.l. Ansoff, United States International University (U.S.) - H. Mintzberg, McGill University (Canada) - G.l. Nakamura, Asia University (Japan) - D. Schendel, Purdue University (U.S.) Kosten De kosten voor deelname aan de VSB Studentendag bedragen f 15,- per persoon. Annulering is niet mogelijk. Toegangsbewijzen mogen ook niet worden doorverkocht aan collega studenten, ledere student zal zich persoonlijk en op vertoon van zijn studentenkaart moeten inschrijven. Plaats De VSB bijeenkomst zal plaatsvinden in de aula van het hoofdgebouw van de Vrije Universiteit, de Boelelaan 1105, Amsterdam. Aanmelden Wil je graag aan de VSB Studentendag deelnemen dan kun je je inschrijven bij Integrand Kamer O 76 op maandag t/m vrijdag tussen 11.30 en 12.30 uur. Na ontvangst van de kosten van deelname ontvang je dan een toegangsbewijs dat je tesamen met je collegekaart op 17 oktober dient te tonen bij de ingang van de aula van de Vrije Universiteit van Amsterdam.

7 oktober 1988

Eg

MEMO

Studentem Dienst Studentenzaken en Welzijn Openingstijden informatiecen­ trum (gebouw N, kamer 24) maandag 13.00 ­15.00 uur dinsdag t/m donderdag 13.00­15.00 uur vrijdag 11.00­13.00 uur dinsdag óók 16.30 ­18.00 uur Voor infonnatie of afspraken met de de­ kaan kun je terecht in het Infomiatiecen­ trum of telefonisch: 662211. Buro Welzijn (studie­ en beroepskeuze­ adviseur, medewerker vorming en wel­ zijn, studentenpsychologen) en Buro studentenarts: tel.: 662116. Steunpunt studiefinanciering: tel.: 06­3212154 of 0&­3991139 of 013*68010; of aan de ba­ lie tijdens openingstijden informatiecen­ trum. GROEPSBEGELEIDERS GEZOCHT Op 19 oktober as. (de woensdag in de herfstvakantie) organiseert de Dienst Studentenzaken en Welzijn een voor­ lichtingsdag voor as. studenten. Wij zoe­ ken ouderejaars studenten die op deze dag (van 09.00 tot ca. 14.00 uur) op wil­ len treden als groepsbegeleid(st)er. D.w.z. aan de hand van een programma een groep as. studenten (evt. met hun ouders) rondleiden, vertellen over je eigen ervaringen met de studie en met

Menu

PERIODE 10 T/M 14 OKTOBER MAANDAG 10/10 servisdie bonensoep of jutiennesoep gehaktbal of ptcassDSchnitze! maderasaus ­ bJoemkod met béchamefeaus of postelein oomm^ decores of gekookte aardappejen Veg omelet met kaas ­ bloemkool pommes decores DINSDAG 11/10 kalfssoep of bouiltonsoep creWapjes of rosbief mosterdroomsacts ­ spercteboomjes of rode kooteaiade ­ patates frites of gekookte aardappelen Veg., fiawalburger ­ speroieboontjes mosterdroomsaus ­ patates fntes WOENSDAG 12/10 Italiaanse krutdensoep of hektere pra/aspergesoep nasi goreng ­ kroepoek ­ seroendeng 2 stokjes saté ­ pindasaus ­ ananas of deense schnitzel ­ andijvie gekookte aardappelen Veg ■ onentrol ­ pindasaus nasi goreng ­ ananas ­ seroendeng DONDERDAG 13/10 vissoep of heldere kip/kerriesoep kipfilet of cordon bJeu ­ kerriesaus komkommersaiade of kodrabf è la crème ­ patates frrtes of gekookte aardappelen Veg ■ schnitzel ­ kerriesaus komkommersatade ­ patates fntes VRIJDAG 14/10 tomatensoep of heldere cfiampignonsoep gevulde paprika ­ paprikasaus ­ kaas gebakken spaghetti met groenten of rundertapje ­ vteesjus ­ rode koof met appeltjes ­ gekookte aardappelen Veg gevulde paprika ­ paprikasaus kaas ­ spaghetti

het student­zijn, en vragen uit de groep beantwoorden. Vooraanmelding en na­ dere informatie kun je terecht bij DSW in het informatiecentrum (zie boven) Als dank krijgen groepsbegeleid(st)ers een onkostenvergoeding è f 25,­ en na af­ loop van het programma een borrel aan­ geboden.

MERCURIUS Japan, Z. Korea, Taiwan, Hong Kong en Singapore zullen in de jaren '90 de voortrekkers van de wereldeconomie zijn. Hoe zij zover zijn gekomen en wat de beleggingsmogelijkheden zijn, wordt verteld in een lezing door dr. C. Prins, verbonden aan bank JTEC en di­ recteur Jade Fonds. Deze lezing, ver­ zorgd door BS Mercurius vindt plaats op 13 oktober om 20.00 uur in AZ117. Toegang is gratis.

STUDIEDAG VvTE Op zaterdag 12 november a.s. vindt de jaariijkse studiedag van de Vereniging van Tilburgse Economisten (VvTE) plaats in de gebouwen van de KUB. Het onderwerp van de studiedag is de Europese integratie. Het motto van de dag luidt: 'Na de Benelux de Benedet­ ti'. Het programma ziet er als volgt uit: 10.15 Ontvangst en koffie (ruimte voor aula) Opening (aula) Inleiding mr. G.Ph. Brokx Inleiding drs. F.A. Engering Koffie Inleiding prof.dr. J.L.M. Pelkmans 13.00 Aperitief en buffet­lunch 14.00 Ledenvergadering 14.15 Inleiding drs. L.J.M. Berndsen 15.00 Inleiding mr. J.M.A. Hosman 15.45 Borrel De burgemeester van Tilburg, de heer Brokx, verzorgt de openingsrede. De heren Engering (directeur generaal Ministerie van Economische Zaken) en Pelkmans (European Institute of Public Administration en lid van de Cecchini­ groep) zullen in hun inleidingen vooral aandacht schenken aan achtereenvol­ gens de politieke en de algemene eco­ nomische aspecten van de voltooiing van de interne markt. De heren Berndsen (raad van bestuur AEGON) en Hosman (adviseur Europe­ se zaken van de Hoogovens Groep en voorzitter van de cornmissie Europese mari<t van VNO/NCW) vertegenwoor­ digen op onze studiedag het bedrijfsle­ ven. Zij zullen vooral ingaan op de bete­ kenis van de Europese integratie voor achtereenvolgens de financiële en de industriële sector. Inschrijving voor deze studiedag is mo­ gelijk door het overmaken van f 20,­ per persoon op bankrekening 22.55.84. 158 ten name van VvTE onder vermel­ ding van 'Deelname VvTE­dag'. Dit be­ drag is een vergoeding voor de kosten van aperitief en lunch.

10.45 10.50 11.15 12.00 12.15

TILBURGSE STUDERENDEN BOND Alle leden en belangstellenden zijn wel­ kom bij bestuursvergaderingen van de TSB. Tot het einde van drt jaar worden deze vergaderingen gehouden op de volgen­ de maandagen: 10­10; 24­10; 7­11; 21­11 en 19­12. Steeds om 20.00 uur in Buurthuis Bin­ nenstad, Langestraat 13. Verder kunnen TSB­leden zich nog op­ geven voor de aktivrteiten, commissies en het kantoortsemensingsrooster. Informatie tussen 12.30 en 13.30 uur in deTSB­kamer(0­75).

Univers

INPUT Willen de leden die vorig jaar géén foto in het smoelenboek hadden staan of er drt jaar een nieuwe in willen fiebben, hun zwart­wit pasfoto vóór 15 oktober afge­ ven bij O 47. Ook adreswijzigingen kunnen hier wor­ den doorgegeven. Nieuwe leden dienen hun inschrijfformulier met vakantie­ adres en pasfoto zo spoedig mogelijk in te leveren. Bij voorbaat onze dank. Nu het leuke nieuwe: op donderdag 13 oktotier gaan we naar het Casino in Bre­ da. Wie met de fiets wil, moet zich om 16.30 uur voor de koffiekamer van ge­ bouw S bevinden; met de auto om 18.00 uur voor het Casino. Verplicht: legitimatiebewijs en correcte kleding. Kosten: ƒ 15, — . Inschrijven vóór 10 oktober bij SZ 158. Informatie: Luc Zandvliet, tel. 363087. Tot ziens, de PR-commissie.

EFACT EXCURSIE Efact organiseert op donderdag 13 oktober een excursie naar Hoogovens in IJmuiden. Op het programma staan o.a. een rondleiding langs de productieprocessen, een lezing over producten proces-innovatie en een bespreking van algemeen bedrijfseconomische zaken. De kosten zijn f 7,50 voor leden en f 12,50 voor niet-leden. Deelnamebewijzen zijn te verkrijgen van maandag t/m woensdag in de mensa tussen 12.15 u. en 13.30 u. of op kamer O 50. Tot ziens bij Hoogovensl

PROCTER £r GAMBLE FELLOWSHIP Voorwaarden - doctoraal of ingenieursexamen of gelijkwaardig Europese opleiding - uitmuntende studieresultaten en zeer goede kennis van de Engelse taal - sterke ambitie voor een toekomstige management functie - toelating tot MBA studie aan een geaccrediteerde universiteit in de Verenigde Staten - leeftijd tot 35 jaar - Nederlandse nationaliteit Vakgebied business administration Periode academisch jaar 1989 -1990 Toelage $ 5,000 Sluitingsdatum 1 maart 1989 Veel Amerikaanse universiteiten sluiten al op 31 december 198806 inschrijving voor het academisch jaar 19891990. De afdeling Studievoorlichting geeft elke woensdag om 13.(X) uur algemene groepsvooriichting. Individuele vooriichting wordt op andere werkdagen gegeven aan degenen die de groepsvooriichting hebben bijgewoond. Geopend: 13.00 -17.00 uur Telefoon: 020-27.54.26 (9.00-12.00 uur) Inlichtingen en aanmeldingsformulieren: Netheriands America Commission for Educational Exchange (NACEE Fulbright Program) Nieuwe Spiegelstraat 26 1017 DG Amsterdam Tel.: 020-27 5421

Vrouwen

Agenda

BELEIDSTRAINING VOOR VROUWELIJKE CONSULTANTS Half november a.s. zal een driedaagse beleidstraining worden georganiseerd voor vrouwelijke deskundigen en consultants, die in het kader van missies en/of projekten betrokken zijn bij het beleid t.a.v. 'vrouwen en ontwikkeling'. Doelstelling is het vergroten van vaardigheden, die noodzakelijk zijn voor doelgericht en strategisch werken. De training gaat in op het eigen funktioneren binnen een team en/of ontvangststruktuur, het vertalen van resultaten naar beleidsaanbevelingen en de presentatie daarvan. Kursusdata: 14, 15 en 16 november 1988; Plaats: Kontaktder Kontinenten te Soesterberg; Informatie bij: Kontakt der Kontinenten, tel.: 03463-1755, Stichting T.K.O., tel. 030-318703 (behalve op woensdag); Kontaktpersonen: Suzan Bolland, Marian Rameyer, Nelke van der Lans.

OKTOBER

Sportnieuwsi

ZONDAG 9 OKTOBER Schouwburg, 14.30 uur: Het Brabants Orkest met het Brigthon Festival Chorus.

VRUDAG 7 OKTOBER Cinecitta, 20.00 uur, zaai 1: 'Bird/. Regie: Aitan Partner, (t/m 12.10). Cinecitta, 22.00 uur, zaal 1: 'Der Himmel über Berlin'. Regie: Wim Wendets. Cinecitta, 20.15 uur, zaaf 2:3 '/4 weeks'. Regie: Adrian Lyne'. (t/m9.10! Cinecitta, 22.15 uur, zaal 2: 'Babettes Fesf. Regie: Gabriel Axei. Schouwburg, 20.15 uur: Mare Vanrunxt :'Baltet in wit'. Schouwburg, 20.46 uur, studio: De Sirkut rmt 'Oe droom van Amerika' van Edward Albee. Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Spanisch Earth' en '400 Millksn'. Regie: Joris fvens. (t/m 12.10). Noordertigt, 21.00 uur: Leo Kottke (USA) + Uptown Grass. Schouwburg, 22.15 uur; Filmhuis: 'Business as usual', (t/m 12.10).

fB

T.S.T.V. LACOSTE Tennisvereniging Lacoste IMAANDAG10 OKTOBER Voor de Lacosteleden start op donderCinecitta, Z). 15 uur: 'Get obscur ob^t dagavond weer de traditionele clubadu d ^ r ' . Regie: Louis Bunuet. (t/m vond. Er worden dan onderiinge 12.10). wedstrijden gespeeld, waarbij bij de in- Schouwburg, 20.15 uur. Opera Fonjm deling zoveel mogelijk met de sterkte met de opera 'Fidetto' of: 'Die Eheliche van de spelers wordt rekening gehouLiebe' van Ludwig von Beethoven. den. Ook de laddercompetrtie vangt nu aan. De ladder hangt op de sporthal, DINSDAG 11 OKTOBER dus je kunt zeff zien waar je bent ingeSchouwburg, 20.15 uur: Nederlands deeld en vervolgens de boven jou Toneel Gent met 'De Vrek' van Molière. staande spelers urtdagen. Heb je je nog Regie: Dfrk Tanghe niet voor beide evenementen opgegeven? Dit kan nog steeds door even naar Universiteit, 20.15 uur, aula: Kon. Liedertafel met Andrei Gavrflov, piano. P. Mulders te bellen: 360997. Over enkele dagen is er de Algemene Ledenvergadering, n.l. op 13 oktober, WOENSDAG 12 OKTOBER leder lid wordt verzocht te komen. Als extra lokkertje is er aansluitend groot ' Schouwburg, 20.15 uur: Martine 1 feest. Dit alles vindt plaats op de Var- I met haar derde soloprogramma. kensmarkt 21 vanaf 20.00 uur. Voor de overige activiteiten van LaDONDBRDAG13 OKTOBER coste dien je het bord op de sporthal in Universiteit, 20.00 uur, AZ 7: de gaten te houden. Informatie-bijeenkomst China-Hongkong project. Vidar: Vtdar's Lie<terenbundel. PENDRAGON Schouwburg, 20.00 uur: FBmhuis: 'Indonesia calIJng'; 'Le dei; la tena' en 'RotTSK '88 Binnen terdam Europoort*. Regie: Joris tvens. De Tilburgse Studenten Kampioen(t/m 19.10). schappen 1988 georganiseerd door Schouwburg, 22.15 uur: FiWuiis: 'FeS.T.S.S.O. Pendragon staan weer lix'. Regie: Christel Buschmann, Helke voor de deur. Van 17 t/m 20 oktober kun je weer deelnemen aan de volgen- Sander, Hefcna Saxfers, Brahsm, Margaretha von Trotta. de sporten: hockey, zaalvoetbal, volSchouwburg, 20.15 uur: 'Het schomleybal, badminton, tafeltennis, basketmelpaard' van Hugo Claus. bal, schaken en schermen. Laat je Olympische gedachten spreken en doe Paradox, 22.00 uur: S o e ^ Citroen. Universiteit, 13.30uur, AZ7: Prof. Dr. mee. De TSK is toegankelijk voor elke Detfgaauw (RUG) over 'Het Itaht van de sportende student van Tilburg, dus kx^amp in de nacht' of waarfiekt in ook als je geen sportkaart bezit. Inexistentiële fenomenologie. schrijven kun je, individueel of per team, voor 12 oktober. Voor meer informatie kun je terecht bij KUB sportVRUDAG 14 OKTOBER centrum tel. 013-663012. Donderdag Schouwburg, 13.06^22.00 uur: Euro20 oktober zijn de finales en aansluiFilm en Videofestival. tend f eesti II Schouwburg, 20.15 uur: De Voorziening ^>eeft Tsjechow. NoorderUgt, 22.00 uur: 'Flavium + The Mission Blues Band'..

SBIT-INFO De nieuwe SBIT-INFO is uit. Voor degenen die hem nog niet hebben gekregen is er de mogelijkfieid om SBITINFO iedere donderdag en vrijdag af te halen van 12.30-13.30 uur in O 48. Dit geldt niet alleen voor deze uitgave maar ook voor alle volgende uitgaven.

7 oktober 1988

g^ü GALERIE PAR HASARD

I

Expositie avant-garde meubelen Expositie 'Queer ?'ln avantgarde-galerie Par Hasard, Stationsstraat 9, Tilburg. Loopt tot en met 10 november. Wie van het station in Tilburg de tegenovergelegen Stationsstraat inloopt mag het misschien niet opgevallen zijn, maar in een klein pand aan de rechterkant is in galerie Par Hasard de expositie 'Queer ?' ofwel avant-garde-meubelen te zien. 'Het zijn gekke dingen, maar ze hebben wel een functie. Veel jongeren voelen zich erdoor aangesproken', zegt eigenaar van galerie Par Hasard, Geert de Natris over de tentoonstelling. Als De Natris met 'gek' bedoeld te zeggen: 'grillig, soms surrealistisch met strakke of soepele vormen die speels, afwisselend en grappig zijn of verbluffend mooi, dan onderstreep ik dat. Deze expositie is zeker de moeite waard. Een kast die op het eerste gezicht geen kast lijkt. Vier zwarte ranke buizen dragen een vierkante 'doos' waarvan het aangezicht een platte halve maanvorm is. Het geheel oogt als een vrolijke poppenkast (met als kleuren kobaltblauw, lichtblauw en zwart), waarbij enige invloed van het kubisme niet is weg te denken. Avant-garde-kunstenaarJosLaugs, één van de elf mensen die werk heeft bijgedragen aan de expositie, mag dit kunst-meubel op zijn naam schrijven. Laugs heeft zich laten inspireren door

een Italiaanse groep kunstenaars, die medio jaren zeventig furore maakte onder de naam 'de Memphis-groep'. De groep staat bekend om haar vrolijke kunstvormen. De gekartelde koffiekan is daar een voorbeeld van. Overigens is de Memphis-groep niet de enige kunststroming die tot de avant-garde gerekend mag worden. Het analytische van het kubisme, de doelmatigheid van het futurisme, de verbeeldingskracht van het surrealisme, of de vervormingen die het emotie-gebonden expressionisme met zich meebrengt, zijn slechts enkele voorbeelden van de anti-kunst-stroming. De expositie, bestaand uit twintig meubelobjecten en tien schilderijen, toont een velerlei aan vormen, kleuren en stijlen. Functioneel staat naast totaal a-functioneel en die verscheidenheid maakt de expositie bizar en boeiend. Twee stoelen lijken wel uit hun verband getrokken, op hoge lange poten doen zij surrealistisch aan. De Natris: 'Mensen vinden het prima als een beeld geabstraheerd is van de werkelijkheid, maar bij een stoel krijgen ze het moeilijk. Dat is afgeleid van een gebruiksvoorwerp en dan willen ze het kunstobject ook graag als zodanig zien'. (NvO)

STUDIUM GENERALE

Existentiële fenomenologie Donderdag 13 oktober om 13.30 uur in zaal AZ 7. 'Het licht van de looplamp in de nacht' of de waarheid in de existentiële fenomenologie door Prof. dr. B. Delfgaauw (emeritus Rijksuniversiteit Groningen). Wat betekent filosofie in de traditie van de existentie-filosofie? Deze filosofie staat in een eeuwenoude traditie wat haar denken betreft over de verhouding tussen het licht van ons begrip en de duisternis van ons onbegrip. Het gaat in de existentiefilosofie niet om een objectieve waarheid in de zin van een waarheid, die als het ware uit de wereld af te lezen is. Het gaat om de zin van mijn bestaan als Mens: waarheid is op de eerste plaats deze zin te vinden. De wetenschap kan deze zin niet voor mij vinden. Daarvoor is een andere denkwijze nodig.

1988

I

Traditioneel is dat steeds de godsdienst of althans de wereldbeschouwing geweest. Wat kan de rol van de filosofie hier zijn? Kan zij, zij is immers wijsbegeerte, liefde tot wijsheid, helpen wijsheid te vinden? Natuuriijk is het aantal visies op waarheid in de lange geschiedenis van de filosofie veel talrijker dan het aantal dat in het bestek van deze lezingencyclus aan de orde gesteld kan worden. Daarom is er tijdens dit programma een documentatiemap (Waarheid in veelvoud) verkrijgbaar, waarin in de vorm van een serie tekstfragmenten van zestien filosofen (van Plato tot en met Sartre) een staalkaart van opvattingen over waarheid uit de geschiedenis van de filosf ie aangeboden wordt.

UNIVERSITEIT

Pirenne-dag

Liedertafel: Andreï Gavriiov Dinsdag 11 oktober 1988, aula, 20.15 uur. Gavriiov werd in 1955 in Moskou geboren. Hij was de eerste en is tot nu toe de enige Russische pianist die (in 1974) het Tjaikovsky Concours won. Hij ontving op zeer jonge leeftijd van zijn moeder de eerstelessen. Hij was ISjaartoen bijzijn eerste buitenlands concert gaf als vervanger van de ziek geworden Svatoslaw Richter! Binnen enkele jaren had hij al de Festivals en Festspielevano.m. Berlijn, Wenen, Tours, Salzburg, Newport achter de rug en vierde hij triomfen met de London Royal Philhamionic, the London Symphony Orchestra, de Berliner Philharmoniker. Op het ogenblik is hij een van de meest gevraagde jongeren. SCHOUWBURG

Opera Forum brengt Beethovens Fidelio In de Tilburgse Schouwburgzaal op 10 oktober om 20.15 uur. Opera Forum breng op 10 oktober in de Schouwburgzaal van Tilburg de opera 'Fidelio' van Ludwig von Beethoven ten gehore. Beethoven herschreef de opera drie keer en heeft zich laten beïnvloeden door de Franse opéra-comique. Fidelio is van grote invloed geweest voor de ontwikkeling van de Duitse romantische opera. De door Joseph Sonnleither bewerkte tekst van Jean-Nicolas Bouilly's 'Leonore, ou l'amour conjugal' (1798) zou het libretto worden voor Fidelio. Het verhaal handelt om een vrouw, Leonore, die verkleed als man (Fidelio) een baan krijgt in de gevangenis waar haar man opgesloten zit vanwege wraakacties van zijn politieke tegenstander, de gevangenisdirecteur Don Pizarro. De dochter van de gevangenisbewaarder, Marzellina, wordt verliefd op Fidelio en Leonore raakt in de gunst van de gevangenisbewaarder. Zij weet door te dringen tot de onderaardse kerkers en verijdelt daar een koelbloedige moord op Florestan. Minister Don Fernando arriveert op hetzelfde moment en stelt Florestan in vrijheid, waarna de opera eindigt met een lofzang op de trouwe echtgenoot. De rol van Leonore groeit uit tot een geïdealiseerd wezen dat zichzelf uit liefde opoffert. De definitieve Fidelio symboliseert uiteindelijk de grote humanitaire idealen van de Franse revolutie.

Ter ere van het afscheid van rijksarchivaris in de provincie NoordBrabant, dr. Louis Pirenne, had het Brabants Genootschap een dag georganiseerd. Behalve een expositie van zo'n dertig oude pentekeningen en enkele geschriften, een muzikaal intermezzo en de aanbieding van een diaklankbeeld werden twee lezingen gehouden over het ontstaan van de Brabantse provincie. De dag zou een loflied worden op de verknochtheid aan het Brabantse. De voorzitter van het Noordbrabantse Genootschap, mr. D. Burgers, zette voor driehonderd mensen met zijn openingsrede al meteen de toon. 'Heer Pirenne', zo ving hij waarschuwend aan, 'ze zijn er allemaal vandaag: de historici, de geneologen, de hermis-maten, de orgelvrienden, de Grafridders, de Brabant-Heemers en de BrabantEén-ers, vrienden, vereerders, hoogschatters, die de naam Piren-

ne met eerbied en waardering uitspreken.' Professor H. de Schepper (hoogleraar nieuwste geschiedenis aan de KUN) gaf terzelvertijd een historische schets van de verwording van de provinciën met de nadruk op de rol die Den Bosch daarbij gespeeld heeft. De Schepper gaf college, evenals zijn collega prof. H. van den Eerenbeemt (hoogleraar economische geschiedenis aan de KUB). Van den Eerenbeemt vertelde over de Bataafse tijd en over het Brabant op weg naar vrijheid, op weg naar autonomie. Een lezing doorspekt met jaartallen. (Vrouwestem achter: 'Ik heb zin om te gaan'.) Enige zin voor regionalisme kon de sprekers niet worden ontzegd. Het diaklankbeeld (aangeboden door de Stichting Brabantse Regionale Geschiedbeoefening) en het muzikale intermezzo (piano en viool) werkten verkwikkend. (NvO)

NOORDERLIGT

Leo Kottke Vrijdag 7 oktober: Leo Kottke (USA) en Uptown Grass. Aanv.:21.00uur. Leo Kottke is gitarist. De man die nooit één les heeft gehad werd tot vijf keer toe uitgeroepen tot 'Beste Folk Gitarist' en kreeg ook diverse Grammy's. Een plaatsje in de 'Hall Of Fame' der gitaristen misstaat hem dan zeker niet. Onder invloed van de blues en de befaamde 'pickers' uit de folk- en countryhoek ontwikkelde Leo Kottke eind zestig en begin zeventig een steeds persoonlijkere stijl en zijn techniek worstelde zich

uit boven het landelijke gemiddelde. Zijn eerste platen zijn instrumentaal maar door de jaren heen manifesteerde hij zich steeds meer als zanger. Voor velen een voortdurend punt van discussie, niet in het minst voor zichzelf 'It sounds like geese farts on a muggy d a / (het klinkt als ganzenscheten op een benauwde dag) schreef hij op de hoes van een van zijn elpee's. Zijn spel en songteksten zijn daarentegen van elke verdenking verheven. Een groot gevoel voor humor, dat uitmondt in goed getimede anekdotes en een doorlopende relativering van zijn eigen kunnen gekoppeld aan een steeds verfijndere techniek, verbreidde Kottkes faam.

STADSSCHOUWBURG

Boeiende hedendaagse vrek van Molière De Vrek (naar Molière) in een re- ' der geslaagd. gie van Dirk Tanghe door het De regisseur laat in het begin HarpaNederlands Toneel Gent. Op gon als een driftige hond in de dinsdag 11 oktober om 20.15 uur grond woelen om zijn geld te verin de schouwburgzaal. stoppen . Dan voel je dat dit meer Is Anders dan in de twee produkties dan gierigheid, dit is schraapzucht waarmee hij de afgelopen tijd naar als compensatie voor de eenzaamTilburg kwam, 'De getemde feeks' heid, voor de onmogelijkheid tot en 'Romeo en Julia' - beiden Shakecommunicatie. Die communicatiespeare - heeft Tanghe niet geprutst stoornis wordt vanzelfsprekend in aan de essentie van Molières 'De het hedendaagse decor met een alVrek'. Het is weliswaar een bewerles overheersende lange radiator en king, maar de hoofdintriges blijven in de snelle pakken waarin iedereen overeind. haastig en belangrijk loopt te zijn. Men is kort van stof en zakelijk. Ook anders dan in zijn ShakeEmoties worden weggekucht en speare-bewerkingen waar hij zo'n zichtbaar doorgeslikt tot alles openverschillende acteurs - beroeps en barst. Kinderen krijgen geen toeamateurs - tot schitterend teamgang tot het kille cenakel van hun work en mooie scènografische ouders. prestaties bracht, moet hij het hier doen met de gerenommeerde proTanghe maakt er dus, in tegenstelfessionelen van Vlaanderens beste ling tot veel Molière-interpretaties, groot repertoiregezelschap: Het Negeen karikaturen van. Hij zet echte derlands Toneel Gent (NTG). Het personages op de planken. Het zijn materiaal is minder kneedbaar, de tere schrijnende wezens op zoek acteurs hebben het soort bevlogennaar een beetje geluk en contact en heid dat Tanghe uitstraalt al vaker geen botte schertsfiguren al kan er gezien, zijn van alle markten thuis. ook hier flink worden gelachen. Het Dat Tanghe hen kon motiveren te kijk stellen van de hedendaagse voor deze Molière en voor zijn andeverhoudingen binnen de context re aanpak, zag ik bijna een jaar gevan familie en sociale omgeving is leden in Gent. Blijkbaar is er - volnet zo grappig als vroeger. In een gens Martin Schouten in de Volksprachtig spel toont het NTG zijn krant - na een jaar sleet op de prokunnen en Tanghe laat zien dat hij duktie gekomen, maar destijds ook zonder te grove ingrepen het vond ik het zijn mooiste regie. Een stof kan blazen van oude klaslatere samenwerking Tanghe - NTG siekers. rond het stuk Medea was veel mln(EV)

HET

EVENEMENT

Treintje 'Het is met het spoor beslist zo als met andere verworvenheden in het leven: je >vilt het g r a a g en als het er eenmaal is, lijkt het verkregene a a n waardering en nuttig gebruik fe verliezen.' O u d burgemeester Letschert v a n Tilburg in zijn voorwoord bij het deze w e e k verschenen boek 'Sporen over de Heuvel. De geschiedenis van de Spoorwegen in en om Tilb u r g ' . Het publiek heeft de wijze woorden Letschert op 1 en 2 oktober vol overgave kracht bijgezet. De politie w a s in opperste staat v a n paraatheid gebracht v a n w e g e de verwachte toestroom v a n tienduizenden belangstellenden, het zou dringen worden voor een plaatsje in de stoomtrein, kortom Tilburg zou een w e e k end lang treintjesgek zijn. De 1 2 5 e verjaardag v a n de spoorverbinding TilburgElreda is geflopt. Het publiek w a s de spelbreker. De extra treinen reden leeg heen en w e e r , de verkeerschaos bleef uit, van de vierduizend kaartjes voor de stoomtrein >verd maar een fractie verkocht: 2 7 6 liefhebbers >vilden voor vijftien gulden op de eerste rang zitten. Hèhè, w a a r o m

r

doet iedereen nou niet gew o o n even leuk mee? Het had allemaal zo gezellig kunnen zijn. In De Harmonie in de Stationsstraat w a s het potdorie één groot spoorfeest. Er lagen honderden meters Marklin-rails door het gebou>v, er w a r e n ansichten v a n historisch rollend mate-

rieel te koop, stickers ('Nicht hinauslehnen', 'Niet spreeken met den bestuurder', 'Verbooden te s p u w e n ' . . . ) , spiegeleieren en petten. M e n had bij wijze v a n spreken onmiddellijk a a n de slag gekund, vt/are het niet dat het bedienen v a n de seinen en >vissels Mtfas voorbehouden a a n de le-

den v a n de modeltreinclub 'De Wissel'. H a d de toegestroomde menigte zich dan tenminste gestort op de in plakjes gezaagde historische spoorrail uit het b a a n v a k v a n 125 jaar her! Voor enkele guldens had men dan de gelukkige eigenaar v a n een legaal vervt^orven souvenir v a n de

spoorwegen geweest. En dan het feestperron a a n de Spoorl a a n . Daar kon je gratis een trein v a n binnen bekijken. Er >varen coupe's w a a r je kon zitten. Er w a r e n coupe's w a a r je kon slapen. En er w a s een hele w a g o n als bar ingericht, w a a r i n zich vijf personen bevonden, onder w i e t w e e verkleed als spoorwegpolitie. Hoe gezellig het >vas kon je ruiken a a n het feit, dat er ondanks het vroege middaguur al flink w e r d geschonken. Buiten op het perron v«^as weer van alles te koop a a n stickers, ansichten en postzegels. Er w a r e n ook gratis folders v a n de Franse en Duitse spoorwegen. En alsof dat a l lemaal nog niet genoeg w a s , had de Stichting Veteraan Autobussen a a n de voorzijde v a n het karakteristieke eigentijdse station (bekend om zijn 'kroepoek-dak') een paar oude exemplaren tentoongesteld. Je kon voor één gulden een rondrit door Tilburg maken ( w a t in verhouding met het kaartje voor de stoomtrein toch geen geld is). Een olijke chauffeur met een ouderwetse kleppet stak vergeefs zijn in de rondschallende hoofd door het raampje: ' W i e Mtfil er een ritje met me maken?' Ach, de mensen v\^eten niet w a t leuk is.

Frans Godfrey

DE STRIPPENDE SOLLICITANT

Uit het omvangrijke archief van een academisch gevormde sollicitant. A) De Vacature B) De Brief Q De Tekening D) Het Antwoord

TEKEMAR ZOEKT EEtJV '

Aan-

Clitgevenj Oberon BV Ceylonpoort 5-25 2037 M Haarlem Mederiand Postbus 6003 2001 HA Haariem Tel 023 304304 Telex 41371 41653

Joi^<i,iê'L OBERON 61/ Poitbu-f> 6003 2001 HA HAARLEM TUbaig,

10.12.

O Beep, beep,

c_

M'ijn naam -ci C^ecmp^e, ik faen 17 jaa>i*zn ik fefeen RoncUd é VonaXd na.

O

Bijgaand

6tuui

CD <k U entge pioeuen van tzkwaamhtid.

ook daaduX-^kzlijk en de Uwen ovfilattn. Beep, beep.

\}Qon. dit

pitdikaat

in aanme-iking

0^ de. 6mtl&

Haarlem, november 1986

icftei^en

kormn mozt ik aan ii

Ik moi.t nu 6ne.l gaan want ik woid vz>ivoZgd ' Geachte mevrouw, mijnheer De tekening (en) die u naar a a n W W l n g van de door ons geplaatste advertentie in De Volkskrant van 15 november j . l . hebt verzonden, zi:)n op de redaktie met aandacht bekeken en besproken.

C.M. van D-cefe Kiui^itfLoat 13 SüU HR TILBURG

Helaas voldoet de constructie en de li^jnvoering m e t aan de gestelde normen die gelden voor het vervaardigen van Disney artwork.

Bijtagtn

ZOEKT Voor de pfoduktte van de Nederlai stnppagina s is Uilgevenj Oberon tekenaars Een ieder die meent de fijne kneei beheersen en grote affmilert heell IS hierbi) uitgenodigd om een prt sturen naar Jos Visser Oberon Postbus 6003 2001 HA Haarlem Er za. geen sprake zijn van een vast dienstverband De uitverkorenen zullen de werkzaamheden op free lance basis vernchten Voor meer infonnatie Jos Visser telefoon 023 304339 uitsluitend lussen 14 30 en 1630 uur

ja

Volgens onze art director zal de weg naar een aanvaardbaar resultaat in uw geval te lang en te moeizaam zi^n om er van onze kant ti^d in te investeren. WIJ danken u daarom voor het ir ons gestelde vertrouwen en de genomen moeite en retourneren uw werkstuk(ken) bij deze. Met vriendelijke groeten, OBERON b.v.

%V^ os Visser redaktie-sekretaresse Donald Duck Bi3lage(n)

VOLKSKPfl-JT '

Univers

7 oktober 1^