^
T'
Tilburgs Universiteitsblad IBmaart 1988 jaargang 25 nummer 26 —
■ ■ ■■■
Nota schetst g edurfd
,
1
t.-^ifJ:-. -J-».i:-]»/^.
.
KUBprof/e/
Studentgerichte, Brabantse universiteit ambieert voor 1992 plaats bij de nationale top drie Een studentgerichte alphag amma universiteit, zwaar verankerd in de Brabantse regio en icwalitatief ver uitstel<end boven de g rauwe middelmaat van de zusterinstellingen. Dat is zo ongeveer het doel ^ waarnaar de Katholieke Universiteit Brabant wil streven blijkens een recente profielnota van het Colleg e van Bestuur. Het ambitieuze beleid van de Tilburg se universiteit moet tot gevolg hebben dat 'uiterlijk eind 1992 alle faculteiten van de KUB tot de beste drie van hun soort behoren.' Verder hoopt de KUB zich te kunnen onder scheiden door interdisciplinaire studiepro gramma's, door de versterl<ing van de informaticacomponent in de geestes en maatschappijwetenschappen, door een ver dere ontwil<l<eling van postdoctorale be roepsopleidingen en door de versterking van het onderzoek via concentratie en structu rering in instituten. De profielnota, die zich in het nu verschenen eerste deel toespitst op de algemene uit gangspunten van onderwijs en onderzoek, vormt de aanzet tot een plaatsbepaling van de KUB in het algemene landschap van ho ger onderwijsvoorzieningen. Minister Deet man wil met universiteiten en hogescholen in debat over de toekomst van het hoger on derwijs en hij heeft in zijn HOOPnota van al le instellingen een duidelijke eigen profiel schets geëist. De nota van het Tilburgse Col lege van Bestuur is een eerste aanzet tot een antwoord aan de bewindsman. Men mag vaststellen dat de KUB verregaand tege moet komt aan de verwachtingen van de mi nister, want de inhoud van de profielschets laat aan duidelijkheid niets te wensen over. De contouren van de toekomstige universi teit worden met ferme en zekere lijnen uit getekend, men schuwt niet om zichzelf daarbij hooggestemde streefdoelen op te leggen. Het meest opzienbarende voornemen is on getwijfeld de oproep aan alle faculteiten om
ervoor te zorgen dat men overvierjaarbijde landelijke top drie zal worden gerekend. Dat geldt voor het onderzoek: door concentra tie van de inspanningen binnen het KUB profiel en door het aanschroeven van de be . oordelingscriteria hoopt het College de kwa liteit van het Tilburgse onderzoek boven de landelijke middelmaat te kunnen uittillen. Het publicatievolume per faculteit moet om hoog en het aantal dissertaties moet boven het gemiddelde van overeenkomstige zus terinstellingen komen te liggen. Voor het onderwijs geldt eenzelfde streven. Cruciaal daarbij moet zijn, aldus de nota, de geldende 'onderwijsconceptie'. Die is nu nog veel te docentgericht. Traditioneel is de docent het middelpunt waaromheen de on derwijsorganisatie draait. De nota stelt: 'Dia metraal hiertegenover staat een studentge richte conceptie waarin de organisatie draait om leerdoelen die bereikt moeten worden door studenten die variëren in capaciteiten, belangstelling en studieomstandigheden'. De KUB nu wil kiezen voor een studentge richt beleid, hetgeen onder andere inhoudt een groter accent op zelfstudie en meer va riatie in de werkvormen. Er moet, aldus het College van Bestuur, een besef van geza menlijke verantwoordelijkheid voor het on derwijs worden gestimuleerd. Dan kan ook hier 'a1s maatstaf voor een succesvol beleid gelden' dat de faculteiten van de KUB tot de beste drie in het land behoren 'op het stuk
8000ste student gehuldigd
Andrea van DiepenSaes geflankeerd door de heren Lebbink en Hettema
van het propedeuserendement en het totale rendement'. De profielnota omschrijft de Katholieke Uni versiteit Brabant als een instelling die binnen het universitaire bestel in ons land een plaats inneemt als 'gespecialiseerde, maar vol waardige universiteit voor maatschappij en geesteswetenschappen'. Samen met de Technische Universiteit in Eindhoven biedt de KUB aan de provincie NoordBrabant een redelijk volledig spectrum van universi taire voorzieningen. En dat moet zo blijven. Beide gezichtspunten landelijke positie zo wel als evenwichtige spreiding van de uni versitaire voorzieningen rechtvaardigen veeleer het verzoek aan de overheid om de KUB de ruimte tot verdere ontwikkeling te geven binnen een alphagamma profiel'. Dat de KUB zich afficheert als Brabantse universiteit moet volgens de opstellers van de nota niet worden uitgelegd als een hang naar regionaliteit. Men wil alleen benadruk ken dat naast de internationale en nationa le dimensie die aan alle universiteiten eigen is, de Tilburgse universiteit een specifieke betekenis wil hebben voor de regio waarin zij is gevestigd. Dat komt tot uitdrukking in de samenwerking die de KUB zoekt met an dere Brabantse instellingen van hoger on derwijs bijvoorbeeld op het gebied van on derwijsvoorzieningen, wederzijdse dienst verlening, bestuurlijke samenwerking en ge meenschappelijk beheer. Verder wil de KUB haar beschikbare potentieel zoveel mogelijk ten dienste stellen aan de regio door de ver dere ontwikkeling van de universiteit als ken niscentrum, speciaal voor het zuiden des lands. Tenslotte hoopt het College de KUB ook als intellectueel en cultureel centrum in de toekomst een meer prominente rol in de regio te kunnen laten vervullen. (TG)
Op naar de volgende 8000? Nee. De KUB mag blij zijn als ze in de toekomst een stu dentenbestand van 9000 personen de hare mag noemen, filosofeerde rector magnificus prof dr R. A. de Moor. Desalniettemin be schouwde hij de huldiging van de 8000ste student dinsdag aan de Tilburgse universi teit, de 31jarige Andrea van DiepenSaes, als een heuglijke gebeurtenis. Mevrouw Van DiepenSaes heeft zich inge schreven als deeltijdstudente voor het doc toraal programma Psychologie. Ze rondde vorig jaar de M.O.studie Sociale Pedago giek af aan de Katholieke Leergangen in Til burg. Momenteel heeft ze een baan als personeels en opleidingsfunctionaris bij Philips in Eindhoven. Dat ze naast haar werk opnieuw in de studieboeken duikt, is deels te wijten aan interesse maar ook aan de wens om hogerop te komen. 'Ik zie mezelf niet tot in het einde der dagen in mijn huidi ge baan', vertelt ze. 'Ik zou graag iets doen in de richting van het organisatie en advies werk'. Dat ze voor de Tilburgse universiteit heeft gekozen, blijkt een practischezaak. 'Ik woon in GoirIe', dus de KUB is lekker dicht bij'.
8/9
11
De trein binnen handbereik voor elke student. Niet iedereen is even gelukkig met Deetman's jaarkaart. Explosieve groei KUB veroorzaakt ruinntegebrek. Economische voorspellingen zijn even onbetrouwbaar als de weersverwachting. Rector de Moor was een van de sprekers op het lustrunncongres van de Landbouwuniversiteit. Carei van Nahuijs Een enigszins verlaat afscheidsinterview. Europa. Europa Vrij verkeer van goederen, dan ook vnj verkeer van intellectuelen in 1992. Het Erasmusprogramma biedt nu al mogelijkheden Nederlandse literatuur levert schitterende films
Bestuurswetenschappen blijft bestaan De faculteitsraad van de sociale weten schappen heeft vorige week donderdag een voorstel van het faculteitsbestuur om Bestuursen Beleidswetenschappen (B&B) voort te laten bestaan als zelfstandige stu dierichting. Hiermee is een eerder besluit van het faculteitsbestuur om B&B onder te bren gen bij de nieuwe studierichting Sociologie teruggedraaid. Dat besluit leidde tot pro testen van zowel docenten en studenten van B&B. Na een gesprek met het College van Bestuur, dat het ook niet verstandig vond om B&B nu op te heffen als zelfstandige stu dierichting, besloot het faculteitsbestuur haar besluit te herzien. Het bestuur van de sociale faculteit gaat nu proberen het multidisciplinaire karaktervan B&B te versterken. G estreefd wordt naar een verbreding van de instroom van studen ten. In 1990 zal het bestaansrecht van B&B als vrije studierichting worden geëvalueerd. (CJ) Voor haar inschrijving overhandigde rector De Moor haar een symbolische collekaart en twee boeken over de geschiedenis van de KUB. Hij liet blijken dat hij het initiatief van mevrouw DiepenSaes wel kan waarderen. Haar inschrijving onderstreept in de eerste plaats de groei van zijn universiteit, die in 1975 nog maar 3700 studenten telde. 'Daar naast vind ik het verheugend dat de 8000ste inschrijving juist bij de studierichting Psy chologie terecht komt. Zoals we allemaal weten wilde minister Deetman de Tilburgse faculteit een paar jaar geleden immers nog opheffen'. (AdL)
;,'.-5.V
MATSERTJES
COLOFON
TE BERDE
■ ^ m a t s e r t j e s ■■■ 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. SOCRATES-FILM: Af en toe maakt Oustin Hofmann blunders bij de keuze van zijn rollen. Dat hij ook wel eens een verstandige keuze doet, bewijst hij in 'Tootsie' , de vierde Socrates-film, te zien op dinsdag 22 maart om 20.15 uur in AZ 115. Entree voor Plato-leden ƒ 2,50. Leuk!!!!! SPAANS: Leer Spaans in Malaga. Internationaal Instituut. Cursussen v.a. 3 weken. Alle leeftijden. Audiovisuele methode. Inl. -I- prospectus: M.Wolters na 18.00 uur 070-540178. FILMCYCLUS: di. 22 maart: 'Tootsie' di. 5 april: 'Mona Lisa' di. 19 april: 'Sophie'schoice' di. 3 mei: 'Zoeken naar Eileen' di. 17 mei: 'One flew over the cuckoo's nest'. ROME: Buongiomo Roma! Tweeweekse vakantiecursussen in Rome. Communicatief Italiaans, Italiaanse kunstgeschiedenis (in het Nederlands). Cursus -l- verblijf:/ 605,—. Mensa, excursies, zwembad, etc. Informatie: Angélique van Groeninghen, 030-522244, 19.00-22.00 uur. WINTERSPORT: Wintersport, studentenreis van de stichting De Zon Skier naar het grootste skigebied van Europa: Portes du Soleil, Champoussin, Morgins (600 km. skipistes, 190 ski liften) naast de ski piste, vanuit je bed in de Uft! 2-3 persoons kamers, 7 dagen halfpension en liftpas voor ƒ 539,—. Inl.: P. Ivanyi. Tel.: 020-823137. TE HUUR: Grote ruimte voor studentenvereniging, sportclub of bedrijf. Studio 25 x 20 m, kantoorruimte, woonruimte, keuken, douche. Bellen naar Danserscollectief tel. 365678 (vragen naar Ricardo). GITAARSTUDIO: Gitaarles bevoegd docent in de volgende stijlen: klassiek, jazz, lichte muziek. Vier lessen proef kost ƒ 45,—.daarna/ 145,— per kwartaal, je krijgt dan een half uur les per week. Je kunt op elk moment met lessen beginnen. Heb je interesse bel dan 013-358562. TYPEWERK: Snelle ex-directiesecretaresse heeft tijd, energie en apparatuur beschikbaar voor het verwerken van uw teksten, scripties, etc. in de moderne talen tegen redelijke vergoeding. Bel S. Deerns, tel. 013-434863
AOT(D)I^nj@€IKI(D)@L "^
cl/%fj 1
Leswagen VW Golf
Rijksgediplomeerd
Lesmotor Suzuki
De weg naar jouw rijbewijs Bel voor info. of afspraak tussen 12.00-13.00 uur en tussen 18.0019.00 uur 013-334224 B.g.g. 013-551803 Univers
ECHT WAAR!!: Een heuse Mister-Plato verkiezing op 21 maart vanaf 22.(X) uur in The Elephant. Kom naar onze spetters kijken! Plato leden: gratis. Niet-leden / 2,50.
VES: VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES VES
PLATO-FEEST: Het leukste feest van het jaar, ook voor jou! Op 30 maart vanaf 22.(K) uur in Noorderligt. Met o.a. de verbluffende 'Rock and Loll-band' en het eigen Plato-huisorkest 'The amazing Platoni's'. Entree: - Niet-leden: / 3,50 op vertoon van collegekaart. - Plato-leden: GRATIS.
TYPEWERK:
THEATER: Perplex heeft nog een doxAsXfigurantenen knutselaars nodig voor de toneelproduktie die over twaalf weken in première gaat. Het gaat om 'de Prins van Homburg' van Heinrich von Kleist. Je kunt je aanmelden bij Peter: 564342 of Frank: 360797. ZEILKAMPEN: Hé wat doe jij deze zomer... St. Signaalkampen organiseert Chr. zeilkampen voor jongeren tot 18 jr. en heeft deze zomer nog schippers (M/V) nodig. Kennismakingsweekend 6-8 mei. Bel: Erica 030-511776 bgg 020-120374. TENT TE KOOP: Bungalow-trektent 4 pers., 2 losse slaapcabines, keuken, grote leefruimte, voortent/luifel, grondzeil, z.g.a.n. vraagprijs/ 495,—, tel. 662700of 362437. TE KOOP: Citroen 2 CV6 Club, bouwjaar '84 (km. 46.000) inclusief radio; in uitstekende staat. Informatie: Overdag tel.: 013-662502; 's avonds tel.: 04166-1800. GEZOCHT: Kamer in de omgeving van de Westermarkt. Ik ben 2e jaars studente, bestuurs- en beleidswetenschappen. Reacties graag telefonisch op 04904-16553. -CURSUSSEN: Ski en Spaanse cursussen in de Pyreneeën! Combineer cultuur en natuur in prachtig rustig berggebied. Het 'CENTRO DE ESTUDIOS PIRINEO ARAGONES' organiseert: - Intensieve cursussen op alle niveau's, door gediplomeerde 'native' leraren met uitgebreide leservaring in NL. 1 t/m 9 april en verder volledig zomerprogramma. - Reis en verblijf volledig verzorgd. Voor info: 020-865341/126818/323539. - Contactavond: 23 maart -19.30 uur - 'Casa de Espana' - Domplein 3 - Utrecht. * Iedereen is welkom!
Voor het typen van scripties, verslagen, etc. Marleen van Enschot, tel.013-341273 ZINGEN: Gezocht: enthousiaste zangers en zangeressen vpor het nieuwe koor 'Contrast'. Bel: 013-368198 (Pieter)of 013-670009 (Paul). VERHUIZEN: Snel en voordelig verhuizen met Sjakkelien. Tussen 18.00 en 20.00 uur. Tel.013-358278 MULTINATIONALS DSM, SHELL, ministerie VROM en een milieuorganisatie geven hun oordeel over de milieuproblematiek, kosten van milieumaatregelen, gevolgen voor de concurrentiepositie. Donderdag 31 maart, 13.30 uur, SZ 37, VITE 071, telefoon 662722. SKI-FESTIJN: Nog 8 plaatsen! Vanuit je bed op de ski's. Volpension, busreis en ski-pas,/ 625,—!! Vertrek 1/4. Inl. 03433-1661. Beslis nu! Het wordt geweldig! TYPEWERK: Secretaresse typt scriptie's, verslagen e.d. in Nederlands, Frans, Duits, Engels op moderne apparatuur. Ook copieren mogelijk. Tel. 013-347691.
Het is bijna een kopie, weliswaar in een modern jasje, van een historische en godsdienstig bouwwerk. Wat is er aan de hand? Het betreft hier een Toril, een toegangspoort tot een Shinto heiligdom, een plaats voor de vereniging van de Goden. Shinto betekent letterlijk de 'weg van de
ANDY WARHOL In de kleurenbijlage: de nalatenschap van Andy Warhol. Verzameling pop-art-paus onder de hamer. En: Productieportret van Sesamstraat.
BOEKENWEEK-BIJLAGE Het Boekenweeknumi"'"' ""^ de Nieuwe Boeken van het voorjaar. Hermini» aismultatuli-polemist. De boekhandelaar in 1988.
Lees naast uw krant Vrij Nederland
COC:
Binnenkort start het COC weer een groep voor homo- en bisexuele mannen die in een ontspannen sfeer willen praten over (hun) homosexualiteit. Voor meer informatie: 359056 (Ben) en 367808 (vragen naar Malthieu). BEMIDDELD: Bemiddeld zij n is leuk. Door Integrand bemiddeld worden is fantastisch! Non-profit studentenbemiddelingsburo. Integrand: voor tijdelijke werkopdrachten aansluitend bij je studie. Kamer O 76, dagelijksvanl0-12/14-16iiur. Tel. 013-635612.
univers tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddievaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toine asselbergs, hugo backx, han von den hoff, Caspar Janssen, ene korsten, jan charpentier claartje van der grinten, trans godfroy, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, yvonne t o n , II! wagenmakers columnisten dr a I w boelhouwer, c m van diek dr p f m kop, t aarts
Er omheen of er doorheen? Steeds weer moet de bevolking van de universiteit een keuze maken: lopen we er omheen of lopen we er dóórheen, het grootse kunstwerk voor de hoofdingang van de KUB. Het staat er onomstotelijk, onvermijdelijk, misschien wel opdringerig voor het eens zo, en zelfs nog niet zo lang geleden omstreden. Katholieke intellectuele bolwerk van Brabant. De een besluit uit eerbied voor de kunst er omheen te lopen en de ander besluit, zichtbaar aan de voetsporen, er doorheen te lopen. Misschien niet voor iedereen even duidelijk, maar de inspiratie van de kunstenaar voor de vormgeving van dit bouwsel is ontegenzeglijk afkomstig uit de inheemse historie van J a p a n .
DE RELI-POLITIE Bert Dorenbos (ex-EO) vormde, voor de strijd tegen {kinder)porno zijn eigen reli-recherche. Lubbers en de crisis: Nederland heeft nu definitief drie soorten burgers. De Nederlandse undercover-agent en de rechtbank. * Nederland ontzuilt, maar Deetman herkerstent: de opmars van de confessionelen in het hoger beroepsonderwijs. • Robert Hughes: zijn ontdekking van Australië, zyn gevecht tegen de Amerikaanse corruptie. Willem Wilmink (Theo Thijssenprijs): voorpublicatie uit het Nederlandse lied. George Kessler, een heer op de voetbalvelden. Film: de drank. Piet Grijs tussen de lakens.
G o d e n ' , de Kami, en is één van de grootste godsdiensten van J a p a n .
-TE BERDEdoor Konnichi W a , Mark Sterke
Voordat je de tempel, gebouw B van de KUB betreedt, moet je door één (of meerdere) Torii, ons kunstwerk. De reden hiervan is purificatie van de ziel en het is een barrière voor de onzuiveren onder ons, om de metershoge betonblok te betreden. Enige jaren geleden werd besloten de KathoUeke signatuur van de Universiteit uit te dragen in de naam van de KUB. Zouden de sleutelfiguren in het bestuur weten dat zij, als zij door de Torii lopen, gezuiverd worden, op de Shinto wijze. Wie lopen er nu nog door de Torii? Heidenen, afgedwaalde Katholieken of cultuurbarbaren?
18 maart 1988
samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schouw, r lazaroms, g siegelaer officiële mededelingen afd interne communicatie carfoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 30,— per jaargang
NIEUWS
Groene licht voor CentER
TF^
Explosieve groei oorzaaic ruimtegebreic
Het Ministerie van O&W heeft zich positief uitgelaten over een subsidie-aanvraag voor het Center for Economie Research. Door een financiële injectie van 800.000 gulden per jaar is het belangrijkste struikelblok rond de komst van het CentER weggenomen.
'Je kunt niet zeggen: stop maar met het aannemen van studenten, er is te weinig plaats! Daarom moeten we razendsnel naar creatieve oplossingen gaan zoeken'. Dat zegt Peter Kersten, hoofd van de Dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken van de KUB, over het ernstige ruimtetekort waarmee de Tilburgse universiteit de laatste tijd te kampen heeft. Een snelle nieuwbouw lijkt de enige oplossing, maar wie gaat dat betalen? Zoals wij vorige week reeds meldden dreigt de KUB onder andere door de onverwacht grote studententoeloop in 'gigantische' ruimteproblemen te komen. Het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken(IVO), het Tilburgs Instituut voor Academische Studies (TIAS), de Assistenten in Opleiding (AIO's), de letterenfaculteiten de economische faculteit zouden op dit moment het meest te lijden onder de capaciteitsproblemen. Namens het IVO schreef directeur Ben Evers pasgeleden een brandbrief aan het College van Bestuur. Evers zegt dat zijn gevoel van frustratie over de huisvestingsperikelen zo zoetjes aan begint om te slaan in moedeloosheid. Zelfs na herhaald aandringen, aldus de IVO-directeur, heeft het bestuur van de universiteit geen besluiten genomen. Dat moet alsnog snel gebeuren, 'anders ligt de consequentie voor de hand: inkrimping van activiteiten'. Het IVO verwacht dit jaar een 29-tal medewerkers bij haar werkzaamheden te betrekken, het grootste deel van hen gefinancierd uit externe bronnen. Deze medewerkers beschikken op dit moment tesamen over tien werkruimtes. 'Een volstrekt onwerkbare situatie', aldus een woordvoerder van het Instituut. Volgens de gangbare norm zouden de 29 medewerkers gezamenlijk recht hebben op 19 werkruimtes. In een recente aan-
vraag bep>aalde men dat aantal 'bescheiden' op 17. Wie ter plekke poolshoogte gaat nemen kan constateren dat het IVO niet te hard klaagt. De directiekamer van dhr. Evers blijkt tevens dienst te doen als lunchkamer en vergaderzaal. Teveel medewerkers zijn bij elkaar gepropt op te kleine kamertjes die ook nog eens staan volgepakt met dozen en archiefkasten. Dirk Hoftijzer, secretaris van het IVO, legt uit dat het niet nodig was om meer dan de nu beschikbare ruimte te claimen toen het instituut zes jaar geleden zijn intrek nam in gebouw S. Maar intussen is het aantal medewerkers drastisch toegenomen, onder andere omdat Buro Buitenland de Leergang Ontwikkelingsproblematiek naar het IVO moest overhevelen. Ook lop)en er vrijwel continu vier stagiaires rond. Verschillende onderdelen van het instituut treft men versplinterd over de gebouwen O, R en S aan. En de vakgroep Economie en Ontwikkeling is in gebouw B ondergebracht. Dirk Hoftijzer: 'We hebben ons steeds rustig gehouden, omdat de economische faculteit een herhuisvestingsplan in voorbereiding had waarin er voor ons plaats was gereserveerd in gebouw B. Maar dat is niet doorgegaan' . Vandaar dat men nu aan de bel heeft getrokken. Ook elders op de KUB begint het plaatsgebrek voelbaar te worden. En de situatie kan
Kersten: creatieve suggesties welkom op korte termijn alleen maar verergeren wanneer er ook voor nieuwe initiatieven als het Instituut voor Taal- en Kennistechnologie en voor het Center of Economie Research een onderkomen gevonden moet worden. De letterenfaculteit, de economische faculteit en de juridische faculteit hebben laten weten dat zij het een uitkomst zouden vinden om met die twee nieuwe instituten in gebouw B ondergebracht te worden. De ondersteundende diensten van de KUB zouden dan van de hoogste etages van het vervolg op pagina 9
Actief en passief verzet tegen Als de plannen van minister Deetman doorgaan, dan krijgen alle Nederlandse beursstudenten in augustus '88 een ov-jaarkaart. Daarvoor moeten ze dan wel 60 gulden per maand inleveren. Leden van de studentenvakbond maken zich bezorgd om de gevolgen van het nieuwe voorstel en maken zich al op voor een massale demonstratie.
in de huidige onderwijsbegroting worden gedicht. Als in de toekomst steeds meer studenten bij hun vader en moeder blijven, dan zal de besparing voor Deetman stijgen. De CDA-gedachte, met het gezin als zalige hoeksteen, grijpt allengs om zich heen. De Nederlandse politiek van '88 is die van het paternalisme.'
In de mensa van de KUB heerst een lauwe stemming: 'Ik ben het niet met de toestand eens, maar bovenop de barricaden voel ik me echt niet thuis', vertelt een nieuwbakken juriste. Een andere eerstejaars: 'De minister denkt met dit plan de fraudegevoeligheid te kunnen verminderen, maar volgens mij zal die juist gaan toenemen. Ik woon bij mijn ouders, heb een eigen autootje en samen met drie collega-studenten rijd ik elke dag naar school. Wat schiet ik ermee op als ik straks mijn reiskostenvergoeding verlies in ruil voor een ov-jaarkaart? Met de auto ben ik twee maal zo snel op de KUB dan met de trein.' Ook een aantal studenten dat op kamers woont denkt weinig profijt te hebben van de jaarkaart. 'Ik ga nooit met de bus of trein op reis, ik lift altijd', vertelt een econoom. 'Hoewel: het zou natuurlijk anders zijn als de kaart ook in het buitenland geldig was. Dan kan ik voortaan op een eenvoudige manier naar Spanje met vakantie.'
PROTEST?
VOEDSELBONNEN Niels Theunis, van de ASVA (Algemene Univers
Studentenvakbond Amsterdam): 'Ik vind het plan absoluut verkeerd. Zie je de volgende stap al voor je? Wèèr honderd gulden minder beurs, en in ruil daarvoor kledingbonnen van C&A.' De landelijke studentenvakbond (LSVB) is niet blij met het nieuwe plan van Deetman. 'Een ogenschijnlijk populaire maatregel', concludeert Maarten van Poelgeest, voorzitter van de vakbond. 'De zogenaamde gratis jaarkaart gaat de uitwonende student zo'n 60 gulden per maand kosten: dat is meer dan hij nu aan reisgeld uitgeeft. Bovendien beslissen studenten liever zelf waaraan ze die zes tientjes uitgeven. Met de invoering van de oy-jaarkaart vervalt die vrije keuze.' Volgens Van Poelgeest heeft het plan nog een achterliggende reden: 'De minister hoopt waarschijnlijk dat studenten als gevolg van de nieuwe regel langer bij hun ouders blijven wonen. Dat is geen gezonde ontwikkeling: Je bent voor de Nederlandse wet zelfstandig op je achttiende, dus dan moetje ook de mogelijkheid hebben om op jezelf te wonen. De plannen leveren de minister geld op, en met dat geld kan het gat
Maarten van Poelgeest verwijst naar het studentenprotest van 1 december '87: 'Toen ging het om de harmonisatiewet, een kwestie waar alle studerenden direct bij betrokken waren. We kregen 30.000 mensen op de been. Als de jaarkaart-plannen van minister Deetman doorgaan in de vorm die hij voorstelt, dan verwacht ik opnieuw een grote demonstratie op het Binnenhof.' Op het LSVB-kantoor in Amsterdam staat de telefoon al dagenlang roodgloeiend. Van Poelgeest: 'Voordat we weten wat het kabinet besloten heeft, blijft het speculeren. De LSVB buigt zich op dit moment over eventuele eisen die ze aan de minister zal stellen. Een mogelijk voorstel van de vakbond zal zijn, om alleen aan studenten die daarvoor kiezen, de jaarkaart te geven in ruil voor zestig gulden.' Problematisch is wel dat drt voorstel niet past binnen het contract dat de minister met de NS heeft afgesloten: de prijs van de jaarkaartoperatie is immers vastgesteld op basis van deelname door alle studenten. (LdB)
In het verlengde daarvan ging de Economische Faculteitsraad akkoord met een conceptbesluit rond de structuur van het onderzoekscentaim, nadat eerder al principieel 'ja' werd gezegd tegen het geesteskind van prof. A. Kapteyn. In een brief aan het CvB zei het Ministerie 'in principe, onder voorwaarden, bereid te zijn tot het verienen van steun aan dit initiatief'. In cijfers vertaald betekent deze steun dat het CentER de eerste vijf jaar maximaal 800.000 gulden perjaaruitZoetermeermag verwachten. De volgende vijf jaar wordt dat bedrag gehalveerd. De totale begroting van het CentER gaat over 1,6 miljoen per jaar. O & W houdt overigens de mogelijkheid open om zich na vijf jaar terug te trekken. Bovendien hangt het Ministerie nog een aantal, wat Kapteyn noemde 'elitaire voorwaarden' aan het verlenen van de subsidie op. Zo vindt O & W dat het onderzoek, dat in het CentER gedaan gaat worden, ook voor het ondenwijs moet worden gebruikt. Daarnaast moeten de centrale figuren van het CentER, de drie toponderzoekers, over 'uitnemende wetenschappelijke kwaliteiten' beschikken. En de KUB moet nu al beginnen met het zoeken naar sponsors die het financiële gat over vijf jaar zullen opvullen. Indien niet aan deze en nog enkele andere eisen voldaan wordt, blaast het Ministerie de zaak alsnog af. De gewraakte brief was tijdens de vergadering van de Raad van de Economische Faculteit nog niet binnenshuis. Bij monde van Arie Kapteyn zag de Raad zich echter voor de feiten geplaatst. Het'ja, maar...'van het Ministerie kon bij de vertegenwoordigers nog door de beugel. Dat de Raad haar budgetrecht moet prijsgeven was voor de meerderheid echter moeilijk verteerbaar. Het CentER wordt een onderzoeksinstituut dat 'midden in de faculteit'staat. Alle economische disciplines zijn er in'vertegenwoordigd. In wezen is het instituut vergelijkbaar met een vakgroep. Belangrijk verschil is echter de plaats van de Faculteitsraad. Deze kan middels het budgetrecht de begroting van een vakgroep goed- of afkeuren. Niet echter bij het CentER. De constructie voorziet in een 'Wetenschappelijke Raad', die formeel tussen CentER en Faculteitsraad in komt te staan. Die Wetenschappelijke Raad stelt de begroting vast. Uiteindelijk toezicht daarop ligt bij het College van Bestuur. Voor de Faculteitsraad rest slechts een indirecte invloed: zij mag eens in de driejaar de leden van de Wetenschappelijke Raad benoemen. Maar zelfs dit wordt nog afgezwakt, want die benoeming vindt plaats op aanbeveling van het bestuur van het CentER. Deze constructie kregen de Raadsleden moeilijk door de keel. In wezen voelden zij zich buitenspel gezet. Dat de Raad uiteindelijk toch door de knieën ging lag niet in de laatste plaats aan de 'no nonsense'argumenten van Kapteyn. Alles draait daarbij om de drie toponderzoekers die het hart van het CentER moeten vormen. vervolg op pagina 9
K
Een PLO-visie op het Palestijnse probleem
Zo'n veertig belangstellenden bezochten afgelopen dinsdag de door het KRIS (Krities Informatiesentrum) georganiseerde lezing van de PLO-vertegenwoordiger in Nederland Afif Safieh. De Palestijnse diplomaat ventileerde in vloeiend Engels een gematigde visie op het Palestijnse probleem. Hij pleitte voor een voorlopige 'twee-staten-oplossing', niet als de juiste oplossing, maar als 'just acceptable'. Het is een oplossing waar de betrokkenheid van beide grootmachten voor nodig is, aldus Safieh. Hij ging verder in op de relatie tussen Israël en de Verenigde Staten, en de weinig verheffende rol die dat laatste land al jaren speelt in het Midden Oosten. De Amerikaanse diplomatie omschreef hij als 'de kunst om het onvermijdelijke te vertragen'. Dat onvermijdelijke is dan in de woorden van Safieh de 'missing state', Palestina. Volgens Safieh is Europa in zekere zin de acteur die in het Midden Oosten een belangrijkere diplomatieke rol zou moeten gaan spelen, om tot het uitvoeren van de VN-resolutie waarin het zelfbeschikkingsrecht van de Palestijnen is vastgelegd te komen. Hij noemde die gebeurtenissen van de laatste maanden in de door Israël bezette gebieden 'eyeopeners', en sprak de verwachting uit dat de onrust zeker nog zou aanhouden tot en met de viering van het 40-jarige bestaan van de staat Israël in mei. Safieh was positief over de houding van Nederland in de laatste jaren, 'zeker in het licht van de van oudsher zeer vriendschappelijke banden van Nederland met Israël. Hij wees in dit verband op een recente opiniepeiling waaruit blijkt dat de meerderheid van de Nederlandse bevolking
Bewoners studentenflats tevreden over renovatie Bewoners van de vijf studentenflats aan de Prof. V^rbernelaan zijn tevreden over de inmiddels begonnen renovatie maar blijven de voorkeur geven aan een andere behuizing. Met de renovatie van de flats werd enkele weken geleden door de Stichting Studentenhuisvesting Tilburg (SSHT) een begin gemaakt. De renovatie wordt geraannd op tien miljoen gulden over een periode van vijf jaar. Aanleiding voor het opknappen van de vijf flats was voor de SSHT de uitkomst van een woonwensen-onderzoek uit 1986 onder de 450 bewoners. Daaruit bleek dat de bewoners ontevreden waren met hun behuizing: er waren te weinig gemeenschappelijke voorzieningen en de huur was relatief gezien te hoog. Per verdieping zijn er voor 18 mensen momenteel twee toiletten, drie douches en een kleine keuken beschikbaar. 'We kregen klachten, hetfunktioneerde niet meer', zegt medewerkster van de afdeling Bewonerszaken van de SSHT Anita Litjens ronduit. Reden te over voor de SSHT om in conclaaf te gaan met de Bewonersraad van
Lustrumcongres
'Een vliegveld
Alle studenten en medewerkers van de KUB kunnen donderdag 21 april als een vrije dag in hun agenda bijschrijven. Het is echter de bedoeling dat ze die dag naar de universiteit tomen om een bezoekje te brengen aan het lustrumcongres 'Een vliegveld vol ideeën over de samenleving in de jaren '90. Het congres moet het hoogtepunt vormen van de lustrumweek, die van maandag 18 tot en met vrijdag 22 april wordt gehouden.
het Israëlische optreden in de bezette gebieden afkeurt, en het zelfbeschikkingsrecht van de Palestijnen erkent. Aan het eind van zijn betoog deed Safieh de KU B de suggestie aan de hand om een interuniversitaire band aan te knopen met de 'Bethlehem University', een katholieke universiteit waar de helft van de studenten moslim is. Dit in navolging van de Universiteit van Amsterdam die een band heeft met de Bir Zeit-universiteit in Jeruzalem. (CJ)
Er zijn verschillende maatregelen die men kan nemen om organisatorische problemen op te lossen, en de meest voor de hand liggende manier is er een personeelsprobleem van te maken. Dat is handig omdat zaken zich nu eenmaal als vaststaande feiten voordoen, terwijl personen en personeel meer plooibaar zijn dan feiten. Bovendien kun je mensen onder druk zetten, er is altijd een goede kans dat er 'doegoeders', 'sub-assertievelingen' of andersoortige sullen onder zitten aan wie je gemakkelijk het probleem over kunt doen. Ook een nette hiërarchische opbouw met voldoende open-loops en doodlopende straten, voord op plaatsen WG ir de produktie telt en waar de klappen dus het hardst aan komen, is zeer aan te bevelen. Een simpel voorbeeld: sinds een haïjiaar mogen dictaten niet meer worden samengesteld uit hoofdstukken of artikelen zonder dat daarvoor de toestemming van de uitgever is verkregen en de auteursrechten ervoor worden betaald. Iemand besluit dat we ons voortaan aan deze wet zullen houden en prompt worden alle docenten in kennis gesteld van deze nieuwste der verbodsbepalingen, en dat is dan ook de manier waarop het auteursrechtenprobleem uit de Univers
de ster-flats. 'De kamers zijn allemaal ongeveer 12 ml', aldus Cecile Gorter. Volgens haar is de doorstroom 'best hoog': 'Mensen komen hier wonen om van hieruit een andere kamer te zoeken. Voor veel mensen is dit echt het minste wat je aan woonruimte kunt hebben: ze willen niet met achttien mensen samenwonen. De meeste mensen wilden een lagere huur of een grotere kamer: voor de hoekkamers wordt 270 gulden betaald, voor de andere kamers ongeveer 265 gulden.' Op de renovatie-werkzaamheden wordt positief gereageerd door de bewoners van de flat maar de voorkeur wordt toch gegeven aan een andere behuizing. Bewonersraadslid Gorter over een 'open dag' in het najaar van 1987 rond de architectonische wijzigingen aan de flats: 'De belangstelling voor die dag was niet groot. Veel mensen reageren van: tegen die tijd zijn we al verhuisd.' In verband met de renovatie-werkzaamheden van de eerste flat zijn de bewoners inmiddels oververhuisd naar andere SSHTcomplexen: 'Ongeveer 50 studenten zijn verhuisd naar het nieuwe gebouw boven de supermarkt aan de Besterdring en 35 mensen worden nog aan de Houtstraat geplaatst. Omdat dat laatste complex nog niet klaar is zijn die mensen tijdelijk bij de flats aan
volideeën'
Het is de bedoeling dat een bekende journalist het congres om 10.00 uur opent. Daarna spreken deelnemers en sprekers op verschillende plaatsen in de KU B over vijf subthema's; 'Nederland; multiraciale samenleving', 'Nederland automatiseert', 'Gesponsorde samenleving', 'leder voor zich en wie voor ons allen?' en 'Arbeid en vrijheid'. Tussen de discussies en de lezingen door valt op verschillende plaatsen levende muziek te beluisteren, die varieert van een looporkest tot een jazzband. Cabaretier Fons Janssen geeft bovendien in de middagpauze een lezing. De journalisten Marijn de Koning en Mark Blaisse sluiten de dag om 17.00 af. Deelname aan het congres, lunch en borrel zijn gratis. Belangstellenden moeten zich voor 15 april in kamer A18 opgeven bij Marike Kuperus, coördinatrice van de lustrumactiviteiten. 'Hoewel het geen vereiste is, zien we graag dat iedere congresganger de lustrumbundel 'Op weg naar het jaar 2000'
de Prof. Verbernelaan ondergebracht', aldus Gorter. De renovatie omvat een ingrijpend aantal veranderingen aan de flats: gevels worden uitgebroken en iedere kamer wordt met enkele meters uitgebreid. Het kameroppervlak wordt daarmee vergroot van 12 naar 18 m2. Ook worden er meer gemeenschappelijke voorzieningen aangebracht: voortaan hebben 18 mensen de beschikking over drie toiletten, vier douches en een gemeenschappelijke ruimte. De renovatie brengt wel een aardige som aan onkosten voor de studenten mee: vierhonderd gulden verhuiskosten, die overigens door de gemeente worden vergoed, en twintig gulden huurverhoging na de verbouwing. 'Die verhoging hebben we bij het onderzoek betrokken en het werd acceptabel gevonden', aldus Litjens van de SSHT. Volgens haar was er kans op leegstand wanneer de SSHT de flats niet zou renoveren. Van de 2,5 miljoen gulden aan onkosten per flat legt het rijk 1,7 miljoen aan subsidie bij. De SSHT betaalt 590.000 gulden en de gemeente vergoedt de verhuiskosten (in totaal bijna twee ton). De rest van het geld wordt opgebracht door de maandelijkse huursverhoging van 20 gulden. N.v.O. aanschaft, omdat dit boek zo'n beetje als collegedictaat van de dag geldt', aldus Marike Kuperus. Naast het congres staan tijdens de lustrumweek ook andere activiteiten op het programma. Zo wordt dinsdagavond 19 ap i een filmfestival gehouden, dat eveneens op het lustrumthema'Samenleving in de jaren '90' is geënt. In zalen van de KUB worden science fictionfilms als 'Bladerunner' en '1984' vertoond die het beeld tonen dat filmmakers tijdens deze eeuw van de toekomst hadden. Een reünistendag sluit de lustrumweek vrijdag 22 april af. Vanaf 13.00 uur spreken verschillende gemneraties die in Tilburg hebben gestudeerd over het verleden en het heden van de KUB. Hoewel de aard van de bijeenkomst anders vermoedt, zijn ook huidige studenten en medewerkers van de universiteit welkom. Tijdens de middag geeft het universiteitscabaret een voorstelling. Het gezelschap neemt tijdens zijn optreden het reilen en zeilen van de Tilburgse universiteit op kritische en komische wijze onder de loep. (AdL)
wereld wordt geholpen. De docenten moeten brieven schrijven naar auteurs en uitgeverijen; het kost maanden voordat de toestemming, ofveeM de weigering, is verkregen en voortaan moet men dus bijna een jaar tevoren het cursusmateriaal gaan samenstellen. Dat is wat lastig als je bij een studierichting werkt die in zeven jaar het gehele studieprogramma vi\f maai drastich heeft doorgelicht, opnieuw doordacht, herzien, aangepast, en geherstructureerd. Het alternatief dat door de wetshandhavers wordt geleverd (een boek] biedt zelden soelaas, omdat de boeken komen uit een onderwijssysteeem dat geheel verschillend is van het Europese. De exhorbitante bedragen die met geautoriseerde dictaten zijn gemoeid zijn ook niet aantrekkelijk, en de schimpscheuten die je over winstdeling moet incasseren als je dan maar je eigen boek of dictaat voorschrijft liegen er ook niet om. Kortom: iemand heeft weer erg veel gelijk ten koste van iemand anders. Het is alleszins begrijpelijk dat er ten tijde van structurele wijzigingen een nieuw boekhoudsysteem moet komen ('we krijgen een nieuwe computer', en 'bij de economen hebben ze het ook' verklaart men ons, onmondige en onnozele klanten), en alweer voor de laatste keer zetten we alles nog eens op nieuwe formulieren, onthouden wij nieuwe codenummers, voor personen en voor materiaal afzonderlijk. Het is ook helemaal niet gek dat in bepaalde fasen van de studie twee keer zoveel manjaren aan begeleiding van de studenten en het studieprogramma wordt besteed dan aan het geven van onderwijs. Het verwondert mij ook niet als de onderwijscoördinator komt vertellen hoe ik met studenten in coixtact moet komen; dat dat ook via het onderwijs kan was haar blijkbaar nog niet te binnen geschoten. Het is mijn stellige overtuiging dat er in deze organisatie een groep goedbedoelende mensen werk maakt voor degenen die aan het eind van de keten de produktie in stand proberen te houden. 18 maart 1988
STUDIUM GENERALE
Economische voorspelkunde weer terug bij af Onlangs stelde de adjunct-directeur van het Centraal Planbureau, Jean Frijns, in de Volkskrant vast dat het ramen van de economie een beetje uit de mode is, internationaal zowel als in Nederland. Uit onderzoek naar de betrouv\/baarheid van macro-economische voorspellingen blijkt intussen onverbiddelijk dat het met de voorspelkracht niet best gesteld is. Studium Generale, trendgevoelig als altijd, organiseert de komende weken een cyclus over 'Economie en voorspellen'. 'We hebben ons wat vergist', verzuchtte directeur De Ridder van het Centraal Planbureau (CPB) daags na de presentatie van het Centraal-Economisch Plan 1987, nagenoeg een jaar geleden. Ten overstaan van de verzamelde pers bekende hij dat de gulden aanmerkelijk harder was dan ze bij het Planbureau een half jaareerder nog dachten, dat de wereldhandel minder snel was gegroeid en dat buitenlandse concurrenten veel flexibeler bleken te kunnen reageren op prijsvoordelen dan men eerder voor mogelijk hield. Het twpede kabinet-Lubbers zat met de gebakken peren: stagnerende export, minder economische groei en minder werkgelegenheid dan door het CPB voorzien. Dat een dergelijke miskleun niet op zich staat blijkt uit een recent onderzoek van de Rotterdamse economen Dinkhuijsen en Huisman. Zij onderwierpen alle langere-termijnvoorspellingen (met een tijdshorizon van anderhalf a twee jaar) van het CPB tussen 1965 en 1985 aan een beoordeling. Het eindoordeel is vernietigend. De kwaliteitvan CPBvoorspellingen blijkt matig tot slecht en de laatste tien jaar slechter dan ooit. Daarbij moet aangetekend worden dat de Rotterdammers wel erg streng zijn in hun oordeel. Zo blijkt de voorspelkwaliteit in engere zin nog regelmatig mee te vallen voor onder andere het produktievolume, de arbeidsproduktiviteit, de particuliere consumptie, het financieringstekort en de werkgelegenheid bij de overheid. Goed fout zit het Planbureau blijkens het onderzoek bij voorspellingen over de investeringen en de hoogte van de collectieve-lastendruk. Een belangrijke les die het CPB hier volgens de Rotterdamse economen uit zou kunnen
trekken is voortaan meer 'onzekerheidsmarges' te publiceren. Dit om in elk geval een 'schijn van betrouwbaarheid te vermijden'.
EEUST/ALiK U EVEN UiTLE<,(,EN WAAWM DE VOOMPtU-iKA VAN (iBIEHEN NitT iS UiTüEKoMEN
Il S4wi>(r«.
Uit de folder van Studium Generale
TERUG BIJ AF Sinds Tinbergen in de jaren dertig een macro-economisch model ontwierp waarmee de effecten van economisch-politieke maatregelen konden worden berekend, zijn er talloze modellen ontwikkeld om uitspraken te doen over het toekomstige verloop van economische grootheden. Vooral in de jaren zestig en in het begin van de jaren zeventig kende het optimisme om met wetenschappelijke methoden de toekomst te voorspellen geen grenzen. Mocht de ontwikkeling van het juiste pad afwijken, dan kon dank zij de ontwikkeling van de sociale wetenschappen tijdig worden bijgestuurd. De toekomst leek niet alleen kenbaar, maar ook maakbaar geworden.
'Hoe verfijnd de modellen en geavanceerd de rekenmethoden ook zijn,' zo vatte hoofdredacteur L. van der Geest in de ESB-special over voorspellen (november '86) samen, 'het is geen uitzondering dat de afwijking tussen raming en realisatie onaanvaardbaar groot is. Alleen op de zeer korte termijn (minder dan een jaar) blijken de prognoses enigszins trefzeker. Zodra het gaat om een termijn van tweejaarof meer, zijn de (on)betrouwbaarheidsintervallen van de voorspellingen meestal zo groot, dat in feite geen zinvolle uitspraken meer mogelijk zijn. De economische voorspelkunde lijkt weer terug bij af.'
De jaren zeventig en tachtig gooiden roet in het eten. Er voltrokken zich gebeurtenissen (tweemaal een oliecrisis en het ineenstorten van het stelsel van vaste wisselkoersen) die niemand had voorzien. Het beeld van de maakbare samenleving viel in scherven. Niet alleen de sociale wetenschappen lieten een flink deel van hun pretenties varen, ook binnen de economie lijkt het tijdperk waarin men dacht het economisch proces met wat trekken en duwen nauwkeurig te kunnen sturen definitief voorbij. Uit allerlei onderzoek, zowel internationaal als het hiervoor aangehaalde van eigen bodem, bleek zonneklaar dat het met de betrouwbaarheid van economische voorspellingen maar treurig gesteld is.
Prof.dr. C A . van den Beid, tot 1984 directeur van het CPB en ere-doctoraan de KUB, bijt de spits af van de Studium Géneralecyclus met een historische terugblik op het Centraal Planbureau. In zijn lezing gaat Van den Beid onder meer in op de kwaliteit van de (model)voorspellingen en op de invloed die voorspellingen hebben op de besluitvorming van regering en parlement en de sociale partners. Irvde tweede lezing maakt dr. Bert Hammings, als filosoof verbonden aan de KUB, een voorzichtige verkenning Mis\\ vraag en aanbod op 'de markt voor economische voorspellingen'. Wat te doen als het onmogelijke gevraagd wordt, zo vraagt Hamminga zich af in zijn lezing over de 'signatuur van de
PROGRAMMA
economische voorspelling'. Een eerste glimp van een mogelijk antwoord ligt in de titel besloten: 'De economie, dat zijn wij zelf!' Klapstuk van de cyclus vormt een debat over 'macro-economische modellen en voorsp)ellen', met als deelnemers prof.drs. H. den Hartog, werkzaam bij het C?^ en buitengewoon hoogleraar aan deTU Eindhoven, en prof.dr. D.B.J. Schouten, sinds kort emeritus hoogleraar aan de KUB. De grote macro-economische modellen zoals o.a. het CPB die hanteert lijken -ondanks de gestileerde weergave van de economische werkelijkheid en de grote mate van onzekerheid die er nu eenmaal aan kleeft- de meest analytische en systematische middelen om inzicht te krijgen in de werking van de economie. Empirische toetsing moet uitwijzen of een model houdbaar is, danwei verbeterd of zelfs verworpen moet worden. Dat is zo'n beetje de opvatting van Den Hartog. Schouten daarentegen is de man van de 'globale empirie': hij hecht veel minder belang aan een zo exact mogelijke stilering van de economische werkelijkheid en aan strikt empirische toetsing, omdat de zich wijzigende omstandigheden dwingen tot voortdurende bijstelling van de vooronderstellingen. Het theoretisch inzicht is het belangrijkste middel om kennis te verwerven over de richting die de economie zal inslaan. De inzichten die deze methode oplevert kunnen vervolgens worden doorgerekend en beoordeeld op hun plausibiliteit. Op papier in elk geval een confrontatie die het nodige vuurwerk kan opleveren. (LK)
De lezingen van Van den Belden Hamminga vinden plaats op 24, resp 31 maartin SZ-17. Voorhet debat Den Hartog-Schouten is op Vapnl collegezaal CZ-101 ingeruimd. De aanvang van alle programmaonderdelen IS steeds 13.30 uur. Voor het programma is een documentatiemap samengesteld; verkrijgbaar tijdens de lezingen en bi/Studium Generale.
Is icwaiiteitsbewaiiing een ander woord voor bezuinigen? Honderdvijftig universitaire beleidsmakers en andere belangstellenden togen op woensdag 9 maart naar de aula van de Landbouwuniversiteit in Wageningen voor een symposium over de kwaliteitsbewaking van het onderwijs. Veel goede adviezen en een enkele waarschuwing. 'We moeten oppassen dat hetgeen wassen neus wordt.' De visitatiecommissies komen, maar wie zijn eigen onderwijs goed evalueert hoeft er niet bang voor te zijn. Aldus de weinig verrassende boodschap van het symposium, dat plaats vond ter ere van de zeventigste verjaardag van de L UW. Universitair Nederland krijgt vanaf dit jaar te maken met een grotendeels op Amerikaanse leest geschoeid kwaliteitsbewakingssysteem. Minister Deetman drong er al enige jaren geleden bij de universiteiten op aan om met een dergelijk systeem te komen. In 1988 wordt het onderwijs in vier disciplines -geschiedenis, natuurkunde, werktuigbouwkunde en psychologie- aan een vergelijkend warenonderzoek onderworpen. In een periode van vijf jaar komen vervolgens de andere vakgebieden aan de orde. De Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten stelt op elk terrein een visitatiecommissie samen, bestaande uit vakdeskundigen, die de beoordeling moeten uitvoeren. Maar voordat de visitatiecommissies komen, voeren de universiteiten een zogeheUnivers
ten 'zelfevaluatie' uit, waarin ze de kwaliteit van het onderwijs beschrijven. Namens de minister van Onderwijs houdt de inspectie voor het hoger onderwijs een oogje in het zeil. De universiteiten hopen met dit systeem te voorkomen dat de minister nogmaals rücksichtslos ingrijpt in het onderwijs van de instellingen, zoals bij de taakverdeiings- en concentratie-operatie is gebeurd. Met behulp van de (openbare) rapporten van de visitatiecommissies nemen de universiteiten voortaan zelf de kwaliteitsverbetering ter hand. Dr. D.W. Bresters, inspecteur voor het hoger onderwijs gaf de instellingen weinig hoop dat ze middels een zelfanalyse de minister buiten de deur kunnen houden. Volgens Bresters zijn de universiteiten bang dat 'kwaliteitsbewaking' weer gewoon een an-
der woord is voor 'bezuinigen'. Die angstvraag antwoordde Bresters bekwaam met een wedervraag: 'Hebben de universiteiten niet altijd geklaagd dat de minister op 'irrationele' gronden verstrekkende beslissingen nam? De kwaliteit van het onderwijs moet in het universitaire beleid betrokken worden', zo sprak hij. De minister zou ongetwijfeld de visitatierapporten in zijn beleid gebruiken. Op de vraag wat die 'kwaliteit van het onderwijs' nu precies was ging Bresters niet dieper in. De volgende spreker, de Tilburgse rector magnificus prof.dr. R.A. de Moor, vulde die lacune op. De beleidsmakers moesten zich maar eens afvragen over welke kwaliteit ze nu spraken. Het kwaliteitsbegrip van de overheid is sterk gekoppeld aan haar rol als geldschieter. Het ministerie van Onderwijs is volgens De Moor vooral geïnteresseerd in een hoog investeringsrendement. Dat betekent een zo kort mogelijke cursusduur, met zo min mogelijk uitvallers. De andere partijen die belang hebben bij de kwaliteit van het onderwijs hanteren heel andere kwaliteitsdefinities. Zo is het voor studenten vooral van belang dat een opleiding motiveert, en aansluit bij hun interessen. Een werkgever hangt zijn kwaliteitsoordeel op aan de prestaties van afgestudeerden. En docenten zullen hun oordeel baseren op de wetenschappelijke kwaliteiten van de afgestudeerden.
Alle definities hebben volgens De Moor hun waarde, maar ook hun tekortkomingen. Alle definities moeten dan ook worden gebruikt om tot een kwaliteitsoordeel te komen. Als de minister een eenzijdige kwaliteitsdefinitie, zoals numeriek rendement, gebruikt in zijn beleid, dan werkt dat volgens De Moor contraproduktief. 'Een hoger rendement kan op beter onderwijs duiden, maar ook op lagere exameneisen'. De Moor waarschuwde dan ook ernstig tegen het eenzijdig gebruiken van dergelijke indicatoren. Dat kan er volgens hem toe leiden dat de universiteiten zich uitsluitend op de definitie van de overheid gaan richten. 'Mensen conformeren zich aan die rolverwachting die het duidelijkst is geformuleerd en de grootste beloning oplevert wanneer men er zich naar richt,' aldus de Tilburgse socioloog. Hij drong erop aan dat de universiteitsbesturen zich bij het sturen op kwaliteit richten op de individuele docent, aan wie nog veel verbeterd kan worden, bijvoorbeeld door het verplicht stellen van didactische scholing. Ook zou een universiteit een onderwijsfilosofie moeten ontwikkelen. Numerieke gegevens dienen een ondergeschikte rol te spelen. 'Indicatoren dienen vooral om een kritisch gesprek aan te gaan, niet om definitieve en absolute kwaliteitsoordelen uit te spreken.' Lany Slobbe/up (ingekort) 18 maart 1988
PARTI PRIS
KORT GEKNIPT
^Keuze voor kostwinner-huisvrouwmodel is simplistisch^ 'Voor mij is het zo vanzelfsprekend dat onder meer naleving van die internationale verdragen een weg is om sociale gelijkheid tussen mannen en vrouwen tot stand te brengen dat ik graden van verbijstering bereik als ik van plannen hoor om die verdragen eventueel op te zeggen. Maar het is ook duidelijk dat de materie van de sociale zekerheid heel complex is. Het gaat in dit verband om twee groepen vrouwen om het maar eens heel simpel te zeggen. De ene groep heeft zich georiënteerd op kostwinnerschap- huisvrouw-
Drs. M . Zwinkels studeerde ontwikkelingssociologie In Amsterdam en Tilburg. In 1978 trad zij In dienst bij die vakgroep. Zij specialiseerde zich op het gebied van emancipatie en ontwikkeling en hield zich gedurende vier jaar bezig met het opzetten van een werkgroep vrouwenstudies in Tilburg. Op beide terreinen verzorgt zij nu onderwijs binnen de vakgroep cultuurwetenschappen. In haar onderzoek richt zij zich op sekseverhoudingen binnen de arbeid en de rol van vrouwen in de landbouw in Nicaragua. Zij geeft enkele reacties op de gevolgen die internationale wetgeving heeft op de sociale wetgeving voor mannen en vrouwen in Nederland. Het gaat bij die internationale wetgeving met name om het VN-verdrag dat gelijke burger- en politieke rechten regelt en om de Derde Europese Richtlijn die gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de sociale zekerheid voorschrijft. Minister De Koning wil die internationale verdragen aanpassen, omdat volledige uitvoering daarvan het rijk miljarden zou kunnen gaan kosten.
schap, de andere groep wil daar juist mee breken. Het is heel moeilijk om de belangen van die twee groepen in de sociale zekerheid met elkaar in overeenstemming te brengen. Onze regering heeft in de Emancipatienota van 1984 beleidsuitgangspunten gekozen die juist zouden moeten leiden tot economische zelfstandigheid van vrouwen. Als je dat leest dan kun je een dag in de veronderstelling leven dat er niets meer te wensen is op deze wereld op het gebied van de gelijke sociale rechten voor mannen en vrouwen. Ze willen van alles, maar kennelijk wordt het een stuk moeilijker als het gaat om het in de praktijk brengen van die maatregelen.' 'Uit de sociale wetgeving van de laatste jaren blijkt een soort simplisme, alsof er maar een oplossing denkbaar is. Men heeft gekozen voor het kostwinnerhuisvrouwmodel en doet net alsof iedereen in dezelfde constructie leeft. Het CDA-denken op dit gebied geeft tegenstrijdigheden te zien. Ze hebben zelf meegewerkt aan de Emancipatienota waarin de zelfstandigheid voor vrouwen tot doelstelling wordt verheven, maar kennelijk betekent dat voor hen niet zoveel. Minister De Koning zegt uitdrukkelijk dat hij niet om financiële redenen het verdrag wil opzeggen, maar dat het hem gaat om het in stand houden van het stelsel van sociale zekerheid.' 'Mij is niet precies duidelijk hoe de regering aan het bedrag van vier tot zeven miljard gulden komen dat de uitvoering van die verdragen extra zou gaan kosten. Tot nü toe "hebben ze veel financiële gevolgen opgelost door het neutrale model te hanteren waarin alleen maar over partners gesproken wordt en dus niet verwezen wordt naar gehuwde mannen en gehuwde vrouwen. Door uitdrukkelijk niet naar sekse te verwijzen zijn veel consequenties
PARTI PRIS van de Derde Europese Richtlijn in het stelsel verwerkt. Wel is het onderliggende model van de onderhoudsplichtige partner in het systeem opgenomen. Iedereen kent de gevolgen daarvan. Alle mogelijke samenlevingsvormen vallen daaronder. Mensen die vroeger de mogelijkheid hadden om zelf invulling te geven aan wat ze wel en niet samen wilden doen. Ik vind het schrijnend, dat onder het mom van
gelijkberechtiging van mannen en vrouwen, steeds meer mensen in zo'n totalitair stelsel worden ondergebracht. Dat staat haaks op de maatschappelijke ontwikkelingen. Dat vind ik het meest karakteristieke wat er de laatste vijf jaar met de sociale wetgeving gebeurd is.' 'Het Nederlandse kostwinnersmodel (het neutrale model) heeft brede politieke steun. Dat zie je aan de wet op de tweeverdieners, de PvdA heeft zich daar in grote lijnen bij neergelegd. De Rooie Vrouwen hebben zich daar wel vreselijk boos over gemaakt, maar zij hebben kennelijk geen poot aan de grond gekregen. En dan hebben we nog de Emancipatieraad die weliswaar geen bevoegdheden heeft, maar die wel adviezen geeft die vaak nogal kritisch zijn. Als die de regering niet van pas komen verdwijnen ze gewoon in een la. Grote pressie van de kant van de vrouwenbeweging veronderstelt dat ze daar de zwaarte voor hebben en dat is nu juist een van de zwakke punten. Ideologisch gezien hebben ze veel ruimte veroverd in die zin dat er weinig mensen meer zijn die zeggen dat het klinkklare onzin is wat ze beweren. Echt harde druk heeft de vrouwenbeweging niet te bieden.' 'Ik heb in het nieuwste bezuinigingspakket weinig gezien dat op de eerste plaats vrouwen treft. Waar grote groepen vrouwen wel mee te maken krijgen is dat zij nu sneller in de bijstand terecht komen omdat ze vaak een korter arbeidsverleden hebben.' Toine Asselbergs
K N I P T
In FOLIA van deze week mag het PvdATweede Kamerlid Wallage weer eensflinkuithalen naar de problemen rond het studiefinancieringsstelsel. Het kamerlid blijft hopen op een beter stelsel: 'Het stelsel zit nu zo in elkaar dat een RWW'er en zijn arbeidsongeschikte vader bijdragen aan de studiekosten van de toekomstige bedrijfskundige met een BMW voor de deur'. Dat gaat er altijd lekker in natuurlijk. Wallage is al lang op zoek naar een 'echte' bestuursbaan. Voorzitter van het CoUege van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam mocht hij van Wim Kok niet worden. Nu het CDA steeds meer op een kabinetscrisis aanstuurt blijkt Wallage zijn zinnen gezet te hebben op een regeringsfunaie. Hij is in het interview uiterst aardig voor Deetman: 'Ik vmd dat er een immense schijnheiligheid rond Deetman heerst. De uitspraak van WD-woordvoerder Jan Franssen aan het slot van het Kamerdebat ('De samenleving zal de naam Deetman voorUnivers
lopig niet los zien van de problemen met de studiefmanciering' - red.), de systematische guerilla vanuit zijn eigen CDA, geven aan dat hij zijn politieke basis voor een groot deel aan het kwijtraken is. Ik heb persoonlijk een goede relatie met deze minister, maar als ik zie wat hij zich politiek aangedaan heeft door, ja, de gegijzelde te zijn van de CDA en W D . . . Ik ben er trots op dat een PvdA-fraaie nog nooit een PvdAminister zo heeft behandeld als het CDA minister Deetman behandelt'. Staatssecretaris Wallage spreekt. Misschien heeft Wallage wel gelijk. Het is momenteel in ieder geval zo dat Deetman absoluut niet gesteund wordt door zijn eigen CDA. Dat bleek vorige week weer eens toen het CDAkamerlid Lansink de Erasmus-universiteit bezocht. Volgens QUOD NOVUM spoorde Lansink de universiteiten aan 'feller van leer te trekken' tegen minister Deetman om zo de Tweede Kamer een steuntje in de rug te geven bij de behandeling van zijn beleid. Lansink betichtte de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) van neocorporatisme en verweet de VSNU eigenmachtig optreden. Een meerderheid van de universiteiten in de VSNU wil zo gra^ zaken doen met de minister, dat de politiek er niet meer aan te pas komt en de Tweede Kamer vaak het nakijken heeft, aldus Lansink. Zo hoor je het eens van een ander. In hetzelfde blad komt de meuwbakken Rotterdamse hoogleraar strafrecht, H. de Doelder, aan het woord. De Doelder is officier van justi-
tie in Rotterdam. Ooit was hij wetenschappelijk medewerker in Tilburg. De Doelder neemt een kritische houding aan tegenover het strafrecht. Hij is een 'leerling' van de Rotterdamse strafrechtjurist Hulsman die het liefste het strafrecht zou willen afschaffen. De Doelder vindt het bedenkelijk dat de politiek zich steeds meer met de rechterlijke macht gaat bemoeien: 'Het idee van de minimum-straffen bijvoorbeeld. De politiek probeert de rechter met haar wetgeving op een ander been te zetten. Zo in de trant van '^s de rechter iets niet wil wat wij politiek wel wenselijk achten dan moeten we de wet maar veranderen'. Wetgeving wordt een beleidsinstrument en dat is een onvergeeflijke fout!'. De Rotterdamse hoogleraar heeft het niet op de 'macho-mentaliteit' in het strafrecht: 'Het is ronduit vreselijk dat tegenwoordig naar aanleiding van incidenten algemene maatregelen worden genomen. Dat beleid wordt uitgevoerd aan de hand van ad-hoc besluitvorming, door af en toe ballonnen op te laten. Eén ontvoering, één mislukte aflevering van losgeld onder een eik in Renkum en onmiddellijk wordt onderzocht of zendamateurs niet strafbaar gesteld kunnen worden'. De Doelder heeft ook kritiek op de sociale advocatuur: 'Zelfs de sociale advocatuur, vroeger op de barricades voor de terugdringing van het strafrecht, staat nu met de wet in de hand voor de rechter om bijvoorbeeld de politie aan te klagen. Ze instrumentaliseren het strafrecht, om het netjes te ze^en.' Op de Groningse universiteit zal tijdens de universitaire vredesdagen prof. Casimir het woord
voeren. De 78-jarige natuurkundige laten vragen over de relatie tussen oorlog en wetenschap niet meer los. Dat blijkt ook weer in het interview met de UNIVERSITEITSKRANT uk Groningen. Casimir was een leerling van de befaamde Deense fysicus Niels Bohr. Hij vindt dat wetenschappers die aan een universiteit verbonden zijn, geen militaire opdrachten moeten accepteren. Dat tast de onafhankelijkheid van het onderzoek aan, vindt hij, al was het alleen maar omdat militaire opdrachtgevers vaak geheimhouding van de onderzoeksresultaten vragen, iets wat Casimir een gruwel is. 'Er is een klasse van wat ik noem domme mathematici: mensen die in hun vak redelijk goed zijn, en vervolgens alles tot een wiskundige exactheid willen terugbrengen. En daardoor in menselijke verhoudingen en problemen - omdat ze ook dat willen schematiseren - eigenlijk nogal onnozel zijn.' Onnozel is ook de uitkomst van een onderzoek op de Limburgse universiteit waarvan OBSERVANT deze week gewag maakt. Twee leden van de vakgroep Medische Psychologie hebben geconstateerd dat mannen die in het huwelijksbootje stappen minder kans op een hartinfart hebben dan mannen die vrijgezel blijven. De oorzaak daarvan hebben de onderzoekers niet kunnen achterhalen. Ze vermoeden dat het te maken heeft met de sociale steun die mannen van hun echtgenotes krijgen in stressgevoelige situaties. Aspirines en trouwen, het is allemaal hetzelfde. (HB) 18 maart 1988
VAN HIP TOT YUP
'KUB gaat slordig om met persoonlijke belangen bestuurders' Begin dit jaar nam Care/ van Nafiuijs afsctieid als studentendecaan aan de KUB. 'Eenmaal weg uit dat Tilburg se universitaire /<ringetje ga Je veel zaken toch anders be/<ijken. Er is nu immers een afstand.' Over opvattingen, ontwikkeling en en affaires van de laatste vijftien jaar, gezien door de bril van een exbestuurder. Van 1975 tot 1 januari 1988 was Van Nahuijs studentendecaan aan de KUB. Tijdens zijn studie economie vervulde hij die functie als parttimer, om zijn studiebeurs wat bij te spekken; na zijn doctoraal examen kwam hij in fulltime dienst. Over de redenen van zijn vertrek vertelt de exdecaan: 'Ik was van plan om rond mijn 40e iets anders te gaan doen.'Hij is zojuist 41 geworden. Zijn huidi ge baan als contractmedewerker aan een landelijk project automatisering studieen beroepskeuze beschouwt hij als een logisch vervolg op zijn KUBcarrière. 'Een kleine zelfstandige', noemt hij zichzelf. 'Maar het is goed mogelijk dat ik na afsluiting van het project opnieuw in loondienst ga.' Besturen interesseert hem: 'Ik sluit bij voor baat niets uit.' Hij stelt zich bescheiden op, maar lijkt een doelbewuste loopbaanplan ner. 'Mijn vertrek aan de KUB heb ik voor bereid door me te specialiseren op landelijk beleidsmatig niveau. Studiefinanciering (hij was nauw betrokken bij de parlementaire behandeling van de basisbeurswet) en auto matisering waren mijn stokpaardjes.' Met name in die laatste sector verwacht hij zijn toekomstig heil te vinden. 'Door mijn functie als decaan heb ik flink wat mensenkennis op gedaan. Die hoop ik in de toekomst te kunnen gebruiken: ik wil een schakel zijn tussen automatiseringsproces sen en de personen die met de computer gaan werken.' Van Nahuijs begon in Tilburg als een spijkerbroekdecaan met haar tot op de schouders; hij vertrok er in een grijs kostuum. De lange lokken zijn nu kort. 'Uiterlijk? Ik vind dat je daèr niet principieel in moet zijn.'
URAAD
^mÊÊm^mmÊmÊÊm^
In andere zaken hield hij wel vast aan zijn be ginselen. In de vijftien jaar dat Van Nahuijs rondliep op de Tilburgse universiteit, be moeide hij zich intensief met bestuurszaken. Als lid van de fractie Breed Front had hij van 1981 tot 1985 zitting in de Uraad. Over de manier waarop vandaag de dag beslissingen worden genomen in de raad, heeft Van Nahuijs forse bedenkingen. 'Soms dreigt het besturen van de KUB te ontaarden in enge belangenbehartiging. Fractieleden geven niet zelden prioriteit aan faculteitskwesties. Terwijl het belang van de universiteit toch zwaarder zou moeten we gen.' Die individualisering is volgens hem voor een deel het gevolg van bezuinigingso peraties door het ministerie. Maar ook is zich bij KUBbestuurders een andere mentaliteit aan het ontwikkelen. 'In de periode vanaf 1986 heeft de Uraad te kampen gehad met opeenvolgende bestuurscrises, die natuur lijk niet heilzaam zijn voor de universiteit en voor de verhoudingen onderling tussen de verschillende belangengroepen. Het zoeken naar het derde lid van het College van Bestuur heeft bijvoorbeeld veel te lang ge duurd: Jan Rap en zijn maat gingen zich daarmee bemoeien. De uiteindelijke oplos sing had veel sneller gevonden kunnen wor den, dan waren er niet zo lang verhoudingen onder druk gezet.' Ook zijn de ontwikkelingen rond de kwestie over de secretaris van de universiteit volgens de exdecaan niet goed te keuren. 'Jammer Univers
dat zo'n zaak ook weer tot een bestuurscha os uit moest groeien.' Verkeerde mensen op de verkeerde bestuurdersplaats?' Ik denk dat er in heden en verleden op allerlei ni veau's door allerlei personen verkeerde in schattingen zijn gemaakt. Daardoor zijn er onjuiste beslissingen genomen. Dit is de be vestiging van de afwezigheid van enige vorm van personeelsbeleid en in het bijzon dervan loopbaanplanning. Het gevolg daar van is dat de KUB slordig omgaat met de persoonlijke belangen van bestuurders. 'Ik hoop dat Uraad en CvB de problemen voortaan sneller signaleren: een crisis als die rond het vertrek van de secretaris vergt veel energie en dat gaat ten koste van het bestu ren van de KUB.' Aan het huidige beleid van de Tilburgse uni versiteit kan nog veel meer verbeterd wor den', aldus Van Nahuijs. Hij vergelijkt de fase '81 '85 met de situatie nu: 'In de periode dat ik in de raad zat, is de universiteit begonnen met een heroriëntatie: uitdaging en verande ring, heette dat toen.' Er werd in brede lagen gediscussieerd over de toekomstige doel stelling van de KUB: meer studenten, meer faculteiten. 'Men wilde groeien, dat was dui delijk.' Wat 'men' nü wil, weet niemand. Van Nahuijs: 'Ik heb steeds meer het idee dat, mede ten gevolge van de bestuurscri sis, individuele afdelingen zich op zichzelf gaan terugtrekken. Ze voeren een onafhan kelijk intern beleid. Het gevoel dat de raad en het CvB dè universiteit Tilburg vertegen woordigen, is helemaal verdwenen.'
PRESTIGE ■ H ü i ^ ^ H i ^ H ^ Wat denkt Van Nahuijs over de publici teitsmanie waarin de universiteit zich nu ge wikkeld ziet? 'Een goed niveau van onder wijs en onderzoek is de hoofddoelstelling van een universiteit. Nu wordt opleidingen researchkwaliteit pas zichtbaar op de lange termijn, dus wil je in een kortere periode naamsbekendheid verwerven, dan zul je als universiteit reclame moeten maken voor je zelf. Dat laatste wordt steeds belangrijker: het wetenschappelijk onderwijs moet leren marktconform te handelen. Zeker nu univer siteiten een gedeelte van hun financiering niet zonder meer van het ministerie krijgen, zijn de instellingen genoodzaakt publiciteits campagnes te voeren waardoor ze bij het bedrijfsleven bekendheid krijgen. Immers, hoeveel subsidie een universiteit ontvangt, is mede afhankelijk geworden van de onder zoeksopdrachten die ze jaarlijks binnen weet te slepen.' Instroom van nieuwe studenten is een tweede doel van de universitaire pu blic relations. De vorm waarin de universiteitsreciame wordt gegoten, doet soms behoorlijk simpel aan. Pennen, dassen, shawls met KUB embleem: geen voorwerpen die blijk geven van originaliteit. Van Nahuijs: 'Wat dat be treft staan de wetenschappelijke instituten gewoon nog in de kinderschoenen. Er wordt gedrag gecopiëerd dat in de reclamewereld allang duf en oubollig is, maar ach, reclame maken moetje ook leren, dat komt wel.' De kwaliteitvan KU Bopleidingen laat vol gens hem vaak te wensen over. Het dilem ma tussen onderwijs en onderzoek is moei lijk op te lossen. Toch zouden docenten zich
Carel van Nahuijs: kleine zelfstandige wat meer moeten bekommeren om die meute studenten daar in de collegezaal. Ca rel van Nahuijs: 'Ik vind dat de universiteit er niet in is geslaagd het kwaliteitsprobleem van de opleidingen voldoende op te lossen. Er worden wel karrevrachten studenten jaar lijks de poorten binnen gelokt, maar aan fat soenlijk onderwijs is de KUB meestal niet toe gekomen.' Het probleem zou structureel moeten worden aangepakt. Maar hoe? De ouddecaan: 'Een van de neveneffecten van outputfinanciering (universiteiten krijgen dan subsidie op basis van studenten uitstroom in plaats van instroom) kan zijn dat docenten het onderwijsprobleem gaan er kennen. De beestjes, ook docenten, zijn nu eenmaal het meest gevoelig in hun porte monnee.' De verwachting is dat zo'n plan van outputfinanciering in de komende jaren wordt gepresenteerd door O en W . Carel van Nahuijs: 'Misschien kan ook de univer siteitsraad zich in deze kwestie een rol toe bedelen door bijvoorbeeld premies te geven aan faculteiten met een hoog studierende ment.' Wat betreft de problemen van de generatie '82: 'Qua onderwijsprogramma en voorzie ningenniveau waren de universiteiten niet voorbereid op de tweefasenstructuur. De grootste ellende zie je dan ook bij die afde lingen die in het begin van '82 nog moesten gaan verzinnen hoe ze het nieuwe program ma in elkaar zouden zetten. We hebben nu, in '88, te maken met een grote groep stu denten die als proefkonijn heeft gefungeerd voor de tweefasenuniversiteit.' Van Nahuijs verwacht dat er een aantal overgangsen verlengingsmaatregelen zal komen voor de ze groep. 'Maar waar men in Den Haag na tuurlijk bang voor is: als je de deur open zet voor de lichting '82, dan krijg je de volgen de jaren natuurlijk de cohorten '83 en '84, en binnen de kortste keren is een wetenschap pelijke opleiding dan weer verlengd tot ze ven jaar. Ik vind dat dat niet wenselijk is. Uni versiteiten moeten onderzoek doen naar de problemen rond studievertraging en reke ning houden met de resultaten ervan bij de samenstelling van het toekomstig lespro gramma.'
COMPUTER ^ ^ ■ ■ i ^ H i ^ ^ H Tijdens zijn KUBcarrière heeft Van Nahuijs
zich driftig bezig gehouden met automatise ringsprocedures. Als het woord 'computer' valt, is de gedachte: 'Olivetti'. 'Ten eerste vind ik dat het weliswaar goede apparaten zijn, maar dat de prijs die ze ervoor bedon gen veel te hoog is. Ook dit maakt nog eens duidelijk dat de universiteit kennelijk niet in staat is om te onderhandelen.' 'Wat de kwestie ZuidAf rika betreft: toen ik in de raad zat heb ik daar met het college on enigheid over gehad. Wij hebben ons als fractie (Breed Front) altijd op het standpunt gesteld dat mensen niet met middelen van de KUB bezoeken konden brengen aan ZuidAf rika. Wat rector De Moor betreft was dit een, overigens waardige, discussie over academische vrijheid en over de vrijheid van het bestuur om al dan niet regels te stellen. Ik had van het CvB verwacht dat ze veel aler ter was geweest in die hele Olivettiaffaire. De eerste reactie van het Cv6 was: 'Jullie zeuren wat teveel'; eigenlijk hadden ze het vraagstuk liever niet aan de orde gesteld. Ik vind het een kwalijke zaak dat het college geen gehoor heeft gegeven aan de bezwa ren vanuit de raad; bovendien kwam het CvB met puur financiële argumenten. De raadsleden vertegenwoordigen toch de me ning van een groot deel van de universi teitspopulatie. Er zijn fractieleden moreel on der druk gezet. Je hoorde roepen: 'Dan kun nen we ook alle Philipslampen er wel uit gooien, want Philips heeft ook fabrieken in ZuidAf rika.' I k heb dat vaker meegemaakt: er zijn hier een paar bestuurders die menen dat de wereldpolitiek niets met de KUB te maken heeft. Het zou van wijsheid getuigen als het college samen met de raad naar oplossingen zou zoeken in plaats van voort durend langs de problematiek heen te lopen en daardoor de raad niet serieus te nemen.' De exdecaan weet nog een ander pro bleemgebied binnen de automatisering aan te boren: 'Er is de laatste jaren voor duizen den guldens aan apparaten aangeschaft, terwijl de universiteit onvoldoende voorbe reid was op die massale komst van de com puter. Ik herinner me dat er in september '86 een studiedag gewijd is aan automatisering. Er is toen alom gekraaid om een oplei dingsplan, en ik zit nog steeds op de eerste versie te wachten. Ten tweede: deautoma tiseringsbeleidsnota's van de KUB zijn te vaag en kunnen geen leidraad bieden voor de toekomst. Wat er nu op computergebied gebeurt is zeer incidenteel. De verschillen de diensten en faculteiten beslissen zelf wat er wel en niet wordt gedaan, en dat is voor honderd procent afhankelijk van het geld dat men uit de eigen begroting kan vrij maken.'
TOEVAL H H i l ^ H ^ H ^ ^ i l M I I 'Dat vak van decaan, ik ben er gewoon in ge rold', vertelt Carel van Nahuijs. 'Het gebeur de per toeval: Danny Backx werd voorzitter van de Uraad en ging als decaan in part time dienst. Ik kon zijn baan voorlopig voor één dag per week overnemen. Ik heb daar toen niet lang over na gedacht: ik studeer de nog ben op mijn 23e aan de economi sche faculteit begonnen, was al getrouwd en had een kind. Zélf kwam ik regelmatig bij DSW vanwege studiefinancieringsproble men.' Een gebied waarin hij een exfsert is ge worden. 'Maar',zo geeft hij toe, 'het gevaar van het decaanschap is datje erg weinig ne gatieve terugkoppeling krijgt. En als je een financieringskwestie wél goed hebt opge lost, dan is zo'n student vaak overdreven dankbaar. Wie aanleg heeft om naast zijn schoenen te gaan lopen, krijgt daarvoor in dit vak alle gelegenheid.' Liesbeth den Boer 18 nnaart 1988
Erasmus-programma biednRe mogelijkheden Erasmus en Comett lopen nu ruim een jaar. Dat was voor enkele grote dagbladen, waaronder De Telegraaf, aanleiding om in Parijs een symposium over de twee programma's te organiseren. Dat initiatief kwam niet alleen maar voort uit enthousiasme voor de Europese eenwording. De kranten hebben de handen ineengeslagen om een advertentierubriek voor Europese vacatures op te nemen. Mensen die daar niets van willen missen, hoeven niet bang te zijn dat zij elke week de Telegraaf moeten kopen. Dezelfde vacatures zijn ook te vinden in Le Monde, El Pais, La Repubblica en The Financial Times. Op het symposium, waarvoor de Sorbonne haar gewijde ruimten beschikbaar gesteld had, bleek dat de belangstelling voor het kleine beetje ECU's ovenfl/eldigend is. Vooral Erasmus is vele malen overtekend. Marin vertrouwt er nu op dat het tweede Erasmusprogramma, dat loopt van 1990 tot 1993, hem wel in staat stelt zijn doel te bereiken: aan het einde van die periode moet vijf procent van de Europese studenten tijdens zijn studie aan een buitenlandse instelling gestudeerd hebben.
ONDERWIJS=ECONOMIE ^ B i ^ ^ Ook al is het maar de helft van wat hij had gevraagd, eigenlijk mag Marin blij zijn met de bedragen die de lidstaten voor de twee programma's gegeven hebben. De Europese commissie heeft zich immers niet met onderwijs te bemoeien. Volgens het verdrag varvflonrte moet zij zich beperken tot economische politiek. Wat daartoe behoort is voor meerdere interpretaties vatbaar en zo zijn er voor en na onderwijszaken in de Europese politiek terechtgekomen. Eind 1985 is de deur naar het onderwijs ineens veel verder geopend voor de Brusselse autoriteit. In de Europese Acte die toen is aangenomen wordt het bevorderen van een goed beroepsonderwijs nadrukkelijk tot de taak van de commissie gerekend en dat opent volgens Marin grote perspectieven. 'We hebben het Hof van Justitie in Luxemburg gevraagd of we die bepaling zo mogen interpreteren dat ook het universitair onderwijs daaronder valt', zegt
Marin: vijf procent van de studenten naar buitenland
hij in een uitvoerig persgesprek aan de vooravond van het symposium. En de volgende dag laat commissievoorzitter Delors in Parijs weten dat desnoods maar het Verdrag van Rome moet worden aangepast als dat nodig is voor een Europese universitaire politiek.
VRIJE A R B E I D S M A R K T i M ^ ^ ^ Vanwaar die bijzondere interesse van de commissie voor de universiteiten?
Manuel Marin: 'Het zou absurd zijn als na 1992 de goederen w e l vrij kunnen circuleren maar de mensen niet'
Europa moet op 1 januari 1993 een grote ruimte zijn waarbinnen geen obstakels meer bestaan voor een vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal. Er ontstaat dus een Europese arbeidsmarkt en dat is voor de hogere regionen van die markt en dus van het hoger onderwijs van groot belang. De schaalvergroting zal meer mensen vragen die een Europese dimensie aan hun opleiding hebben toegevoegd, al is het maar een goede beheersing van een vreemde taal. Als het Hof van Justitie de vraag van Marin bevestigend beantwoordt, kunnen besluiten over hoger onderwijs bij meerderheid genomen worden en is er niet meer zoals nu unanimiteit vereist. Dat vergemakkelijkt de werkwijze aanzienlijk. Het Brusselse bestuursapparaat heeft haar reputatie van steriliteit verworven door eindeloos te mieren over details. Het heeft bijvoorbeeld zeventien jaar geduurd voordat men het eens werd over de definitie van het beroep 'architect', die nodig was voor het recht op vrije vestiging in een ander Europees land. Als Marin het heeft over een Europese onderwijspolitiek voor universiteiten, denkt hij in eerste instantie aan het wegnemen van barrières die mensen beletten om binnen Europa te gaan en te staan waar ze willen. 'Het zou absurd zijn als na 1992 de goederen wel vrij kunnen circuleren, maar de mensen niet'. De gelijkschakeling van graden en diploma's, de talenkennis en de toegankelijkheid van overheidsfuncties zijn voor Marin punten waar zijn eerste aandacht naar uitgaat. Aan een stelsel voor onderlinge vergelijking van studieresultaten, het 'European credit transfer system', wordt hard gewerkt. Dit jaar hoopt de commissie een eerste ontwerp aan de ministerraad voor te leggen. Het systeem moet iedereen, die naar een buitenlandse universiteit wil overstappen, duidelijk maken waar hij aan toe is.
TALENKENNIS VERBETERENi Verder zal het talenonderwijs goed aangepakt moeten worden, vindt Marin. 'De Engelsen hoeven niette denken dat hun taal overal de omgangstaal wordt, ledere universiteit zal de taal van haar land blijven hanteren. De Engelsen zijn de eersten die iets aan hun onderwijs van buitenlandse talen moeten doen, anders kunnen ze nergens komen'. En fn Parijs kondigde de Franse minister van onderwijs, René Monoroy, aan dat hij van plan is in zijn land het talenonderwijs op middelbare scholen grondig te verbeteren, 'want de gemiddelde Franse student is nauwelijks in staat zich in een vreemde taal uit te drukken'. Veel landen hebben volgens Marin ook de hebbelijkheid om buitenlanders te weren uit functies in het ondenwijs. 'Wat in sommige landen gebeurt is volkomen in strijd met de jurisprudentie. Het Hof is heel duidelijk: de bepalingen over de ontoegankelijkheid van overheidsfuncties moeten zo eng mogelijk worden geïnterpreteerd. Alleen als er sprake is van zeer specifieke functies, die de veiligheid van de staat raken, kunnen buitenlanders geweerd worden. Het Hof heeft met zoveel woorden bepaald dat onderwijs niet tot die categorie behoort'. Delors zei in Parijs hetzelfde met andere woorden: 'Stel je voor dat de Verenigde Staten het benoemen van buitenlanders aan universiteiten verboden hadden'.
LICHT EUFORISCH I De licht euforische pro-Europa stemming die de deelnemers aan het symposium in Parijs bij elkaar opriepen was niet alleen te danken aan de lyrische wijze waarop de voornamelijk Franse sprekers .zich, tot de voornamelijk Franse toehoorders richtten. De meeste presentaties van Erasmus-projecten lieten zien dat de blik van studenten aanzienlijk verruimd wordt als zij in het buitenland gaan studeren. En ook materieel worden sommigen er niet slechter van, vooral als ze iets zoeken in de hoek van de bedrijfskunde, de advocatuur of de technische wetenschappen. De Euroyuppies gaan het helemaal maken. Het recept dat met de schaarse middelen wordt toegepast is eenvoudig: universiteiten of H BO-instellingen zoeken in een of meer Europese landen partners, stellen met hen een uitwisselingsprogramma op en vragen daarvoor subsidie aan bij de commissie. Die let erop of aan alle voorwaarden voldaan is, bijvoorbeeld of de buitenlandse studie 'credits' oplevert voor de eigen studie en of die niet korter dan drie maanden of langer dan een jaar duurt. De commissie kan voor het opzetten van een dergelijk programma maximaal 25.000 ECU (60.000 gulden) toekennen. In de eerste ronde wen meer dan duizend projectvoorstellen ingediend, waarvan er 398 werden goedgekeurd. De gelukkigen kregen via de bemiddelende instantie, in Nederland de Nic, ge-
middeld 10.000 ECU. In de tweede ronde, waarvan de inschrijvingstermijn juist gesloten is, zijn tweeëneenhalf keer zoveel aanvragen ingediend. Dat hoeft niet te betekenen dat de spoeling 'Eigenlijk hadden we veeli pwi/d', zegt de Spaanse dunner wordt. Voor het eerste jaar was vice-voorzitter van de EunCommissie, Manuel 1 miljoen ECU beschikbaar, voor dit jaar miljoen. Volgend jaar wordt het nog Marin. 'Maar daar hebbet igeld niet voor gekregen. 30 interessanter om mee te doen, omdat er Het enige dat we nu kunin '.n is proberen een situatie dan 45 miljoen te vergeven is.
Nederlandse studentei ](] weinig mobiliteitszin
te scheppen waarin univei n ervan overtuigd raken dat het een goede zaakist identen uit te wisselen'. De twaalf lidstaten van de \ese gemeenschap tellen 3500 instellingen voor hoi ieiwijs met 6,5 miljoen studenten. Met pijn en mo seft Marin 90 miljoen ECU (200 miljoen gulden) losgè ]/oor de eerste driejaar van het Erasmus-program et dat geld moeten initiatieven gesteund won wnivers/te/ten internationaai te laten samenwerkeioeten studenten in staat gesteld worden een deeht i studie in het buitenland te volgen. Daarnaast heefi ) 100 miljoen ECU tot zijn beschikking voor de eerstiw van het Comettprogramma, dat universiti bedrijfsleven in de twaalf lidstaten nader tot oet brengen.
STUDIEBEURZENi Behalve voor het opbouwen van een samenwerkingsverband kan er ook een bedrag toegekend worden voor het bevorderen van de mobiliteit van studenten. Daaronder vallen de vergoeding voor een talencursus, reiskosten en het bijpassen van het verschil in kosten voor het levensonderhoud. In 1987 waren er voor studentenbeurzen vijf keer zoveel aanvragen als toekenningen. Verder kan een project op extra subsidie rekenen als de partners een regeling hebben gemaakt voor het wederzijds erkennen van studiepunten. Nijmeegse rechtenstudenten bijvoorbeeld kunnen in Munster een Duitse graad behalen, terwijl omgekeerd studenten uit Munster in Nijmegen een Nederlandse graad kunnen behalen. De bedrijfskunde-opleidingen van Reutlingen, Reims, Middlesex en Comillas (Madrid) zijn nog veel verder gegaan. Samen vormen zij het Cesem-programma, met 90.000 ECU verreweg de grootste subsidie-ontvanger. Op alle vier de plaatsen wordt een vrijwel identieke opleiding gegeven. De belangstelling is overweldigend: in Reims hebben zich vierduizend gegadigden gemeld om via een 'concours' mee te dingen naar de 130 plaatsen die daar in september vrijkomen. Studenten studeren twee jaar in hun eigen land en twee jaar in een partnerland naar keuze. Tussendoor lopen zij in beide landen een uitgebreide stage. Bij het afstuderen krijgen de studenten in beide landen een doctoraal diploma. Voor die tijd zijn zij in bijna alle gevallen 'weggekocht' door een internationaal opererend bedrijf. Binnenkort wordt het netwerk uitgebreid met een Griekse en een Portugese partner en als het aan de huidige deelnemers ligt ook met een Nederlandse universiteit. Het probleem is dat er ondanks verwoed zoeken geen Nederlandse partner te vinden is. NEDERLAND GEEN K G P L O P E R H H H Nederland is beslist geen koploper in het Erasmus-programma. In de eerste ronde behoorde ons land met een participatie van 12 procent in de samenwerkingsverbanden duidelijk tot de achterhoede, in de tweede ronde was dat percentage gestegen tot 23,4 procent. Van de vierhonderd goedgekeurde programma's hebben er 66 een Nederlandse inbreng. In de helft van de gevallen gaat het om Nederlandse initiatieven, in de rest van de gevallen is een Nederlandse universiteit of hogeschool door een buitenlandse initiatiefnemer benaderd. In principe betekent dat ook dat de buitenlandse studenten (met uit-
zondering van Nederlandstalige Belgen) bereid zijn Nederlands te leren. Ons land met zijn minderheidstaal verkeert daardoor in een nadelige positie. Dat nadeel wordt door Denemarken nog veel sterker gevoeld. Deense universiteiten slagen er nauwelijks in partners te vinden. De Deense regering heeft daarom een eigen regeling gemaakt die Deense studenten in staat moet stellen in het buitenland te stude-
Le Monde: 'Vreemd genoeg is dit grote nomadenvolk het enige dat in meerderheid het idee verwerpt buiten de grens te studeren'
ren. Anderzijds zijn Groot-Brittannië en Frankrijk de grote trekkers van de samenwerkingsovereenkomsten .
MINST MÜBIELi De tegenvallende belangstelling van Nederlandse zijde is niet alleen te verklaren uit een trage reactie van de universiteiten of de moeilijkheid om buitenlanders bereid te vinden in Nederland te komen werken of studeren. Uit een enquête die Le Monde heeft laten houden onder 2700 studenten uit zeven Europese landen blijkt dat de Nederlandse studenten nogal huiselijk zijn ingesteld. Op de vraag of men wel eens overwogen heeft in het buitenland te gaan werken of studeren, antwoordt 16 procent van de Nederlander met 'vaak', 34 procent met 'wel eens' en 47 procent met 'nooit'. De gemiddelde Europese student legt meer mobiliteitszin aan de dag. Op de vraag 'Zou je naar een ander Europees land willen gaan om te werken of studeren, als je vandaag de kans werd geboden?' antwoordt 14 procent van de Nederlanders 'ja, meteen', 26 procent wil eerst de zaak goed bekijken, maar 59 procent antwoordt resoluut 'nee'. Dat laatste percentage, dat ruim twee keer zo hoog ligt als het gemiddelde, doet de redactie van Le Monde verzuchten: 'Een gebrek aan belangstelling? Of zijn ze zo tevreden met hun eigen situatie dat de wens om ergens anders te gaan kijken vervaagt? Of hebben ze het gevoel dat de Europese instellingen niets te bieden hebben aan een volk van reizigers? Wat de verklaring ook moge zijn, de antwoorden van de Nederlandse studenten vallen op door hun terughoudendheid. Vreemd genoeg is dit grote nomadenvolk het enige dat in overgrote meerderheid de gedachte venwerpt om buiten de landsgrenzen in Europa of daarbuiten te gaan werken of studeren. Bij hen brengt de overgang in 1992 noch een gevoel van blijheid noch van bedreiging teweeg.'
vervolg van pagina 3
Ruimtegebrek flatgebouw moeten verhulzen naar hun oorspronkelijke huisvesting in de laagbouw van gebouw A. Peter Kersten, het nieuwe hoofd van de Dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken, staat open voor alle creatieve suggesties. Hij wil niet verhullen dat de situatie onhoudbaar begint te worden en gelooft niet dat de voorgenomen nieuwbouw van de bibliotheek op te leveren in 1992 - veel soelaas zal bieden. Desnoods mqet de KUB buitenshuis tijdelijk extra ruimte huren. Dat is niet alleen nodig omdat het studentenaantal de laatste jaren is gegroeid, maar ook de nieuwe onderzoeksinstituten en de activiteiten via de derde geldstroom hebben het evenwicht tussen beschikbare vierkante meters en het aantal medewerkers verstoord. Kersten: 'Je kunt bij die mooie groeiresultaten van de universiteit niet zeggen: stop maar met het aannemen van studenten, er is te weinig plaats!'. Je kan het volgens Kersten zien aan de archiefkasten die op de gangen worden geparkeerd. En aan de overbelasting van bepaalde voorzieningen zoals het restaurant en enkele toiletruimten. Op sommige plaatsen is er een brandgevaarlijke situatie ontstaan. Kersten wijst erop dat er bovendien binnen de KUB grote behoefte bestaat aan kwalitatieve verbetering van althans een deel van de werkruimten. De meer commerciële opleidingen van het TIAS bijvoorbeeld zouden graag beschikken over wat luxere collegezalen. En hét restaurant zit dringend verlegen om een extra gastenafdeling. Er is overleg met het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen over de ruimteproblemtiek, aldus het hoofd DBH. Maar de twee partijen blijken verschillende normen te hanteren. Kersten: 'De minister houdt er geen rekening mee, dat twee parttimers eigenlijk meer werkruimte nodig hebben dan één fulltimer. Dat scheelt toch gauw vijftien tot twintig procent in totaal, als je uitgaat van de gangbare normn van 0.8 persoon per werkkamer'. Er is nu een werkgroep in het leven geroepen die op zeer korte termijn de knelpunten moet inventariseren. Men kan overwegen gebouwen in de stad Tilburg te huren. Ook wordt gedacht over nieuwbouw op het universiteitsterrein, maar dan uitbesteed aan een projectontwikkelaar die de ruimtes kan verhuren aan groepen of instituten van de KUB. (jG)
vervolg van pagina 3
Fiat voor CentER Volgens Kapteyn komen die 'goede mensen' niet als ze constant op de vingers worden gekeken. En zonder topmensen geen overheidsgeld. Over de namen van die topeconomen wordt trouwens nog steeds niets losgelaten. Voor de Raad was het simpelweg een kwestie van slikken of geen CentER. Er werd geslikt. Enige pleister op de wonde is dat de Faculteitsraad jaarlijks het verslag van de Wetenschappelijke Raad binnen haar gelederen mag bespreken. Op dezelfde vergadering gaf de Raad ook haar fiat aan een conceptbesluit voor het Instituut voor Taal- en Kennistechnologie. (JC)
ACADEMIE
GROTIUS
VOORLICHTINGSBIJEENKOMST fQ
over de éénjarige post-doctorale juridische praktijkopleiding * Datum: donderdag 21 april om 17.00 uur
n„U.na,uuüUl"
* Plaats: kamer PZ 202, KU Brabant * Onderwerpen: studieprogramma, toelatingseisen en kosten * Sprekers: prof.mr. J.B.M. Vranken en mr H. Beekhuis (directeur juridische zaken en secretaris Philips International B.V.) * Contacthoogleraar: prof.mr. J.B.M. Vranken, telefoon 013-662290 * Studiecoördinator: mevr. mr M. van Empel, telefoon 02154-20900
l'un
Voor postdoctorale studenten accountancy hebben wij een zeer informatief boekje geschreven Openhartig Het boekje gaat o a in op uw carrière als órs/as register accountant Het doet dat met in vrijblijvende algemene termen neen het geeft exacte voorlich ting Dus vertelt het ook over zaken die u in het begin kunnen tegenvallen Met een zelfde openhartigheid schrijven wy over onze motie ven bij het aantrekken van jonge academici en geeft de
BDD/DiikrGrtKp
n r
ggss&
voorzitter van de Raad van Bestuur een onverbloemd oor deel over onze Maatschap en haar toekomst
Interesse'
U kunt deze brochure schnf telijk of telefonisch bestellen Antwoordnummer 11 3720 VB Bilthoven Tel 030 790844 Vraagt u naar mevrouw Kluiters"?
Dijker en Doornbos Registeraccountants
ervoor psychologen.
//M//////////M\
FILMHUIS
RECENSIE
^Nederlandse literatuur levert schitterende films' 'Boeken verfilmen, kan niet. Honderden bladzijden navertellen in een paar uur, onmogelijk. Het geesteskind van de schrijver wordt verminkt, de fantasie van de kijker gevi/eld aangedaan.' Dat soort vooroordelen komt telkens terug als bekende romans verfilmd worden. Toch storten regisseurs zich massaal op bekende romans. Na de oorlog werden maar liefst 160 Nederlandstalige werken verfilmd. Dat daar heel goede films bij zitten, bewijzen Moller-studentes Rose-Anne Mutsaerts en Moniek Verhaaren met hun programma Film en Nederlandse literatuur, dat zij voor de Vereniging van Brabantse Filmhuizen samenstelden: negentien films die van 17 maart tot 6 april te zien zijn in elf zalen. Met produkties als Zoeken naar Eileen, Vroeger is dood, Havinck en Terug naar Oegstgeest(1987)totaan Dorp aan de Rivier (1958), geven zij een goed beeld van de Nederlandse cinema. Ook het tijdstip is goed gekozen, want in die periode valt de boekenweek en hebben veel middelbare scholieren een tentamen Nederlands af te leggen. En vooral voor die scholieren is deze serie bedoeld. Mutseartsen Verhaaren, beide fervente bioscoopgangers, willen duidelijk maken dat literatuur meer kan zijn dan alleen een verzameling lettertjes. 'We proberen niet alleen te laten zien wat er na 1945 gemaakt is, maar willen vooral ook mensen aanzetten tot het bekijken van literatuur. We leven ten slotte in een 'beeld-cultuur' en daarom moeten leerlingen kritisch leren kijken.' De films, ge-
Renée Soutendijk In 'Het meisje met het rode haar' baseerd op bekende werken van schrijvers als Mulisch, Campert, Claus en Hermans, zijn in de eerste plaats gekozen omdat ze goed zijn. Een docent Nederlands kan in zijn lessen het boek en rolprent met elkaar vergelijken. Daarvoor is een brochure geschre-
Brave boekenwijsheid Uitgeverij Martinus Nijhoff brengt een serie boekjes op de markt, waarin de filosofie van diverse vakgebieden aan de orde komt. Twee hoogleraren van de Vrije Universiteit, C. Sanders (inmiddels met pensioen) en J.F.H, van Rappard (trouwe leerling en dus opvolger) verzorgen in deze reeks het deeltje Filosofie van de psychologische wetenschappen. Het boekje kent drie afdelingen: 'kennistheoretische en antropologische vooronderstelingen', 'methodologie' en 'samenleving en ethiek'. Wat staat er in dit boekje? Helaas moet het antwoord luiden: zo oftgeveer alles wat u maar bedenken kunt bij de titel van het boek en bij de drie afdelingen. Ik neem maar een greep uit alles wat denkbaar is. Psychologie is bijvoorbeeld een heel intrigerend vak, omdat psychologen een specialisme maken van datgene waar iedereen zichzelf expert in beschouwt. Denkt u wel eens na over uzelf? De psycholoog denkt met u mee! Mensen kunnen zichzelf in een bepaalde taal beschrijven; psychologen moeten nu kiezen in hoeverre hun vaktaal kan, of zelfs moet, afwijken van die gewone taal. Is de kloof te groot, dan weet niemand meer wat je kunt doen met de inzichten die psychologen formuleren. Is de kloof te klein, dan bestaat het gevaar dat psychologen net zo warrig schrijven en denken als 'gewone' liiensen. En daar hebben we óók niet veel aan.
Nog een interessant probleem. Psychologen willen uitspraken doen over het gedrag van individuen. Maar zodra psychologen zo'n uitspraak formuleren, kunnen die individuen daarmee aan de haal gaan: ze kunnen de inzichten van psychologen gebruiken om hun eigen gedrag te wijzigen; daarmee verandert dan in principe de waarde van die inzichten. Of niet soms? Uw antwoord op mijn laatste vraag (ongeacht of u nu 'ja', 'nee' of 'geen idee' zegt) is al direct het startsein voor een filosofisch debat over de status van de psychologie als wetenschap.
Hierboven staan twee voorbeelden van filosofisch-psychologische vraagstukken. Sanders en Van Rappard gaan er op in. De auteurs hebben hun huiswerk gemaakt. Maar wat een verve/enrfboekje! Sanders en Van Rappard slaan bijna niets over; ze breien alles aan elkaar. Er loopt geen
ven die als lesmateriaal gebruikt kan worden. De reacties van de scholen zijn positief. Ze vinden het een goed idee en willen graag films gebruiken in de literatuurlessen. Een leraarvan een LTS was zo enthousiast dat hij
mooie rode draad door het verhaal. Het is schools, het is dor en meestal buitengewoon saai. Sanders en Van Rappard hebben 'alles' gelezen wat er ooit geschreven is, zo lijkt het, en wij worden daarvoor gestraft: de auteurs persen al hun kennis in een klein boekje. Een eigen verhaal durven de auteurs niet te vertellen. Braafjes pennen ze over wat ze elders zijn tegengekomen. Een voorbeeld? Op het gebied van de natuurwetenschappen vond jaren geleden een wetenschapstheoretisch debat plaats waaraan mensen zoals Kuhn en Lakatos meededen. Braafjes vertellen Sanders en Van Rappard weer eens een keer, wat die heren te melden hadden. Nu herinner ik me uit de geschriften van Kuhn en Lakatos die ik ooit gelezen heb, want ik ben ook heel braaf - dat deze auteurs veronderstelden dat hun analyses niét van toepassing waren op de psychologie. Of anders gezegd: Kuhn en Lakatos waren van mening, dat psychologen geen boodschap hebben aan de geschriften van Kuhn en Lakatos. Sanders en Van Rappard verzwijgen dit nu, want anders kunnen ze hun brave boekenwijsheid over Kuhn en Lakatos niet aan ons kwijt. Of sterker: als genoemde opmerking wel vermeld zou worden, dan zouden Sanders en Van Rappard gedwongen zij n om zelf eens na te denken - en dat is veel te moeilijk. Nog een voorbeeld. In de afdeling ethiek wordt braafjes gemeld dat de Nederlandse beroepsvereniging van psychologen een eigen beroepsethiek kent. Deze beroepscode
Univers
direkt driehonderd brochures aanvroeg. Ook de Neerlandici Hans van Driel en Mare Westermann, beiden verbonden aan de Tilburgse letterenfaculteit, zijn in hun sas met het initiatief. Als docent geven zij keuzevakken audiovisuele communicatie. Bovendien beschikken zij over de grootste bibliotheek op dit gebied, met een volledig overzicht van alle films na 1945, en zijn ze specialisten bij uitstek op het gebied van cinematografie en literatuur. 'De keuze van de rolprenten is erg goed. Sommige werken zijn heel moeilijk aan te • komen, zoals 'Het Gangstermeisje' en 'Als twee druppels water', die ze bij mijn weten uit de privé-collectie van Heineken hebben gehaald.' 'De cyclus is een uitkomst voor middelbare scholen die iets aan literatuur en film willen doen, want het is ondoenlijk om zelf aan een copie te komen.' Op de universiteit proberen Van Driel sn Westermann studenten te leren omgaan met audiovisuele middelen. 'Meteen roman kun je gemakkelijk zeggen: hier lees dit, maar bij een film is dat wat moeilijker. Van een klassieker als 'Hiroshima mon amour' hebben wij alleen een slecht videobandje. Daarvoor moet je naar het filmhuis', zegt Westermann. Van Driel werkt net als Mutsaerts en Verhaaren aan lesprojecten voor 15 tot 18-jarigen. 'Het probleem daarbij is dat docenten niet weten hoe ze met film moeten werken. Van literatuur hebben ze wel verstand, maar zodra ze een bioscoop binnenstappen, worden ze onzeker. Met lessen en bijscholing probeer ik ze meer wegwijs te maken, zodat ze in de klas wat meer durven.' Kijk-ondenwijs is belangrijk want het vak Nederlands verandert, signaleren Van Driel en Westermann. vervolg op pagina 12
is onlangs herzien (niet voor de eerste maal, overigens) en dat vermei., tn Sanders en Van Rappard correct. Om beroepsethische problemen te verduidelijken, hadden de auteurs aandacht kunnen schenken aan verschuivingen over de tijd. Wat is er de afgelopen decennia veranderd in die Nederlandse beroepscode, en waarom? Te moeilijk, want de auteurs zouden dan zelf weer eens moeten nadenken. Dus we krijgen slechts te horen dat er een beroepscode is, en dat men deze ook wel eens heeft herzien. Eén probleem wordt door Sanders en Van Rappard niet besproken. Hun boekje gaat volgens de titel over de psychologische wetenschappen. Welke wetenschappen zijn dat eigenlijk? Ik heb indertijd van één van mijn leermeesters geleerd: 'Er is slechts één psychologie, of geen'. Psychologische wetenschappen, in meervoud, dat was volgens mijn leermeester de dood in de pot. Ach, misschien had die man ongelijk. Ik denk dat Sanders en Van Rappard niet eens nagedacht hebben over de titel van hun eigen boek. Die titel kregen ze gewoon van hun uitgever. En als brave schooljongens zijn ze toen een opstel gaan schrijven, waarin ze wilden laten zien dat zij alles weten. Maar schrijven kunnen ze niet. Kar el Soudijn C. Sanders en J.F.H, van Rappard, Filosofie van de psychologische wetenschappen. Leiden: Martinus Nijhoff , 1987, 120 blz.
18 maart 1988 • 'J^jnatM.i^ii^
vervolg van pagina 11
Film & literatuur 'Vroeger had je klassieke vakken als taalkunde en literatuurwetenschappen. Daar is informatica bijgekomen en als vierde poot audiovisuele communicatie.' Hoe zit het met de argumenten van de sceptici? Kunnen boeken wel verfilmd worden? Die vraag vindt Van Driel verkeerd. 'Dat is net of je een fruitteler vraagt of hij van zijn appelbomen perebomen kan maken. De teler zal zeggen: 'nee, dat kan niet'. Er zijn zoveel verschillen tussen papier en celluloid, tussen lezen en kijken. Die maken het medium wezenlijk anders.' Dat verschil ontzenuwt direkt een aantal vooroordelen, want je kunt appels niet met peren vergelijken. Boek en film zijn twee onafhankelijke kunstvormen. Maar omdat ze vaak hetzelfde verhaal als uitgangspunt hebben, zet je ze toch naast elkaar. Mutsaerts: 'Ikkom vaak de bioscoop uit met een ontevreden gevoel. Vooral wanneer ik mijn beeld van een boek niet terug kan vinden in de film. Zoals bij Hersenschimmen: Joop A d miraal acteert uitstekend, maar toen ik Bernlef las, had ik een andere Maarten voor me.' Niet alleen het publiek is vaak teleurgesteld na het zien van een verfilming. Ook de schrijver is lang niet altijd tevreden. Bekend is de ruzie tussen W.F. Hermans en Fons Rademakers over de verfilming van 'De donkere kamer van Damocles'. Uiteindefijk kwam de film toch uit onder de titel 'Als twee druppels water", maar distantieerde Hermans zich van het eindprodukt. Een recenter voorbeeld is 'Het bittere kruid' van Marga Minco. Dit boek werd verfilmd, maar de bewerking van het autobiografische verhaal was zo drastisch dat Marga Minco de producent voor de rechter sleepte om vertoning tegen te gaan. Een proces dat ze verloor omdat de rechtbank vond dat de film een zelfstandig artistiek produkt is. Natuurlijk kan een regisseur niet letterlijk een roman verfilmen. Het medium stelt zijn eigen eisen. Het verhaal moet uit te beelden zijn en wordt meestal voor een groot publiek gemaakt. Zo wordt de hoofdpersoon Havinck in de gelijknamige film sympathieker afgebeeld dan in het boek: Franz Weisz benadrukt niet de leegte van de weduwnaar, maar zijn machteloosheid en zijn beste bedoelingen . Dat maakt de film anders dan het boek. Verschillen tussen celluloid en papier worden vaak geweten aan 'de verbeelding'. Literatuurliefhebbers claimen dat het geschreven woord veel meer vrijheid biedt. De lezer kan alles zelf bedenken. Van Driel spreekt dat tegen: 'Of je nu kijkt, of leest, in beide gevallen barst het van de mentale activiteiten. Bovendien wordt de lezer veel meer beperkt dan men denkt. In 'Terug naar Oegstgeest' legt Wolkers een beeld op van een bestaand stadje. De lezer kan daar niet omheen. Wanneer in het verhaal een moeder voorkomt, dan IS dat een moeder, niet een vader. Ook in een roman staat bijna alles vast.' Ondanks de tevredenheid met de serie, voelen Westermann en Van Driel zich gepasseerd door de Moller-studentes. 'Het verbaast mij hooglijk dat de Vereniging van Brabantse filmtheaters geen contact met ons heeft opgenomen. Ten slotte zijn wij degenen die zich bezig houden met dit onderwerp. Het lag dus voor de hand dat ze even bij ons aanklopten voor advies.' (EvS/AT)
Univers
VAN DIEN ^ CO* TREEDT GRAAG IN CONTACT MET AMBITIEUZE BPA AFGESTUDEERDE BEDRPSECONOMEN i*v iL.!ĂŻv':!iii!iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii^
IIMIIIII IHI.lMi i.uilllHIJl
Schrifteli)ke sollicitaties te richten aan \ an Dien + Co Accountants, t a v de heer R H van Ede, Hoofd Personeelszaken, Fizeaustraat 2 109^ SC Amsterdam tel 020 5686610
ten Dien^Co Accountants
n an Dien + Co Accountants maakt deel uit van de Van Dien groep en is lid van Deloitte Haskins & SeUs International Een organisatie met 26 000 medewerkers in "'t landen Alkmaar Almere Amsterdam Arnhem \elp Breda Eindhoven Enschede Gouda S-Gravenhage-Rifswiik Gronmgen-Haren Haarlem 's Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venlo Zaandam ZwoUe Willemstad (Curasao) Oranjestad (Aruba) PhĂźipsburg (St Maarten)
18 maart 15
MEDEDELINGEN
De mededebngenpagBia worcft ver zorgd doof de afdeling Interne Gom munioatte Diensten en faculteiten levefen oofHj zsm aan, «rtert^ vnjcfeg 12 00 uur vóór het verscbtjnen van de nieuwe Univers t v m beperkte wimte IS het zaak berichten kort en kemachttg te formuleren Deredac tie kan benchten wtjzigen Bij teveei copij krtjgt de hoogste actuatrteits vvaarde voorrang
ALG RECEPTIE M W . T . M . LAUREY Op I april 1988 zal mw T M Laurey, se cretaresse van de Bibliotheek, bij gele genheid van het bereiken van haar "lO-jang ambtsjubileum afscheid nemen van de universiteit In verband hiermee zal op dinsdag 29 maart as om 16 30 u een receptie plaatsvinden in de Portrettenzaal
FEW BELEGGINGSPROJECT M.A.K. De beleggingswereld staat sinds de beurskrach weer volop in de belangstel ling Daarom heeft de M A K het plan opgevat een beleggingsproject op te zet ten voor de leek op beieggingsgebied Gedurende 3 middagen zal deze kennis maken met de verschillende aspecten van het fenomeen beleggen Het pro gramma ziet er globaal als volgt uit - WO 30 mrt Gastcollege door drs A Verboven Enkele onderwerpen als 'Wat houdt beleggen in?' verschillen de soorten beleggingen, welke facto ren hebben invloed op de hoogte van de beurskoers, Hoe functioneert de beurs, Hoe lees je een beursbericht? do 31 mrt Excursie naar de optiebeurs en het effecten kantoor van de Rabo bank in Amsterdam Lezingen over o a Merchant Banking, beleggingsonderzoek binnen Rabobank NL , dienst verlening in de particuliere markt, functies van een commissie nairsbedrijf do 14 apr Simulatie van de beurs m b V een computer Informatie en aanmelding op di van 9 00 13 00 u en WO van 13 00-17 00 u op 8 305
FRW BURGERLIJK PROCESRECHT De datum voor het vragenuur, vooraf
gaande aan het schriftelijk tentamen van het regulier programma (basis doctoraal) Burgerlijk Procesrecht is maandag 9 mei as Het vragenuur zal worden gehouden om 19 00 u in AZ 6
schappen) zijn college op 14 maart zal verzorgen
DATA SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S GROEPSRECHT
DOCTORAAL In de overgangsregeling is ten onrechte vermeld dat de cursus 9 Capita Selecta Sociale Psychologie in het Ie semester plaats zou vinden Deze cursus is in het 2e semester (voorjaar 1989) De cursus Inleiding Artjeids en Organisatiepsychologie vindt zowel in de dag als in de avondopleiding in het voorjaar plaats in het 2e semester (voorjaar 1989) De cursus Interview en Enquête vindt zowel in de dag als in de avondopleiding plaats in het Ie semester (najaar 1989)
De tentamens van het vak groepsrecht zullen worden afgenomen op on derstaande data I ma 16 mei 1988 om 10 30 u II ma 29 aug 1988 om 10 30 u Men dient zich voor deze tentamens aan te melden bij het Bureau Examens (Ie verdieping van gebouw B en de hal van gebouw S) respectievelijk voor I apnl en voor I juh 1988 Plaats van het tentamen treft u aan op de oproepkaart voor het tentamen A A N M E L D I N G SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S M E I / J U N I A.S. De aanmelding voor alle schriftelijke ten tamens (dus ook voor keuzevakken waarvan het tentamen schriftelijk wordt afgenomen I) van de tentamenperiode mei/junia s dient te geschieden voo/-/ april a s bij het Bureau Examens (Ie ver dieping van gebouw B en de hal van gebouw S) Aanmelding voor/77o/7cte///)ffe tentamens dient te geschieden minimaal 3 weken v o o r d a t het t e n t a m e n plaatsvindt
FSW Op donderdag 21 apnl vindt het lustrum congres plaats In verband hiermee ko men alle colleges op die dag te vervallen T A O P MEDEDELING Op 24 maart a s zal ir P van Amels voort (part-time docent Bedrijfskunde TUE en organisatie adviseur bij Advies groep KOERS) een lezing verzorgen over het thema 'Integrate Organisatiever nieuwing', een ontwerpstrategie voor verbetenng van de kwaliteit van organi saties Plaats PZ208 Aanvang 20 00 u Deelname is voor TAOP leden gratis IMiet-leden betalen f 2,50 Opgave voor 19 maart a s bij - Corine van Nieuwburg Bnttendreef 10 5012 AB Tilburg tel 013 554833 en - Bert Goos Mandenmakerstraat II4813 KG Breda tel 013 219038 WERKCOLLEGE SCW-I Twee docenten hebben geruild Ir H van der Poel (Vrijetijdswetenschaf)pen) geeft het werkcollege op 14 maart, tenwijl dr A M Bevers (Cultuunn^eten
V
FSW/PSY
FLW VOORAANKONDIGING C O L L O Q U I U M REEKS LETTEREN Spreker Gisela Redeker (WERKVERBAND TEKSTWETEN SCHAP) Datum 19 mei 1988 Tijd 15 3 0 u Plaats A Z 8
worden gerelateerd aan de hoeveelheden (per 100 predicaties) van semanti sche, retorische en sequentiële struc tuursignalen in de verschillende teksten COLLOQUIUMREEKS LETTEREN Spreker Anita Broere Rasenberg Datum 21 apnl 1988 Tijd I5 3 0 u Plaats A Z 8 Dieptepro/ect Intercultureel begrijpend lezen In 1986 IS op initiatief van het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen een aantal diepteprojecten gestart voor het basisonderwijs Een van die dieptepro jecten is het project Intercultureel begrij pend lezen In dit verband wordt een samenwerking bewerkstelligd door het werkverband Taal en Minderheden, het School Advies Centrum in Utrecht, de Pabo de Domstad in Utrecht, het Katholiek Pedagogisch Centrum in 's Hertogenbosch en vier basisscholen in Utrecht De spreker zal ingaan op de achtergron den, opzet, doelen en activiteiten van het diepteproject In het bijzonder zal wor den ingegaan op de activiteiten van het werkverband Taal en Minderheden
FGW
Onderwerp Drie componenten van samenhang in teksten semantische, reto rische en sequentiële structuur Teksten hebben een inhoudelijke struc tuur (vaak 'macrostructuur' genoemd) en een presentatiestructuur (bv een conventionele 'superstructuur') Deze twee aspecten van samenhang in teksten zijn tot nu toe meestal apart on derzocht Dit bemoeilijkt de theoretische integratie Immers kunnen structuursig nalen zoals voegwoorden en partikels m verschillende teksten zowel semantische als retorische relaties aanwijzen En soms hebben zij zelfs geen van beide functies ZIJ markeren dan sequentiële structuu reenheden (bv maar' na een terzijde) Uit een eerder onderzoek is gebleken dat sprekers in mondelinge verhalen eén en dezelfde semantische structuur minder expliciet markeren naarmate zij meer re torische en sequentiële structuursigna len gebruiken Om te toetsen of deze complementair ook in geschreven infor matieve teksten te vinden is, zijn be schrijvende en opiniërende artikelen uit het weekblad Vrij Nederland onder zocht De semanti suhe en pragma ti sche complexiteit van deze teksten wordt empirisch bepaald door middel van tekstanalyse en proef personenoordelen m b t semantische complexiteit en tekstfuncties (informerend, onderhoudend, opiniërend) De resultaten
QO
LEZING PROF. DR. G. DEKKER Op 24 maart zal Prof dr G Dekker (hoogleraar godsdienstsociologie aan de Vrije Universiteit) een lezing houden met als onderwerp De toekomst van de kerken in Nederland De lezing begint om 14 OOuurenisomstreeks 16 30 uur afgelopen Plaats Theologische Faculteit, zaalT8
VAC Binnen de Bibliotheek van de Katholie ke Universiteit Brabant komt ten behoeve van Tilburg University Press per I apnl 1988, vacant de functie van ASSISTENT PROMOTIE EN ACQUISITIE T U P (VAC.NR. 116) voor0,5 van de werktijd Taken promotionele activiteiten activiteiten t b V de produktie vervanging in voorKoiiiende gevallen van de direc tie Functie-eisen - academisch niveau affiniteit met de publicatie en de verkoop van wetenschap pelijke teksten uitstekende beheersing van het Nederlands - goede beheersing
drukkerij
van het Engels flexibiliteit en goede contactuele kwaliteiten Werktijden worden in overleg vast gesteld Inlichtingen drs J Schoolmeesters,
tel 013 662619
Salaris max f 2 626,50 bruto Afhankelijk van de ontwikkeling is ver dere doorgroei met uitgesloten Eind 1988 komt in de Faculteit der Economische Wetenschappen vacant de functie van HOOGLERAAR (B) FISCALE E C O N O M I E Deze hoogleraar zal zijn onderwijs en onderzoek vooral richten op het vak Belas tingrecht, speciaal nkomstenbelasting (excl winst) Onderwijs wordt verzorgd in zowel de fiscaal economische als de fiscaal juridische studierichting De voorkeur gaat uit naar een kandidaat met een brede fiscale onentatie, die be langstelling heeft voor het onderwijs, be schikt over voldoende didactische capa citeiten en heeft bewezen een goed onderzoeker te zijn blijkend uit een dissertatie en uit een aantal andere publicaties in gerenommeerde tijdschriften De hoogleraar dient leiding en richting te geven aan het onderzoek binnen de vakgroep, m n ook aan voorwaardelijk ge financieerd onderzoek Inlichtingen prof mr Ch P A Gep paart, tel 662879 (werk) of 013 672694 (prive) ZIJ die belangstelling hebben voor deze functie of die de faculteit willen attende ren op geschikte kandidaten worden ver zocht zich schriftelijk, met curnculum vitae en lijst van publicaties te richten tot de secretans van de Benoemingsadviescommissie, de heer A C Janssen, Ka tholieke Universiteit Brabant, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg Tilburg, I maart 1988 Functieprofiel en functie eisen, ter in zage op het pnkbord in de vitrines (o m hal gebouw B) Copieen ver krijgbaar bij de dienst Personeelsza ken (kamer 1028) Sollicitaties, tenzij anders vermeld, schriftelijk, binnen een week, onder vermelding van het vac nr op de en veloppe aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE TILBURG In het kader van het streven naar een evenwichtiger personeelsopbouw zal bij gelijkwaardigheid van kandidaten de voorkeur worden gegeven aan een vrouw
Em. de Jong b.v.
Postbus 8 - 5110 AA Baarle-Nassau - Telefoon 04257 8922 *
kranten in kleur - periodieken - boeken - brochures - folders - handels-en familiedrukwerk
fg
Varia i SYLLABUS W A O De Vereniging van Vrouwen met Academische Opleiding ( W A O ) lieeft haar studie naar de probiematiel< van het twee-carrière-partnerschap afgesloten met een syllabus betreffende de volgende onden/verpen: - het combineren van werk en gezin - rolverdeling in partnerschap - ouderschap - timemanagement - geld - wetgeving - partners en organisaties Over deze onderwerpen zijn aan een achttal universiteiten discussieavonden gehouden tussen studenten die aan het begin van hun loopbaan gehouden tussen studenten die aan het begin van hun loopbaan en gezin combineren. Ten behoeven van het project is een literatuurstudie gemaakt van recentie studies en publicaties die zijn verschenen in Nederland en Amerika in de periode 1980-1986. Aan de hand hiervan is deze syllabus samengesteld. Hij bevat relevante literatuur voor studenten met per onderdeel een literatuurlijst, en een handleiding voor de begeleider, voorzien van modellen en rollenspelen, vragenformulieren enz. De syllabus is bedoeld voor gebruik aan universiteiten, hogescholen en bedrijven. Hij is te verkrijgen door overmaking van f 28,- (inclusief f 8,- verzendkosten) op gironummer 46 92 876 t.n.v. 'partnersproject' Amersfoort, met vermelding van 'syllabus'
Menu
Nadere informatie bij: H. Hootsmans, Nassaulaan 1,3818 GM Amersfoort, tel. 033-18211; A. Pierrot, tel. 020-417003; M. Ottens, tel. 04970-14007. T W I N T I G EG-BEURZEN V O O R ONDERZOEK EUROPESE INTEGRATIE De EG stelt dit jaar twintig beurzen van maximaal 4500 ecu elk beschikbaar voor onderzoek naar enig aspect van de Europese integratie. De beurzen zijn niet bestemd voor studenten, maar speciaal voor jonge onderzoekers. De maximum leeftijd is veertig jaar. Wie in aanmerking wil komen voor een toelage moet bij de EG in tweevoud een onderzoeksvoorstel indienen van vijf è tien getypte pagina's, vergezeld van een levensbeschrijving, een begroting en een schriftelijk bewijs, dat men in dienst is van een universitaire instelling. Bursalen die het onderzoek niet afmaken, moeten het gehele bedrag terugbetalen. Het onderzoeksverslag moet minimaal 40.000 woorden tellen. Alle nationale talen van de EG-lidstaten zijn toegestaan. De EG kan eventueel de publikatie subsidiëren. Sluitingsdatum voor aanvragen is 31 maart 1988. Uiterlijk 15 juli 1988 wordt over de toekenning van de beurzen beslist en de onderzoeksverslagen moeten voor 1 oktober 1989 bij de EG binnen zijn. Contactadres: Commission of the European Communities, Directorate-General Information, Communication, Culture University Information, Wetstraat 200, B-1049 Brussel (tel.: 2354583 of 2352585). Op hetzelfde adres zijn de officiële aanmeldingsformulieren verkrijgbaar. LANDELIJKE AANGIFTE D A G
PER iO DE 21 T / IVJ 25 MAART 1988 M A A N D A G 21/3 goulashsoep of bamtsoep cheeseburger of rundervink cl'iarnpignonsoep spinazie a ta crème of roos koolsalade fKjmmes decorés of gekookte aardappelen Veg. plak komijnekaaschampignonsaus - spinazie pommes decorés DINSDAG 22/3 heldere tomatensoep + mats of selderiesoep nasi goreng kroepoek - ananas kipnuggy in pindasaus of kalkoenateak - groentemix - gekookte aardappelen Veg: nasi gorang - kroepoek - ananas - saté + pindasaus
Zaterdag 26 maart Landelijke Aangifte Dag georganiseerd door stichting fiscale rechtshulp 'de Smeetskring' Op zaterdag 26 maart a.s. zullen de belastingwinkels van Leiden, Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Roermond en Tilburg de aandacht vragen voor een thema, te weten: 'Kwijtschelding, een kwestie van fair p(l)ay?'. Om dit thema te omlijsten zullen medewerkers van de bovengenoemde belastingwinkels op deze dag aangiftebiljetten invullen voor de belastingbetaler. Op de Katholieke Universiteit Brabant in Tilburg^al de Landelijke Aangifte Dag om 10.00 uur worden ingeleid door de staatssecretaris van Financiën mr. H.E. Koning. Bovendien zal er op de Katholieke Universiteit Brabant om 13.30 uur een symposium plaatsvinden met het thema: 'Kwijtschelding, een kwestie van fair p(l)ay?'. Het symposium zal worden voorgezeten door prof. mr. Ch.P.A. Geppaart. Prof. mr. Ch. Langereis, buitengewoonhoogleraar belastingrecht. Dhr. A. van Vliet, hoofd van de afdeling invorderingsbeleid van het ministerie van Financiën en Prof. mr. Oosting, Nationale Ombudsman zullen een inleiding houden waarna er onder leiding van Prof. mr. Ch. P.A. Geppaart gelegenheid is tot vraagstelling en discussie.
WOENSDAG 23/3 erwtensoep of taugésoep kotelet of bretonse schijf n-tosterdsaus snijboontjes of witlof salade gebakken of gekookte aardappelen Veg; bruine bonenschotel rauwkostsalade DONDERDAG 24/3 oxtatl cteft of kalfssoep spaghetti a (a bolognese - kaas rauwkostsalade runderlapje - vleesjus stamppot zuurkool Veg spaghettischotel - kaas rauwkostsalade VRIJDAG 25/3 tomatensoep of heldere aspergesoep !4 haan of gebakken vis rémouiadesaus doperwten worteltjes patates frites of gekookte aardappelen Veg: 2 kaaskroketten - rémouiadesaus - doperwten - patates frites
Studentem STUDENTENCABARET In december 1986 is door een aantal studenten uit de verschillende Groninger studentenverenigingen de Stichting Groninger Studenten Cabaret opgericht. Het doel was een cabaretfestival te organiseren waar HBO en W O studenten uit Groningen aan konden deelnemen. Dit initiatief resulteerde in een tweedaags festival. Zowel op 2 als op 3 oktober 1987 was de kleine zaal van het cultureel centrum ' d ' Oosterpoort' uitverkocht. Het publiek was enthousiast. Robert Brouwer won de juryprijs en het duo 'de Zwarte Strik' de publieksprijs. Dit festival zal een landelijk vervolg krijgen. Alle HBO en W O studenten die zich met cabaret bezig willen houden kunnen zich hiervoor inschrijven. Tussen de insthrijvingsperiode, die op 15 april sluit, en de selectie in juni worden workshops
aangeboden onder leiding van een professionele regisseur, tekstschrijver en musicus. Na de zomervakantie zullen de 8 geselecteerde personen/groepen wederom professioneel begeleid worden. Het festival zal plaatsvinden op 28 en 29 oktober 1988 in cultureel centrum 'd'Oosterpoort' in Groningen. Tijdens beide dagen zal een deskundige jury samengesteld uit mensen uit de cabareten theaterwereld aanwezig zijn. Wanneer je interesse hebt en meer wilt weten, neem dan contact op met één van de onderstaande bestuursleden, of vraag een inschrijvingsformulier aan bij: Stichting Groninger Studenten Cabaret, postbus 41030, 9701 CA, Groningen.
LEZING M A R K E T M A K E R OPTIEBEURS Op donderdag 24 m a a r t a.s. organiseert Beleggingsstudievereniging Mercurius in het kader van haar 'Financiële Lezingcyclus' een lezing over 'De marketmaker op de Optiebeurs.' De heer N. Phijffer, zelfstandig marketmaker op de optiebeurs Amsterdam, zal een verhaal houden over zijn werkzaamheden als marketmaker en de strategieën die hij daarbij toepast. Plaats AZ116. Aanvang 20.00 uur. De toegang is gratis. EFACT EXCURSIE Donderdag 24 maart a.s. organiseert Efact een excursie naar het A.B.P. in Heerlen. De hele dag zullen er lezingen gegeven worden, dus wordt het vroeg vertrekken. De lunch zit in de prijs inbegrepen: f 12,50 voor leden en f 7,50 voor niet-leden. Deze excursie is vooral interessant voor mensen, die Ondernemingsfinanciering en Geldwezen volgen of gevolgd hebben. Heb je interesse, schrijf je dan zo snel mogelijk in. S.K.B.-LEZING Voor de mensen, die 25 februari j . l . naar de lezing over het starten van een eigen onderneming zijn geweest en die geen folder over de Stichting Kleinschalige Bedrijvigheid hebben kunnen bemachtigen, zijn er nog enkele aanwezig op de Efactkamer, gebouw O kamer 50. Hier kun je ze iedere middag (behalve op woensdag) afhalen. Bij voorbaat dank voor uw medewerking. DEFACTO Het periodiek van de economische faculteit DEFACTO is op zoek naar enthousiaste economen die het redactieteam willen versterken. Met name mensen die zich in de beginfase van hun studie bevinden, worden gevraagd eens contact met ons op te nemen. Dus heb je interesse in de economische theorie en praktijk en een beetje schrijverstalent, kom dan eens langs op kamer O 50. Je kunt ook even bellen naar 013-637897 (vragen naar Ruud). Leden van EFACT die DEFACTO 2 nog niet in hun bezit hebben, kunnen deze nog steeds afhalen op kamer O 50. JURIBES Voor 31 maart a.s. staat weer een excursie op het programma. Er wordt 's ochtends een bezoek gebracht aan de Oosterscheldewerken en 's middags gaan we naar het provinciehuis Zeeland in Middelburg. We vertrekken om 8.(X) uur vanaf de Universiteit. Interesse? Bel Jos Koevoets, tel. 01608-16689. T H E M A M I D D A G ISABEST De studentenvereniging ISABEST en het CDC Career Development Center organiseren in samenwerking met Van Dien & Co, KPMG Klynveld Kraayenhof en Brands & Wolff-accountants op donderdagmiddag 7 april 1988 om 13.30 uur in zaal SZ 28 (KUB) een themamiddag 'Accountancy, accountancy en....'. Door 3 afgestudeerde bedrijfseconomen, waarvan 2 registeraccountants en één aankomend registeraccountant zal op het volgende worden ingegaan: De werkzaamheden per bedrijfstype, de hieraan verbonden voor- en nadelen voor bedrijfseconomen en belangrijke overwegingen voor studenten bedrijfseconomie bij het kiezen van een loopbaan in de accountancy. De sprekers zullen géén theoretische uit-
• ^ p z e t t i n g geven, maar vertellen vanuit eigen ervaring en beleving. De themamiddag zal worden afgesloten met gelegenheid tot discussie, stellen van vragen en een aansluitende borrel. Deelname aan deze middag is gratis. Indien u deze lezing wenst bij te wonen kunt u zich vóór 24 maart 1988 opgeven bij Friedo Opfergelt (Tel: 013-632148), Bernard Lammens (Tel: 013-671989) of Suzanne van Zitteren (Tel: 013-563581). ROOILIJN Op 17 maart verschijnt de 'vierde nota over de Ruimtelijke Ordening'. Diezelfde dag komt een extra nummer uit van het tijdschrift Rooilijn met daarin een aantal reacties uit de universitaire wereld op deze nota. Door de medeweri<ing van het Ministerie van VROM is het mogelijk dit tijdschrift gratis aan belangstellenden te doen toekomen. Het gratis nummer is schriftelijk aan te vragen bij het volgende adres: Rooilijn, Planologisch en Demografisch Instituut, Jodenbreestraat 23,1011 NH Amsterdam
DSWu DIENST STUDENTEN WELZIJN Openingstijcieti informatiecentrum (gebouw N , kamer 24) maandag 13.00-15.00 uur dinsdag t / m donderdagl 1.00-15.00 uur vrijdag 11.00-13.00 uur dinsdag óók 16.30-18.00 uur (alleen tijdens collegeperiode) Informatie en afspraken met dekanen in het informatiecentrum of telefonisch: 662211. Buro Welzijn (studie- en beroepskeuze-adviseur, medewerker vorming en welzijn, studenten psychologen): 662218. Buro Studentenarts: 662116. Mutatieformulieren WSF18-1Sinds kort zijn er in het Informatiecentrum formulieren verkrijgbaar waarmee je veranderingen aan de C D . S . in Groningen kunt doorgeven. Er zijn 3 verschillende formulieren: één om veranderingen door te geven in je eigen situatie als studerende, één voor de ouders en één voor de partner. Let wel! Als je het 'gewone' mutatief ormulier-Ms nog bezrt en je kunt je wijzigingen daarop kwijt, dan doe je er beter aan dót formulier te gebruiken J-let kan nl. sneller worden verwerict dan de formulieren die in het Informatiecentrum (alléén tijdens de openingstijden, zie boven) verkrijgbaar zijn. Overigens liggen deze formulieren ook bij alle postkantoren, bibliotheken en Rabo-banken. Groepsbegeleiders Voorlichtingsdag Op7aprila.s. (dedonderdag na pasen) organiseert de D.S.W. weer een voorlichtingsdag voor a.s. eerstejaars studen-
Sportnieuws^ SPORTCENTRUM Roosterwijziging Vanaf heden gaan de volgende roosterwijzigingen in: - dinsdag 17.00-18.00 uur: judo nivo 3 vervalt - woensdag 16.00-17.30 uur: atletiek in grote zaal vervalt; in plaats daarvan atletiektraining in Willem ll-stadion. Nautikos-zailen Ervaren zeilers of instructeurs gezocht om met ons op trainingsweekend te gaan. Op 17 en 18 april organiseert Nautikos een instructeurs-weekend om ervaren zeilers tot instructeurs te maken. Juist de moeilijke, minder gebruikelijke manoeuvres komen aan bod, een stuk theorie en didactiek. Bovendien zal het erg gezellig worden en is het weekend een goede eerste kennismaking met de vereniging en haar activiteiten. Ben je geïnteresseerd, geef je dan snel op!! Ook voor vragen, opmerkingen en inlichtingen staan we open. Bel in ieder geval naar Coen (636730) of Marieke (683863). PENDRAGON Soft- of honkballen De lente is weer in aantocht, dus... wij gaan het veld weer opl Elke donderdag van 15.00-18.00 uur kun je soft- ofhonl<ballen op het grote omheinde veld tegen-
ten en daarvoor vragen we wederom de medewerking van oudejaars studenten. Het is de bedoeling datje die dag (tussen 09.00 en 14.00 uur) een groep a.s, studenten met evt. hun ouders onder je hoede neemt, hen vertelt over je eigen ervaringen met de studie en het student zijn en hen door het programma heen leidt. Je krijgt hiervoor een onkostenvergoeding en aan het einde van de dag een borrel aangeboden. Je kunt je aanmelden bij de D.S.W., zowel telefonisch als in het Informatiecentrum (zie Boven). Aktuele stucienten-lnformatie In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen informatiemateriaal voor studerenden. In het informatiecentrum wordt dit materiaal, dat van zeer uiteenlopende aard kan zijn, tenminste één maand ter inzage gelegd. Deze week aktueel: * De brochure 'Stage lopen' geeft informatie over de sociale zekerheid van stagiairs. Het geeft antwoord op vragen over de ziektewet, ziekenfondswet, werkloosheid, premiebetalingen, loonbelasting enz. * Er is informatie over het stagebeleid van het Vrouwensteunpunt in Limburg. Zij stelt een aantal stageplaatsen beschikbaar. De informatie gaat over o.a. het aantal, de lengte en het soort van de stages, de selektieprocedure en de begeleiding. Gewenste oplekJingen voor de stages zijn o.a. sociologie (arbeid en organisatie), psychologie (arbeid en organisatie) enz. * Vanuit Buro Studentenarts staan er in het Informatiecentnjm een aantal brochures over bv. seksualiteit. Ze gaan over onderwerpen als 'de pil', kondooms, het spiraaltje, geslachtsziekte, abortus, aids enz.
Vrouwen i VROUWENDOCUMENTATIECENTRUM Het vrouwendocumentatiecentrum Tilburg is geabonneerd op zo'n 125 vrouwentijdschriften, heeft boeken, kranteartikels, brochures enz. over uiteenlopende onderwerpen als bijv. politiek, sexueel geweld, meiden, onderwijs en ouder worden én een adressenbestand van die organisaties in en buiten Tilburg die voor vrouwen van belang kunnen zijn. Het vrouwendocumentatiecentrum is open op maandag van 14-17.00 u, dinsdag van 9-12.00 u, woensdag van 20-22.00 u en op donderdag van 14-17.00 u. Er is gelegenheid om te studeren en te copiëren. Ook geeft het Vrouwendocumentatiecentrum Tilburg telefonische informatie. Het adres is: Nieuwlandstraat 43, Tilburg. Tel.: 013-421896. over de H.T.S. met de Tilburg Jug Pissers. Van Harte Welkom! W i e gaat er mee de Bastille bestormen? T.S.A.V. Parcival doet met twee teams mee aan de Batavierenrace, een estafetteloop voor 10 dames en 15 heren per team van Nijmegen naar Enschede. De etappes verschillen in lengte, breedte en zwaarte. De start is op 23 april om 0.00 uur en de finish om ± 16.30 uur. 's Avonds een grandioos feest in de Bastille van de Technische Universiteit van Twente. Mogelijkheid tot inschrijving en nadere informatie op het prikbord van Parcival in de studentensporthal. Internationaal Tennistoernooi Maandag 21 maart a.s. begint het langverwachte internationaal studenten tennistoernooi. Aan dit toernooi, dat door Lacoste georganiseerd wordt, doen o.a. teams uit Engeland, België, Noorwegen en Frankrijk mee. De sporthal zal dus de gehele week gevuld zijn met internationale tennistermen en natuuriijk veel gezelligheid. Behalve op woensdag want dan staat een dagje Amsterdam op het programma. Kom volgende week eens langs om te kijken naar engelse smashes en incredible franse drop-shots. Oproep aan de leden; we zoeken nog een paar slaapplaatsen voor de deelnemers, dus heb je nog ruimte bel dan: Margriet, tel. 684808
m
^güpt^ STUDIUM G ENERALE
Agenda MAARf~~
LEYPARK
Tilburgers wakker geschud voor eerste Derde-Wereldfestival
Economie en voorspellen Donderdag 24 maart 13.30 uur zaal SZ 17, Terugblik op het Centraal Planbureau' Economische toe komstverkenning in Nederland. Le zing door Prof. dr. C A . van den Beid (ouddirecteur van het CPB). Na het afscheid van D.B.J. Schouten wordt door Studium G enerale op drie achtereenvolgende donderdagmidda gen de problematiek van het voorspellen in de economische wetenschap behan deld. Op de laatste donderdag (7 april) komt de grand old man zelf aan het woord in een debat met Prof. H. den Hartog van het Centraal Planburo. In de eerste lezing op donderdag 24 maart wordt de geschiedenis van het economisch voorspellen in Nederland toegelicht door Prof. van den Beid. De volgende punten komen aan de orde: Oprichting van het CPB in 1945, op ini tiatief van Vos en Tinbergen. Hun ideeën oversturing van de economie. Wettelijke vastlegging van de taak en plaats van het CPB in 1947, na parlementaire discussie. Het werk van het CPB nader be schouwd, aan de hand van de jaarlijkse publicaties: Macro Economische Ver kenning (MEV) en Centraal Economisch Plan (CEP). Voorspellingen en varianten daarop. Presentatie aan de Raad voor Economische Aangelegenheden. Modelbouw in de loop van de tijd. Ge neraties macro modellen ('Different mo dels for different purposes') Kwaliteitvan de (model)voorspellingen. Onvoorwaardelijk en voorwaardelijk. Andere methoden van voorspelling. Invloed van voorspellingen op besluit vorming. Invloed ook op de politieke dis cussie via informatie aan politieke partij en en aan het georganiseerde bedrijfsle ven. Tenslotte: bespreking van een beleids variant ontleend aan het CEP 1984, die voor de lezing uitgereikt zal worden. \r\ de documentatiemap die voor f 6,— verkrijgbaar is bij Studium Generale, is ook een tekst van Van den Beid opgeno men.
'We hopen een aantal mensen in Tilburg wakker te schudden, een stukje bewustwording te bereiken tussen mensen in Nederland en In de Derde Wereld', zegt Cees See bregts. Als medewerker van het Centrum voor Ontwikkelingssa menwerking (COS) in Tilburg Is hij een van de mensen die nu al druk bezig zijn met de voorbereidingen van het DerdeWereldfestival dat op zondag 12 juni in het Leypark ge houden wordt. Het festival is de landelijke slotma nifestatie van een publiekscampag ne die in dertien Nederlandse steden onder de titel 'NoordZuid relaties, onderlinge afhankelijkheid en soli dariteit' gehouden wordt. Initiatief nemer voor deze campagne is de Raad van Europa. Met een soortge lijke landelijke actiecampagne in de 21 Europese lidstaten, wil de Raad de Europeanen op de hoogte bren gen van de problematische verhou ding tussen rijke en arme landen en nieuwe impulsen geven aan de ver waterde Noord Zuiddialoog. De Nederlandse organisatie, in handen van het Nationaal Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking en Bewustwording (NCO), legt de na druk op het thema 'cultuur uit de derde wereld'. De organisatie heeft daarvoor dertien Centra voor Ont wikkkelingssamenwerking (COS sen) benaderd. Cees Seebregts: 'Als ik een lezing hou over de politie ke en culturele verschillen in Nicara gua dan slaat dat maar moeilijk aan. Een cultureel festival zal veel mak kelijker aansluiten bij de bevolking.' In Tilburg bereidt het COS het Der deWereldfestival voor in samen werking met onder meer de Stads schouwburg en het Noorderligt Theater.
Studenten Cabaretfestival in Groningen Het Groninger Studenten Cabaret festival, dat vorig jaar voor het eerst werd gehouden, zal dit jaar een lan delijk karakter krijgen. De organisatie mikt op deelnarfie van cabaretgroepen en solisten af komstig uit WO en HBO. Dit cabaretfestival is daarmee het enige landelijk festival exclusief voor studenten. Weliswaar kent Delft zijn Camaretten en heeft ook Leiden een kleinkunstfestival dat op aan zienlijk meer traditie kan bogen, maar de festivals in deze steden mikken op een veel bredere groep van deelnemers.
Het cabaretfestival wordt gehouden op 28 en 29 oktober. De inschrijving start op 15 maart. Het festival maakt deel uit van het lustrumprogramma van de Rijksuniversiteit G roningen, die volgend jaar375 jaar bestaat. In april 1989 organiseren studenten van de RUG in het kader van het zelfde lustrum de 'Pythische Spe len.' De eerste editie van dit cultu rele evenement werd in 1986 in Maastricht gehouden. Op de Pythi sche Spelen houden studenten uit alle delen van het land 'wedstrijden' in poëzie, cabaret, dans, muziek en dergelijke. (LH/up)
UNIVERSITEIT
Brahms sextetten Aula: op 22 maart 1988, om 20.15 uur. Georganiseerd door de Liedertafel. Nobuko Imai, al vele malen te horen bij de Liedertafel, veel gecontracteerde so liste in het buitenland; woont in Neder land; daardoor in staat om zich de luxe te veroorloven van bijzondere program ma's zoals de twee sextetten van Brahms, juwelen uit de kamermuziekli teratuur. Haar companen zijn ook vaak te horen in kamermuziekensembles, naast hun orkestpraktijk waarin ze top lessenaars bezetten: Victor Liberman,
concertmeester van het Concert gebouworkest, Marien van Staalen (solocellist Rotterdams Philharmo nisch), Mieke Biesta, Vladimir Waren berg en Gerrit Oldeman.
De publiekscampagne is, evenals in de andere steden, ook in Tilburg on der de titel 'Noord Zuid nodigt u uit' van start gegaan. Voor Tilburg be tekent dat: nieuwsbrieven naar re gionale en landelijke pers en enke le scholen die betrokken worden bij het naderende festival. In de week voor 12 juni brengt theatergroep Pruim het stuk 'Ananzi de Spin' op basisschool S.I.O. Hoogvenneaan de Sint Jozefstraat. 'Om Ananzi vast te leggen moesten we snel handelen. We hebben nu de voor keur gegeven aan speciaal onder wijs in Hoogvenne. Het is tenslotte helemaal niet verkeerd daar eens wat aan te doen.' Ook de St. Jozef mavo aan de Oude Dijk zal via les brieven betrokken worden bij de pu bliekscampagne. In het kader van de Turkse Week wordt gedacht aan het optreden van een Turkse mu ziekgroep maar vast staat dat nog niet: het COS is nog in onderhande ling daarover. 'Het moet niet zo maar een feestelijk avondje worden, maar de Derde VVereld moet ook in lessen thematisch worden aange dragen.' Van de slotmanifestatie in het Ley park ligt het programma voorlopig alleen in grote lijnen vast: groepen uit Latijns Amerika en Afrika zullen tango, cha cha, merengue, afro beat, highlife en congojazz bren
gen; er komen toneelvoorstellin gen, een kinderpodium en works hops dans, theater en muziek. Ook wordt op het festival 'Enterprise' gespeeld, een soort Monopolie in DerdeWereldzaken. ' 'Dat spel wordt vergroot tot vier bij vier me ter. Als spelers proberen we plaat selijke politici en landelijke politieke kopstukken erbij te halen. Maar dat is nog heel vaag', aldus Seebregts. Vast staat wel dat er op 12 juni een DerdeWereldbraderie wordt ge houden. 'Informatiemarkt is een be terwoord denk ik, hoewel 'braderie' de Tilburgse bevolking meer aan spreekt', denkt Seebregts. De ani mo voor de markt is volgens hem groot: 'Van de ruim honderd aange schreven DerdeWereldorganisa ties hebben er zich in dit stadium al zestien aangemeld.' Voor Tilburg is het de eerste keer dat een DerdeWereldfestival ge houden wordt. 'Als zo'n dag slaagt moeten we overwegen of we het bij een dag laten of dat we er een struc tureel festival van maken. We heb ben nu de mogelijkheid om de Til burgse bevolking in aanraking te la ten komen met de cultuur uit de Derde Wereld.' De organisatie re kent op een opkomst van bijna twintigduizend mensen. (N.v.O.)
GLASSTUDIO
De Maatschap Exploderend beeldtheater Zondag 20 maart presenteert het gezelschap De Maatschap zich aan het Tilburgse publiek in de Glasstu dio van Janhein van Stiphout. Voor zover de Tilburgers nog geen kennis gemaakt hebben met de drie beel ' dend kunstenaars, want vorig jaar baarden zij veel opzien met de thea terproduktie 'Adrenaline: Score/Ti mer', een beeldtheater waarin een glazen kubus van drie meter hoog uit elkaar spat. Dit stuk, dat Jan Doms en Janhein van Stiphout zes keer in Tilburg speelden, loopt nu in de rest van het land en gaat van de zomer naar En geland, Duitslanden België. Inmid dels zijn ze samen met Pietjan Du see aan een nieuw ambitieus project begonnen, dat komend najaar in première gaat. In 'Vorst', dat zon dag een voorpresentatie krijgt, draait het weer om glas. Letterlijk deze keer, want de drie ontwierpen een tol, met daaraan vast een aan tal glazen platen die door rotatie omhoog komen en een glazen pira mide vormen. Qaar omheen speelt zich een ver haal af, gebaseerd op een roman van Thomas Bemhard. Een schilder aan het eind van zijn leven gaat zelf moord plegen in de bergen. Een studente zoekt hem op en praat met hem. Maar de man wordt steeds verwarder en uiteindelijk trekt hij zich terug in het bergijs om te ster ven. Het wordt een spektakulair stuk waarbij de temperatuur in de zaal eveneens tot het vriespunt zal dalen om 'het publiek fysiek te laten ervaren hoe het is om dood te vrie
zen', voorspelt een enthousiaste Jan Doms. De Maatschap is een gezelschap met nieuwe ideeën. Doms: 'Na een periode van experimenteren op het gebied van theater, besloten we on ze krachten te bundelen. Omdat we allemaal uit de beeldende kunst ko men, zijn onze stukken een sa menspel van verschillende discipli nes. Het theatrale gedeelte moet vooral bij het publiek plaats vinden. Dat roept helaas nogal eens weer stand op, want we zijn een vreem de eend in de bijt van het gebruike lijke theaterprogramma.' De Maatschap kreeg vorig jaar sub sidie van de provincie voor 'Adrena line': zesduizend gulden om het stuk in Brabant op te voeren. Dat geld was hard nodig, want het is een dure produktie die niet overal opgevoerd kan worden. Vaak vergt het nogal wat aanpassing, zoals een speciale vloer of een vangnet om het publiek te beschermen tegen het rondvliegende glas. Met het geld kon De Maatschap de kosten van het stuk drukken, zodat het va ker op te voeren is. Voor 'Vorst' gaf de provincie geen donatie. 'Waarschijnlijk omdat ze niet weten in welk laatje wij thuisho ren. We zijn geen theater. We zijn geen beeldende kunst. Waar moet de bijdrage dan vandaan komen?', zegt Jan Doms ironisch. Het beeldtheater onderscheidt zich van het gangbare toneel door de rol van het decor. 'Eigenlijk is het decor geen decor meer, maar speelt het een rol die het hele stuk bepaalt. Het
VRÜDAG 18 MAART Ur>iversiteit, 16.15 uur, aula: inau gurale rede Prof.Dr. T h . A . M . Bec kers. Schouw/burg, 22.00 uur, theater kelder: Willem de Ridder vertelt. S c h o u w b u r g , 20,00 uur: Filmhuis: 'Dorp aan de rivier'. Regie: Fons Ra demakers. <t/m 193). S c h o u w b u r g , 22.15 uur: Fümhuis: 'Het jaar van de kreeft'. Regie: Her bert Curiel. (t/m193). N o o r d e r l i g t , 22.00 uur: Herman Brood's Wild Romance. ZATERDAGlg^MAART S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio: Pamela Koevoets & Bear Capron met 'Missing People'. Noorderligt, 22.00 uur: 'Black'. M A A N DAG 2 T M A A R T ^ S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Het Bra bants Of1<est^>eeito.l.v.ArpadJoo werk van Brahms en Chopin, S c h o u w b u r g , 20.00 uur: Ftohuis: 'Van de koele meren des doods'< Regie: Nouchka van Braket. ( t / m 233). S c h o u w b u r g , 22.15 uur; RImhuis: 'Het gangstermeisje'. Regie: Frans Weisz. (T/m 223), Universiteit, 14.00 uur, SZ30:Col loi^uium econometrie, Bserie, Prof,Ronald M . Harstad over 'Asymptotic Dominance Solvabilt ff of SecoodPrice Auctions'. DINSDAG 22 WAART 't H e k s , 21.00 uur: The Bank met 'Leven 'm iwt theater'. u n i v e r s i t e i t , 20.15 uur, aula: Srahms Sextetten. WOENSDAG 23 MAART S c h o u w b u r g , 22.15 uur: RImhuis: 'De blinde fotograaf'. Regie: Adri ^ aan Ditvoorst. 'Deelektriseermachi ne'. Regie: Erik van Zuyien, U n i v e r s i t e i t 10.00 uur: Lustrum congres TtAS 'Congres on finan cing the world economy in the nine , ties' OONDiROAG 24 M A A R T ■ S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Volks dansgroep G racja uit Polen, S c h o u w b u r g , 20,45 uur, studio: Danstheater 'Nan Romijn'. S c h o u w b u r g , 20.00 uur: Filmhuis: 'De loteling'. Regie: R, Verhavert. ( t / m 263). Vidar; Feest: 'Wintersport bij Vi dar'. S c h o u w b u r g , 22,15 uur: RImhuis: 'Dokter Puider zaait papaver", ffe gie: Bert Haanstra. { t / m 263). Ur^iversiteit, 13.30uur, SZ 17: is zing door Prof,Dr, C A, van den Beid over 'Economische toekomst vejtenning in Nederland', Org, Stud, Gen. Universiteit, 14.00 uur: Colloqui um economie, algemeen. Aserie, Prof,Dr.lr. G ,C, Nlelen (KUB) over 'Systeemstructuurontwerp'. beeld is dominant aanwezig en mis schien wel het belangrijkste.' Men sen die presentatie van het nieuwe gezelschap bij willen wonen, kun nen zondag om drie uur terecht in de Glasstudio van Janhein van Stip hout in de Utrechtsestraat 612 in Tilburg. De officiële oprichting wordt gevierd met de vertoning van een videoregistratie van 'Adrenali ne' en daarna kan het publiek alvast enkele fragmenten van 'Vorst' zien. (EvS)
y
AC Wetenschappelijke steun voor Di Wesselli Kern-, kolen- en gascentrales mogen gesloten worden, de woestijnen worden gratis geirrigeerd, er zal geen voedselprobleem meer bestaan en de wereldvrede is nabij. Wessel di Wesselli heeft weer van zich laten horen. Vier maanden geleden zette deze Belgische 'ontspanningsdynamicus, free lance scientist en kunstenaar-uitvinder' in een voordracht op de KUB de werking van zijn 'energie-oogstmachine' uiteen. Deze machine is gebaseerd op de zogenaamde harmonica-werkvorm: een soort cilinder die onder water 'verpletterd wordt tot een groter volume' en daarna als een ballon weer opstijgt. Koppelt men een aantal van deze vormen aan elkaar, dan krijgt men een perpetuum mobile, een apparaat dat eeuwig kan draaien en gratis energie levert. Di Wesselli loofde tien miljoen Belgische franken uit voor degene die zijn theorie kon weerleggen. Gelokt door zo'n bom geld kwam de wetenschap in beweging. De Delftse hoogleraar in de energie-voorziening ir. J . van Lier durfde de confrontatie aan, schreef een brief naar de NRC, stelde een reeks wiskundige formules op en concludeerde: 'Er is geen sprake van een perpetuum mobile en het geheel verloopt volgens de - door de heer Di Wesselli zo verfoeide - leer der thermodynamica'.
Wessel di Wesselli zag de deurwaarder al bij hem op de stoep staan, maar diende de hoogleraar van repliek. 'Prof. van Lier laat duidelijk blijken dat hij de hoofdonderdelen van de uitvinding niet beschouwd heeft noch berekend. Van Liers huiswerk dient opnieuw gemaakt te worden', aldus de Belg. Twee Twentse'studenten gingen ook aan de slag om het perpetuum mobile onderuit te halen. Helaas voor hen kwamen ze toi de conclusie dat het niet onmogelijk is om een dergelijke machine te bouwen. Een royale aanvulling op de basisbeurs zat er voor hen niet in. Wetenschappelijke ethiek bestaat dus nog. Deze onverwachte steun uit het
T ERKLA Ö academische milieu heeft Di Wesselli bewogen om het Ministerie van Economische Zaken in te schakelen voor de uitvoering van het energieproject. In een brief schrijft hij: 'Nu de theorie klaar is om met behulp van energie-oogstmachines werktuigbouwkundig bewegend vermogen op te wekken voor electriciteitsvoorziening en andere aandrijving, is het verantwoord om bijv. een klein bedrag te besteden aan de bouw van een eerste prototype. Hoe meer in de bouw van verschillende prototypes geïnvesteerd wordt, hoe groter de voordelen zijn. Hoe vlugger bespanngen zullen ontstaan. Twijfel is in deze heel duur.' Voor het geval U nog twijfelt: met de juiste argumenten kan het voor de Belg ook heel duur worden. (MK)
Het ontwerp van een 'energie-oogstmachine'
Meeste OU-studenten zander studiepunten Het gaat goed met de Cpen Universiteit. Als je tenminste zo'n Joris Goedbloed bent dat je hun voorlichtings-gegevens gelooft. Blijkens de jongste succes-story uit het diepe zuiden stijgt het aantal studenten, en wat nog leuker is: het percentage vrouwelijke studenten zit in de lift. De OU vindt dat fijn, want even leek het erop dat vooral mannelijke carrièremakers zich inschreven. Vooral vrouwen uit het Noorden des lands gaan in Heerlen studeren. En, ze studeren ook steeds vaker vakken waar je op de arbeidsmarkt iets aan hebt. Zoals Informatica. De OU-vrouwen vallen bovendien in een leeftijdscategorie waar je nog iets met een studie kunt uitrichten: in de groep tussen 18 en 24 is maar liefst 45,4 procent van het vrouwelijk geslacht. Tot zover de Open Universiteit zelf. Het HOOP echter - het Ho^er Ondenwijs en Onderzoek Plan - spreekt een iets andere taal. 'Van de totaal ingeschrevenen, ruim 30.000, heeft bijna 80 percent nog geen studiepunt behaald.' Want wat is de praktijk van de Open Universiteit? Iemand bestelt eens een cursus, of - in de taal van de OU - een moduul: een stukje kennis ter grootte van honderd uur studie. En daar gebeurt vervolgens niets mee. Voor zover OU-studenten er überhaupt aan beginnen punten te halen, halen ze er maar heel weinig: de Jan Modaal
m
van de OU haalt zes studiepunten. Zeshonderd uur gestudeerd dus. Minder dan twee procent van de ingeschreven studenten zet er een tempo in dat zich laat vergelijken met een 'gewone' studie. En dan toch opgetogen persberichten de deur uitdoen? Dat doet denken aan die mop over een hardloopwedstrijd tussen VS en Sovjet-Ünie. De Sovjet-Unie won. De Nevy York Times echter schreef: 'de VS werd tweede. De SovjetUnie eindigde als een na laatste.' (E.H.)
DE STEENGOEJE SOLLICITANT Uit het omvangrijke archief van een academisch gevormde sollicitant. A) De Vacature Q De Sollicitant D) Het Antwoord B) De Brief E) Het Treinkaartje BETREFT: kei van een redacteur BIJ Panorama gebeurt van alles. Er wordt hard gewerkt aan een boeiend, mooi tijdschnft dat helemaal van deze tijd is.
Daarvoor hebben we op dit moment dringend nodig
Zo lefnanO moei beschikken ovef een meer dan urtsIekeivJ laalgevoel «npiovi satievermogen visueet nzidii eo gevoel tfotx humor Verder moei hij ot ii\ creabel ïfH en een wami hart heOöen voor de tournakstiektkePaixxaimatjedrijlr De ge (man of vrouw) wenste opleiding hgl min«TiaaJ op "el ni veau van de Scftooi voor de Joumahstieti Kortom een kei Met als hel even kan ook nog leidnggevende capaaterten wanl de mogehikheid s aanwe^Kj om Ie zijner 1 jd chel bureauredacbe te «wden Indetng r klasse I van de CAO voor Pubkeksl jdscTvifItoumaksten Voof Deoe tunciies gewi dal Oe beteidneö om 4 een hoog lempo en op ongewone Iijöen te weiken vanzeHsprekend moei zfi
EEN KEI VAN EEN TEKSTREDACTEUR
Panorama t.a.v. Chris Arrachart Hoofd P & O U i t g e v e n ] Spaamestad Postbus 1 2000 MA HAARLEM
Tilburg, 3-3-1986
Beste Chris, leden der sollicitatiecommissie,
De heer C.M. van Diek
Haarlem Uw kenmerk Om kenmerk
Kruisstraat 13 5014 HR TILBUKG
In reactie op uw vacature, zoals vermeld m de Volkskrant van 28 februari jongstleden, wil ik gaarne de daarin genoemde kwali ficaties, welke aan 'De Kei' gesteld worden kort de revu laten passeren.
1
10 maart 1986
Geachte heer van Diek,
Ondergetekende beschikt m e t slechts over een warm hart voor uw weekblad met die verreikende blik, maar tevens over een hart van Naar aanleiding van \M sollicitatidjrief d.d. 3.3.86 steen, waarmee ik gewis een steentje kan bijdragen aan uw, volgens stiekeme lezers en concurrenten, "harteloze en keiharde" voor de funktie van tekstredakteur verzoeken wij u journalistieke product. hierbij telefonisch kontakt net ons op te nemen voor Ik zou geneigd zijn afgunstige concurrenten met Joh. 8:7 van repliek te dienen: "Wie uwer zonder zonde is, werpe de eerste steen."
het maken van een afspraak op zeer korte termijn.
Dit schrijven moge het visueel inzichtelijke bewijs leveren dat eigenschappen als gevoel voor taal en humor, improvisatievermogen en creativiteit mij allesbehalve vreemd zijn.
Met vriendelijke groet.
1
Kortom: EEN KEI 1 Hoewel u mij m e t als DE steen der wijzen moet beschouwen (z6 bescheiden ben ik w e l ) , verwacht ik toch binnen afzienbare tijd als chef van de bureauredactie bij Panorama te opereren.
Tel. 023 - 304224.
^Vr?i -ï©nrr"'tVèld
kkUPM-
hoofdredakteur
Ervan uitgaande dat u deze sollicitatie als een serieuze worp mijnerzijds naar de gevraagde functie beschouwd, teken ik met vriendelijke groeten, hoogachtend. Clemens M. van Diek Bijlage:-een kei (niet afkomstig uit mijn hoofd maar van de bretonse kust; een zwerfkeitje, zo u wilt) .
Univers
18 nnaart 1988
^••^