1988-09-30.pdf

Tilburgs Universiteitsblad - 30 september 1988 - jaargang 26 nummer 6

College vult gaatjes

Nieuwe aanslag op KUB-budget 'catastrofe' Hoewel het definitieve bericht van de minister nog moet l<omen is het al duidelijk dat de Miljoenennota de KUB vi/einig goeds brengt. 'Bij elkaar is op dit ogenblik helder dat de rijksbegroting 1989 voor onze instelling, maar waarschijnlijk voor alle instellingen van wetenschappelijk ondenwijs, een geweldige tegenvaller is', klaagde collegelid J . van Berkom tijdens de vergadering van de universiteitsraad, vorige week donderdag. De universiteit krijgt volgend jaar evenveel geld toegewezen voor de personele lasten dan het dit jaar heeft gehad, namelijk 64.5 miljoen. In de Nota Formatie-ontwikkeling ging men echter uit van een bedrag van 67 mil-

joen. 'Dat betekent dat we tweeëneenhalf miljoen minder hebben dan we mochten verwachten op basis van het Plaatsen Geld Model', mopperde Van Berkom. Een catastrofe die de ellende van de SKG-operatie benadert, meent hij. Met een gelijkblijvend budget moeten meer taken uitgevoerd worden en bovendien zullen binnen de universiteit de middelen anders verdeeld worden. Als nieuwe taken die er bij in dreigen te schieten noemde het collegelid: internationalisering, hetp.r.-beleid, kinderopvang en de voortgang in de automatisering. Na deze klaagzang over de gevolgen van de Miljoenennota, stelde het college de Derde Nota van Aanvulling en Wijziging op de Begroting 1988 voor aan de raad. Het te verwerken tekort bedraagt 890.000 gulden. De raad ging unaniem accoord met de voor-

Frans van Doorne legt bestuursfunctie

gestelde oplossingen. Het tekort op de begroting 1987 van ruim zeseneenhalf ton wordt in plaats van volgend jaar al dit jaar venwerkt. In 1989 krijgt de KUB al de financiële gevolgen van de Harmonisatiewet - bijna negen ton- over zich heen. Naast enkele kleinere kostenposten wordt bijna twee ton in beslag genomen door de verhuis- en bouwkosten binnen de KUB. Hier tegenover staat een meevaller van ruim vijfeneenhalf ton, een alsnog betaald bedrag dat in 1983 door de minister was ingehouden en waarover de Raad van State de minister terugfloot. Daarbij worden de gelden van het Informatiseringsfonds en het Post Academisch Onderwijsfonds aangewend. Als laatste wordt - na overleg met de betrokkenen - bijna twee ton van de reservering van de lerarenopleiding genomen. (GR)

neer

Vernieuwingsgezinde filosofen delven onderspit De universiteitsraad van de KUB heeft met algemene stemmen het formatieplan van de faculteit der wijsbegeerte goedgekeurd. Daarmee is formeel een einde gekomen aan de richtingenstrijd die de filosofen zolang verdeeld heeft gehouden. Waarnemers beoordelen de huidige situatie als een nederlaag voor de vernieuwingsgezinden binnen de faculteit. Bestuurslid Frans van Doorne legde om die reden pasgeleden al zijn functie neer. Dr. Frans van Doorne zegde op 16 september zijn bestuurslidmaatschap op in een brief aan Prof. dr. L.F.W. de Klerk, de hoogleraar psychologie die sinds januari als bewindvoerder bij de filosofen is aangesteld om de onbestuurbaar geworden faculteit uit de impasse te halen. Van Doorne schrijft: 'Ik ben niet langer bereid verantwoordelijkheid te dragen (toch minstens qua functie) voor belangrijke bestuursbesluiten waarin ik mij niet of

slechts met grote moeite kan vinden. De recente besluiten over de samenstelling van de benoemingsadviescommissie Rechtsfilosofie, over het Onderwijsplan en het Formatieplan zijn daar voorbeelden van. Je weet dat ik de beide plannen niet als voor de hand liggende operationaliseringen zie van het Ontwikkelingsplan. Ik beschouw ze ook niet als productieve stappen in de richting van een toekomst met overlevingskansen voor onze faculteit en zeker ook niet in de richting van

CIF-bestuursleden De Klerk, Nobel en Leijen: trein dendert voort

een innoverende vormgeving aan onze faculteit in het belang van onze instelling'. Toen de Klerk begin dit jaar door het College van Bestuur van de KUB werd aangewezen als tijdelijk bewindvoerder zette hij een route uit waarlangs de faculteit der wijsbegeerte stapsgewijs uit het 'moeras' zou kunnen komen. Allereerst maakte hij een Ontwikkelingsplan waarin het profiel van een toekomstige faculteit werd geschilderd, vervolgens een Onderwijsplan waarin dat profiel educatief werd vertaald. Hij slaagde er telkens in om de faculteitsraad achter zijn ideeën te krijgen. Totdat de volgende fase, het Formatieplan, aan de orde kwam. De Klerk merkte dat er voor een vernieuwingsgezinde aanpak weinig politieke steun binnen het wetenschappelijk corps te venwachten viel. Hij schaafde zijn oorspronkelijke plannen bij en kwam met een compromis dat voortborduurt op de bestaande verhoudingen maar tegelijk, zoals de Klerk benadrukt, alle ruimte biedt voor verandering. Belangrijkste kenmerk van het nieuwe Formatieplan is volgens de bewindvoerder de tweedeling in de vakgroepclusters Sociale Filosofie en Wetenschapsfilosofie. Een door de studenten ingediend alternatief plan legde meer de nadruk op de filosofie van de maatschappijwetenschappen en op de geschiedenis van de filosofie. Ook sloot het studentenvoorstel aan bij de vroegere decentrale verhoudingen door vast te leggen welke faculteit welke leerstoelen zou bedienen. Toen de stemmen over de beide voorstellen tijdens de raadsvergadering van 22 juni staakten moest de Klerk van zijn bijzondere bevoegdheden gebmik maken en forceerde hij de aanvaarding van zijn Formatieplan. De studentenfractie legde zich tenslotte loyaal bij die keuze neer. De trein dendert intussen door, getuige ook het recente besluit van de universiteitsraad om met het Formatieplan in te stemmen. Volgens de Klerk is er geen weg terug. Hij zegt het zeer te betreuren dat van Doorne is afgehaakt. 'Kennelijk heeft hij het gevoel dat we niet de juiste wissel genomen hebben'. De Klerk zelf ziet de toekomst met meer optimisme tegemoet. Binnenkort zullen enkele nieuwe hoogleraren worden benoemd en er

8/9

3

4 5

6

7

10

11

16

De toenadering tussen WO en HBO heeft veel weg van parende egels. Het tweede deel in de serie over het profiel van de KUB in de jaren '90; de regio. Maarten van Poelgeest wil klachten over het onderwijs inventariseren. Hans Geleijnse nam afscheid als voorzitter van de U-raad. China is het reisdoel van Activite. Wetensdiapsbeleid in de jaren '90. De nota van Deetman in Den Haag Express. Lou Keune geeft zijn mening over het IMF in Parti Pris. Besturen op afstand staat centraal in het proefschrift van Joan Baayens. Kleinschalige industrie derde wereld ter discussie op studiedag van het IVO. De burger heeft niet te klagen over de administratieve rechtspraak, aldus mr. Jeroen de Jong. Handel voor het goede doel.

Secretaris faculteit rechten stapt op Mr. S. Toncman stapt per 1 januari 1988 op als secretaris van de juridische faculteit. Onduidelijk is of hij zijn functie vrijwillig of gedwongen neerlegt. Ook de reden wordt niet prijsgegeven. Toncman: 'Dat zijn omstandigheden waarvan ik niet denk dat ze relevant zijn.' Toncman blijft na 1 januari waarschijnlijk nog een tijd aan de universiteit verbonden. Hij zal dan werkzaamheden verrichten in opdracht van de secretaris van de universiteit, drs. R. Kraakman. 'De heer Toncman gaat zich gedurende een beperkte periode bezighouden met zaken die ik niet aankan', aldus Kraakman, die spreekt van een 'opvulperiode' van acht maanden. Toncman werd in september 1986 secretaris van de juridische faculteit van de KUB. PvD komt - de volgende stap in het scenario van de bewindvoerder- een Personeelsplan aan. Als het meezit, aldus de Klerk, dan is zijn puinruimende taak september 1989 afgerond, precies een jaar later dan hij zelf aanvankelijk had verwacht. /-TQI

MATSERTJES COLOFON

^■i m a t s e r t j e s ■■■ 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TSTV LACOSTE: Donderdag 13 okt. is er weer de algemene ledenvergadering van Lacoste op Varkensmarkt 21 om 20.00 uur. Aansluitend is er weer zo'n grandioos berucht en beroemd feest!!! Zorg dat je er bij bent!! TE HUUR: November t/m februari: ruime kamer, 15 minuten fietsen van KUB en stad. Event, gemeubileerd. H u u r : / 275,-incl. Tel.: 563580, vragen naar Ingeborg. GRATIS: Laat je schoenen poetsen door Maarten en René! Donderdag 6 oktober van 10.00-13.00, halgeb. B KUB. VITE: verruimt(t) je blik, kom daarom langs bij de VITE stand bij de aula, in de week van 3-6 oktober. Informatie: VITE, kamer 0-71, tel.: 662722. PENNINGMEESTER: Gezocht (M/V). De Literaire Stichting J.H. Leopold zoekt een boekenliefhebber die ook nog kan rekenen. Brieven naar Stichting JH Leopold, Postbus 3060, 5003 DB TUburg. DENK NA! VITE brings 1992 closer to you!, en nog veel meer. Kom daarom naar de VITE-stand of naar kamer 0-71.

ZINGEN: In koorgroep Tilburg! Er is plaats voor een tenor en een sopraan. We zingen elke maandagavond meerstemmige muziek uit vnl. Renaissance. Purcell. Bach, Monteverdi. Bel ons even: Lucienne 670232, Jean-Paul 632576, Paul 364850. VITE-ACTIEF: 3-6 oktober: actie-stand en lezing over Amerikaanse verkiezingen. UNIEK UNIEK: De primeur! Verbeter de wereld - verbeter het leven. Wacht niet langer af. Het einde nadert. Grijp deze laatste strohalm! Stort u op 'Het goede leven'. U kunt uw ei kwijt op giro 4959181 ow. 'Het goede leven'. Voelt u zich niet beter? Giro 4959181. SOCRATES-FILM: 11-10: Friday the 13th 25-10: Gorky park 08-11: The Breakfast club 22-11: Reds 06-12: Under fire 20-12: Merry X-mas, mr. Lawrence. VERTAALWERK: Native speaker, academicus en beëdigd vertaler, vertaalt al uw artikelen, scripties etc. in of uit het Engels m.b.v. wordperfect, ook correctie. Drs. P.E. Davies, tel. 030-552695. MUZIEK: Gitaarstudio, gitaarles alle stijlen. Nieuw: basgitaarles (lid KNTV), 013-358562. JURISTENFEEST: Eindelijk weer eens een echt gaaf feest! Do. 6 okt. stijgt de temperatuur in het Noorderligt. Aanv. 22.00 u. Entree: ƒ 2,-. Coll. kaart verplicht... Er kan er maar één de leukste zijn!

IETS TE VIEREN? Dan naar LA CABANE! Voor redelijke consumptieprijzen en een gratis accomodatie. Informeer of kom gerust langs. Academielaan 73 Tilburg. Tel. 013-673384/636792. SOC. RECHT: Wie helpt mij tegen een redelijke vergoeding aan goede en volledige aantekeningen van het college Sociaal Recht en Sociale Politiek 1988? Tel. 040-532154. MEERIJDEN? Meerijders gevraagd voor de route TilburgHeerlen vice versa. Tel. 013-670759, vragen naar Huub. WINTERSPORT: Wil je gezellig en goedkoop met een leuke groep mensen skiën? Wij bieden je een 1 O-daagse wintersportreis aan in het sneeuwzekere Luttach (NItalie). Verblijf in hotel op basis van halfpension, vervoer per luxe touringcar, skipas, annuleringsvoorziening, garantiefonds reisgelden èn deelname aan de Nederlandse Universitaire Ski-Kampioenschappen voor slechts ƒ 525,—.Vertrek 10 maart. Kijk en vergelijk! Het is niet alleen goedkoop, maar ook nog ontzettend gezellig, want zowel voor de reis als voor de N.U.S.K. geldt dat de gezelligheid voorop staat. Zowel beginners als gevorderden kunnen meedoen en niet alleen de eerste winnen prijzen. Wil je meer welen of boeken, bel (na 18.00 uur): Karo 013-426824; René 013-674951; Paul 013-563429. FIGURANTEN GEZOCHT: I.v.m. een nieuwe voorlichtingsfilm over de KUB zoeken wij figuranten voor de periode 3 t/m 7 okt., 17 t/m 22 okt. + eind november. Aanmelden bij A.V.C., Chris Nieuwenhoven, tel. 2388, P-1208.

Alles over 'Macht en Marketing' wat niet in de boeken staat 'Macht' is een vies woord. Ooi< in fiet bedrijfsleven waar tiet bestaan van het woord macht haast ont/<end wordt. Reden voor de i\4ar/<eting Associatie KUB om aan te nemen dat het congres 'Macht en Mar/ceting', dat zij op 6 ol<tober zal organiseren, ais taboedoorbref(end de geschiedenis in zal gaan. Het streven naar macht is binnen het bedrijfsleven weliswaar een algemeen aanvaard principe, maar erover spreken doet men niet graag. Men probeert op allerlei manieren in de gunst van de consument te komen en deze zelfs afhankelijk te maken, maar over de methodes die daarbij worden aangewend hangt een sluier van zwijgzaamheid. De Marketing Associatie KUB wil aan die geheimzinnigheid een einde maken. De studentenvereniging, die een jaar oud is en waarvan 250 marketing- studenten lid zijn, wil een jaarlijks terugkerend congres als visitekaartje afgeven. Een sprekend onderwerp leek de congrescommissie opgericht, een eerste vereiste. Tijdens een van de oriënterende gesprekken wees prof.dr.A. Van der Meiden, hoogleraar Public Relations in Utrecht, de commissie op een boek van Nico Vink dat de relaties tussen macht en marketing nader belichtte. De organisatoren zagen daarin een goede blikvanger en gingen op zoek naar mensen die iets belangwekkends over dit ondenwerp te melden hadden. Op theoretisch gebied was dat niet zo'n probleem. De eerdergenoemde prof. Van der Meiden toonde zich bereid als dagvoorzitter en eerste spreker te fungeren en ook op de agenda van prof.dr.J.J.J. van Dijk

Univers

(hoogleraar Bedrijfssociologie KUB) en prof.dr.C.M. Storm (hoogleraar Marketing en Marktonderzoek KUB) bleken nog wat oningevulde uren te staan.

BEDRIJFSGEHEIMEN De congrescommissie wilde echter naast theoretici ook mensen aan het woord laten die uit de praktijk wisten hoe macht en marketing met elkaar verbonden zijn. Verscheidene deskundigen werden daartoe aangesproken, maar een groot aantal schrok ervan terug om de visie van hun bedrijf op macht te openbaren. Uiteindelijk werden een ' vertegenwoordiger van Unilever (Drs.B.A. de Vet), IBM (dhr.B.C. Borkus) en Kuwait Petroleum, beter bekend als Q 8 (dhr A.F. Brinkman) bereid gevonden de zo streng bewaarde bedrijfsgeheimen over macht en marketing te onthullen. Allen zijn vertegenwoordigers van succesvolle bedrijven en zullen vanuit het oogpunt van die bedrijven ingaan op de beschouwingen van de andere sprekers. De organisatoren van het congres verwachten dat er een aantal praktijken zullen worden onthuld die niet in de boeken over mar-

keting staan. Ze vinden dan ook dat deze studenten zich in grote getale moeten laten inschrijven voor het congres. Congrescommissielid Olger Draijer toonde zich vooralsnog optimistisch over de opkomst op 6 oktober, maar vertrouwde het nog niet helemaal. Hij had 'de student' leren kennen als een 'luie flikker' en bij een tegenvallende opkomst zou hij volgens zichzelf nog gelijk krijgen ook. Om financiële redenen hoeven de studenten niet weg te blijven. Niet-leden betalen slechts f 7,50 inschrijfgeld en ontvangen daarbij gratis een begeleidende bundel. De kosten die voor congres en vooral bundel zijn gemaakt, worden gedekt door sponsoren. Bijkomstigheid daarbij is dat de namen van deze sponsoren in enkele gevallen overeenkomen met de namen van de bedrijven waaruit sprekers afkomstig zijn. Als men bedenkt dat het onderwerp van het congres 'Macht en Marketing' is, lijkt het erop dat de daad hier wel erg snel aan het woord is gevoegd. (HvdH) Informatie is verder te verkrijgen bij Marketing Associatie KUB, tel. 663044.

TE HUUR: Van 7 dec. '88 t/m jan. '89 mooie en kompleet ingerichte etage in hartje centrum Tilburg, huur n.o.t.k. bel Michiel 013-357343. _ VERHUIZEN: Goedkoop verhuizen/vervoeren. Zowel in als buiten Tilburg. Ook 's avonds en weekends. Bel. 358278.

V m j NEDWU.AND

Van LUBBERS tot LENNON

De Tweede Kamer begrijpt Lubbers ook niet meer, hier en daar komt het verzet op gang. En: het Brein van Bolkestein, Nederland krijgt een Diehard op Defensie. Schuld en boete. Amerikaanse economen over de hardheid van Wereldbank en IMF. Rust roest?! CD's (en floppy's) kunnen, net als video's soms maar een paar jaar mee. Summer rites at noon. Jan van Vlijmen en het levenswerk van Rudolf Esscher. Salman Rushdie: 'Soms zijn dromen dichter bij de waarheid dan de werkelijkheid'. Elia Kazan, de grote regisseur die zijn linkse generatie verklikte. John Lennon, een biografie met één leven te veel.

DE VAN EEGHENCOLLECTIE

In de kleurenbijlage: de rijke collectie van een sober man. Mr. Chris van Eeghen's beroemde Amsterdam-collectie. Te zien in VN. Het Roemeense platteland wordt opgeheven. Zie de beelden nu het nog kan. Opgroeien in de literatuur. Een speciale boekengids voor middelbare scholieren.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddievaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen medewerkers han von den hoff, Caspar janssen, gerard ruttenj yvonne ton, peter van zoest columnisten t aarts, j boelhouwer, c van diek p kop, k soudi|n samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schou r lazaroms, g siegelaer officiële mededelinyen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 30,— per jaargang

BEZOEK OFON

npleet inirg, huur

n als bui- fe ids. Bel: E

rsook zet op Nedernomen iIMF. nnen, ar mee. jmen en en dichheid'. n linkse !n bio-

ctie van en's be1 in VN. eheven. )eciale •en.

Jlblad) ur) 3nte)

erard ruttenj st diek lad er) dr h e, prof dr ; th schou* r n ie

erdag de bezit van ties elefoon 662506 ?en B 13

iHii.it

Maarten van Poe/geest voorzitter van de LSVb:

'Klachten over onderwijs op een rijtje zetten' Op woensdag 5 oktober spreekt Maarten van Poe/geest voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond, in de PUF. t-iij zal het daar hebben over de achteruitgang van het onderwijs als gevolg van het kabinetsbeleid, maar hij zal daarbij de studenten zelf ook aanspreken. Als voorproefje had Univers een gesprek met hem.

daan zou moeten komen, weet echter niemand.'

GRIJS Willen de studenten zelf wel dat hun onderwijs verbeterd wordt? Velen klagen inderdaad over het onderwijs, maar als ze de tentamens halen, dan wordt er verder niet meer over gesproken. 'Tot nu toe werd onvrede niet in positieve energie omgezet', bevestigt Maarten van Poelgeest, 'maar als er een groep is die begint, dan komt er langzamerhand ook een grotere aanhang. Studenten zijn apathischer dan vroeger, ze zijn grijs. Dat betekent niet rechtser of minder rood, maar wel nonchalanter. Hopelijk zal dat nog omslaan. Studenten hebben namelijk nog altijd een brede interesse. Als ze hun pakket uit kunnen breiden met andere vakken die ook interessant zijn, dan is de belangstelling er wel. Het is tenslotte een kwaliteitsverbetering van jezelf. Het is best dat mensen hun studie gewoon af willen maken, leren wat er geleerd moet worden en zo snel mogelijk een baan hebben. Maar ik vind datje in de studietijd meer moet doen dan mechanisch handelen. Nu is het onderwijssysteem veel te eenzijdig: studenten die meer willen doen zoals vakken van andere richtingen of bestuurswerk kunnen dat niet of nauwelijks. Daar zou meer ruimte voor moeten zijn. Het mechanische komt later toch wel als je een baan hebt. In je studietijd moet je echter zoveel mpgelijk andere dingen kunnen ontdekken. Iets dat ik heel belangrijk vind is het vak Wetenschapsfilosofie. Daarmee zou een universitaire studie eigenlijk moeten beginnen . Dan ga je tenminste nadenken over wat je doet, wat wetenschap inhoudt.' In zijn lezing op 5 oktober wil Maarten van

In het begin was de LSVb, nu in wijde kring bekend na het gewonnen kort geding over de Harmonisatie-wet, alleen betrokken bij acties, zoals die tegen de studiefinanciering en verkorting van de studieduur. Maar de vakbond vond dat ook eigen ideeën naar voren gebracht moesten worden. Bijvoorbeeld over de kwaliteit van het onderwijs, die steeds verder aangetast wordt. Dit resulteerde in een onderwijsinhoudelijke campagne die de kwaliteit van het onderwijs van onderaf, dus met behulp van de universiteiten en studenten zelf, probeert te verbeteren. De LSVb bestaat pas sinds 1983. Het is geen centrale vakbond, maar een federatief opgezette organisatie. Plaatselijke studentenvakbonden zijn de belangrijkste uitvoerenden van plannen binnen de LSVb. Maarten van Poelgeest: 'Bij de overheid beginnen heeft geen zin. Die stelt alleen de randvoorwaarden zoals hoeveel geld er besteed kan worden, aan welke regels er voldaan moet worden enzovoorts. De invulling daarvan moet toch van de onderwijsinstanties afkomen. De campagne wordt dus gestart bij plaatselijke studentenvakbonden of groepen actieve studenten. Het afgelopen jaar zijn daar verschillende dingen uitgekomen. Zo is in Delft een consumentengids samengesteld, waarin van zeven afdelingen een beschouwing over eerste- en tweedejaars vakken staat. Wat ze inhouden.

wie ze geeft en hoe. Dat boekje loopt als een trein en zwengelt ook discussie aan tussen de eerstejaars over de vakken die ze gaan krijgen. In Amsterdam heefteen aantal studenten een onderwijscongres georganiseerd, waarin uitkomsten van zelf-gehouden evaluaties besproken werden. Docenten die beoordeeld werden, trokken zich daar wel degelijk iets van aan, en probeerden hun onderwijs te verbeteren.' Onderwijs geven is bij universiteiten langzamerhand verschraald. Het grote belang ligt bij onderzoek, waarmee universiteiten geld kunnen binnenhalen. Gevolg daarvan is dat aan de onderwijstaak minder aandacht wordt besteed. Ook de immens volle collegezalen, waaralleen hoorcolleges gegeven kunnen worden, zijn er de oorzaak van dat studenten slechts consumeren en niet actief meedenken. Dit alles maakt de kwaliteit van het onderwijs slecht. Volgens Maarten van Poelgeest kan dit opgelost worden door twee zaken aan te pakken. 'Ten eerste moeten de studenten zelf actiever worden. Zich meer bezig houden met de manier waarop ze les krijgen en dat proberen te verbeteren. Daarnaast zou je aan onderwijs een eigen rol kunnen toekennen, zoals nu aan onderzoek wordt gedaan. Ik denk daarbij aan goede onderwijsverslagen per werkverband/vakgroep, waaraan een soort bonus vast zou kunnen zitten. Waar het geld daarvoor van-

Hans Geleijnse analyseerde dinsdagmiddag in de Portrettenzaal de afgelopen twintig jaar universitair onderwijs in Tilburg met een redevoering getiteld 'Van Kar! Marx Universiteit naar Center of Excellence'. Bij wijze van cadeau kreeg de vertrekkende raadsvoorzitter de verzekering dat zijn afscheidsrede binnenkort in boekvorm zal verschijnen. Als geintje was er een serieuze raadsvergadering nagebootst, die moest beslissen over de oprichting van een Hans Geleijnse fonds.

Afscheid van U-raadsvoorzitter I-lans Geleijnse

Maarten van Poelgeest: campagne starten bij plaatselijke studentenbonden (foto: Bram de Hollander) Poelgeest de klachten over onderwijs die er nu zijn op een rijtje zetten. 'Daarna wil ik kijken hoe het komt dat die klachten er zijn en daarbij de universiteiten niet overslaan, want die hebben er ook een puinhoop van gemaakt. En dan wil ik aangeven hoe het verbeterd kan worden. Studenten kunnen daar zelf meer aan doen dan ze denken.' Na de lezing is er gelegenheid tot discussie. De bijeenkomst gaat door in de PUF naast de mensa en begint om 12.30 uur. De inleiding zal verzorgd worden door mr. Hugo Backx, voorzitter van de Universiteitsraad, die tevens als discussieleider op zal treden. (MM)

Tijdperii van verstarring aan KUB iijict voorbij' enkel in het leven geroepen met als doel de uitgave van de bewuste redevoering. Het voorstel van het presidium van de raad werd - na enkele amendemenderingen - tenslotte unaniem goedgekeurd. 'De huidige bestuursstructuur staat in de uitwerking een eind af van wat aan concrete verlangens in 1969 op tafel werd gelegd en ik moet eerlijk toegeven dat ik het zelf in het begin niet zag zitten', zo beoordeelde Geleijnse de democratische ontwikkeling aan de KUB. 'Gaandeweg ben ik deze bestuursvorm echter steeds meer gaan waarderen. Veel van de waarden, waarvoor studenten en personeelsleden in '68-'69 zijn opgekomen, zijn immers aanwezig. En in al die jaren komt naar voren dat degenen die geparticipjeerd hebben een duidelijk positiever geluid laten horen dan degenen die in de marge kritiek uitoefenen'.

Hans Geleijnse probeerde in zijn toespraak na te gaan wat de studentenrevolte van de zestiger jaren nu eigenlijk heeft opgeleverd. In Tilburg werd voor het eerst door studenten, daarin gesteund door een belangrijk deel van het wetenschappelijk en nietwetenschappelijk personeel, de eis tot medebeslissingsrecht voor alle geledingen op alle niveau's gesteld. De radicale maatschappijverandering die de revolterende studenten indertijd voor ogen stond is In elk geval een illusie gebleken. Het is zelfs zeer de vraag, aldus Geleijnse, of er wel 'voldoende sprake is van de systematische en kritische reflexie op de wetenschapsbeoefening en op de relatie tussen wetenschap en maatschappij, zoals vooral in de periode van de Kritische Universiteit bepleit'. Het meest in het oog springend resultaat van de beweging van 1969 is de W U B , de wet

'In de afgelopen driejaar heb ik als voorzitter kunnen vaststellen dat er nog zeer veel te wensen overblijft, maar dat het tijdperk van verstarring van deze universiteit voorbij lijkt te zijn'. Dat zei mr. Hans Geleijnse bijzijn afscheid van de Tilburgse universiteitsraad. Volgens de ex-voorzitter blijkt de democratische bestuursstructuur van de KUB zeer werkbaar en is er geen enkele aanleiding aan de roep om meer doelmatigheid tegemoet te komen door terugdringing van bevoegdheden van de gekozen raden. Geleijnse: onpartijdig, onevenwichtig en soeverein

die het universitair bestuur moest moderniseren en democratiseren. In recente pleidooien voor een ondernemende universiteit wordt regelmatige geijverd voor een doelmatiger bestuur en daarmee voor beperking van de invloed van personeel en studenten op de gang van zaken binnen de onderwijsinstelling. Dat zou volgens Geleijnse echter niet verstandig zijn. De huidige bestuursvorm kent enkele niet te versmaden voordelen zoals: een grote openbaarheid en zorgvuldigheid, de betrokkenheid van alle geledingen bij het beleid en een redelijk machtsevenwicht door de verdeling van bevoegdheden. En dat dat participatiemodel niet p)erse hoeft te leiden tot een trage besluitvorming blijkt volgens Geleijnse wel uit de slagvaardige wijze waarop vernieuwende initiatieven als CentER en ITK binnen de Tilburgse universiteit gestalte hebben gekregen. Te lang, aldus de scheidende voorzitter, heeft de universrteit zich introvert opgesteld. 'Zo moet mijns Inziens het feit dat vele universiteiten zich jarenlang terughoudend hebben opgesteld tegenover contacten met het bedrijfsleven - en daaronder begrijp ik mede de vakbeweging - toch als een van de meest negatieve, deels onbedoelde gevolgen van de studentenacties urt de zestiger jaren worden beschouwd'. De universiteit kan vervolg op pag. 5

30 september 1988

VIT E actief: Activite

Studenten met opdrachten naar China Half juni 1989 vertrekken 25 KUB-studenten en een vijftal begeleiders voor een maand naar China en Hongkong. Zij gaan op reis om van het Verre Oosten te leren. Daarnaast hebben zij ook concrete opdrachten op zak die ze hier en ginder moeten uitvoeren, een eenvoudige vorm van contract-research voor bedrijven. Het project wordt georganiseerd door Stichting Activite, reis en verblijf worden gedeeltelijk gefinancierd door de betrokken bedrijven. De groep wil een bezoek brengen aan Peking, Xiamen, Sjanghai en de Yangtsedelta, het eiland Hainan waar China de vrije markt wil laten heersen, Hongkong en de Parelrivierdelta. Om een en ander duidelijk te maken zijn er informatie-bijeenkomsten voor geïnteresseerde studenten op 13 oktober (14 uur AZ8) en 18 oktober (20 uur AZ7). De sluitingstermijn voor inschrijvingen is op 31 oktober. Daarnaast is er een uitvoerige voorbereiding op de reis middels literatuurstudie, lezingencyli en bezoeken aan bedrijven die in China actief zijn. Bij de selectie van de kandidaten zal rekening worden gehouden met de motivatie en of studie en opdrachten op elkaar aansluiten. Studenten betalen voor de reis f 2500, zijnde 30 tot 40% van de totale kosten. Wetenschappers moeten meer dan het dubbele betalen en verder hoopt Activite op voldoende gelden uit het bedrijfsleven en op subsidie van overheid en KUB. De reis wordt door het College van Bestuur ook aangegrepen om de contacten met Chinese universiteiten te versterken. Voorzitter Piet Verheyen gaat nu in oktober richting China om daar de mogelijkheden van uitwisseling met universiteiten te bekijken. Wellicht ook zal iemand van het bestuur met de studenten afreizen, want deze groep zou de eerste bevestiging zijn van de uitwisseling. Het eerste doel van het project blijft jonge mensen kennis te laten maken met kuituur en achtergronden van China, toegespitst op een aantal economische aspecten. Onderzoek naar een aantal wetenschappelijke onderwerpen staat eveneens op het progranima. Daarnaast wil 'Activite' studenten ervaring laten opdoen met het werken voor bedrijven. Daarbij kan men denken aan markten haalbaarheidsstudies, fiscale en juridische aspecten van het zakendoen met China, evaluatie van de positie van een bedrijf in China.

CHINEES VUURWERK De studenten krijgen opdrachten die ze in Nederland voorbereiden en in China uitvoeren. Ivo Bozon van de stichting geeft een voorbeeld:' Van de Nederlandse Federatie van Vuurwerkimporteurs kregen we net het voorstel om de belangen van hun import te toesten aan wetgevende veranderingen in Nederland. Begin 1989 wordt de burgelijke aansprakelijkheidswet in Europa ingesteld en omdat vuurwerk een hoge productaansprakelijkheid heeft willen de importeurs wel eens weten hoe ze zich hier middels een verzekering kunnen indekken en op welke manier zij hun aansprakelijkheid kunnen verhalen op producenten in China.' Per opdracht moeten een of enkele studenten aan de slag, begeleid dooreen medewerker. De organisatoren hopen dat ze bij bedrijven voldoende belangstelling en opdrachten zullen vinden. In China blijft de uitvoerbaarheid van bepaalde opdrachten twijfelachtig. Met een degelijke voorbereiding hier en met hele goede contacten met 'de specifieke probleemvelden' in China zelf, moet men een heel eind komen. Activite heeftal contactenpersonen in China die daar het programma voorbereiden. Zo kan Activite ook aan de slag om uit te zoeken waar en hoe er in China een goede afzetmarkt is voor tweedehands landbouwwerktuigen, een opdracht van een voorlopig anoniem bedrijf. In ieder geval wil het reisgezelschap onderzoeken hoe kleine bedrijven in China werken. Het idee voor deze reis ontstond naar aanleiding van het Vite-congres' China- E.G., op de drempel van een nieuw tijdperk' dat in maart van dit jaar plaatsvond. Bozon:' Eigenlijk valt het nu goed want op dit moment is er in China weer een hele nieuwe economische wind aan het waaien.' De eerste tien jaar van de economische hervormingen was niet over de hele lijn positief. Na een korte bezinning komt er volgens de optimisten een nieuwe golf aanrollen. De nieuwe Chinese premier wil nu de handel met

Kuub hehong

De Glazen Gang is amper glas of een markefing-team kwakt haar grote boodschap hoog, breed en laag tegen de ruiten. Hei is, dunkt me, ais met de wet van het a/nemend grensnut. Je ziet één meter behang; is er wat aan de hand soms? Bi; de tweede meter vang je drie t r e s o o r den. Na de derde neem ;e je voor een kijkje te nemen bij Het Spektakel. ]e struikeit vervolgens over de vierde en de volgende 20 vierkante meter zijn Zum Kotzen. Aan het eind van de Slurf gekomen kan de conclusie niet anders luiden dan: bij die Happening moet ik niet wezen. Mijn God, je zult een paar dagen opgescheept zitten met die Engelandvaarders die zich hebben laten verleiden door drie kuub behang in de Glazen Gang. Ik geloof dat die reclamejongens de mens bekijken als een toüet (en misschien hebben ze daar gelijk in, ze behoren zelf ook tof de soort) waar ze hun plakkaten, een paar m ' oppervlakte en gecopiëerde videorommel gewillig in kunnen doortrekken. De folder van de Marketing Associatie lezend, die je ook nog eens in je handen geduwd krijgt, zou je anders vermoeden. Daar staat: 'Menig ondernemer hunkert naar macht over de consument. Met geld-terug-aclies en cadeautjes zullen zij de afnemer wei dwingen tot kopen. Als het niet vrijwillig gaat dan pakken ze de zaak wel in met een reclamecampagne. Helaas werkt Univers

Taiwan rechtstreeks laten plaatsvinden en dat was vroeger niet mogelijk. De opdrachten liggen vooral in het juridische en economische vlak, maar er is ook plaats voor studenten uit andere disciplines. Er komen ook meer wetenschappelijke onderwerpen aan bod zoals onderzoek naar 'de toekomst van Hongkong na 1997' (de aansluiting bij de Volksrepubliek China). De uitvoering van de opdrachten geeft recht op studiepunten. Tilburg heeft volgens de organisatoren nog onvoldoende kennis in huis over China. Het

lijkt er op dat Activite samen met de universiteit van Leiden delen van de reis zal organiseren. In elk geval zullen de Tilburgse deelnemers voor een deel van de kerïhis en materiaal naar Leiden en Parijs (New Asean Study Center) moeten. Voor Bozon is die voorbereiding belangrijk, maar de praktijk straks in China is toch de beste leerschool. Activite is gelieerd aan de vereniging VITE en omwille van het financiële risico opgericht. (EV)

Brabant: de gouden driehoek van Europa

Op donderdag 22 september jl. vond in de KUB de jaarlijkse reünistendag plaats van de Vereniging van Afgestudeerde Econometristen Tilburg (VAET). In de middag werd een symposium georganiseerd rond het thema: 'Nederland transportland. De verkeers-en vervoersproblematiek vanuit economisch perspectief'. Desprekers, dr. A.W.C. Appels, dr. M.A.F.M. van Maarseveen en ir. P.A.IVI. Cornelissen noemden een aantal suggesties om de groeiende verkeersstroom in Nederland de baas te blijven. Een van de hoofdpunten was de toekomst van Nederland in het Europa van 1992. Dr. Appels attendeerde op de huidige sterke positie van Nederland op transportgebied. 'Denk aan de havens, aan de beroepsgoederenstroom. Willen we in het toekomstige Europa een leidinggevende factor blijven inzake vervoer, dan moeten we ons daar duidelijk op voorbereiden.' Dr. van Maarseveen bekritiseerde het 'randstadprovincialisme' van de regering: 'Beleidsmakers richten zich in het maken van modellen te sterk op de randstad. De rest van het land krijgt daardoor te weinig aandacht.' Ir. Cornelissen noemde Brabant zelfs 'een gouden driehoek, gelegen tussen Rotterdam, Brussel en het Rijngebied'. En aldus de Tilburgse discussieleider prof .dr. P. Ruys: 'De Brabantse provincie kan een grote toekomst tegemoet gaan'. Op de foto van links naar rechts de heren Cornelissen, Ruys, Van Maarsseveen en Appels.

het zo niet (meer). 'Maar ons marketing-team gaat er vooralsnog van uit dat het zo wél werkt als hun eigen produkt (een congres, een reis, een lezing) door de strot van de studerende consument moet worden geduwd. Misschien krijgt de Associatie van Behangers deze plaklust, dit ongegeneerde exhibitionisme, op haar beurt onderwezen door professor Storm. Lijkt me sterk maar als dat zo is dan wordt het hoog tijd dat die werve(le)nde orkaan eens gaat liggen. Het is ai triest genoeg dat die marketingvogels denken dat hoe meer plakkaten er tegen de ramen gescheten worden des te groter de respons zou zijn. En dan heb ik het nog niet over de belabberde (esth)etische kant van de zaak d.w.z. het asociale feit dat andere behangersverenigingen hun 250 lelijke affiches nergens meer kwijt kunnen. Voor het symposium Na De Troonrede kwam een ander behangersgilde in actie die de aula omtoverde tot een wachtkamer van een accountantsbureau. Het reclame maken voor subsidiënten begint imbeciele vormen aan te nemen. De kubieke meter Slogan die rondom, in onder, voor en boven de arena was aangebracht met de tekst 'Succes begint met luisteren naar de juiste mensen' was overigens weinig spreekwoordelijk voor de gasten aan tafel. (Waarom zat 'onze'jonge coryfee Van der Ploeg niet in het forum?). Kenmerkend was dat ik géén boekje kreeg van het blauwe shawltje bij de ingang als ik niet óók een vette folder van het Belastingadviesbureau aannam. Ze kon de pot op. Univers kwam bij gebrek aan spektakel maar weer op de proppen met de ouwe baas Schouten die de Opsteker van de Maand mocht uitdelen: 'Kolnaar deed het prima. Ik kan het helemaal eens zijn met zijn visie.' In een roddel vel genaamd KEP-krant, dat die Prinsjesdag ronddwarrelde, stond Kolnaar schertsend als volgt getypeerd; 'Ik bewoon de Schoutenkamer en Schouten bewoont mijn bovenkamer.' ledere econoom heeft zo zijn eigen marketinggod. Economie lijkt een kwestie van geloof in een heilig huisje in de bovenkamer. Maar met God is het zo: je weet nooit met welk verdiende loon, met welke schuld of lastenverlichting, met welke'grote boodschap hij ons nu weer zal verleiden. Erger: bestaat hij wel? 30 september 1988

B

DEN HAAG EXPRESS

Deetman stelt vertrouwen in creativiteit onderzoei<er voorop voor het onderzoek bepalen. Anno 2000 weten we twee keer zo veel als In 1988. Met die Deetmans aftrap voor de discussie over Intrigerende eye opener.begint de discussienota 'Naar een het wetenschapsbeleid bevat geen nieuwetenschapsbeleid voor de jaren '90', die ministers drs. W.J. we plannen aan de aanbodzijde - het totaal aan onderzoeksinstellingen. Er koDeetman - als coördinerend bewindsman voor het men althans geen nieuwe instituten of adwetenschapsbeleid - hartje zomer het land In stuurde. Omdat viesraden. Wel wordt de RAWB omgeuniversiteiten en andere onderzoeksinstituten op dat tijdstip In diepe vormd tot de Adviesraad wetenschapsrust verzonken zijn, kreeg het stuk tot dusver nauwelijks aandacht en technologiegebied, de AWT. Verder is Deetman tevreden over de orToch Is er alle reden stil te staan bij de prognoses over de ganisatie en gaat het nu om de inhoud van ontwikkeling in de wetenschap. het beleid. Veel aandacht is er wel voor Bovenal past een kanttekening bij de toon van de 42 pagina's tellende (dus verrassend beknopte) nota: de pleidooien uit de jaren' 70 over sturing van het onderzoek lijken definitief verlaten. Zij maken plaats voor een bescheiden overheid, die allereerst vertrouwen stelt in de creativiteit van de onderzoeker. 'Vernieuwingen ontstaan eerder in het atelier dan aan de lopende band', heet het. Het geld mag voortaan dan ook weer mede op basis van individueel talent worden verdeeld, en ook de onderzoeker wordt er beter van: door betere faciliteiten, of gewoon een hoger loon. Maar hoe weinig geprononceerd ook de formele rol die de overheid zich aanmeet - als slechts één van de vele factoren die samen en in dialoog het beleid bepalen -, des te ambitieuzer zijn haar inhoudelijke wensen. Drie thema's staan daarin centraal. Nederland moet zich, dé geschiedenis getrouw, weer kosmopolitisch opstellen. Internationalisering op'mondiale schaal is nodig om - als groot land onder de kleinen - de aansluiting te behouden. Veel problemen (AIDS, energie, klimaat) zijn daarnaast dermate grensoverschrijdend, dat alleen intensieve samenwerking en waar mogelijk zelfs mondiale taakverdeling tot resultaten leiden. Hiernaast moeten de betrekkingen tussen publieke onderzoeksinstellingen en de private sector verbeteren. De snelle kennisvermeei-deringen de internationalisering van de economie leiden tot een grote belangstelling van het bedrijfsleven voor niet alleen het toegepaste, maar juist ook het fundamentele onderzoek. De groeiende verwevenheid tussen wetenschap en samenleving vormt het derde aandachtspunt. De wetenschap lost niet alleen problemen op, maar schept ook nieuwe. Vermaatschappelijking van de wetenschap, het oude doel, heeft blijkbaar niets van haar actualiteit verloren.

WENSENLIJST Vandaar ook dat de opgaven voor de wetenschap bepaald worden door de maatschappelijke relevantie van de vraagstukken. Het milieu en 'de bescherming van de schepping als natuurlijke leefomgeving' staan ver bovenaan de wensenlijst. Maar ook de vergrijzing, nieuwe geneeswijzen en de hoge kosten van gezondheidszorg stellen de wetenschap voor uitdagingen. Datzelfde geldt, op weer een heel ander terrein, voor het transport, de ruimtelijke ordening en de infrastructuur. En tot slot staat de overheid zelf volop in de belangstelling als studieobject. De Univers

Prof. dr. H.G. van Bueren, nu nog voorzitter maatschappelijke ontwikkelingen zijn zo complex geworden, dat de overheid dringend nieuwe instrumenten en nieuwe methodes van besluitvorming nodig heeft. Kortom: de maatschappelijke vraag moet, veel meer dan voorheen, de prioriteiten

professionaiisering van het management. De onderzoekers zelf krijgen het te druk met'creativiteit en flexibiliteit'om hun tijd nog te besteden aan het bestuur. Daarin zijn zij toch maar amateurs. Een professioneel management moet 'de inzet van personeel, apparatuur en informatie op-

vervolg van pag. 3

ben op de bewaking van kwaliteit bij onderwijs, onderzoek en beheer. 'Zonodig moet toetsing van tevoren geformuleerde doelstellingen ook tot harde consequenties leiden'. Hans Geleijnse kreeg tenslotte unaniem lof toegezwaaid voor zijn 'onpartijdige, evenwichtige en soevereine' voorzitterschap van de universiteitsraad. Vooral de manier waarop hij de verschillende bestuursorganen als

Hans Geleïjnse veel voordeel hebben van een goede samenwerking met het bedrijfsleven 'zonder dat dit hoeft te leiden tot geheimzinnige fondsvorming of tot een uitlevering van de universiteitaan commerciële belangen'. Wel moet de garantie van vrijheid van onderzoek niet in het gedrang komen en ook mag een universiteit ethishe normen stellen, zoals de Tilburgse universiteitsraad met betrekking tot Zuid-Afrika heeft gedaan. Naast alle positieve waardering voor de huidige bestuursvorm plaatste Hans Geleijnse ook kritische kanttekeningen. De KUB laat volgens hem kansen liggen om binnen de bestaande structuur verbeteringen aan te brengen. Zo zou de raad zich meer moeten beperken tot kernpunten van beleid en zich minder moeten vastbijten in detailkwesties. En:'Een beslist onderontwikkeld terrein is het vragen van verantwoording aan faculteiten, instituten en diensten over de aanwending van de middelen'. Geleijnse Is ervan overtuigd dat de raad meer invloed kan heb-

timaliseren.'Ook wil Deetman twee nieuwe beleidsinstrumenten: omwille van de vergelijkbaarheid zijn indicatoren nodig over de staat van de wetenschap hier en elders; voorts moeten verkenningen inzicht geven over de behoeftes op langere termijn.

DISCUSSIE VOOR INSIDERS De rol van de overheid wordt er met dat alles niet duidelijker op. 'Dialoog', 'voorwaarden scheppen' en 'ruimte voor de onderzoeker' hebben de plaats ingenomen van strategische middellange termijnplanning en programmering. De rol van de wetenschapsminister is 'synthetiserend en katalyserend, begeleidend en evaluerend, ondersteunend en stimulerend', maar al met al dus niet al te inspirerend. Bovendien houden de (veertien) vakministers zelf het voortouw binnen hun sector. Wetenschapsbeleid, ooit gehouden voor de belangrijkste portefeuille in een technologische maatschappij, mag daar nog slechts een 'dimensie' aan toevoegen. De verdeling van invloed - wie beslist wanneer en waarover - is daarmee nauwelijks verduidelijkt. De overheid bestuurt alleen op afstand, maar op afstand van wat? Waar de verantwoordelijkheden liggen, en op welke wijze de zo gewenste maatschappelijke invloed op het beleid vorm krijgt, blijft in het vage, evenzeer als de uiteindelijke financiële zeggenschap. Gevolg daarvan is dat het wetenschapsbeleid dreigt te blijven wat het in de vijftien jaar van haar bestaan altijd al was: een discussie voor insiders. De bezinning daarop, volgens de schets 'actueel, urgent en opportuun', is weinig toegankelijk voor wie niet gepokt en gemazeld is in het circuit. De lang neergehaalde ivoren toren van de wetenschapper lijkt daarmee te zijn vervangen door de - even ontoegankelijke - betonnen kolos van de beleidsmakers in Zoetermeer. Bert Bakker raad. College van Bestuur en Stichtingsbestuur met elkaar heeft laten samenwerken heeft kennelijk In brede kring tot de verbeelding gesproken. Geleijnse gaat zich bezighouden met de dagelijkse leiding van de bibliotheek van de KUB. Zijn opvolger ais voorzitter van de universiteitsraad is mr. Hugo Backx. (TG)

Intreerede bijzonder hoogleraar Verballen Op vrijdag 7 oktober a.s. houdt prof.dr. Th.M.M. Verhallen, bijzonder hoogleraar psychologisch marktonderzoek, zijn intreerede. De bijzondere leerstoel is aan de KUB gevestigd door de Stichting ter ondersteuning van het Tl AS in samenwerking met Research International Nederland. Verhallen (40) studeerde psychologie In Nijmegen. In '84 promoveerde hij op een economisch- psychologisch proefschrift aan de KUB, waar hij vanaf '73 werkzaam was als wetenschappelijk (hoofd)medewerker. Sinds '85 is hij directeur onderzoek bij Re-

search International Nederland, een bureau dat zich bezig houdt met marktonderzoek. De functie van bijzonder hoogleraar In Tilburg combineert hij met zijn werk bij Research International. Verhallen hield zich bezig met consumentengedrag, verrichtte studie op het gebied van natuur en milieu, en bestudeerde methoden en technieken van marktonderzoek. Zijn functie ais bijzonder hoogleraar aan de KUB houdt in dat hij één dag per week In Tilburg aanwezig zal zijn voor het geven van colleges en het werken aan onderzoeksprojekten. (LdB) 30 septennber 1988

OPINIE

PERS

'Meer geld uit ontwikkelingslanden hierheen dan omgekeerd' 'IMF en Wereldbank houden zich bezig met financierings­ en betalingsproblemen op mondiaal niveau. Beroemd zijn de IMF­leningen waarmee betalingsbalans­ tekorten worden gefinancierd. De We­ reldbank verstrekt leningen voor ontwik­ kelingsprogramma's en ­projecten. Beide organisaties werken nauw samen. Lang­ zaam maar zeker is gebleken dat de ma­ nier waarop de twee instellingen werken, niet bijdraagt tot het doel waar ze voor opgericht zijn. Integendeel. De aanpak ■ blijkt een aantal verregaande averechtse effecten op te roepen'.

SCHULDENLAST 'Het meest in het oog springend is de schuldenproblematiek. De leningen van het IMF en de Wereldbank aan ontwikke­ lingslanden, hebben ­ gevoegd bij lenin­ gen van particuliere banken ­ geleid tot een enorme en almaar groeiende schul­ denlast. Verwacht wordt dat volgend jaar de totale schuld ruim 1200 miljard dollar vraagt. Neem je alle ontwikkelingslanden samen en^ bekijk je wat die moeten beta­ len aan aflossing en rente, dan is dat al zo'n 20% van de exportopbrengsten. De schuldenlast is zo'n gigantisch probleem aan het worden, dat zelfs particuliere ban­ ken in moeilijkheden dreigen te raken om­ dat ontwikkelingslanden de leningen niet meer kunnen afbetalen'. 'Er zijn nogal wat ontwikkelingslanden die geen probleem hebben met het IMF en de Wereldbank, omdat ze toevallig in wat gunstiger omstandigheden verkeren. Ik noem de rijkere olielanden en enkele van de nieuw­geïndustrialiseerde landen, kijk naar Zuid­Korea. Naar mijn gevoel is dat een tijdelijk fenomeen. Het gaat daar op dit moment schijnbaar goed, maar tien jaar geleden ging het op dezelfde manier goed met 'wonderlanden' als Brazilië en Ivoorkust. Inmiddels zijn die echte hele­ maal in de spiraal van de verschuldiging terechtgekomen.

Tienduizend congresgangers en evenveel politieagenten in een ru­ moerig Berlijn. De jaarvergadering van het Internationale Monetaire Fonds en de Wereldbanic lol<te de­ monstraties en protestacties uit. I M F en Wereldbank werden aangeklaagd als 'handlangers van het neo­ kolonialisme', verantwoordelijk voor honger, uitbuiting, terreur en oorlog over de hele wereld. Centraal thema in Berlijn: de schuldenlast van de ar­ me landen. Het commentaar in Parti Pris komt van Lou K eune (50), univer­ sitair hoofddocent aan de Sociale Fa­ culteit voor het vakgebied emancipatie en ontwikkeling en voorzitter van het bestuur van het In­ stituut voor Ontwikkelingssamen­ werking.

'De UNCTA D, de VN­organisatie op het gebied van wereldhandel, heeft becijferin­ gen gemaakt over de zogenaamde omge­ keerde pntwikkelingshulp. Je hebt geldstromen van het Noorden naar het Zuiden. Denk aan ontwikkelingshulp, par­ ticuliere investeringen. Omgekeerd zijn er vanuit het Zuiden, de ontwikkelingslan­ den, stromen naar het Noorden, bestaan­ de uit aflossingen, rentebetalingen, winstafvloeiingen, kapitaalvlucht. Die twee stromen worden al jaren met elkaar vergeleken en je ziet nu dat de stroom van het Zuiden naar het Noorden groter is dan de stroom van het Noorden naar het Zui­ den. Het verschil werd in 1985 geschat op 17,5 miljard dollar en voor volgend jaar 30 miljard. Kortom, er gaat meer geld uit de ontwikkelingslanden hierheen dan om­ gekeerd'. 'De kwestie van die omgekeerde ontwik­ kelingshulp valt samen met wat in vakjar­ gon 'ruilvoetverslechtering' heet. De gemiddelde prijs die ontwikkelingslanden krijgen voor hun exportprodukten blijft achter bij de gemiddelde prijs die men moet betalen voor produkten uit de noor­ delijke landen Ruilvoetverslechtering kun je ook uitdrukken in ruilvoetverlies. De meest recente cijfers die ik daarvan heb, uit 1985, laten een bedrag zien van 19,4 miljard dollar. Als je dat optelt bij de 17,5 miljard die ik zojuist noemde, is er sprake van een totaal verlies van ongeveer 37 miljard dollar. Je kunt er rustig van uit­ gaan dat de ruilvoet de laatste jaren niet verbeterd is. Dat alles hangt nauw samen met de manie waarop mede door toe­ doen van IMF en Wereldbank de interna­ tionale economie zich heeft ontwikkeld'.

INTERNATIONALE MOORD FABRIEK

PARTI PRIS

'Landen met grote tekorten op hun beta­ lingsbalans, moeten op de een of andere manier die tekorten gefinancierd krijgen.

willen ze eigen deviezen overhouden. Dat gebeurt over het algemeen via het IMF, op voorwaarde dat de betreffende landen een pakket van maatregelen uitvoeren dat er op gericht is om betalingsbalans^ tekorten terug te dringen en de over­ heidsuitgaven te beperken. Bezuinigen met andere woorden en het IMF zegt dan ook dikwijls waarop bezuinigd moet wor­ den. Bolivia bijvoorbeeld, moest voedsel­ subsidies aanschaffen. Het resultaat was een verdubbeling of verdriedubbeling van de voedselprijzen. Voor straatarme krot­ tenwijkbewoners in La Paz, betekende die maatregel een ramp'. 'Ik zal het IMF niet gauw een 'Internatio­ nale Moord Fabriek' noemen zoals de­ monstranten in Berlijn deden. De mensen die bij IMF en Wereldbank werken, heb­ ben de beste bedoelingen. Maar de gevol­ gen van hun beleid zijn dat voor velen de levensomstandigheden in korte tijd ver­ slechteren'.

w

ZELFVOORZIENEND 'Alternatieven? Moeilijk om dat kort te formuleren. Een deel van mijn antwoord is dat we met z'n allen moeten gaan er­ kennen dat ontwikkelingssamenwerking op een verkeerd spoor zit. Ik wil niet alles op één hoop gooien, want medefinancie­ ringsorganisaties als de NOVIB en CEBE­ MO werken op een heel andere manier. Maar in het algemeen heeft ontwikke­ lingssamenwerking nauwelijks aan ont­ wikkeling bijgedragen. Mensen die daar al jaren over bezig zijn, zit het enorm dwars dat de autoriteiten dit niet willen t )ege­ ven. Daarom zie je ook dat de profesten nogal radicaal worden'. 'Men zou op z'n minst meer bereidheid moeten tonen om ontwikkelingsprogram­ ma's te financieren die op een andere ma­ nier ontwikkeling willen brengen. Ik denk aan projecten die boeren in staat stellen op coöperatieve en zelfvoorzienende ma­ nier te werken. Ik denk ook aan socialisti­ sche alternatieven. Landen als Zimbabwe, China en Cuba, laten met val­ len en opstaan zien dat dat het zoeken naar een andere weg reëele alternatieven oplevert'. Peter van Zoest

K N I P T

Olympische klasse, dat was de greep naar de macht op de dubbeltwee van de VU­roeiers Ni­ co Rienks en Ronald Florijn afgelopen zaterd^ in Seoul. Van Olympische klasse was ook de ti­ ming van het reclamebureau dat de Vrije Uni­ versiteit zaterd^ in een advertentie m DE VOLKSKRANT'm de schijnwerpers plaatste. De Buitenveldertse universiteit heeft waar­ schijnlijk van alle instellingen de grootste dele­ gatie naar Zuid­Korea gestuurd, al m ^ die van de Utrechtenaren er ook zijn. Met zwemcory­ feeën als Connie van Bentum (medicijnen) en Frank Drost (rechten) en hockey'ers René Klaassen (tandarts in spé) en Anneloes Nieu­ wenhuizen (Nederlands) deed Utrecht een gooi naar Olympisch eremetaal. In de tussenstand staat de VU op voorsprong, tegenover de gou­ den plak van Rienks en Florijn staat de zilve­ ren medaille van Connie van Bentum op de viermaal honderd meter vnje sl^. Wel kunnen

U Divers

de resultaten van de hockey­ploegen daar nog verandering in brengen: voor de hockey­dames lijkt het brons we^elegd en de heren zijn op dit moment nog in de race voor het goud. Voordat de KUB erin slas^ ook op sportgebied in '92 tot de landelijke top­drie door te dringen en een behoorlijke delegatie voor Barcelona klaar te stomen, zal er nog heel wat zweet moe­ ten vloeien op de Tilburgse sportaccomodaties. Misschien zou men kunnen beginnen met het sponsoren van de plaatselijke kleiduiven­vere­ Alle universiteiten hebben in deze tijd ruime budgetten voor promotie­aaiviteiten beschik­ baar, alleen de Universiteit van Amsterdam houdt zich verre van het geweld van de collega­ instellingen die zich als academische Tarzans steeds luider op de borst klopfien. Stadsuniver­ siteit heeft geen vierkleurenfolder! mAi%, kopt FOLIA boven een artikel over de plaatselijke voorlichtingsdienst. Hoofdstedelijke arrogan­ tie of domweg een gebrek aanfinanciëledra^­ kracht? Hoewel dat laatste zeker een rol speelt, twijfelt men aan de UvA toch ook hevig aan het effea van promotie. Niet dat imago­verbe­ tering voor de UvA verspilde moeite is. Heeft de universiteit immers niet het imago van een conglomeraat van professionele lastpakken en geniale misfits, v r a ^ Folia zich af. Is de UvA niet een academische kermis waar medewer­

kers in hongerstaking gaan voor een vaste baan ­ en vervolgens een universiteitsstoel onder zich vandaan getrokken krijgen door een overijve­ rige conciërge? Hoofd voorlichting Maria van der Donk relativeert dit soort verhalen en spreekt en passant haar twijfel uit over het nut van glimmend promotie­materiaal. 'Ik vind het wat oneigenlijk, als het gaat om voorlichting aan aanstaande studenten. Waarom zou je be­ nadrukken dat je in Amsterdam zo lekker uit kunt gaan? Dat weet iedereen zo toch ook wel? En ik vind ook niet dat alles moet draaien om het birmenhalen van zoveel mogelijk studen­ ten, zoveel mogelijk bums on seats, zoals ze dat in Engeland noemen. Het gaat toch om een ver­ antwoorde studiekeuze voor een scholier.' Het U-BLAD doet verslag van de controverse tussen de Utrechtse taalgeleerde prof.dr. H.J. Verkuyl en Willem Frederik Hermans. In een paginï^oot artikel in NRC/Handelsblad brak de schrijver onlangs zijn staf over lieden die zich uiten in 'kromspraak'. Die buitenlandse woor­ den gebruiken waar een goed Nederlands syno­ niem voorhanden is of zich te buiten gaan aan sluipende meervoudsvormen als 'twijfels'. Op een symposium over Taal en Spraak in de Utrechtse Jaarbeurs werd Hermans op zijn beurt over de hekel gehaald door Verkuyl. 'Taalverval bestaat niet. Het is een non­begrip,' meent Verkuyl. 'Klagen over taalverval heeft

weinig van doen met taalkunde, maar meer met fatsoensnormen. Het is van dezelfde orde als treuren over het verdwijnen van de stropdas, de toenemende criminaliteit of praten met de mond vol.' Een klein vleugje cultuurpessimisme is ook waarneembaar in de kolommen van het sep­ tembernummer van DEFACTO, het kwar­ taalblad voor studenten van de economische fa­ culteit. De Tilburgse macro­econoom prof.dr. Ad Kolnaar geeft een toelichting op zijn favo­ riete lectuur: In the heart ofthe country van J.M. Coetzee. 'Een mens en cultuur zijn onverbre­ kelijk,' filosofeert Kolnaar. 'Waar ik me soms wel eens zorgen over maak is dat er toch een grote groep is van studenten en medewerkers, zeg maar de mensen om je heen, waar je nau­ welijks belangstelling ziet voor cultuur. Dat vind ik een menselijke verarming. Als het de schuld van het vak economie zou zijn dat de be­ langstelling voor cultuur vervaagt, dan moet je de economie onmiddellijk afschaffen.' 'Maar ik geloof niet dat welk vak dan ook de belangstel­ ling voor cultuur in de weg zou kunnen staan,' haast Kolnaar zich aan zijn woorden toe te voe­ gen.

(LK)

30 september 1988

PROMOTIE

Inhoud geven aan 'besturen op afstand' Besturen op afstand is vandaag de dag het parool in leringen van juristen, bestuursl<undigen en politicologen. De alomaanwezige en allesregulerende overheid doet overal een flinke stap terug ten gunste van allerlei maatschappelijke groepen en organisaties die -hetzij in samenwerking mét, danwei in oppositie tégen diezelfde overheidzeer wel in staat worden geacht hun eigen boontjes te doppen. De vraag is intussen of deze oplossing wel zo simpel en bruikbaar is als zij lijkt. Staat en samenleving zijn in het huidige maatschappelijke bestel al in hoge mate met elkaar verweven geraakt: een duidelijke grens tussen de overheid als besturend orgaan en de maatschappij als bestuurd systeem is al nauwelijks meer aan te geven. In zijn proefschrift 'Beleidsnetwerken in actie' draagt Joan Baayens bestuurlijk-organisatorische bouwstenen aan om de betrekkingen tussen een terugtredende overheid enerzijds en een oprukkende samenleving anderzijds opnieuw vorm te geven.

Proefschrift als bijdrage aan 'dereguleringstfieorie' In zijn proefschrift, waarop hij 30 september hoopt te promoveren, analyseert Baayens (37) de interactie tussen overheid en maatschappelijke belangengroepen. De promovendus pleit voor nieuwe, meer flexibele strategieën en vormen van besturing naast het klassieke middel van wetgeving. Hij ziet in overlegkaders en beleidsnetwerken, waarbinnen private én publieke belangen aan elkaar gekoppeld zijn, effectievere bestuursmechanismen. In de vorm van bestuurlijke contracten komen overheid en belangengroepen overeen om de een of andere maatschappelijke thematiek op een bepaalde wijze organisatorisch vorm te geven. Zulke beleidsnetwerken waarbinnen contracten worden afgesloten bieden volgens Baayens een werkbaar alternatief voor een overgebureaucratiseerde verzorgingsstaat.

VRIJE BEROEPEN Tot zover een summiere, wellicht wat cryptische samenvatting van het proefschrift. De directe aanleiding voor Baayens' theorie ligt overigens in een analyse van het prijs-/inkomensbeleid voor de vrije beroepen. Na zijn afstuderen als socioloog aan de toenmalige KHT kwam Baayens als beleidsonderzoeker in dienst van het IVA, het Tilburgse instituut voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Bij zijn aantreden in 7 9 kreeg hij het project Toetredingsreguleringen bij vrije beroepen onder zijn hoede. De resultaten van deze I VA-studie speelden een rol bij de ontwikkeling van de Tijdelijke Wet Normering inkomens vrije beroepsbeoefenaren (TWN) in '81. Baayens had zich inmiddels zo diep in de materie ingewerkt, dat het ministerie van Sociale Zaken hem (lees: het IVA) de opdracht gunde om de invoering van de TWN van meet af aan te evalueren. Voor zijn evaluatiestudie maakte Baayens een grondige analyse van het onderhandelirigsproces rondom het prijs-/inkomensbeieid. Met de nodige moeite lukte het de beroepsgroepen ertoe te bewegen aan de evaluatie mee te werken: vooral de medische specialisten stribbelden lang tegen. Uiteindelijk kreeg Baayens toch het groene licht en kon hij ook de top-onderhandelaars van de Landelijke Specialisten Vereniging (LSV) uitvoerig aan de tand voelen. De Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) en de beroepsverenigingen van notarissen en raadgevend ingenieurs maakten minder stampei. Opmerkelijk is dat er onder het régime van de TWN feitelijk géén resultaten zijn geboekt: het is niet gelukt de inkomens van de

vrije beroepsbeoefenaren door de wet aan banden te leggen. Wel hing er constant een dreiging boven het overleg: de minister van Sociale Zaken héd kunnen ingrijpen, hij beschikte over de bevoegdheid de inkomens eventueel eenzijdig vast te stellen. De TWN werkte niet, omdat de figuur van een alomvattende inkomenswetgeving in de jaren '80 niet meer geaccepteerd werd, stelt Baayens vast. In bestuurskundig opzicht liet de evaluatie intussen wél aardige ontwikkelingen zien. 'De institutionalisering van het overleg met de beroepsgroepen over hun inkomens en de bijbehorende kosten heeft definitief z'n beslag gekregen. Dat is wel degelijk een effect van de TWN geweest. Sinds de oorlog is het prijs-/inkomensbeleid voor de vrije beroepen altijd een soort buitenechtelijk kindje op het gebied van het arbeidsvoorwaardenbeleid geweest. Nu kun je zeggen: de tijd dat er niet meer zal worden onderhandeld komt nooit meer terug.' Inmiddels heeft de TWN al weer het veld geruimd en plaats gemaakt voor de Wet Inkomens Vrije Beroepsbeoefenaars (WIVB). De WIVB is mager van opzet, maar wel structureel én niet langer tijdelijk. Meer dan z'n voorganger is de WIVB vooral toegespitst op de medische beroepen, lees: de medische specialisten en de huisartsen. Dat is niet zo verwonderlijk: gezien de huidige financieringsstructuur in de gezondheidszorg maken de medische beroepen in belangrijke mate deel uit van de collectieve voorzieningen. In het begin van de jaren '80 beleefden we volgens Baayens de omschakeling van een

atomvattend inkomensbeleid naar een ander perspectief. Een Raamwet op de inkomensvorming, waarvoor de Tilburgse hoogleraar Reynaerts nog het nodige voorbereidende werk heeft verricht, is er nooit gekomen. Sleutelwoorden bij het nieuwe denken zijn 'aanbod-economie', 'markt-invloeden' en een 'kleine overheid'. Achteraf bleek het prijs-/inkomensbeleid zeer de moeite waard, stelt Baayens tevreden vast. 'Toen ik aan dit project begon zei iedereen: dat is toch maar een klein rommelveldje. Het tegendeel was het geval: in bestuurskundig-organisatorische zin waren er zeer interessante processen waar te nemen, die in hun miniatuurvorm een fraaie illustratie gaven van ontwikkelingen binnen de Nederlandse verzorgingsstaat.' Een belangrijke verandering in die jaren was het doorbreken van het besef dat een allesregelende overheid, met name in termen van inkomensbeleid, op den duur leidde tot onbestuurbaarheid en verspilling. Bovendien vond begin jaren '80 een kentering plaats in het denken over inkomensbeleid. Het inkomensbeleid werd voorheen beschouwd als het 'hart van de ver2orgingsstaat' (het beeld is van oud-minister Albeda). De heroriëntatie begon op politiek vlak in de jaren '80 en '81, toen de naweeën van de tweede oliecrisis nog duidelijk voelbaar waren, met de opkomst van de aanbod-economen, met pleidooien voor een herstel van de markt-f unctie en gepassioneerde discussies over de noodzaak van een nieuw industriebeleid. Baayens: 'Toen de TWN werd ingevoerd, waren er al twijfels: zijn we wel op de goede weg bezig. Opmerkelijk is wel dat parlementaire debatten over de inkomens van vrije beroepsbeoefenaren altijd kamerbreed gevoerd zijn. Macro-economisch stelt het allemaal misschien niet veel voor, er gaat wel een grote symboolwerking van uit: de ogen van de samenleving zijn op de hoge inkomens gericht. Vooral op de medische specialisten wordt enorm gelet, die vormen de top van onze gezondheidszorg, dat zijn de machthebbers in termen van aanzien, status, kennis en vaardigheden. Op dit moment is de inkomensdiscussie met de specialisten nog even actueel. Maar de aanpak is anders: niet de inkomenskant, maar de kostenkant staat nu centraal. De tarieven van de specialisten moeten omlaag uit kostenoverwegingen, wat natuurlijk ook een inkomenseffect heeft. Daar had men in '81 ook voor kunnen kiezen. Economische Zaken was daar een voorstander van: door de tarieven te normeren, normeer je ook het inkomen. Dat is zelfs eleganter dan uitgaan van een norminkomen om daar via ingewikkelde berekeningen

een tarief uit af te leiden. Die omslag is typerend voor de omslag in het denken: van een grote verzorgingsstaat naar een kleine met meer ruimte voor marktprocessen.'

DEREGULERINGSTHEORIE Baayens is op inductieve wijze tot de formulering van zijn model gekomen. Was hij 'volgens het boekje' te werk gegaan, dan had hij eerst een model moeten formuleren om dat vervolgens te toetsen aan de empirie. 'Daar zitten in methodologische zin haken en ogen aan, inderdaad. Maar na tien jaar empirisch onderzoek weet ik wel hoe dat werkt, de theorie-empirie verhouding. Je kunt best op een wat vlekkerige wijze proberen inzicht te krijgen in de relaties op je veld van onderzoek, en daarné je model formuleren met een stukje theoretische analyse en wat empirische voeding daarbij.' Het resultaat is ook niet zozeer een gloednieuwe theorie, alswel de integratie van een aantal denklijnen. Verschillende perspectieven komen erin samen: een economisch perspectief, de politicologische benadering van belangengroepen en natuurlijk het netwerkperspectief dat de laatste jaren in de organisatiesociologie hoogtij viert. De multidisciplinaire aanpak tekent overigens Baayens' achtergrond als beleidsonderzoeker. In een mogelijke vervolgstudie wil hij nog wel een keer de proef op de som nemen: werkt het model ook op een ander beleidsgebied en, zo ja, leidt de netwerkbenadering inderdaad tot effectievere vormen van bestuur? In een dergelijke vervolgstudie wil Baayens tevens nagaan welke garanties het bestuurlijke model van een beleidsnetwerk biedt om ook de politieke controle op de gemaakte afspraken naar behoren te regelen. De vraag is intussen of het model überhaupt overgeplant kan worden naar andere beleidsvelden. Baayens: 'Het is zeker niet mijn ambitie geweest een model te formuleren dat in alle situaties superieur is. Je moet juist met een flinke dosis flexibiliteit andere beleidsgebieden benaderen. Eén ding staat vast: in de meeste maatschappelijke beleidsvelden zijn belangengroepen actief die op meer of minder gearticuleerde wijze hun belangen en wensen gerealiseerd willen zien, hetzij in samenwerking mét, of in oppositie tégen de overheid.' Het bestuurlijk-organisatorische concept dat Baayens aandraagt om de betrekkingen tussen overheid en samenleving op een nieuwe leest te schoeien oogt veelbelovend. Baayens: 'Gegeven de veelheid van her en der botsende belangen op elk beleidsveld en gegeven een overheid die niet meer alles kan regelen en niet langer in staat is voor elke situatie een geldige normstelling te pntwikkelen, ligt een andere benadering voor de hand. De combinatie van beleidsnetwerken -zeg maar schakelmechanismen op bovenindividueel niveau- en bestuurlijke contracten biedt naar mijn idee een aantrekkelijk perspectief. Een dergelijke benadering past ook beter in de optiek van het 'póst-verzorgirigsstaat' denken dan de roep om deregulering en afschaffing van wetgeving die nu alom klinkt. Bovendien is de kans groot dat je met minder klassieke wetgeving toe kunt. Met dit model kun je inhoud geven aan de roep om meer zelfsturing en besturing op afstand. Het is een eerste aanzet om van de 'regelverdichting' waar we nu onder zuchten af te komen en om te komen tot een daadwerkelijke vermindering van geld- en tijdverslindende regelgeving. Ik zie mijn proefschrift dan ook vooral als een bijdrage aan de 'dereguleringstheorie'.' Lennart Kik

Baayens: geen rommelveldje

30 september 1988

De smalle weg naar een federatie vJrabantse hoger onderwijsinstellingen m

Het Overlegorgaan Hoger Onderwijs NoordBrabant wil een platform zijn waar uitwisselingen van informatie plaatsvindt tussen de Brabantse instellingen van Hoger Onderwijs en het provinciaal bestuur. Dat moet resulteren in een heldere visie op de structuur van het hoger onderwijs in de provincie en een beleid, op basis waarvan te verwachten taakverdelings- en concentratie-operaties goed afgewogen kunnen worden. Het orgaan werd eind 1986 in het leven geroepen als reactie op het ontwerp-Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan (HOOP), waarin de minister uiteenzet hoe het hoger onderwijs zich in de komende jaren zou kunnen ontwikkelen. Het overleg is geen adviesorgaan van de provincie of van de minister. 'Maar waar eindigt overleg en waar begint advies?', vraagt secretaris J . Fagel van het overlegorgaan zich af. 'Als de provincie en de onderwijsinstellingen een gemeenschappelijk standpunt bepalen, zal dat heel zwaar wegen bij het ministerie'. Fagel erkent dat in het overlegorgaan nog maar de eerste aarzelende stappen zijn gezet op weg naar eensluidende standpunten. 'Het is heel voorzichtig zoeken en tasten. De rol van de provincie in het overleg is betrekkelijk, meer begeleidend, stimulerend omdat zij geen bevoegdheden heeftop het gebied van het Hoger Onderwijs'. Een eerste testcase voor het overlegorgaan was het advies van de commissie Brenninkmeijer medio dit jaar naar aanleiding van een door de minister geurgeerde taakverdeling en concentratie in het Brabantse hoger kunstonderwijs. De instellingen zijn er toen niet uitgekomen. Gedeputeerde staten schreven de minister het te betreuren 'dat onze standpunten ten aanzien van hoger kunstonderwijs niet door alle colleges van bestuur worden gedeeld'. Maar de commissie beperkte zich niet tot de kunstsector. Terloops werd het hele Brabantse hoger onderwijs onder de loep genomen. De conclusie was duidelijk: de dalende instroom van studenten biedt slechts ruimte aan een zeer beperkt aantal hogescholen. Het hoger onderwijs in de provincie dat naast de twee universiteiten zeven hogescholen en enkele afzonderlijke HBOinstellingen omvat, zal met andere woorden verder moeten worden geconcentreerd. Onvoldoende samenhang en samenwerking draagt het risico in zich van een concurrentiestrijd tussen de instellingen van hoger on-

derwijs en tussen de gemeenten waar deze instellingen gevestigd zijn.,De commissie had met belangstelling kennis genomen van de geplande integratie tussen de Hogeschool West-Brabant, de Hogeschool Katholieke Leergangen Tilburg en de Hogeschool Midden-Brabant en koppelde daaraan de volgende ovenwegingen: 'Het zwaartepunt van de opleidingen van de drie genoemde instellingen ligt bij gedragswetenschappen, met daaraan verbonden een component van technische opleidingen. Beziet men verder de situatie in NoordBrabant, dan is het duidelijk dat de sectoren techniek en economie een zwaartepunt hebben in de Hogescholen Eindhoven en 's-Hertogenbosch, met daaraan verbonden een component van gedragswetenschappen . Als het ware komt uit deze situatie het beeld naar voren van twee grote concentraties in Noord-Brabant met elk een eigen profilering en met een omvang van gemiddeld 10.000 studenten. (...) De profielen van de Technische Universiteit Eindhoven en van

H E

V

i

VAN DE KUB

2. De Regio de Katholieke Universiteit Brabant sluiten aan op de twee geschetste situaties'. De commissie oordeelde dat het zinvol zou zijn wanneer de provincie een verdere uitwerking van het hoger onderwijsbestel in Noord-Brabant zou stimuleren. Het provinciaal bestuur nam dit advies ter harte en heeft aangekondigd binnenkort een nieuwe, zwaardere commissie in te stellen die als belangrijkste taakstelling meekrijgt: 'Het opstellen van een goed onderbouwde schets van de ontwikkelingsperspectieven van het hoger onderwijs in Noord-Brabant'. J . van Kemenade is al bereid gevonden in de commissie zitting te nemen. Namen van andere commissieleden worden te zijner tijd bekend gemaakt.

HOGERLIGGEND ORGAAN J . van Berkom spreekt namens de KUB als hij zegt dat Brabant dient te beschikken over een netwerk van Hoger onderwijs, met plaatselijke verdichtingen. Voor specifieke taken zouden federatieve afspraken gemaakt kunnen worden: 'De KUB heeft altijd al een actieve, positieve rol gespeeld in het op gang brengen van samenwerking tussen de instellingen. We zijn daar niet flauw in. Naar ons oordeel moeten we bevoegdheden afstaan aan een hoger liggend orgaan'. Van Berkom voorziet dat het veel tijd en moeite zal kosten om een goede versmelting van de verschillende instellingen tot stand te brengen. 'Bestuurlijke lijnen trekken, onderwijskundige afspraken maken, personele problemen oplossen, dat is echt iets wat de nodige jaren zal duren. Vooral ook omdat bij de schaalvergrotingsoperatie iedereen de blik naar binnen heeft gericht om orde op zaken te stellen. Daar komt nog bij dat instellingen uitgedaagd worden om hun positie zo sterk mogelijk te maken. Dat geeft toch vaak aanleiding om zich zo autonoom mogelijk op te stellen en vaak vanuit een defensieve houding te kijken naar samenwerkingsverbanden'. Het College van Bestuur van de KUB staat op het standpunt dat Noord-Brabant recht heeft op een volledig aanbod van hoger onderwijs- en onderzoeksvoorzieningen, evenwichtig gespreid over de vier grote Brabantse steden en dat het een goede ontwikkeling zou zijn als er twee hogescholen gerealiseerd worden: één in Noord-Oost- en Zuid-Oost-Brabant en één in Midden- en West-Brabant met locaties in respectievelijk 's Hertogenbosch en Eindhoven en in Tilburg en Breda. Beide clusters zouden zoveel mogelijk een volwaardig en gelijk pakket aan onderwijsvoorzieningen moeten hebben. Met inachtneming van de onderscheiden doelstellingen van het wetenschappelijk ondenA/ijs en het hoger beroepsondenwijs moet een federatieve bestuurlijke samenwerking tussen de Brabantse instellingen voor hoger onderwijs worden ontwikkeld. De.Tilburgse hoogleraar G. Frinking, ex-lid van de commissie Brenninkmeijer, vindt dat verankering in de regio niet ten koste mag gaan van de nationale uitstraling van de KUB: 'Elke universiteit, en dat geldt nog meer voor HBO-instellingen, heefteen regionale functie. Dat zie je alleen al als je kijkt waar de studenten vandaan komen. Anderzijds hebben we door de start van een aantal nieuwe studierichtingen toch ook een nationale ambitie op ons genomen. Personeelwetenschappen, Vrijetijdwetenschappen en Sociale Zekerheidswetenschap zijn unieke studierichtingen. Het zou niet erg slim zijn als we niet proberen die nationale taak proberen uit te buiten'.

In Ontwikkelingsplan 19^&Katholieke Universiteit Brabant wordt aangedron^re banden met andere instellingen voor hoger on^^provincie. De Brabantse universiteiten en hogescm fen netwerk van samenwerkende instellinm jrmen terwille van kwaliteitsverbetering en vl vmaatschappelijk nut. Prijzenswaardig zo'n stre'\ leverre realiseerbaar? De verdeeldheid binnen heti \ Hoger Onderwijs NoordBrabant doet het ergste 4 Beleidsmakers noemen hi \oger onderwijswereldje een 'turbulent veld', met sterkt ' aantallen studenten en middelen, dat nog behooi ^mpen om levensvatbaar te blijven. Een veld vol lonm nende blikken. De beeldspraak 'parende egq fend allerlei behoedzame avances binnen het ruim& Actieve provinciale overlegorgaan. Vraag is o| \ooitin staat zal zijn de minister te confronteren i nmerdplan voorbehouden versterking van hoger oné, ^nt Vraag is ook of het instellen van commissies \ \rbij brengt. Na het drietal Brenninkmeijer, Slebos ei ' een tweede groep deskundigen, waaronder» 3de, binnenkort werken aan een 'verantwoord eindmi 9t vertegenwoordigers van hoger onderwijsinstelling^ ^gorgaan leert dat de commissie tijdens de ritkl^ forse hobbels en frontale botsingen.

CLUSTERING W. Doors, vertegenwoordiger van de Hogeschool Midden-Brabant in Tilburg, wijst een institutionele eenheid van de hand, maar venwacht veel van een federatie mét bevoegdheden op het gebied van planning en afstemming. Doors beschouwt een integratie tussen de Hogeschool Katholieke Leergangen, de Hogeschool West-Brabant en de Hogeschool Midden-Brabant als eerste stap in die richting. 'Maar waar wij mordicus op tegen zijn', voegt hij er onmiddellijk aan toe, 'is dat er een soort definitieve splitsing in Brabant komt, waarbij de hogescholen van Midden- en West-Brabant als het ware aan de KUB worden gehangen en de hogescholen van Oost-Brabant aan de Technische Universiteit Eindhoven'. Hij vreest het ontstaan van een technisch en een humanioracluster als de tweedeling doorgang vindt die de commissie Brenninkmeijer voorstel-

dooipZOEST de. 'Dan helpen wij onze onderwii Icatieproces tussen de instellingen en identiteit, neergelegd in de doels] rroberen te voorkomen dat de ene partij van ons ontwikkelingsplan, om ij Mere bedreigt. Als in zo'n overleg orgapes zitten die met usurperen bezig zijn, Hogeschool Midden-Brabant bei zowel technische als bedrijfskui] ¥ men begint te praten over opheffen communicatieve opleidingen end Ipleidingen dan ontstaan er politieke bedigheid moet gehandhaafd blijve* fn. En op het moment dat het een polikunnen spelen op de ontwikkelmf I zaak wordt, denk ik bij mezelf: daar technologie. Het bèta-achtige, he| Itdan'. Ie leidt nooit tot succes als je daarij^ |x, van de Hogeschool West-Brabant in creativiteit niet aan verbindt. En» V, verklaart het grotendeels eens te zijn dat nu juist de kracht van de Hc( | e t advies van de commissie BrenninkMidden-Brabant'. Doors ziet bi) hel m. Hij plaatst enkele kanttekeningen bij brengen van een Brabantse fedeif oorgestelde profilering: 'Die is wat het provinciaal overlegorgaan eefi l-wit in het rapport gekomen. Wat we dende en bemiddelende rol weggff fegrepen hebben, is dat er een prof ileprovincie kan een taak hebben inl 7)unt gelegd wordt rond economisch

Het Nederlands Wetenschappelijk Instituut voor Toerisme en Recreatie

ondenwijs in Oost-Brabant. D^t moet natuurlijkzijn: West-en Midden-Brabant, gezien het feit dat de KUB en onze HEAO in die regio staan. Maar ik ga er van uit dat de commissie dat inderdaad zo ook bedoeld heeft. Voorts vinden wij dat ondanks het niettechnlsche zwaartepunt van de opleidingen in West- en Midden-Brabant, er een zwaar technisch accent moet blijven'. Denkt Box dat de nagestreefde clustering van hoger ondenwijsinstellingen in de regio TilburgBreda op een fusie uitloopt? Box: 'Ik hecht niet aan een bepaalde naam. Het moet zodanig werken dat een geïntegreerd beleid in West- en Midden-Brabant gevoerd kan worden. Ik denk datje dan misschien iets verder moet gaan dan een federatie. Het belangrijkste is echter dat we het eens zijn over een streefdoel en dat we een bepaalde weg willen inslaan. Wezien wel waar we uitkomen'. F. Slangen, vertegenwoordiger van de Hogeschool Katholieke Leergangen in Tilburg, houdt het kort: 'De venwachtlng is dat het aantal studenten aanzienlijk terugloopt en dan luidt de simpele vraag: heeft Brabant in de toekomst nog wel ruimte voor het aanbod aan hoger ondenA^ijs dat er nu ligt. Wij huldigen al jaren het standpunt dat het allemaal teveel is. Willen we verdere discussies over taakverdeling en concentratie in Brabant voorkomen, dan zullen we naar twee stelsels van geïntegreerd WO en HBO moeten, één in Midden- en West-Brabant en één in het Oosten'.

NETWERKEN C. Pijnen, afgevaardigde van de Technische Universiteit Eindhoven in het overlegorgaan hoger ondenwijs, denkt bij samenwerking niet op de allereerste plaats aan hoger onderwijs in Brabant: 'De TUE zit veel meer vastgebakken aan landelijke afspraken en afstemmingen. Daar komt nog bij dat onze instelling uitdrukkelijk over de grenzen heengestuurd wordt, internationalisering heet dat tegenwoordig'. Desondanks is het beleid van de TUE er op gericht om, waar mogelijk, samenwerking in het Brabantse te zoeken. Pijnen: 'We hebben met alle plezier onze hoogleraar Slebos toegevoegd aan de commissie Brenninkmeijer. In die zin willen we best actief meewerken. Maar we vinden wel dat het nogal onbescheiden zou zijn als we de hoofdmoot in de discussie over samenwerking in de H BO-sector voor ons zouden opeisen'. Het Oost-West verhaal van de commissie Brenninkmeijer met een technisch en een niet-technisch zwaartepunt dat mooi aansluit bij de profielen van de TUE en de KUB, ziet Pijnen niet zitten. 'De TUE heeft samenwerkingsovereenkomsten met ÉlleZuid-Nederlandse HBO-instellingen. We hoeven ons niet nodig als koning in HBOland te gedragen. Het HBO heeft een eigen identiteit, wij hebben een eigen identiteit, allerlei samenwerkingsvormen prima, maar het HBO aan universiteiten ophangen of formeel in elkaar schuiven behoort niet tot ons beleid'. L. Prins van de Hogeschool Eindhoven verwacht dat de Brabantse hoger onderwijsinstellingen in de komende jaren stukje bij beetje naar elkaar toe zullen groeien.'Ik denk dan vooral aan afspraken over het gezamenlijk gebruik van voorzieningen, propedeuse afstemmingen en doorstroming HBO-WO, zeker in het kielzog van de harmonisatiewet. Onze aandacht zal eerder uitgaan naar dat soort steeds inniger wordende netwerken dan naar masterplannen'. M. Ooms, vertegenwoordiger van de Hogeschool voor Beroepsonderwijs in 's Hertogenbosch pakt de hoger onderwijsproblematiek 'ondernemerslike' aan: 'Op welke min of meer afgebakende marktgebieden zouden de Brabantse hogescholen zich het W. Doors: hoge verwachtingen van een federatie

meest efficient kunnen richten? Wij zeggen: zorg dat het aanbod van een hogeschool aansluit bij wat de markt in een regio vraagt, wetende datje niet ontkomt aan concentreren als de vraag te dun is over heel Brabant gezien, of dat bepaalde opleidingen dermate specifiek zijn en in investeringen zó hoog, datje daar óók keuzes in moet maken. Als het erg hoge investeringen vergt moetje niet overal bepaalde technische faciliteiten willen onderbrengen. Dan kun je nooit scherpte maken'. Ooms komt tot een driedeling: de regio's Breda, Eindhoven en Den Bosch. Tilburg ligt in die benadering binnen een acceptabele 'klantenafstand' ten opzichte van de re^io Breda. Mettertijd zou een soort 'holding' gevormd kunnen worden voor het beter op elkaar afstemmen van vraag en aanbod.

KRENTEN IN DE PAP De Agrarische Hogeschool van de KNBTB in 's Hertogenbosch valt niet onder het ministerie van Deetman maar van Braks. Er is een landelijke Stichting Hoger Agrarisch Ondenwijs die overleg voert met de minister en de Landbouwuniversiteit Wageningen. Een geïsoleerd bestaan temidden van de andere instellingen? Vertegenwoordiger M. Albers vindt van niet: 'We hadden al een samenwerkingsovereenkomst met de HTS. Die is nu omgezet in een overeenkomst met de Hogeschool 's Hertogenbosch. Van een isolement zou inderdaad sprake zijn als het overige HBO uit Den Bosch verdwijnt. Wij zijn met andere woorden geïnteresseerd in de ontwikkelingen hoger onderwijsgebied in Brabant. Een en ander kan uiteindelijk gevolgen hebben voor onze positiekeuze. Moeten wij onze hogeschool geleidelijk in het Eindhovense samenwerkingsverband brengen, dan wel omdat wij een katholieke grondslag hebben - ons veel meer op het Tilburgse oriënteren óf, als derde mogelijkheid, gaan we binnen de sector meer concentreren. In dat laatste geval komen we terecht in de regio Wageningen-Velp. Dat zou betekenen dat het hoger agrarisch ondenwijs beneden de grote rivieren wegvalt'. Albers hoopt dat het overieg tussen de instellingen voor hoger ondenwijs in Brabant een constructie oplevert waarin HBO voor Den Bosch behouden blijft. Hoe het er allemaal organisatorisch uit moet zien, laat hij nog in het midden, maar

een federatief verband van instellingen op meerdere locaties lijkt de voorkeur te hebben. Th. Reichert van de Hogeschool voor Toerisme en Verkeer in Tilburg en Breda wijst op het belang van kleine hogescholen met hele specifieke aandachtsgebieden, zoals de instelling die hij in het overiegorgaan vertegenwoordigt. Tegen degenen die menen dat in het toekomstige hoger ondenMJs geen plaats meer voor dergelijke hogescholen is en dat een multisectorale aanpak beter zou zijn, zegt hij: 'Er zijn elders in het land nauwelijks opleidingen die een werkveld als dat van ons bestrijken. De hogeschoolwereld mag zich verder multidisciplinair gaan organiseren, maar wij voelen daar niet veel voor. Samen met de Akademie Industriële Vormgeving en de Pedagogisch Technische Hogeschool in Eindhoven, geven wij wat tegengas. En we hebben tegen de commissaris van de koningin en de gedeputeerden in Den Bosch gezegd: Dit zijn juist de krenten in de pap. Ondersteun die aparte positie en probeer dat nu niet in de grijze massa te laten verdwijnen'. De Hogeschool voor Toerisme en Verkeer staat open voor samenwerking. Reichert: 'Wij hebben samenwerkingsverbanden, zowel met de KUB als met de Katholieke Leergangen als met de TUE en Delft. Juist met die specifieke bilaterale overlegcircuitjes, hebben wij uitstekende ervaringen. Maar een federatie gaat ons nog te ver'. De Pedagogische Technische Hogeschool in Eindhoven beweegt zich binnen één sector, de lerarenopleiding in het voortgezet onderwijs en dan nog in een heel specifiek gebied, namelijk de opleiding voor leraren wis- en natuuri<unde. D. Oddens: 'Onze instelling opereert landelijk. Het feit dat we in Brabant zitten is voor ons aanleiding om met andere instellingen te proberen het grootst mogelijke aanbod in Brabant te houden. Eerlijk gezegd vind ik dat er wel wat snel gepraat wordt over twee of drie clusters. Het is voor mij niet écht duidelijk dat zo'n rigoreuze aanpak de positie van Brabant kan versterken. VVij zien wel veel in samenweri<ing, afstemming en noem maar op, maar - laten we zeggen - institutionele integratie, gaat mij noa te ver'. ^ J . Lucassen benadrukt de bijzondere plaats van de Akademie Industriële vormgeving in vervolg op pag. 10

ONTWIKKELINGSPROBLEMATIEK

^Onderzoek naar kleinschalige i

ie beter stroomlijnen' dan toespitsen op de NGO's.' Van de Meerendonk: 'De kleinschalige industrie is heel belangrijk in ontwikkelingslanden. Vanuit dat besef is het des te erger dat er nog geen eenstemmigheid is over de manier waarop je de juiste mensen en instanties kunt bereiken en hoe je de projecten moet uitvoeren.'

Er bestaat nogal wat onduidelijkheid over wat verschillende instituten en consultants los van elkaar ondernemen in ontwikkelingslanden. De instituten, zowel onafhankelijk als onder de vlag van universiteiten, en de consultants die meer in opdracht werken, weten vaak van elkaar niet wat ze doen, zo werd duidelijk. De belangstelling voor de bijeenkomst van afgelopen vrijdag was dan ook groot. Van instituten variërend van het Institute of Social Studies (ISS) tot het TNO en Stichting TOOL, waren vertegenwoordigers aanwezig. Vooraf hadden de organisatoren aan de hand van een telefonische rondvraag al een lijst gemaakt van alle kleinschalige industriële projecten die vanuit Nederland worden uitgevoerd in ontwikkelingslanden.

VRAAG De tweede inleider van de dag, R. Teszler (vakgroep ontwikkelingseconomie. Universiteit van Amsterdam) ging hier op in. Teszler is één van de auteurs van een studie in opdracht van het Directoraat Generaal Internationale Samenwerking (DGIS) van het ministerie van buitenlandse zaken, bedoeld om een beleid te formuleren op het gebied van de kleinschalige industrie. Zijn conclusie was onomwonden en stond bijna haaks op die van De Jong. Je moet zo min mogelijk interveniëren, zo vond hij. In eerste instantie gaat het om financiële ondersteuning, als er eenmaal een markt ontstaat komt de ontwikkeling automatisch, aldus Teszler. Hij suggereerde dat het beleid van het IM F en de Wereldbank ongewild positieve effecten heeft op kleinschalige bedrijven, omdat zij door dat beleid geprikkeld worden. Hoe die bedrijven geprikkeld worden, werd niet helemaal duidelijk. Duidelijk was wel dat Teszler prioriteit gaf aan het ontwikkelen van de vraag.

INVENTARISATIE De bijna veertig deelnemers van afgelopen vrijdag konden bij aankomst de aard van hun project(en) weergeven op een groot vel papier. Zo werd het onderscheid gemaakt tussen macro-lcentrale overheid), meso-(branche/regionaal gericht) en micro-(bedrijfsgericht) projecten. Verder werden de projecten onder meer onderverdeeld in onderzoekende, uitvoerende en trainende, 's Middags werden de uitkomsten van deze algemene inventarisatie geplaatst in het kader van de behoefte. Aan de hand van een lezing van M. de Jong, een vertegenwoordiger van de belangrijkste kredietverschaffer in Nederland, de Financierings Maatschappij voor Ontwikkelingslanden (FMO), over een onlangs gehouden Wereldbankconferentie in Washington. Zijn belangrijkste conclusie was dat in het verleden is gebleken dat het werken via overheden weinig vruchtbaar is geweest. De Jong verwachtte in de toekomst veel meer van samenwerking met non-gouvermentele organisaties (NGO's). Van Tilburg: 'Uitgangspunt is dat er scepsis is ontstaan als het gaat om ontwikkelingsproblematiek. Het gaat dan om drie actoren: vaak bemoeizuchtige en remmende overheden, de kredietverschaffers, zoals de banken en het IMF, en de donoren. Volgens De Jong is er geen duidelijk beleid, neem maar eens wat nieuws. Dat zijn de NGO's in dit geval. De suggestie van De Jong is: laat de nationale overheden over aan het IMF en de Wereldbank, de donoren kunnen zich

IDEEËN

'Atsje zegt: wat vreemd dat dit nog nooit gebeurd is, dan kan ik het daar mee eens zijn.'Het instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken (IVO) organiseerde afgelopen vrijdag, in samenwerking met tiet Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), een studiedag met de bedoeling het onderzoek en de ervaringen op het gebied van de kleinschalige industrie in ontwikkelingslanden te inventariseren. Wie doet wat in Nederland, en hoe kunnen die onderzoeksactiviteiten aansluiten bij de behoefte bij beleidsbepalende instanties? IVOorganisatoren Peter van Tilburg en Han van de Meerendonk blikken in een gesprek terug op de dag en kijken alvast wat verder.

Concreet leverde de dag een beeld op van de veelheid van activiteiten, met tegelijkertijd een veelheid van knelpunten. De deelnemers spraken af dat uit hun midden een stuurgroep zal worden gevormd die zich bezig zal gaan houden met het coördineren van onderzoek en uitvoering op het gebied van de kleinschalige industrie. 'Onderzoeken beter stroomlijnen, meer contact, waardoor er een soort werkverdeling ontstaat zodat dubbel onderzoek kan worden voorkomen, dat is belangrijk', aldus Van de Meerendonk. Dezelfde, of nog een aparte groep, zal zich daarnaast gaan bezighouden met lobbywerk richting de financiers in Den Haag. Van Tilburg: 'DGIS heeft weinig ideeën over hoe ze het geld dat ze beschikbaar hebben, zouden moeten besteden. Die ideeën hebben wij wel. Dat uitgangspunt was ook de aanleiding voor deze dag.' (CJ)

studentenaantallen in Noord-Brabant om een meer gecoördineerde aanpak vraagt. 'De commissie kan dat coördinatieproces versnellen, op voorwaarde dat de leden zich los kunnen maken van de specifieke positie die ze op dit moment innemen'. Van Berkom noemt het 'moedig' van de provincie om een nieuwe commissie in te stellen nadat het advies van de commissie Brenninkmeijer zo verdeeld werd ontvangen. 'Ik hoop dat er een goed^tuk uit komt waardoor we in ieder geval samen onderweg blijven, want er gaan wel een paar dingen gebeuren. Je hoeft niet de denken dat de rijksmiddelen zullen toenemen, ook studentenaantallen niet. Technologische ontwikkelingen en de maatschappelijke vraag naar verandering, aanpassing en bijstelling van het hoger onderwijs zullen steeds hogere eisen stellen aan de instellingen'. De hogescholen Katholieke Leergangen en West-Brabant achten de commissie totaal overbodig. Slangen windt er geen doekjes om: 'Wat ons betreft is de commissie Van

Kemenade gewraakt. Wij vinden eigenlijk het rapport van de vorige commissie afdoende. Wat er nu gebeurt is een herhaling van zetten. Het lijkt me bovendien heel onverstandig om een commissie met de burgemeester van Eindhoven advies te laten uitbrengen'. Volgens Slangen zal worden gepoogd om de vier stedelijke belangen zoveel mogelijk overeind te houden. Inkrimpen betekent in dat geval profielen aanpassen. 'Dan zitten we weer in de taakverdelingsoperatie', verzucht hij. 'Het heeft me zeer verrast dat er weer een nieuwe commissie wordt opgetuigd', laat Box weten. 'De vorige heeft in onze ogen een uitstekend stuk beleidsvisie ontwikkeld. Het is nu aan het provinciaal bestuur en de instellingen om daar iets mee te doen. Maar als een aantal instellingen niets wil en het provinciaal bestuur doet niets, behalve constateren dat instellingen niets willen, dan begrijp ik niet precies wat er verder nog moet gebeuren'. Peter van Zoest

Wevers in Pakistan

vervolg van pag. 9

Behoedzame avances Eindhoven binnen het Brabantse hoger onderwijs: 'Wij hebben een zeer specif ieke en primair landelijke functie. Onze instelling is de enige die zo breed op het vlak van industriële vormgeving bezig is. En in die zin zitten we zo nu en dan een beetje in onze maag met dat Brabantse plaatje. We zoeken graag naar ^ m e n h a n g en samenwerking, maar claimen daar toch nadrukkelijk een uitzonderingspositie in. We zien weinig in taakurtdrukking, want we zouden niet weten wat we moeten uitruilen'.

GEWRAAKT De reacties op het inititatief van de provincie om een nieuwe commissie in te stellen, ten behoeve van een duidelijker hoger onderwijsbeleid, lopen uiteen. L. Prins van de Hogeschool Eindhoven verwoordt zowel de algemene kritiek van de instellingen op het

Univers

iQ

werk van de commissie Brenninkmeijer als de overheersend afwachtende houding ten aanzien van de nieuw te benoemen commissie: 'Met alle resfject, maar je doet een commissie die daar koud een paar weken over gedacht heeft en die zich alleen maar heeft laten adviseren door de grote hogescholen, niet door het WO en de kleinere instellingen, teveel eer aan door te zeggen: hier ligt een weldoordacht plaatje voor Brabant'. Prins vindt dat de nieuwe commissie eerst maar eens rustig alle Brabantse hoger onderwijsinstellingen moet gaan peilen. Hij hoopt dat er wat alternatieven voor het advies van de commissie Brenninkmeijer geboden worden. Van Berkom en Frinking laten een ingehouden positief geluid horen. Frinking onderstreept dat de relatief sterke daling van

30 september 1988

PROMOTIE

Jeroen de Jong in proefsc hrift:

iQ

I

'Meer bevoegdheden administratieve rechter' Een proefschrift waarin wordt gepleit voor meer beroepsmogelijl<hieden bij de administratieve rec hiter. En een promovendus die vindt dat de burger helemaal niet te klagen heeft over de administratieve rechtspraak. Deze twee elementen kwamen op 29 september samen aan de KUB, waar mr. Jeroen P. de Jong (29) promoveerde op zijn dissertatie 'Bestuursrec ht van vreemde herkomst'. ' Het gaat mij om de echt theoretische strijd­ vraag', verklaart de jonge doctor. Via een uitvoerige behandeling van de Nederlandse bestuursrechtdogmatiek komt De Jong bij­ na per ongeluk tot enkele aanbevelingen, die een 'volstrekt ondergeschikte rol' spelen in het boek. Toch zijn ze het waard genoemd te worden. 'Het beroep bij de administratieve rechter moet in beginsel opengesteld worden tegen alle bestuurlijke besluiten', stelt de voorma­ lige KUB^student en ­medewerker. A lleen voor algemeen verbindende voorschriften of rechtshandelingen naar burgerlijk recht wil hij een uitzondering maken. Verder dient de Devoegdhedencatalogus' van de admi­ nistratieve rechter verruimd te worden. Hij moet niet alleen de mogelijkheid hebben besluiten te vernietigen, maar hij moet ook zelf in de zaak kunnen ­laten­ voorzien. Wereldschokkend zijn deze stellingen niet, weet De Jong. Enkele organen van admi­ nistratieve rechtspraak, zoals de afdeling ge­ schillen van bestuur van de Raad van State en de Centrale Raad van Beroep, mogen al meer dan vernietigen. In bepaalde gevallen kunnen zij reeds in de zaak voorzien.

THEORIE Het gaat in 'Bestuursrecht van vreemde her­ komst' vooral om de theorie. De Jong constateert dat de dogmatiek van het bestuursrecht in Nederland laat tot ontwik­

Mr. J . de Jong: theoretische strijdvraag

vatting: bestuursorgaan en burger hebben geen gezagsverhouding, maar een rechts­ verhouding met elkaar. Met andere woor­ den: de overheid staat niet boven de burger, maar ernaast. Het onderzoek gaat vooral In op de achter­ gronden van de begrippen 'beschikking' en 'rechtskracht' en de aard van de administra­ tiefrechtelijke geschillenbeslechting. 'Het be­ schikkingsbegrip is uitgegroeid tot het mid­

keling is gekomen. Pas in deze eeuw is een 'systematische begripsvorming' op gang ge­ bracht, aanvankelijk sterk onder invloed van vooral het Franse en Duitse bestuursrecht. Een rode draad in het betoog is de 'subjec­ tiveringstendens', die ook het Nederlandse bestuursrecht steeds meer is gaan beïnvloe­ den. Dit heeft geresulteerd in een andere op­ '—■ ■

delpunt van het administratief recht'. Vol­ gens De Jong ligt vooral aan dat begrip nog de gedachte ten grondslag dat de burger een ondergeschikte positie inneemt tegenover de overheid. Hij noemt de term 'moeilijk af te grenzen, vaag en discutabel'. 'Beschik­ king' zou beter vervangen kunnen worden door het ruimere 'besluit'. 1— "■^■"■^. j

'Het proefschrift komt op een gelukkig mo­ ment uit', vindt De Jong. 'Het bestuursrecht is nog betrekkelijk jong, maar nu is er op meerdere fronten beweging. Men heeft de behoefte om op een rijtje te zetten waar we mee bezig zijn.' Als voorbeeld noemt hij de Algemene Wet Bestuursrecht die op komst is. 'Het onderwerp is me ooit eens voor ogen gebracht door mijn promotor, prof. mr. E.M.H. HirschBallin.'Van1985totenmet vorig jaar heeft De Jong zich kunnen wijden aan zijn promotieonderzoek als toegevoegd onderzoeker bij de vakgroep Staatsrecht, Bestuursrecht en Bestuurskunde van de KUB. Hier legde hij in 1984 ook zijn docto­ raal examen af. Sinds dit jaar werkt hij als ju­ rist bij de Stafafdeling rechtspraak van de Raad van State in Den Haag. Jeroen de Jong verwacht niet dat hij bij de Raad van State veel praktisch gebruik zal maken van zijn onderzoeksresultaten. Toch is er in zijn dissertatie van bijna vierhonderd pagina's vrij veel aandacht voor de admi­ nistratiefrechtelijke rechtsbescherming in Nederland. Maar dan gaat het dus over de theorie, niet over de praktijk. Zo verklaart hij de late aandacht voor be­ gripsvorming in het Nederlandse bestuurs­ recht door het ontbreken van een vorm van algemene administratieve rechtspraak. Ver­ der schrijft hij: 'Het vraagstuk van de admi­ nistratieve rechtspraak is het belangrijkste probleem op administratiefrechtelijk ge­ bied.' En: 'De structuur van die geschillen­ beslechting is verbrokkeld, vooral in verge­ lijking met het buitenland. In Frankrijk is een Conseil d'Etat, Nederland heeft een afdeling rechtspraak en een afdeling geschillen van de Raad van State, de Centrale Raad van Beroep, de Hoge Raad voor belastingzaken en de Tariefcommissie.' De Jong: 'Ik hoop dat er nog eens een over­ zichtelijk stelsel van administratieve rechtspraak tot stand gebracht wordt. Daar­ aan wordt gewerkt. Maar het is geen kwestie van vandaag of morgen. De man in de straat zal er weinig of niets van merken.' (PvD) (P

^

KONGSI DISPUUT VAN HET T.S.C. ST.OLOR DANKT DE SPONSORS VAN HET SYMPOSIUM NA DE TROONREDE

Price Wa terhouse BELASTING^ADVISEURS ACCOUNTANTS ORGANISATIE­ADVISEURS

van

PAARDEKQOPER S HOFFMA N RE GISTE n ACCOUrsJTANT S

ÖTRN Groep

Coopers

en

cdc Career Development Center B.V.

DSM 1 5

Nederland

^^

Dijker en Doornbos

1988

U boekhandel gianotten \D tïlburg

CAMPS < ^ OBERS GROEP

NMBBANK

Loyens SVokmoars

Registeraccountants

DAF Trucks

^^^

&Lybrand

maatschap van belastingadviseurs

#

Bankiers

ARTHUR ANDERSEN

A Moret LID VAN ARTHUR YOUNG INTERNA TIONA L

ACCOUN TAN TS

4it FvanLanschot Bankiers nv SINDS 1737

HOE LMGKMDE HEILIGE KOE IVOG GRAZED?

Vorig jaar kochten we met ons allen meer auto's dan het jaar daarvoor. Terwijl het zelfs de meest blijde rijder niet meer kan ontgaan, dat de prijs voor zijn genoegens maatschappelijk vrijwel niet meer is op te brengen. De verkeersberichten kosten op de radio al bijna even veel tijd als het wereldnieuws. Regelmatig overtreft de totale lengte aan forensisch ongenoegen de afstand van Zandvoort tot de oostgrens. Het bedrijfsleven ziet tijdens elke spits miljoenen in rook opgaan. In een poging het verkeer weer op gang te brengen wordt de maximumsnelheid opgetrokken. Hoewel ieder begrijpt: meer gas geven kost bospercelen, zeker omdat we met het pompen van loodvrije benzine nog maar pas begonnen zijn.

Wat staat ons te doen? Van alle vierbaans zesbaans maken? Van de zesbaans tienbaans? Knooppunten doorhakken met turinels? Tol heffen door elke auto elektronisch af te tasten? Oi simpelweg: de wegenbelasting en de verbmiksbelasting twee, drie keer zo duur maken? De discussie over de rol van de auto wordt gevoerd met een bijna religieus vuur. Ook in de kolommen (en zelfs op de gangen) van NRC Handelsblad. NRC Handelsblad rapporteert, geeft weer, verklaart. En is daarnaast een fomm voor de uitwisseling van visies en meningen op niveau. Aan lezers die graag zelf hun mening vormen, verschaft NRC Handelsblad hierdoor grazige weiden.

Hebt u het gevoel dat u op dit punt te kort komt? Dan kan een proefabonnement u goed doen. Dit geeft u vier weken elke avond NRC Handelsblad voor slechts f 13,75. Als u op werkdagen voor kwart voor acht 's avonds kosteloos belt met 06-0555, dan kunt u binnen een paar dagen het gras horen groeien.

VOOR M E DE IVÜMCE ZOEKT.

MEDEDELINGEN

De m6d«Wtngenpagina worrft ver­ zorgd doof de afdefme Interne Com­ niur»icatie. Ownstórj en facutteiten lewererj OCï>ij zsm aan, u i t w ^ vrijdag 12.00 uur vóór het verschjjnen vm de nieuwe ünivers. t.v.m. beperkte ruirrtte i$ het zaak berichten kort en kemachög te f onmileren. De redac­ tie kan bertohteriw^zigen. Bijtftvert eopij k n ^ t de hoogste aotuaStefts­ waarde voorrang.

ALG C O M M U N I Q U É V A N DE 258E VERGADERING V A N DE UNIVERSITEITSRAAD D.D. 22 SEPTEMBER

■2

* Univers, jaarverslag en beleidsplan De universiteitsraad besluit het jaar­ verslag 1986/1987 van Univers voor ken­ nisgeving aan te nemen. Alle fracties rea­ geren kritisch op het beleidsplan van Uni­ vers. Hiermee onderschrijven zij het commentaar van het College van Bestuur en het Presidium. Na een toe­ lichting van de hoofdredacteur en nadat de voorzitter van de redactieraad een schriftelijke reactie op het commentaar toegezegd, besluit de raad met algeme­ ne stemmen in te stemmen met het be­ leidsplan en de adviezen van College en Presidium. * Formatieplan F W W De raad besluit met algemene stemmen het formatieplan van de Faculteit der Wijsbegeerte goed te keuren. De hoog­ leraren/universitair hoofddocenten­ formatie ziet er als volgt uit: bij de vak­ groep Sociale Filosofie: 1,0 HL Sociale Filosofie, 1,0HLen1,0UHD Rechtsfilo­ sofie, 1,0 UHD Sociale Filosofie en An ­ tropologie, 1,0 UHD Ethiek; bij de vak­ groep Wetenschapsfilosofie: 1,0 HL Wetenschapsfilosofie, 1,0 H L Geschie­ denis van de Moderne Wijsbegeerte, 1,0 UHD logica en taalanalyse, 1,0 Kennis­ en Wetenschapsleer, 0,5 UHD Metho­ dologie, 0,5 filosofie van de Maatschap­ pijwetenschap. De bewindvoerder van de faculteit zegt toe de raad op de hoog­ te te zullen houden van de ontwikkelin­ gen binnen de l=WW. * Derde Nota van A a n v u l l i n g en Wijziging B e g r o t i n g K U B 1988 De raad besluit met algemene stemmen de derde Nota van Aanvulling en Wijzi­ ging Begroting KUB 1988 vast te stellen conform het voorstel van het CvB.

r

FEW

MACRO­ECONOMIE PROPEDEUSE De verplichte literatuur voor het Ie se­ mester bestaat uit de delen I en II (de biz. 1­356) van het boek Hall en Taylor, zo­ als genoemd op bIz. 45 van de stu­ diegids. Ter voorbereiding op het tentamen wordt de Study Guide bij dit boek sterk aanbevolen. De tussentoets van oktober heeft uitslui­ tend bestrekking op deel I (bIz. 1­183). De verplichte literatuur van het 2e se­ mester zal in de loop van de maand fe­ bruari 1989 bekend worden gemaakt.

MATHEMATISCHE STATISTIEK (KEUZE) De colleges worden verplaatst naar dins­ dag 15.30­17.30 uur in CZ 107.

W I J Z I G I N G OPENINGSTIJDEN MENTORAAT ECONOMIE De mentoraatskamerop B 512, waarde MAK zetelt, is bereikbaar op de volgen­ de dagen: maandag 9.00­13.00 uur dinsdag 13.00­17.00 uur woensdag 9.00­17.00 uur Heb je problemen of suggesties op stu­ diegebied, kom dan gerust langs!

MARKTONDERZOEK 1 EN 2 Inzage in de augustustentamens Mari<t­ onderzoek 1 en Marktonderzoek 2 is mo­ gelijk op maandag 26 september vanaf 15.00 uur. Intekening vindt plaats via het formulier dat bevestigd is op de deur van kamer B 607.

A D M I N I S T R A T I E V E TECHNIEK EN PROPEDEUSE De colleges van groep blauw (woe. 8.30­10.30 uur) komen te vervallen. Groep blauw zal deze colleges kunnen volgen samen met groep roze op woens­ dag van 14.30­16.30 uur in CZ 101.

MICRO­ECONOMIE PROPEDEUSE De verplichte literatuur voor het I e se­ mester: uit R. J . de Groof en Th. van de Klundert: 'Keuze en Evenwicht', de in de colleges nader aan te geven onderdelen. (Opgavendictaat). Het in de studiegids op bIz. 45 vermelde dictaat Internationale Economische Betrekkingen vervalt, zo­ wel voor het eerste als het tweede se­ mester. ­■ V­

C U R R I C U L U M ECONOMETRIE We hebben gemerkt dat er enige proble­ men zijn gerezen bij het curriculum van econometrie. Ten eerste komt dat door de nieuwe op­ zet van de studie. Het betreft hier met name de vakken macro­economie, be­ drijfseconomie 1 en programmeren I. Ten tweede komt dat doordat veel vak­ ken de laatste jaren een andere invulling hebben gekregen (dus een vak houdt een naam, maar verandert van inhoud). Dat zijn o.a. algemene econometrie I A , Statistiek 3, Statistiek 4, besliskunde telles). ledere econometrie­student die hierdoor gedupeerd wordt of dreigt te worden vragen we kontakt met ons op te nemen, hetzij met een briefje naar de TEV (kamer O 78 KUB), hetzij telefonisch, hetzij door ons aan te spreken. Onze bedoeling is namelijk dat we als groep proberen een overgangsregeling te treffen met de stu­ dieadviseur, de docenten of de studie­ richtingscommissie. We wachten op jullie! namens de TEV, Jan Verhagen (013­367517) Joost Wisselink (013­432632)

FRW UITKOMSTEN STANDAARD CURSUSEVALUATIE In december 1987 en januari 1988 heeft de faculteit der rechtsgeleerdheid enquê­ tes gehouden onder studenten over hun ervaringen met onderwijs in de vakken Inleiding tot de rechtswetenschap A , Staats­ en bestuursrecht A, Rechtsge­ schiedenis B, Burgerlijk recht A , Han­ delsrecht A, Sociaal recht en sociale po­ litiek, en Inkomstenbelasting (winst). Met enige vertraging zijn de uitkomsten inmiddels bekend. Zij die gernteresseerd

zijn in deze uitkomsten kunnen het ver­ slag van de enquêtes inzien in kamer B 924, dagelijks van 9.00 u tot 12.30 u.

VOORLICHTINGSBIJEENKOMST STAGES STRAFRECHT/ JEUDGRECHT Om het belang van praktijkstages in de eindfase van de studie onder de aan­ dacht te brengen, organiseert de Vere­ niging voor Strafrecht 'Peter Noll', in sa­ menwerking met de vakgroep straf­ rechtswetenschapiaen, op woensdag 5 oktobera.s. om 18.00 uur een voorlich­ tingsbijeenkomst in CZ 106. Door verschillende docenten, stagebe­ geleiders en ook studenten die reeds een stage hebben voltooid, zal informatie over verschillende aspecten van de sta­ ges worden verschaft, zoals invulling, vergoedingen, vereisten, ervaringen, etc. Om U enig idee te geven van de bestaan­ de binnen; en buitenlandse stage­ adressen, volgt hier een beknopt overzicht, buitenlandse stages: ­ Max Planck Institut te Freiburg ­ Stages in het kader van het zgn. Erasmusprogramma binnenlandse stages: ­ Kabinet van de PG Den Bosch ­ CRI Den Haag ­ Kinderrechter ­ Jeugdpolitie ­ diverse advocatenkantoren Omdat het aantal stageplaatsen te be­ perkt is om in de totale behoefte te voor^ zien, wordt eenieder aangeraden zijn of haar stageplannen zo snel mogelijk ken­ baar te maken. Tijdens de bijeenkomst zal dan ook gelegenheid worden gege­ ven om zich voor de stages in te tekenen.

RICHTLIJNEN SCRIPTIES HANDELSRECHT De richtlijnen voor het schrijven van een scriptie van Handelsrecht kunnen bij mw. Smit, kamer B 920, worden af­ gehaald.

P R O G R A M M A BURGERLIJK PROCESRECHT (BASISDOCTORAAL) Op het college van 10 oktober a .s. wordt verstek en bewijs als onderwerp be­ handeld. Op 24 oktober a.s.: bevoegdheid en drempels Op 14 novembera.s.: defomalisering en (tussen)vonnissen

FSW SOC PROPEDEUSE Werkgroep 2 Geschiedenis vindt op woensdag 10.30­12.30 plaats in SZ158. De cursus SCW­I op donderdagavond 20.00­22.00 uur vindt plaats in PZ 202 i.p.v. PZ 12. doctoraal De cursus Formele Organisatie op maan­ dagmiddag 13.30­15.30uurvindtvoort­ aan plaats in PZ 25. De cursus Maatschappijgeschiedenis op maandag 13.30­15.30 vindt voortaan plaats in PZ 208. PSY STUDENTEN MO­B PEDAGOGIEK Het tentamen Matlin, C o g n i t i o n vindt plaats op dinsdag 22 november 1988 van 18.00­20.00 uur in PZ209. De tweede ge­ legenheid zal zijn op dinsdag 21 maart 1989 eveneens van 18.00­20.00 uur. Aanmelden bij: Rea Bergmans­Snels P 505, tel.; 013­662270.

DOCTORAAL De werkgroep Therapeutische basis­ vaardigheden op maandag van 13.30­17.30 vindt voortaan plaats in SZ 37. De cursus Sociale Motivatie op maan­ dag van 15.30­17.30 vindt voortaan plaats in PZ 25.

F FSW/FEW STAGE V A N VIER M A A N D E N IN MALAGA­SPANJE Informatietechnologie in de Reis­ en Toeristenbranche. Prof. Dr. Th. Beckers (Vrije Tijdsweten­ schappen) en Dr. A . A . Wentink (Bestuur & Organisatie) willen voor 1 ok­ tober a.s. kennis maken met serieuze kandidaten die in de periode januari tot en met april 1989 een stage willen lopen aan de Universiteit van Malaga in Spanje. Het project betreft'Informatietechnolo­ gie, Produktiviteit en Concurrentievert)e­ tering in de Reis­ en Toeristenbranche'. Er zijn twee stage­plaatsen van elk vier maanden beschikbaar voor studenten en/of pas­afgestudeerden in de Vrije Tijdswetenschappen, Bestuurlijke Infor­ matiekunde, Sociologie van A rbeid & Organisatie en in de Bedrijfsekonomie. Kandidaten moeten interesse hebben voor de strategische rol van informatise­ ring in de organisatie van de reis­ en toe­ ristenbranche. Kennis van de Spaanse taal strekt tot aanbeveling. Geselecteer­ de kandidaten ontvangen een stage­ en reiskostenvergoeding die hen in staat stelt, met behoud van hun studiefinan­ ciering (voorstudenten) in hun levenson­ derhoud ter plekke te voorzien. De stage maakt deel uit van het zoge­ naamde COMETT­project waarin inter­ nationale uitwiselling van onderzoek en ondenA/ijs van studenten en docenten centraal staat. De inhoud van de stage komt tot stand in gezamenlijk overieg met: ­ Asociocion Universidad­Empresa Pa­ ra la Formacion Malaga ­ Sociedad de Estudios Economicos de Andalacia Malaga ­ Camara Official de Comercio y Navega­ cion de Malaga ­ Vrije Tijdswetenschappen KUB ­ Vakgroep Bestuur & Organisatie KUB Geïnteresseerden kunnen zich direkt in verbinding stelleb met Mevrouw M. van Heusden (662069) of Mevrouw M. Mer­ tens (662208) in Gebouw S.

VAC Bij de Dienst Personeelszaken van de Katholieke Universiteit Brabant is voor de periode van 1 november 1988 tot 1 juni 1988 een vacature voor een PROJECT MEDEWERK ER (M/V) (vacnr. 352) voor 0.6 van de werktijd. Onderzoeksproject Onderzoek naar de achtergronden van de ongelijke verdeling van mannelijke en vrouwelijke assistenten in opleiding bij de faculteit der sociale wetenschappen, fa­ culteit der rechtgeleerdheid, faculteit der economische wetenschappen en facul­ teit der wijsbegeerte op de Katholieke Universiteit Brabant. Taakomschrijving ­ meer inzicht verschaffen in de achter­ gronden van de ongelijke verdeling van mannelijke en vrouwelijke aio's bij de be­ treffende faculteiten; ­ concrete beleidsaanbevelingen aanrei­ ken voor het management en de betref­ fende faculteiten om het aanstellen van vrouwelijke aio's te vergroten;

­ meer aandachtspunten verschaffen voor de wijze van vooriichting en infor­ matieverschaffing aan toekomstige aio's. Vereisten ­ afgestudeerd zijn in en/of ervaring heb­ ben met sociale wetenschappen of per­ soneelswetenschappen of een vergelijk­ bare opleiding hebben; ­ onderzoekservaring bezitten op het ar­ beidsmarktterrein; ­ affiniteit met sexe­emancipatie proble­ matiek en/of onderzoekservaring op dit terrein hebben; ­ op de hoogte zijn van posltieve­actie­ dlscussies. Salaris Afhankelijk van de opleiding/ervaring maximaal f 3.292, — bruto per maand bij een 0.6 aanstelling. Voor de inhoudelijke begeleiding van dit onderzoek zal een begeleidingscommis­ sie samengesteld worden, waarin des­ kundigen op het terrein van ar­ beidsmarktonderzoek, emancipatie­ onderzoek en aio­protslematiek zitting hebben. Inlichtingen over dit onderzoek zijn te veri<rijgen bij mw. drs. G. Nijhoving, tel. (013)662540. Sollicitaties, onder vermelding van het vacaturenummer op de enveloppe, rich­ ten aan het Hoofd van de Dienst Perso­ neelszaken, Postbus 90153,5000 LE Til­ burg, binnen 1 week na het verschijnen van deze advertentie.

De Faculteit der Economische Weten­ schappen vraagt voor de vakgroep Be­ drijfseconomie ten behoeve van de sec­ tie Kosten waarde en winst een UNIVERSITAIR DOCENT (M/V) (VAC. NR. 353) Belangrijkste taken: ­ het geven van wetenschappelijk onder­ wijs op het vakgebied Kosten waarde en winst; ­ het verrichten van onderwijsgebonden onderzoek op het betreffende vakge­ bied; ­ het vernchten van overig wetenschap­ pelijk onderzoek (V.F.­onderzoek) Functie­eisen: ­ voltooide academische opleiding in de Bedrijfseconomie of Bedrijfskunde; ­ aantoonbare belangstelling voor theo­ retische en practische problemen op het vakgebied van de sectie 'Kosten waarde en winst'. Salaris: min. f 3.209,­ en max. f 6.908,­ bnjto per maand. Inlichtingen bij prof. dr. S.W. Douma (voorzitter vak­ groep), tel. 013­662428, privé 013­347728 of dr. M.F.C.M. Wijn, sectie Kosten waarde en winst, tel. 013­662406, privé 04242­16609. Sollicitaties schriftelijk, vergezeld van een curriculum vitae, onder vermelding van het vacaturenummer op de envelop­ pe, aan het Hoofd van de Dienst Perso­ neelszaken, Postbus 90153,5000 LETil­ burg binnen 1 week na het verschijnen van deze vacaturemelding.

Functieprofiel en functie­eisen, ter inzage op het prrkbord in de vïtrl­ nes to m. hai gebouw B) Copieën verkrfjgbaar bij de dienst Perso­ neetezaken (kamer 10281 So(hcRat)es, tenzjj anders vernield, schrifteiijk, binnen een week, on­ der vermelding van het v a c n r . op de envefoppe aan het hoofd ven de dfenst Personeelszaken, Postbus 90163, 5000 LE TILBURG, i n het kader van het streven naar een evenwichtiger personeefeop­ bouw zat bij gelijkwaardigheid van candfdaten de voorkeur worden gegeven aan een vrouw.

Univers 30 september 1988

Eg

OPEN DAG KUB

DSW Dienst Studenten Zaken en Welzijn Openingstijden informatiecen­ t r u m (gebouw N, kamer 24) maandag 13.00­15.00 uur dinsdag t / m donderdag 11.00­15.00 uur vrijdag 11.00­13.00 uur dinsdag óók 16.30 ­18.00 uur Voor informatie of afspraken met de dekaan kun je terecht in het Informa­ tiecentrum of telefonisch: 662211. Buro Welzijn (studie­ en beroepskeuze­adviseur, medewerker vorming en welzijn, studentenpsycho­ logen) en Buro studentenarts: tel.: 662116. Steunpunt studiefinanciering: tel.: 06­3212154 of 06­3991139 of 013­668010; of aan de balie tijdens openingstijden informatiecentrum. SOLLICITEREN... Op donderdag 27 oktober as. organi­ seert Buro Studentenpsychologen een informatiedag over solliciteren. Aan de orde komen de volgende on­ derwerpen: Hoe vind ik een passende funktie; hoe schrijf ik een sollicitatie­ brief; welke vragen kun ie tijdens een sollicitatiegesprek verwachten; wat houdt een psychologische test in? Voorwaarde om aan deze dag mee te doen is, dat je je aanmeldt, èn dat je vóór 20 oktober een levensechte solli­ citatiebrief (­H advertentietekst) ingele­ verd moet hebben op onderstaand adres. Indien het aantal aanmeldingen het aantal beschikbare plaatsen over­ stijgt, dan hebben studenten die in de eindfase van hun studie zijn voorrang. Datum: 27 oktober, aanvang 9.30 uur, einde 16.00 uur. Plaats: SZ­27. Tele­ fonische aanmelding en informatie: DSW, Caroline Klein; N10, tel. 662845. ^SWB^^Ü^VW

M^nu

Op woensdag 19 oktober aanstaande wordt er wederom een voorlichtingsdag georganiseerd voor aanstaande studen­ ten en hun ouders. Daarom wordt er een beroep gedaan op jullie welwillendheid om op die dag een groepje mensen door de gebouwren van de KUB te begeleiden. Deze welwillendheid wordt met een on­ kostenvergoeding van f 25,­ beloond. Je kunt je opgeven bij de informatieba­ lie van gebouw N (DSW).

Studentem RECTIFICATIEII SINGAPORE AIRLINES LEZING De Marketing Associatie verkeert in ho­ gere sferen na het grandioze succes van de CBS­records lezing! Daarom organiseren wij op 5 oktober een Singapore A irlines lezing. De heer Raadsheer, Sales manager Benelux, zal het o.a. gaan hebben over segmentering van de luchtvaarmarkt. Dit zal vergezeld gaan van een videopresentatie. De lezing begint om 15.30 uur in de aula. De entree is gratis voor leden en voor niet­ledenf 2,50. Singapore Airlines, a great way to fly! V U E ACTIEF VITE, Vereniging Internationale Tilburg­ se Economen en Juristen, heeft als doelstelling het bestuderen van interna­ tionale economische, juridische en po­ litieke betrekkingen. Zij tracht deze doelstelling te venwezenlijken door het organiseren van allerlei activiteiten, zo­ als een jaarlijks congres, lezingencycli, excursies in binnen­ en buitenland en an­ dere activiteiten, alle georganiseerd door verschillende commissies. In de week van 3 oktober heeft VITE een stand waar je terecht kunt voor nadere informatie omtrent haar activiteiten. Te­ vens wordt deze week aandacht besteed aan de Amerikaanse verkiezingen door middel van een lezing. VITE Actiestand, plaats: bij de aula, 3 tot en met 6 okober. VITE, kamer O 7 1 , tel. 662722.

PÊW0ÖE3 T / M 7 OKTO&ÊS tS88 SSMNÖAa^OKTOegR vw«nw sdteitzel tA bre^mse patatessfri^ 9f g#,0okt!6asrc veg,; $clwiiï«t<^ it la ére DiNSJ>AÖ40KTOeEP bami goraag ­ kroepoek ­ «Itjes­ t(M loempia­atjariiSJ tjöerebraadwewst \«g,; batw gofBr»g ­ kro^joek ­ ö i i foe(Hf»a ­ a^ffin 'im'üat^ s&u$ WOgNSDAG 5 OKTOBER koftit^&ifiesoe^ of è o u l w groene p^3«sas*6 «tÈiohsalgde <rf wêtüs iaone

EXCURSIE RABOBANK UTRECHT Woensdag 26 oktober 1988 organiseert de Mentoraats A ktiviteiten Kommissie (MAK) een excursie naar het hoofdkan­ toor van de Rabobank in Utrecht. Deze middag word je bekend gemaakt met de Rabobank als coöperatieve bank en wordt iets uit de doeken gedaan over het marketingbeleid ten aanzien van de particulierenmarkt welke de Rabobank bedient. Na een video­presentatie is er gelegen­ heid tot discussie. Vertrektijd: 12.20 uur; kosten / 9,00. Inlichtingen en aanmel­ dingen op B512: maandag 9.00­13.00 uur dinsdag 13.00­17.00 uur woensdag 9.00­17.00 uur FNV­DEMONSTRATIE 8 Oktober: FNV­demonstratie in A m ­ sterdam tegen de onevenwichtige over­ heidsbezuinigingen. Gratis treinvervoer voor TSB­leden. Kaartjes af te halen op de TSB­kamer 0­75 tussen 12.30 u. en 13.30 u S.F.R. 'DE S M E E T S K R I N G '

veg.:yw>f*tje6«l3i

Degenen die op 2 september jl. hebben deelgenomen aan de barbecue, kunnen de aldaar gemaakte foto's komen bekij­ ken en bijbestellen bij S.F.R.'De Smeets­ kring', iedere vrijdag van 9.00­17.00 uur.

MARANATHA Spreekuren zijn er op dinsdag van 16.00 uur­17.00 uur en donderdag van 18.00­19.00 uur. Pastores: Han Oude Munnink en Hub Lenders, Yvonne Geraets (stagiare), adres: Studentenkerk, Prof. Cobbenha­ genlaan 19, 5037 DB Tilburg, Tel: 675302. Zondag 2 oktober 1988, 11.30 uur: vie­ ring van schrift en tafel. In deze viering: voorstellen van Yvonne Geraets (stagi­ aire). Voorgangers: Hub Lenders en Han Oude Munnink.

AUDITIES NEDERLANDS STUDENTEN ORK EST De 37e toemee van het Nederlandse Studenten Orkest en de daaraan vooraf­ gaande repetitieperiode vinden plaats v a n 5 t o t e n m e t 2 4 januari 1989. Dit jaar staan op het programma: 'Nagras' van Paul Termos, het I e celloconcert in A ­ klein van Camille Saint­Saèns, en de 7e symfonie in E­groot van A nton Bruck­ ner. Larissa Groeneveld is de soliste, en Kasper de Roo dirigeert. Audities vinden plaats: * maandag 24 oktober te A msterdam * dinsdag 25 oktober te Groningen * woensdag 26 oktober te Leiden * vrijdag 28 oktober te Nijmegen * zaterdag 29 oktober te Utrecht Alle enthousiaste studerende ama­ teursmusici worden uitgenodigd zich voor deze audities op te geven via de te­ lefoonnummers 070­854869 (Melissa Va­ rekamp) en 020­710505 (Stef Collignon). TOSK: JAC/kindertelefoon Studenten Psychologie die meer willen weten over het JA C en de kindertele­ foon, kunnen dit doen op maandag 3 ok­ tober, vanaf 19.45 uur in PZ 207. Toe­ gang gratis. Tot dan. MELDPUNT DISCRIMINATIEKLACHTEN Na een jaar wachten op financiële steun van de gemeente is het er eindelijk van gekomen: hetTilburgse Meldpunt Dis­ criminatieklachten voor etnische minder­ heden en homoseksuelen heeft een be­ roepskracht aangesteld, die de taken van het Meldpunt moet coördineren. Het Meldpunt is op alle werkdagen be­ reikbaar, van 16.00 tot 19.00 uur. Gedu­ rende die tijd is er minstens één vrijwil­ lig(st)er aanwezig, in het Meldpunt­ kantoor van de Willem 2­straat 45, om de klacht(en) te noteren. Het melden van klachten gebeurt voornamelijk telefo­ nisch (via het nummer 013­438917), maar ook door een bezoek aan het kan­ toortje van het Meldpunt komen de klachten binnen. In overleg met de kla­ ger, gaat de Meldpuntmedewerker stap­ pen ondernemen om de discriminatie aan te vechten. Ook worden belangstel­ lenden gevraagd zich als vrijwillig(st)er te melden. Geïnteresseerden kunnen zich ook nu al melden, via het bekende tele­ foonnummer 013­438917.

WEWI 2E ONDERZOEKER GEZOCHT 2e onderzoeker gezocht (econoom/so­ cioloog: arbeidsverhoudingen) vooreen onderzoek naar personeels­ en ar­ beidsmarktbeleid. Ten aanzien van: me­ diterrane vrouwen in de regio Tilburg. Klant: koördinatiegroep mediterrane vrouwen en arbeid. Informatie: Rob van Asten (013­436046), wetenschapswinkel S12 (013­662819).

Keep Moving Extra les Keep Moving ledere donderdag van 12.30­13.15 uur, wordt een conditietraining met muziek (Keep Moving) gegeven in het Sportcen­ trum K.U.B., Academielaan 5. Deelne­ mers dienen in het bezit van een sport­ kaart te zijn. Dus lekker even sporten in de middagpauze, dan op naar het Sport­ centrum K.U.B.

Speciale lieginnerscursus jucki Vanwege de belangstelling wordt er een speciale cursus judo voor beginners gestart. Deze aktieve zelfverdedi­ gingssport kenmerkt zich door aktie, snelheid, kracht, uithoudingsvermogen en souplesse. Kortom, een sport waar­ in je je heerlijk kunt uitleven. Wanneer je wilt meedoen, kun je je op­ geven bij het Sportcentrum. De cursus is alleen toegankelijk voor sportkaarthou­ ders. Judopakken worden onder beta­ ling van borg beschikbaar gesteld.

PENDRAGON TSK '88 Binnen De Tilburgse Studenten Kampioen­ schappen 1988 georganiseerd door S.T.S.S.O. Pendragon staan weer voor de deur. Van 17 t / m 20 oktober kun je weer deelnemen aan de volgende spor­ ten: Hockey, zaalvoetbal, volleybal, bad­ minton, tafeltennis, basketbal, schaken en schermen. Laat je Olympische ge­ dachten spreken en doe mee. De TSK is toegankelijk voor elke sportende student van Tilburg, dus ook als je geen sport­ kaart bezit. Inschrijven kun je, individueel of per team, voor 12 oktober. Voor meer informatie kun je terecht bij KUB sport­ centrum tel. 013­663012. Donderdag20 oktober zijn de finales en aansluitend feestiiüiMin

Tennisvereniging Lacoste De Tilburgse studentenkampioenschap­ pen zijn net afgelopen. Bij het schrijven van dit artikel waren de kampioenen nog niet bekend. Wij willen ze echter van har­ te feliciteren met hun titels en hopen iedere deelnemer van dit' jaar volgend jaar weer terug te zien. Weten de leden dat: ­ de trainingen al lang en breed begon­ nen zijn? ­ de Lacoste­teams in de diverse inter­ ne competities er hun eerste wedstrij­ den al op hebben zitten. ­ er nog steeds enkele plaatsen vrij zijn voor de spectaculaire en spotgoedko­ pe reis naar Polen. ­ ook het jongerejaarssporttoernooi in Drienerio nog Lacoste­leden welkom wil heten. ­ BELA NGRIJK: dea/gremene/erfenver­ gadering gepland staat op 13 oktober. - er aansluitend een groot feest zal zijn in de ouderwetse Lacoste­stijl (gezel­ ligheid en drank en versnaperingen ge­ noeg aanwezig). ­ dit zal plaatsvinden op de Varkensmarkt 21. Tot ziens bij één van de Lacoste­ activiteitenü!

Sport i SPORTCENTRUMNIEUWS Conditietraining met gewichten Eindelijk is het zover. Na een aantal or­ ganisatorische problemen in verband met de accomodatie kunnen nu einde­ lijk de cursussen en trainingen van start gaan. De cursus voor niveau 3 is deze week al begonnen. Alle andere trainin­ gen op niveau 1 en niveau 2 ­ en de vrije sporturen ­ gaan vanaf maandag 3 okto­ bera.s. beginnen. De tijden worden ge­ publiceerd in het Sportcentrum. De accomodatie waarover wij nu be­ schikken, kun je vinden aan de Ringbaan West, nr. 304. Het is een gymzaaltje, achter de basisschool de Westpoort. Dit gymzaaltje is volledig ingericht als krachthonk; er is kleedruimte en was­ ruimte aanwezig, maar geen douchege­ legen heid. Houd de publicaties, wat tijden en ni­ veau's betreft, in de gaten: die hangen op de publicatieborden in het Sport­ centrum.

T.S.S.V. Braga Het bestuur van de Tilburgse Studenten Schaatsvereniging BRA GA nodigt alle leden uit voor het bijwonen van de alge­ mene ledenvergadering. Deze wordt ge­ houden dinsdag 4 oktober 1988 in het zaaltje van d'n Egelantier, Boomstraat 39 in Tilburg. Aanvang: 20.00 uur. Kom op tijd!!!

"VfStKWWfffW.

SBP7 ■Jor

ikimmif) 'C^wiötra . jidarenJor

V».

v»i»e*iete'

OKT( ZAT^DA ;2Z,00sörï

MAAMI>A SCihaewb! rtelven$Sf "C^fwtfi.

UMI

cal Sclsowwt

WÖÊNSt UTid Hérr

Ptoor<ter'

DO. Uni B. De!ïg<i

■Ji­

rifsl' IScINottw

Vo<leyt>alsters gezocht Het eerste klas team van de dames van Gepidae kan nog een spelverdeelster of een buitenaanvalstergebruiken. De Ne­ VoBo competitie begint op 1 oktober dus als je wil volleyballen reageer dan snel. Dames 1 traint twee keer per week op maandagavond en op donderdaga­ vond op de KUB­sporthal. Op zaterdag­ middag wordt er competitie gespeeld. Trainingstijden: maandag 19.15­20.30 donderdag 19.15­20.45 Wil je meer informatie bel dan Martin (360351) of kom naar de training. Tot ziens!

vartööte tr

mUQAf fttr»cl;'Bs

wradef <USA}4 30 september M

N

UNIVERSITEIT

Liedertafel: piano kwintet Vrijdag 30 september, aula, 20.15 uur Karin Lechner piano Franciscan strijl<l<wartet Wendy Sharp, v i o o l ; J u l i e K i m , v i ool; Marcia Cassidy, a l t v i o o l ; Margery H w a n g , cello. De tijd dat strijkkwartetten alleen uit mannen bestonden, ligt ver achter ons. Toch is er zo'n tijd geweest. Vrouwelijke strijkers moesten wel van zeer goede huize komen, wilde voor hen een plaats worden ingeruimd. Het Quartetto Italiano was zo'n uitzondering. De laatste tijd zien we het omgekeerde: vier vrouwelijke leden. Van het oude wantrouwen blijkt dan toch iets over te zijn: kan dat wel goed zijn, vier vrouwen. Het Colorado Kwartet beweest - al tweemaal in Tilburg - dat dit niet alleen kèn, maar ook zeer goed kan. Dat het geen toevalis,-bewijst het Franciscan Kwartet. Door de combinatie met Karin Lechner vijf! De 'Franciscans' wonnen diverse prijzen, o.m. het Banff- en het Wardwell-fellowship.

Sedert Quine's stelling dat taal een sociale activiteit is in analytische kringen werkelijk serieus genomen wordt, lijkt de representatiemetafoor definitief tot het verleden te behoren. Taal is zo nauw met de wereld venweven dat daardoor iedere uitspraak over feiten in de wereld contextgebonden blijft. Aan de hand van het klassieke voorbeeld van de kat op de mat zal Doorman de problematische relatie tussen voorstelling, uitspraak en feitelijkheid schetsen. Natuurlijk is het aantal visies op waarhekl in de lange geschiedenis van de filosofie veel talrijker dan het aantal dat in het bestek van deze lezingencyclus aan de orde gesteld kan worden. Daarom is er tijdens dit programma een documentatiemap (waarheid in veelvoud) verkrijgbaar, waarin in de vorm van een serie tekstfragmenten van zestien filosofen (van Plato tot en met Sartre) een staalkaart van opvattingen over waarheid uit de geschiedenis van de filosofie aangeboden wordt.

SCHOUWBURG

'Gallas en ik' SCHOUWBURG

Zweeds topballet in Tilburg Zaterdag 1 oktober danst het bekende ballet van Brigit Cullberg in de schouwburgzaal. Haar zoon Mats Ek creëerde destijds 'Giselle' en hij is ook de leider van het gezelschap. De groep maakte een evolutie door van een 19de eeuws klassiek ballet naar een hedendaagse groep 'met een groot historisch besef' aldus de Nederlandse kntieken die bol staan van de lof. Aanvang 20.15 uur.

STUDIUM GENERALE

Waarheid in drievoud Donderdag 6 oktober, 13.30 uur, zaal AZ 7. 'De kat op de m a t ' of de waarheid in de analytische w i j s b e g e e r t e door Prof. dr. S . J . D o o r m a n (Technische Universiteit Delft) Eeuwenlang is het waarheidsprobleem gesteld in termen van representatie. In ons hoofd maken we een beeld of voorstelling van een bepaalde stand van zaken en van waarheid is sprake als een gedachte een juiste voorstelling geeft van de werkelijkheid, met andere woorden als denken en zijn met elkaar overeenstemmen. In de analytische filosofie is deze representatiemetafoor pregnant aanwezig in Wittgensteins beroemde Tractatus. Het representatieprobleem heeft zich in de Tractatus echter gewijzigd. Niet langer wordt gevraagd naar de overeenstemming tussen denken en zijn, maar naar de overeenstemming tussen een uitspraak en een feitelijke stand van zaken in de werkelijkheid. Met deze linguistic turn kon weliswaar de semantische kant van het waarheidsprobleem (het waarheidsprobleem binnen de taal zelf) opgelost worden, maar is het (metafysischepistemologjsch) probleem van de relatie tussen taal en wereld blijven bestaan.

Zaterdag 1 oktober presenteert Schouwburg Tilburg in samenwerking met impressariaat Frans van Bronkhorst de première van de nieuwe voorstelling van de Vlaamse actnce Tine Ruysschaert. De titel van het stuk is 'Gallas en ik', en behandelt over het leven van een bejaarde operazangeres. Callas is weer helemaal 'in'. Op dit ogenblik loopt in Frankrijk, met veel succes het stuk 'Callas' van Elizabeth Macocco, door de groep L'Attroupement. Callas en ik gaat over een bejaarde operazangeres die verslag doet van haar leven. Het blijkt een opeenstapeling te zijn van. valse bewegingen en opportunistische zwenkingen. Bovendien houdt ze vol de grootste dramatische sopraan van haar tijd te zijn geweest. Groot als mens en wellicht ook als kunstenares wordt ze pas op het moment dat ze haar masker onwillekeurig laat vallen en zicht geeft op het verdriet dat ze geleden heeft. De tekst van de voorstelling is gebaseerd op de novelle Toonkunst van Louis Ferron, die in 1977 werd onderscheiden met de Multatuliprijs. De regie van Callas en ik is in handen van Rosemaria Rinaldi. Zij regisseerde vorig seizoen bij de Haagse Comedie 'Een bijzondere dag' (Una giornata particolare). (Aanvang 20.45 uur, in de Studiozaal).

'T HEKS

Paralyse d'Amour Paralyse d'Amour is al evenmin een onbekende in'T HEKS 'Desdichado'kreeg van de Grand Prix-jury de volgende beoordeling: 'De jury is van mening dat er hele prachtige momenten en leuke aanzetten in de voorstelling aanwezig zijn. Het dekor is suggestief. Een paar akteurs weten permanent de aandacht op zich te vestigen. Het androgyne karakter wordt als heel bijzonderen leuk ervaren. Deze in aanzet spannende poging tot een 'open vorm van theater maken' verdient echter extra dramaturgische aandacht.' Hoofdthema van 'Desdichado' (Spaans voor 'de onterfde'Jis rouw om het verlies van de geliefde en het verlangen naar hereniging. In uiterst sfeervolle scènes wordt dit thema uitgewerkt, waarbij het toneelbeeld van Marly Smeets een belangrijke plaats inneemt. Een eervolle vermelding en een reprisevoorstelling in De Balie waren dan ook het loon van Paralyse d'Amour.

De Waanzin van de Dag en De Geparfumeerde Tuin De k o m e n d e w e k e n zal het Dansers Collectief door ons land trekken m e t h u n n i e u w e stuk ' D e W a a n z i n v a n de D a g ' . Dit Tilburgse gezelschap had de première hier in T i l b u r g , 16 september j . l . De voorstelling is een expressie, die je n o g het best z o u k u n n e n o m s c h r i j v e n als een perform a n c e , o . l . v . c h o r e o g r a f e Lilian Bruinsma naar de tekst 'La Folie d u J o u r ' v a n M a u r i c e B l a n c h o t , een Franse schrijver, die sterk filosofisch gericht is. Hij w o r s t e l d e m e t f u n d a mentele vragen over taal, literatuur en de grenzen v a n h u n u i t d r u k k i n g s v e r m o g e n . Z o lijken o o k de t w e e f i g u r e n uit deze v o o r s t e l l i n g m e t grenzen v a n de expressie t e w o r s t e l e n . H e t lijkt of ze v a n alles w i l l e n , maar niet k u n n e n . ' D e W a a n z i n v a n de D a g ' grijpt t e rug o p het verhaal over een m a n die d o o r een m e r k w a a r d i g o n g e l u k In het ziekenhuis belandt w a a r n a herinneringen in zijn leefwereld t o t waanzin verworden. Kenmerkend v o o r het w e r k v a n Blanchot is dat er g e e n duidelijke personages bes c h r e v e n w o r d e n , n o c h een vasto m l i j n d verhaal v e r t e l d . De lezers o f in dit geval 'kijkers'- krijgen slechts suggesties aan de h a n d gedaan via Kafkaïaanse m y t h e n . Blanc h o t ' s proza balanceert o p de rand v a n leven en d o o d , werkelijkheid en vergetelheid, van a f w a c h t e n en bereiken'. In de eenvoudige kerkachtige ruimte m e t kale h o u t e n vloer, w i t t e h o qe m u r e n en ramen staan overal ka-

SGHOUWBURG

Ballet in Wit Op 7 oktober komt Mare Vanrunxt met zijn nieuwe produktie. Ballet in Wit, in de Tilburgse schouwburg. Mare Vanrunxt: 'Zoals Ballet in Wit' nu in mijn hoofd beweegt, wordt het een complex werk. Zoals steeds werk ik lange tijd aan de basisideeën van een nieuwe voorstelling: het aantal dansers, de muziek, het decor, de costuums, de belichting, en vooral de verschillende kwaliteiten van beweging, energie en atmosfeer. M.a w. een totaalconcept. Dan volgt het groeiproces: het verder uitdiepen van dit materiaal, zowel door mezelf als door de artiesten die bij het werk betrokken zijn. De keuze van de medewerkers is gebaseerd op mijn appreciatie voor deze mensen en hun werk. Vuurwerk' Zoals nooit tevoren voel ik nu de enorme dualiteiten in mijn streven: wit, zwart, orde, chaos, verhullen, onthullen. Contrast als middel om mijn visie te verduidelijken. Met Ballet in Wit streef ik naar het creëren van een helder dansdrama. Het onderzoek naar een eigen danstaai gaat verder.' De bewegingstaal van Mare Vanrunxt is ontdaan van elke anekdotiek en wordt zuiver lichamelijk uitgedrukt binnen een theatrale context: de beweging wordt betekenis, de dans een ceremonie. Eenvoudige, rechtlijnige bewegingsstructuren drukken een ingehouden emotionele geladenheid uiten ademen een koele, introverte sfeer uit. (Aanvang: 20.15 uur). M a r e V a n r u n x t en dansers

Ie t a k k e n o m h o o g m e t in h u n t o p een klein lichtje. Links een tafel m e t een b u r e a u l a m p en een g r o t e o u d e b a n d r e c o r d e r e r o p . S t i l t e . Een meisje, sober, in zwart, ingebonden m e t een vierkante lijst o p haar r u g , s t a p t r o n d . Een m a n , in p a k , m e t een rendiergewei o p zijn h o o f d gaat aan de tafel zitten en zet de bandrecorder a a n . D e t e k s t b e g i n t : Ik ben niet k n a p , maar o o k niet d o m . Ik w e e t w a t vreugde is. Liever gezegd: ik leef, en dit leven d o e t m e het g r o o t s t e g e n o e g e n . De d o o d ? W a n n e e r ik sterf (misschien straks), zal ik een ontzaglijk g e n o e g e n beleven. Z o b e s c h o u w t de m a n zichzelf, zijn leven en zijn w a a n z i n , w a a r b i j zijn algehele o n v e r m o g e n naar v o r e n k o m t . Zijn o n v e r m o g e n t o t d e n k e n , t o t de w a a r h e i d , t o t de v r o u w , t o t c o n t a c t , t o t het leven. Een enkele keer k o m t de m a n in actie, springt overeind en b e w e e g t zijn h a n d e n alsof hij m e t t o e n e m e n d e heftigheid een vlieg probeert te vang e n . 'Hij zag m e zoals ik w a s , een insect. (...) W i e w a s ik'. Even later zit hij w e e r en luistert naar de b a n d r e c o r d e r , zoals iedereen. O n d e r t u s s e n b e w e e g t het meisje zich als illustratie of interpretatie v a n zijn w o o r d e n stil tussen zijn moeilijkheden, gestuntel en w a n h o o p door. S o m s t o o n t ze dat c o n c r e e t , bijv. als m e d e p a t i ë n t e v a n de i n r i c h t i n g w a a r i n de m a n blijkt t e z i t t e n . H u n b e w e g i n g e n zijn s o m s m e c h a nisch, soms s l o o m en s t r a m , als v a n

mensen die medicijnen slikken. Het rare loopje, de t r e k k e n d e s c h o u ders, s c h i c h t i g , of w o e s t telkens in hetzelfde p a t r o o n , w a a r u i t ze niet k u n n e n o n t s n a p p e n . En alles d r u k t o n v e r m o g e n uit. A f en t o e zie je een m o o i sfatisch b e e l d : A l s zij m e t haar rug naar het publiek v o o r h e m staat. Hij kijkt naar het publiek en zij h a n g t , slap, m e t haar a r m e n o m h o o g en haar h a n d e n in zijn g e w e i . De g e d a c h t e n en v r a g e n , de b e w e g i n g e n , de m u z i e k v a n B a c h en H a n d e l , de stiltes, de r u i m t e , de s t e m v a n danser Iver T h u w e s , het serene meisjeskopje v a n danseres Emilie S t e r k e n b u r g h , h u n m i m i e k , de subtiele u i t d r u k k i n g e n v a n h u n h a n d e n , heel sterk. H e t past allemaal z o g o e d bij elkaar dat je kijkt en m e e v o e l t g e d u r e n d e heel de 'expressie'. H e t s t u k w o r d t later in T i l b u r g h e r n o m e n . O p vrijdag 3 0 s e p t e m b e r speelt het Dansers Collectief in h u n n i e u w e T h e a t e r De S y n a g o g e een extra voorstelling van 'De Geparfumeerde T u i n ' . Deze p r o d u k t i e g i n g in januari in première en is nu v o o r het laatst t e zien. In tegenstelling t o t ' D e W a a n z i n v a n de D p g ' , is ' D e Geparf u m e e r d e T u i n ' een bijzonder l u c h tige v o o r s t e l l i n g , geïnspireerd o p het schilderij ' D e T u i n der L u s t e n ' v a n J e r o e n B o s c h . A a n v a n g 20.30 uur. MvK/NvO

u

HET Handel Heel soms zie je hem nog, de straatcollectant. Beleefd de bus met de sleuf a a n het pu­ bliek voorhoudend, bereid om bij de minste of geringste t w i j ­ fel de legitimatiekaarten te to­ nen. Het speldenkussen met vlaggetjes, bestemd voor de revers v a n de gulle gevers, is al helemaal uit de tijd. Het valt niet te ontkennen: de straatcollecte is op haar retour. Het moet gezegd: lang voor­ dat Bingo Thuis of Live A i d in­ geburgerde begrippen w a r e n , bestond de Derde Wereld Rommelmarkt v a n het Goirle­ se Mill­Hillcollege a l . Negen­ tien jaar geleden besloot een groep docenten en leerlingen voor het eerst de Vredesweek af te sluiten met een rommel­ m a r k t t e n bate v a n de derde wereld. Net als in het groot: ontwik­ kelingshulp w a a r je, als het een beetje >vil, zelf ook nog vt^at voor koopt. Rondlopend tussen de kramen zie je inder­ d a a d kopers en verkopers on­ derhandelen over de prijs. Een klant bij de boekenkraam w e e t op die manier vijftig cent af te dingen op de aanschaf­ prijs v a n een drietal a n t i k w a ­ rische werkjes: voor drie gul­ den wordt hij de gelukkig eigenaar. Hoe komt het dat de rommel­ markt v a n Mill Hill in de loop der jaren zo'n succes is ge­ worden? Pater Gilles Doene, klassieke talen, in de V U T , maar nog altijd actief in de Werkgroep Derde Wereld v a n de school, maakt deel uit v a n de centrale leiding. Hij is niet verbaasd over de jaarlijkse stormloop v a n de publiek. Het is doodeenvoudig: 'Er zijn na­

E V E N E M E N T v a n de spullen. Vracht­ en bestelwagens zijn gratis ter beschikking gesteld om alles op het schoolterrein te krijgen. De tenten zijn in schooltijd op­ gezet onder leiding v a n het tentenverhuurbedrijf, ledere klas heeft er een lesuur a a n opgeofferd.

tuurlijk ontzettend veel rom­ melmarkten, maar hier g a a t het om de derde w e r e l d . ' Zou de mens dan toch tot het goede geneigd zijn? Die con­ clusie lijkt onontkoombaar. Het is zondagmorgen, het re­ gent dat het giet, maar in de wijde omtrek v a n de Goirlese V e n n e w e g is geen parkeer­ plaatsje meer te vinden. Dui­ zenden belangstellenden be­ w e g e n zich stapvoets tussen de kramen in de drie grote tenten die op het schoolterrein zijn opgericht. O o k al getui­ gen de kenners, dat de prijzen niet mis zijn. Voor het koopje van je leven hoef je blijkbaar niet naar Mill Hill te komen. Bankstellen, w a a r de tand des tijds zijn sporen ruim­ schoots op heeft achtergela­ ten staan geprijsd voor enige honderden guldens. K euken­ stoelen voor één tot enkele tientjes. Vogelkooien in diver­ se maten: vijf tot zeveneneen­ halve gulden. Diverse electri­ sche apparaten ­ garantie tot de uitgang v a n de tent ­ v a n minstens één generatie gele­ den (broodroosters, koffiemo­ lens, scheerapparaten, droog­ kappen en krultangen): tussen de vijf en vijftien gulden. Een aantal degelijk ogende kin­ derwagens a vijfentwintig gulden zouden het predicaat 'buitenkansje' beslist verdie­ nen, als ze niet van zulke schreeuwende dessins w a r e n voorzien.

'Er is ook een groep v a n vaste medewerkers,' vertelt Gilles Doene. 'Die mensen doen elk jaar weer mee, sommigen al vanaf het begin. Met hen hebben w e drie weken v a n tevoren een voorbereidende bijeenkomst, en na afloop een evaluatie­avond.' De organisatie schijnt vlekke­ loos te zijn. A a n veel is ge­ dacht: vervoer, parkeerrege­ ling, afzettingen, een kinder­

Hoe dan ook, de inzet is enorm. Zevenhonderd vrijwil­ ligers (leerlingen, ouders, schoolpersoneel) zijn inge­ deeld bij de verkoop, het transport, de parkeerwacht of de vliegende brigade. De hele w e e k zijn zo'n tw/eehonderd­ vijftig vrijwilligers al in de weer geweest met het opha­ len, het sorteren en uitstallen

crèche en een goederencrê­ che, een café­tent, bewaking (dag en nacht), en afvoer van overblijvende rommel na af­ loop. Alles gecontroleerd door een met draaiboek uitgeruste staf. Eén ding stond niet in het draaiboek: w a t te doen bij

De goederencrêche hebben w e van>wege de regen op het laatste moment naar het schoolgebouw verplaatst, maar om te voorkomen, dat het hier binnen overal vuil wordt, houden w e de mensen buiten: daar hebben w e dus extra bewaking i n a e z e t / Z a l het w e e r de opbrengst na­ delig beïnvloeden? Doene w e e t het niet, maar hij is opti­ mistisch. 'Het is nu al zo druk, dat ik denk, dat het w e l zal meevallen.'

wateroverlast? Doene: 'Wij zeggen altijd: met de rommel­ madct is het mooi weer. W e hebben ooit, jaren geleden, 's middags een keer een buitje g e h a d . Dit jaar is het anders gelopen. M a a r dat vangen w e gewoon op. Vannacht is er een extra ploeg bezig ge­ weest met het dichten van lekken in de tenten, het leg­ gen v a n vlonders en het prik­ ken van gaten in de grasmat.

lH

Dit jaar wordt er gemikt op een netto opbrengst v a n f 5 1 . 0 0 0 , — voor vier projec­ ten in de derde wereld (K e­ nia, M a l a w i , G h a n a en De Fi­ lippijnen). Dat bedrag blijkt 's avonds te zijn gehaald. De bruto inkomsten bedragen f 7 4 . 0 0 0 , — . Daarvan zal na aftrek v a n de directe kosten voldoende overblijven om de voorgenomen schenkingen te doen. Je zou je natuurlijk kunnen af­ vragen w a a r o m >ve de indi­ recte kosten bij dit soort acties niet meetellen, zoals de kosten voor de veertien extra agenten om het verkeer te re­ gelen dat met elkaar voor en­ kele tienduizenden guldens ki­ lometer heeft verreden. Het daaraan bestede bedrag h a d ­ den w e bij de ouderwetse collectebus­methode ook rechtstreeks voor het goede doel kunnen bestemmen. M a a r j a , bij popconcerten en voetbalwedstrijden doen w e dat nou eenmaal ook niet. Doene: 'De eerste doelstelling is, dat v/e samen iets doen voor de medemens.'

Frans Godfrey

DE GALSPUIENDE SOLLICITANT HEUVEllAAN 33 • POSTBUS 30CO 1500 CZ HllVtRSUM • TELEfOON 035 7119» • POSTGiRO 500003

Uit het omvangrijke archief van een academisch gevormde sollicitant A) De brief B) Het antwoord

PROBLEMEN BIJ HET SOLLICITEREN 3 nov. 1386 Aan de Konsunentennand Frits Bom Postbus 3000 IZOO CZ Hilversum Geacht­e Konsumentonman. Ik ben werkloos on dus verpl ichfc te sol Ixciteron aiet mijn achter«rond r»aar alles wat los en vast zit. U besrijpt dat afgezien van de mensonterende siijmerij die ik aan de dag mot lessen voor eventuele toekomstige zakkenvullers, het mezelf proberen te verkopen alsof je een dropje bent. een kondoom of een zak patat, «ij zo lanszaa»rhand de strot uitkomt­ ttaar «at mot je ? Je raas blij wezen als je een reactie krijst. Jfe mas helemaal blijwezen als het een leuke met reden omkleed antwoord is. En je sprinst een sat in de lucht als je een telefoontje krijgt mot de mododelins eons op sosprok te komen. Je zondagse pak an en deze meneer staat op do stoop van de uerkgever. Maar dan ? Tien, twintig wachtenden voor U­ Geen koppie koffie. Sollicitatiesesprokje mot de ondei—ondei—ondei chef. zo'n oi^ioogsovallen pief die denkt dat lo carriöre maakt en potentiölo nieuwelingen eens oven lekker denkt te kenno afzeiken, rist een houding van 'wat mot je hier' kijkt ie je aan, minachtend stelt ie één vi­aag en beoordeelt je van top tot teen alsof je oon stuk vlees bont dat sekeurd moet worden. Til dat kistje eens op ? Nou, m'n rus is niet al te bost. dus ik zog: 'ik doe dat voorzichtig* want je weet maar nooit wat voor strook zo nou weer in petto hebbon. Gelijk had ik want d'r zat godverdorie lOO kilo. minstens, in dat ding.

Univers

Nauwelijks goed aan te pakken probeer je dat ding zo raooitoloos mogelijk omhoog te tillen. Hou, u begrijpt. ik kon m'n biezen pakken. "U kenno we hier niet gebruiken, kruk", zegt de zeikerd met de machtige arm. Ik wed dat dat ei nog geon zak kippekorrel van 25 kilo omhoog krijgt. Hooguit oen fles drank naar zijn sjasarijnige smoel, "gaat u thuis nog ­aar eens een eindje oefenen", schreeuwt ie me half achterna terwijl de deur al openstaat om de volgende binnen te laten. Gelach op de gang. Datzijn dan je «laten. ­ ­ ' U kunt zich voorstellen: mijn bloed kookte. Dat broekie komt net kijken. Met een air van jewolster log z o n babyface ondertekende, reeds grijzend op do slapen, af te poeieren. De afwijzing was duidelijk. Maar de ­keuring' waarop dat geschiedde iijKt mo uit den boze. geachte konsumentenman. Zo kan ik nog wel een ar staaltjes vleeskeuringsgodrag voorleggen waar de honden geen brood van lusten. Ik vraag u wat Jf^^^" doen tegen dit soort mensonterende praktijken '>«^«lve blij wezen dat je daar niet aan de slag hoeft. Uant als de entree al zo is. dan boloft de rttst niet voel goeds, niet dan V U zegt in uw programma dat die lui zich aan oen zekere kode dienon te houden. Allemaal leuk en aardig maar als ik daarmoe kom aanzetten op een gesprok of ■keuring* dan kan ik hot wel helemaal schudden. Mannen mot praatjes vullen geen gaatjes als u begrijpt wat ik bedoel. Maar het ergste is wol dat om voor een uitkering in aanmerking te blijvon komon, ik oen bewijs van solliciteren on afwijzing nodig heb. Kijk, zeggen dat je daar en daar gesolliciteerd heb is oon makkie. Maar daar trapt de soos niet in. Jo mot het bewijzen. Ik bel op on vraag: ken u me geen bewijs sturen van dat ik geweest ben. Antwoord: daar kunnen wo niet aanboginnen. nog eens extra porto on kopieerkosten voor die honderden sollicitanten te maken. Bovendien hebbon we uw adrewB niet en Uw naam. Ik zog: die kon U subiet krijgen want de soos kan niks checken. Met de soos hebben wo niks te maken, moneer. gilt de lamzak in me oor­ Uo kunnen hier niet alles bewaren en ook dit gesprek beslaat kostbare tijd, en tijd is geld, meneer, dus, goedemiddag. Tuut,tuut,tuut. Geachte konsumonteiu«an. daar sta ik zonder i.»rk, zonder bewijs van voldaan aan mxjn sollicitatieplicht en een mensonterende ervaring rijker.

VARA

K O N S U M E N T E N M A N

Hoveaber

1986

jNwewEW

03.2

Ko n a uiM n C e nman

Geachte Heer/Mevrouw, Allereerst mijn verontschuldigingen dat Ik U niet persoonlijker kan benaderen over het onderwerp ­solliciteren­. Het aantal reacties op dit onderdeel van de televisie­uitzending van 30 October j.l. was, zelfs voor onze begrippen, dermate over­ stelpend dat wij niet anders kunnen dan het op deze manier te doen. Zoals in de uitzending gezegd zullen wij proberen aansluiting te vinden met degenen die ijveren voor aangepaste wetgeving op het onderwerp solliciteren. Uw brief en de vele anderen die wij binnenkregen geven zicht op de positie van de afge­ wezen sollicitant en dat is een element dat tot dusver in de onderzoeken merkwaardig genoeg altijd werd overgeslagen. Een en ander betekent dat wij politici, vakbonds­functionarissen en vertegenwoordigers van werkgevers met al het materiaal dat wij binnenkregen zullen gaan benaderen om tot een gezondere structuur van regels te komen in de toekomst. De weg is weliswaar lang, maar juist dankzij Uw bijdrage is deze wel ontsloten. Mogelijk dat wij op basis van hetgeen er bij mij binnenkwam volgend jaar uitvoeriger op het onderwerp zullen terug komen en wij vinden ons daarin gesteund door hetgeen U ons liet weten. Met vriendelijke groeten

Hoogachte nd Van D. t e

T.

Frits Bom ­ Konsumentenman.

30 september 1988