1987 12 04 by Redactie Univers

Tilburgs Universiteitsblad - 4 december 1987 - laargang 25 nummer 15

College hekelt zesjaren-maatregel Tot tevredenheid van de universiteitsraad heeft het College van Bestuur de belofte gestand gedaan om afwijzend te reageren op de plannen van minister Deetman de inschrijvingsduur te beperken en de ermee samenhangende collegegeldmaatregelen. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft liet college 'ernstige bedenl<ingen' te hebben tegen de voorstellen. Het college keert zich tevens tegen het compromis-voorstel van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten. In de brief aan de Tweede Kamer, die vorige week donderdag in de universiteitsraad besproken werd, staat dat tegen de voorgestelde maatregelen 'ernstige bedenkingen' kunnen worden ingebracht 'vanuit het gezichtspunt van zorgvuldig bestuur, billijkheid en goed onderwijsbeleid.' Het college motiveert de stellingname op een zestal punten. Het schrappen van de verlenging van de

inschrijvingsduur als studenten door omstandigheden niet binnen zes jaar hun studie voltooien, ziet het college 'in strijd met de zorgvuldigheid'. Het schrappen van de verlenging is vanwege het omzwaaien 'in strijd met deugdelijk onderwijsbeleid', aldus het college. Zij noemt het 'onbillijk' dat deeltijdse studenten per saldo meer collegegeld moeten betalen dan voltijdse studenten omdat zij minder van de voorzieningen gebruik maken. De doorstroming van het HBO naar het WO (en andersom) wordt door de beperking van de inschrijvingsduur 'zo niet onmogelijk, dan toch uiterst bezwaarlijk'. Het schrappen van

Tilburgse last-delegatie sprak met Deetman Terwijl dinsdag 1 december zo'n 25.000 studenten in Amsterdam protesteerden tegen de plannen van minister Deetman, zaten zes Tilburgse studenten van het Last en een student van het landelijke Las in Zoetermeer rond de tafel met drs. W . Deetman. Dit op uitnodiging van de minister, die tijdens zijn bezoek eind oktober aan de KUB vluchtte voor protesterende studenten ondanks de toezegging de studenten te woord te staan. Ruim een uur spraken zij met de minister over de gewraakte voornemens de verlenging van de inschrijvingsduur aan banden te leggen. 'We hadden het idee dat we spraken met een van de best ingevoerde ambtenaren', aldus Bram den Ouden van het Tilburgs actiecomité Last. Samen met Warner Boer en Karo van Dongen doet hij verslag van het gesprek. De schrijvende pers was in Zoetermeer niet welkom. De minister stelde zich ambtelijk op, vinden zij. Karo van Dongen: 'Naar mijn gevoel ging hij niet echt in op onze bezwaren ten aanzien van de maatregel. Hij deed wel alsof maar vervolgens ging hij vertellen wat zijn beleid is. Hij vertelde dingen die we al lang wisten. Je kreeg niet het idee dat je echt wijzer werd.'Naar de buitenwacht toe is hetgesprek nuttig geweest omdat ze zo laten zien dat ze behalve actievoeren ook met de minister willen praten, zo zeggen de studenten. Zijn onthaal onlangs aan de KUB werd ook even aangestipt. "Hij zei dat hij de sfeer te gespannen achtte en het niet aandurfde om met ons te praten', aldus Van Dongen. Van rector R. de Moor had de minister echter te horen gekregen dat het niet de bedoeling van het Last was geweest dat er met eieren gegooid zou worden. Vandaar dat de minister een delegatie in Zoetermeer uitnodigde. Volgens de Last-delegatie heeft de minister keer op keer herhaald dat de feitelijke cursusduur vier jaar is en dat twee jaar uitloop voldoende is. 'Daarop zei iemand van ons dat de feitelijke studieduur vaak langer is waarop de minister reageerde met: 'Daar heb ik niks mee te maken'.' Minister Deetman vertelde dat er te veel gebruik werd gemaakt van de verlenging van de inschrijvingsduur. Waarop de studenten concludeerden dat alle Colleges van Bestuur de maatregel te ruim hebben opgevat. 'Toen zei hij dat het nooit de bedoeling geweest is

de 'extraneus' is 'zowel onbillijk, als in strijd met de eisen van goed onderwijsbeleid'. Tenslotte vindt het college de invoeringsmaatregel 'onredelijk'. 'De bescherming van de rechtspositie van de studenten (...) vergt dat verleende verlengingen en in redelijkheid verworven rechten op de oude voet worden gehonoreerd', aldus het college in de brief. Tijdens de universiteitsraad verwoordde B. Taken van de fractie Vinger in de Pap de gevoelens van de raad: 'College, danl< je wel.' In een bijlage van de brief zegt het college dat ze 'niet accoord' gaat met de compromis-voorstellen van een werkgroep van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU). De voorstellen.komen weliswaar op onderdelen tegemoet aan de bezwaren maar 'op essentiële punten blijven de voorstellen een zo ernstige aantasting van de rechtspositie van de studenten' zodat daarmee 'niet kan worden ingestemd'. Desnoods neemt het Tilburgs college een minderheidsstandpunt in binnen de VSNU. vervolg op pagina 10

Univers rond Kerstmis

van het kabinet en de Tweede Kamer dat de wet zo geïnterpreteerd werd. Hij wilde ons geen gelijk geven terwijl hij impliciet liet doorschemeren dat de colleges het verkeerd aangepakt hebben', aldus Warner Boer. Over de doorstroming van het H BO naar het WO stelde de minister tegenover de studenten dat de universiteiten de curricula moeten aanpassen zodat HBO-studenten in twee jaar een wetenschappelijke kopstudie kunnen volgen. 'Hij zegt dat HBO-ers in principe naar de tweede fase kunnen doorstromen dus het is onzin dat mensen uit het H BO in de eerste fase van een WO-opleiding zo laag moeten beginnen. Alleen vergeet hij volgens mij dat dat nu absoluut niet het geval is maar wil hij wel dat het per 1 september'88 van start kan', aldus Van Dongen.

Na het maken van het nummer van 18 december wordt het even stil op de redactie. Het eerste nummer van 1988 verschijnt op 22 januari. Advertenties en copij graag een week voor verschijnen binnenbrengen op de redactie.

8/9 Eredoctor J. van der Hoeven een interview.

Keep moving en andere breedtesport is zeer populair, nnaar gevaarlijk voor de identiteit van Pendragon, aldus voorzitster Petra Snellennan (foto). Haakmat was op de KUB op de dag van de Surinaannse waarlieid.

G.R.

Verkiezing dienstraden. Na lang uitstel is het dan toch zover: vrijdag 11 december zullen personeelsleden die werkzaam zijn bij de faculteiten hun stem uitbrengen voor vertegenwoordigers in de ^dienstraden. 'Dienstraden' zijn een relatief nieuw begrip bij de KUB. Bijna twee jaar geleden zouden zij al gekozen worden maar de faculteitsbesturen slaagden erin het proces tot nu te vertragen. Ze vinden de raden onnodig: 'vergadercircuits te over' zeggen ze. Ook nu hebben ze in een brief aan het College van Bestuur het verzoek gedaan de verkiezing uit te stellen. De dienstraden waarvan iedere faculteit een eigen exemplaar moet krijgen zullen, wanneer ze eenmaal ingesteld zijn, inspraak- en adviesbevoegdheid krijgen. De vertegenwoordigers van de personeelsleden kunnen dan meedenken en -praten over bijvoorbeeld arbeidsvoorwaarden, veiligheid, gezondheid en welzijn, het personeelsbeleid enz. De kandidaten hebben zich zelf voor de verkiezing opgegeven. Dertig november is er een kanditatenlijst opgesteld. Op 4 december zullen de personeelsleden van de faculteiten een oproepkaart ontvangen welke ze op 11 december kunnen inruilen tegen een stembiljet. J.B.

'Deetman is een kaassoufflé' en 'Deetman is een Hemaworst'. Daar was iedereen het oVereens in Amsterdam: dinsdagmiddag verzamelden zich ruim 25.000 studenten uit het HBO en WO op de Dam om deel te nemen aan de demonstratie die georganiseerd was door het Interuniversitair Studenten Overleg (ISO) en de Landelijke Studenten Vakbond (LSVB). De actie was gericht tegen de zes-jaren maatregel van minister Deetman. Vanuit Tilburg vertrokken zestien bussen met in totaal ruim achthonderd demonstranten. De KUB was relatief ondervertegenwoordigd met slechts 225 studenten. Het LAST, de Tilburgse afdeling van het Landelijk Aktiecomité Studentenverenigingen, dat het vervoer geregeld had, vroeg zich bij deze bedroevend lage opkomst af, wanneer studenten wél nog bereid zijn vóór hun rechten op te komen, gezien het onmiskenbare belang dat zij hechtte aan deze actie. Even na enen zette de massale stoet zich langzaam in beweging, om via allerlei omzwervingen door de Amsterdamse binnenstad te eindigen op het Museumplein. De actie had een vreedzaam karakter, langs de route was dan ook weinig politie te bekennen. De ludieke optocht werd opgevrolijkt door tientallen spandoeken met spitsvondige teksten. Variaties op de anti-AIDS campagne ('Deetman gebruikt ze; had z'n vader ze maar gebruikt' en 'DAIDS plan'), er werd een reusachtig anti-Deetman condoom meegesjouwd en ook 'De stad, het vuil, en de Deet' werd gesignaleerd. Af en toe golfde er de 'wave' door de stoet. Op de slotmanifestatie maande de voorzitter van het ISO, Erik-Jan Schuringa de studenten om 'Deetman terug te fluiten', wat dan ook met een oorverdovend lawaai gebeurde. De toespraak van Maarten van Poelgeest, de voorzitter van de LSVB, duurde volgens de betogers veel te lang en hij werd dan ook regelmatig onderbroken door luid gezang. Paul Rosenmüller van de Vervoersbond FNV waarschuwde ervoor dat de universiteiten zich laten inpakken door de bedrijven, en dat de maatschappelijke vorming op de tweede plaats komt. Het hoogtepunt van de manifestatie was wel de 'Deetman-blues', van de Groningse student-caberetier Robert de Brouwer. (Foto: Bram de Hollander, Amsterdam) M.K./R.v.H.

COLOFON

KORT MATSERTJES

Rectificatie Een storende fout op de voorpagina van Univers van de vorige week. Het betreft de lezing van Zjores Medvedev over het boel< van Gorbatsjov. Abusievelijk heeft dit boek de titel 'Glasnost' meegekregen. Dit moest natuurtijk 'Perestrojka' zijn. De redactie zal een cursus Russisch moeten volgen. Redaktie

Promotie

Doup.

Als Jansen appels heeft en ook peren wil en Pietersperen heeft, maar ook graag appels wil, kan er economisch gezien een evenwicht ontstaan, als Jansen en Pieters hun peren en appels zodanig gaan ruilen dat beiden tevreden zijn. Het uitrekenen van zo een evenwicht kan op verschilende manieren (algoritmes). Ir.T.M.Doup promoveert op 11 december op een proefschrift waarin alle algoritmes voor deze evenwichten waarbij geruild wordt, zijn uitgezocht en opgesomd. Dat het om heel wat ingewikkelder zaken gaat dan een paar kistjes appels en peren doet de titel van het werkstuk vermoeden: Simplicial algorithms on the simplotope. Tim Doup studeerde in 1983 af als wiskundige aan de TL) Eindhoven en kwam in het kader van een uitwisselingsproject tere'cht op de KUB bij de vakgroep Wiskundige Economie. Deze vakgroep had samen met die van de VU Amsterdam een verzoek ingediend bij de organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek (ZWO) -een rijksinstelling die geld geeft voor wetenschappelijke projecten- om het onderzoek naar de algoritmes gedurende 4 jaar te sponsoren. Het proefschrift van T. Doup is daarvan het resultaat. Of de inspanningen en bevindingen van Doup enig nut hebben is vooralsnog niet duidelijk. Misschien wordt pas over een jaar, misschien pas over tien jaar duidelijk of en zo ja in hoeverre de algoritmes toepasbaar zijn. Op verschillende plaatsen in Nederiand maar ook daarbuiten is men met dit soort problemen bezig. Zelf zal de dr. in spé daar niet meer aan meewerken. Hij vindt vier jaar wetenschappelijk werk voldoende en zal per 1 jan. 1988 in dienst treden bij Shell als onderzoeker in de operations research. H.v.d.H.

Bartlema: Ouderenzorg een vrouwenzaak Het komt nog steeds voor dat ouderen soms. wekenlang dood in hun huis liggen, voordat iemand zich zorgen maakt. Toch wil de overheid dat ouderen steeds minder onder de hoede komen te vallen van officiële hulpveHeners en dat hun taken zo veel mogelijk overdragen worden aan naaste verwanten of goede bekenden. Drs J.Bartlema ondersteunt deze denkwijze in zijn proefschrift: Verwantschapshulp-netwerken van bejaarden in Nederiand- een demografische analyse, dat hij op 4 december moet verdedigen. Maar hij stelt er wel wat vragen bij. Zijn familieleden wel bereid en capabel om die extra zprg voor ouderen op zich te nemen' Willen de bejaarden wel afhankelijk zijn van hun kinderen of vinden ze assistentie van beroepskrachten prettiger. Hebben ouderen wel iemand in hun omgeving die voor deze taken in aanmerking komt? Bartlema constateert dat er de komende 15 jaar steeds minder verwanten en daarmee dus ook potentiële verzorgers per bejaarde zullen zijn. Tegelijkertijd stijgt het aantal echtscheidinUnivers

gen en tweede huwelijken. Voelen mensen zich geroepen hun stiefouders te verzorgen? De overheid zou een beleid moeten voeren dat hulp^an de naaste bevordert, dat de normen aanpast, vindt hij. Daarbij zou het volgens Bartlema veel helpen indien de ouderen verzekerd zouden zijn van een goed inkomen, aan AOW-uitkeringen mag dus niet meer gesleuteld worden. Verder constateert de socioloog dat het merendeel van de ouderen uit vrouwen bestaat, maar dat het ook vrouwen zijn die het leeuwenaandeel van de verzorging van ouderen op zich nemen. Hij acht een ondersteuning van vrouwenorganisaties dan ook noodzakelijk. Het stimuleren van mannen om vrouwen te ontlasten ziet Bartlema niet als taak van de overheid. De situatie is nu eenmaal zo dat mannen zich niet zo veel met ouderenzorg bemoeien als vrouwen en daar verander je toch niets aan. Als daar iets aan veranderd moet worden moeten de vrouwenorganisaties dat maar doen, is zijn standpunt. J . Bartlema studeerde sociologie in Leiden en wericte o.a. een poos voor de V. N. in Santiago. De afgelopen drie jaar was de KUB zijn werkgever. Op het ogenblik is hij verbonden aan het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut in Den Haag dat hem als docent uitleent aan het Institute of Social Studies. H.v.d.H.

Deetman: geen eenzijdig gebrui/< onderzoe/< tweefasenstructuur Minister drs. W . J . Deetman heeft in antwoord op'vragen van het tweede kamerlid drs. J . Wallage ontkend een zodanig gebruik te maken van onderzoeksuitkomsten, 'dat conclusies die niet in de beleidskraam te pas komen worden afgewezen en positieve conclusies worden omamnd'. Dat hij dat zou doen beweerden de onderzoekers dr. F. van Vughtendrs. R. Bijleveld onlangs in reactie op het HOOP. Volgens de wetenschappers wordt daarin eenzijdig omgegaan met de conclusies van hun evaluatie-onderzoek naar de tweefasenstructuur. Zij kwamen daarin met een pessimistische schatting over het rendement van de eerste fase van slechts 58 procent. Omdat het HOOP datzelfde cijfer hanteert wilde Wallage weten waarom het oordeel over de studie van Van Vught en Bijleveld dan toch zo negatief is. Volgens Deetman slaat de kritiek van het HOOP echter op de 'subjectief getinte impressies' van de onderzoekers over de kwaliteit van de afgestudeerden. Verder hebben zij ongelijk door ter verdediging te wijzen op de departementale begeleiding van hun onderzoek. Van een departementale commissie was geen sprake, aldus Deetman. In de uit acht leden bestaande begeleidingscommissie zat maar één ambtenaar van het ministerie. B.B./UP WINTERSPORT: Mallnitz - het jaarlijkse reisdoel van het sportcentrum. Beginners ƒ 584,—; Gevorderden f 642,—. Dit is incl. vervoer, hotel op basis h.p., litftkaart. Lessen ± ƒ 100,—, skihuur ± ƒ 78,— Haal de folder + inschrijfformulier op het sportcentrum, of bel naar het N.W.I.T. 075-611219. Mallnitz de gezelligste wintersportreis van de K.U.B. SAFARI: Volledig verzorgde kampeersafari's voor ondernemende mensen naar wildpark en ontoegankelijke gebieden in Kenya. 10-daagse reis vanaf / 827,— exclusief vliegreis. Nederlandse organisator. Inlichtingen over diverse mogelijkheden 040-420058.

■■1 m a t s e r t j e s

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten z e / 5,—. Tus sen 30 en 60 woorden/ 10,—; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. ERVARING: Straks op zoek naar een baan? Bereid je nu vast voor! Integrand: springplank naar het bedrijfsle ven. Dagelijks open van 1012 en 1416 uur, ka mer 076 tel. 635612. GESLAAGD? In L<7 Cabane vindt u een mooie (gratis) accomo datie tegen redelijke consumptieprijzen. Acade mielaan 73 Tilburg. Tel.: 013673384/354223. Informeer of kom gerust langs. 4 d e c , 22 jan., 12 febr. KERSTMAAL: Christelijke studentenbeweging Ichthus organi seert voor belangstellenden een kerstmaaltijd met muziek. Op do. 17 dec. in de opstandingskerk Cobbenhageln. Graag voor di. 15 dec. intekenen bij Helene de Graaf: 013672922.

DE STRIJD OM BROKX KLAAS DE VRIES Het verhaal van de hete aardappel. In VN: BerI de Vries, het CDA en de burgemeesterspost van Eindhoven. Is het zwijggeld? — de achtergrond. Klaas de Vries over 'zijn' enquête: 'Je moet er geen politiek Holland Festival van maken'. BERTOLUCCI over 'De laatste keizer \an China': ik ben een sentimentele communist. ONDER INTELLECTUELEN: Bart Tromp over Van den Hoofdakker over Tromp over Lolle Nauta. Ook: Multatuli in Indonesië. SIMON CARMIGGELT, herdacht door R. Ferdinandusse en Anton Koolhaas. Opmerkelijk: DE DODELUKE KAAS. Het gevaar van de Franse en Zwitserse kaas: de Hsteriabacterie op weg naar onze streken.

DE 2-JARIGE

TE KOOP: Olivetti M19,2 diskdrives, 256K geheugen, IBM comp., 8 mnd. oud, ƒ 2250,—, tel.: 435084.

In de kleurenbijlage — voor Sinterklaas - een reportage over het 2-jarig kind. Hoe het leert, wat het voelt, hoe het meester wordt van de taal. De periode die later in de herinnering verdwijnt. De Sahel: het oprukkende zand. Jaap Vegter.

VERTAALWERK: Drs. vert. Frans v. vert. Fr.-Ned/Ned.-Fr. 020-104769.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

WINTERSPORT: Goedkoop op wintersport kan. Steeds meer mensen weten dat. Vanwege de grote belangstelling gaan we met 2 bussen naar Mantemdorf in O'rijk. Verblijf H.P., skipas, reis met luxe bus en annuleringsverz. voor slechts/ 545,—. Periode 11-21 maart. Voor meer info en/of boekingen, bel (013)-423115 (Nick) of 013-563429 (Paul). TE KOOP: Wegens geldgebrek mijn alt-saxofoon. Oud, maar in goede staat. Pas nagekeken. Inclusief buffet crampon mondstuk, muziekstandaard etc. prijs / 750,—.Anton 013-432669. TYPEWERK: Secretaresse typt scriptie's, proefschriften e.d. in Nederlands, Frans, Ehiits, Engels op moderne apparatuur. Tevens copièren mogelijk. Tel. 013-347691. VERGADERING: De onlangs opgerichte studentenvereniging 'Plato' houdt op woensdag 13 jan. haar tweede ledenvergadering. Op de agenda staan een aantal onderwerpen mbt de voortgang van de verschillende commissies. Aanvang: 20.00 uur in de Puf. Kom allemaal!!! SOCRATES-FILM: De laatste film van de cyclus van het eerste semester 'The killing fields' begint niet om 20.30 u. maar om 20.00 uur. De entree is zoals altijd / 2,50 en de film wordt vertoond in AZ 115. DUITS: Vertalingen in en uit het Duits op het gebied van techniek en taalwetenschap. Correctie v. scripties en correspondentie. J. Lenting, Stadstr. 12,5038 VJ Tilburg, tel. 430837 (na 18.00 uur). MUZIEK: Muziek voor feesten en recepties. Keuze uit piano solo, piano + bas, piano -l- zang, of compleet combo. Stijl: Duke Ellington, Swing, Bossa's Blues. 013-355891 of 365728, vraag naar Dorle. VERTALEN: Native speaker, academicus en beëdigd vertaler, vertaalt al uw artikelen etc. in of uit het Engels m.b.v. een tekstverwerker (Word Perfect). Ook correspondentiewerk. Drs. P.E. Davies, tel. 030-522695. WINTERSPORT: Ga mee skiën in een fantastisch skigebied in ItaHe. Ruim 91 km! piste staan tot uw beschikking. V o o r / 555,— kun je mee naar Bruneck/Kronplatz. Haal de folder + inschrijfformulier op het sportcentrum of bel naar het N.W.I.T. 076611219.

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toine asselbergs, hugo backx, han van den hol Caspar Janssen, eric kosten, jan charpentie(| claartje van der grinten, frans godfroy, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, yvonne ton, nanny timmers, lil wagenmakers columnisten dr a j w boelhouwer, c nn van diek dr p f m kop, t aarts samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedgebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th scho^ h van kleef, drs c p m broekhof officiAle mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad'van haandei advertenties angela van schendel kopij alle kopii moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhove] tut-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en j ku-nieuws (nijmegen) f-_ druk ^' drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet universiteitsleden f 30,— per jaargang

Rendez-vous Po/ek en Kris met Haakmat en Hire

Haakmat: 'Militairen pas weg bij geloofwaardig alternatief' 'Ik ben zeer pessimistisch over de terugl<eer van de militairen naar de kazerne. De oude politieke partijen zullen het niet op de spits drijven, daar zijn ze veel te bang voor'. Ex vice-premier, minister van buitenlandse zaken, justitie, leger en politie, André Haakmat, bezocht vorige week de KUB. In tegenstelling tot de bijna algemene euforie over de verpletterende nederlaag van Bouterse, schetst hij een somber beeld van de Surinaamse realiteit. En hij waarschuwt de oude politieke partijen. 'Als zij zich niet openstellen voor nieuwe mensen en ideeën wordt Bouterse met zijn NDP een belangrijke politieke factor'. Een interview met de 'best geïnformeerde man van Suriname'. De eclatante verkiezingsoverwinning van de oude politiei<e partijen vermag André Haai<mat, momenteel advocaat in Amsterdam, niet te imponeren. Al tijdens zijn lezing in de PUF-ruimte wees hij erop dat de militairen door het referendum en de verkiezingen 'een gelegimiteerde plaats in het staatsbestel' hebben gekregen. Hij voorspelde dat het front de grondwetswijziging nodig voor het ontnemen van de macht aan de militairen, niet door zou voeren. De eerste berichten na de verkiezingen lijken Haakmat gelijk te geven. Alle drie de leiders van het Front hebben al te kennen gegeven dat de grondwetswijziging voorlopig geen prioriteit heeft, en een dag na de verkiezingen feliciteerde de voltallige legertop het front persoonlijk met hun overwinning. 'Niet alleen maken de oude partijen zo hun beloftes tegenover de kiezers niet waar, maar ze onderschatten de kracht van de militairen', waarschuwt Haakmat. 'Het verbaast me ook niet hoor. De leiders van het Front hebben in het verleden nog nooit politieke moed getoond. Als ze hun geloften nakomen, dan zou dat de eerste keer zijn.'

dom en bruut. Daar gaan de mensen nooit achter staan. Toen zij de kleine successen in Oost-Suriname zagen, zeiden sommige politici me^t onvervulde verlangens: Nou jongens, stoot maar door naar Paramaribo. Maar dat is andere koek. Het leger is sterk en het verdedigt traditioneel eigenlijk alleen Paramaribo. In de buitengewesten kun je gemakkelijk stoeien. Mensen willen bovendien eerst weten wat je nastreeft, voordat ze middelen ter beschikking stellen.' Opgewonden: 'Toch hebben Chin a Sen en Jozefzoon het gepresteerd om naar het State Department te vliegen om steun te vragen voor Brunswijk. Daar begint natuurlijk niemand aan, ook de Amerikanen niet.'

VACUUM Sinds de staatsgreep in 1980 heeft Bouterse altijd de nadruk gelegd op de nationale eenheid. Hoe groot acht U de kans dat de etnische tegenstellingen met de terugkeer van de oude partijen weer hun kop opsteken? Haakmat: 'De oude leiders hebben er in het verleden een puinhoop van gemaakt, ook op het punt van de etniciteit. Het leger heeft zich daarentegen in die periode ontwikkeld tot een efficiënt en gedisciplineerd apparaat. Onder Bouterse hebben etnische tegenstellingen dan ook geen enkele rol gespeeld. De oude partijen hebben nu gezegd dat door de samenwerking de etniciteit geen rol meer zal spelen, en dat kan wel eens een onomkeerbaar proces zijn. Dat is positief, maar er wordt onvoldoende ingezien dat het leger zo langzamerhand een belangrijke factor is geworden. Nationale eenheid wordt in een verdeelde samenleving belangrijk gevonden. Maar je moet wel door heel wat kruitdampen heenkijken om dat te zien. De basis voor de terugkeer van de militairen naar de kazerne is de ontwikkeling van een geloofwaardig alternatief. Het ontbreekt ons echter aan een gemeenschappelijk verleden. Na de onafhankelijkheid is iedereen niet alleen hard gaan hollen, maar tegelijkertijd is men in de eigen loopgraven gebleven. Nu wreekt dat

GELOOFWAARDIG Haakmats negatieve oordeel over de drie frontleiders valt te verklaren uit de opstelling van de oude politici in de korte democratische periode die Suriname vanaf de onafhankelijkheid in 1975 kende. Onder gejuich van het Surinaamse volk werd de regering Arron door de staatsgreep van 1980 opzij gezet door de militairen. De corruptie had in de jaren voor de staatsgreep hoogtij gevierd, de Surinamers hadden genoeg van de verkiezingszwendel, de vriendjespolitiek en de verkwisting van ontwikkelingsgelden. De vraag is waarom datzelfde Surinaamse volk precies diezelfde 'oude schoen', zoals het Front in de volksmond wordt genoemd, nu weer heeft teruggekozen. Haakmat: 'Wat dat betreft zijn we echt bezig een derde wereld-land te worden. Op het Zuid-Amerikaanse continent hebben we al eerder meegemaakt dat door militairen afgezette burgerregeringen na enige tijd massaal en versterkt terugkwamen. Het heeft ook te maken met het ontbreken van een geloofwaardig alternatief. Het verzet is verdeeld geweest, zowel hier in Nederland als in Suriname. De oude leiders kennen de mensen, weten hen te bespelen, terwijl ze verder alleen maar vaagheden verkondigden. Alle progressieve Surinamers, waartoe ik mezelf ook reken, hadden gehoopt op een sterk vakbondsfront. Zij hebben, naast het leger, de meest hechte organisatie met bovendien een democratische traditie. Maar de twee grote vakbonden, de Moederbond en C-47, zijn door persoonlijke tegenstellingen tussen de leiders nooit tot elkaar gekomen. En dat terwijl de twee bonden toch nauwelijks iets van elkaar verschillen.' Uitermate sceptisch is Haakmat ook over de rol van het jungle-commando van Brunswijk, en over de ondersteuners ervan in Nederland, oud-premiër Chin a Sen en Jozefzoon. 'Het gebrek van het jungle-commando is dat het nooit een politiek gezicht heeft gekregen. En dan wordt geweld al gauw Univers

A. Haakmat

Haakmat en Hira pessimistisch na verkiezingen 'De verliezer van deze verkiezingen is niet Bouterse. Integendeel, hij kan nu spreken vanuit een constitutioneel gelegitimeerde positie. Bovendien zijn de militairen door de aanname van de grond wet, vier weken terug, geaccepteerd als vierde macht. Deze verrassende conlusie trok de ex-vice-premiër van Suriname, André Haakmat vorige week donderdag tijdens een lezing op de KUB, georganiseerd door POLEK en KRIS. Zo'n vijftig belangstellenden waren gekomen om het commentaar van Haakmat en de vertegenwoordiger van de SPA (Surinaamse Partij van de Arbeid) Sandew Hira te horen op de verkiezingsuitslag in hun land. Beide heren waren sceptisch over de wil en de mogelijkheden van de oude partijen om de militairen definitief terug te laten keren naar de kazerne. Haakmat benadrukte dat de militairen een 'duidelijke, verankerde positie binnen het staatsbestel' hebben gekregen door de verkiezingen en het referendum van vier weken terug. 'Door het aannemen van de grondwet zijn de militairen constitutioneel de vier-

de macht geworden van Suriname. De verkiezingen hebben Bouterse daarbij nog eens een voet tussen de deur van de politieke macht gegeven', aldus Haakmat. De Amsterdamse advocaat suggereerde dat er sprake was van een opzetje tussen Bouterse en de oude leiders, waarbij Bouterse pas akkoord ging met het houden van verkiezingen nadat de oude partijen beloofden dat het leger een plaats in het staatsbestel zou krijgen. Haakmat: 'De oude politieke partijen (VHS, NPS en KTPI. red.) kunnen dat eigenlijk niet verkopen aan hun aanhang, maar ik verwacht dat de kiezers toch weer met een kater komen te zitten.' Hira, de Europese vertegenwoordiger van de SPA, de partij van vakbondsleider Derby, wees er op dat zelfs de militairen niet massaal op de NDP van Bouterse hebben gestemd. Hij verwachtte dat de 'nationale competitie van het graaien' nu weer zou gaan beginnen. 'De komende tijd zullen we met de massa de teleurstelling gaan verwerken', aldus Hira, wiens SPA volledig weggevaagd is tijdens de verkiezingen.

zich. Dat verklaart ook de grote voorsprong van het leger, met zijn hechte organisatie waarin de tegenstelling tussen Creolen, Hindoestanen en Javanen een totaal irrelevante factor is geworden. Er ontstaat zo een soort Pretoriaanse staat, waarin de sterkste organisatie de anderen vroeg of laat opzij drukt. En als de militairen eenmaal uit hun kazernes zijn gekomen, dan krijg je ze niet zomaar terug. Kijk maar naar Indonesië, een andere Nederlandse oud-kolonie. Daar gebeurt precies hetzelfde. Dat heeft te maken met een falend koloniaal beleid, waarbinnen niet de nationale identiteit van een land is ontwikkeld, maar waar het leger als aparte factor is gehouden. Daar zijn goede dingen ingebracht, zodat het leger zoveel voorsprong heeft gekregen op het gebied van efficiency en organisatie dat andere maatschappelijke groeperingen adem tekort komen om dat bij te houden. De civiele sector moet één ding leren, en dat is meer eenheid. Pas als iedereen zijn eigen ambities en drijfveren van ondergeschikt belang wil maken kan er een alternatief ontstaan'

RIVALITEIT Haakmat houdt zich op de vlakte over zijn eigen ambities om op korte termijn weer een rol te gaan spelen in het politieke leven van Suriname. 'Ik ben nu politiek balling, net als zovelen hier in Nederland. Maar de oude leiders zouden zich natuurlijk wel de vraag moeten stellen wat ze gaan doen met die ballingen', aldus de gewezen vice-premier van het land. 'Grondgegeven is dat hier veel intellect en know-how zit, wat zou kunnen concurreren met de dingen die het leger ook heeft', vervolgt hij. 'Tot nu toe is er echter in alle talen gezwegen over het lot van de politieke ballingen, want de rivaliteit komt weer op. Waardoor ik durf te voorspellen dat juist Bouterse op een gegeven moment dat isolement gaat doorbreken door de NDP open te stellen voor politieke ballingen. Dat is militair denken. Bouterse bekijkt het nuchter en efficiënt. Hij wordt niet gehinderd door allerlei zwaarmoedigheden, weerstanden, persoonlijke vetes en ruzies. Hij heeft het vermogen om snel nieuwe coalities te vormen als het hem goed uitkomt.' Wil u voor de oude partijen een rol gaan vervullen als zij u vragen? 'Ja, ja. ledere Surinamer die in het verzet zi* wil weer een rol in het Surinaams politiekmaatschappelijk proces gaan spelen. De oude partijen gaan hier echter aan voorbij. Ze willen hun eigen machtsposities behouden . Daarom zijn in het verleden ook die kleine linkse partijen ontstaan. Er was geen doorstroming, de partijen yvaren niet open, men hield gewoon geen vergaderingen. In de huidige situatie kun je gaan verwachten dat mensen die te lang buitenspel gezet zijn wanhoopsoffensieven gaan ontwikkelen.' Zoals? 'Zin gaan toekennen aan toch zinloos verzet. Zich aansluiten bij de NDP.' Waardoor de NDP van Bouterse kan gaan groeien? 'Juist, dat zijn de onderliggende dingen die de mensen nu nog niet willen zien. Ze staren zich blind op de verpletterende nederlaag van de militairen. Maar Bouterse zou best kunnen zien dat het gat het links intellect is. Wat men bij Bouterse wispelturigheid noemt, kun je ook zien als flexibel denken. Nu al zitten er jonge linkse intellectuelen bij de NDP, die echter te onervaren zijn om zich tegen Bouterse teweer te stellen.'

SIMULTAAN Zijn de Surinamers in Nederland bereid om zomaar, zonder voorwaarden terug naar Suriname te gaan? vervolg op pagina 10 13 n o v e m b e r 1987

De cultuur van de ondernemers

ÏA--'i«^SiL'«'%

Organisatieculturen trend van de toeiconïst Hoe kunnen ondernemers de collectieve sfeer binnen hun bedrijf zo manipuleren dat werknemers zich meer bij het bedrijf betrokken voelen en een hogere productiviteit krijgen? Over deze vraag bogen zich afgelopen donderdag 120 deelnemers van het congres 'Organisatiecultuur: visies vanuit theorie en praktijk'in en rond de aula van de KUB. Een concreet antwoord op de vraag kregen de congresgangers van de organiserende Tilburgse Arbeids en Organisatie Psychologen (TAOP) en de verscheidene sprekers echter niet voorgschoteid. In de praktijk blijken nog weinig concrete theorieën en handleidingen te bestaan waarmee werkgevers de cultuur binnen hun organisatie effectief kunnen beïnvloeden. Voor wie bij het woord 'organisatie-cultuur' enigszins meewarig de schouders ophaalt, kan het begrip het beste als volgt worden omschreven: dedoororganisatieleden (lees; werknemers van een bepaald bearijf) gedeelde waarden, opvattingen, overtuigingen, verwachtingen, attitudes, assumpties en normen. De interne organisatie van multinational Philips heeft bijvoorbeeld als kenmerk dat alle 350.000 werknemers over heel de wereld elkaar in principe zonder toestemming van hogerhand op kunnen bellen voor advies. Ook hoort het bij de 'way of life' van Philips dat eerst wordt bekeken of een vacature binnen de onderneming door eigen kaderpersoneel kan worden opgevuld, voor een nieuweling van buiten het bedrijf wordt binnen gehaald. De laatste jaren komen directies van ondernemingen er langzaam maar zeker achter dat de heersende mentaliteit en werkopvatting van hun werknemers wel degelijk een belangrijk woordje meespreken binnen hun bedrijf. Reden voor de TAOP om een congres aan het onderwerp te wijden. Met deze dag wilde de vereniging een aantal wetenschappers en mensen uit de bedrijfswereld bij elkaar brengen om zo een inventarisatie te kunnen maken van de heersende ideeën en opvattingen omtrent organisatiecultuur. Dat de uitkomst van het congres inderdaad niet meer opbracht dan een grondige analyse van het begrip, vond mede-organisatrice Sandra Schruijer van de TAOP op dit moment geen onoverkomelijk bezwaar. 'Organisatiecultuur is een relatief nieuw onder-

werp binnen de wetenschappelijke en economische wereld. Daarom kun je alleen nog maar bekijken wat tot nu toe de denkbeelden over het onderwerp zijn. Er is nog te weinig onderzoek geweest om tijdens dit congres met eventuele aanbevelingen en theorieën aan te komen zetten'.

JAPAN Toch zijn het juist die aanbevelingen en theorieën waar het bedrijfsleven om zit te springen. Eind jaren zeventig kwam de economische wereld in het Westen tot de conclusie dat de Japanse bedrijven hen op een of andere manier altijd een paar stappen voor schenen te blijven. Na de Japanse bedrijffstructuur eens grondig onder de loep te hebben genomen, kon men niet anders concluderen dan dat het economische succes van het land van de Rijzende Zon voor een groot deel gebaseerd was op de werknemers. Er bleken nogal wat mentaliteitsverschillen te bestaan tussen de Westerse werknemer en zijn Japanse collega. De eerste ziet zijn dienstbetrekking vaak als een noodzakelijk kwaad om de portemonnaie te vullen. Zijn echte energie stopt hij in zijn hobbys. Voor de Japanners, die zijn opgegroeid in de Confucianistische traditie van trouw aan het gezag, is echter hun job zelf de allergrootste hobby. Daardoor spelen de prestaties voor en de toewijding aan de werkgever een grote rol in de Japanse maatschappij. Het is natuurlijk niet moeilijk om na te gaan wat dit voor effect heeft op de economie. Westerse wetenschappers en mensen uit de economische wereld proberen sindsdien een strategie te ontwikkelen, waarmee ze iets van de collectieve Japanse geestdrift ook in het Westerse bedrijf kunnen invoeren. Tijdens het congres in de aula van de KUB bleek echter dat de discussie en het onderzoek met betrekking tot organisatiecultuur nog in haar kinderschoenen staat. Al-

AU aJong the watchtower

11 happende - of all places - op Tilburg University deze maand. Eredoctoraten. Lifestyle '90 en een SovjetoJoog trokken meer dan gemiddelde media-aandacht. Hopman nog niet meegewatched. Wat zijn dat eigenlijk, die eershalve verleende doctoraten? Dat zijn van die pepernoten die een toch al dik belegd individu nog eens extra op zijn brood krijgt. Ik blijf het een rare vertoning vinden en bovendien vind ik het eigenlijk maar niks wanneer een doctor nog maar eens doctor wordt. Ik bedoel, geef nou zo'n eretitel aan iemand anders die nog niet zo'n ding voor zijn naam heeft staan. Die ook heel hard gewerkt heeft maar die om welke reden dan ook (geen drie-delig zwart pak, geen tijd, niet de juiste referenties, depressies) geen originele hypothese heeft weten uit te werken, maar anderszins de mensheid of de KUB een grote dienst heeft bewezen. Ik denk aan drs. P. IVleulendijks, de steun en toeverlaqt van D.B./. Schouten in al die rebelse jaren. Of drs. H. Hopman onder het motto; laaf niet als dank. En als hef dan toch zo nodig buiten de KUB gezocht moet worden, van mijn part, ]oop van den Ende, Mies Bouwman of Eddy Poelman. Onder de voorwaarde dat ze tevens van het toneel verdwijnen. Univers

leen drs. P. van Hooft van het adviesbureau Van Dien en Co durfde al met enige concrete handleidingen voor het Nederlandse bedrijfsleven te komen. Ter illustratie gaf hij eerst het voorbeeld van een bedrijf van wie het productieproces niet bepaald vlekkeloos verliep. De kwaliteit van de producten was laag, de uitval groot en de productie en verkoop bleken vaak niet op elkaar te zijn afgestemd. Na analyse van het management en de afdeling Personeelszaken besloot de directie dat de taken van het merendeel van de uitvoerende werknemers moesten worden verbreed en verdiept. Ook moest meer autonomie aan kleinere groepen productiemedewerkers worden gegeven. Achterliggende gedachte hierbij was dat als aan werknemers meer verantwoordelijkheid zou worden gegeven zij zichzelf meer betrokken zouden voelen bij de voortgang van het productieproces. Ook zette de directie opleidingsprogramma's voor het personeel op en verstevigde ze de link tussen de 'werkvloer' en de afnemers, waardoor een ontevreden klant niet alleen meer het probleem van de verkopers was. Hierdoor veranderden na

een tijdje het stelsel van waarden én normen binnen de onderneming. De verandering van de organisatiecultuur kwam de onderneming duidelijk ten goede. Aan de hand van dit voorbeeld stelde Van Hooft dat waarden en normen slechts geleidelijk kunnen veranderen. Ook moet bij het bijschaven van de organisatiecultuur duidelijk sprake zijn van duidelijke en realistische doelstellingen. Bovendien moet het management en de medewerkers bereid zijn de fundamentele waarden en normen binnen de onderneming ter discussie te stellen. Tenslotte onderstreept Van Hooft de inzet van het leidinggevend personeel bij het veranderen van de organisatiecultuur. Een directeur die roept dat direct contact met de klanten belangrijk is maar zelf zijn kamer niet uitkomt, is immers ongeloofwaardig. Volgens Van Hooft blijkt duidelijk uit zijn aanbevelingen dat Japan niet zondermeer tot voorbeeld kan worden verheven. 'In dat land heeft de maatschappij een heel ander karakter. De Japanners krijgen tijdens hun opvoeding een flinke dosis volgzaamheid ingegoten. Daardoor passen deze werknemers zich makkelijker aan bij de route die het management van hun bedrijf uitstippelt. Westerse werknemers zijn veel individualistischer ingesteld en hebben meer tijd nodig om hun doen en laten binnen hun dienstbetrekking te veranderen. Het wachten is tot ook onze wetenschappers daarover met concrete strategieën komen. Hetgefilosofeer over het begrip cultuur intereseert me beroepshalve niet, moet me van het hart'. De psychologische wetenschappers lijken in de eerste instantie nog achter de ontwikkelingen aan te lopen. Ze zijn het vooralsnog niet met elkaar eens in hoeverre ze het begrip 'cultuur' in het begrip 'organisatiecultuur' moeten afbakenen. Professor dr. W . de Moor van de KUB drukte zijn collega's echter op het hart hun discussie niet tot in het oneindige te rekken. 'Ik ben anders bang dat dit onderwerp blijft steken in meningsverschillen. Daardoor zou het bedrijfsleven het item weleens kunnen laten liggen en op zoek gaan naar andere streefbeelden', aldus De Moor.

A.d.L.

De VPRO-felevisie besteedde zondag in haar Gasthof zur Post Modernen aandacht aan het Lifestyle-congres. De pret van de organisatoren kon niet meer worden gedrukt. Na een archiefvol kranteknipsels kunnen de organisatoren nu ook een heuse video-copy aan hun kleinkinderen laten zien. ']a kind, mamma zat toen op de eerste rij. Kijk, daar staat ome Carl wat voor te lezen. En daar is trendy tante Truus, haar ogen hebben nog model gestaan voor het affiche. En daar, pomo ome Bennie in zijn knickerbocker, met Prince-bodystocking en, uitermate gewaagd destijds, zender moke-up. Een trendsetter, die Ben.' Zo werd de aula het Maagdenhuis van de jaren tachtig, waar de individuele revolutie werd gepredikt met lifestylers als bezetters en postmoderne mannequins als spandoeken. Trendwatcher drs. Carl Rohde sprak legendarische woorden: 'Trendy zijn is meetellen. Trendy zijn is de zaak beheersen. Master of the scene spelen. Lifestyle en trends worden een must.' Maar de lifestyler-socioloog feigen kweekj zei nog beduidender dingen: 'Versailles is ten onder gegaan. Ten onder gegaan in een serie places where it's all happening. Waar die places precies liggen is nooit helemaal duidelijk. Een voortdurende zoektocht naar die plaatsen is een noodzaak voor ieder trendy persoon. Het is maar goed dat we de media hebben als richtingaanwijzer want voor dat je er erg in hebt zit je op een place where it is not happening.' Nou, het was maar al te duidelijk waar it wèl happende. No doubt about that. Tilburg, KUBl Geef die Rohde snel een eredoctoraat cadeau omdat hij met zijn kontekst hef 12e lustrum, mediamiek gezien, gered schijnt te hebben en voordat ie echt gaat promoveren op zijn eigen kleerkast. En de modieuze personality Hopman? Hij zat niet vooraan op de verjaardag. Als we de Kremlinologen moeten geloven is hij uitgerangeerd maar wees zijn aanwezigheid op een geringe mate van eerherstel ofschoon zijn afwezigheid op de eerste rij duidt op een serieus conflict met de bevelhebber. En de bevelhebber, hij heeft zichzelf lief zoals zijn naasten hèm liefhebben. Over vijfjaar draagt hij zichzelf voor als eredoctor, treedt daarbij zelf op als erepromotor en schenkt de KUB een getekende ets met zijn portret, die dan in de Portrettenzaal kan worden opgehangen. 4 d e c e m b e r 1987

1^^

Sportcentrum in rustig vaarwater na jaren van reorganiseren

Sriellemaii: Alleen maar breedtesport is de doodslag voor Pendragon Van de 7500 KUB-studenten zijn er 2800 lid van het Sportcentrum van de universiteit, dus ruim ĂŠĂŠnderde. Een verbluffend percentage, zeker als Je bedenkt dat veel spoor- en avondstudenten liever in hun eigen woonplaats aan sport zullen doen. Het Sportcentrum van de KUB lijkt - na enkele jaren van soms pijnlijk reorganiseren - in rustig vaarwater terecht gekomen. Het bestuur van de studentensportvereniging Pendragon en de dagelijkse sportleiding hebben de strijdbijl begraven en spreken allebei over een prima v\/ederzijdse samenwerking. Dat is wel eens anders geweest. Maar, hoe moet het nu verder met de sociale functie van de sportvoorziening? De meeste bezoekers van de sporthal springen na een uurtje keep-moving weer op hun fiets en keren rechtstreeks huiswaarts. Een reportage over het oude zeer, de huidige stand van zaken en de toekomstkansen van de studentensport in Tilburg. Elke werkdag tussen vijf en zes werkt een groep van bijna honderd studenten zich aangenaam in het zweet door in de sporthal van de KUB ritmisch te bewegen op de muziek van Prince en Michael Jackson. Die grote groep keep-movers vormt een aardige illustratie van de veranderingen die zich de afgelopen jaren in het Spoi icentrum aan de Academielp'-n hebben voorgedaan. Het aantal s^ ;ders is explosief gegroeid, mau, ...e beu'okkenheid van de studenten bij de sporthal en de sportverenigingen is afgenomen. Een teken des tijds, wellicht, nog eens versterkt door de overheidsdruk om studenten sneller door hun studie heen te jagen. 'Die keep-movers komen binnen in hun sportkleren en om kwart voor zes zijn ze weer weg. Ze douchen zich hier niet, pakken meteen de fiets en gaan rechtstreeks naar huis. Nog geen tijd om een Spaatje te drinken. Ze horen niet bij het verenigingsleven. Aan die mensen hebben wij als studentensportvereniging helemaal niks'. Dat meent Petra Ellerman, voorzitster van de studentensportorganisatie Pendragon. Bij Pendragon zijn alle zeventien verenigingen aangesloten die het studentensportleven in Tilburg rijk is. Petra Snelleman is somber gestemd over de sociale functie die de sport nu en in de toekomst te vervullen heeft. 'Wat heeft Tilburg de student nu te bieden? Je hebt Olof en ze zijn bezig met een nieuwe vereniging vanuit Socrates. Pendragon heeft van oudsher een belangrijk deel van de sociale functie in het studentenleven overgenomen. Maar dat begint af te brokkelen'. Even voor de statistiek. Het Sportcentrum van de Katholieke Universiteit Brabant telt op dit moment 3800 sportkaarthouders. Daarvan studeren er 2800 op de universiteit, de rest komt van verschillende HBOinstellingen in de stad. Van die 3800 sportkaarthouders zijn er weer 600 aangesloten bij een studentensportvereniging. Deze verenigingen worden overkoepeld door Pendragon en zij organiseren jaarlijks een aantal evenementen zoals de Tilburgse Studenten Kampioenschappen, de Nacht van Pendragon, het Internationaal Studenten Sporttoernooi, het Allrounderstoernooi en de Hart van Brabantloop. Daarnaast nemen veel studenten via Pendragon deel aan evenementen elders in ons land of ook in het buitenland. Petra Snelleman:'Wij moeten het vooral van de verenigingsmensen hebben. Zo is het nu eenmaal. Zij zijn het nauwst bij Pendragon betrokken. De grote groep keep-movers krijg je niet zover om te helpen bij de organisatie van een evenement. Dat is een Univers

eniging min of meer in een identiteitscrisis terecht gekomen. De duidelijkheid over wat Pendragon te doen en te laten heeft is verdwenen. Men moet op zoek naar een nieuwe invulling van taken en verantwoordelijkheden. Petra Snelleman:'Maar ik denk dat we er heel hard aan moeten trekken om de functies die Pendragon nu nog heeft vast te houden. De dagelijkse leiding van het Sportcentrum zal daar niks aan doen. De sportleraren hebben er geen enkel belang bij dat wij bestaan. Het enige wat voor hen telt is dat wij de studenten naast het gewone lesprogramma nog wat oxtra activiteiten aanbieden. Maar verder zinen ze niet om ons te springen. Ze vinden ons alleen maar lastig. Als zij er maar een paar krachten bijkrijgen om de evenementen van ons over te nemen. En

opzichte van de dagelijkse leiding van het Sportcentrum te benadrukken. Er zijn de afgelopen jaren kennelijk dingen gebeurd die de studenten argwanend hebben gemaakt. Petra: 'Het contact met de dagelijkse leiding is nu prima, hoor, ik kan niet anders zeggen. Maar er is wel sprake van een ongelijke situatie. Bert Wentink zit er nu al enkele jaren als hoofd van het Sportcentrum, terwijl het bestuurvan Pendragon jaarlijks wisselt. De leiding kan schermen met afspraken uit het verleden en daar weten wij dan weer niks van. Soms worden wij geconfronteerd met opvattingen die de onze niet meer zijn.Dat heeft in het begin nogal wat wrijving doen ontstaan. Daar kwam bij dat de docenten de organisatie van bepaalde evenementen van ons gingen overnemen. Het oude bestuur van Pendragon had daar dan niet fel genoeg

toen realiseert men zich niet goed wat het betekent als Pendragon zou verdwijnen. Dat is de doodslag voor het verenigingsleven en het zou de leiding toch wel tegenvallen denk ik als hier alleen maar breedtesport wordt beoefend.' Pendragon zal ervoor moeten vechten te behouden wat men heeft. Snelleman:'Anders gebeurt er met ons wat elders in het land allang aan de hand is, namelijk dat studentensportorganisaties voor alles wat ze doen toestemming moeten vragen aan het hoofd van het Sportcentrum. Wij zitten eigenlijk nog goed. In andere universiteissteden kunnen de studenten niet eens een toernooi organiseren zonder toestemming van de dagelijkse leiding. Die vrijheid hebben wij door onze bijzondere bestuurstructuur nog wel en die moeten we ook houden. Anders gaat het de verkeerde kant op'. Pendragon heeft, dat moge duidelijk zijn, een grote behoefte om de autonomie ten

tegen geageerd'. De voorzitster van Pendragon doelt onder andere op de organisatie van de zogenaamde interne competitie. Die viel altijd onder verantwoordelijkheid van de studentensportverenigingen, maar is inmiddels overgegaan in handen van de dagelijkse leiding. Petra: 'De sportleraren hebben erkend dat het fout was om dat te doen zonder medewerking van de studenten. Voortaan zullen ze meer overleg plegen. Ik heb goede hoop dat de interne competitie volgend jaar weer in handen komt van Pendragon'. Bert Wentink is hoofd van de afdeling Lichamelijke Vorming en Sport en als zodanig belast met de dagelijkse leiding van het Sportcentrum van de KU B. Hij toont wel enig begrip voor de frustraties die er in de studentenkring leven, maar benadrukt meteen dat wat hem betreft de moeilijke jaren voorbij zijn.

Elke dag bezoeken bijna honderd studenten de sporthal van de universiteit om een uurtje ongedwongen en ongecompliceerd aan keep-moving te doen. Sportleraar RobPauel somt een aantal redenen op voor deze grote toeloop: "We beginnen om vijf uur 's middags, dat is een gunstig tijdstip zo vlak na de colleges en voor etenstijd. De grote kracht van het keep-moven is erin gelegen datje lekker anoniem kunt 'famen', je gaat in een hoekje staan swingen zonder dat een gymleraar je vertelt datje een been in je nek moet leggen. Het is een heerlijke ontspanning'. monddode groep. Ze maken nergens gebruik van. Dat is hardstikke vervelend. Het zou hier veel gezelliger zijn als er wat studenten aan de bar hangen. Op bepaalde dagen is het nog wel heel gezellig hoor, en de feesten die wij op touw zetten worden altijd heel druk bezocht. Maar het is heel erg moeilijk geworden om mensen te vinden die dat allemaal willen organiseren' Dat heeft, verzucht Petra, alles te maken met de tijdgeest en de nieuwe mentaliteit onder de studenten. Petra: 'Toen ik hier Letteren begon te studeren kende ik niemand en ik vond er maar niks aan in Tilburg. Maar toen ik eenmaal halverwege het eerste jaar mijn sportkaart op ging halen leerde ik pas veel mensen kennen, hele leuke mensen ook. Het IS doodzonde als dat zou wegvallen.' De tijd dat leden en bestuurvan Pendragon praktisch in de sporthal woonden is voorgoed voorbij. De afgelopen jaren is de ver-

vervolg op pagina 10 4 d e c e m b e r 1987

PARTI PRIS

' Congres 'Ik beschouw de huidige positie van de FNV niet anders dan in het defensief. De vakbeweging in Nederland heeft uiteindelijk geen greep op de arbeidsmarktprocessen en is in een slepende strijd gewikkeld met de werkgevers, waarbij ze voortdurend aan het kortste eind trekt. Ook het overheidsbeleid is zodanig ingevuld dat de vakbeweging weinig mogelijkheden heeft. De overheid trekt zich langzamerhand terug en zegt dat de sociale partners het maar zelf moeten uitzoeken. Van de subsidies die de overheid naar het bedrijfsleven overhevelt valt in de sfeer van het scheppen van werk ook weinig te verwachten. Vaak worden die besteed aan investeringen in arbeidsbesparende technologie.' 'Ik ben heel sceptisch over de mogelijkheden van de FNV om uit die defensieve positie te komen. Het offensieve congres van deze week draagt niet bij aan de oplossing van de moeilijkheden, maar bevestigt eerder de tobberige positie van de FNV. Je ziet ook nu weer de geweldige tegenstellingen tussen de vakbonden die actief zijn in de marktsector en de bonden die in de collectieve sector opereren. In laatstgenoemde sector mag en kan niets, in de marktsector kan weinig. Die tweedeling breekt de FNV steeds meer op. De weg die de Industriebond op wil is een heel moeilijke. Op het niveau van de afzonderlijke ondernemingen zijn de werkgevers juist het machtigst. Nota's van werkgeverszijde duiden er op dat men op dat niveau de werknemer op een afstand wil houden. Ook tussen de vakcentrales is er al lang geen afstemming van beleid meer. Het middelbaar en hoger personeel bijvoorbeeld gaat al jaren haar eigen gang.' 'De FNV moet er natuurlijk allereerst voor zorgen dat er in eigen huis een lijn getrok-

igt tobberige positie FNV/ ken wordt. Vanuit die positie kan men gaan werken op het niveau van de ondernemingen met op de achtergrond een samenhangend federatief beleid. iVlen moet kost wat kost zien te verhinderen dat de bonden in de verdeel en heers politiek van de werkgevers terecht komen. Op de tweede plaats moet men in het federatiebestuur de pleidooien van Greetje Lubbi van de Voedingsbond voor een basisinkomen serieus nemen en niet zoals Pont doet de discussie daarover traineren. Tenslotte moet de vakbeweging een antwoord zien te vinden op de tendens van culturele individualisering in de Nederlandse samenleving. Grote groepen mensen, onderzoek heeft uitgewezen dat het om 35 procent gaat, hebben heel specifieke opvattingen over werk. Arbeid is voor hen een middel om behoeften op het vlak van zelfontplooiing te vervullen. De hoogte van hun inkomen doet er voor hen blijkbaar niet meer zo toe. Deze denkbeelden hollen eigenlijk de positie van de bonden uit. De bond is er immers niet voor individuen, maar voor groepen werknemers. De werkgevers spelen op die nieuwe tendenzen in met het concept van de entrepreneurial control. Werknemers krijgen weliswaar zeggenschap, maar binnen de grenzen die de bedrijfsleiding stelt. Daarmee wordt een soort pacificatietendens geschapen in de trant van: werknemer je bent in deze tijd van hoge werkloosheia van ons afhankelijk, dus denk met ons mee. De vakbeweging moet zich dus fundamenteel bezinnen op haar plaats in deze ontwikkelingen'. 'Als we praten over de CAOonderhandelingen dan zijn het de werkgevers die de laatste jaren de lijn uitzetten, die het overleg verplaatsen naar Jiet niveau van de bedrijven. Op juridische

Uit de universiteitsbladen van deze week blijkt dat de meeste universiteiten niet akkoord gaan met het VSNU-compromis over de beperkte inschrijvingsduur en de verhoging van de collegegelden. Met name de universiteitsraden zijn negatief over de bijgestelde voorstellen, die tot stand zijn gekomen door samenwerking van de universiteitsbesturen en het ministerie. Alleen in Limburg en Delft kregen de voorstellen steun. De universiteitsraad van de VU sprak zich niet alleen uit tegen de plannen van Deetman maar bekritiseerde ook het gedrag van het eigen College van Bestuur, zo meldt AD VALVAS. Toen enkele weken geleden studenten op de VU uit protest tegen de plannen van Deetman over gingen tot bezetting van enkele universiteitsgebouwen, liet het College de gebouwen onmiddellijk ontruimen door de politie. In de vergadering van de universiteitsraad ging de CvB-voorzitter Brmkman zover het 'koelbloedig' optreden van de politie te roemen. Daarmee was de maat bij enkele raadsleden vol. 'Het is geen geringe zaak de politie op de eigen studenten af te sturen. Het zijn de klanten van Univers

PARTI PRIS gronden kan de FNV daar weinig aan doen. Als de werkgevers voor een bedrijfstak alleen een raamovereenkomst willen afsluiten en de nadere invulling overlaten aan individuele werkgevers dan staat de vakbond met lege handen. Ik denk dat het arbeidsvoorwaardenoverleg in Nederland aan vernieuwing toe is.

Drs. M . Meeus is sinds januari van dit jaar universitair docent bij de valegroep arbeidsverhoudingen van de economische faculteit. In de jaren 1975 tot 1985 studeerde hij onder meer filosofie, psychologie en sociologie van arbeid en bedrijfsleven. Hij studeerde af op een scriptie over opvattingen over arbeid in historisch perspectief. Momenteel houdt hij zich bezig met het bestuderen van de veranderingen in waardering en betekenis van werk in Nederland. Meeus reageert op het congres van de FNV dat begin deze w e e k op zoek ging naar een nieuwe identiteit voor de vakbeweging.

maar welke kant dat op moet gaan durf ik niet te zeggen. Dat ligt zo enorm ingewikkeld. Gedifferentieerd arbeidsvoorwaardenbeleid heeft zo zijn voordelen. Sterke ondernemingen hoeven niet onder de zwakke te lijden, maar daarmee verlies je tevens het principe van gelijke beloning voor gelijk werk. En je introduceert een grote mate van refeodalisering van de arbeidsverhoudingen. Je maakt een tweedeling in de maatschappij en je schept een soort horigheid aan de werkgever.' 'De FNV-doelstelling van het bereiken van volledige werkgelegenheid beschouw ik als wishfull thinking van de vakbeweging. Daarmee proberen ze natuurlijk de afkalving van hun machtspositie tegen te gaan. Het ligt veel meer in de lijn van de tijdgeest om om volwaardige werkgelegenheid te vragen. Werk dat past bij de verlangens van mensen. Vragen om volledige werkgelegenheid is populisme.' T.A.

N I PT

onze winkel', aldus een raadslid. Het inroepen van politiehulp 'zonder veel overleg' was volgens hem tekenend voor de wijze waarop het college de laatste tijd met de eigen studenten omgaat. Collegevoorzitter Brinkman had eerder laten weten het niet in het belang van de VU te vinden als studenten zouden protesteren tegen de afschaffing van de inschrijvingsverlenging. Volgens hem zouden alleen de beste studenten in bestuursorganen mogen zitten. Op de andere Amsterdamse universiteit, de UvA, moest Collegevoorzitter Van Kemenade zich in de universiteitsraad verdedigen. Van Kemenade had immers zitting in het werkgroepje dat nu de compromisvoorstellen heeft opgesteld. In die voorstellen blijft het afschaffen van de mogelijkheid verlenging van inschrijvingsduur te krijgen, gehandhaafd. Verder blijft ook de fel bekritiseerde overgangsmaatregel in stand. Alleen studenten die voor 15 september 1987 recht hadden op verlenging kunnen deze nog geldend maken. Van Kemenade deelde in de raad mee dat de werkgroep er niet in geslaagd was om de minister op dit punt op andere gedachten te brengen, aldus FOLIA. De voorzitter zei er 'nogal van overtuigd te zijn' dat de Tweede Kamer de minister terecht zal wijzen. De Kamer mag dus het vuile werk opknappen dat de universiteiten zelf hebben laten liggen. Van Kemenade heeft het niet alleen moeilijk met de plannen van Deetman over de inschrijving maar zit ook met een enorm begrotingstekort. De Universiteit van Amsterdam is niet de enige universiteit die daarmee zit. Het Leidse blad AfARÂŁ opent deze week met de mededeling dat het ministerie de universiteit de wacht

aangezegd heeft. Op de Leidse universiteit dreigt een begrotingstekort van circa 14 miljoen en een begrotingsoverschrijding van 20 miljoen. Het ministerie wil nu periodiek op de hoogte gesteld worden over de acties die het Leidse CvB onderneemt om definanciĂŤlesituatie weer gezond te maken. Voor de universiteit dreigt dus een soort 'onder curatele stelling'. De schuld van de tekorten benjst volgens Deetman geheel bij de Leidse universiteit zelf:'De verantwoordelijkheid voor het feit dat er harde maatregelen nodig zijn berust dan ook volledig bij het instellingsbestuur'. In hetzelfde Mare wordt een absolute vacaturestop voor de hele universiteit afgekondigd. Het benoemen - of niet benoemen - van Collegeleden op de universiteiten is altijd een terugkerende actualiteit. Een bijzondere universiteit kan een dergelijke benoeming binnenkamers regelen en daar de nodige tijd voor uittrekken. Een rijksuniversiteit heeft met de minister te maken. Dat leidt vaak tot de nodige confliaen. Folia bericht dat de minister - in tegenstelling tot eerdere toezeggingen - weigert een vijfde collegelid te benoemen op de Universiteit van Amsterdam. Volgens de nieuwe Wet op het wetenschappelijk onderwijs mag een College slechts uit drie personen bestaan. De Amsterdamse universiteit heeft altijd een college gekend van vijf mensen en mocht die voorlopig houden als overgang naar drie. Door het vroegtijdig opstappen van een collegelid onstaat er in Amsterdam een vacature die Deetman nu weigert op te vullen. Ook in Maastricht zijn er problemen rond een Collegebenoeming. Daar gaat het om de rector. De Maastrichtse universiteits-

raad is uitgekeken op de huidige rector Bonke en heeft dat aan de minister laten weten. De raad zou liever Prof. Cohen als reaor zien. Deze heeft echter geweigerd. Deetman heeft echter - op voordracht van het College van Decanen - Bonke voor drie jaar herbenoemd, aldus OBSERVANT. In SECJURE (het blad van de juridische faculteit) van deze maand, vindt een polemiek plaats tussen student Niek van Keulen tn docent Paul Zoontjens over het wegsturen van een student uit een college. Mag dat eigenlijk wel? De student vindt van niet:' Wil je onvoorbereid het college bijwonen, luisterend, r terend wat er gezegd wordt, dan heb je daar recht op, al was het alleen maar omdat je collegegeld betaald hebt en dus recht hebt op onderwijs'. De docent vindt dat wegsturen wel mag:' De docent kan stellen dat de maatregel juist op grond van het recht op (kwalitatief hoogwaardig) onderwijs van studenten gerechtvaardigd wordt'. Verder kunnen de lezers van Sec Jure deze maand meegluren over de schouder van de Raad van State. Hoogleraar Jacobs heeft blijkbaar, in tegenstelling tot de rest van Nederland, de beschikking over de tekst van het regeringsvoorstel van een Algemene Wet Gelijke Behandeling. Het wetsvoorstel bevestigt de indruk die de schrijver heeft over Nederland:' De schrijvers van de wet brachten slechts voor de zoveelste maal onder woorden, dat wij een volk van dominees en kooplui zijn, zeker niet van grote rechtstheoretici'. H.B. 4 d e c e m b e r 1987

'Ondernemer en onderzoeker spreken eikaars taal niet'

Transferbureaus vangen bot bij midden- en icieinbedrijf De universitaire transferpunten staren zich dood op het midden- en (deinbedrijf. Het overgrote deel van de kleine en middelgrote ondernemingen heeft geen boodschap aan de universitaire kennisoverdracht. In de praktijk blijkt slechts een toplaag de weg naar de universitaire instellingen te vinden. En dan lopen de contacten nog direct naar een onderzoeker of afdeling. Als de transferbureaus hun doelstelling niet bijstellen, blijven ze een marginale functie vervullen. Tot deze vernietigende conclusie komen drs C. T.M. Stokman en drs H.J. Docter van het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf (EIM). Begin december verschijnt hun onderzoek naar het innovatief vermogen van de middelgrote en kleine ondernemingen in Nederland: 'Diffusie van innovaties: met kennis meer kans'.

Een geoliede technologie overdracht is de zuurdesem van de moderne economie. Daarover zijn de commissies die zich over het vaderlandse technologiebeleid bogen het al tijden eens. De kennistransfer vanuit onderwijs- en onderzoeksinstellingen naar met name het midden- en kleinbedrijf vormt het speerpunt van het beleid. Het innovatievermogen van de kleinere ondernemingen (minder dan honderd werknemers) is ervoor verantwoordelijk of Nederland in de technologierace blijft. De universitaire transferpunten kregen vanaf begin jaren tachtig de taak om door middel van kennisoverdracht het innovatievermogen van het midden- en kleinbedrijf op te krikken. 'Een veel te ruim geformuleerde doelstelling, die tot mislukken is gedoemd,' concluderen Casper Stokman en Jaap Docter van de afdeling Industrie-onderzoek van het EIM. De afgelopen jaren deden zij in het kader van het overheidsproject 'Technologie en Economie' een onderzoek naar het innovatievermogen van kleine en middelgrote bedrijven. Hoe verliep het innovatieproces en welke informatiebronnen gebruikten de ondernemers om hun kennisniveau bij te spijkeren? Deze vragen legden ze telefonisch aan 352 bedrijven voor; met 114 bedrijven volgde een uitgebreider interview over de belemmeringen en stimulerende factoren in het vernieuwingsproces. De universiteit kwam in de meeste verhalen nauwelijks voor.

NIET INNOVATIEVE BEDRIJVEN Het innovatief vermogen van de bedrijven is zeer divers, zo bleek uit het onderzoek; evenals de behoefte aan een verhoging van het kennisniveau. Grofweg kan er een driedeling worden gemaakt. Een kleine toplaag van technologie-introducerende bedrijven kan de eigen boontjes wel doppen. Deze bedrijven introduceren produkten - en in mindere mate produktieprocessen - die nieuw zijn voor de markt. Directie en stafmedewerkers van deze voornamelijk middelgrote ondernemingen hebben vaak een universitaire of hoger-beroeps opleiding. Onderzoek en ontwikkeling gebeurt in eigen huis, maar Indien nodig kloppen deze hoog-technologische bedrijven ook aan bij de universiteit, versiteit. Ongeveer 12 procent van de ondervraagde ondernemers gebruikt informatiebronnen in het universitaire circuit. 'Alleen lopen die niet via de transferbureaus,' aldus de onderzoekers, 'het gaat vooral om ad-hoc contacten. Zo van: ik kende nog iemand vanuit mijn studietijd, of mijn buurman is toevallig wetenschappelijk medewerker.' De grootste groep onderzochte bedrijven staat echter helemaal niet te trappelen om Univers

*i«^-^*»f«r*r-fe»«#"->«- i,..-^,,

'het kennisniveau te verhogen en technologische vernieuwingen door te voeren. 'Vanuit het idee: mijn vader deed het zo ook al.' Met name in de voedings- en genotmiddelenindustrie en in de textiel leeft deze gedachte. Een verhoging van het kennisniveau is voor deze bedrijven vaak bedreigend. Jaap Docter: 'Wanneer de ondernemer zelf een MTS-opleiding heeft, haalt hij geen HBO'ers of universitair geschoolden binnen. Dat zou alleen maar ontregelend werken.' De contacten met de universiteit en onderzoekscentra is dan ook miniem. Geen punt, vinden de onderzoekers. De groep niet-innovatieve bedrijven is beleidsmatig niet echt interessant.

VERTROUWENSBAND Wel interessant is de middengroep van technologie-volgende bedrijven. Deze ondernemingen hebben wel degelijk behoefte aan een goede kennisoverdracht. Het ontbreekt hen aan voldoende know-how om de gewenste vernieuwingen (vaak procesinnovaties, zoals de automatisering van het machinepark) door te voeren. Op deze middengroep moet het technologiebeleid gericht zijn, vinden de onderzoekers. Alleen is hier voor de universitaire transferpunten nauwelijks een taak weggelegd. De problemen van deze bedrijven liggen namelijk vooral op het toepassingsniveau. En dan blijkt de universiteit geen reèle gesprekspartner. 'De universiteit is nauwelijks praktijk gericht,' stelt Casper Stokman. Daarnaast wijst hij op een kenniskloof. 'Deze ondernemers, met vaak een niet-universita ir geschoold kader, kunnen hun problemen vaak niet eens definië-

ren of formuleren. Ze stappen dan ook niet naar de universiteit. Ondernemer en onderzoeker spreken eikaars taal niet. Dat betekent een bijzonder hoge drempel.' De onderzoekscijfers spreken klare taal. De directe zakelijke contacten, zoals leveranciers en afnemers, scoren hoog als gebruikte informatiebron. 'Daarmee hebben de kleine bedrijven vaak een vertrouwensband. Ze krijgen van deze zakelijke partners concrete adviezen, die bovendien gratis zijn,' verklaart Docter. De contacten met de universiteiten blijken echter volledig te ontbreken. 'Niet verwonderlijk,' vinden de onderzoekers, gezien de praktische vragen van deze technologie-volgende ondernemers. Een goede samenwerking met het MBO en HBO levert dan meer op: 'Stagiaires van de MTS of HTS zijn vaak heel geliefd. Ze zijn praktisch ingesteld en ze brengen kennis binnen die aansluit bij de behoeften van het bedrijf.' Het beroepsonderwijs staat veel dichter bij het midden- en kleinbedrijf. Een voorbeeld. In Helmond loopt al een paar jaar een gezamenlijk project van kunststofbedrijven en verschillende MTS'en. De scholen hadden behoefte aan computergestuurde apparatuur voor het onderwijs. Een stichting vanuit het bedrijfsleven werd in het leven geroepen. Deze financierde de geavanceerde apparatuur, met de afspraak dat de apparaten na schooltijd in de bedrijven konden worden gebruikt. 'Dat werkte perfect,' aldus Docter. De apparaten verdienden zichzelf na verloop van tijd terug. En stagiaires van de MTS introduceerden de moderne technieken in de bedrijven. 'Zo hebben opleiding en onderneming een gemeenschappelijk belang. Aan dit soort praktische uitwisseling hebben de technologievolgende kleine bedrijven behoefte. Transferpunten bij HBO- en MBO-instellingen zouden daarom voor het midden- en kleinbedrijf veel zinniger zijn.'

VOLSTREKT ONGENUANCEERD Moeten de universiteiten het midden- en kleinbedrijf dan maar volledig vergeten? Dat gaat de onderzoekers wat te ver. Maar de doelgroep is beperkt. Stokman wijst op een SER-onderzoek naar de potentiële klanten van de vijf grote technologische instituten die Nederland rijk is. De SER adviseerde om vooral samenwerking met grote onderne-

Gerlach in het Tllburgs Transferpunt

mingen te zoeken. Voor het midden- en kleinbedrijf gaat het slechts om 300 mogelijke partners: de technologie-introducerende bedrijven met een hoogwaardige onderzoek en ontwikkeling. 'De grote technologische instituten hebben nu een heldere, gedifferentieerde keuze gemaakt,' constateert Stokman. Een keuze die de universiteiten ook zou sieren: 'De transferbureaus moeten hun doelgroep sterk beperken. Het is volstrekt ongenuanceerd dat ze zich op het hele midden- en kleinbedrijf richten. Laten er 2.000 bedrijven zijn die qua kennisniveau en innovatiebehoefte bij de universiteiten aansluiten. Dan nog spreek je van slechts 5 procentvan het totale midden- en kleinbedrijf.' Ondoordacht en slecht-onderbouwd, zo oordelen de onderzoekers van het EIM over de taak van de transferbureau. Stokman: 'Ik heb de indruk dat de bureaus bij hun oprichting die doelstelling kregen opgedrongen. Het technologiebeleid had nu eenmaal de kennistransfer naar het midden- en kleinbedrijf als speerpunt.' Een beleid dat nog steeds verre van slagvaardig is, vinden de onderzoekers. De instelling van vijf regionale Innovatiecentra begin 1988 wijst hierop. De Rijksnijverheidsdienst gaat de centra runnen, een instantie die totaal geen rol speelt bij de innovatie in het midden- en kleinbedrijf, zo blijkt uit hun onderzoek. Stokman: 'Dat betekent weer een loket erbij.' Al die verschillende loketten, waaronderde transferburaus, moeten uiteindelijk verdwijnen, stellen Docter en Stokman. Een breed opgezet regionaal Ondernemershuis, met daarin ook praktische instanties als de Kamervan Koophandel en de Regionale Instituten voor het Midden- en Kleinbedrijf, vormt hun alternatief. Een soort eerste-lijns hulp, met daarnaast de mogelijkheid van directe samenwerking met bijvoorbeeld de universiteiten, zo beschrijven ze hun aan de gezondheidszorg ontleende concept. Stokman: 'In Zweden en Baden-Württemberg werkt het al, dus waarom niet in Nederland?' Guus Termeer/UP

Onnodig rapport Drs. PaulGerlach, hoofd Transferpunt van de KUB, verwijst het rapport van Stokman en Docter min of meer naar de prullenbal<. Gerlach: 'Het is volstrel<t bezijden de pral<tijla van alledag bij ieder Transferpunt om te constateren dat de meeste bedrijven geen boodschap zouden hebben aan universitaire kennis. Perjaar komen er duizenden vragen en problemen bij de universiteiten en hogescholen binnen. Van deze aanvragen ligt slechts een zeer beperkt aantal in de technisch-innovatieve sfeer'. Verder verwijt Gerlach de onderzoekers dat zij zich op de top van het midden- en kleinbedrijfhebben gericht en niet op de massa. 'Voor de Tilburgse situatie vormt die eerste groep juist het marktsegment v\/aarmee wij het minst contact hebben. En het rapport behandelt niet de dienstverlening aan nonprofit organisaties, terwijl daar voor de KUB een belangrijke markt ligt'. Gerlach voelt zich dan ook niet geroepen de aanbevelingen van Stokman en Docter op te volgen en vanaf nu een andere koers te varen. Het voorstel om de loketfunctie in de regio te versterken snijdt wel hout, maar daarwashet Tilburgse Transferpunt zelf allang mee bezig. 'Ook daarvoor hadden wij dit rapport dus niet nodig'. 4 d e c e m b e r 1987

van de Tweede Kamer geen goed De oud-voorzitter van de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State mr. J . van der Hoeven heeft een alerte en scherpe geest. Wij hebben de hulskamer van zijn woning in Amsterdam-Zuid nog maar amper betreden of het gesprek brengt hem op zijn tijd als advocaat te Amsterdam. In 1941 studeerde hij af aan de Gemeentelijke Universiteit, en begon hij op een klein advocatenkantoor zijn loopbaan. Als wij hem naar zijn ervaringen uit die oorlogstijd vragen, schildert hij eerst een beeld van zijn Amsterdamse jeugd. Geboren in Amsterdam-Oost bezoekt hij een openbare school waarop veel joodse kinderen zitten. Dat had een aparte sfeer. 'Als het Grote Verzoendag was, bleef de klas tamelijk leeg,' zegt Van der Hoeven met een twinkeling in de ogen. In het gezin Van der Hoeven werd veel gelezen . De vader die leraar Frans was had een goed gevulde boekenkast. De radio was taboe, dat verstoorde je concentratie maar. Na het staatsexamen HBS B gaat hij rechten studeren, is actief in een studentenvereniging, en schrijft in een studentenblad artikelen over o.m. Kierkegaard. Aan deze filosoof die in Enten-Eller een indringende analyse geeft van de opera Don Giovanni van Mozart, dankt Van der Hoeven zijn liefde voor de operakunst. Via de boeken van Etty Hillesum belanden wij bij zijn afstuderen in het begin van de bezettingstijd. De oorlogsjaren staan hem nog levendig voor de geest. Met nadruk wijst hij op de gemakkelijke wijze waarop men nu gebeurtenissen uit die tijd uiteenrafelt. Men heeft tegenwoordig, volgens Van der Hoeven, veel te weinig oog voor de tijdsgebonden aspecten. Hij vertelt ter illustratie dat hij samen met een studievriend op de avond van de capitulatie langs een Amsterdamse gracht huiswaarts keerde, terwijl op korte afstand van hen vandaan een voorbijganger een zware koffer met boeken en brochures in de gracht leegkieperde. Van der Hoeven zegt nu, terugkijkend, dat zo'n reactie van angst 'begrijpelijk' is, 'maar -zouden we nu zeggennogal voorbarig'. Tussen de realiteit van alle dag en de geschiedkundige interpretatie vanuit het heden zit wel enige discrepantie, betoogt hij. 'Iedereen denkt bij een bezetting meteen dat hij gezocht wordt. Maar nu weten we dat die bezetters wel wat anders hadden te doen, dan het zoeken naar verboden literatuur.'

KOPSTUKKEN Van '55 tot '60 en van '62 tot '64 maakte Van der Hoeven deel uit van de fractie van de Partij van de Arbeid in de Amsterdamse gemeenteraad. Zelden zal een fractie zoveel politieke en bestuurlijke kopstukken hebben opgeleverd: twee burgemeesters (Wim Polak en Ed van Thijn), een commissaris van de koningin (Roel de Wit), nóg een staatsraad (R. van den Bergh) en niet te vergeten een minister-president (Joop den Uyl). Zijn laatste twee politieke jaren was Van der Hoeven fractievoorzitter. In die laatste hoedanigheid maakte hij een onuitwisbare indruk op de jonge Ed van Thijn, die in '62 tot de fractie toetrad. 'In korte tijd heb ik onnoemelijk veel van hem geleerd,' aldus Van Thijn in het liber amicorum dat Van der Hoeven in 1985 kreeg uitgereikt. 'Het allerbelangrijkste is voorzitten. In al die jaren waarin ik sindsdien politiek en bestuurlijk bezig heb mogen zijn, heb ik dat vak nooit beter zien beoefenen. Van der Hoeven wist in elke vergadering spanning te brengen. Iedereen waande zich, ongeacht de omvang en de betekenis van de agenda, in een razende tijdnood. Met nurksheid en nauwelijks bedwongen irritatie verleende Van der Hoeven het woord, ledere spreker maakte daar met grote gêne Univers

gebruik van, een groter schuldgevoel ontwikkelend, naar mate hij langer sprak. De voorzitter keek hem intussen -als hij zijn horloge even niet raadpleegde- vernietigend aan, zodat elk woord op den duur op tafel viel als een jusvlek op een kraakwit gewassen tafelkleed. Na korte tijd voelde het hele gezelschap zich zo morsig, dat de vergadering op een redelijk tijdstip geloten kon worden.' Na negentien jaar werken in de advocatuur 'het beroep dat ik met veel genoegen en 't langst heb uitgeoefend'- werd Van der Hoeven in 1960 benoemd tot hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Het was even wennen. 'In de advocatuur, maar ook in de politiek werkte je aan concrete projecten: ze komen, je behandelt ze en ze gaan. Als hoogleraar heb ik altijd caputcolleges gegeven; colleges waarin de stof van a tot z behandeld wordt vond ik vreselijk vervelend. Daarvoor is de boekdmkkunst uitgevonden, zeg ik altijd. Maarzo'n aanpak vereist wel een enorme voorbereiding. Ik was dan wel gepromoveerd (in '58), maar dat wil nog niet zeggen dat je achter een katheder kruipt en van wal steekt. Ik kan van mezelf zeggen dat ik een harde werker ben. Maar het eerste jaar als hoogleraar sloeg alles... Ik kwam thuis van het college van maandag, werkte tot vrijdagochtend aan het vrijdagmiddagcollege en van vrijdagavond tot maandagmorgen aan het volgende maandagcollege. Dat ging eenjaar lang zodoor.'

TANDEM Prof. mr. van der Hoeven was begin jaren zestig watje zou kunnen noemen een hoogleraar van de oude stempel: een autoriteit op z'n vakgebied, waar de nog niet erg talrijke studenten met respect en schroomvalligheid tegen opkeken. Daar moet je je niet teveel bij voorstellen, relativeert hij een kwart eeuw na dato.'Zelfs als je niks presteerde straalde je gezag uit. Een hoogleraar kon zich veel permitteren. Zeker, daar is ook misbruik van gemaakt, maar in de regel waren het harde werkers.' Samen met prof .mr. A. Pitio, de roemruchte hoogleraar privaatrecht, vormde hij enkele jaren een ijzersterk bestuurlijk tandem. Pitio was decaan van de juridische faculteit en Van der Hoeven zijn secretaris. In het al eerder genoemde vriendenboek verwoordt Pitio zijn bewondering voor het feilloze gevoel voor bestuurlijke verhoudingen van zijn secretaris. 'Als ik, in de loop der tijden wat voorzichtiger geworden, voorstelde een bepaalde kwestie niet samen af te doen, maar haar aan de faculteitsvergadering voor te leggen, zei jij: helemaal overbodig, daar interesseren zij zich helemaal niet voor. Zij vinden het alleen maar een nodeloos oponthoud {...). En als ik bij een volgende gelegenheid wilde tonen, dat ik er nu toch iets van begon te begrijpen en stoer wilde doen en zei: laten wij dat maar samen opknappen, daar kraait geen haan naar, dan was niet zelden de repliek: PitIo, pas daarmee op, als wij dit samen buiten de vergadering om bekokstoven, krijgen we daar gedonder mee.' Halverwege de jaren zestig kwam de omslag. De na-oorlogse geboortengolf deed z'n intrede aan de universiteiten: de studentenaantallen namen met sprongen toe. De nieuwe studentengeneratie nam niet langer genoegen met onderwijs alleen, ze verlangde ook inspraak en zeggenschap. Van der Hoeven, vanaf '64 rector-magnificus, maakte de universitaire democratisering vanaf de wieg mee. Hij kijkt er met gemengde gevoelens op terug. 'Of het ook een boeiende tijd was? Nou boeiend, het was meer onvermijdelijk. Ik stond op het standpunt: een universiteit is geen democratische instelling. De mensen komen

er met heel verschillende doeleinden: sommigen om er zo gauw mogelijk weer vanaf te komen en anderen om er hun levenlang te blijven. Dat is geen afspiegeling van de maatschappij. Helemaal niet.' Het ideaal van kort en doelmatig vergaderen uit z'n gemeenteraadsjaren raakte steeds verder op de achtergrond. 'Ik heb onvoorstelbaar veel vergaderd in m'n leven. Dat heb je in ons vak. Waar verdien je je brood mee: vooral met je tong. Maar in die jaren vond ik het inderdaad een kwelling worden. Weet je hoe het met studenten is. Wat twee jaar geleden is gebeurd is voor hun de oudheid, ze denken dat bij hun een nieuwe periode begint. Zo dacht ik ook toen ik zo oud was, alleen ik had geen macht om daarmee invloed uit te oefenen; gelukkig niet. In de eerste vergadering kwamen ze met de meest radicale voorstellen. Waar ze nooit over nagedacht hadden natuurlijk, omdat ze überhaupt de situatie niet kenden.' Volgt een illustratief voorbeeld over de verwikkelingen rond de regeling 'bekendmaking examens'. Aanvankelijk werden de examenresultaten op lijsten bekend gemaakt. Plotseling groot protest: Jan en alleman kon zien wie er tot de gezakten behoorde. Dus de regeling aangepast. Het jaar daarop klaagden de studenten: dit is 'n schande, de hoogleraar is blijkbaar niet geïnteresseerd genoeg om zo'n belangrijke uitslag mondeling mee te delen. Vooruit dan maar, een nieuwe regeling. Een jaar later opnieuw protest: dit is geen toestand om iedereen in doodzenuwen voor de deur van de prof te laten wachten. Dat is toch niet modern. Kan dit niet gewoon schriftelijk? Waarmee men weer terug was bij de oude lijsten.

HITWEEK In de vier jaar van zijn rectoraat ('64-'68) had Van der Hoeven een goede verstandhouding met de studentenvereniging ASVA. Ook in moeilijke perioden zorgde hij vooreen regelmatig contact. Onder het motto: als ze je niet meer zien en je kent elkaar niet meer, dan gaat 't mis. Bij de laatste bijeenkomst voor z'n vertrek als rector kreeg Van der Hoeven van ASVA-voorzitter Peter Cohen een lijstje met tijdschrifttitels voorgehouden, waaronder Hitweek en The New Statesman. Of-ie een keuze wilde maken voor een afscheidscadeau. Het werd een jaarabonnement op The New Statesman. Van der Hoeven: 'Hitweek moet u begrijpen.' Cohen: 'Ach, 't had gekund.' Vlak voor zijn vertrek werd rector Van der Hoeven nog geconfronteerd met een heuse bezetting. 'De avond voor Hemelvaartsdag '68 werd de aula bezet, op uitnodiging van de ASVA waren die dag ook de grote nummers uit Parijs en Berlijn aanwezig. Die avond belde Peter Cohen vanuit de aula of ik wilde komen. Dat moet u niet van mij verwachten, zei ik: ik ben vereerd maar dat gaat te ver. De universiteit heeft de Lutherse kerk (de aula) in huur, heb ik hem gezegd, en als huurder hebben we plichten, morgen moet er een kerkdienst zijn. Ik zou u toch willen vragen 't zo te regelen dat de kerk ontruimd is en bruikbaar voor een kerkdienst. Dat heeft-ie gedaan. En dat had-ie nooit gedaan als we niet vastgehouden hadden aan die contacten. Ik zeg niet dat er geen Maagdenhuisbezetting zou zijn geweest als ik een jaar later nog rector was geweest. Maar ik denk dat die bezetting anders aangepakt zou zijn. Ik zou naar binnen zijn gegaan. Vermoorden doen ze je toch niet.' In het academische jaar '71 /'72 was Van der Hoeven president-curator met als taak de in voering van de Wet Universitaire Bestuurs hervorming (WUB) voor te bereiden. 'Het eerste College van Bestuur moest tot stand komen. Iedereen deed daar heel gewichtig

/nterv/ew met ereamr, J. van der Hoeven Advocatuur, politiek, ^gp en rectitspraak. Dat zijn de gebieden waarop n^p der Hoeven (77), Staatsraad in ruste, in^dan veertigjarige loopbaan zijn stempel%t Op 19 november kreeg bijeen eredoctoraat s'yB. Niet alleen voor zijn uitzonderlijke wetensc^e kwaliteiten, maar bovenal voor zijn bijdragen sflsprudentie op bet terrein van de administratievemLk. Een terrein dat bij met meesterband beeft helj^nen en als recbter tot ontwikkeling bracht

door Lennjien Ben Beljaars

over. Het was geen onaangename taak, zij het dat ik er niet erg in geloofde: de W U B.' Van der Hoeven zorgde voor de sollicitaties van de kroonleden en de voorzitter van het College van Bestuur, voor het aantrekken van een zevental buitenuniversitaire leden voor de universiteitsraad. 'Het was voornamelijk een kwestie van tactisch werken en trachten te voorkomen dat er al te dramatische beslissingen werden genomen.' Van der Hoeven stond in dezelfde periode op allesbehalve goede voet met de toenmalige minister van onderwijs en wetenschappen, jhr.mr. M.L. de Brauw. 'De Brauw kwam met het voorstel het collegegeld te verhogen van driehonderd tot duizend gulden. Dat was verschrikkelijk tactloos. Ik heb hem toen gezegd: als je de verhoudingen met de studenten voorgoed wil verknoeien dan moetje dat dóen en iemand die bij collegekaartcontrole z'n kaart niet kan tonen eruit smijten. De Brauw stoorde zich volstrekt niet aan wat-ie uit de universitaire wereld hoorde. Daarna heb ik me een keer met een brief over de onderwijsbegroting tot de tweede kamer gewend. Dat mocht. Tijdens een zitting van de Academische Raad vertelde ik De Brauw van die brief. Hij was woedend, hij vond 't zeer ongepast dat een universiteit zich rechtstreeks tot de kamer wendde. Hij keerde me pardoes de rug toe. Ik had meer moeite in die tijd met de omgang met het departement dan met de studenten.'

ANCIËNNITEIT In 1973 maakte Van der Hoeven de overstap naar de Raad van State: de juridische faculteit en het Amsterdamse Maagdenhuis werden ingeruild voor het Haagse Binnenhof. Zwaar is hem dat niet gevallen. 'In vroeger tijd was het ambt van hoogleraar het enige ambt waarin men nog in het paradijs leefde. Dat was een uitspraak van Pitlo. Het was ontzettend plezierig werk. Maar ja, je kent het verhaal: ook daar drong de slang binnen, daar werd het zwaard geheven, uit het paradijs zijn we verdreven. In de Raad van State leken de onderlinge verhoudingen op die in de oude hoogleraren-faculteit. Anders dan in de politiek waar de ambitie vaak verre de capaciteiten overtreft, is er onder de leden van de Raad van State geen enkele naijver. En een van de redenen waarom ik aan mijn politieke jaren zulke prettige herinneringen bewaar is juist dat ik volstrekt geen ambitie had om te interpelleren, om schriftelijke vragen te stellen, om wethouder te worden.' 'De werksfeer bij de Raad van State was een verademing na de universiteit: het aantal collega's is beperkt en er is een aantal formele regels dat de omgang bijzonder gemakkelijk maakt. .Er is een strikte anciënniteitsregel: waar je zit, waar je jas hangt. Niemand kan zeggen: mij hangen ze altijd achteraan. Of: ik moet altijd hier zitten. Je schuift op, en dat gaat betrekkelijk snel.' In 1976 werd Van der Hoeven benoemd tot eerste voorzitter van de A f d e l i n g Rechtspraak van de Raad van State, waar burgers terecht kunnen met hun bezwaren tegen besluiten van gemeente, provincie en rijk. Bakermat van de werkzaamheden van de afdeling vormt de Wet Arob, de Wet Administratieve Rechtspraak Overheidsbeschikkingen. Een belangrijk gevolg van de Arob-wetgeving is dat de rechtsbescherming van de burger beter geregeld is. 'Rechtsbescherming is niet de enige functie van de bestuursrechter. Zo heb ik dat nooit gezien. De functie van de Arob-rechter ligt ook in de bijdrage tot verbetering en versterking van het bestuur. En tot democratisering van het bestuur, niet in de zin dat iedereen in gelijke mate zich kan laten horen maar ook Mr. J . van der Hoeven (Foto Klaas Kopi'*"'^ "Maagdenhuisbezetting: 'lit zou naar binnen zijn gegaan. Vermoorden doen ze je toch niet.'

dat het bestuur er zelf naar streeft zo adequaat mogelijk te functioneren. Ik heb de rechtspraak altijd gezien als een schakel tussen de bestuurder en de bestuurden, niet alleen als een middel om de bestuurden te beschermen tegen allerlei misgrepen of slechte bedoelingen van het bestuursorgaan. Het is een tweezijdige zaak. Wat eigenlijk in het civiele recht ook gebeurt. Men is er niet p)er se op uit om de gedaagde of de eiser eens eventjes op zijn vingers te tikken. Daarom heb ik ook altijd enig bezwaar tegen de grote nadruk die gelegd wordt op het begrip rechtsbescherming alsof het uitsluitend gaat om het feit mensen te beschermen in hun rechten. Het gaat erom dat het bestuur goed is, dat het rechtmatig handelt. Daar schortte nogal eens wat aan.' De wet Arob kent veel beperkingen waardoor men niet in beroep kan komen bij de afdeling Rechtspraak. In de wet is een negatieve lijst opgenomen die een beroep op de Afdeling Rechtspraak uitsluit. Bij de invoering van de Wet in 1976 was het overheidsbestuur nogal beducht voor de onafhankelijke rechter. Van der Hoeven bekritiseert de wettelijke beperkingen. 'Er staan beperkingen in die zo dwaas zijn, dat je je afvraagt waarom. Maatregelen genomen bij dreigende overstromingen of rampen, daarvoor mag je niet in beroep bij de afdeling Rechtspraak, dan moet je naar de president van de Rechtbank. Waarom, weet die het beter, kan die het beter beoordelen? Dat is helemaal niet zo!' 'Bij de viering van tien jaar Arob heb ik een speech gehouden waarin ik erop gewezen heb, hoe absurd bepaalde grenzen zijn. En sinds die Presidenten in Kort-geding werkelijk nauwelijks meer een grens kennen, grasduinen die daar in door. Dan denk ik dat men als overheid veel beter terecht zou kunnen bij de Afdeling Rechtspraak, die in het algemeen niet alleen aan rechtsbescherming denkt maar ook aan een goed verlopend bestuursproces.' Van der Hoeven vindt dat de administratieve rechtspraak van de Afdeling er wel degelijk toe bijgedragen heeft dat het bestuur zorgvuldiger omgaat met het nemen van beschikkingen nu ze bewuster is geworden van de toets die een administratieve rechter kan leggen op de beslissing van het bestuursorgaan. Natuurlijk hebben overheidsorganen gezocht naar andere, bijvoorbeeld privaatrechtelijke instrumenten, maar de oud-voorzitter van de Afdeling Rechtspraak heeft niet de indruk dat overheidsorganen daar, uitzonderingen daargelaten, op een verkeerde manier gebruik van maken.

POLITIEDWANG Als Van der Hoeven gevraagd wordt in de ontwikkeling van de jurisprudentie een uitspraak aan te wijzen die hij van groot belang vindt voor de interpretatie van de wet Arob, verwijst hij naar een van de eerste uitspraken. 'De belangrijkste uitspraak uit de beginperiode vond ik de beslissing dat een aanschrijving tot politiedwang een beschikking is. Bijna de gehele juridische wereld vond van tevoren dat dat niet zo was. Een president van een van de rechtbanken besliste in een van de eerste maanden dat de Arobwet in werking was, ook in die zin. Als voorzitter van de Afdeling Rechtspraak heb ik de beslissing dat politiedwang een beschikking is een van de nuttigste beslissingen gevonden.' 'Niet dat aanschrijvingen tot politiedwang in het algemeen zo kwalijk zijn, of omdat er veel misbruik van gemaakt zou worden, dat bedoel ik niet. Maar er is eenvoudig praktisch niets tegen te doen. In die

kwestie denk ik, heb ik iets goeds gedaan. We hebben er bovendien voor gezorgd dat de gemeenten er geen last van ondervonden, dat door de uitspraak politiedwang onmogelijk zou worden. De rechtsfiguur politiedwang is er voor het bestuur juist om snel te kunnen handelen, daarvoor schrijf je aan. Voor alle problemen die voortvloeiden uit de beslissing hebben we oplossingen gevonden.' 'De schorsingsbeslissing in het concrete geval neem je individueel. Maar bij de voorbereiding van de wet Arob, heb ik dat vraagstuk van de politiedwang onderkend en daarover hebben wij in de Afdeling vooroverleg gehad. Want het zou zeer verwarrend zijn als de Afdeling in zo'n belangrijke aangelegenheid een andere visie zou zijn toegedaan, dan de Voorzitter van de Afdeling Rechtspraak die in het concrete geval zelf de beslissing neemt.'

ENQUÊTE Van der Hoeven heeft zelf ervaring met enquètewerkzaamheden. Op verzoek van de ondernemerskamer van het Gerechtshof te Amsterdam heeft hij een paar jaar geleden de Ogem-affaire onderzocht. Als wij met hem spreken heeft net Minister van Dijk van Binnenlandse zaken zich in het weekblad De Tijd uitgesproken over de terugkeer van oud-staatssecretaris Brokx in de politiek. In het verleden heeft de jurist Van der Hoeven zich verschillende keren (onder meer in zijn proefschrift uit '58) kritisch uitgelaten over het middel van een parlementaire enquête. 'De relatie tussen de Staten-Generaal en het kabinet is nu eenmaal zo dat de partijen die het kabinet ondersteunen belang hebben bij de uitkomst van de enquête. Dat heeft bij de RSV-enquête geleid tot onverkwikkelijke zaken. In het rapport stond 'onaanvaardbaar optreden van Minister van Aardenne'. En de voorzitter van de enquêtecommissie die zelf die formulering als eerste naar buiten gebracht heeft, stemt in de Kamer tegen de conclusie. Niet tegen zijn rapport, dat wordt aangenomen, maar tegen omdat het woord 'onaanvaardbaar' in het rapport iets anders betekent dan het woord 'onaanvaardbaar' in de Kamer. Zulk soort dingen doet het gezag van het parlement geen goed.' De staatsrechtelijk georiënteerde Van der Hoeven is sceptisch over de huidige parlementaire enquête Bouwsubsidies: 'Bij deze enquête wordt het nog veel bonter gemaakt. Daar wordt Brokx er door zijn eigen fraktie al uitgegooid omdat ze benauwd zijn dat ze door de uitkomst van de enquête in moeilijkheden komen. Minister van Dijk zegt nu: Brokx kan wel weer terugkomen. Allemaal absurd. Waar moet Heerma dan naar toe? 'Zo'n onderzoek is structureel alleen maar mogelijk, en ook echt gedacht in 1848, in een puur dualistische situatie, waar je een regering en een parlement hebt beide als eenheden. Dat is nu niet zo, je hebt een kabinet en een kamermeerderheid.' 'Ik denk dat de RSV-enquête een flinke zeperd is geweest voor de W D , en dat daaro m het CDA er niet onderuit kon ook een enquête toe te staan waarbij Brokx in het middelpunt zou staan. Om te voorkomen dat het net zo erg werd als met van Aardenne hebben ze die man zeer onrechtvaardig de deur gewezen. Hij wés woedend, en is het nog steeds. De parlementaire enquête wordt nu voorgesteld als een middel om het gezag van het parlement te verhogen. Niets is minder waar. Juist het tegenovergestelde is het geval.'

4 december 1987

HET VERVOLG

vervolg van pagina 1

Eensgezind of verdeeld A. Verhulst van de Fiscalisten sprak zijn 'verbazing en teleurstelling' uit aan het adres van de VSNU, dat voor de minister 'de kastanjes uit het vuur heeft gehaald door zelf een compromis te formuleren'. Ook C. Thoolen laakte in soortgelijke bewoordingen de handel en wandel van de VSNU. 'Als het inderdaad 20 is dat de VSNU met het standpunt van deze werkgroep accoord gaat, dan moeten wij ons ernstig beraden over onze positie ten aanzien van de VSNU', aldus Thoolen. De voorzitter van de universiteits-

Universiteiten verdeeld Twee jaar tijd om na een HBO-diploma nog door te studeren in het WO is te weinig. Dat geldt in elk geval voor HBO-opgeleiden in de techniek, de pedagogiek en in de agrarische sector. Met name daar zou de toegestane inschrijvingsduur dus langer moeten zijn dan in totaal zes jaar. Dat is het voornaamste nieuws in de reactie die de colleges van bestuur afgelopen maandag, 30 november, lieten horen op het compromisvoorstel van de werkgroep van VSNU, O & W en HBOraad. Wie nu al bezig is knjgt vier jaar. Wie in de toekomst nog doorstroomt krijgt echter nog maar twee jaar. Dat is een te sterke verandering, vinden de universiteiten. Ze willen een geleidelijker overgang van het ene op het andere regime. Eensgezind zijn de colleges overigens niet: het Tilburgse college had veel meer nadruk gewild op zo'n

raad, J . Geleijnse, memoreerde aan destellingname van alle voorzitters van de universiteitsraden in het land, die -op initiatief van 'Tilburg'- eensgezind de plannen afwijzen omdat het deelname van studenten aan bestuurlijke organen belemmert. 'Ik zou mijn verbazing willen uitspreken', aldus Geleijnse, 'als een dergelijke stellingname niet door alle universiteiten in dit land zou worden gedeeld.' Collegelid L. Schellekens vertelde dat de universiteitsraad van Leiden een standpunt overgangsregime, en is het er verder mee oneens dat de extraneĂŻ - die in het werkgroepsvoorstel dus wel blijven bestaan - niet zouden meetellen voor de financiering van een universiteit. Ook het Utrechtse college kan zich niet vinden in de reactie van de VSNU. Het college wist zich gebonden aan het oordeel van zijn universiteitsraad die vindt dat ook in de toekomst overmacht, omzwaaien en persoonlijke omstandigheden van de student geldige redenen moeten kunnen zijn om verlenging van de inschrijvingsduur te krijgen. De universiteiten hebben evenmin vrede met het feit dat de datum van 15september 1987 in het werkgroepsvoorstel gehandhaafd bleef. Wie voor die datum verlenging van inschrijving aanvroeg zit gebeiteld, maar wie het niet aanvroeg maar er op zich wel aanspraak op kon maken verloor dat recht per die datum, zo vond de werkgroep. E.H./-UP (ingekort)

vervolg van pagina 5

Sportcentrum in rustig vaarwater Het Sportcentrum heeft in de voorbije periode twee ingrijpende reorganisaties ondergaan : eentje voor het docerend personeel en eentje voor het niet-docerend personeel. Tegelijkertijd is er een wijziging in de bestuursstructuur doorgevoerd. Wentink: 'Het grote doel van al die veranderingen was een studentensportvoorziening op poten te zetten die levensvatbaar is voor de komende tien, twintig jaar. En zoals bij elke reorganisatie zijn er ook hier spaanders gevallen. Dat is vrees ik bijna onvermijdelijk'. De vroegere Stichting Studentensport had een groot aantal parttimers in dienst, soms voor maar zes lesuren per week. De helft van het personeel was in dienst bij de stichting, de andere bij wat toen nog de Katholieke Hogeschool heette. De rechtsposities van deze werknemers toonden grote onderlinge verschillen. Bert Wentink: 'Er was een stroomlijning nodig van de formatie. Dat hebben we willen bereiken door het aantal voltijders te verhogen ten koste van het aantal deeltijders. Nu werken er vier fulltime sportdocenten voor het centrum en 1,0 formatieruimte is opgesplitst over een aantal parttimers. Je kunt op voorhand wel bedenken dat de invloed van zo'n groep vaste fulltimers groter wordt dan in het verleden het geval was. Je hebt te maken met professionals die weten wat ze willen. Zij worden mede betaald voor het opzetten van nieuwe initiatieven. Dat is al een duidelijk verschil met het verleden. J e begrijpt dat ik over deze ontwikkeling uitermate content ben. Vroeger werkte je met veel meer mensen die toch minder betrokken waren'. Wentink wil niet ontkennen dat die professionalisering van de aanpak hier en daar tot spanningen heeft geleid tussen sportleiding en Pendragon. 'Wij propageren een beleid dat voorrang geeft aan activiteiten en evenementen voor de Tilburgse student. Dat betekent dat we aan de Nacht van Pendragon en hef KerstpiektoerUnivers

nooi ontzettend veel waarde hechten. Wij hebben met Pendragon gestoeid over de interne competitie, we vinden ook dat dat een activiteit door en voor studenten moet zijn.

Bert Wentink, hoofd van het Sportcentrum: 'Pendragon is onmisbaar als spreekbuis van de gebruikers'. Maar wanneer je moet constateren dat sommige dingen niet goed verlopen dan ga je als verantwoordelijke leiding een stimulerende rol spelen om ervoor te zorgen dat zo'n toernooi toch weer het oude niveau terugkrijgt'. Het gaat er, aldus Wentink, niet om wie nu welk evenement organiseert. 'Niemand van onze afdeling zit te springen om meer werk, maar als je ziet dat er dingen verkeerd gaan kunnen wij dat niet zomaar laten gebeuren.

heeft ingenomen 'dat er eigenlijk pp neerkomt dat men instemt met de regeling als zodanig, zij het dat men er aan toevoegt dat een aantal zaken nog geregeld moet worden.' Dat zijn dan dezelfde zaken die het Tilburgs college verandert wil zien maar zij draait de zaak om. 'Wij vinden dat een voorwaarde vooraf uit het oogpunt van behoorlijke wetgeving', aldus Schellekens. Rectormagnfficus R. de Moor betoogde dat het Tilburgs college niet wil dat de VSNU het met de minister op een accoordje gooit. Rector De Moor: 'Ons standpunt is dat we geen accoord met de minister willen. We stellen puur formeel dat dat een zaak is van de Tweede Kamer.' Als de VSNU toch met de minister in zee gaat, zal het Tilburgs college aan dit standpunt vasthouden, zo hield hij de raad voor. G.R. vervolg van pagina 3

Haakmat 'Er moet natuurlijk rechtszekerheid zijn. Belangrijk is dat er in Suriname meer nadruk wordt gelegd op de mensenrechtenproblematiek. Dat is voor Surinamers in Nederland een belangrijk punt geworden, ook door onze historische band met Nederland. Kijk, Bouterse benadrukt steeds de nationale eenheid. Het verzet, de kerken en Nederland benadrukken de mensenrechten. Het zijn echter deze twee dingen, samen met de sociaal-economische ontwikkeling die aangepakt moeten worden. Simultaan, alle drie En dan gaan we voortvarend te werk. De interne competitie moest per 1 augustus van start, anders hadden we een heel sportjaar verloren. Toen zijn er snel enkele dingen gerealiseerd en nu staat er een evenement dat er wezen mag. Wij ontkennen overigens dat dat zonder overleg is gebeurd. Maar de twee verenigingen die het hardst klagen waren niet aanwezig op de vergadering die daarover besluiten heeft genomen'. Bert Wentink: 'De personele aangelegenheden, de accommodatie en het lesprogramma behoren tot de verantwoordelijkheid van de dagelijkse leiding. Maar in het verleden was het bijna zo dgt de docenten werden aangesteld door de sportverenigingen. De vroegere leiding had de zaken teveel op hun beloop gelaten. Daardoor was de verhouding tussen de partijen scheefgegroeid. Iedereen had zich teruggetrokken in zijn eigen winkeltje. Dat gold voor de verenigingen, de sportleraren en ook voor het nietdocerend personeel'. De reorganisatie van de afgelopen jaren had onder meer ten doel om die scheve verhoudingen recht te trekken. Wentink: 'En als je duidelijkheid wil scheppen moeten sommigen wat inleveren. Dat is niet altijd vlekkeloos verlopen. Het is uiterst moeilijk om te reorganiseren zonder de een of ander voor het hoofd te stoten'. Dat heeft tot soms onverkwikkelijke taferelen geleid. De emoties zijn in de recente periode menigmaal hoog opgelaaid. Maar volgens het hoofd van het Sportcentrum hebben de noodzakelijke reorganisaties er toe geleid dat het peil van de voorzieningen op peil konden blijven. Wentink: 'We hebben niet gesnoeid in de takken van sport, maar bijvoorbeeld de trainingstijden wat bekort. We hebben zelf de ruimte gecreĂŤerd om de aan was van 1600 naar 3800 sportkaarthouders te kunnen verwerken'. Maar volgens Wentink hoeft er geen aanleiding te zijn voor enige argwaan onder de studenten. 'Wij dienen hetzelfde doel als Pendragon. Daarom proberen we ook zoveel mogelijk aan te sluiten bij wat de verenigingen willen. Er is dan ook geen aanleiding om te veronderstellen dat wij Pendragon pootje willen lichten. Dat idee leeft bij een wat oudere groep studenten met een paar on-

tegelijk. Er is een behoorlijk potentieel reservoir dat terug wil naar Suriname, en dan gaat het niet alleen om prominenten. De groeimogelijkheden zijn ook uit de Nederlandse samenleving. De werkloosheid stijgt, minderheden zitten in de verdrukking.' U staat echt te springen... 'Want', onderbreekt hij, 'wat wij nu hebben geleerd is datje in feite alleen maar het leger hebt als je geen andere maatschappelijke instituties hebt zoals mensenrechtenclubs maar ook voetbalclubs, toneelclubs.' Opgewonden: 'In Nederland zal een militair het niet in zijn hoofd halen om van de kazerne te marcheren naar Den Haag, door al die maatschappelijke groeperingen die hij op zijn weg zal tegenkomen^Maar dit is in Suriname gewoon niet ontwikkeld!' Een diepe zucht. 'Het is altijd maar het leger, het leger en nog eens het leger. De rest komt niet van de grond. Af en toe wordt je er wel eens destructief van, ja.' 'Nederland moet het gescheld van Bouterse voor lief nemen. Dat is algemeen en hoort bij het ontwikkelen van de eigen identiteit van Suriname. Aan de andere kant zal blijken dat Suriname wel degelijk open staat voor allerlei vormen van samenwerking, als men in Suriname weet dat het Nederland niet te doen is om die identiteit te vernietigen. Dan kan er een overdracht van waarden ontstaan tussen groeperingen als vakbonden, vrouwenbeweging en kerken, juist om een maatschappelijke dam op te werpen tegen de militairen. Nu is het beleid van Nederland veel teveel gefocused op de mensenrechten, en dat wekt wantrouwen.' Caspar Janssen verwerkte frustraties uit het verleden. Wij hechten veel belang aan het motto 'voorstudenten, door studenten'. Maar in een grote organisatie als de onze moet men zich tiu eenmaal aan de spelregeltjes houden. Dat is in het verleden wel eens vergeten'. Het geldende medezeggenschapsreglement geeft Pedragon het recht om mee te beslissen over kwesties als begroting, het sportrooster en de algemene doelstelling van het centrum. Wentink: 'En zo hoort het ook. Pendragon is voor ons de spreekbuis van de gebruikers. Er is ons alles aan gelegen om aan te sluiten bij wat die gebruiker wil. Als Pendragon niet bestond zouden we zelf een identieke organisatie moeten scheppen'. Hoe ziet de toekomst van de Tilburgse studentensport eruit? Danny Backx, coĂśrdinator van de Dienst Studentenzaken en Welzijn waarbij de studentensport sinds enkele jaren is ondergebracht, toont zich zeer tevreden over de huidige gang van zaken en ziet op basis daarvan de komende tijd met vertrouwen tegemoet. 'Als we maar blijven zorgen voor een goede, goedkope en laagdrempelige sportvoorziening, zoals dat nu het geval is. Uiteraard wordt het overleg met de HBO-instellingen steeds belangrijker. Nu al komt een van vier sportkaarthouders niet meer van de universiteit'. Sportdocent Bert Wentink onderschijft die koers: 'Ons beleid moet teven%meer op de gemeente Tilburg zijn gericht. Er is geen enkele andere sportvereniging in deze stad die zoveel sporters onder haar hoede heeft. Dat moet voor de gemeente dus wel een interessante doelgroep zijn. Waar blijf je anders met de kreet: - Tilburg - Onderwijsstad'. En de perspectieven van Pendragon? Petra Snelleman toont zich opnieuw weinig opgewekt. 'We zijn bezig met een commissie lange-termijn-beleid om eens te bezien hoe Pendragon in de toekomst kan functioneren. Ik denk dat het op den duur een vereniging wordt die zich louter bezighoudt met het organiseren van enkele evenementen. Het meebeslissen en meedenken over het beleid zal steeds minder worden, omdat de studenten denken dat ze er geen tijd meer voorhebben'. Twan Geurts 4 d e c e m b e r 1987

LUSTRUM-STUDIEDAG

Op naar een andere en betere maatschappelijke orde 'Kantelende verhoudingen in de jaren negentig'is het onden/verp van een studiedag op vrijdag 18 december, georganiseerd in het /(ader van het KUB-lustrum. Die dag voorden antwoorden gezocht op vragen zoals: welke veranderingen in de maatschappelijke verhoudingen ons in het volgende decennium te wachten staan en wat de perspectieven zijn van de emancipatorische bewegingen? Een gesprek met de organisatoren prof. dr. Jörg Glombowski en dr.Lou Keune.

progressieve snit. 'De sociaal-democraten zijn er met de communisten en een sterke vakbeweging in geslaagd de scherpste kanten van het kapitalisme af te slijpen'. Desondanks ziet Keune binnen de kapitalistische verhoudingen ook positieve ontwikkelingen. Men is in toenemende mate zelfvoorzienend. Ook de houding tussen de sexen onderling is aan verandering onderhevig. Keune: 'Binnen de nieuwe trend om te

Zo'n vijftien l<ritische geesten van onder meer de vakgroep Politiel<e Economie en IVIaatschappelijke Orde (PEMO) en de werkgroep Emancipatie en Ontwikkeling, hebben de krachten gebundeld om de maatschappelijke verhoudingen van de toekomst onder de loupe te nemen. Een lijvige bundel met opstellen is bij wijze van vingeroefening inmiddels verschenen. De studiedag moet concreet en diepgaand op de gestelde vraagstukken ingaan. Een heel ander geluPd dan het onlangs gehouden congres Lifestyle 90, aldus Lou Keune. Tegenover het modieuze en oppervlakkige onderscheiden wij ons door verder te kijken dan onze neus lang is.' Een van dèdiscussiepunten op de dag is de vraag of de bestaande maatschappelijke orde aan de kant moet worden gezet om fundamentele veranderingen mogelijk te maken. De klassieke tegenstelling tussen revolutie en reformisme die ook doorwerkt in het organiserende team van deze dag. Lou Keune vindt dat het hele systeem op de helling moet. Zijn radicaler standpunt komt door de ervaringen met ontwikkelingslanden. Keune: 'Daar is het een onontkoombare conclusie. Sinds het kapitalisme daar in de jaren vijftig is gepenetreerd, heeft dat de onderontwikkeling alleen maar vergroot.' Dat begint zich ook in de westerse landen af te tekenen, mpent hij. 'Het kapitalisme kan zich best vernieuwen en er kunnen best wel sprongetjes vooruit gemaakt worden. Maar oplossingen die ook op den duur de garantie bieden voor een menselijk bestaan zijn onder het kapitalisme niet te verkrijgen.' Jórg Glombowski reageert hierop: 'De ar-

Jörg Glombowski en Lou Keune beiders kunnen hier op een communistische of sociaal-democratische partij stemmen en via de politieke mogelijkheden proberen de verhoudingen volgens hun inzichten te veranderen.' Toch stemmen veel arbeiders rechts en hebben vrede met de bestaande verhoudingen, zegt hij. 'Dat is niet zozeer ingegeven door de kapitalistische verhoudingen maar is eerder een gebrek aan inzicht', aldus Glombowski. Zweden noemt hij als voorbeeld voor een kapitalistisch land van

trouwen zie je dat de rollen anders verdeeld worden en dat men gezamenlijk verantwoordelijk is.' Trouwen is niet persé teruggrijpen naar oude waarden. 'Ik denk dat de oude verschijningsvorm van het huwelijk gebruikt wordt voor het bevestigen van nieuwe verhoudingen', aldus Keune.

VERWORVENHEID Emancipatorische bewegingen zullen op het congres volop de aandacht krijgen. Vast-

Het nut van historici

'De jaartallen moeten weer belangrijker worden' De werkloosheid onder historici dreigt de pan uit te rijzen. Vandaar dat er in Amsterdam in De Balie een forumdiscussie georganiseerd werd over 'het maatschappelijk nut van de historicus'. Een forum dat ervoor bedoeld was de bezinning op gang te brengen over de beroepsperspectieven van de afgestudeerden; om te bekijken in welke andere sectoren dan de traditionele de jonge historicus een plaats zou kunnen vinden en of de opleiding daar ook op afgestemd moet worden. Jan Blokker sprong uit zijn vel toen hij het las. In De Volkskrant van die ochtend had er gestaan dat volgend jaar een programma opgevoerd zou worden rond het werk van 'de antisemitische schrijver' Karl Kraus. De legendarische Oostenrijkse satiricus Kraus in een klap gereduceerd tot een ordinaire antisemiet! Dat stond er zomaar en blijkbaar was niemand op de krant aanwezig om dat onzinnige 'feit' even te corrigeren. Voor Blokker was daarmee andermaal het bewijs geleverd dat het journalisten ten enenmale ontbreekt aan historisch besef en dat er voor Univeirs

historici bij de media een schone taak is weggelegd. De gesjeesde geschiedenisstudent (19471951) Jan Blokker was de grote attractie in het forumdebat over 'het maatschappelijk nut van de historicus'. Een thema waar in principe eindeloos over georeerd kan worden; mooie, zalvende woorden over het belang van de geschiedenis voor het begrip van het heden liggen bij menigeen die het vak een warm hart toedraagt, voorop de tong. Niet bij Blokker. Scherp trok hij van leer te-

gen de opvatting, dooreen dame in de zaal geponeerd, dat door het bestuderen van de geschiedenis er een dam opgeworpen kan worden tegen fouten die in het verleden zijn gemaakt. Het kwalijke verleden laat zich niet zomaar uitvlakken, stelde Blokker daar tegenover; antisemitisme en racisme maken daar een wezenlijk onderdeel van uit en ieder verbod om dat soort dingen in de openbaarheid te brengen of iedere poging ze te ontkennen dient volgens Blokker uit den boze te zijn. 'Laat elke straat in een nieuwbouwwijk vernoemd worden naar een Zuidafrikaanse vrijheidsstrijder. Maar laat ze niet van het Krugerplein een Steve Bikoplein maken. Als in de verre toekomst een vader eens een keer met zijn zoontje over dat Krugerplein loopt kan hij hem uitleggen dat ooit de Boej-en in Zuid-Afrika tegen de negers vochten en dat de mensen in Nederland dat zo prachtig vonden dat ze straten naar die Boeren noemden.' vervolg op pagina 12

gesteld kan worden dat zij zich in toenemende mate professionaliseren. 'Groepen als Greenpeace en Amnesty International worden geleid als een multinational', zegt Glombowski. Actiegroepen worden geïnstitutionaliseerd. Glombowski: 'Dat is de lijn van het corporatisme. De overheid integreert de actiegroep in de reguliere overlegstructuren. Dan kunnen ze de confrontatie beheersen en het in rustiger vaarwater leiden. Dat is met de vakbonden en linkse partijen ook zo gegaan.' Lou Keune is over de institutionalisering niet zo rouwig: 'Het is het resultaat van een ontwikkeling die een beweging heeft doorgemaakt en dat is een verworvenheid.' Maar het is niet zonder gevaren. Keune: 'Je ziet wel gebeuren dat sociale bewegingen zich tot dragers van de maatschappelijke verhoudingen zijn gaan ontwikkelen. Met de vakbeweging is dat heel duidelijk. Zij dreigt een tegenkracht te worden voor verdergaande emancipatie op het gebied van arbeid en inkomen.' Volgens Glombowski zijn veranderingen gebonden aan economische ontwikkelingen. In de hoogconjuctuur in de zestiger en zeventigerjaren waren er financiële middelen voorhanden om corrigerend op te treden. Dit heeft de politieke acceptatie van het kapitalistisch systeem vergroot. 'Dat zijn mijns Inziens de factoren waaraan het systeem in de hoog ontwikkelde westerse landen zijn stabiliteit ontleent en waarom de mensen op j conservatieve of sociaal-democratische pari tijen stemmen', aldus Glombowski.' De crisis van de laatste tien jaar en de daardoor noodzakelijke bezuinigingen leiden er volgens hem toe dat de acceptatie minder wordt. Keune wijst er op dat sommige actiegroepen niet langer hardere actiemiddelen schuwen: 'Greenpeace is zover gegaan dat ze geweld in de vorm van blokkeren en bezettingen gebruiken. Ze doen dingen die twintig jaar geleden voor actiegroepen onvoorstelbaar waren .' Volgens hem moeten andere groepen ook die kant op. 'Veel actiegroepen durven dat niet aan maar daardoor zullen zij in de marge blijven hangen', aldus Keune. G.R.

KUB op zaterdag gesloten Alle gebouwen van de KUB zijn met Ingang van 21 november op zaterdag gesloten. Dit heeft het College van Bestuur onlangs besloten. Er werd te weinig gebruik gemaakt van de openstelling van de gebouwen. Volgens A. Wesdorp van de Dienst Bouwen Huishoudelijke Zaken maakten slechts vijf tot tien studenten op zaterdag gebruik van de aanwezige faciliteiten zoals de studiezalen. De kosten van het openhouden van de gebouwen -ongeveer 3.000 gulden aan personeel, ven^/arming en verlichting- staan niet in verhouding met het gebruik. In het begin van dit studiejaar werd besloten om de bibliotheek op zaterdag te sluiten. Een jaarlang bleef de bibliotheek op zaterdag in de ochtend open, maar er bleek nauwelijks gebruik van gemaakt te worden. Organisaties die de KUB gebouwen op zaterdag willen gebruiken voor bijvoorbeeld congressen, zullen voortaan de totale kosten gepresenteerd krijgen. Als er werkof studiegroepen op zaterdag aan de slag willen dan kunnen zij uitwijken naar de Theologische Faculteit. G.R. 4 decennber 1987

vervolg van pagina 11

Het nut van historici Door het verleden kunnen wij het heden begrijpen, legitimeren velen de geschiedenisstudie. Volgens Blokker moet dit gezegde eerder omgedraaid worden. Door het heden krijgen we een ander zicht op het verleden. 'Zoiets gebeurde bijvoorbeeld ten tijde van de Vietnam-oorlog in Amerika. Door die gebeurtenissen ging men de bronnen van de Amerikaanse geschiedenis herwaarderen, in het bijzonder de manier waarop de indianen behandeld zijn.' Maar het forumdebat ging niet alleen over theoretische kwesties. De aanleiding was eigenlijk heel wat prozaïscher, namelijk het feit dat momenteel zo'n duizend historici werkloos zijn en dat de verwachting is dat dit aantal nog verder zal groeien. Dit vooruitzicht heeft blijkbaar niet al te veel afschrikwekkende waarde voor nieuwe studenten want het studentengeschiedenis blijft hoog. Aan de UvA is gescViiedenis zelfs de grootste studierichting die er is. Om toch een baan te krijgen zullen historici zich moeten invechten in sectoren als de media en de public relations, het bedrijfsleven en de overheid. Invechten, dat lijkt inderdaad het juiste woord te zijn, want historici zullen een bikkelharde concurrentieslag moeten leveren met andere academici. Daarbij is die concurrentiepositie van historici zwakjes. In het bedrijfsleven bijvoorbeeld gaat de voorkeur uit naar economen of juristen. Bij de overheid zit de zaak behooriijk dicht. En bij de Hilversumse media? Ach, moeten daar nog woorden aan worden vuilgemaakt? Jan Blokker vindt van wel: 'Historici zouden kunnen bijdragen aan kwaliteitsverhoging van radio en t.v., want momenteel zijn ze in Hilversum echt te stom om goede programma's te maken.' Bij een verbreding van het beroepsperspectief hoort een verbreding van de geschiedenisopleiding, vinden velen. De opleiding zou niet al te specialistisch moeten zijn maar zou meer algemeen vormende vaardigheden bij studenten moeten ontwikkelen. Studenten moet aangeleerd worden een brede belangstelling te ontwikkelen, systematisch te kunnen nadenken en goed te kunnen schrijven. In hetforum toonde M. Grever, universitair docente vrouwengeschiedenis in Nijmegen, zich eveneens voorstander van een meer algemeen gerichte opleiding. De studie moet volgens haar niet chronologisch ingericht zijn, dat wil zeggen dat opeenvolgende tijdperken achter elkaar bestudeerd worden; nee, volgens Grever moet de studie aan de hand van thema's ingericht worden. Die uitspraak was voor J.C.H. Blom, hoogleraar geschiedenis aan de UvA, voldoende aanleiding om over haar heen te vallen. 'De chronologie en de jaartallen nemen een veel te kleine plaats in in het onderwijs. De grens van het toelaatbare hebben we hier aardig genaderd.' Jan Blokker viel Blom onmiddfellijk bij. 'In de jaren dertig zat ik op de lagere school, ik weet niet of u daar al bent', sprak hij sarcastisch de zaal inkijkend. 'Ik had toen zo'n ondenwijzer van het Theo Thijssentype. Hij liet me suf leren aan jaartallen en ik vond het prachtig. Ik ben me door die geschiedenislessen gaan realiseren dat ik niet in het jaar nul geboren ben maar dat er voor mij ook al iets bestond. Tegenwoordig gebruiken ze het woord 'projecten', ik ben allergisch voor dat woord. De geschiedenis wprdt erdoor gedegradeerd tot een soort 'wereldoriëntatie'. Ik denk dat de geschiedenisopleidingen aan de universiteiten vooral niet te veel moeten vertrossen, laat ze maar saai en degelijk blijven.' Koos Neuvel/Ad Valvas/UP Univers

Er was eens een tijd dat accountants altijd mannen waren En zij leefden nog lang en gelukkig De nieuwe accountant echter kan even goed een vrouw zijn Zeker bij KKC, onderdeel van KPMG Klynveld Peat Marwick Goerdeler, met 56 000 medewerkers in meer dan

100 landen Een toonaangevende organisatie op het gebied van geïntegreerde zakelijke dienstverlening accountancy EDP-auditing organisatie- en belastingadvies Jonge economen (V) hebben veelal vaardigheden die mannen zich minder makkelijk eigen maken en leveren daardoor een geheel

eigen bijdrage aan de kracht van onze organisatie Jonge bedrijfseconomen met belangstelling voor een carrière waarin ongeacht kunne veel te bereiken valt. bellen of schrijven naar Louis Chr Dell van onze Afdeling

Personeelszaken, Strawinskylaan 1257, 1077 XX Amsterdam, tel 020-5461600

Afi^^WG-Klynveld Kraayenhof & Co

4 decennber 1987

MEDEDELINGEN

Os nw<iada8«>gen(Ms^na wonft vanorgd dmM-de afdeling tnter* n« CommunkMiB, Copij moet iflq^eievard zijn in d e w e e k die vooref9B8t aan het ventchijnwi van Univer* (of) donderdag) en MM«y#tag v M r 1^00 u iuitei«^) « p kamer ft f ^ tel. 2001/2002. F«r m i m m a r f s rtachts 1 pagina faWKfcidMiÉr. H a t h dan ock xtall dalPBfleliMn kort en k « m acMNl « a f o m w i a m n . BH tavaal «Q|i| W Q M M wooiyano gesawan aan lift madadeltneen m e t d e lioogMft afitttaiiteitswaarda.

ALG VERKIEZINGEN DIENSTRADEN FACULTEITEN De eerste fase van de verkiezingsprocedure voor dienstraden faculteiten is afgerond. De l<iezersregisters zijn vastgesteld en de termijn inzake het indienen van bezwaren is verstreken. Het schema zoals dat ook rond gezonden is. -30 november 1987: Gelegenheid tot kandidaatstelling van 09.00-17.00 u. op het stembureau. Formulieren voor de kandidaatstelling zijn vanaf 23 november 1987 verkrijgbaar bij het stembureau. Het stembureau onderzoekt intussen de kandidatenlijsten en geeft van eventuele verzuimen kennis aan degene die de kandidatenlijst heeft ingeleverd. - 4 december 1987: Omstreeks 4 december 1987 ontvangt u de oproepkaart. -11 december 1987: U wordt verzocht Uw stem te komen uitbrengen op die plaatsen waar het stembureau zitting houdt, te weten in gebouw B, hal, van 09.30-10.30 u. en in gebouw S, koffiekamer, van 11.30-13.30 u. Het is ook mogelijk om uw stem nog na genoemde tijdstippen tot uiterlijk 17.00 u. op kamer B115te komen uitbrengen. -14 december 1987: Telling en uitslagbepaling in de Portrettenzaal. -16 december 1987: Uitslag van de stemming om 14.00 u. in de Portrettenzaal. Hiervan wordt op dezelfde dag kennis

gegeven aan de bureau's van de faculteiten. Op grond van het kiesreglement is bepaald dat, indien er niet meer kandidaten zijn gesteld dan de 5 te verkiezen leden, er geen verkiezingen plaats vinden en de gestelde kandidaten geacht worden te zijn gekozen. Kiesgerechtigde personeelsleden kunnen hun stem bij volmacht uitbrengen. Daartoe dient het personeelslid de oproepkaart van de volmachtgever mee te nemen, welke oproepkaart van een volmacht van deze voorzien zal moeten zijn. In tegenstelling tot wat u gewend bent, krijgt u geen stembiljetten op uw kantoor of huisadres. Als u wilt stemmen dan dient u zich met de u toegezonden oproepkaart te melden op de aangegeven plaatsen. Het stembiljet wordt u hier uitgereikt door het stembureau. Het stembureau bevindt zich in kamer B 1112. DIENST BOUW- EN HUISHOUDELIJKE Z A K E N Na een diensttijd van 6,5 jaar gaat onze medewerker, de heer K. Hartmann, de KUB verlaten in het kader van de T.V.C.regeling. Hij laat alle bekenden bedanken voor de prettige samenwerking. G E V O N D E N VOORWERPEN M E T I N G A N G V A N DECEMBER 1987 ZAL DE DIENST BOUW- EN HUISHOUDELUKE ZAKEN STEEDS I N DE DERDE UNIVERS V A N DE M A A N D EEN UJSTJE M E T GEVONDEN VOORWERPEN PLAATSEN. DEZE K U N N E N D A N N O G EEN WEEK LANG OPGEHAALD WORDEN BIJ DE PORTIER (BALIE, GEB. B). Deze week het eerste lijstje: - sjaals: grijs gestreept, legergroen, roodblauw geblokt, rosa, rood, grijs, groenrood geblokt. - handschoenen: zwart gebreid, rose gebreid, bruin leder, paarse suede wanten, grijze ski. - jacks: licht/donkergrijs gestreept, 1 plastic regenjas. - tas: linnen draagtas Gianotten. - cheques: 1 mapje Rabobank met inhoud. - portomonnees: bordeauxrode dames, zwart lederen, groen slangenleer, geruit grijs linnen.

C O M M U N I Q U É V A N DE UNIVERSITEITSRAAD D.D. 26 NOVEMBER 1987 * Redactieraad Univers: De heren Siegelaer en Lazaroms zijn zonder stemming benoemd tot lid van de redactieraad Univers, dit voor een periode van 2 jaar en met onmiddellijke ingang. •KRIS: De raad neemt het jaarverslag KRIS 1987 voor kennisgeving aan. De raad stemt in met het voorstel van de voorzitter om de brief van KRIS, inzake het omzetten van structurele overuren in structurele formatieruimte, te betrekken van de begroting van 1988. * Stichting Steunfonds: De raad neemt het jaarverslag 1986 van de Stichting Steunfonds t.b.v. het katholiek hoger onderwijs, voor kennisgeving aan. * Financiering SLOV: De raad besluit de financiële bijdrage aan de Stichting Landelijk Overleg Vrouvyenstudies m.i.v. 1 jan. 1988 te beëindigen en een nieuw op te richten vereniging financieel te ondersteunen. Het betreft een bedrag van f 3.000, — per jaar, waarvan ƒ 1500,— uit het budget Werkgroep Vrouwenstudies. * Leerstoel Psychologisch Marktonderzoek: De Stichting tot ondersteuning van het Tl AS (Tilburgs Instituut voor Academische Studies) bevoegd verklaren tot het vestigen van een bijzondere leerstoel 'psychologisch marktonderzoek', zo luidt het advies dat de raad besluit uit te brengen aan het Stichtingsbestuur. * Internationalisering van het ondenn/ijs: De raad stemt in met het voorstel van het College inzake het overnemen van het advies van de Adviescommissie Buitenlandse Betrekkingen. De Commissie streeft naar profilering van het aanbod van internationaal onderwijs en wel op het terrein van het Erasmusprogramma. Volgens de Commissie behoort, met grote inzet van de faculteiten, internationalisering van het ondenn/ijs tot de mogelijkheden van de KUB. * Retributiebeleid: De raad besluit in te stemmen met het door het College voorgestelde afwijzende instellingsstandpunt t.a.v. de resultaten van de 'Werkgroep-Retriblitie' van O&W, WO en HBO inzake ondenA/ijsretributie.

Univers

- pennenetuis: 1 zwart kunstieder, 1 schotseruit rood. - zakagenda's: Ryam, gele studenten, groene MBO. - pasjes: Giro-pas, Gezondheidszorg Midden-West Brabant/Zeeland, premieclub. - sieraden: 2 oorbellen, 1 zilveren ring met inscriptie, 1 zilveren armband, 1 zilveren trouwring (monique), doublé kettinkje. - diversen: lenzendoosje, 4 collegekaarten, mapje foto's, diverse ringmappen, dictaten, schrijfbloc, sigarenkoker, poederdoos, fietsketting, broodtrommel, div. paraplu's.

ECO

* De J o n g , A . J . (1987). Intake for psychotherapy. Boom: Meppel/Amsterdam. Onderdeel Psychotherapie II: - De cursus Psychotherapie II voor dagstudenten vindt plaats Op de vrijdagmiddag van 13.30-17.30 u. in PZ 201. Eerste bijeenkomst: vrijdag 5 febr. 1988. Wat betreft inschrijving, ook hiervoor geldt dat dit vanaf 1 dec. 1987 kan gebeuren. - De cursus Psychotherapie II in de avondopleiding vindt plaats op de woensdagavond van 18.30 tot 20.30 u. in PZ 208. Eerste bijeenkomst: woensdag 3 febr. 1988. - De verplichte literatuur voor Psychotherapie II staat vermeld in de studiegids.

JUR

VAKGROEP ONDERNEMINGSFINANCIERING T.b.v. de deelnemenden aan de cursus Ondernemingsfinanciering-1 zullen responsiecolleges worden gegeven op maandag 4 jan. 1988 in CZ-101 van 14.00-16.00 u. en, na een pauze van 1 uur, van 17.00-19.00 uur. ECONOMETRIE S T U D E N T E N OVERLEG Dinsdag 8 dec. a.s. is wederom een vergadering van het E.S.O. gepland. Ter sprake komt, naast een aantal agendapunten van de eerst volgende raadsvergadering, de mogelijk definitieve versie van het nieuwe ondenivijs-curriculum. De vergadering begint om 12.30 u. en vindt plaats in CZ 106. De agenda met bijlagen kun je maandag ophalen (kamer B 305). TENTAMEN Het tentamen Besliskunde 2 (aansluitend op de colleges van Heuts en Kriens) zal op 25februari 1988 afgenomen worden in zaal AZ 112 om half 2. Degenen die zich voor dit tentamen opgegeven hebben, ontvangen t.z.t. een uitnodiging.

THEOL

TENTAMENS 16 december: Schriftelijk tentamen inl. Hebreeuws (Holman) 18.30-20.00 u. in T 8. 27 december: Schriftelijk tentamen Grieks III (Deül) 18.00-20.00 u, in T 8.

FSW/PSY

C U R S U S PSYCHOTHERAPIE II M.I.V. GROEPSPSYCHOTHERAPIE Onderdeel Groepspsychotherapie: - De cursus Groepspsychotherapie voor dagstudenten vindt plaats op de vrijdagniiddag van 13.30-17.30 u. in SZ 37. (Er zijn dan dus 2 werkgroepen, waarvoor vanaf 1 dec. 1987 kan worden ingeschreven. Eerste bijeenkomst: vrijdag 5 febr 1988). - De cursus Groepspsychotherapie voor avond- en deeltijdse studenten vindt plaats op de dinsdagavond van 18.30 tot 20.30 u. in PZ 202. (Ook hiervoor inschrijving mogelijk vanaf 1 dec. 1987. Eerste bijeenkomst: dinsdag 2 febr 1988). - De verplichte literatuur behorende bij Groepspsychotherapie, voorjaar 1988, is als volgt: • Dorothy S. Whitaker, & Lieberman, Morton (laatste druk; eerste druk 1965)! Psycihotherapy through the group process. Chigago: Prentice Hall.

T E N T A M E N WETGEVINGSLEER Tijdens het (deel)tentamen wetgevingsleer op 18jan. a.s. mag gebruik gemaakt worden van: - de syllabus wetgevingsleer 1987-1988; - P.J. Boon, Wetgeving in Nederland; - C. Waaldijk, Wetgevingswijzer; - een niet geannoteerde wetgevingseditie. Een proeftentamen is verkrijgbaar bij de secretaresse van de vakgroep staats- en administratief recht op kamer B 919. CAPITA SELECTA BURGERLIJK RECHT 1988 Voor studenten die voornemens zijn het vak Capita Selecta Burgeriijk Recht te volgen, zal op dinsdag 26 jan. 1988 een informatieve bijeenkomst worden gehouden om 15.30 u. in AZ 9. Vanaf heden kunt u zich inschrijven bij mw. I. Smit, gebouwB, kamer920, tel. 662281. Een informatie-stencil kunt u uitsluitend persoonlijk afhalen. De inschrijving sluit op 20 jan. 1988. RESPONSIE-COLLEGE BURGERLIJK RECHT Op 17 december a.s. om 19.00 uur is er een responsie-college voor het vak Burgeriijk Recht A in zaal AZ 10. Met vragen voor het vak Burgeriijk Recht B kunt u zich (tijdens spreekuren) wenden tot de docenten. W I J Z I G I N G BEGINTIJDSTIP TENTAMEN Tentamen: - Staats- en bestuursrecht D: (Ned. recht en J B W , tweefasen) - Staatsrecht II: (Ned. recht, nieuwe stijl) - Staats- en bestuursrecht C / D : (Fisc. recht, tweefasen) - Staats- en bestuursrecht: (Fisc. recht, nieuwe stijl) Datum: wo. 16 dec. 1987. Begintijdstip: I3.30u. i.p.v. 14.30 u.

Informatie: de heer drs. C. de Graaf, secretaris van de faculteit der Sociale Wetenschappen, tel. 013-662454; mevrouw F. van Remunt, typiste/tekstverwerkster, tel. ai3-662088. Salaris: min. f 1.996,— en max. / 2.571,— bruto p.m. Directe opname in het Algemeen Burgeriijk Pensioenfonds.

Ten behoeve van de secretariële ondersteuning van vakgroepen bestaan enkele full-time en half-time vacatures voor VAKGROEPSECRETARESSE M/V vacnr. 312 Vakgroepsecretaresses verzorgen al dan niet in samenwerking met een collega het secretariaat van een bepaalde vakgroep. Functie-onderdelen: - verzorging van correspondentie van vakgroep en vakgroepleden - verzorging, verspreiding en bewaking van vergaderstukken - bijhouden van agenda's, het maken van afspraken en het verstrekken van inlichtingen - bijhouden van het vakgroepsarchief - tekstverwerking Gevraagd: - minimaal een HAVO-opleiding gevolgd door een secretaresse-opleiding - bij voorkeur enige ervaring als secretaresse - goede contactuele eigenschappen en bereidheid tot samenwerking. Salaris: Afhankelijk van leeftijd en ervaring: min. f 2 . 0 8 5 , - en max. f 2 . 9 7 2 , - bruto p.m.

Bij de vakgroep Arbeidsverhoudingen van de faculteit der Economische Wetenschappen is voor het kalenderjaar 1988 plaats vooreen S T U D E N T A S S I S T E N T (M/V) voor 2 dagen per week { = 0,4). Taken: div., op het terrein van ondersteuning bij onderzoek, onderwijs, documentatie en administratie. Informatie: Drs. A. Nagelkerke, tel. (66)2549 of drs. M. Meeus, tel. (66)2031.

Bij de sectie Jeugdrecht, jeugdbescherming en jeugdbeleid van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid wordt gevraagd een S T U D E N T A S S I S T E N T (M/V) voor 1,5 dag (0,3) in de week, met ingang van 1 februari 1988. Informatie: Mr. P. Vlaardingerbroek, kamer B 817 tel. 013-662032. U w sollicitatie kunt u richten aan mr. S. Toncman, secretaris van de faculteit der Rechtsgeleerdheid, kamer B 916.

FvACATURES Bij het Bureau van de faculteit der Sociale Wetenschappen is m.i.v. 1 dec. 1987 een plaats vacant voor een MEDEWERKER TEKSTVERWERKING M/V voor een volledige werktaak. Naast het participeren in de werkzaamheden op de centrale afdeling tekstverwerking van de faculteit zal de functionaris tijdens de middagen zijn/haar werkzaamheden vervullen op het secretariaat van de vakgroep Sociale Zekerheidswetenschap o m aldus de bereikbaarheid van die vakgroep mee te garanderen.

Functieprofiel en functie-eisen, ter inzage op het prikbord in de vitrines (o.m. hal gebouw B). Copieën verkrijgbaar bij de dienst Personeelszaken (kamer 1028). Sollicitaties, tenzij anders vermeld, schriftelijk, binnen een week, ondervermelding van het v a c n r . op de enveloppe aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE TILBURG. In het kader van het streven naar een evenwichtiger personeelsopbouw zal bij gelijkwaardigheid van candidaten de voorkeur worden gegeven aan een vrouw.

4 december 1987

MEMO

Sportnieuws^

naar Sjan Wilborts. Uiteraard kun je ook eerst bellen voor nadere informatie. Je kunt je ook melden aan de informatieba SPORTCENTRUM/PENDRAGON lievan de DSW. Openingstijden: maan INTRODUKTIE '88 Kerstpiektoernooi dag 13.0015.00 uur, dinsdag toten met Vanaf maandag 14 december tot en met donderdag van 11.()015.00 uur en vrij De introduktie van '87 nog n'laar goed en donderdag 17 december zal het sport wel voorbij, starten we nu al met de voor dag van 11.0013.00 uur. centrum 's middags en 's avonds bruisen Denk er eens over na! bereidingen voor '88. Om goed van start van allerlei activiteiten, met als eindklap) te kunnen gaan moet de Tilburgse Intro TAOP-MEDEDEUNG per een grandioos feest met spectaculai duktie Kommissie (Tik) uit zo'n 20 stu re loterij (wintersportreis) op donder 'De Artjeids en Organisatie Psycholoog denten bestaan uit de Tilburgse H.B.O. dagavond. als OrganisatieAdviseur' is het thema of W.O.wereld. Er hebben zich tot nu van de lezing die TAOP op donderdag 17 Het programma ziet er als volgt uit: toe nog maar enkele belangstellenden A. Teamsporten: december a.s. organiseert. Drie afgestu gemeld. Vandaar deze oproep. Ma. 14 dec. 18.0024.00 uur deerde AEtOpsychologen die als orga De studenten die in de Tik aktief willen Zaalvoetbal Heren zijn werken op vrijwillige basis gedurende nisatieadviseur werkzaam zijn zullen vertellen over hun werk en hoe de oplei Di. 15 dec. 18.0000.30 uur ongeveer een halfjaar aan de totstand Basketbal 1) Mixed recreatie ding Arbeids en Organisatie Psycholo koming van het introduktieprogramma 2) Mixed competitie ■ '88. De Tik is onderverdeeld in een aan gie daarbij aansluit. Wo. 16 dec. 15.0021.00 uur De lezing begint om 19.30 uur in café tal werkgroepen die een van de volgen Zaalhockey Mixed 'Hoogardie' aan de Gasthuisring 6163 in de taken op zich neemt: Tilburg. De toegang voor TAOPleden is Do. 17 dec. 18.0024.00 uur het verzorgen van de propaganda Volleybal 1) Heren competitie gratis, nietleden betalen f 2,50 entree. het bedenken en uitwerken van een 2) Dames competitie Geïnteresseerden kunnen zich vóór 10 van de programmaonderdelen 3) Mixed recreatie december opgeven bij Henk Verhoeven het verzorgen van de registratie van Bj Ploegenonderdelen: (042581435). eerstejaars en mentoren Ma. 14 dec. 18.0024.00 uur het inrichten en bemensen van de INPUT Tafelvoetbal (2 personen) Centrale Post Di. 15dec. 19.45en21.00en23.00uur Op iedere Ie en 3e maandag van de het verzorgen van maaltijden voor ± Hardloopestafette in de Grote Zaal (2H maand kunnen PEWers ontspanning 1300 hongerige magen gedurende de vinden in de PEWstamkroeg Tribunaal en ID) introduktiedagen op de Heuvel. Te beginnen op7 decem Wo. 16 dec. 21.0021.30 uur het onderhouden van externe kontak Touwtrekken (3H en 2D) bera.s., vanaf 20.00 uur. Zeer gezellig. ten met o.a. de studentenverenigingen. O Ind ivid uele sporten: LETTEREN: CONGRES Ma. 14 dec. 22.00 uur Studenten die belangstelling hebben Op donderdag 10 december organiseren Steppen (in de Grote Zaal) voor deze klus kunnen zich telefonisch Ma. 14 dec. 20.0024.00 uur derdejaars letterenstudenten het con melden op nummer (66)2211 en vragen Schermen gres 'Letteren: Lichtpunt of Nachtkaars'. Di. 15 dec. 22.3024.00 uur Op het congres worden de volgende Boksen punten belicht: Wo. 16 dec. 21.3024.00 uur De externe communicatie van de Let Badminton, nivo 1, 2 en 3 terenfaculteit; Wo. 16 dec. 21.3024.00 uur De Letterenfaculteit en haar stage; Tafeltennis, nivo 1 en 2 D e Letterenfaculteit en beroepsper Wo. 16 dec. 18.0020.00 uur spectieven. Het congres begint om 11.00 uur, eindigt Jiu Jitsu Wo. 16 dec. 22.0024.00 uur om 16.30 uur en wordt gehouden in PZ 12. De entree is gratis. Iedereen is Judo Do. 17 dec. 10.3016.30 uur van harte welkom. Snelschaken (huis en clubschaken) Do. 17 dec. 20.30 uur PERIODE? T/M 11 D ECEMBER Sprint Knock Out Do. 17 dec. 19.0024.00 uur MAANDAG 7/12 MONDEUNG RAPPORTEREN Karate, nivo 1 en 2 kerriesoep of groentesoep Op dinsdag 22 december, 10.0016.00 Zoals je in bovenstaand overzicht ziet, is zigeunerschnitzel of uienburger uur, B 703, organiseert het Talencen er voldoende keus om ergens aan mee te Hongaarse saus trum een workshop 'mondeling rappor doen! Evenals vorig jaar kun je aan meer mexico mix of koolrabï è ta crème teren'. dere onderdelen meedoen. rijst of gekookte aardappelen Doel is vaardigheden te ontwikkelen om een werkstuk, scriptie, rapport e.d. nron Leuk is bijvoorbeeld om mee te doen aan Veg.: roerai met Hongaarse saus de zgn. attematieve onderdelen, zoals ta deling te presenteren voor belangstellen mexico mix rijst felvoetbal, hardloopestafette, touwtrek den. ken, steppen en de klapper van vorig jaar Het is noodzakelijk een werkstuk o.i.d. DINSDAG 8/12 de sprintknockout. Spectaculair wordt van enige omvang geschreven te heb bruine bonensoep of de demonstratiewedstrijd van één van de ben om aan deze workshop te kunnen hekJere champignonsoep beste Nedertandse boksers: deTilburger deelnemen. biefstuk tartaar of leverfapje utensaus John Emmen. Hij zal een demonstratie Opgeven bij het secretariaat van het Ta s n 5 > o o n ^ of gekookte aardappelen gevecht leveren op dinsdag 15 dec. lencentrum, kamer R3 (662508), van Het inschrijfgeld voor dit toernooi is één Veg.: gevuld flensje uiensaus 10.3012.00 uur. piek per onderdeel en consumpties zijn rode koolsalade getiakken aardappelen

Studentem

Talencentrum

WOENSDAG 9/12 erwtensoep of heldere aspergesoep bami goreng kroepoek uitjes minitoempta a ^ zoetzure saus fundervink ratatouille gekookte aardappelen Veg.: bami goreng kroepoek uitjes loempia atjarzoetzure saus DONDERDAG 10/12 koninginnesoep minestronesoep konijn kaflcoertsteak jachtsaus spruitjes of rode kool gevulde peer met preisetberen aardappelpuree of gekookte aardappelen Veg.: tempé hachee jachtsaus spruitjes aardappelpuree VRIJDAG 11/12 tomsterjsoep vermicellysoep picassoschnitzel shoarmaburger spinazie of spitskool gekookte of gebakken aardappelen Veg.: groentesouffié champignortsaus spinazie aardappelen

Buro Buitenland M I STUDEREN IN DE V.S. The College of Arts andSciences, Winois State University stelt voor het acade misch jaar '38/'SS 5 beurzen ter beschik king voor buitenlandse studenten die deel kunnen nemen aan een Master's Degree Program op o.a. het gebied van Communication, Economics, English, Psychology and Sociology. De beurs bestaat uit een collegegeld voor de duur van 2 semesters en een maandelijkse toelage van $ 500. internationale reis kosten, boekengeld en additionele kosten van levensoonderhoud zijn voor eigen rekening. Vereisten: in augustus '88 het equivalent van een U.S. bache lor's degree gehaald hebben, ToefI en GR Etest afgelegd hebben en 3 referen tiebrieven kunnen overleggen. Sluitings datum: ; maart/SI8S( voor nadere inlich tingen: Buro Buitenland, kanner B1013, tst.2236). The University of Rochester, meer in het bijzonder the Department of Economks, stelt eveneens beurzen beschikbaar aan vergevorderde doctoraal studenten met

ook één piek. Als je mee wilt doen, kun je inschrijffor mulieren halen bij je sportdocent of bij de conciërge van het Sportcentrum. Wees snel. Vol is vol!!! Het Kerstpiektoernooi is een gezamen lijke activiteit van het Sportcentrum en Pendragon. SPORTCENTRUM Interne competitie tweede semester. Op maandag 1 februari 1988 gaat de In terne Competitie weer van start voor sportkaarthouders. Ook P.V.leden van de KUB kunnen hieraan meedoen. Je kunt je voor de volgende takken van sport nog met een team opgeven: 1. Volleybal: Heren/Mixed 2. Basketbal: Heren/Mixed 3. Hockey: Heren/Mixed 4. Badminton: Heren/Mixed 5. Tennis (nivo 1,2 en 3): Heren/Mixed Ook voor badminton en tennis dien je met een team in te schrijven (4 heren of 2 dames en 2 heren). Individuele inschrijving is in het uiterste geval ook mogelijk; de wedstrijdleiding plaatst je dan in een team. Inschrijfformulieren zijn vanaf maandag 18 januari 1988 op het sportcentrum te verkrijgen. Inschrijving is alléén mogelijk op de volgende data: Maandag 18 jan. 17.0018.00 uur Dinsdag 19 jan. 17.0018.00 uur Woensdag 20 jan. 17.0018.00 uur Donderdag 21 jan. 17.0018.00 uur De inschrijving sluit derhalve op donder dag 21 januari 1988 om 18.00 uur. De wedstrijdschema's en poule/klasse indelingen hangen vanaf maandag 25 ja nuari '88 op het publikatiebord van de In terne Competitie op het Sportcentrum. Aarzel niet en doe mee, al was het alleen maar voor de gezelligheid. PENDRAGON Jiu Jitsu Jiu Jitsu, de 'edele kunst der absolute zelfverdediging', is een geheel van af weerbewegingen en grepen uitgevoerd met handen, armen en benen. Mocht je belangstelling gewekt zijn, kom dan eens langs op de training: voor be ginners start de nieuwe cursus weer in februari op donderdag van 16.0017.00 uur en/of vrijdag van 15.0016.00 uur (even informeren op het sportcentrum voor evt. veranderingen) in de kleine zaal. Voor halfgevorderden op dinsdag van 18.0019.00 uur en op donderdag van 17.(X)18.00 uur en voor gevorder den op maandag van 17.4518.45 uur en op woensdag van 22.0023.00 uur, ook in de kleine zaal. De kosten verbonden aan Jiu Jitsu zijn laag en voor twijfelaars bestaat er de mo gelijkheid tegen een kleine borgsom een judopak voor een semester te lenen. TSJV Chikara

KINDEROPVANG Kort geleden is door een van de fracties in de Universiteitsraad opnieuw de wens geurt om tot een zelfstandige kinderopvang aan de KU B te komen. Het is nu zaak om te bezien of de behoefte onder ouders die aan de KUB studeren of werken inderdaad groot genoeg is voor een eigen voorziening. In vertand hiermee wil de Emancipatiecommissie een peiling houden onder (toe komstige) ouders van kinderen in de leeftijd van 04 jaar, die behoefte (zullen) hebben aan kinderopvang. U kunt deze belangstelling kenbaar maken via de invulling van onderstaand strookje. Naam: (toekomstige ouder van)

j/m/nn m/j/nn

wenst kind(eren) te plaatsen op eigen kinderopvang aan de KUB, indien deze gerealiseerd zou worden

ja/nee

Mijn kind(eren) is/zijn nu geplaatst op de WipWap

ja/nee

Commentaar:

U kunt het strookje sturen naar of afleveren bij Iris Sliedrecht, Griffie, kamer B1109. U kunt ook bellen naar haar, tst. 2131, of naar Hanneke de Bode, Kamer A105, tst. 2689. Belangstellenden worden nader geïnformeerd. . ^ ^ ^^

uitstekende studieresultaten, die een Ph.D. in Economics willen behalen. De beurs omvat collegegeld, een toelage van $ 8.400 and summer research sup port. Aanmeldingen uiteriijk / februari 1988. Nadere inlichtingen: Buro Buiten land, B 1013, tst. 2236.

Agenda DECEMBER VRUDAG 4 DECEMBER an»t^ö»j,a5,00 »ur: 'One flew over the cackoo's r»st'. Regie; WSos Rw man. (t/m912), Cinaeitta, 1^.16 aur: 'Cra^y Love'. Regie: DfMiirjtqtie Deröddem, Schouwburg, 20.00 uur: f itanhtiis: 'Macumba'. Regie: Elfi MScesch. <t/m &12). S(^uwi)urg,22.15uuf: Filmhuis: 'Nowemfaenfnond'. Regie: Alexandra von Grote, (t/m 5121. ZaNDAfi6DÊC€M8eR Mamntstha, 11.30 \Mr< Viering m.ns.v. studertter*oor< Thema: Ge rechtigtieid ö i de 4é wereld. Voorgan gen: Uesbeth GorrenérsBot afj Hub Lenders. Efiieiarttier, 16.00 uur: Trio Op 't MAANDAG 7 DECEMBER Paradox, 21.00 uur: Maarten Alteria Kwartet. Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Erika'sLeidenschafter>'. Regie: üla Stöckl.(t/m912l. Schouwburg, 22.15 uur; Filrr#iuis: 'Die Schwestern'. Regie: Margarete von Tfotta. (t/m 9l2i. DINSDAG 8 DECEMBER Schouwburg, 20.15 uur: Het Bra bants Orkest met nog niet eerder in Nederland uitgevoerde werken van Peter Maxwell Davies. Dirigent: Sir Peter Maxwel Davies. Solist: Ernst Kovacic, viool Schouwburg, 20.45 uur, studio: De nieuwe Danserije met 'Cococo'. Universiteit, 20.30 uur, AZ 116: Socratesfilm: 'The killing fields'. WOENSDAG 9 DECEMBER Egelantier, 21.30 uur; The Swing Olof, Eerstejaarsavond. Noorderligt, 21.30 uur: Nina Hagen & Band. DONDERDAG 10 DECEMBER Universiteit, 20,15 uur, aula: Kon. Liedertafef brengt Bmno Canino, pia no. Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'A hora da estrela'. Regie: Suzana /Kmarai. (t/m 1612). Schouwburg, 22.16 uur: Filmhuis: 'Nadzor'. Regie: Wieslaw Saniewskt. (t/m 1612). Noorderligt, 21.30 uur: Groeten uit Amsterdam. Groepenpresentatie. VRIJDAG 11 D ECEMBER Schouwburg, 20.45 uur, studio: Teo Joling en Lucia Meeuwsen, mime. Universiteit. 16.15 uur, aula: Af scheidscollege Prof. Dr. H.P.M. Adr^ aansens. Unmersiteit. 14.16 uur, aula; Promo tie Ir. T.M. Doup. Titel proefschrift: 'Simplicial algorithms on the simplo tope'.

4 december 1987

tïgt^^ STADSSCHOUWBUF^G

FILMHUIS

COCOCO door de Nieuwe Danserije. Te zien op 8 december in de studiozaal van de schouwburg Tilburg om 20.46 uur. Steeds vaker gaat het in het theater om het leuke pur sang, vermaak zonder enige diepgang of bijbedoeling. Fantastische voorstellingen als het lukt, beroerde voorstellingen als het maar voor driekwart lukt. De nieuwe avondvullende productie van het professionele dansgezelschap de Nieuwe Danserije uit Breda is niet alleen leuk bedoeld, sterker nog: is leuk. 'COCOCO' bestaat uit drie afzonderlijke werkstukken van de gastchoreografen Xander Vervoort, Erwin van den Arend en Wybo Platenkamp. Het werkstuk 'Youkali' van Vervoort op muziek van Kurt Weil wordt door drie dansers met gestileerde, slepende en goed uitgevoerde bewegingen vanuit het middenlijf met draaiingen en vreemde verrassende passen gebracht. Eerder een persiflage op dans dan een heuse dans. 'Youkali' mist wat spanning in de opbouw en kabbelt wat te veel door zonder echt te beroeren, maar is een goede sfeertekening vooral door de mooie kostuums en het werkelijk weergaloos mooie decor dat bestaat uit een kaleidoscopisch motief van donker-

Eriicas Leidenschaften

bruine, lichtbruine en beige driehoeken. 'Brains': omdat er vragen worden gesteld beweegt men, omdat men beweegt stelt men zich vragen. De 'bewegingskwestie' wordt gesteld door Van den Arend in een buiten gewoon verrassende en inventieve choreografie, zowel in de uitvoering als in de aankleding. Dansers Stefan Hamblok en Peter Kamphorst weten wilskrachtig en overtuigend uiting te geven aan hun zwart-witte geest. Het hele decor bestaat uit zwart-wit geblokte vakken, tot in de sokken van de dansers toe. 'Pat' van Platenkamp is de meest leuke en ook meest overtuigende voorstelling uit 'COCOCO'. Een tweetal Felliniaans ogende dansers proberen elkaar schaak te zetten door zich van verschillende lagen kostuums te ontdoen. Het resulteert in een felle schaakstrijd tussen de twee pionnen die inmiddels letterlijk in hun hemd zijn gezet en zich daardoor voor elkaar maar ook voor zichzelf steeds meer bloot geven. De Nieuwe Danserije zorgt hier voor avondvullend compromisloos dansamusement van de bovenste plank. Misschien niet voor honderd, maar dan toch wel voor vijfennegentig procent. g |<;

STADSSCHOUWBURG

Siegfried Woidheic Tekeningen van Siegfried Woldhek. Tot 13 december te zien in Het Kaffee van de Schouwburg Tilburg. Siegfried Woldhek is van oorsprong bioloog en als tekenaar autodidact. Het in Het Kaffee van de schouwburg Tilburg geëxposeerde werk bevat tekeningen die hij de laatste tien jaar heeft gemaakt voor de VPRO, NRC Handelsblad, Vrij Nederland en het studentenblad Propria Cures. Woldhek heeft zich in zijn werk voornamelijk beperkt tot drie onderwerpen: schrijvers, politici en vogels. Zijn naamsbekendheid dankt hij vooral aan de spotprenten die hij heeft getekend van binnen- en buitenlandse politici. Vooral de gelaatsuitdrukking speelt in de prenten van Woldhek een belangrijke rol. Koppen zijn verwrongen tot krach-

tige karikaturen die door het gebruik van dunne, fragiele lijnen alleen maar meer tot de verbeelding spreken. Speciale aandacht gaat "bij Woldhek uit naar de ogen. Hij weet zo zwart op wit politici naar hun karakter en politieke praktijk, maar ook schrijvers naar hun literaire werkelijkheid uit te beelden. Op zijn sterkst is Woldhek in series als 'Het Kabinet' of 'Het Cliché' die metaforen zijn geworden van politieke macht. Het sterkst is hij ook in de tekeningen die hij heeft gemaakt voor recensies en omslagen van de boekenbijlagen van Vrij Nederland. Mede door het zachte en stemmige maar tegelijkertijd scherpe kleurgebruik weet hij een sfeer op te roepen waardoor portretten zowel expressief als decoratief zijn. E.K.

NOORDERLIGT

Nina Hagen Snerende operazangeres, felle maatschappijkritische en cynische teksten en pittige rockmuziek. 'Unbeschreiblich, Weiblich' de eerste singel, radicaal feministisch en doet veel stof opwaaien. De elpee 'Nina Hagen Band' slaat in als een bom, haar naam is gemaakt in Europa. Na het schijnhuwelijk met Herman Brood en een optreden in de speelfilm 'Cha Cha' maakt Nina Hagen, dochter van de bekende zangeres Eva-Maria uit deDDR, deelpee'Unbehagen'. Na een behoorlijke stille periode, waarbij ze een dochtertje krijgt, maakt ze in 1982 weer een elpee, 'Nunsexmonkrock', warrige als sprankelende gedachtenspinsels en gillende, jodelende kretologie trekken op deze elpee voorbij. Univers

Nina Hagen blijft verrassen, van covers als 'My Way' en 'Spint In The Sky' tot Amerikaans klinkende rocksongs met afro-, reggae- en funkinvloeden, maar ook een typies Hagen-statement: een cover van het Onze Vader. In interviews maakt ze vaak bizarre, niet serieus te nemen opmerkingen, maar ook af en toe komt ze in al haar extravagantie tot een zinnige daad of statement, zoals de rap 'Don't Kill The Animals'. Nina Hagen treedt niet zoveel meer op. Vong jaar een maal in Paradiso, nu dit jaar twee maal, Noorderligten Paradiso, een buitenkansjei Woensdag 9 december. Aanvang 21.30 uur. Entree i 22,50.

'Pat', choreografie van Platenkamp door de Nieuwe Danserije

FILMHUIS

Die Scliwestern Ma 7, di 8 en w c 9 december, 22.15 uur. De twee 'Schwestern' zusjes Maria en Anna wonen samen in een appartement in Hamburg. Mana is een beetje frikkige, a-emotioneel maar zeer efficiënte directie-secretaresse, eigenlijk een halve robot Lijnrecht tegenover haar staat zus Anna, studente biochemie, gevoelig, weifelend. De huidige maatschappij vindt ze technocratisch, onpersoonlijk en daarom haalt ze in een dagboek vooral herinneringen aan haarveel gelukkiger jeugd op. De twijfel en levensangst van Anna vinden nauwelijks gehoor bij Maria, die haar studie betaalt en zich ergert aan Anna's gebrek aan discipline. Het bijna onvermijdelijke gebeurt: de stille, vereenzaamde Anna pleegt zelfmoord; je zou kunnen zeggen de meest radicale verwerping van deze maatschappij. Haar zus weigert hiervoor de verantwoordelijkheid te nemen maar 's nachts knaagt de schuld aan haar. Ze gaat op zoek naar een 'vervangster' voor Anna, plukt de frivole Miriam van kantoor en tracht haar te drillen tot een prestatiegerichte secretaresse. Die vrouwen spelen weliswaar de hoofdrol maar, zegt Von Trotta, voor de relatie Anna en Maria kan men ook een man/vrouw relatie invullen. Het gaat haar in de eerste plaats om het neerzetten van persoonlijke, psychologische ontwikkelingen tegen de achtergrond van de politieke, sociale situatie in Duitsland, een technocratisch land waarin irrationele beslissingen, zoals bijvoorbeeld het opgeven van de studie door Anna niet of nauwelijks worden aanvaard.

Regie en scenario: Margarethe von Trotta. Camera: Franz Rath. Muziek: Konstantin Wecker. Met: Jutta Lampa, Gudrun Gabriel, Jessica Fruh, Rainer Delventhal. BRD, 1979. Kleur, 95minuten.

lÉ

Twee vrouwen, Erika en haar vroegere vriendin Franziska, ontmoeten elkaar na vier jaar weer op Erika'sverjaardag. Deze ontmoeting is voor beide vrouwen aanleiding wederzijdse frustraties, angst, liefde- en haatgevoelens tot uitdrukking te brengen. Iets waartoe ze in de achter hen liggende periode van vriendschap niet in staat waren. Het karakter van haar relatie droeg alle kenmerken van een machtsverhouding. Pas nadat Erika in opstand was gekomen tegen haar onderdrukking door Franziska, weg was gegaan en haar vier jaar lang niet had gezien, werd het mogelijk over wederzijdse gevoelens te praten. Hun ontmoeting is een bevrijdende doorbraak, een moment van inzicht, een moment ook waarop ze de moed vinden haar echte gevoelens te uiten en te ontdekken wat hen zo ver uit elkaar heeft gedreven: haar onwetendheid, haar geconditioneerdheid tot heterosexualiteit als enige nOrm voor relaties en in het verlengde daarvan haar beider geconditioneerdheid in een actief, respectievelijk passief rol-gedrag. De regisseuse Ula Stöckl heeft Erikas Leidenschaften zelf kunnen produceren. Gedwongen door gebrek aan geld zijn alle opnamen in haar eigen flat gemaakt en heeft zij gekozen voor de klassieke vorm van eenheid in tijd, plaats en handeling. Dankzij de vrije hand die zij had als producente van haar eigen film is zij erin geslaagd te laten zien hoe de man-vrouw polariteit als ideologie de basis vormt voor het in stand houden van onderdrukkingsmechanismen in menselijke relaties in het algemeen, ongeacht de sexe van beide partners. Door de keuze van twee vrouwen als partners zien we hoe grondig gedwongen heterosexualiteit functioneert als middel om vrouwen van elkaar te vervreemden en te isoleren. Regie: Ula Stockl. BRD, 1976. Zwart/wit, 70 minuten, optisch geluid.

Betaald matseren Voor f i,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

X 1 i 1 1 1 1 1 1 1 1 {

11111111111:1 1 1 II 1' 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 II 1 1 1 1 1 II 111111111111111 111111111111111 111111111111111 1 II 1 1 11 1 1 1 1 1 II 1 111111111111111 111111111111111 1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I 1 1 1 1 I 1 1 1 { i-1 1 1 1

1 1 1 1 1 1 1 II 1 1 I II 1 1 1 ] 1111111 n 1 1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 1 1 1 II 1 1 1 1 1 II 1 1 1 1111111 n 11111111 1 1 1 1 II 1 1 1 1 I 1 ]—]—1—1—1—1—1

Naam: Adres: (Tel.:

)

4 december 1987

E R K LA Universiteiten gaan in zaken. Wie zegt er hief dat universiteiten niet ondernemend l<unnen zijn? Twee weken na de Univers-special over de universiteit b.v. zien we de KUB reeds buiten de campus haar gelul< beproeven. Samen met de andere Nederlandse universiteiten, de stichting Film en Wetenschap, en nog twee Vlaamse universiteiten is de KUB aandeelhouder geworden van de pas opgerichte Media Marketing Organisatie N.V. MEMO koopt films en video's uit vele hoeken van de samenleving: universiteiten, instellingen als het Koningin Wilhelmina Fonds, maar ook teevee-programma's als 'Vinger aan de pols'. Daarna verkoopt de onderneming de films weer. Maar de auteursrechten liggen inmiddels wel bij haar. In wezen is MEMO dus een distributeur van films en video's mét inhoud: sollicitaties, sociale vaardigheden, gezondheidszorg, bejaardentehuizen. Inmiddels zijn eralzo'n 16.000titels in huis. Directeur P. Gelijsteen vertelt dat het er veelbelovend uitziet voor de jonge onderneming. Het veelzijdige aanbod vindt gretige aftrek bi}universiteiten, HBO en andere instellingen. Maar ook aan de contacten met bedrijfsleven en buitenland wordt gewerkt. En als 'nieuwe lijn' wordt nu tevens geprobeerd de nationale en internationale omroeporganisaties aan de haak te slaan. Op de achtergrond profiteren de

universiteiten natuurlijk mee. Ze verkopen binnenshuis gemaakte video's aan MEMO én ze hebben samen de helft van de aandelen van die onderneming. Naar verluidt is dit de eerste keer dat de universiteiten samen zaken doen in een op winst gericht bedrijf. Een ontwikkeling die door het College van Bestuur als 'positief' gezien wordt. Voor hun samenwerking hebben de universiteiten de vorm van een stichting aangenomen, ledere universiteit is daar in principe door het CvB vertegenwoordigd. De KUB echter nog niet. Voor haar zit voorlopig het Audio Visueel Centrum in de stichting. Reden: elke universiteit moest als inschrijfgeld duizend gulden storten en die kon het CvB niet meer uit de begroting vrijmaken. De totale begroting gaat over zo'n 82 miljoen gulden. J.C.

Lustrumstudiepunten Kiezen tussen kringlooppapier of een flitsende carrière met Samsonite koffer, dat staat de huidige universiteitsbevolking te wachten. Zijn milieubewustzijn en ambitie tegenstrijdige belangen of valt dat wel mee? Hoe ziet de toekomst van Europa eruit? Wat zijn de mogelijkheden van electronisch betalingsverkeer? Dit zouden enkele thema's kunnen zijn van het keuzevak 'Samenleving in de jaren negentig ',dat opgezet gaat worden naar aanleiding van het lopende lustrumjaar dat hetzelfde thema kent. 'Sameftlevtng in de jaren negentig

Peerke Donders 'Het onmogelijke doen wij diiekt, wonderen duren iets langer.' Enige jaren geleden heeft de as Rome-Tilburg bewezen hoezeer deze oude middenstands-wijsheid nog altijd opgaat. Twaalfhonderd Nederlanders waaronder de monseigneurs en eminenties i4ifiinic, Willebrants en Bluyssen alsmede het Groot Tilbmgs Mannenkoor reisden in mei 1982 naar Rome om de zaUgverklaring van de Tilburgse weverszoon Petrus Donders mee temaken. .• , r Donders leefde van 1809 tot 1887, en wist al op zeer leugdige leeftijd, dat hij roeping had. Zijn vroomheid moet spreekwoordelijk zijn geweest. In het boekje 'Peerke Donders, apostel van de melaatsen en de indianen' van J. Verhees (Imprimatur: Mgr. Joannes M. Gijsen, bisschop van Roermond, 15 december 1983) lezen we hoe de jonge Peerke als weversknechtje voortdurend steken liet vallen omdat hi) aan het bidden was. Zijn weekends besteedde de jongeling geheel anders dan velen van zijn leeftijdgenoten toen en nu:, 's Zondags - de enige vrije dag - is Peerke heteerstein de kerk en het laatst eruit. Bij het laieken van demorgen gaat hijvaak al naar de Hassétse kapel.' Definitief vestigde hij zijn vrome reputatie als missionaris in Suriname, waar hij niet alleen hd en verdoemenis afriep over de Nederlandse kolonialen vanwege hun wangedrag tegenover de slaven, maar zichzelf ook volledig wegcijferde in zijn werken van barmhartigheid onder de melaatsen. Al bij zijn dood was hij m de ogen van vele Tilburgers een halve heilige. Paus/oannes-Pau/us//zelf sprak het op 23 mei 1985 uit, nadat een kerkelijk proces van bijna negentig jaar de zaligheid van Peerke onomstotelijk had vastgesteld. Het opschrift 'Petrus Donders' op de sokkel van het standbeeld van de beroemde vrome Tüburger aan het Wilhehninapark was op datzelfde ogenblik met behulp van een spuitbus aangevuld tot een vers: de nieuwe regel luidde: 'golden wonders'. Hoe raak ook getypeerd, de anonieme auteur had zich hier toch een kleine dichterlijke vrijheid gepermineerd. Om dit in te zien dient men zich te verdiepen in het kerkelijk recht. Zalig - laat staan heilig - worden is geen kleinigheid. Tenminste twee wonderen moet een christenmens - tijdens dan wel na zijn aardse leven - op zijn naam weten te krijgen om het tot een zaügverklaring te brengen. Petrus Donders zou echter Petrus Donders niet zijn geweest als hij in al zijn eenvoud zich niet tevreden had gesteld met één enkel mirakel, en dat nadat hij de paters Redemptoristen eerst dertig jaar vergeefs had laten ploeteren om hun

zal onder de faculteit Letteren vallen, maar dat is puur een technische kwestie', aldus Marieke Kuperus, de coördinatrice van de lustrumactiviteiten.' Het programma is interessant voor studenten van alle faculteiten. Maar wat belangrijker is, alle studenten kunnen naast deelnemen er ook examen in doen. Als ze het halen kunnen ze het afstrepen als keuzevak bij hun eigen studierichting. Daarnaast bestaat de eindopdracht van de cursus onder andere uit het schrijven van een essay. Op dit moment voeren wij onderhandeligen over de mogelijkheid het beste essay met een geldprijs te belonen.' De colleges zullen gegeven worden naar aanleiding van de bundel essays die in het kader van het lustrum door de KUB wordt uitgegeven. Daaraan wordt bijgedragen door medewerkers van de verschillende Tilburgse faculteiten. 'We hebben gekozen voor deze opzet met studiepunten omdat we goed beseffen dat dit eigenlijk de enige manier is om studenten warm te laten lopen voor lezingen over dit thema. We vinden het juist belangrijk dat zij na gaan denken over de toekomstige samenleving omdat zij het gezicht van de jaren negentig zullen bepalen. We hopen nu dat het groots opgezette slotcongres op deze manier ook de belangstelling opwekt van studenten' Als alles op de geplande manier doorgaat zullen de colleges begin februari starten. Voor informatie en inschrijvingen kan ieder terecht bij Marieke Kuperus, kamer A18, tel (66)2909. J.B.

De beuk erin. Ondernemendheid is het nieuwe modewoord. Universiteiten moeten zich open gaan opstellen en zelf centjes verdienen. Ook de KUB doet daar aan mee. Zij heeft bijvoorbeeld haar eigen Transferpunt, waar men met de kennis in de hand naar het grote geld lonkt. Iedereen heeft zo zijn eigen invulling van die veelgevraagde ondernemendheid. Want wat te denken van de Rijksuniversiteit in Leiden. Bij de entree van de bekende Hortus Botanicus aldaar staat een eeuwenoude bruine beuk. Helaas, bomen hebben niet het eeuwige leven. Een schimmel heeft hout en wortels van de oude reus aangevreten en er is zelfs gevaar dat hij omvalt. De beuk moet dus omgehakt worden. Waarom geen munt slaan uit dit sterfgeval moet een ondernemende slimmerik hebben gedacht toen hij het idee kreeg de beuk in stukjes te gaan verkopen. Aldus kunnen we vanaf 8 december bij de portier van de botanische tuin terecht om tegen betaling een brok geschiedenis mee naar huis te nemen. Voor onbewerkte stamschijven met een doorsnee van 125 tot 150 centimeter mag de geïnteresseerde h&nderd gulden gaan neerleggen. Maar ook van dikke takken worden stukken aangeboden: schijven meteen diameter van 50 tot 60 centimeter moeten twintig gulden gaan kosten. En de rest van het monument is natuurlijk 90k niet weggegooid. Dat wordt in handelbare stukken als open-haard-hout verkocht. Kost-

prijs: zeventig gulden per kuub. En wie zegt dat ondernemendheid grenzen kent? Bij de portier is er de unieke kans om snel nog een speciale poster met beuk erop te verwerven, a raison van vijf gulden. Van oud hout zagen ze dikke planken daarin Leiden. Een ideetje vpor Tilburg wellicht? De oude lindeboom op de Heuvel begint ook al aardig te verjaren. En waarom zou de KUB niet meedoen? Voor de nieuwe bibliotheek zal ook wat (kreupel)hout moeten wijken. Bovendien zou je ook nieuwe markten kunnen aanboren. Bij de aanbouw van diezelfde bieb moet blijkbaar ook een stuk weg worden opgebroken. Doe dat niet zo maar even, maar snij het asfalt van de prof .Verbernelaan in reepjes van 50 bij 20 bij 5 centimeter. Het zou al te gek zijn als je daar geen souvenirjager voor zou vinden. Overigens, in Leiden zetten ze wel een nieuw boompje neer. En nu maar hopen dat de schimmel niet te snel toeslaat. J.C.

door Frans Godfroy overleden orde-genoot in de rijen der Gelukzaligen geplaatst te krijgen. Een wonderbaarlijke genezing, waarover tot in onze tijd de meningen wel verdeeld zullen blijven. Op 7 november 1929 beleefde de Tüburger Paul Westland de gebeurtenis van zijn leven, toen hij zijn door beenmergontsteking geveld zoontje, de anderhalf jaar oude Lx)wieke, plotseling zag opstaan, terwijl de zwachtels van zijn been af bleken te zijn en van de wond alleen nog maar een dichtgegroeid lidteken over was. Op datzelfde moment weten vader en moeder Westland, dat het Peerke Donders is die hun gebed heeft verhoord. Pas in 1976 zou een commissie van medici voor de kerkelijke rechtbank in Rome als vaststaand feit verklaren, dat de genezing van Lowieke had plaats gehad tussen negen uur 's avonds en zes uur 's morgens. Een dergelijk tijdsbestek was kort genoeg om van een wonder te kunnen spreken. Petrus Donders is al met al, mede dankzij de dispensatie van Joaimes Paulus, zaUg verklaard op één enkel - en dan nog omstreden - wonder. 'Golden wonders', is dus meer dan het kerkelijk gezag voor zijn rekening wil nemen, al moet gezegd, dat menig Donders-vereerder beter op de hoogte meent te zijn dan Rome. Pater J. Dankehnan is al sinds jaar en dag de officiële promotor bij de paters Redemptoristen van de Donders-beweging; hij leidde de akties vanuit Nederland om Rome te overtuigen, en hij is de voorganger in het kleine bedevaarts-oord, dat in Tilburg-Noord is ontstaan rond het voormalige geboortehuisje van Peerke. Iedere dinsdag vindt er het smeekuur plaats: op voorspraak van Petrus Donders zouden hier allerlei noden van het devote publiek worden gelenigd. Dankelman zelf kan erover meepraten. In NRCHandelsblad van 15 mei 1982 getuigde hij van de wonderbaarlijke genezing van een medebroeder die 's avonds nog op sterven na dood was en de volgende morgen al weer vrolijk fluitend door het seminarie rondstapte. Zelf zou de aanvoerder van de PaterDonders Vereniging dankzij zijn schutspatroon verlost zijn van chronische koortsaanvallen. Geen wonder mag het dan ook heten, dat, toen enkele jaren geleden de Katholieke Hogeschool Tilburg (KHT) besloot katholiek te blijven en ongeveer gelijktijdig universiteit werd, eri als gevolg daarvan naar een nieuwe naam zocht (welke met het oog op een ongelukkige speling van de taal niet al te zeer voor de hand mocht liggen), van diverse kanten de naam 'Peerke Donders Universiteit' is gesuggereerd. Ik heb nooit b^repen waarom het toch 'KUB' is geworden. '