1988 02 19

'S*eS"

T i l b u r g s Universiteitsblad - 19 februari 1988 - j a a r g a n g 25 n u m m e r 22

Faculteitsraden steunen U-raad in icwestie Olivetti De faculteitsraden van de juridische en de letterenfaculteit tiebben vorige week een motie aangenomen waarin ze zich uitspreken voor het verbreken van de contacten met Olivetti, in verband met de banden die dat bedrijf heeft met Zuid Afrika. Het feit dat faculteitsraden zich uitspreken over kwesties die al eerder in de universiteitsraad zijn behandeld, is uniekin de korte geschiedenis van de KUB. De indieners van de moties, leden van de studenten-fractie Recht Vooruit, hebben zo een voorschot genomen op de uitspraak die het College van Bestuur binnenkort verlangt van de faculteitsbesturen over de Olivettikwestie. 'Je kunt het zien als een steunbetuiging aan de uitspraak van de universiteitsraad', aldus Els de Wit, Recht Vooruit-raadslid van de juridische faculteit. Twee weken geleden sprak de universiteitsraad zich met ruime meerderheid uit voor een motie die vroeg de banden met Olivetti

te verbreken. Het college nam de motie echter niet over, en hield vast aan zijn eigen voorstel, dat er op neerkomt dat het CvB aan 'bevoegde instanties' gaat vragen of Olivetti al dan niet EEG- of Nederlandse richtlijnen over contacten met Zuid Afrika schendt. De raad kondigde toen aan om gebruik te gaan maken van haar budgetrecht, waarmee de aanschaf van apparatuur tegengehouden kan worden. Een onderdeel van de college-plannen is het raadplegen van faculteitsbesturen en dienst-

hoofden van de KUB. Deze zullen zich vooral urt moeten spreken over de consequenties voor de gebruikers van de Olivetti-apparatuur, mocht het contact met dat bedrijf verbroken worden. De vraag is dan of er alternatieven voorhanden zijn die, zowel IBMcompatible zijn, als bedrijfseconomisch verantwoord ingevoerd kunnen worden. Volgens de secretaris van de letterenfaculteit, F.G. Teunissen, kan de nu door de faculteitsraad gedane uitspraak, die overigens werd gesteund door het faculteitsbestuur, 'wel degelijk enige invloed' hebben. Prof. Dr. H.C. Bunt van de automatiseringscommissie van letteren: 'Zo'n ethisch besluit heeft natuuriijk praktische consequenties. Wij zullen de eerstvolgende keer dat er apparatuur aangeschaft moet worden, geen Olivetti bestellen. Dat kan al in maart of april zijn. Dat is een direct gevolg van dit raadsbesluit. Door het rekencentrum is tot nu toe altijd gezegd dat er geen goed alternatief is voor Olivetti. Wij geloven daar niet in.' Volgens Mr. S. Toncman, secretaris van de juridische faculteit, heeft het standpunt van de faculteitsraad slechts een 'relatieve betekenis'. 'Omdat wij geen eigen automatiseringsunit hebben zoals letteren, heeft het standpunt van onze faculteitsraad nauwelijks praktische consequenties'. Binnenkort zullen ook studenten van de economische en de sociale faculteitsraden een motie indienen, waarin opgeroepen wordt de banden met Olivetti te verbreken. C.J. Ondertussen heeft het presidium van de universiteitsraad tijdens haar vergadering van 11 februari de suggestie gedaan om 'in het kader van de activiteiten rond Olivetti' contact op te nemen met een vertegenwoordiger van het ANC.

College van Bestuur: anti-Olivetti motie terzijde gelegd

Steekproeven naar beveiliging computerbestanden De Commissie van Toezicht gaat voortaan steekproefsgewijs controleren of personeelsleden die met computerbestanden werken deze voldoende afgeschermd hebben voor onbevoegden. Dit naar aanleiding van het ontfutselen van privacygevoelige gegevens van 900 economiestudenten uit de bestanden van een practicumdocent bij de economische faculteit door drie studenten econometrie. In een brief aan het College van Bestuur schrijft de commissie dat deze zaak aantoont dat 'personeelsleden zich niet altijd even goed realiseren dat men niet voorzichtig genoeg kan zijn met het opzetten en gebruiken van een informatiesysteem'. De betrokken docent zal overigens geen waarschuwing ontvangen omdat namen en telefoonnummers niet meer in zijn bestanden voorkomen. Dat usernummeren password algemeen bekend zijn is volgens de commissie 'geen probleem' omdat veel peronen toegang moeten hebben tot de bestanden om op de computer te kunnen oefenen. Dat de namen van de gebruikers

van de computer te achterhalen zijn is 'verdedigbaar' omdat bekend moet zijn wie er aan de computercursus deelnemen. Een beveiliging van 100% is niet mogelijk 'omdat er een afweging gemaakt moet worden tussen de noodzaak van absolute beveiliging tegenover de daaraan verbonden kosten en gebruiksvriendelijkheid', aldus de commissie. De secretaris van de Commissie van Toezicht, mr. J . Backbier, zegt dat een steekproefsgewijs onderzoek ter plaatse de personeelsleden meer aanspoort tot het voorzichtig omspringen met gegevensbestanden dan het schrijven van brieven. 'Laten we af en toe op pad gaan en dan de een en dan de ander controleren', aldus Backbier. G.R.

Universiteiten nemen steunpunten over Twaalf van de dertien universiteiten zijn bereid om 'hun' steunpunt studiefinanciering onder eigen beheer voort te zetten. Alleen de Technische Universiteit Eindhoven twij-

feit nog. Dat bleek afgelopen vrijdag tijdens overleg over deze kwestie ten kantore van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten, de VSNU. De hogescholen lieten al eerder blijken dat zij wel voelen voor het voorstel van Deetmans 'gedelegeerd bestuurder' in het Groningse, dr. R. J . In 't Veld, om de acht steunpunten die zij huisvesten te continueren. Met het 'steunpunt voor de steunpunten', het informatiecentrum van de Utrechtse Stichting Bureau Studentenbelangen, zullen dus in ieder geval 21 van de 22 regionale beurzenteams blijven bestaan. In de komende weken zal gedelegeerd bestuurder In 't Veld de betrokken instellingen een modelcontract voorieggen: de universiteiten en hogescholen nemen de medewerkers van de punten voor twee jaar in dienst en het ministerie betaalt. Een woordvoerster van de VSNU eklemtoont het belang van deze constructie. De steunpunten blijven zo onafhankelijk van 'Groningen'. Dit komt ook tot uitdrukking in hun nieuwe taakomschrijving: zij zullen zich ook gaan bezighouden met het adviseren van studenten die in beroep gaan tegen beslissingen van de directie studiefinanciering. De steunpunten zullen zich verder blijven bezighouden met informatieverschaffing en hulpverlening bij de aanvraag van een beurs. R.P./UP

5/7 Studeren in sneltreinvaart. Dat is voor veel studenten van de lichting '82 het devies. Maar: zeker 3000 onder hen hangt het zwaard van Damascus boven het hoofd. Zij kunnen de eindstreep onmogelijk nog op tijd halen. Ook aan de KUB verkeren enkele honderden studenten in de gevarenzone. 3

De informatiehonger is bijna niet te stillen. De faculteiten heffen een klaagzang aan.

6

Afscheid van prof. Roos.

12

ToiMHorvort is beeldend kunstenaar. Hij hanteert geluid als materiaal.

Studentenvakbond: geef generatie '82 jaar extra De Landelijke Studentenvakbond (LSVB) vraagt minister Deetman om een jaar extra inschrijving voor studenten die in 1982 zijn begonnen in de twee-fasenstructuur. Een groot deel van deze generatie is nog niet afgestudeerd. Enkele duizenden studenten zullen het waarschijnlijk niet halen om binnen zes jaar af te studeren. Naast het nemen van noodmaatregelen voor deze generatie, wil de vakbond onderzoeken hoe de latere generaties twee-fasenstructuurstudenten ervoor staan. Mochten ook die voortgangsproblemen hebben, dan moeten er volgens de LSVB structurele maatregelen genomen worden. Op 3 maart gaat de vakbond over de problemen overleggen met minister Deetman. Maarten van Poelgeest, voorzitter van de LSVB, wijt de afstudeerproblemen aan het invoeren van de twee-fasenstructuur. ,,De universiteiten hebben obstructie gepleegd bij het invoeren. Dat is maar gelukkig ook, want dat betekent dat de universiteiten hebben gekozen voor kwaliteit. Het blijkt voor de universiteiten gewoon niet goed mogelijk een kwalitatief goed programma in vier jaar te persen.' De vakbond zetf heeft de problemen pas laat gesignaleerd. Maarten van Poelgeest: „ W i j horen de laatste weken allerlei geruchten, onder andere dat faculteiten studenten nu sneller hun doctoraal laten halen. Dat is een slechte zaak, want daarmee tast je de kwaliteit aan. Daarom willen we ook dat jaar extra voor dte groep ' L S /UP

MATSERTJES

COLOFON INGEZONDEN

■■■ m a t s e r t j e s ■■■ 'Matsenjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. IETS TE VIEREN? Dan naar La Cabane! Een mooie (gratis) accomodatie tegen redelijke comsumptieprijzen. Academielaan 73 Tilburg. Tel.: 013-673384/354223. Informeer of kom gerust langs. HEY SUCKER! Als je nog niet van 'PLATO' hebt gehoord moet je maar snel eens ons info-blad 'BLATO' lezen. Gratis verkrijgbaar op de KUB en andere HBOinstellingen. Wordt lid en bezoek onze oergezellige avonden, elke maandag en dinsdag in The Elephant (Magazijnstraat) vanaf 22.00 uur. ENGELS (GEV.): Native speaker geeft conversatiecursus voor gevorderden!! Vooropl. min. HAVO-niveau. Omdat de groep klein zal zijn bieden we nog slechts enkele plaatsen aan. Start: 25 febr. a.s. 20.30 u. BEL SNEL! Taleninstituut Bogaers 013-347664 (17.0019.00 u.) GEZOCHT: De Hulpcentrale zoekt op korte termijn een aantal centralisten (vrijwilligers voor de telefonische S.O.S. dienst). Tijdsinvestering: plm. Vi dag per week. Bel voor een uitnodiging voor een informatieavond: 013-43.35.84. GEVRAAGD: Met wie mag ik, full-timer, in maart en april, tegen vergoeding meerijden van Berkel-Enschot naar de KUB? Bel EUe, tel. 2892!!

SPAANS: Leer Spaans in Malaga. Internationaal Instituut. Cursussen v.a. 3 weken. Alle leeftijden. Audiovisuele methode. Inl. + prospectus: M. Woltersna 18.00 uur 070-540178. FILMCYCLUS: di. 9 feb.: 'Gebroken spiegels' di. 23 feb.: 'Havinck' di. 8 maart: 'De Wisselwachter' di. 22 maart: 'Tootsie' di. 5 april: 'MonaLisa' di. 19 april: 'Sophie's choice' di. 3 mei: 'Zoeken naar Eileen' di. 17 mei: 'One flew over the cuckoo's nest'. TONEEL: De WUT heeft een nieuwe naam! Vereniging Universiteitstheater PERPLEX heeft veel figuranten en nog een paar goede spelers nodig voor de produktie die eind mei in première gaat. Bellen: 564342 (Peter Hoeve) of 360797 (Frank Hilgers). ROME: Buongiorno Roma! Tweeweekse vakantiecursussen in Rome. Communicatief Italiaans, Italiaanse kunstgeschiedenis (in het Nederlands). Cursus + verblijf:/ 605,—. Mensa, excursies, zwembad, etc. Informatie: Angélique van Groeninghen, 030-522244, 19.00-22.00 uur. WINTERSPORT: Wintersport, studentenreis van de stichting De Zon Skiér naar het grootste skigebied van Europa: Portes du Soleil, Champoussin, Morgins (6(K) km. skipistes, 190 ski liften) naast de ski piste, vanuit je bed in de lift! 2-3 persoons kamers, 7 dagen halfpension en liftpas voor/ 539,—. Inl.: P. Ivanyi. Tel.: 020-823137.

KLACHTEN: Klachten, aan- of opmerkingen of suggesties over het juridische onderwijs? De Fractie 'Recht Vooruit' staat er open voor en doet er wat mee! Kamer B 704, tel.: 662821. Spreekuur: ma/di/wo 12.30-13.15 uur. JURISTEN: In het tweede semester kun je ook weer je boeken bestellen bij Cebojuf met 10% korting. BestelformuHeren zijn verkrijgbaar in de hal van gebouw B. Voor inlichtingen kan je bellen 013-563429 (Coen of Frank) tussen 17.00-18.00 uur. TYPEWERK: Als u uw scripties, verslagen e.d. netjes getypt wilt hebben op een elektronische machine neem dan kontakt op met mevr. Mutsaers tel. 013-560530. SOCRATES-FILM: Omdat de vorigefilmeen grandioos succes was, is de volgendefilmook weer van Nederlandse afkomst: 'Havinck'. Te zien op dinsdag 23 februari om 20.15 uur in AZ 115. Entree voor Platoleden:/ 2,50 en voor niet-leden/ 3,50. OPPAS: Wij zoeken voor onze dochter (2,5 jaar) en onze zoon (8 maand.) een lieve en ervaren oppas voor één ochtend of middag per week, op ma., di., of WO. Mw. drs. M.J. Bolle-Fraaije, tel. (013)-427102. TE HUUR: Grote ruimte voor studentenvereniging, sportclub of bedrijf. Studio 25 x 20 m, kantoorruimte, woom-uimte, keuken, douche. Bellen naar DanserscoUectief tel. 365678 (vragen naar Ricardo). THEATER: Het universiteitstheater heeft nog enkele figuranten nodig alsook handige jongens en meisjes voor uitvoering decor en andere klussen. Bellen Peter (564342).

Ethiek: pas mogelijk als er winst wordt gemaakt? Ruim 10 jaar geleden begon de negeractivist dominee Leon H. Sullivan zich in te zetten voor Zuid-Afrika. In samenwerking met IBM ontwikkelde hij een gedragscode, waarin tenminste op zes sociale gebieden der arbeidsomstandigheden apartheid werd opgeheven. In 1985 deden 185 transnationale ondernemingen mee met de Sullivan Code. Het accountantskantoor Arthur D. Little, Inc. gaf jaarlijks een beoordeling per bedrijf.

TE BERDE

Moeten bedrijven aan politiek gaan doen? Nee. Moeten dominees of bisschoppen aan ondernemingsstrategie gaan doen? Nee, laten ze liever hun eigen marketing beter aanpakken! Feitelijke bedrijfsethiek zou in handen van de leiders van onze ondernemingen zelf tot ontwikkeling gebracht moeten worden. Toch gebeurt dat niet of te weinig. Weliswaar hebben de laatste tijd veel bedrijven hun eigen bedrijfscode geschreven, waarmee zaken als steekpenningen, prijsafspraken of geheimhouding beschreven zijn, maar het hebben van een bedrijfscode is nog niet hetzelfde als ethiek. Een code probeert een middenweg te vinden tussen eén organisatiecultuur of ondernemingsidentiteit en een overgeorganiseerde en ver bureaucratiseerde onderneming. Een organisatiecultuur probeert zoveel mogelijk ongeschreven regels en vage organisatiewaarden te ontwikkelen. Een bureaucratie past bij brede inspraak en wil zo veel mogelijk belangen en rechten in regels vastleggen. Het motief om een code te schrijven kan vanuit waardenbeleving of vanuit inspraak en overleg ontstaan. Beide is mogelijk. Toch

Univers

kan zo'n bedrijfscode zonder effect blijven als er niet tevens aan een ombudsman of zo iemand gedacht wordt. En dat gebeurt maar zelden. Onder moraal mogen we verstaan het feitelijk gedrag; zoals onze huidige belastingmoraal, verkeersmoraal (door rood licht rijden), enz. Onder ethiek verstaan we de studie van die moraal. Persoonsethiek houdt zich bezig met het individuele handelen binnen de situatie van het gezin of het bedrijf. Sociale ethiek houdt zich bezig met de sociale en economische orde. Als we spreken over economie en ethiek, dan denken we bij economische persoonsethiek natuurlijk aan micro-economie. Bij sociale of macro ethiek mogen we denken aan de sociaal-economische inrichting van ons land. Macroeconomie dus. Maar wat moeten we bedenken bij bedrijfsethiek? De transnationale realiteit van het bedrijfsleven en de principiële mobiliteit van kapitaal en arbeid binnen EG-verband maken al duidelijk, dat we niet te snel bedrijfsethiek zo ergens onder 'macro', 'meso' als U wilt, moeten plaatsen. Bedrijfsethiek is niet te herleiden tot een individuele ethiek en ook niet tot een soort sociale ethiek. Goedwillende ondernemers garanderen geen correct bedrijfsresultaat. Anderzijds, een corrupte omgeving (zoals in veel ontwikkelingslanden) behoeft een onderneming niet te corrumperen. Toch zal elk bedrijf invloed van de publieke moraal ondergaan. De kerken waren oudtijds de dragers van de publieke moraal. Wat de wetgever dikwijls aan regels van moraal en fatsoen overlaat, was in feite het christelijk normpatroon. Hoe moet dat nu, sinds ons land sterker geseculariseerd raakt? De Nederlandse bisschoppen schreven in 1986 een uitvoerige brief over 'Economische gerechtigheid voor allen'. Op woensdag 24 februari vindt onder auspiciën van studenten pastoraat Marantha een debat plaats over economie en ethiek. Drie

stellingen liggen op tafel. De eerste stelling gaat over milieubehoud - scheppen van werkgelegenheid: is er industrialisatie denkbaar zonder milieuverlies? De tweede stelling gaat over het ontwikkelen van een eigen organisatiecultuur - het benadrukken van een publieke moraal: stelt het bedrij f niet te veel eisen, wordt het bedrijf niet langzamerhand een monocultuur? De derde stelling is een micro-probleem: een ondernemer heeft geen andere keuze dan te streven naar winstmaximalisatie. Winst is en blijft de harde kern van elke ondernemingsactiviteit. En ethiek dan: pas mogelijk als er winst wordt gemaakt?

reaKtionai, Misbruik van computerfaciliteiten Sinds enige tijd doen zich gevallen van misbruik van computerfaciliteiten voor. Zoals daar zijn: vernietiging van printers, vernietiging van onderwijsbestanden, vernietiging van persoonlijke bestanden, stelen van hard- en software. Dit dupeert vanzelfsprekend alle computergebruikers, met name studenten, doordat van faculteitswege repercussies verwacht mogen worden. Wij roepen hierbij eenieder op zich van deze praktijken te onthouden! Een en ander in ieders belang. Marketing Associatie Tilburg, Vereniging voor Internationale Tilburgse Economen en Juristen (VITE), Vereniging Economische Faculteit Tilburg (EFACT).

B FRAUDE K^N; KOMMER DAMEN Rapport toont aan dat fraude (witte boordencriminaliteit) in ons land nauwelijks vervolgd wordt. De tot nu zo succesvolle scheepsbouwer Kommer Damen, over zijn 'Shipyards^ *Ik heb geen reden meer om optimistisch te zijn'. Nederlandse officieren: spijt over hun oorlog: 'Als er verkracht werd, waren het Indonesische meisjes die Onze Jongens verkrachten.' Bibeb en regisseur Leonard Frank: afscheid van Baal. Oud-minister Schut over wonen: smaak, mode en noodzaak van betaalbare huizen. Karel Jonckheere: 'Ik ben een veelgevraagd lijk.' Tom Wicker: Amerikaanse presidenten en de pers. Boekenbijlage: Louis Paul Boon.

DE ANDERE MONDRIAAN In de kleurenbtjlage: de andere kant van Piet Mondriaan. Bericht van de grote tentoonstelling met vijftien afbeeldingen: een strakbelijnd gevoelsnlens. En: het einde van de AktieWoensdrecht. Een architectuur-galerie.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toine asselbergs, hugo backx, han van den hoff, . Caspar lanssen, ene kosten, jan charpentier claartje van der grinten, frans godfroy, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, yvonne ton, nanny timmers, lil wagenmakers columnisten dr a I w boelhouwer, c m van diek dr p f m kop, t aarts samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schouw, r lazarems, g siegelaer offküële mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nymegen) druk drukkerij em dejong bv,-'baarle nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 30, - per jaargang

KLAAGZANG

De schaduwzijde van de democratie

Informatiehonger groeit faculteiten boven het iioofd De faculteiten klagen steen en been over de bergen informatie die zij moeten verstrel<l<en aan het College van Bestuur, de universiteitsraad en niet in de laatste plaats aan het ministerie. De gevraagde adviezen over beleidszaken en de verplichte rapporten leggen een aanzienlijk beslag op het personeel van de faculteiten. Het personeel moet onder grote tijdsdruk de informatiehonger stillen, waardoor het nauwelijks mogelijk is om verantwoorde adviezen de deur uit te doen. De schaduwzijde van de democratie. yVij vergaderen ons wild.' Aan het begin van dit studiejaar zat het kader van de faculteiten, samen met het management van de KUB in conclaaf bijeen in een fraai Oisterwijks etablissement. Daar klonk de hartewens dat er een oplossing zou komen voor de berg informatie die de faculteiten elk jaar moeten produceren. Tijdens vergaderingen van de diensthoofden en secretarissen van de faculteiten (de Grote en de Kleine Staf) duikt deze problematiek regelmatig op. Zeker aan het begin van elk studiejaar groeit de informatiehonger van het centraal niveau van de KUB en van het departement de faculteiten boven het hoofd. Er was sprake van het instellen van een werkgroep die het probleem bij de horens zou vatten maar dat is afgehouden. Een management-informatiesysteem zou een deel van de problemen kunnen oplossen maar ook dit lijkt op korte termijn niet te verwezenlijken. Ondertussen blijven de vragen om informatie en adviezen op de faculteiten afkomen. Mr.J. Backbier, secretaris van de Grote Staf, stelt vast: 'Als je een universiteitsraad hebt die allerlei vragen stelt of een College van Bestuur dat van alles wil weten, dan krijg je werk. En het departement is de grootste werkverschaffer.' Mr.S. Toncman, secretaris van de juridische faculteit, stelt dat er 'nogal wat' vraagstellingen op de faculteit afkomen. Toncman: 'We zitten nu met de HOOP waarop vervolgens vanuit de instelling met een ontwikkellgsplan moet worden gereageerd. Daarbij komt de minister met een concept-wet Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek waarover hij op zeer korte termijn met de instellingen wil praten. Het college hecht er aan dat ook de visie van de faculteiten naar boven komt. Gedeeltelijk hangt het wetsontwerp samen met datgene wat er in het kader van de HOOP en de HOAK aan de orde zijn geweest maar het zijn allemaal weer aparte vraagstellingen. Daarbovenop worden er vragen gesteld met betrekking tot het jaarlijks onderzoeksverslag en -programma en het externe jaarverslag. Nu ligt er weer een vraagstelling van het College van Bestuur over het computer-dienstverleningsplan.' En dit is nog maar een opsomming van wat er in een periode van een kleine twee weken bij de faculteit is binnengekomen. 'Het is nauwelijks mogelijk om binnen de gestelde termijnen op zorgvuldige wijze tot een standpuntbepaling te komen.'

TIJDSGEBREK B ^ ^ ^ ^ H ^ H De adviezen moeten volgens de secretaris in â&#x20AC;˘^ alle afdelingen binnen de faculteit, waaronder ook de vakgroepen, besproken worden. Buigt alleen het bestuur en de raad zich over de materie en hebben de vakgroepen geen stem in het uiteindelijk standpunt, dan wordt het niet door de gehele faculteit gedragen waardoor de uitvoering ervan een hachelijke zaak wordt. Dit betekent volgens ToncInformatiehonger bijna niet te stillen

man dat het bestuur en de raad van de faculteit zich vanwege het tijdsgebrek beperken tot het aangeven van de procedure waarlangs tot een advies gekomen zal worden. 'Dat kan je doen zonder met de vakgroepen overlegd te hebben', aldus Toncman. Ook de sociale faculteit wordt geplaagd door een overdaad aan vragen. Secretaris drs. C. de Graaf noemt het interne jaarverslag, het onderwijsverslag en 'weet ik alle verslagen die we moeten maken'. Ook vraagt het college om informatie over de formatie-ontwikkeling, de kaders overige lasten en het computerbeleidsplan. 'Oh ja, ik zou nog bijna vergeten dat we een ontwikkelingsplan moeten opstellen', aldus De Graaf. 'En bovendien', zo zegt de secretaris, 'worden wij geconfronteerd met het feit dat wij meedoen met een visitatie voor de studierichting psychologie, waarvoor in maart alle mogelijke bescheiden bij de visitatiecommissie moeten liggen.' De grote tijdsdruk waarin een en ander moet gebeuren vormt een probleem. 'Maar daar kan het College van Bestuur niets aan doen', meent hij, 'want zij krijgen het tijdsschema opgezadeld door het ministerie of de universiteitsraad zelf.' Als een vraag van het college of de univer-

siteitsraad de faculteit bereikt moet deze het 'circus' van de besluitvorming in werking zetten. De faculteitsraad, diverse commissies en de vakgroepen dienen er hun mening over te geven voordat er een besluit uit rolt.

ONZINi 'We vergaderen ons wild', aldus de secretaris. Evenals zijn collega van de juridische faculteit haalt hij als voorbeeld de concept-wet Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek (HOWO) aan. De minister openbaarde enkele weken geleden dit nieuwe wetsontwerp voor het HBO en WO. De Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) heeft er inmiddels kanttekeningen bij gezet en nu is het de beurt aan de universiteiten. Die moeten in april van dit jaar de adviezen op het bureau van de minister hebben liggen. 'Dat kan niet', stelt De Graaf. Het CvB dropt dat bij de faculteiten en die willen eerst advies van de vakgroepen. De Graaf: 'Uiteindelijk mondt dat uit in een advies van de universiteitsraad en dat betekent dat die 300 bladzijden adviezen handzaam worden samengevat in twee A4-tjes. Dat komt dan van dertien instellingen bij elkaar en die maken daar weer twee A4-tjes van. Al die genuanceerde standpunten komen uiteindelijk amper over het voetlicht. Al dat geadviseer is onzin. Het is de negatieve kant van de democratische besluitvorming.' Ook F. Teunissen, secretaris van de letterenfaculteit, laat zich in min of meer gelijkluidende bewoordingen uit als zijn collega's. Teunissen: 'Men wil veel weten. Wij willen uiteraard veel vertellen maar je moet daar de mensen voor hebben.' Hij rept daarbij over het voorwaardelijk gefinancierd onderzoek (VF) waarvoor de betreffende wetenschappers zich constant moeten verant-

woorden, zo meent hij. Daan/oorzijn diverse centrale organen in het leven geroepen, zoals een inspectie, de visitatiecommissies en de VF-beoordeling. 'Dat kost allemaal enorm veel tijd en bureaucratie. De ene wetenschappelijke helft van Nederland beoordeelt de andere', aldus Teunissen. Het verantwoorden is op zich een goede zaak, vindt hij, maar hij heeft de indruk dat er een 'overkill' bestaat. Een mogelijke maar volgens hem impopulaire oplossing hiervoor is het afschaffen van de centrale commissies. 'De hele VF-beoordeling moet naar de universiteiten zelf, aldus de secretaris. Daar bestaan commissies die deze zaken kunnen beoordelen. Secretaris De Graaf draagt ook oplossingen aan om de informatiezucht van de centrale niveau's in te dammen: 'Ten eerste het kritisch screenen van de gevraagde informatie zodat geen twee keer hetzelfde wordt gevraagd. Ten tweede moet bekeken worden of de informatie nuttig is, want het komt voor dat er informatie wordt verzameld waar vervolgens niets mee gedaan wordt. En tenslotte moetje proberen die zaak te automatiseren.' Hij zou het 'plezierig' vinden als een aantal zaken niet jaarlijks plaatsvinden maar zich uitstrekken over een langere termijn. 'Maar de universiteitsraad wil elk jaar van ons de verslaglegging en evaluatie van het onderwijsprogramma en andere toestanden.' Wat hem betreft zou dit om de vier jaar kunnen gebeuren. De bijstellingen in het onderwijs openbaren zich niet in een jaar, meent hij. 'Fundamentele veranderingen hebben tijd nodig, die kun je in een jaarlijkse cyclus toch niet vangen', aldus De Graaf. Gerard Putten

K

Binnenkort in dit t/ieater: verkiezingen

Wizz-kids terug naar de schoolbank Gedurende de afgelopen 4 jaar startte het TIAS 4 nieuwe opleidingen. Vorige week kwam daar een vijfde richting bij: de postdoctorale opleiding EDP-auditor. Dat staat voor Electronic Data Processing Auditor, vrij vertaald computer beoordelaar. De EDP-auditor bekijkt computersystemen op hun betrouwbaarheid, effectiviteit, continuïteit en beveiliging en je zou hem een soort accountant voor informatiesystemen kunnen noemen. Door de groeiende omvang en het toenemende belang van computers binnen bedrijven is de vraag naar dergelijke mensen de laatste tijd fors gestegen. Aan de opleiding wordt deelgenomen door mensen die binnen een bedrijf al in deze richting werkzaam zijn. Het mag dan ook niet verwonderlijk heten dat het beeld van de deelnemers nogal afwijkt van dat van de gemiddelde KUB-student. Het inschrijfgeld ligt ook ietsje hoger. Per student moet een slordige f 15.000,- worden opogebracht. Over het algemeen wordt dat echter door de bedrijven betaald. Het inschrijfgeld is zo hoog omdat de opleiding er in zijn geheel door gefinancierd moet worden. Bij twintig deelnemers is het TIAS uit de kosten. Aan de eerste colleges namen 15 mensen deel, er zijn echter nog enkele belangstellenden die deelname ovenwegen. De opleiding zal zo'n twee jaar duren en er wordt gedurende één dag per week college gegeven. De docenten zijn beurtelings mensen van de KUB en mensen uit de praktijk. Zo werden de eerste colleges gegeven door dhr R.B. Moonen, registeraccountant, docent BIK en accountancy aan de KUB, maar ook werkzaam bij een bedrijf dat zich bezighoudt met EDP-auditing. Over de opzet van de opleiding zei hij: 'Het is de bedoeling alle sectoren van automatisering te behandelen. Er is gekozen voor mensen uit het bedrijfsleven als docenten omdat je nu eenmaal het best dieven vangt met dieven.' Opvallend is overigens dat er zich onder de studenten geen enkele vrouw bevindt.

Drukke tijden voor het stembureau. Binnenkort zullen de verkiezingen van studentleden in de universiteitsraad, faculteitsraden en een aantal studierichtingscommissies gehouden worden. Het schema voor de procedure van die verkiezingen is inmiddels gepubliceerd. In die procedure ligt exactvastgelegd hoe het kandidaatstellen, het kiezen en bekendmaken van de uitslag geregeld is. In principe staat elke kiesgerechtigde student in het kiesregister. Het komt echter wel eens voor dat iemand niet in dat register staat of de gegevens niet juist zijn. Om toch geldig te kunnen stemmen moeten deze fouten gecorrigeerd worden. Het kiesregister ligt daartoe ruime tijd voor de verkiezingen (vanaf 15febr.) bij de balie van gebouw B ter inzage. Constateert iemand een fout, kan hij of zij schriftelijk voor 22 febr. daar een correctie van aanvragen. Volgens de secretaris van het stembureau. Mr. J . J . M. E. Backbier wordt van die mogelijkheid slechts matig gebruik gemaakt. 'Vooral mensen die zich kandidaat willen stellen, moeten het register even inkijken. Iemand die niet in dat register staat, kan ook geen kandidaat worden. En het stembureau houdt zich strikt aan de gestelde data. Als de inzageperiode verstreken is, is er geen mogelijkheid meer het kiesregister te corrige-

Economie en ethiek De Tilburgse studentenkerk Maranatha organiseert in het kader van het twaalfde lustrum van de KUB op woensdag 24 februari een bijeenkomst waarbij de verhouding welvaart-welzijn centraal staat. Aan de hand van een tweetal pleidooien, van Drs. L.J. Ligthart, lid van de Raad van Bestuur van DSM [en sinds kort ook lid van het Stichtingsbestuur van de KUB] en van Dr. E. Kimman, bedrijfskundige en jezuïet, zal er forumgesprek plaatsvinden onder leiding van prof.dr. P.H. Ruys, hoogleraar econometrie aan de KUB. In deze discussie over drie stellingen zullen de beide pleitbezorgers hun standpunten over economie en ethiek toelichten, en met de aanwezigen in debat gaan. De bijeenkomst wordt gehouden in

Ti-Ta-Schouten

De nacht was helder, de ochtendzon straalde en de lucht was klaar d,e 5de /ebruari maar Schouten was behoorlijk mistig in z'n laatste les. Didactisch slecht«" (dus) onbegrijpelijk De Theoretische Tovenaar roerde nog eens flink in zijn Soepketel vol Globale Ingrediënten^ Abracadabra. Hypothesefje hier, causad verbandje daar, impulsje zus conclusietje zo. Lier daar een specie Van de Homo Ludens, de spelende mens. Maar zijn -o\le^,l^^atkop^^h staart. Het was me weer duidelijk waarom ik destijds ben geswitscht naar Theo van de Kkmdert met zijn heldere CPB-empirie. Theo vertrok nauwelijks een spier en kreeg amper de hanS^n^p elkaar. Daarmee stak de Stamoudste schril aftegen Superfan Kolnaar die als een betoverde leerling luchtte en applaudiseerde om alles wat de Goeroe de aula inslmgerde Zijn Meester is kou' weg of Ad]e ftrendy bril, neo^assieke grijns ° f P ° P ' - ^ ^ [ - / ' / ^ J^^^^^^^^ aanstaand' beheerder van het Schoutiaanse erfgoed, tenmmste als ^ « ^ e Volkskrant van 13 februari moeten geloven. En waarom zouden we niet, getuige b.jvoorbee d Kokiaar s global e S é s ds- 'wericgevers, werknemers en overheid moeten samenwerken' of 'Nederland kent nog S een onbfhoorh k hoog aaniai werklozen en de groei is structureel te laag _En natuurlijk deze: 'Ten tijde van ongunstiger tij moeten de looneisen echter opnieuw gematigd bh^ ven Anders vallen er zeer harde klappen. 'Jawel, dat belooft no^ wat voor de toekomst van Schoutens Bewaarschooltje. . Univers

ren.' Verzoeken om verbetering van het kiesregister liggen eveneens ter inzage en er kan schriftelijk bezwaar tegen worden gemaakt. Op 26 febr. neemt het stembureau een besluit over de verzoeken. Daarna zijn er geen correcties meer mogelijk. Wel kan er tegen de beslissing van het stembureau in beroep gegaan worden bij het College van Beroep W.O. in Rijswijk. Daarna worden de kandidatenlijsten opgesteld. Studenten kunnen zich op 10 en 11 maart kandidaat stellen middels een speciaal formulier. Elke kandidaatstelling moet ondersteund worden door 5 studenten. Het stembureau bekijkt of er geen fouten in de kandidaatstelling zitten en geeft gelegenheid eventuele fouten te corrigeren. Mr. Backbier:' We leggen de kandidatenlijsten met de vijf handtekeningen'even naast het kiesregister.' Op 21 maart worden dan de definitieve lijsten bekendgemaakt. Daartegen kan dan weer beroep worden aangetekend. Dan is het woord aan de kiezers die de hun toegezonden stembiljetten voor 19 april 17.00 uur moeten inzenden. Een dag later worden in een openbare zitting de enveloppen met stembiljetten geopend en de stemmen geteld. Op27 april wordt de uitslag officieel in de vorm van eeri proces verbaal be-

collegezaal A Z 9 , aanvang: 12.30. Eenieder is welkom.

ISO tegen nieuwe wet Het Interuniversitair Studenten Overleg (ISO), het landelijksamenwerkingsverband van gematigde studentenorganisaties, wijst de voorstellen die minister d r s . W . J . Deetman doet in de ontwerpwet op het Hoger Onderwijs en het Wetenschappelijk Onderzoek (WHW) met kracht af. Het ISO verzet zich in het bijzonder tegen het vouchersysteem, ook wel de strippenkaart genoemd. De strippenkaart is bedoeld om een onaanvaardbare beperking van de studieduur te bewerkstelligen, aldus het ISO. Invoering ervan zou een enorme administratieve chaos

kend gemaakt en ter inzage bij de balie gelegd. Beroep daartegen kan binnen 5 dagen wederom bij het college van beroep W.O. worden aangetekend. De hele procedure is vastgelegd In de Wet op Wetenschappelijk Ondenwijs die in 1987 van kracht werd. De raden die nu zitten zijn de eerste die volgens die nieuwe wet functioneren. De studierichtingscommissies zijn ook een uitvloeisel van die nieuwe wet. De wet verplicht in elk geval het bestaan van de commissies en steU dat de helft van de commissie uit studenten moet bestaan. Hoe ze gekozen worden en functioneren, ligt in tegenstelling tot universiteitsraden en faculteitsraden niet in de wet vast. Dat mogen de instellingen zelf bepalen. Zo is het niet verplicht de verkiezingen van de studierichtingscommissies door het centrale stembureau te laten organiseren. Een aantal faculteiten zet de verkiezingen zelf op. De faculteitsraad van de FSW zal in zijn geheel nieuw gekozen worden, dus zowel studenten als personeel. Tijdens de verkiezingen vorig jaar bevond de faculteit zich middenin de integratie van sociologie en psychologie en heeft daarom een overgangsvorm aangenomen. Inmiddels is de faculteit ver genoeg op orde om een faculteitsraad zoals die in de wet is omschreven te krijgen. H.v.d.H.

tot gevolg hebben,vergelijkbaar met die bij Studiefinanciering. Het ISO vindt het onverteerbaar dat vouchers slechts twaalf jaar geldig zouden zijn en vraagt zich af hoe het voor studenten mogelijk zou kunnen zijn om meer dan één studie tegelijk te volgen. Het ISO voelt niets voor een selectieve propedeuse in plaats van een numerus fixus voor de toelating tot bepaalde studierichtingen. De premies die op snel studeren staan zullen de doepgang van een academische studie niet ten goede komen, zo vrezen de studenten. Meer in het algemeen vraagt het ISO de Minister het hogeronderwijs voorlopig niet langer lastig te vallen met nieuwewetgeving. Het motto waarmee de studenten de W H W begroeten luidt dan ook: 'Laat ons (in ieder geval tot 2010) met rust!' UP

Naast paladijn Kolnaar hing op de dag des eindoordeels eigenlijk iedereen aan de lippen van Zijne Grote Onaantastbaarheid, die vooral als pastoraal demagoog van wetenschappelijk liturgische uitspraken in zijn nopjes is. De Tovenaar zelfwas nog niks veranderd en zou nog eenmaal toveren op zijn afscheidsdag. Aanwezigen konden nostalgisch herinneringen koesteren Geen onvertogen woord. Verstand op nul. Halleluja. De hele reufemeteut gaf acte de pr(^ sence Van de eerste promovendus, pater Jansen, tot aan de eventueel laatste, Pieter Meulendijks. Een glunderende Jacques Sijben, die het glas kon heffen op zijn aanstaande voorzitterschap van de fuserende vakgroepen Algemene Economie, Geldwezen, Internationaie en Openbare Financiën. Een voltallig cortege (featuring Arie BombarieJ trok voorbij m fi-tatovenaarsfenue behalve PEMO-man Jörg Glombowski. De kersverse voorzitter van de sociale vakgroepen-cluster was 'in burger' en moet van Schoutens laatste trucs gedacht hebben: soep Fransje Hutten had een uizonderlijk hoge onderscheiding mee naar Tilburg getorst. Het kruis brandde in zijn zak terwijl De Desinvestering hef niet laten kon Vriend Hutten en public nog eens voor joker te zetten. Kabinet en Koningin lauwerden het SEH-Kroodid tot Commandeur in de Orde van Oranje Nassau. Dat was even slikken. SEH-colIegae, (oud)Polekkers, afgestudeerden Allen maakten het afscheidsritueel tot een voor Schouten onvergetelijke happening. En als ettelijke uren later de nacht valt, het glas is geheven en een verdovende mist m de hoofden optrekt, voelt menigeen zich opgelucht. -.„„'Trinnn De carrière van De Querulant kent een zwarte bladzijde; een proces midden jaren 70 aangespannen door zijn tegenstrevers damals. Schouten had hen beschuldigd nazi-methoden te gebruiken De rechter oordeelde dat hij over de schreef was gegaan met zijn beledigende en stigmatiserende uitspraken aan het adres van zijn opposanten, die even gewetensvol voor hun zaak streden als Schouten daartegen. Een rectificatie volgde. Hoe pijnlijk de a f aire ook was het gaat niet aan om in de Haagse Post van 6 februari 1988 de zaken weer om te draaien met te stellen- 'Verdomme, ze hebben mij beledigd maar die gekke rechter veroordeelde niethen maar mij.' Dat is de wereld op zijn kop zetten. Typerend voor deze Homo Umus Libn, de tovenaar die zweert bij één lezing: die uit zijn eigen boek! 19 februari 1988

LICHTING '82

Studievoortgang ook landelijk zorgwekkend Voor duizenden studenten in liet liele land dreigt de twee fasenstructuur een fiasco te worden. Hoewei de studie officieel maar vier jaar duurt, studeert het leeuwedeel van de generatie '82 op fiet ogenblik nog. Het zwaard van Damocles hangt zeker 3000 studenten boven het hoofd. Zij kunnen de eindstreep onmogelijk nog op tijd halen. Tot nog toe maken de universiteiten zich nauwelijks druk over deze 'verloren generatie'. 'Als er tien of twintig mensen ontslagen dreigen te worden, staat de hele universiteit op zijn kop. Als honderden studenten het gevaar lopen niet af te studeren, fietst men daar gewoon overheen', aldus een verontwaardigde student. Dedertigduizendstudenten, die in 1982 zijn begonnen aan een universitaire studie, moeten in september l<laar zijn. Een flinl< deel van deze groep moet nog afstuderen. Drs P. Knip van de Technische Universiteit in Delft verwacht dat van de 3000 studenten die in september '88 moeten afstuderen er zo'n 1000 niet op tijd l<laar zullen zijn. In Delft staan nog 2000 oude stijl studenten ingeschreven, die ook in september hun studie moeten hebben afgerond. Daarbij komen nog eens 1000 studenten van lichting '82. Veel studenten oude stijl hebben gefen rekening gehouden met de deadline, omdat nog tot september '89 examens oude stijl afgelegd kunnen worden. Maaralleen studenten die officieel verlenging van de inschrijvingsduur gekregen hebben kunnen dat laatste jaar nog studeren. In Rotterdam is de situatie al niet veel beter. J . Schildt, hoofd van de studentenadministratie van de Erasmus Universiteit, verwacht dat ongeveer 1200 mensen in de problemen zullen komen door de beperkte inschrijvingsduur. Vooral op de Economische faculteit is de situatie dramatisch; daar zullen zes a zevenhonderd studenten er waarschijnlijk niet in slagen om op tijd af te studeren. Ook Schildt telt de oude stijl studenten mee. Vorige week werd bekend dat 200 studenten nieuwe stijl van de Vrije universiteit in Amsterdam hun bul niet zullen halen. Drs W. van Os van het onderwijsadviesbureau van de V U : 'In september 1987 was pas 26 procent van de generatie '82 afgestudeerd. Tien a vijftien procent van de eerste lichting twee fasenstructuurstudenten had in september nog anderhalfjaar te gaan. Die hebben dus over de eerste tweeĂŤnhalf jaar vijf jaar gedaan en kunnen onmogelijk nog op tijd afstuderen.' Van Os heeft niet alle faculteiten in zijn onderzoek betrokken. Vijfhonderd psychologie- en rechtenstudenten ontbreken nog. 'De schatting van 200 is dus aan de voorzichtige kant,' aldus Van Os. Uit Wageningen kwamen begin januari al alarmerende berichten. 250 Wageningse studenten konden onmogelijk hun studie op tijd afronden. Aan de Landbouwuniversiteit was afgelopen juni slechts tien procent van de lichting '82 afgestudeerd. Bovendien zijn er in Wageningen nog 1200 oude stijl studenten bezig met de studie. Het is niet bekend hoeveel studenten uit deze groep in 'de gevarenzone' zit.

PISKIJKERIJl De acht andere universiteiten geven ook toe dat er problemen met de studievoortgang zijn, maar deze instellingen kunnen of willen nog geen exacte cijfers noemen. Toch zijn er genoeg aanwijzingen dat de situatie aan de overige instellingen even zorgwekkend is. De Katholieke Universiteit Nijmegen is met een inventarisatie bezig. Vorig jaar deed de Univers

niet, die zijn niet meer actueel', stelt drs P. Havermans, studentendecaan. Cursor, het universiteitsblad van de Technische Universiteit Eindhoven heeft de situatie zelf onderzocht. Daaruit blijkt dat er 80 hopeloze gevallen zijn, waarvan er 50 bij de faculteit Elektrotechniek zitten. Bovendien staan in Eindhoven nog 680 studenten oude stijl ingeschreven. Uit Tilburg, Utrecht en Leiden komen ook berichten over studievertraging, maar daar zijn de gegevens per faculteiten verzameld en is op centraal niveau niet veel bekend. De enige universiteit die zondermeer goed nieuws heeft te melden is de Rijksuniversi-

van de lichting '82 verkeert dus in de gevarenzone en het getuigt al van optimisme om te stellen dat twintig procent van de studenten niet in staat zal zijn na zes jaren studeren een diploma te halen. Het onderzoek is uitgevoerd bij zes grote studierichtingen aan vier universitaire instellingen. Volgens drs J.K. Koppen, projectleider van het onderzoek, zijn de resultaten representatief voor de rest van het universitair onderwijs. Hoewel de problemen met de studievoortgang pas de laatste tijd aan het licht komen, hebben vele insiders het probleem al langer zien aankomen. In Wageningen meldden leden van de onderwijscommissie reeds in mei

Veertig procent van de lichting '82 verkeert in de gevarenzone. Nijmeegse universiteit al een onderzoek naar de studievoortgang van de lichting '82. Toen bleek dat zo'n 200 studenten grote studievertraging hadden opgelopen. De afdeling Planning verwacht dat dit aantal inmiddels is afgenomen. Drs B. Sikma van de afdeling studentenbeleid in Groningen heeft wel cijfers, maar vindt ze te onbetrouwbaar omdat ze een jaar oud zijn. Hij kan wel een trend aangeven. Op een aantal grote faculteiten komen tussen de tien en vijftien procent van de studenten in moeilijkheden. Elders zijn de problemen veel kleiner. 'Rendementscijfers geven slechts een geringe indicatie van het aantal afgestudeerden in september 1988', meent drs D. Boskervan de Technische Universiteit Twente. 'Het is een beetje piskijkerij.' Uit een publikatie van het Universiteitsblad Twente blijkt echter dat het rendement in Enschede veel te wensen overlaat. Tachtig procent van de generatie '82 moest in september '88 het diploma nog halen. Bosker geeft toe dat het college van bestuur wel nadenkt over maatregelen, maar wil daar verder niets over kwijt. Studentendecaan drs J . Ham meent dat er in Twente niet veel studenten in de gevarenzone zitten. 'Sinds september zijn_er al veel studenten 'bijgekomen', anderen zijn definitief gestopt.' De Universiteit van Amsterdam wil helemaal niets loslaten. 'Over twee weken hebben we nieuwe cijfers, de oude cijfers geef ik liever

telt Limburg. 'Iedereen studeert af', vertelt C A . van Hulst van de afdeling Planning, 'Bij ons zitten nog 28 studenten in de pijplijn en die halen het allemaal.' In Limburg ligt de gemiddelde studieduur op 4,5 jaar, terwijl dat in de rest van het land minstens 5,5 jaar wordt. Volgens Van Hulst kiezen studenten bewust voor Maastricht, omdat daar thematisch onderwijs gegeven wordt. Bovendien is de studie in Limburg erg groepsgericht en ligt het programma grotendeels vast. 'Het systeem bepaalt het studietempo. Bij ons moeten studenten mee met de stroom, daardoor vallen weinig mensen af.' De onderwijsprogramma's in Limburg zijn trouwens vanaf het begin vierjarig geweest, daardoor heeft de universiteit ook geen last van herprogrammeren gehad.

ONDERZOEKi De instellingen overschatten de problemen zeker niet. Uit een onderzoek van het Centrum voor Onderwijsonderzoek van de Universiteit van Amsterdam blijkt dat veertig procent van de generatie '82 na vier jaar studeren, minder dan de helft van de studie heeft afgerond. Voor een groot deel van deze groep zal het heel moeilijk worden om nog binnen de zes jaar af te studeren. Tien procent van de eerste groep twee fasenstructuurstudenten heeft na vier jaar zelfs minder dan een kwart van de vereiste studiebelasting binnen. Deze studenten kunnen onmogelijk op tijd afstuderen. Veertig procent

1986 dat veel studenten niet op tijd zouden kunnen afstuderen. In Eindhoven trokken studenten begin 1987 aan de bel en publiceerde het yniversiteitsblad zorgelijke cijfers. In Delft behandelde de universiteitsraad op aandringen van studenten de studievoortgang en in Rotterdam en Tilburg signaleerden de ambtenaren dat er problemen zouden komen. In Eindhoven werd zelfs toegegeven dat de studierichting Elektrotechniek veel te zwaar was. Het programma werd in 1984 ingekort, maar voor de studenten die in '82 en '83 zijn begonnen is niets geregeld. In enkele andere plaatsen werd de studiebegeleiding verbeterd. Maar in de meeste universiteitssteden bleef het akelig stil. Koppen: 'Ik denk dat de universiteiten niet graag toegeven dat hun rendementen laag zijn. Het ministerie van Onderw/ijs koppelt de bekostiging van de universiteiten aan de rendementen. Bovendien oefenteen laag rendement weinig aantrekkingskracht uit op nieuwe studenten.' Daarbij komt dat de instellingen de studievertraging slecht registreren. In de oude situatie was het helemaal niet nodig om de studievoortgang te controleren. De Vrije Universiteit heeft als eerste de administratie degelijk geautomatiseerd. Die instelling kan nu dus betrouwbare gegevens leveren. Ook de Katholieke Universiteit Brabant werkt al twee jaar met een studiebewakingssysteem, maar het heeft lang geduurd voor het goed draaide. vervolg op pagina 10 --gi'

19 februari 1988

PENSIOEN

Midden- en kleinbedrijf krijgt nieuwe kansen Beginjaren '80 kreeg het midden- en kleinbedrijf fiet tij mee. De ondernemer kreeg een ontliaalals redder des vaderlands. De kleine en middelg'rote onderneming beleefde een opmerkelijke wedergeboorte: van een met uitsterven bedreigde diersoort werd ze in een korte spanne tijds min of meer heilig verklaard.

Afscheidscollege prof .drs. H.A.M. Roos Is die 'heiligverklaring' terecht? Is de waardering alleen maar van tijdelijke aard of kan de ondernemer rekenen op een blijvende en positieve belangstelling, alsmede steun en erkenning vanuit de samenleving? Is het midden- en kleinbedrijf een onbeduidende categorie binnen het bedrijfsleven die leeft bij de gratie van de groei in het grootbedrijf en de steun en subsidie van de overheid Ăłf gaat het hier om een deel van het bedrijfsleven dat mede bepalend is voor de ontwikkeling van 's lands economie? Die vragen stelde prof.drs. H.A.M. Roos vorige week donderdag in een openbaar college aan de KUB. Met een beschouwing getiteld 'When the saints go marching in' nam prof. Roos (66) afscheid van de Tilburgse universiteit. Tien jaar lang bekleedde hij in Tilburg de bijzondere leerstoel Sociale en economische vraagstukken van het midden- en kleinbedrijf. Roos blikt met het nodige vertrouwen in de toekomst. 'De geschiedenis leert ons dat het kleinere bedrijf, en met name het eenmansof gezinsbedrijf aan de wieg van de economische ontwikkeling stond. Met de groei van de economie als gevolg van technologische en communicatieve ontwikkelingen en een toename van de bevolking gaat een zekere schaalvergroting gepaard: het grootbedrijf verdringt het kleine bedrijf van vele markten. Nu de welvaartstoename die daarvan het gevolg is een bepaald peil bereikt heeft, wordt de consument kieskeuriger. Hij wenst goederen en diensten 'op maat' en aangepast aan zijn individuele wensen. Dan ontstaan er nieuwe kansen voor het midden-

en kleinbedrijf. Dat geldt voor de situatie van nu, maar zeker ook voor de toekomst.' De eisen die aan de ondernemer in het midden- en kleinbedrijf gesteld worden zijn echter allesbehalve licht, stelt Roos met de nodige nadruk. 'Men hoort vaak zeggen dat ondernemers geboren worden en niet gemaakt. Dat mag in essentie waar zijn, maar

Univers

nemer het 'vak' niet meer alleen in de praktijk kunnen leren, net als vroeger bij zijn vader, stelt Roos. Hij zal zich moeten toeleggen op managerialentrepeneurship en in alle opzichten 'bij' moeten blijven. Roos: 'De ondernemer zal de gelegenheid moeten hebben om zelf de technische kennis te verwerven of de medewerking te verkrijgen van academici met deze bekwaamheden, die begrijpen op welke wijze zij hun kennis in kunnen brengen in een kleiner bedrijf, welke eisen dit aan hun persoon stelt, maar ook de voldoening die dit kan geven.' Roos juicht in dit verband de komst van regionale 'Innovatie Centra' toe, waarin de technologie aan bod komt als een onderdeel van de totale bedrijfsvoering naast zaken als financiering, marketing en organisatie. Met het regionaal bundelen van de advisering aan het midden- en kleinbedrijf in zogenaamde 'ondememingshuizen' wordt ook in een belangrijke behoefte voorzien, stelt hij. 'Dicht bij huis, waar de ondernemer in zijn overall of werkjas heen kan gaan in plaats van in zijn zondagse pak een reis naar Den Haag te moeten maken.' Het 'buitenland' wordt stukken kleiner voor de ondernemer in het midden- en kleinbedrijf, venft/acht Roos. 'Hij zal moeten en kunnen opereren in een markt die qua omvang vergelijkbaar is met die van de VS - hopelijk reeds in 1992, als de grenzen in Europa opengaan. De problematiek valt daarmee slechts ten dele weg; het taalprobleem bijv. blijft bestaan.' Alles bijeen zijn het 'zware en veelomvattende eisen die aan de ondernemer gesteld worden', concludeert Roos. 'Desondanks ben ik niet pessimistisch. Het verleden heeft ons geleerd dat er steeds voldoende talent aanwezig bleek om het voortbestaan van de middelgrote of kleine onderneming veilig te stellen. Dit zal ook in de toekomst het geval zijn, zeker indien er vanuit de samenleving een klimaat geschapen wordt dat het potentiĂŤle talent activeert.' L.K.

B

Prof. Roos: kleine ondernemer moet generalist zijn.

K

Funaies zijn er.zo lijkt het wel, om er een betere voor in de plaats te krijgen. Of je nou voorzitter van de grootste vakbond bent of voorzitter van de fffiO Raad. Jankarel Gevers werd eind januari nog voor een nieuwe ambtsperiode benoemd als voorzitter van de HBO-Raad. Koud enkele dagen daarna laat hij weten voorzitter te worden van het College van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam. Hij volgt Jos van Kemenade op die per 1 maart burgermeester van Eindhoven wordt. FOLIA heeft deze week een gesprek met de nieuwe universiteitsvoorzitter. Gevers pocht vooral over zijn verdienste in het fusieproces waarmee de meeste HBO-instellir^en momenteel te maken hebben. Gevers laat nog weinig los over zijn toekomstplannen bij de Amsterdamse universiteit. Het enigste wat hij kwijt wil is dat volgens hem de universiteit meer een 'stadsuniversiteit'

aanleg en interesse alleen zijn niet voldoende om met succes te kunnen opereren. De toekomstige ondernemer zal zich op basis van een brede algemene ontwikkeling op een groot aantal terreinen moeten bekwamen om een kleine of middelgrote onderneming te kunnen leiden. Hij zal een generalist moeten zijn die alle informatie die op hem af komt kan analyseren en op het belang voor zijn onderneming kan waarderen.' Op basis daarvan zal de ondernemer een strategie moeten uitstippelen die de overlevings- en groeikansen voor zijn bedrijf veilig stelt. Meer dan voorheen zal hij daartoe ook hooggekwalificeerde medewerkers nodig hebben. Een gevaar dat daarbij volgens Roos dreigt is dat er een kloof ontstaat tussen de managementtop en de jonge hoogopgeleide technische medewerkers. Meer in het algemeen zal de moderne onder-

N

moet worden :'Ik vind haar het enige voorbeeld in Nederland van een stadsuniversiteit. Een universiteit die in een metropool zit, die'daar ook hoort te zitten en die ermee vergroeid moet zijn. Als dat nou zo'n natuurlijk element is, dan moet je dat op allerlei manieren aanscherpen, uitbuiten en profileren en ook zo de boer opgaan'. Gevers vindt dat er nog al wat schort aan het bestuur van een universiteit: 'Wat ik heel vreemd vind, is dat na bijna twintig jaar professioneel bestuur bij de universiteiten nog steeds het idee niet aanslaat dat professionalisering op het middenniveau moet plaatsvinden. Ik vind dat universiteiten behoefte hebben aan beroepsdekanen in de faculteiten'. Prof.dr.ir. Wiro Beek is het waarschijnlijk eens met Gevers. Op een symposium aan de Delftse universiteit ter gelegenheid van het afscheid van enkele (gekozen) leden van het College van Bestuur, hield hij een amusante rede over het universiteitsbestuur. Beek is voorzitter van een commissie die het onderzoek op de Delftse universiteit moet 'doorlichten'. Het Delftse blad DELTA doet deze week verslag van het symposium. Om te laten zien hoe 'cultuur' werkt, haalde hij er een verhaal bij over apen in een bananenplantage. Die kan je afleren om bananen te pakken door ze steeds weer op kritieke momenten nat te spuiten. Na een tijd kan je de spuit opbergen, ja zelfs als je een deel van de

apen vervangt door anderen - die nieuwkomers zullen onmidddellijk leren dat bananen volstrekt taboe zijn. Op dezelfde manier plant zich volgens Beek in Delft een niet-functionele bestuurscultuur voort, met als kenmerken: verdeeldheid en een tekort aan constructieve samenwerking. Dat begint al aan de top. Want volgens Beek hebben Delftse bestuurders een lage dunk van hun onderdanen, vluchten ze veel te snel in regelgeving en nemen ze al wat van boven komt overdreven serieus. Zo'n cultuur is al heel oud op de Delftse universiteit: 'Onder een drankje was veel te regelen, maar inhoudelijke discussie was ongewenst'. En de Delftse universiteit is niet eens katholiek. Steeds meer mensen verlaten de universiteit en gaan voor zichzelf beginnen. Zo ook de Groningse socioloog Pim Fortuyn. Fortuyn ('In Groningen bestaat zeer sterk de neiging verschillen van mening toe te dekken') is altijd een spraakmakend figuur geweest op de Groningse universiteit. Vandaar dat de UNLVERSITEITSKRANThem uitgebreid portretteert in een afscheidsinterview. Fortuyn wordt per 1 maart in Rotterdam direaeur van het politiekstrategisch adviesbureau Fortuyn en Partners. Is hij niet bang om voor zichzelf te beginnen? 'Aan de ene kant is het opwindend en heel creatief om zoiets te doen. Maar je loopt een gigantischrisico.Ik ben gewend om intellectuele produaen te leveren in een omgeving waar dat niet

in geld wordt uitgedrukt. Nu moet ik die intellectuele producten opeens zelf gaan verkopen. Dat is heel angstwekkend. Ja, ik voel echt angst, doodsangst, zo af en toe'. Eerder gaf Fortuyn in een ander interview aan angst te hebben voor AIDS :'Ik heb dat gedaan om homo's een hart onder deriemte steken. Als ik dat niet zou durven vanuit mijn beschermde positie, wie dan wel?'. Homo's hebben het blijkbaar nog steeds nodig om een hart onder de riem te krijgen. Ook op de universiteiten. De emancipatie van homoseksuelen op universiteiten nam twintig jaar geleden een aanvang. Het Leidse blad MARE besteedt daarom aandacht aan de twintigjarige geschiedenis van de Leidse Werkgroep Homoseksualiteit die door studenten werd opgericht. Er is veel veranderd in de emancipatie-beweging. Een oprichter van de werkgroep :' We vormden een onderdeel van een algemene beweging voor een andere maatschappij, waarin alles anders zou worden georganiseerd, ook op het gebied van sexualiteit en relaties. We organiseerden avonden in club- en buurthuizen waarin homosexualiteit, de Vietnamoorlog, dienstweigeren en milieuproblemen tegelijkertijd aan de orde kwamen. Een totaalvisie noemde je dat'. Vandaag de dag houdt iedereen er een eigen visie op na; H.B. 19 februari 1988.

LICHTING '82

Afstuderen in sneltreinvaart 'Het college van bestuur,' aldus Verheljen in zijn nieuwjaarsrede, 'is van mening dat wij als universiteit met als taak onderwijs en onderzoek er alles aan moeten doen om de studenten zo'n begeleiding te geven dat straks iedereen de eindstreep haalt. Wij doen een beroep op u als docenten om die doelstelling te bereiken.' En dat is niet eenvoudig. Elke faculteit is op haar eigen manier bezig om de kritieke gevallen op te vangen. Het meest actief lijken de betrokken studieadviseurs. Hun strategie bestaat uit drie stappen. Eerst worden de probleemgevallen aangeschreven, en meestal uitgenodigd voor een gesprek. Dan wijst de adviseur op de mogelijkheden tot verlenging van de studieduur. Als daarmee de kwestie niet kan worden opgelost, krijgt de student '[jersoonlijke begeleiding'. 'Een aanpak op maat',

schetst het beeld voor sociologie: 'Van de oude structuurstudenten die vóór '82 begonnen zijn, staan er op dit moment nog 35 ingeschreven. Van de tweefasenstudenten (lichting '82) zijn dat er nu nog 16. Er is hier sprake van één echt probleemgeval. Deze student vertelde me overigens dat hij van plan is met zijn studie te stopf)en.' Over het aantal mensen dat verlenging van de studieduur heeft aangevraagd, kan Van Boxmeer niets vertellen. Hoewel er binnen nu en 7 maanden 51 sociologen hun studie moeten afronden, rekent de adviseur 'niet op zware problemen'. De letterenfaculteit vormt een gunstige uitzondering. Slechts één student dreigt hier de septemberlimiette overschrijden. 'Taaien Literatuurwetenschap werd opgericht na de nieuwe universrtertsstructuur. Het studie-

door LIESBETH DEN BOER

'De keuze is: óf leuke nevenactiviteiten hebben en studieachterstand oplopen, óf hard w e r k e n en afstuderen binnen de gestelde t e r m i j n . '

zeggen de studieadviseurs. Wat er precies 'op maat' gedaan wordt, is niet altijd even duidelijk. De mogelijkheden variëren van docent-mentoraten tot het werken via een individuele studieplanning. Binnen de op één na grootste faculteit is de afstudeerellende het hevigst. En soms houdt een studieadviseur de cijfertjes dan liever voor zich. Harry Claassens, begeleider van de juristen: 'Ik heb op dit moment geen zicht op het aantal tweefasenstudenten dat per september '88 klaar moet zijn.' Opvallend is dat de studenten zélf wel zicht hebben op dat aantal. Paul Hermans, van de fractie 'Recht Vooruit', laat een uitgewerkt schema zien. Hij concludeert: 'Het aantal probleemgevallen is binnen de juridische faculteit schrikbarend hoog. 38 procent van de juristen die in '82 begonnen, dreigt straks de universiteit te moeten verlaten, zónder titel.' Onzekerheid bestaat er vervolgens over het aantal mensen dat verlenging van de studieduur heeft aangevraagd. Over het algemeen geldt, dat studenten vaak onvoldoende op de hoogte zijn van hun recht op extra studietijd. En soms is er ook enige schroom om met de persoonlijke ellende naar een decaan te stappen. Problemen worden niet graag geëtaleerd. Veiliger is het om ze weg te wuiven. De regeling van DSW is als volgt: omzwaaien en bestuursfuncties zijn goed voor één jaar verienging; 'individuele omstandigheden' worden per geval beoordeeld. Een ziekte, een sterfgeval in de familie, een ongelukkige liefde kunnen met 3,6,9 of 12 maanden worden gehonoreerd. Claassens: 'Ik schat dat er de afgelopen maanden door tientallen juristen verlenging is aangevraagd. DSW buigt zich momenteel over de toe-of afwijzing van de verzoeken. Problematisch echter is de einddatum die Deetman in dit opzicht heeft gesteld. Over het algemeen wordt aangenomen dat de aanvragen voor verlenging vóór 15 september 1988 moeten zijn ingediend. Maar er heerst twijfel: soms hoor je praten over september '87 als limiet. En hoe het uiteindelijke wetsvoorstel zal luiden, dat weet niemand.' Hoe wordt een jurist van '82 in zijn afstudeermisère bijgestaan? Claassens: 'Het hulpprogramma is als volgt geregeld: er is een mentoraat georganiseerd van 20 docenten, die elk 10 è 12 studenten voor hun rekening nemen. Elke docent gaat ieder van zijn pupillen afzonderlijk begeleiden. De eerste kennismaking tussen mentoren en studenten is inmiddels al achter de rug.' Een kleine rekensom leert ons dat er dus in totaal 200 è 240 probleemgevallen zijn in de rechtenfaculteit. Univers

programma is op de tweefasenmaat gesneden. Bovendien is de faculteit klein, waardoor contacten tussen studenten, docenten en begeleiders veelvuldiger kunnen zijn dan in een grotere afdeling', aldus een tevreden Hanneke de Bode. Ook bij de filosofen is de stand van zaken niet ongunstig. 'Exacte cijfers heb ik niet', zegt Martin van den Akker. 'Wél kan ik een grove schatting maken: tussen de 5 en de 10 personen uit de oude structuur staan op dit moment nog als student ingeschreven.'De adviseur is nog bezig met een inventarisatie van het aantal mensen dat de septemberlimiet gaat passeren. 'Voor de tweefasenstudenten zie ik geen grote problemen.' Van den Akker denkt dat 'slechts 1 è 2 mensen nog langer dan 7 maanden studietijd nodig Haalt lichting '82 op tijd de moet? hebben.' Oude stijl-filosofen boffen met een zgn. Vm in wiêlerstermen te spreken: deze buit moeten wijiiaien.' Vier 'overgangsbepaling', vastgelegd in het nieujanuari 1988. Prof. dr. Piet Veriieyen, /(ersverse voorzitter van het we Academisch Statuut. De regeling, gelCvB houdt zijn nieuwjaarstoespraak. Hij is bezorgd. Over het lot van dig in het jaar '88-'89, komt erop neer, dat de student één jaar extra aan zijn studie vast kan vele honderden studenten die binnenkort de deuren van de plakken. De wet is overigens van toepassing universiteit gestoten zien. Oude stijlers (vóór 1982 begonnen) en op alle bovenbouwstudierichtingen. Van tweefasenstudenten van de generatie '82 hebben op 1 september den Akker: 'Je kunt de bepaling dus beschouwen als een hulpprogramma. Maar aanstaande hun studietijd verspeeld. Jarenlange investering van mogelijk is één extra jaar voor een deel van gelden energie. En naar je bul kan je fluiten. Een donker gat als de studenten onvoldoende. Een aantal mentoekomstbeeld. sen heeft inmiddels besloten zich in het tweefasenprogramma in te schalen.' De studieadviseur verwacht dat het gros zal overde studieadviseur voor déze groep wel om Claassens zegt erg hoopvol gestemd te zijn stappen naar het tweede doctoraaljaar van hoeveel mensen het precies gaat? 'Nee, ook over deze manier van werken. 'De reacties de nieuwe structuur. deze cijfers zijn er niet.' die ik tot nu toe van docenten heb gehad, In totaal staan er nog 92 psychologen ingewaren zeer positief.' Studenten lijken minBALANS I schreven voor wie de studietijd op 1 septemder enthousiast. 'Dat mentoraat is opgestart ber verloopt. Studieadviseur Noor Polkamp in november '87. Het plan is goed, daar niet Aan de economische faculteit heeft studieheeft die mensen een brief gestuurd om ze van, maar voor ons, de generatie '82 dus, adviseur Jos Pijnenborg de balans opgeop de limiet te attenderen. En ze heeft ze gekwam het veel te laat. Wat kan je redden in maakt. 'Uitgaande van 9 maanden ter reavraagd een studieplanning te maken. In het 9 maanden als je eigenlijk nog twee jaar nolisering van het afstudeerproject zullen waaroverzicht moesten de studenten vermelden dig hebt?' De studieadviseur meent echter schijnlijk 44 oude-stijlers en 82 tweefasenwat hen nog restte aan studie-uren, wandat 'via deze vorm van begeleiding veel meneconomen de limiet van september '88 overneer ze met hun scriptie zouden gaan beginsen op tijd zullen gaan afstuderen'. schrijden,' zegt hij. Begeleiding van de econen en hoe lang ze daar over dachten te Behalve tweefasenjuristen zijn er ook nog nomen gebeurt via regelmatige gesprekjes doen. Naar aanleiding van de gemaakte oude-stijlers die in september hun faculteit met de studenten. De mensen komen ook schema's concludeert de studie-adviseur moeten verlaten. Claasens: 'Ook met deze uit eigen beweging naar hem als ze in de pro'dat er binnen de psychologische faculteit studenten heb ik inmiddels gesproken. Ook blemen zitten, aldus Pijnenborg. zij zullen individueel worden begeleid.' Weet Studiebegeleider Marius van Boxmeer vervolg op pagina 11 19 februari 1988

_>-

nb Daan o oek je 'n toekomst h

Als je studeert voor register accountant zal het zoeken naar of het veranderen van baan je niet moeilijk vallen. Het aanbod is omvangrijk genoeg. Dat realiseren wij ons maar al te goed. Maar wie wordt je eventuele, toekomstige werkgever? Een groot kantoor? Eén met internationale contacten? Een klein? Of Price Waterhouse? Wat maakt Price WaterKouse 20 uniek? Daar is o m te b e g i n n e n o n z e multidisciplinaire aanpak. Wij beseffen dat het vak van registeraccountant aan veranderingen onderhevig is. De louter controlerende taak schuift op en het beroep krijgt raakvlakken met terreinen als financieel beheer, automatisering, bedrijfsadviezen, belastingzaken en juridische aspecten. Wij wachten niet alleen verzoeken van de cliënt af maar komen ook zelf met suggesties. Bij ons breng je ook adviezen uit.

Daar is o n z e gevarieerde cliëntenkring.

Meer dan op routinematige handelingen leggen wij nadruk op analytische technieken en deskundige interpretatie. Bij ons kijk je door de cijfertjes heen.

Praktisch elk facet van bedrijvig Nederland is in onze cliëntenkring vertegenwoordigd. De handel, de dienstverlenende bedrijven, het

Daar zijn o n z e internationale contacten.

deze interessante cliënten per jaar behoren tot jouw pakket. Bij ons doe je 'n veelzijdige ervaring op. Daar is o n z e d e s k u n d i g e begeleiding. Met een uiterst interessante praktijk als uitgangspunt r.ond je bij Price Waterhouse onder optimale omstandigheden je studie af. Je wordt begeleid door een mentor die je mentaal terzijde staat. De verdere faciliteiten die we je bieden zijn beslist genereus. Het hechte teamverband en het stimulerende arbeidsklimaat stellen je in staat voor je studie te slagen. Bij ons boek je succes.

Bij Price Waterhouse ontmoet je niet alleen Nederlanders. Van oorsprong zijn we Brits. En hoewel we niet voor niets Price Waterhouse Nederland heten en een nederlandse organisatie zijn, kunnen we bogen op een achterland van 400 vestigingen in ruim 100 landen. Internationale ervaring opdoen staat vast, stagelopen in het buitenland behoort tot de mogelijkheden. Bij ons staat de wereld voor je open.

M e t doctoraal bedrijfseconomie of als afgestudeerde H E A Q - e r R A b e n je ^velkom.

Daar zijn o n z e geavanceerde methodieken.

verzekeringswezen, de agrarische sector, de banken, de computer-, farmaceutische en voedingsmiddelenindustrie. Daar kom je mee in aanraking. En het is beslist niet zo datje een halfjaar op één plek zit. Integendeel. Zo'n vijf a tien van

Bij Price Waterhouse ga je het gebruik van een Personal Computer even vanzelfsprekend vinden als nu een zakrekenmachine. Want wij benaderen onze controlerende taak anders.

Afhankelijk van je ervaring vind je een plaats in onze organisatie. En dan kan je carrière in een stroomversnelling terecht komen. Managers van onder de dertig zijn bij ons geen uitzondering. Als je verantwoordelijkheden aankan, groei je bij Price Waterhouse snel door. Je bent intelligent genoeg om nu de telefoon te pakken' en een afspraak te maken. Vraag naar mevrouw^ E. Daniels, tel. (070)-10 83 08. Zowel mannen als vrouwen zijn w^elkom. Bij ons mik je op de toekomst.

Price Waterhouse Nederland ^ j ^ Koninginnegracht 8, 2514 AA Den Haag. Tesselschadestraat 18-22,1054 ET Amsterdam. Mr. H.F. de Boerlaan 64, 7411AK Deventer. Schouwburgplem 30-34, 3012 CL Rotterdam.

19 februari 1988

Univers

m

LICHTING '82

vervolg van pagina 5

Studievoortgang In Delft is men al enige jaren vruchteloos bezig een goed systeem van de grond te krijgen. De andere universiteiten zijn net begonnen met automatiseren. Toen de problemen voor het eerst gesignaleerd werden, beschikten de universiteiten dus niet over betrouwbare cijfers en sloegen ze eerst aan het inventariseren. Pas nu het eigenlijk te laat is worden de eerste resultaten daarvan bekend.

m

*

VAN DIEN ^ CO TREEDT GRAAG IN CONTACT MET AMBITIEUZE BPA AFGESTUDEERDE BEDRIJFSECONOMEN m

VERSCHRALING I De instellingen zijn dus nog bezig met het vaststellen van de omvang van de studievertraging, aan het zoeken van oorzaken zijn ze nog niet toe. Een enkeling denkt dat de onderwijsprogramma's te zwaar zijn.'De studieprogramma's zijn vaak niet afgestemd op een vierjarige cursusduur en een zesjarige inschrijvingsduur', meent Van Os van de VU. Maar de meesten zoeken het liever in de 'persoonlijke problemen' van de studenten. 'Het gaat om individuele studenten met individuele problemen', aldus drs ir J.C.K. Consemulder van de TU in Delft, 'De programma's kun je niet aanpassen, dan gaat het niveau omlaag.' Koppen constateert dat de oorzaken per studierichting en per instelling verschillen. Er zijn zelfs studierichtingen waar nauwelijks vertraging voorkomt. Volgens drs U. de Jong, medewerkster van het Centrum voor Ondenvijsonderzoek zijn er wel een paar algemene oorzaken aan te wijzen. 'De docenten vonden de vierjarige programma's vaak leen verschraling. Een lullig programmaatje waar studenten ook nog zes jaar over mogen doen. Daardoor hebben ze studenten niet meteen op het goede spoor gezet. Bovendien komt nu pas het inzicht dat de minister zich echt hard opstelt. Het wordt duidelijk menens, terwijl men aanvankelijk dacht dat het niet zo'n vaart zou lopen met met de zesjarige inschrijvingsduur.' De universiteiten hopen natuurlijk dat minister Deetman - nu bekend wordt dat de studievertraging dramatische vormen aanneemt zich wat soepeler gaat opstellen. Een onbekend aantal studenten heeft al verlenging van de inschrijvingsduur gekregen. In Wageningen bijvoorbeeld heeft de hele generatie '82 twee maanden uitstel gekregen. De meeste instellingen willen - om conflicten met de minister te vermijden - niet zeggen hoeveel studenten ze uitstel hebben gegeven. Studenten die in september nog niet zijn afgestudeerd en geen uitstel hebben rest nog twee mogelijkheden om toch de studie af te maken. Ze kunnen zich als auditor inschrijven. Dat kost 3000 tot 5000 gulden. Auditoren hebben dezelfde rechten als gewone studenten, maar krijgen geen studiebeurs. Waarschijnlijk kunnen ze zich ook voor 1000 gulden inschrijven, evenals de extraneus, maar dan mogen ze alleen examens afleggen. Maar auditoren en extraneĂŻ zullen geen graag geziene gasten zijn aan de universiteiten. Ze kosten de instelling geld, maar leveren niets op. De minister zal er geen enkele vergoeding voor geven. Het is inmiddels te laat voor maafregelen om de lichting '82 te helpen. Van Os van de VU: 'Er wordt binnen de instelling wel kritisch naar de studieprogramma's gekeken, maar op de de korte termijn zal dat geen invloed hebben. Je kunt niet iedereen een paar studiepunten erbij geven en onbeperkt studieuitstel geven mag van de minister niet. De generatie '82 is eigenlijk al verloren, voor hen kunnen we niet veel doen.' Yvonne van de Meent/ Lany Slobbe /UP

Univers

Van Dieni^Co Accountants

Schriftelijke sollicitaties te richten aan Van Dien + Co Accountants, t a v de heer R H. van Ede, Hoofd Personeelszaken, Fizeaustraat 2,1097 SC Amsterdam, tel 020-5686610

*Van Dien + Co Accountants maakt deel uit van de Van Dien groep en is lid van Deloitte Haskins & Sells International. Een organisatie met 26.000 medewerkers in 71 landen Alkmaar Almere Amsterdam Amhem-Velp Breda Eindhoven Enschede Gouda 's-Gravenhage-Rijswijk Groningen-Haren Haarlem 's-Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venlo Zaandam Zwolle Willemstad (Curasao) Oranjestad (Aruba) Philipsburg (St. Maarten)

19 februari 1988

LICHTING '82

vervolg van pagina 7

Afstudeerproblemen nog niet helemaal te overzien hooguit sprake is van 27 personen die redelijl<erwijs niet voor september af l<unnen studeren.' Poll<amp vertelt zowel met de nieuwe als met de oude-stijlers uit de problemengroep' te hebben gesproken. 'Ik controleer steeds of de studeerplanning ook Inderdaad nageleefd wordt. Maar als iemand herhaaldelijk blijk geeft van desinteresse, dan houdt mijn verantwoordelijkheid op. Op zo'n student heb je geen greep meer. Die moet het dan ook zélf maar weten.'

STRUISVOGELPOLITIEK^Hi^Hi Een algemeen beeld lijkt moeilijk te geven. Vaak hoor je verwijten naar bestuurders en systemen. Studenten beschouwen zich als spelers In een surrealistisch spel. Reacties verschillen van paniek tot nuchterheid, maar algemeen heerst een soort van gêne. Bijna niemand wil met naam en toenaam in de krant. Het spreken over het probleem wordt beschouwd als een zoveelste bevestiging ervan. Een student-econoom wil 'p)er telefoon' wat vertellen. 'Ik ben van de lichting '81, maar omdat ik twee jaar over mijn propedeuse heb gedaan, kwam ik in 1982 automatisch in de tweefasenstructuur terecht. Mijn afstudeerlimiet ligt dus op september '88.' De student beschouwt zich niet als een probleemgeval. Hij is bezig met zijn scriptie en zegt 'van plan te zijn het op tijd te redden. 'Kijk, ik zag natuurlijk al jaren lang die afstudeergrens op me afkomen. Mijn planning was dan ook om in december '87 mijn scriptie af te ronden, maar op een gegeven moment verliep de studie niet zo vlot meer en moest ik mijn plan gaan wijzigen. In het voorjaar van '87 heb ik me even heel zenuwachtig gemaakt: ik wist niet of ik wel op tijd klaar zou kunnen komen. Maar dat is fout: dan kun je helemaal niet meer studeren. Het beste kan je maar proberen de problemen wat van je af te zetten, en dóórgaan, doorwerken. Afgelopen december haalde ik mijn laatste tentamen.' Met januari meegerekend, heeft hij dus 8 maanden voor zijn scriptie. Niet echt veel, maar toch nog altijd het dubbele van de tijd

'Na zes jaar kan je opstappen, zonder pardon. Studenten w o r d e n beboet, maar aan het systeem w o r d t niets v e r a n d e r d / die er in de Deetman-wet voor staat. 'Weet je, ik probeer me gewoon aan die acht maanden te houden. Een goede kwaliteit is voor zo'n afstudeerwerkstuk wel belangrijk. Ik heb best vraagtekens bij de kwaliteit van het huidige onderwijs: in hoeverre kun je je nog wetenschappelijk vormen? Er is ook een duidelijk niveauverschil merkbaar tussen oude- en nieuwe stijl-studenten. Dat merk je vooral als je samen in één werkgroep zit.' Het voor zich uit schuiven van moeilijke tentamens lijkt de hoofdoorzaak van zijn studievertraging. 'Kijk, ik had het misschien best in vijfjaar kunnen doen, maar mijn interesse ging nu eenmaal uit naar een hele zware afstudeerrichting.' 'Nee, daar heb ik niet zoveel zin in', reageert een andere econoom. 'Hoe weet jij trouwens dat ik van '82 ben? Ik vind het nogal eng om jou wat te vertellen, want dat wordt Univers

dan zeker gepubliceerd? Bovendien ben ik niet zo interessant hoor, ik red me wel. Maar ik kan je wel het nummer geven van iemand anders die wél wil praten...' Een jurist: 'Je kunt het beste gewoon maar doorgaan. Als je nu al gaat stressen dan haal je helemaal niets meer. Toch: ik schat dat ik nog twee jaar nodig heb. En voor verlenging kom ik niet in aanmerking. Het is rottig, als je zoiets hoort. Ik werk meer dan één dag in de week voor de studentenfractie; dat wil zeggen dat ik meer tijd kwijt ben dan een raadslid. Maar mijn activiteiten worden bij DSW geschaard onder 'secretariaatswerkzaamheden', en daarvoor krijg je geen extra studietijd.' Stef Elisen, econoom en student-bestuurder in zijn faculteit: 'Ik ben zelf van '84, maar ik heb veel contact met zesdejaars-studenten. Er zijn er nogal wat die om één of andere reden recht hebben op verlenging van de inschrijfduur. Maar al heb je een aanvraag ingediend, dan nog blijft je toekomst onzeker. Recht hebben óp verlenging houdt niet automatisch een toezegging in, die heb je maar af te wachten. En hoe lang de tijd is die je er bij krijgt, dat is ook maar de vraag. Bovendien : je weet niet of je in die extra studietijd ook financiering zult ontvangen. Het is volstrekt onduidelijk wat Deetman daarover gaat beslissen.'

DECAANI Geld. Je hebt het nodig om je opleiding af te maken. Voor velen die niet zullen afstuderen voor september '88, zijn de financiën een bron van zorg. Bij DSW zit Wim Meuwissen, algemeen decaan. 'Onzekerheid bestaat er over het recht op studiefinanciering over de periode waarvoor verlenging is verkregen. Bovendien staat de hoogte van het collegegeld niet vast voor iemand die langer dan 6 jaar heeft gestudeerd. Wordt het 1.500 gulden of misschien 3.000?' Studenten lijken afhankelijk van de willekeur van een minister. Als je geen vriend of vriendin, man of vrouw, pa of ma met centen hebt, ziet de toekomst er niet leuk urt. Meuwissen: De meesten zullen zich gaan melden bij het Arbeidsbureau. Ze worden ingeschreven als werkzoekende en hebben dan recht op een RWW-uitkering.' De Sociale Dienst zal heus geen oogje dicht knijpen wanneer de kersverse werknemer achter zijn studieboeken kruipt. 'Beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt' betekent: solliciteren, en wérk aanpakken, als je dat krijgen kunt. Waag het niet in een collegebank te duiken, want ergens in Nederland zit misschien een bedrijfsleider te wachten op een invalkracht. Eén troost: als je een jaar hebt aangesukkeld in de RWW, mag je van Sociale 2^ken weer naar school. En: mét behoud van uitkering! Een avond-school, dat wel. Maar ja, je was nu toch al 12 maanden uit je studieritme.

STATUSi Een student die de zes jaar overschrijdt, heeft behalve geld- ook statusproblemen. Paul Hermans van Recht Vooruit: 'Elke status heeft zijn eigen rechten en verplichtingen. Studenten weten niet hoe ze zich straks in moeten gaan schrijven: als extraneus, als auditor of als toehoorder-nieuwe stijl? Vraag je je mentor om een oplossing, dan kan hij alleen zijn schouders ophalen. Het is een warboel.' Lichting '82: een gespleten generatie. Eigenbelang en solidariteit botsen voortdurend. 'Demonstreren in Den Haag? Daar krijg je niemand voor, want het kost tijd en geld.

Maar het zou eigenlijk wel nodig zijn.' Wil je de huidige student nog op de been krijgen, dan moet alles vooraf voor hem geregeld zijn. 'Vorig jaar, toen de Letterenfaculteit ging demonstreren op het Binnenhof, lag de hele organisatie in handen van de KUB. Men kon zich als actievoerder inschrijven op een lijst om vervolgens plaats te nemen in de bus. Van enig eigen initiatief was nauwelijks sprake.' En dat is nog steeds het geval. Een student-jurist van de lichting '82; 'Weet je wat het ergste is? Ik weet absoluut niet waar ik aan toe ben.' Gelaten praat hij over tijdnood en geldgebrek. Plotseling wordt hij fel: 'Weetjewat wij zijn? We zijn kanonnenvlees voor Deetman! Heel snel moest er een tweefasenstructuur in het W.O. worden gepompt. De universiteiten waren daar lang niet allemaal op voorbereid, maar ach, dat hinderde niet. Vaak zijn onderwijsprogramma's onvoldoende aangepast aan de nieuwe stijl-opleidingen. Dat geeft een enorme studiedruk, en uiteindelijk ontstaat studievertraging. Na zes jaar kan je opstappen, zonder pardon. Studenten worden beboet, maar aan het systeem wordt niets veranderd. Terwijl daar de oorzaak ligt!'

DOCENTEN I Monica Chao-Duyvis is docent-mentor aan de rechtenfaculteit. 'In gesprekken met studenten werd mijn vooroordeel bevestigd: mensen met studievertraging hebben dat meestal aan zichzelf te wijten. Studenten gaven toe dat ze te weinig hadden gedaan. Verder hoorde ik wat vage verhalen over ziekte-toestanden en familie-omstandigheden.' Chao-Duyvis: 'Een studie rechten is in vier, zeker in vijf jaar te doen. Er zijn er die genoeg hebben aan drieënhalf jaar. Maar ja, als je per se in de zomer op vakantie wilt, terwijl je in augustus een tentamen hebt, dan moet je zelf beslissen wat zwaarder weegt. Je weet van tevoren wat de consequentie is als je toch op vakantie gaat. En dat zien studenten nü wel onder ogen.' Chao-Duyvis houdt niet van mensen die van twee walletjes eten. 'Het is óf leuke nevenactiviteiten hebben en studieachterstand oplopen, óf hard werken en afstuderen binnen de gestelde termijn. Maar begrijp me goed: ik vind het heel jammer dat het studenten zo moeilijk wordt gemaakt om bijvoorbeeld bestuursfuncties uit te oefenen naast hun studie. Ik ben er helemaal niet vóór dat een student als een kluizenaar leeft en zich vier jaar te pletter werkt. Maar je moet natuurlijk wel realistisch blijven: de kaarten liggen nu eenmaal zo. Er is slechts een beperkte studieduur, dus wil je een universitaire opleiding volgen, dan heb je je op dit moment te houden aan de regels van het tweefasenspel.' Michel de Vet, docent bij de juristen: 'Studenten hebben het absoluut niet aan zichzelf te wijten als ze studievertraging oplopen. De tweefasenstructuur leidde tot verhoogde studiedruk. Tentamenminimalisme, de zogenaamde 'zesjescultuur', is daar het logisch gevolg van. Studenten proberen, omdat ze maar zo weinig tijd hebben, zo veel mogelijk tentamens in één periode te halen. Daardoor overbelasten ze zichzelf en halen de vakken juist niet. Zo ontstaat een steeds grotere achterstand.' Een oplossing ziet De Vet in het 'studiepocket-idee'. 'Ik pleit ervoor om de essentiële gedeelten van het oude stijl-programma te handhaven, maar dan mét een aanpassing van de literatuur. In de oude stijl-opleiding

lag de nadruk op het venwerven van inzicht. Maar dat kost tijd. Wij moeten ons in de nieuwe structuur vooral richten op het doorgeven van kennis.' Hij zegt ondanks alles generalisten te willen opleiden, dat wil zeggen juristen die op veel terreinen min of meer deskundig zijn. 'Dat lage inzichtgehalte moetje dan in je colleges proberen te compenseren.'

De Vet vergelijkt met vroeger. 'Een oudestijler deed gemiddeld zesenhalf è zeven jaar over een rechtenopleiding. En in feite is dat nog zo. Het doel van de nieuwe structuur, het terugdringen van de studieduur, is zeer betrekkelijk. Het is onmogelijk om binnen vier jaar een jurist op te leiden. Bovendien is studeersnelheid absoluut niet representatief voor de diepgang ervan.' 'Het lijkt wel', zegt De Vet, of iedere nieuwe minister de onsterfelijkheid wil bereiken door een fiks aantal plannen in het onderwijs te genereren. Op onderwijs moetje zuinig zijn: je kunt het echt niet maken om een onverantwoordelijk beleid te voeren. De Nederlandse universiteiten worden in hun fundamenten aangetast.'

VIJFHONDERD?! In dit stadium blijft het noemen van cijfers een hachelijke zaak. Diverse interpretaties

'Wil je een universitaire opleiding volgen dan heb je je te houden aan de regels van het tweefasenspel. De kaarten liggen nu eenmaal zo.' zijn mogelijk. Als straks, in september, de koppen gaan rollen, is het niet moeilijk om met een exact aantal slachtoffers te komen. Wie op dit moment gaat tellen, komt tot bijna vijfhonderd studenten die binnen nu en zeven maanden de KUB moeten verlaten. Er is nauwelijks greep te krijgen op de groep die verlenging van de inschrijfduur heeft aangevraagd. Bij DSW stromen nog steeds verzoeken binnen,en lang niet alle ingediende aanvragen zijn al in behandeling genomen. Bovendien is het moeilijk om te schatten hoeveel personen die nü nog ingeschreven staan, daadwerkelijk de septemberlimiet zullen overschrijden. Maar wie de speculaties met elkaar vergelijkt, zal concluderen dat de toestand zorgwekkend is. Liesbeth den Boer

19 februari 1988

Geluid als mate Is het belangrijk te weten wat de Inspiratiebron (geweest) is voor (een bepaald werk van) een kunstenaar? Is het interessant? In Schouwburg Tilburg loopt vanaf 21 februari een kleine tentoonstelling, waarin zes beeldende kunstenaars proberen te achterhalen wat hen geïnspireerd heeft bij de realisatie van een van hun werken. Kindertekeningen, jeugd- of vakantieherinneringen, maar ook 'Venus met de sluier' van Lucas Cranach, de Diskus van Phaistos of braziliaans karnaval zijn vrij duidelijk aanwezig in/achter het werk van bijvoortDeeld Ton van Dalen, Arthur van der Hoek en Hans van den Ban. Op de tentoonstelling hangt ook een fotose^ rie van Toine Horvers. Ze toont, in de vorm van een gesloten cirkel, verschillende fazen van hel licht tot zwart en weer terug, met daarin opeenvolgende gedeelten van een vliegtuig. Deze fotomontage geeft wel enkele algemene thema's weer uit Horvers' werk, maar is daarbinnen als beeld vrij pover. In zijn recente grafische werk in Breda of Duitsland zitten visueel veel interessantere bewegingen. Deelnemers aan deze projekten (bezoekers van de tentoonstelling of akademiestudenten) krijgen dan bijvoorbeeld opdrachten om een bepaald vlak in een bepaalde vorm vol te schrijven met hun naam. Belangrijk daarbij is de aanwijzing dat er in hun geschrrft een evolutie moet plaatsvinden van licht naar donker, van zeer zacht tot zwaar en intens. Wanneer deze schrijfsels over elkaar heen plaatsvinden, of over elkaar heen gelegd worden, ontstaan abstrakte bewegingen van verdichting, die wel georganiseerd waren, maar niet kontroleerbaar of voorspelbaar. Het is enigszins t e , vergelijken met het aloude carbonpapier: na één brief kan je op het carbon je tekst nog mooi in negatief herkennen; na tien brieven, zie je nog wel de globale struktuur van de teksten, maar de inhoud van de zinnen kan je niet meer lezen en de vorm is minder scherp afgelijnd door de niet steeds helemaal passende nieuwe lagen. Het verschil is ,dat Horvers in de struktuur die hij hanteert iets vloeibaars uitdrukt, een evolutie die vaak de vorm aanneemt van een golf of van een cirkulaire beweging. Die nadruk op cirkels of golven, van hel naar donker, zacht naar hard, licht naar intens, stil naar luid (en alles ook vice versa) is niet verwonderlijk voor wie in de ca"talogus bij de tentoonstelling even de inspiratiebronnen van Horvers opzoekt. Daar vind je dan o.a. de golfslag op een schip, het geluid van wind en branding tegen de rotsen, een ringvormige afbrokkelende muur, het geluid van een overvliegend vliegtuig, het licht van de lucht dat zich weerspiegelt in de kleur van een meer in de verte. (Je kan je natuurlijk afvragen of die verhouding tussen inspiratiebron

AOT(n)MJI©€IHI(D)(D)IL ^

C J A C J

1

Leswagen VW Golf

Rijksgediplomeerd

Lesmotor Suzuki

De weg naar jouw rijbewijs Bel voor info. of afspraak tussen 12.00-13.00 uur en tussen 18.0019.00 uur 013-334224 B.g.g. 013-551803 Univers

Eert uitSrawring va» Rwgwawe f

''nige februari0ar nieuwe fr met groene, ""' odpaasei borgen ïln de verte. Achter ''"^len. De vraag, ' ^^ktte ^it tafereel }oreen

^ngêiv&rf. Na .,„ "^lifauwer rode erfi^ met een gele strik, daar was, verder de zon tusi de struik zijn nog even waar ze haer/nspiratie moeüijk. De enige te ack, schilderde, is dat ze da% vrieridje. \

vertonen met bepaalde vormen van hedendaagse muziek, beschouwt Toine Horvers zich nadrukkelijk niet als muzikant of komponist. Hij voelt zich een beeldend kunstenaar, die ook geluid als materiaal gebruikt. In Schouwburg Tilburg wordt de bewegings/geluidssculptüur'Ringwave 2'uitgevoerd door een trommelaar, die in een bepaald ritme over een grote cirkel beweegt, terwijl hij daarbij een konstant geroffel produceert, waarvan de sterkte bepaald wordt door het verloop van de hoogtepunten dat in de cirkelbeweging plaatsvindt. Op het einde zal er twaalf maal een geluidsgolf rondgegaan zijn, terwijl hij tegelijk één keer naar een hoogtepunt evolueerde en weer afzwakte. Daarna kan iedereen weer vrij de zaal oversteken: de grote golvende kring van geluid, die een deel van de ruimte inperkte, is verdwenen. De andere werken van de tentoonstelling zijn dan nog een maand lang te zien. Hugo Durieux

fg

Schouwburg Tilblirg: De Inspiratiebron. De gang naar het kunstyverk. Zondag 21 februari, 15.30 u.: Bewegings/ geluidssculptuur Ringwave2. Van 21 februari tot 6 maart, ook in Schouwburg Tilburg: werk van Joseph Beuys.

Beeldend l en werk wel zo lineair is; wie een tijd op een bepaalde manier bezig is, wordt waarschijnlijk gevoeliger voor indrukken die daarbij passen. En ook: als je zelfbepaalde thema's ziet in je werk, kan/ga je waarschijnlijk achteraf alleen inspiratiebronnen vermelden die daarbij aansluiten.) Het aftasten van grenzen, fysische beweging, geluid: het zijn drie aspekten die ook het 'levende' ruimtelijke werk van Horvers bepalen.'Levend'omdat veel van de sculpturen van Toine Horvers slechts bestaan voor zolang ze door mensen op een bepaalde plek en een bepaald tijdstip uitgevoerd worden. Eens de uitvoering afgelopen, is er ook geen 'sculptuur' meer. Een jaar of zes, zeven geleden werden die ruimtelijke beelden nog sterk bepaald door de fysische grenzen van Horvers zelf, bijvoorbeeld wanneer hij met zijn eigen lichaam verschillende hoeken van gebouwen afbakende. De laatste jaren is hij sterk bezig met 'bewegings/geluidssculpturen'. Het simpelste beeld hiervan is de 'muur van geluid', een begrip dat in de rock verwijst naar de hoeveelheid en de densiteit van geluid. Bij Horvers heeft het veel duidelijker te maken met de verdeling en de afbakening van een ruimte door geluid. Die kan statisch zijn, zoals bij 'Rolling 1', waarbij een rij trommelaars op de plaats van een afgebroken muur een nieuwe muur van geroffel optrok. Of het kan bewegend, wanneer zoals in 'Crossing' een groep mensen zingend bepaalde vormen trekt in een grote ruimte. Daarnaast beweegt echter ook het geluid zelf: vaak wordt de sterkte of de intensiteit van het uit te voeren geluid bepaald door de licht- of geluidsterkte van de omgeving. Binnen een zeer bepaald kader laat Horvers de uitvoerders dan een geluid opbouwen, dat enerzijds gestuurd wordt door externe elementen, en anderzijds onmiddellijk vorm geeft aan de ruimte waarbinnen zij zich be-

GROTIUS

ACADEMIE

EENJARIGE POST-DOCTORALE JURIDISCHE PRAKTIJKOPLEIDING

* Op 4 december 1987 ontvingen de eerste cursisten het getuigschrift en vonden hun weg naar de praktijk. * Het betreft een éénjarige full-time cursus aan de Grotius Academie te Amsterdam, waarbij het accent ligt op oefening in het zelfstandig analyseren en creatief oplossen van juridische praktijkproblemen. * Op I mei 1988 IS de volgende startmogelijkheid. * Raadpleeg uw contacthoogleraar. Voor de Katholieke Universiteit Brabant is dit prof mr J. B. M. Vranken, 013-66 22 90. * Een brochure (studieprogramma, docenten, toelatingseisen, kosten e.d.) kunt u aanvragen door onderstaande bon in te zenden aan Secretariaat Grotius Academie, Postbus 23, 7400 GA DEVENTER, telefoon 05700-47221. Nadere inlichtingen ook bij de studiecoördinator, mw.mr M. van Empel, 02154-20900 (dinsdag en vrijdag 020-5752169).

BON VOOR INFORMATIE GROTIUS ACADEMIE Dhr./Mevr Straat Postcode/plaats Telefoon

. . .

^

%

De mededefingenpagina woKft verzorgd cJoof de afdeling Ineme Communicatie. Dienster) en faculteiteri leveren copij zsm aan, ojtert^ vnjciag 12.00 uur vóóf het verschijnen van deraeuweünivers. t.v.m. beperkte ruirrrte t$ het zaek berichten kort en kerrschttg te formuleren. De redactie kar» berichten w ^ i ^ n . Bijteveet copij krggt de h o o g ^ aetuaöteftawaarde voorrang.

ALG MEDEDEUNGEN VANUIT DE DIENST PERSONEELSZAKEN 1. Pensioenbreuk Reeds in een eerder stadium bent u geïnformeerd over het feit dat het mogelijk zou worden om bij wisseling van dienstbetrekking de wiskundige reserves van het ene pensioenfonds over te dragen naar het andere pensioenfonds. Deze wet is op 1 december 1987 in werking getreden. Met ingang van die datum is het dus mogelijk geworden om bij het verlaten van deze instelling dan wel bij de indiensttreding pensioentijd in te kopen. De pensioenbreuk is hierdoor niet helemaal opgelost maar wel gedeeltelijk. Het ABP heeft daarnaast een overgangsmaatregel getroffen voor de periode vóór 1 dec. 1987. Bij beëindiging van het deelnemerschap bij het ABP (door ontslag en vertrek van de KUB) op of na 1 december 1983, doch voor 1 december 1987 kan nog een verzoek voor reserveopdracht worden ingediend vóór 1 december 1988. Indien ambtenaarschap bij 't ABP is ontstaan op of na 1 dec. 19ró doch voor 1 dec. 1987, kan ook hiervoor nog een verzoek worden ingediend voor reserveopname vóór 1 dec. 1988. Voor ontstaan van ambtenaarschap kan ook gelezen worden 'beëindiging gelijktijdig deelnemersschap (naast het ambtenaarschap) in een andere pensioenregeling'. Voor alle duidelijkheid: overdracht van reserve vindt plaats tussen de pensioenfondsen en niet aan de desbetreffende ambtenaar. Indien u meent in aanmerking te komen voor bovenstaande regeling dient u schriftelijk een verzoek daartoe in te dienen bij het ABP, afd. pensioenaanspraken, postbus 4806, 6401 U Heerlen. U kunt via het secretariaat van de personeelsconsulent ook een fotocopie van de desbetreffende ABP-brochure aanvragen.

FEW DEFACTO Binnenkort verschijnt het tweede nummer van het faculteitsblad DEFACTO, het blad voor alle Tilburgse economen. Defacto wordt uitgegeven door de faculteitsvereniging EFACT en is gratis af te halen door leden op kam. O 50. Studenten die nog geen lid zijn kunnen DEFACTO kopen voor f 1, — in de stand voor de aula. Ideeën en suggesties bij de redactie, kam. O 50.

Sport i SPORTCENTRUM GoH Ja, je leest het goed. Het Sportcentrum maakt dit jaar een start met het geven van golf-lessen. Indien je in het bezit bent van een geldige sportkaart is ditje kans! We starten dit jaar, onder leiding van Joep Verheijen, met het geven van golflessen op het Sportpari< 'Westend' aan de Gilzerbaan te Tilburg. Vanaf 29 febr. a.s. Deze kennismakingscursus bestaat uit 7 lessen van één uur, in 7 opeenvolgende weken. Gedurende deze lessen

Univers

COLLEGEROOSTERWIJZIGINGEN Gesch. v.h. Econ. Denken (Klok) nu definitief naar ma. 10.30-12.30 u.AZ 114. BESPREKINGSCOLLEGES VAN DOCENT VINGERHOEDS - tentamen Balanslezen van 7 dec. 1987 op23 febr.1988 te 19.45 u. in AZ 112. - tentamen Boekhouden van 6 jan. 1988 o p l mrt. 1988 te 19.45 u. in AZ 112. SMOELENBOEK Het Smoelenboek van de eerstejaars economie, B.I.K. en econometrie wordt vanaf nu verkocht op kam. B 305, di. 9.00-13.00 u., WO. 13.00-17.00 u. BEDRIJFSECONOMETRIE 2 Het tentamen Bedrijfseconometrie2zal op 18 mei worden afgenomen (herkansing op4aug.) KEUZEVAK STATISTISCHE MODELLEN EN DATA ANALYSE Het keuzevak 'Statistische Modellen' vangt dit semester aan op vrijdag 26 febr. om 8.30 u. in AZ7 en zal verzorgd worden door H.H. TIgelaar, F. Drost en H. de Vos. De bedoeling is dat in een drietal zittingen het statistische pakket 'SAS' gepresenteerd wordt, waama studenten onder leiding van de docenten een elementaire statistische techniek implementeren m.b.v. SAS. De nadruk zal hierbij niet liggen op de theoretische aspecten maar meer op de praktische kant van statistisch onderzoek. De studiebelasting van dit college is een Vi SB. De Y2 SB van Statistische modellen kan in overleg met de betrokken docenten uitgebreid worden tot 1 SB met het keuzevak 'Data analyse'. In concreto houdt dit voor de deelnemers in dat zij een op de praktijk gericht statistisch onderzoek dienen te verrichten in de vorm van een werkstuk. Voor nadere inlichtingen kunt u terecht bij bovengenoemde docenten.

FRW MEDEDELING VOOR STUDENTEN DIE HEBBEN DEELGENOMEN AAN DE ONDERDELEN A EN B VAN HET TENTAMEN INLEIDING SOCIAAL RECHT In verband met de onduidelijkheid over het zijn van 'open boek tentamen' van onderdeel B, worden de studenten in de gelegenheid gesteld onderdeel B opnieuw af te leggen. Dit tentamen zal dan worden afgenomen omstreeks ha/f maart a.s. Afhankelijk van het aantal deelnemers zal het tentamen schriftelijk dan wel mondeling worden afgenomen. De studenten die aan deze herkansing willen deelnemen, moeten zich vóór 24 febr. a.s. schriftelijk opgeven bij het secretariaat van de valcgroep Sociaal Recht, kam. B715. KEUZEVAK INTERNATIONAAL STRAFRECHT Avondstudenten die het keuzevak internationaal strafrecht willen volgen, kunnen contact opnemen met mw. B. Kimman, vakgroepsecretaresse, tel. 662254.

maak je kennis met wat GOLF nu wericelijk is: basistechnieken, enkele termen en de golf-etiquette, etc. Inschrijfformulieren voor deze cursus zijn verkrijgbaar vanaf 8 febr. bij het Sportcentrum. Voor het inleveren van je inschrijfformulier, kun je alleen terecht bij Joep Verheijen op het Sportcentmm en wel op de navolgende data: maandag 22 febr. van20.30tot21.30u. dinsdag 23 febr. van 17.30-18.15 u. woensdag 24 febr. van 19.15-20.15 u. Er zal dit jaar, omdat het geheel nog in een experimentele fase zit, gestart worden met max. 15 personen per groep, met een beperkt aantal uren. Opgeven voor deze cursus kun je alleen

RECHTSFILOSOFIE - De uitslaglijsten van RFA en RFI van jan. hangen ad valvas op de negende verdieping. Daar is ook intekening mogelijk voor de inzage, die bepaald is op 29 febr. 1988. - Tot de verplichte stof voor RFA en RFI horen thans de als zodanig aangegeven pagina's in het boek 'Hadden zij gedacht. Uit de geschiedenis van het denken over recht' van A.W.W. Rieter (verkrijgbaar in de boekhandel). Het in de studiegids genoemde dictaat over de geschiedenis van het denken vervalt als verplichte stof. BURGERLIJK RECHT B - voor studenten Nederlands Recht: Aan de lijst 'verplichte jurisprudentie' dient te worden toegevoegd: HR2febr. 1973, NJ 1973,315 (lekkende kruik). Dit arrest is opgenomen in VZS. - voor studenten fiscaal recht: Wijzigingen syllabus p. 12: Het onderdeel zaakwaarneming (AIH III, p. 219-233) dient wél te worden bestudeerd. De arresten nr. 18 (Lindenbaum/Cohen), 23 (Maas/Willems) en 27 (Smit q.q./Royal Nederland) behoeven niet te worden bestudeerd. Voorts dient de laatste zin van p. 12 te worden geschrapt. BESPREKING TENTAMEN INLEIDING SOCIAAL RECHT De bespreking van het tentamen Inleiding Sociaal recht vindt bij uitsluiting plaats op WO. 24 febr. a.s. om 17.00 u. in CZ101 (in aansluiting op het hoorcollege van prof. Vrancken). LEZING MR. M. MOSZKOWICZ SR. Mr. M. Moszkowicz houdt op do. 25 febr. een lezing in de aula van de KUB. Het onderwerp zal zijn de ethiek van de advocatuur. Mr. Moszkowicz komt naar de KUB op uitnodiging van de Juridische Avondstudentenvereniging. 'Tot Persistit' Na de lezing is er gelegenheid tot het stellen van vragen. De aanvangstijd is 20.00 u. De lezing is voor iedereen toegankelijk. Info: R. van Dooren, tel. 345781. WIJZIGING SPREEKUUR Het spreekuur van mw. mr. CA. Knape is gewijzigd. Voortaan wordt dit gehouden op WO. van 11.45-13.15 u.

F FRW/FLW GASTCOLLEGE CURSUS OVERHEIDSCOMMUNICATIE Op di. 1 mrt. zal de heer Ch. Galjaard, o.a. oud-hoofd afdeling Voorlichting van de gemeente Den Haag en medeoprichter van de Vereniging van Voor- • lichtingsambtenaren, een gastcollege verzorgen over public relations in het openbaar bestuur. Dit bericht is relevant voorstudenten Bestuurs-en Beleidswetenschappen (BB), Juridische Bestuurswetenschappen (JBW) en Letteren. Ook studenten die voorheen de cursus Overheidscommunicatie volgden, zijn welkom bij dit gastcollege: SZ-37, 18.00-19.15 u.

op bovenstaande uren bij Joep Verheijen, en... wie het eerst komt, die het eerst maalt. Zorg ervoor dat je er snel bij bent. Attentie: de studenten die zich inschrijven voor deze golf-cursus dienen bij inschrijving f 15,— materiaal-huur (7 x f 2,50 per uur) zelf te betalen. Badminton-League-Sportcentnim iedere maandag 15.25-17.00 uur. iedere dinsdag 16.00-17.00 uur. Je speelt iedere maand 3 è 4 single partijen in jouw categorie. Na iedere maand kun je promoveren of degraderen naar een andere categorie. Je kunt iedere maand opnieuw instap>pen.

FSW ROOSTER - Sociologie: Rectificatie: De cursus Strategische Beleidsvoering vindt plaats op di-avond 19.30-21.00 u. in AZ 9. - Sociologie: De cursus Populaire Cultuuropwo. 15.30-17.30u. vindtplaats inSZ32. - De cursus cultuurgeschiedenis op di. 13.30-15.30 u. vindt plaats in AZ 05. - De vervolgcursus informatica op do. 18.00-19.15u. vindt plaats in SZ30. Op 28 april echter in AZ 111. - De cursus toekomststudies en beleidsprocessen di. 13.30-15.30 u. vindt op 1 mrt. plaats in AZ 9. Verder wekelijks in SZ 29. - Vrije tijdswetenschappen: De cursus Sociologie v.d. Vrije Tijd vindt plaats WO. 13.30-15.30 u. in SZ 37. - Psychologie: De cursus ontwikkelingsdiagnostiek vindt WO. van 13.30-15.30 u. plaats in PZ202. Vanaf 15.30-17.30 u.inSZ37. - De cursus gesprekstechniek vindt op vrij-middag van 13.30-15.30 u. plaats inSZ28. - De cursus probleemoplossen vindt doorgang op di-middag van 15.30-17.30 u. in PZ 205. STUDIEMIDDAG DEMOGRAFIE Op donderdag 25 febr. 1988 organiseert SEVIO, de studentenvereniging van de studierichting Sociale Zekerheidswetenschap een studiemiddag rond het rapport van de Commissie Drees met betrekking tot de toekomst van de AOW en de vergrijzingsproblematiek. Sprekers: Drs. F.G. van den Heuvel, medewerker vakgroep Openbare Financiën KUB, Dr. W. Drees jr., voorzitter Commissie Financiering Oudedagsvoorziening, Mr. CA. de Kam, medewerker Sociaal en Cultureel Planbureau en Dr. ing. F.A.J. van den Bosch, medewerker Faculteit Bedrijfskunde, Erasmus Universiteit Rotterdam. Aansluitend een forumdiscussie. Aanvang: 13.00 u. Plaats: Aula. Toegang: f 15, — , studenten gratis. Inschrijving via infomnatiefolder. Inlichtingen: Pieter Keijsers, tel. 360048. SOCIOLOGENDAGEN1988 Dit jaar worden de zgn. Sociologendagen in Antwerpen gehouden en wel op 7 en 8 apr. De eerste dag is gewijd aan het centrale thema 'Sociale problemen in België en Nederiand' met 7 subthema's: migranten; vrouwen en arbeidsmarkt; veroudering en verzorgingsstaat; veiligtTekl en privacy; oude en nieuwe armoede; jeugd; privatisering en deregulering. De tweede dag heeft het karakter van een markt. Hier zal informatie worden gegeven over recent of lopend onderzoek op 26 teneinen (van Ariaeid tot Wonen). Het preciese programma is afgedrukt in 'Sociodrome' 1988, nr. 1. Aanmetóing kan geschieden bij SISWO, Postbus 19079, 1000 GB Amsterdam, tel. 020-240075. De inschrijvingskosten voor studenten is f 100, —. Het D.B. van de vakgroep Sociologie heeft besloten de helft van deze inschrijvingskosten te vergoeden voor de doctoraalstudenten in de sociologie en voor de daarmee vertxinden vrije stuHeb je een maand géén tijd, dan laat je je tijdelijk uitschrijven. Doe mee aan deze League. Geef je daarvoor zo spoedig mogelijk op bij Marcel Thomassen. Aanvang der wedstrijden: maandag 22 febr. a.s. Extm les Keep Moving Vanaf maandag 22 febr. a.s. zal een extra les 'Keep Moving' (conditietraining met muziek) worden gegeven, speciaal bedoeld voor medewerkersvan de Universiteit, maar zeker ook voor de studenten! De conditietraining wordt gehouden op maandag 12.20-13.00 u. in het Sportcentrum K.U.B., Academielaan5. Deel-

dierichtingen. De vakgroep adviseert de doctoraalstudenten van de gelegenheid gebruik te maken om deze Sociologiedagen te bezoeken. Het is een goede gelegenheid kennis te maken met de producten van de sociologie en verwante specialisaties. Studenten die van de vergoedingsregeling gebruik wensen te maken, moeten dit schriftelijk opgeven bij de secretaris van de vakgroep, drs. J. Costongs. De eerste 20 studenten die zich aanmelden zullen deze vergoeding ontvangen. BIBUOGRAFISCHE OEFENING Eerstejaarsstudenten Psychologie die hun propedeuse in juni a.s willen halen, worden uitdmkkelijk verzocht hun biblk>grafische oefening in te leveren vóór 1 apr. '88 Degenen die nog geen opdrachtformulieren hebben kunnen deze afhalen in kam. S141, elke dinsdag tussen 17.15en 18.30 u., bij Marianne Wessel.

FFSW/PSY/PEW MEDEDELING VOOR STUDENTEN VAN DE STUDIERICHTINGEN PSYCHOLOGIE EN PERSONEELSWETENSCHAPPEN De cursussen Interview en Enquête voor psychologiestudenten en studenten personeelswetenschappen worden verzorgd door drs. R. Schalk, die behalve tijdens de colleges ook bereikbaar is op dinsdagen van + 15.00 u. tot ± 17.00 u. opkam. P702, tel. 662115. Moor psychologiestudenten worden de avondcolleges verzorgd op volgende dagen in lokaal SZ30 telkens van 18.30-20.15 u. INTERVIEW; 16.3; 23.3; 30.3; 06.4. ENQUÊTE: 13.4; 20.4; 27.4; 04.5. Voor studenten personeelswetenschappen wordt de gecombineerde cursus Interview en Enquête gegeven op navolgende dinsdagen van 18.30 tot 21.15 u. in SZ 158:23.2; 1.3; 8.3; 15.3; 22.3; 29.3. Dagstudenten in de personeelswetenschappen worden verzocht zich aan te sluiten bij deze avondgroep van dinsdagavond. Bovenstaande regelingen voor zowel psychologie- als personeelswetenschappen-studenten zijn de enig mogelijke, gegeven de aanstelling en overige verplichtingen van drs. Schalk. Tot de verplichte onderdelen van dit vak behoort, naast het voorbereiden en bijwonen van de (werk)colleges het maken van individuele werkstukken voor interview en enquête. De exacte aard en omvang van deze twee werkstukken wordt tijdens de colleges door drs. Schalk toegelicht.

F

FSW/PSY

STUDENTEN KINDEREN JEUGDPSYCHOLOGIE Op di. 23 febr. organiseert TOSK een bijeenkomst, waarin Dhr. De Graaf (psycholoog) komt vertellen over zijn weric op het orthopedagogisch centrum 'Huize de la Salie'. Aanvang 20.00 u. in Pz201.

nemers dienen in het bezit van een geldige sportkaart te zijn. Dus lekker even sporten in de middagpauze, dan naar het Sportcentrum op maandag. Estafetteloop in Parijs Op zaterdag 19 mrt. doet de studentenatletiekvereniging Parcival mee aan dé estafetteloop van Parijs, voor dames 2,5 km. en voor heren 4,5 km. met aansluitend diner en feest. We vertrekken op vrijdag 18 maart en we kunnen waarschijnlijk tot woensdag blijven; genoeg tijd dus om Parijs te bezichtigen. Kosten f 100, — , Inclusief reis, overnachtingen en inschrj^gekl. Inschrijven op het Parcival-bordÜ de sporthal. '

19 februari 1988

Varidê AANVRAGEN SAMENWERKINGSPROJECTEN 1S89 Tot / mei 1988 hebben faculteiten, vakgroepen en diensten de gelegenheid tot het indienen van projectvoorstellen voor het aanvragen van personele en overige middelen voor nieuwe en lopende samenwerkingsprojecten in de gezamenlijke researchpool van de KUB en de TUE. Deze aanvragen moeten steeds voldoen aan een aantal specifieke criteria en voorwaarden alvorens na beoordeling te kunnen worden toegewezen. Projecten in dit kader kunnen een projectduur hebben van één tot vier jaar. Voor alles wat men wil weten over het indienen van aanvragen voor projecten is een brochure beschikbaar alsmede speciale formulieren, die verkrijgbaar zijn bij het strafbureau van het Samenwerkingsorgaan Brabantse Universiteiten, KUB, gebouw R, kamer 34, tel. (66)2380/2763, TUE, BG 3.08, tel. (47)2118. Voor 1989 zijn voor 2 è 3 nieuwe projecten personele mkddelen beschikbaar. De aanvragen, die (in 10-voud) uiterlijk 1 mei 1988 in het bezit moeten zijn van het Samenwerkingsorgaan, kunnen desgewenst vooraf in concept-versie worden voorgelegd aan de beoordelingscommissie. Men krijgt het concept dan voorzien van eventuele kanttekeningen te-

Menu

PERIODE 22 T/ M 26 FEB RUARI

FILM: FATAL VISION De vereniging voor strafrecht Peter Noll organiseert woensdag 24 februari 1988 een filmavond, waar de Amerikaanse speelfilm 'Fatal Vision' (1984) zal worden vertoond. Deze film van regisseur David Green vertelt het verhaal van legerarts Jeffrey MacDonald, die verdacht wordt van moord op zijn vrouw en beide dochters. Aanvankelijk wordt hij vrijgesproken, maar zijn schoonvader, die overOPROEP tuigd is van Jeffrey's schuld, rust niet 'Het Landelijk Steunpunt Vluchtelingen, voordat er recht gedaan is. Hierdoor blijft een organisatie die zich verzet tegen het de film spannend tot het laatste mohuidige vluchtelingenbeleid, doet een ment. Hoofdrollen zijn er voor Kari Maloproep aan alle mensen die werkstukden, Eva Marie Saint, Gary Cole, Barry ken, scripties e.d. gemaakt hebben over Newman, Andy Griffith, Gary Grubbs, vluchtelingen. Wij zijn zeer geinteresserd Mitchell Ryan en Albert Salmi. Maiden in wat er zoal beschreven en bestudeerd kreeg voor zijn rol als schoonvader een wordt op dit terrein. Mogelijk kunnen wij Emmy Award. Plaats: AZ117. Aanvang er ook over berichten in onze Nieuws19.30 uur. De toegang is gratis. brief. Daarom het verzoek om deze scripties etc. toe te zenden aan Landelijk BEDRIJVEN INFORMATIE DAG Steunpunt Vluchtelingen, Postbus 11.501, 1001 GM Amsterdam, tel.: AIESEC 020-825589. Laat je werk spreken!' Ook dit jaar organiseert AIESEC weer haar Bedrijven informtie-dag en wel op donderdag 3 maart a.s. Tijdens deze dag wordt studenten Economie, EconomeSTUDIEMIDDAG SEVIO trie, BIK en Bedrijfskunde de mogelijkSEVIO, de studentenvereniging van de heid geboden in contact te komen met studierichting Sociale Zekerheidswetenvertegenwoordigers van het bedrijfsleschap, organiseert op donderdag 25 feven. In ongeveer 3 kwartier durende sesbruari 1988 een studiemiddag naar aansies zullen de aanwezige tiedrijven daar leiding van het rapport van de Commishun organisatie toelk:hten en een indruk sie Drees over de vergrijzingsproblemageven van de carrière-mogelijkheden tiek en de toekomst van de AOW. Sprevoor academici binnen hun bedrijf. kers op deze middag zullen zijn: Drs. Inschrijving voor deze dag kan geschieF.G. van den Heuvel, medewerker van den bij het AlESEC-kantoor (kamer 053) de vakgroep Openbare Financiën van de tijdens onze kantooruren (12.30-13.30 KUB; Dr. W. Drees, voorzitter van de uur). Tevens kan opgave geschieden bij Commissie Rnanciering Oudedagsvoorhet AlESEC-standje in gebouw A op 22, ziening; Mr. CA. de Kam, medewerker 23,24 februari a.s. Tegen betaling van van het Sociaal en Cultureel Planbureau f 7,50 ontvangt men een informatieen Dr. Ing. F.A.J. van den Bosch, meboek met een nadere beschrijving van de dewerker van de Faculteit Bedrijfskundeelnemende bedrijven. Ook zijn een de van de Erasmus Universiteit Rotterlunch en een borrel aan het eind van de dam. Aansluitend zal een forumdiscusdag hierbij inbegrepen. sie plaatsvinden.

rug, al dan niet met een indieningsadvies. Voor verdere informatie kan men zich wenden tot de secretaris van het Samenwerkingsorgaan Brabantse Universiteiten, drs. A. Pillot.

Studentenx

Plaats: Aula KUB. Aanvang: 13.00 u. Toegang -.f 15, —, studenten gratis. I nschrijven: zie informatiefolders. Inlichtingen: Pieter Keijsers, tel. 013-360048.

MAANDAG 22/2 heldere ketvetsoep of 8nzen«o^ karbonade of gelderse $ch|f met mosterdsaus bJoemkool met béchan?ieisaus of schorseneren pommes pin of gekookte aardappelen Veg.t pasteibakje mét sojaragoüt bloemkool - pommes pin DINSDAG 23/2 kippesoepof londondenysoep bami goreng - fcro^»ek - öifesmir«k)6mpia - a ^ ï n zoeöuresaja of deense schnitzel - 8nd^j^^ - geko(^? aardappelen Veg.: bami gorer»Q - kf o^joek - u i i ^ - loempia - atjar in zoetiture $»JS WOENSDAG 24/2 eiwtenso^of chirtóse rijstsoep gepaneerde kipfilet of dultse

braadworst

kerrfesaus doperwten + worteltjes of rettichsalade patates frites of gekookt» aardappelen Veg.: veg. hamburger - keri^saus rettichsalade - patates frites DONDERDAG 25/2 aspergesoep of bouillonsoep spaghetti a la bolognese rauwkostsalade of varkenslapje - vleesjus stamppot zuurkool Veg.: gevulde paprika - tomatensaus rauskoststa - spaghetti VRIJDAG 26/2 tomatensoep of heldere preisoep gebakken kabeljauwfilet ravigottesaus of peperburger parijse worteltjes of witte boontjes + snijboontjes gebakken of gekookte aardappelen Veg.: groentesoufflé - witte boontjes + snipjoontjes - gebakken aard-

Univers

LEDENBORREL MARKETING ASSOCIATIE Naast onze vele informatieve activiteiten op mari<eting-gebied organiseren wij ook regelmatig borrels voor al onze leden. Dat onze borrels gezellig kunnen zijn is bij de voorgaande gebleken. Heb je zin om kennis te maken met andere leden van de Marinating Associatie, kom dan 24 februari aanstaande vanaf 20.CK) uur naar café 's Tapperij de Korenbloem' aan de Bredaseweg. ECONOMETRIE IN DE PRAKTIJK Na het zeer geslaagde debuut van de econometristendagen, vorig jaar in Tilburg, was het nu aan de faculteitsvereniging Kraket van de Vrije Universiteit Amsterdam (het equivalent van de TEV, Tilburgse Econometristen Vereniging) het vervolg te organiseren. Deze zal plaatsvinden op donderdag 26 februari 1988. Het programma ziet er ais volgt uit: 10.30 u: welkomstwoord 10.40 u: 'de keuze van research- en ontwikkelingsprojecten onder budget en mankrachtrestricties', door J. Meisner M.Sc. 11.25 u: Toelichting op computerdemonstraties van het algemeen evenwichtsmodel Tax Incidence, door Prof. Dr. Ir. W.J. Keiler. 11.45 u: 'De actuariële wetenschap in de praktijk', door mw. drs. I. van Hoek. 12.30 u: Lunchpauze. 13.30 u: Weriwvijzen van consultants bij het Centrum van Kwantitatieve Methoden van Philips, door Dr. A.G. de Kok. 14.15 u: 'Modellen voor accountants', door Dr. A.F. de Vos. 15.00 u: Theepauze. 15.30 u: 'Econometrie: Uw terechte keus', door Prof. Dr. A.H.G. Rinnooy Kan. 16.15 uur: afsluitende borrel. Deze dag is ideaal voor ALLE ECONOMETRIESTUDENTEN en -DOCENTEN om eens te kijken hoe econometrie in de dagelijkse wericelijkheid wordt gebruikt. Intekenen op TEV-kamer O 78; de TEV sponsort behooriijk in reiskosten.

NIEUWE BIBLIOTHEEK VREDESVRAAGSTUKKEN De Weri<groep Vredesonderwijs en het Martin Luther King Centrum beschikken nu over een ruime kollektie boeken over vredesondenfl/ijs, aktieve geweldloosheid en videofilms over Ghandi, Martin Luther King, aparthekl en vijandbeelden. Studenten, scholieren en andere belangstellenden worden in de gelegenhekl gesteld hiervan ter plaatse kennis te nemen. De bibliotheek is geopend op maandag- en dinsdagmorgen van 10.00 tot 12.00 uur. Adres: Gasthuisring71,5041 DR Tilburg, Tel. 013-368809. Tijdens deze uren kan ook advies worden ingewonnen over het maken van skripties en andere studeeropdrachten over vredesvraagstukken. Buiten de bovenvermelde uren zijn de medewerkers telefonisch bereikbaar onder 564321 en 672524. DANSEN In maart organiseert Stichting WIE elke dinsdagavond een dansles in de Spoel. 8 maart (of 1 maart) beginnen we met Afrikaans dansen, 15 maart klassiek ballet, 22 maart jazz ballet en de laatste dinsdag 29 maart rock en roll. De lessen beginnen om 10 uur en duren 1 Vz uur. Daarna kun je nog lekker swingen want de Spoel blijft open. Elke les kost ^ 2,50 dus voor alle lessen maareen tientje. Geef je vlug op bij Lidy 353248 of Joanneke 367722. LEZING EFACT Efact organiseert 25 februari een lezing over het starten van een eigen onderneming. Het programma is als volgt: 13.30u: Drs. Ing. J.M. Miltenburg, projectmanager bij de Stichting Kleinschalige Bedrijvigheid (SKB), een samenwerkingsverband tussen Philips en NMB om starters en doorstarters te helpen. 14.30 u: Pauze. 14.45 u: Dr. J.P.C, de Best, directeur van 'De Best Consultants', een adviesbureau gespecialiseerd in het beheer en onderhoud van ontroerend goed en een cliënt van de SKB. 15.30 u: Mogelijkheid tot het stellen van vragen. De lezing zal gehouden worden in SZ17 en de toegang is gratis. Graag tot dan.

Vrouwen \ NIEUWSGIERIG NAAR VROUWEN? Het Vrouwendocumentatiecentrum Tilburg is geabonneerd op zo'n 125 vrouwentijdschriften, heeft boeken, kranteartikels, brochures enz. over uiteenlopende onderwerpen als bijv. politiek, sexueel geweld, meiden, onderwijs en ouder worden én een adressenbestand van die organisaties in en buiten Tilburg die voor vrouwen van belang kunnen zijn. Het Vrouwendocumentatiecentrum Tilburg is open op maandag van 14-17.00 u, dinsdag van 9-12.00 u, woensdag van 20-22.00 u en op donderdag van 14-17.00 u. Er is gelegenheid om te sti^deren en te copiëren. Ook geeft het Vrouwendocumentatiecentrum Tilburg telefonische informatie. Het adres is: Nieuwlandstraat 43, Tilburg. Tel.: 013-421896.

DSVVi DIENST STUDENTEN WEL2IJN Openingstijden Informatiecentrum Igebouw 1^, kamer 24) maandag 13.00-15.00 uur dinsd. t/mdonderd. 11.00-15.00 uur vrijdag 11.00-13.00 uur dinsdag óók 16.30-18.00 uur (alleen tijdens collegeperioden) Informatie en afspraken met de dekenen in het informatiecentrum of telefonisch: 662211. Buro Welzijn (studie- en beroepskeuzeadviseur, medewerker vorming en welzijn, psychologen): 662218. Buro studentenarts: 662116. Turkse studentenvereniging Een groep Turkse studenten in Den Haag is bezig met het oprichten van een Turi<se studentenvereniging, voor alle Turkse studenten die wetenschappelijk of hoger beroepsondenwijs volgen, woonachtig in héél Nederland. Een van de doelen van de vereniging is samenwerking tussen Nederlandse en Turkse studenten te stimuleren en er zorg voor te dragen dat deze studenten eikaars kuituren beter leren kennen. Geïnteresseerden kunnen kontakt opnemen met het volgende adres: Turi<se Studentenvereniging, Postbus 73785, 2507 AG Den Haag. Aktuele Studenteninfo In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen informatiemateriaalvoorstudenten. In het informatiecentrum wordt dit materiaal, dat van zeer uiteenlopende aard kan zijn, tenminste één maand ter inzage gelegd. * Het Ministerie van Onderwijs in Japan stelt beurzen beschikbaar om in Japan

Agenda FEBRUARI VRIJDAG 19 FEBRUARI Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuts; 'lm iauf <:)er Zett'. Regie: Wim Wenders. It/m23»2) Z0NDAÖ2lfEBfiUARISchotiwburst, 12.;30iiur: Koffieconcert SMET rondom Jart van 0% 8i.m^v< Trfo Consetaftfe, Bralsan!»Saxofo<»ifcwar^ en ptónïsten T(»t Demnierseft PaülH«rmsent. CHNSOAG 23 FEBRUARI Schoowbut^, 20.45 u«r, studio; Fact speelt 'Rinus'. WOENSDAG 24 FEBRUARI Univei^tQit, lOJOuur, AZ 113: Colloquium BesttiUflpe Informatiekunde. Prof. Dr. Reavet» Rubinstein ünivewfteit, 19.30uar, AZ 117: Film: 'Fatri Visicw'. Org. Ver. voor Strafrecht. Sctioiiwburs, 2O.0Ouur: PSmhuis: 'De racSodfoom'. Regie: Flip Jarwen. 'Ei'. Regie: Danniel Dannlel. Schouwburg, 22.1S uur: Famhuis: 'Bfi Briest'. Regie: RaiwrWemerFassbinder.(t/m1-3J

O

een kursus Japans en een introduktie in Japanse studies te volgen, aanvang oktober 1988. Eén voon/vaarde is dat je de Japanse taal beheerst. In het Informatiecentrum tref je verder informatie aan over de voonwaardenwaaraan je moet voldoen, de toelatingsprocedure enz. Nieuwe informatie en aanvraagformulieren van het Provinciaal Fonds Studiebevordering Noord-Brabant over/voor de studietoelagen die zij beschikbaar stelt in het studiejaar '88/'89. Enkele voorwaarden waaraan moet worden voldaan om hiervoor in aanmerking te komen zijn: de ouders moeten minstens 2 jaar in NoordBrabant wonen, als je in aanmerking komt voor een toelage van hetrijkkom je hiervoor niet in aanmeri<ing, mensen met een reeds voltooide opleiding komen eveneens niet in aanmerking. ' Unilever organiseert voor de tweede maai de Unilever Financial Workshop. Deze workshop richt zich op ekonomiestudenten in de laatste fase van hun studie en wil hen een uitgebreid en diepgaand inzicht geven in aspecten van het financieel-ekonomisch management bij Unilever. Meer info + aanmeldingsformulier zijn in het Informatiecentrum aanwezig.

S

m

Sportnieuwsi SPORTCENTRUM Internationaal Studenten Sport Toumooi (ISST) Ruimte over? We zoeken nog slaapplaatsen voor deelnemers aan het ISST op 6, 7 en 8 april. Leg internationale contacten! Bel Felicia Groeman, tel.: 364216of: 05&413696. Internationaal tannistoumooi Dit jaar organiseert tennisvereniging Lacoste voor het eerst een intemationaal studenten tennistournooi. Dit tournooi zal worden gehouden van 21 t/m 25 maart op de kunstgrasbanen van het sportcentrum. Speciale nevenactiviteiten zijn o.a. een dagje uit naar Amsterdam en een groots feest op donderdag 24 maart. Deelnemers komen o.a. uit Noorwegen, Zwitseriand, België en Engeland. Lacoste-leden kunnen helaas niet meer inschrijven, wèl worden nog groepsbegeleiders voor deze dagen gezocht. Je kunt je daan/oor opgeven bij Margriet van Zijl.

DON0Si0AG 2S FEBRUARI UnJvffrirtttót. 13.30 uur, SZ 17: Efac*teïit^en overijet starten vaneen ëges ortdememing. Univ*»lt»rt, 13 JOuur, ?5Z25; Ors, C.

Rohde iWM) m&i 'Me<88, uends «t

IdeBïifcatie'. Dr.- P. Moyaert <KÜLeit\«n) over 'Het Sc en zipn tdetitiSc»^es'- Na aflo<^ fer«mdJscu^te. Of9. Stöt*.Qeo. U i ) l v « j « i t ^ I3,30aut, 0-602: V ö ^ ^ der&ig unïv^rateitsraad.

SohouwlKir9,28.00«iiif: Pktimm 'Der HSndler der \ ^ Jahresasites', Regïe:

$(^«vtdntr<B« 20.15 «an 'The P)>êisi l>ickets'.Tlwaierca(K»rt vai d s » groep die behoort tof de rmma ficWng a cappella- forn^ies. Schouwburg, 20.4S aur, StatSo^ De Blauwe Maandag CarnpSigimèttieA'tMf poes/Komanentaar'. Vf<lar,20,«>U«n Algemene Leden VerMaria Ziekenhuis^, 2S.30 *m, \na0iX Concert door Matie-Tliéièse J^mwvvKK^^ André Ke(ver>klan«ieten \aQ»!Uiiloss - platm. Werter» var» Bralvns,^ Moïart, Poölenc er» Strawte^y, D»g-11* bar^e Tafelronde U,m, SrabantsOsiservatörisrTt. VRIJDAG 26 FESRÜAR} &:faoiiwtnir0,22.{X>Uur,1t!«stffiÉel(>«ir: W l e m {te Rktder vertelt.

19 februari 1988

P^S UNIVERSITEIT

Totems en Trends Donderdag 25februari om 13.30 uur in zaal PZ 25. 'Media, trends en identificatie', lezing door Drs. C. Rohde (cultuursocioloog Rijksuniversiteit Utrechit) De media reikt de moderne mens een veelheid van snel wisselende ideaalbeelden aan. Mode en trends bieden richtlijnen op basis waarvan men een persoonlijke levensstijl kan samenstellen. De moderne mens hoeft zich niet langer aan te sluiten bij de traditionele verbanden, maar heeft de vrijheid om zelf aan te geven tot welke groep hij wenst te behoren. Het maatschappelijk beeld kenmerkt zich door een pluriformiteit aan levensstijlen. In de trends zit echter een paradox verborgen: alhoewel de enorme vrijheid wordt benadrukt, is de mens tegelijkertijd afhankelijk van de steeds wisselende ideaalbeelden. Vanuiteen historisch perspectief zal de toenemende belangstelling voor de menselijke identiteit worden aangegeven. 'Het ik en zijn identificaties', lezing door Dr. P. Moyaert (docent aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de Katholieke Universiteit Leuven) Er is geen enkel dier dat zo onaangepast ter wereld komt als de mens. De mens kan niets uit zichzelf en is voortdurend aangewezen op de ander. Hij ontleent zijn identiteit, die zijn bestaan en zijn verlangens vormgeeft, niet aan zichzelf maar aan de structurerende 'gestatt' van de ander. Het kind heeft de bemiddeling van een spiegelbeeld nodig om zichzelf als een lichamelijke eenheid te ervaren. Het kind leidt zijn lichamelijke identiteit af aan iets wat het niet zelf is, te weten een beeld. Om iets of iemand te worden moet men zich weer spiegelen aan de ander en tegelijkertijd moet men zich ook van die ander onderscheiden. De ander is zo constitutief model en hinderpaal om een ik te worden. Daarom staat de constitutie van het ik noodzakelijk in het teken van de agressie, rivaliteit en afgunst. Om met dit onophoudelijk heen en weer gaan van identificatie en loslaten van identificaties te kunnen leven is er een symboliseringsproces nodig. Dit symbolisatieproces maakt het mogelijk zich te verzoenen met het besef dat men nooit een uniek ik zal zijn, maareen vergankelijke schakel in een oneindig universum zonder ik. FORUMDISCUSSIE Deze middag wordt afgesloten met een forumdiscussie onder voorzitterschap van Erwin Eij. Ook de sprekers van de voorafgaande lezingen, zoals prof. De Ruijteren Prof. Lukken zullen deelnemen aan het forum. Het voornaamste thema van de discussie zal zijn: 'Veroorzaakt de crisis in het ritueel een crisis in de identiteit?' UNIVERSITEIT

Normen en waarden Dinsdag 23 februari om 20.00 uur in zaal AZ114. Prof. de Moor maakte deel uit van een internationale groep onderzoekers, die op basis van meer dan 12.000 interviews onderzoek gedaan heeft naar de waarden en normen van negen Westeuropese landen. In de Nederlandse studie, 'Traditie, secularisatie en individualisering', worden verschillen en overeenkomsten tussen deze landen ontrafeld met speciale aandacht voor de Nederiandse waarden op de terreinen van godsdienst en moraal, politiek en maatschappij, huwelijk en sexualiteit, opvoeding en arbeid. Tijdens dit college zal De Moor aan de hand van de onderzoeksresultaten trach-

SCHOUWBURG

Perfect recital isabelle van Keulen

Leven en werken van Marinus van der Lubbe Rinus door F Act Marien Jongewaard (spel) en Rob de Graaf (tekst). Tilburg, op dinsdag 23 februari in de studiozaal. F Act/Kerngroep is een onderdeel van de Stichting Theaterproduktie Rotterdam die jonge acteurs de gelegenheid geeft een produktie tot stand te brengen. Regelmatig levert dat opvallende voorstellingen op, zo ook Rinus. Marlen Jongewaard vindt zelf dat hij niet kan acteren maar is daar blij om want hij vindt acteurs zo ijdel als dameskappers. De voorstHlIing van Rinus logenstraft echter zijn uitspraak. Moeiteloos weeft hij de scènes aaneen die duidelijk maken hoe Van der Lubbe er toe kwam de Rijksdag in brand te steken. Rinus is geen biografie, meer een aaneensmelting van momenten en het is vooral een verhaal van moeder en zoon. Jongewaard speelt niet enkel Van der Lubbe, net zo gemakkelijk kruipt hij in de huid van diens moeder. Een wel erg aan lager wal geraakte stoephoer. Met sigaret, drank en heroïnespuit strompelt zij het toneel op. Lallend wil zij het publiek doen geloven nog steeds 'een kind van de goden' te zijn, hoewel

het haar niet lukt ook maar een klant te strikken. Marien Jongewaard weet treffend aan de erbarmelijke triestheid van haar bestaan gestalte te geven. De overdadige make-up wordt door het gezicht gesmeerd, het onderjurkje uitgetrokken en we ondergaan de metamorfose naar de kleine Rinus van der Lubbe. Het ongelukkige jongetje wiens moeder hem met een aai over zijn bol vertelt dat zij hem liever niet gehad had maar dat hij er nu eenmaal is. Bang als een naakt aapje vertelt hij huilend en rillend zijn leven vooruit. Nog zo'n hartverscheurend tafereeltje is het sprookje van de violist uit het oosten, die door bruinhemden verjaagd wordt. Geheel anders, is het onvervalste volkstoneelstukje waarin de ontelagen arbeider zijn dochtertje vertelt dat hij ontslagen is. Maar In al die scènes laat Jongewaard zien wel degelijk te kunnen acteren. De teksten van Rob de Graaf variëren van warrig naar helder, van episch verhalend naar poëtisch: 'Waarom heb ik de revolutie verspreid? Vraag de wind waarom hij waait, vraag de schorre vogel waar-

om hij zingt. Maar vraag het mij niet.' Een regisseur is bij deze solovoorstelling niet nodig geweest. Marien Jongewaard wil zoveel mogelijk zichzelf blijven, lekker ongepolijst. Hij hoopt dat het publiek denkt: 'Als die jongen in godsnaam maar op het speelvlak blijft, het lijkt wel een imbeciel uit een krankzinnigengesticht.' Terwijl een filmpje draait waarin een angstaanjagende herdershond het gevecht tussen mens en dier wint, wordt Bach's 'Erbarme Dich' gespeeld. Een grotesker contrast is niet mogelijk. Anderhalf uur lang neemt Jongewaard zijn toeschouwers mee op reis naar de (gedachten)wereld van Rinus van der Lubbe. Wanneer Rinus niet meer gelooft met woorden de revolutie te kunnen winnen, keren we terug naar zijn moeder. Op straat wacht zij nog steeds op klanten én op de voetstappen van haar zoon die nooit meer terug zal keren. Met Freddy Quins' Junge, komm bald wieder' wordt het publiek uitgeleide gedaan. Een bijzondere voorstelling die nieuwsgierig maakt naar meer werk van de Graaf en Jongewaard. L.W.

SCHOUWBURG

Oidipoes vertelt het volk van Tilburg de waarheid Wie een pareltje van acteurstoneel wil zien, een klein, kort -iets meer dan een uur durend- niemandalletje waarin virtuoos gestoeid wordt met het bekendste moment uit de legende van Oidipoes, moet op donderdag 25 februari naar de studiozaal van de schouwburg. Daar kan hij of zij om 20.45 uur deel uitmaken van het aan pest lijdend en morrend volk dat koning Oidipoes bijna letteriijk de ogen uitsteekt. Als een aanzwellend koor uit een Griekse tragedie zal ook het volk van Tilburg zoals het volk van Thebe meeheulen met de goden en Oidipoes berechten. De moordenaar van Laios, zijn vader, huwt diens vrouw, Yokaste zijn moeder, en is dus tegelijk broer en vader van zijn kinderen. De Blauwe Maandag Compagnie zet Luk Perceval als Oidipoes te kijk voor het Tilburgse publiek. De volkswoede zal groot moeten zijn en de afkeer voor de onbewuste vadermoordenaar en de moederverkrachter zal gigantische vormen moeten aannemen om de sterke persoonlijkheid van de koning te breken. Maar als het volk wil zal er bloed vloeien. Het verhaal van Sophocles werd door het duo Guy Joosten en Luk Perceval vertimmerd tot een confrontatie publiekkoning, waarbij de collectieve

bloeddorst van het volk Oidipoes steeds meer in de verdrukking brengt. In een prachtig decor van kunstschilder en jonge wilde Ysbrant stort Oidipoes als een vliegtuig te pletter. Eenvoud en emotie zijn de twee kernen waarrond het acteren van Perceval draait. Een staaltje van deze emotionaliteit zal schitterend komen opborrelen als Oidipoes tussen het Tilburgse publiek een aanhangervan zijn rivaal Creon zal ontdekken of als hij de zwijgzame ziener Tiresias tussen het studiopubliek ziet zitten. Oidipoes-kommentaar is maar een vingeroefening tussen enkele grote succesproducties door, want De Blauwe Maandag Compagnie brak vorig jaar in Nederland door met Othello en maakte de afgelopen maanden furore met 'Een nacht van

twee dagen' en 'Nachtwake', beiden jammer genoeg nog niet te zien in Tilburg. Maar 'Nachtwake' van Lars Noren komt in september terug, als eerste productie van de nieuwe zuidelijke voorziening in Eindhoven, in een regie van Joosten en met Perceval in een hoofdrol. Oidipoes is alvast een lekkervoorproefje. Nog even situeren: Joosten en Perceval komen net als Dirk Tanghe, Sam Bogaerts en Lucas Vandervost en andere jonge Vlaamse regisseurs uit de theateren regieklas van het Antwerps Conservatorium. In tegenstelling tot andere theaterscholen waar de klemtoon ligt op vormelijkheid, fysieke truuks en mooie plaatjesmakerij wordt in de klas van Dora van der Groen gesleuteld aan de autenticiteit van de acteurs.

Wie Isabelle van Keulen alleen het zoveelste vioolconcert van Mozart hoorde spelen bij een niet meer dan beroepshalve geïnspireerd orkest kon zijn oren vorige week nauwelijks geloven. Dit meisje van net 20 is absolute klasse. Donderdag 11 febmari j.l. gaf Van Keulen het publiek in een zo goed als uitverkochte KUB-aula een staalkaart van haar kunnen. Het werd, niet in het minst ook door de sublieme begeleiding van pianist Daniël Blumenthal, een perfect recital. Zowel in de -pardonnez Ie motSchubertiaanse edelkitsch van het Rondo brillantin b, D 895 a\s in de zeer recente Partita voor viool en piano van Witold Lutoslawski wist Van Keulen feilloos de juiste toon te treffen. In het uiterst lichtvoetig en sterk dansant gespeelde allegretto moderato uit de Sonate nr. 1 in d, het opus 75 van Camille Saint Saëns, kwam een onvermoede verwantschap met de scherzos van Mendelssohn aan het Ikiht. Maar echt op de rand van de stoel wisten Van Keulen en Blumenthal de luisteraar te krijgen met hun lezing van de Sonate nr. linf, opusSOvan Serge Prokofiev. De eerste vioolsonate (uit 1946) behoort tot de fraaiste en origineelste scheppingen van de russische componist. Het is een werk vol dramatiek, met scherpe contrasten en vervuld van duistere én onstuimige emoties. Het eerste deel heeft een sterk meditatieve sfeer met een rustig gaande pianopartij (andante assai) en een vioolpartij die in razendsnelle pianissimo loopjes, con sordino passages en pizzicato's een mysterieuze toets aanbrengt. Het tweede deel is een overrompelend ingezet allegro brusco met een fel militaire ritmiek. Daarop volgen een lyrisch gestemd derde deel en een zeer energieke finale, waarin aan het einde de kalme, contemplatieve melodie van het eerste deel weer opduikt. Voor de toegift grepen Van Keulen en Blumenthal opnieuw terug naar Prokofiev, ditmaal naar de beroemde mars uit de opera De liefde voor drie sinaasappelen. De NOS-radio maakte een opname van het Liedertafel-concert. L.K.

NOORDERLIGT

Astrud Gilberto

Zaterdag 20 februari. Aanvang 22.00 uur. The Girt From Ipanema' wie kent dat nummer niet, Astrud Gilberto nam het nummer in 1964 samen met Stan Getz en werd daarmee in één klap een internationale ster met als gevolg vele Grammy-Awards en optredens met de band van saxofonist Stan Getz. Astrud Gilberto is geboren in Bahia, Brazilië maar groeide op in Rio de Janeiro ten een beeld te geven van de Nederian- waar ze trouwde met Joao Gilberto, de der aangaande diens vertrouwen In de kreator van de 'Bossa Nova' en miskerk, de relatie tussen geloof en moraal, schien wel de populairste entertainer van opvattingen over zaken als homosexuBrazilië. Astrud Gilberto's vokale stijl is aliteit, echtscheiding, euthanasie en erg beïnvloed door haar man, maar na abortus en voorts de mate van toleran- verioop van tijd heeft zij een geheel eigen tie en protestbereidheid in de politiek. benadering van muziek ontwikkeld. Een Tevens zal ingegaan worden op de ver- muziekstijl waarin niet alleen de Braziliwachtingen voor de toekomst ten aanaanse traditionele muziek is verwerkt, zien van secularisatie, democratisering, maar ook invloeden van de Amerikaanindividualisenng en modernisenng. se jazz. The Flying Pickets op 25 februari in de schouwburgzaal terwijl Oidipoes in de studiozaal de waarheid vertelt.

pffC H TE R K L AP Slappe aandacht voor struikelvak wiskunde Volgens ingewijden valt het nog wel mee. Uit vergelijkende cijfers blijkt echter dat er zich in het studiejaar 1986/1987 veel problemen voordeden bij het vak wiskunde. Slechts 31 procent van de studenten slaagde de eerste keer voor het tentamen wiskunde A. Ook in het huidige studiejaar zouden de resultaten achterblijven. Wij gingen ter plekke een kijkje nemen. AZ10 maandagmiddag. Zo'n honderd eerstejaars economiestudenten nemen plaats in de collegebanken voor wat wordt genoemd een struikelvak: wiskunde. Het Limburgs accent overheerst; zo'n twaalf meisjes vormen daarentegen een minderheid in dit exacte gezelschap. Daar staat tegenover dat de docent, drs. Dirven, vrouwelijk is. Dat wiskunde een struikelvak voor velen zou zijn blijkt niet uit de zojuist bekend geworden tentamencijfers, die met een overheadprojector op het bord getoverd worden. De grafiek geeft aan dat 62% een zes of meer heeft gescoord. 'Of dit aan de hechte samenwerking ligt, of aan de studiezin, dat vraag ik me wel af', grapt de docente. Na het opgeven van de nieuwe tentamenstof, onder andere over 'complexe getallen' en 'differentie', ook via een 'sheet' op het bord, start het college. Dat begint met een 'verdelingsprobleem'; drie produkten, drie machines, bewerkingstijden. Even denkt de verslaggever dat zeffs hij met zijn drie klassen middelbare-school-kennis

van de Universiteit Twente vormde het decor van een geslaagde, maar niet officiële wereldrecordpoging. De actie was het werk van het Twents Actiecommite Studenten (TAS), dat al eerder verantwoordelijk was voor anti-Deetmanmanifestaties. Een schouderduw was voldoende om de lange rij zij-aan-zij hurkende studenten in een vallende beweging te brengen. Tijdens het omgaan van de protesterende studenten (en enkele medewerkers) klonk uit

Drs. Dirven: W i e w e e t niet w a t een matrix is?

van dit vak, het probleem begrijpt. Die hoop blijkt al snel ongegrond als enkele onduidelijke wiskundige vergelijkingen op het bord verschijnen. De rest van de toebehoorders is allerminst onder de indruk. Er wordt druk onderling geroezemoest, de meeste diktaten blijven dicht. Naarmate het bord van links tot rechts voller komt te staan met onbegrijfielijke probleemstellingen, ingewikkelde vergelijkingen en uit de lucht vallende oplossingen verslapt de aandacht in de zaal. 'Hetstaattoch allemaal in het diktaat', geeuwt iemand. Zeffs spannende zaken zoals 'consistente stelsels', 'eliminatie van een lineaire combinatie' en 'rijechelonmatrix' vermochten de aanwezigen niet te boeien. Op de vraag van drs. Dirven: wie weet niet wat een matrix is?, gaan slechts vier handen omhoog. Op de vraag waarom antwoordt een student met gevoel voor provinciaal bewustzijn: 'Omdat wij uit Limburg

komen'. Hilariteit in de zaal, aan een serieus antwoord heeft blijkbaar niemand meer behoefte. Na een half uur stapt een student omzichtig op, om onder luid gehoest van enkele collega's de zaal te verlaten. Na drie kwartier wordt het geroezemoes luidruchtiger ter aankondiging van de pauze, die prompt ook afgekondigd wordt. Het tweede gedeelte van het college laat de verslaggever maar schieten. Inspirerend is zo'n college niet. Wiskunde een struikelvak? Die indruk wordt vandaag in ieder geval niet gewekt. C.J.

De val van Deetman Wim Deetman is gevallen. De huidige minister van Ondenwijs en Wetenschappen werd vrijdag 12 februari door het geweld van 281 vallende dominostenen van zijn stoel gekegeld. Een van de sporthallen

25.

De Fryske Akademy yn Ljouwert is it wittenskiplik ynstitut dat taalkundich, i letterkundich, histoarysk en ^^ sosjaal-wittenskiplik ündersyk dcÜtSK yn Fryslan. A By de ófdieling sosjale wittenskippen is op koarte termyn plak foar in

wittenskiplik ündersiker (m/f)

(ta fierdere foarming en oplieding) Taak

It utfieren fan in proiekt Meartaligens yn e stêd . in taalsosjotogysk ündersyk nei it funkS|onear|en fan it stedfrysk yn Ljouwert

Funks|e-easken - doktoraal eksamen sosjale wittenskippen of taalwittenskippen mei spesjalisme taalsosjotogy/sosjolinguistyk B By de öfdieling skiednis. Iiteratuer en nammekunde' is op koarte temyn plak foar in

wittenskiplik ündersiker (m/f)

(ta fierdere foarming en opheding) Taak

m

Condoom-automaat steekt de kop op

DE SAPPELENDE

volkskrant 24-1-87

luidsprekers het authentieke geluid van de massale valpartijen die begin dit jaar te bewonderen waren bij het andere wereldrecord domino in het Autotron in Drunen. De levende stenen sneuvelden in een prachtige regelmaat, een Aorta waardig. Na hetsymbolischg sloteffect (een Deetman-pop viel met een doffe dreun uit een umpire-stoel) barstten de demonstranten los in een spontaan 'Deetman is een kaassoufie'. UP

In diepste stilte is er zo vlak voor de meer zij. Ik neem aan dat de instalcarnavalsdagen nog een (veron- latie van die apparaten daar nog een dersteld?) taboe doorbroken op het uitvloeisel van is. Waar ze hangen katholiek KU B-bolwerk. Op strate- weet ik warempel niet', aldus gische plaatsen in het universiteits- Backx, om er met een daverend gebouw zijn plotseling een aantal lach op te laten volgen: 'Op die macondoomautomaten de kop op- nier komt jullie achterpagina wel gestoken. In de buurt van de sani- vol'. taire voorzieningen en tegenover de Een woordvoerder van de Dienst PUF-ruimte bij het diktatenmaga- Bouwen Huishoudelijke Zaken kan zijn, bijvoorbeeld. alleen bevestigen dat er automaten Een initiatief geboren uit de onder- zijn geplaatst. 'Meer weet ik ook kenning van de Aids-problematiek, niet'. Een beheerder van het nabij of uit de erkenning van het overbe- een automaat gesitueerde KRIS volkingsvraagstuk? Ingewijden van (Krities Informatie Sentrum) weet DSW (Dienst Studenten Welzijn) meer. 'Af en toe zie ik iemand wel houden het op het Aids-gevaar. De eens aan die automaat trekken', aluiteindelijk verarjtwoordelijke per- dus de beheerder. 'Ik weet ook dat soon valt echter rrioeilijk te traceren. het apparaat al eens is bijgevuld. De vermoedens van DSW-woord- Maar dat kwam omdat er geen drie, voerders gaan uit naar studenten- zoals op de automaat vermeld staat, arts Achterberg, die echter onbe- maar twee condooms in een pakje reikbaar blijkt voor commentaar. bleken te zitten.' Of het niet verveDr. D.G.E. Backx van DSW ver- lend is voor condoom-trekkers dat klaart dat hij het er 'een aantal die automaat zo maar open en bloot maanden geleden' wel over gehad in een drukke ruimte hangt? 'Ach, heeft met de studentenarts. 'We vanaf mijn bureau kan ik óók niets hadden zoiets van: daar moeten we zien, want er staat een pilaar voor. niet te flauw over doen in hetkader En verder zal het me een worst wevan de Aids-preventie en wat dies zen.' C.J.

SOLLICITAANT

Bezjoer,

I i.(.n .K;ulcniiscli uevc ( Het Aiiluooit

A) Du V;ic;iliii(.15) De BI iel

Oan den boaa vaan de Fryske Akademy Doelstrjitte 8 8911 DX Ljouwert

FRYSKE AKADEMY

Kruikenstad.

Kwök uxes uèk wö. Kwök et ammöl wies. Ti^^zofarg dak teegen den aovend m e mi r bekwaom zèé ^iTk vat gloske na glöske tldn lèöven lang heijxk den bonten boer otgehange en ik deejet ök n6ot me soed m e ök m e Fleeweek en hi 1 deez Carnaval zaatk nög i nt keFeej Vruug ópstaon is vur mèn zogezeid un tèmtaosie, kaajmuug ak zèd Ik stao hl1 den tled te gölllepaope. zeej men aawe, en as oewen aawen baos schdnt, dan zóder roeej genaaid Ge zaagt mön m e dik óp stroat of kaajbaand. Of ut waar umdakker soaves tussenéut pdèrde meej de billeuaoge noar de kruug. Ik waar kaajmaf, zidde lederendêen en bekaant aflègges geröed En agge zö wóèd zèèt goaget vort ammöl vanèdges. Ik kös meej ginne n mee ns akkedeere en heej gin sp rökke1s mir Dear is gin aoreghei aon.

Tdcfoao 058-131414 PottrekkM 92JJ69

8911 DXUOUWERT 20 f e b r . Coulonhut Doeletlqitle S

au 29 8006 200

De h e e r C.H Kruisstraat

1987

van Diek 13,

5014 HR TILBURG

G e a c h t e Heet Van Diek

Dank voor Uw brief van 6 februari j.l , waarin U schrijft belangstelling

It dwaan fan ündersyk nei de ekorKxnyske untkxjwtng fan Fryslan yn de 19e en 20e leu, it ürKlersyk moat m wicntige bydrage wèze ta (t gearstallen fan in hanboek foar de skiednis fan Frysidn fan de leste twa leuwen

Funks)e-easken - doktoraat eksamen skiednis mei spesjalisme ekoruxnyske skiednis of doktoraat eksamen sosjale ekorK>my met spesjahsme (Nijste) skiednis Foar beide funksjes fridt - De uTKtersiker si by It protekt yngeand begelaat wurde Ynoerbs sil m begeliedinQSplan opstekJ wurde It ündersyk sH bmnen de oansteMngspenoade fiede moatte ta in proefsknft - 8y de Fryske Akademy bmne goede fasiliteiten beskikber op it mèd fan ündersyk - Goede mOnlmge en skrrfttike utdrukkingsfeardigens, ek yn it Frysk - Oansteümg yn tydMte tsjinst, 38 oeren wyks, foar de doer fan 4 ter en met m proeftnd fan m heal)ier - Be^mlean 2 643. - gOne smoarch de moanne ~ Fierders bmne IZR, ABP en BBRA 1984 fan tapasstng - Neiere yntjochtmos birKie te knjen by drs J Fneswijk, drs D Gorter of dr L G Jansma. tel 058-131414 Brieven mei opfefte fan retennsjes en pubkkaasfes wurde foar of op 7 fetxewans 1987 tarwachte by de direkste fan de Fryske Akademy, Doeiestnitte 8. 8911 DX Ljouwert

Meejdék um zaag. oew "Wittenskiplik Ondersiker". wier ik geleek zö zót asne jèOn. Dikke mik meej zuure zult ' Mèn bruur z e e j : "Ge gaot m e dood vurde ge en kóér zaand óp höt " Ik wies m e wè dó dé betêekende moar ons paa zidde. "Naajt em mar meej hi1 oew geneuk. Ik gelêOf dè gè mpej oew harses in de buukskes meer kös akkedeere." Ik kréég bökpént van zèn gezéever. Hil mien lééven heijik tenöstenbaaj de Beaterd-mért gewond. Moar de bel vur de 1este ronde heej noe geklingelt. Ik gao noar FryslAn, Ljouwert. Doar zéék noot me gewist moar ene straante meens komt de halve wééreld toe < Ge kunt schrééve of déttik téénemekaare maag koome of dèttik maag tösblééve Agge den dieje mar genóg hét zég ik aachtermekaare men hoshaawe goejendaag! Ik slao niks aaf as vllegen én bléndaoze. Houdoe en mokt oew éége m e CM van Diek Kruisst raat 13 5014 HR Tilburg

sappe 1 <

te hebben voor de door ons aangeboden funktie van wetenschappelijk onderzoeker

Het spijt ons voor U dat wij U moeten meedelen, dat U m e t voor

die funktie in aanmorking kunt Vomen, enkele andere sollicitanten voldoen n 1

meer aan de in onze o^rop gestelde eisen.

Met vriendelijke groet en hoogachting, DE FRYSKE AKADEMY

<^^^ (M

~>

Bosma)

zakelijk direkteur