1987 10 02

"f

UNIVERS T i l b u r g s Universiteitsblad - O o k t o b e r 1987 - j a a r g a n g 25 n u m m e r 6

Universiteitsraad accoord met CentER De universiteitsraad van de KUB lieeft vorige weel< donderdag unaniem ingestemd met de oprictiting van een Center for Economie Research aan de Economisc/ie Faculteit. Wel nam tiet college op aandrang van de raad een onderdeel van een amendement over, waarin het zich verplicht om met een nader voorstel te komen over een organisatievorm waarin de betrokkenheid van de Economische Faculteit is gewaarborgd. Hierover zal overleg gevoerd worden tussen het college, de faculteit en het Ministerie van Onderwijs. Het college zegde toe om de mogelijkheid van een facultair instituut bij de besprekingen te betrekken. Rector R. de Moor zei in zijn toelichting in de raad dat het Center for Economie Research (CentER) een initiatief is vanuit de Economische Faculteit. Wel is het college vanaf het begin op de hoogte en zijn er contacten geweest met het Ministerie van Onderwijs. 'Dat geeft aan', aldus de rector, 'dat dit voorstel op een welwillende behandeling mag rekenen van het departement.' Voorwaarde voor het centrum is dat buitenlandse wetenschappers of Nederlandse wetenschappers in het buitenland aangetrokken worden maar er moeten ook Nederlandse economen kunnen werken. De Moor: 'Het is namelijk geen typisch KUB-instituut maar heeft voor een groot deel ook een functie van een nationaal instituut.' Dat heeft mede de stichtingsvorm bepaald die het college voorstaat. In een facultair instituut zullen doorgaans enkel mensen van de faculteit werken. Maar de stichting is voor het college geen 'halszaak'. 'Als blijkt dat het ook anders kan -en de contacten met het departement moeten daar uitsluitsel over geven- dan is dat volstrekt aanvaardbaar', aldus rector De Moor. Als Tilburg dit initiatief niet doorzet zullen andere universiteiten het 'met alle graagte' overnemen, zo zegt hij. De dekaan van de Economische Faculteit, P. Verheyen, benadrukte in zijn toelichting dat het center een sterke band heeft

met de faculteit. 'Het is geen instituut dat in het bos of op een eiland staat, maar midden in de faculteit', aldus Verheyen. De vorm van het centrum moet het mogelijk maken om op lange termijn te kunnen plannen. Daarbij is een 'stuk flexibiliteit' nodig om mensen voor kortere tijd aan te stellen. Lange procedures zijn daarbij onhandig, aldus Verheyen. Inhoudelijk richt het CentER zich op de microeconomische theorie. 'We denken hierbij aan theorievorming die zowel voor de algemene economie als voor de bedrijfseconomie van belang is', aldus de dekaan.

FLEXIBILITEIT Raadslid W. van Hulst van de fractie Onafhankelijk Appèl vroeg zich af wat de beste organisatievorm is als er enerzijds naar flexibiliteit gezocht wordt en als anderzijds het centrum midden in de faculteit moet staan. Rector de Moor antwoordde daarop dat een stichting de meeste flexibiliteit geeft maar dat het ook zijn beperkingen heeft. 'Daarom hebben we ook gesteld dat een deel van het personeel in dienst van de universiteit moet zijn en een deel in dienst van de stichting', aldus De Moor. Maar de bereidheid van mensen is niet zozeer afhankelijk bij wie ze in dienst zijn maar eerder van het werkklimaat waarin ze 'vrijheid en ruimte' moeten hebben. J . Roebroek van Breed Front uitte een serie van twijfels over het CentER van inhoudelijke, procedurele, financiële en organisatorische aard. Het meest nijpende probleem voor Breed Front is de juridische vorm van het een-

Structurele middelen voor IVO-ontwikkelingstaken Met een maand vertraging kunnen de ontwikkelingstaken van Bureau Buitenland nu toch worden overgeheveld naar het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken (IVO), nadat overeenstemming is bereikt tussen College en IVO. Die overeenstemming was een maand geleden, toen de universiteitsraad de overheveling wilde bekrachtigen, nog niet rond. Het IVO had geen bezwaren tegen het principe van de overname van ontwikkelingstaken, maar wilde wel af van het voornemen van het CvB om aan de geldmiddelen slechts een tijdelijk karakter te geven. Naast een formatie-omvang van 0,5 voor de leergang ontwikkelingsproblematiek krijgt het IVO nu ook jaarlijks structureel f 70.000,- voor overige ontwikkelingsgerichte taken, met name voor n.w.p. en secretariële ondersteuning . Deze financiële middelen zijn in het nieuwe voorstel niet langer gekoppeld aan het lopende Puno/Cusco-project in Peru. In een eerder voorstel zou na afloop van dit project in 1989 het budget moeten wor-

ember 198

den herzien. De raad heeft nu het structurele karakter van het budget goedgekeurd, want nadat het college toezegde de verdere ontwikkelingstaken van het IVO na het Puno/Cusco-project in de raad te zullen behandelen trokken de voorstanders van een tijdelijke financiering hun amendement in. Bovendien krijgt het IVO uit de Vrije Beleidsruimte voor 1987 f 17.600,- om de overgang al per 1 oktober 1987 mogelijk te maken. Het CvB zal 'binnen afzienbare termijn' aan de raad een notitie voorleggen inzake het integrale buitenlandbeleid van de KUB. Daarop was middels een motie aangedrongen door de fractie PSF naar aanleiding van het hoofdaandachtspunt 'Internationalisering' in het Ontwikkelingsplan en omdat het buitenlandbeleid van de KUB op dit ogenblik 'een uiterst fragmentarisch karakter heeft', aldus de motie die werd ingetrokken. E.V.

trum. De fractie is daar tegen. Roebroek: 'Het moet de universitaire gemeenschap zijn die het centrum volgt, evalueert, controleert, bestuurt en die de zeggenschap heeft over de benoeming van mensen.' Binnen de muren van de universiteit zijn er voldoende mogelijkheden om kwalitatief hoogstaand onderzoek te doen, vindt de fractie. Over de financiën op de middellange termijri wilde de rector nog geen harde uitspraken doen. Er is voor vijf jaar geld beschikbaar gesteld door de universiteit en daarna moet het worden overgenomen door de faculteit, met of zonder externe fondsen. 'Als de evaluatie na vijf jaar negatief uitpakt, is er geen enkele reden meer om het te blijven financieren', aldus De Moor. G. Riemen van de Progressieve Studentenfractie zei dat het centrum een 'goede zaak' is maar verbond er twee voorwaarden aan. Het CentER moet duidelijk verbonden zijn met de Economische Faculteit en er moet profijt zijn voor het onderwijs. Het voorstel van het college voldoet niet aan de voorwaarden, stelde hij. Het geeft 'onvoldoende garantie' voor een band met de faculteit en ook is het profijt voor het onderwijs 'te mager' uitgewerkt in de notitie van het college. Vandaar het amendement van de fractie. Ten aanzien van het eerste punt stelde de rector dat het voorstel om de leden van het (eventuele) stichtingsbestuur te benoemen door het college, nog niet betekent dat de faculteit geen vinger in de pap heeft. Reevervolg op pag.13

Klaas k w a m maar liet zich niet verleiden tot opzienbarende uitspraken. Vertrouwensman Eij, ai weer zeven jaar troubleshooter bij personeelsproblemen Pica Bibliotheekautomatisering rukt verder op.

De literatuur oordeelt niet vnendelijk over wetenschappers. Een verhaal met overlees.

Operatie By-pass nu al fiasco De bypass-regeling is in ieder geval met van toepassing op studenten met ouders die weigeren bij te dragen in de kosten van de studie, op studenten die zelf of voor hun ouders een verandering van het peiljaar voor het inkomen willen en op buitenlandse studenten. Dit blijkt uit het formulier dat gebruikt moet worden bij de aanvraag van een renteloze lening. Deze renteloze lening kan trouwens slechts de periode van 1 oktober tot en met 31 december 1987 beslaan. De lancering van de bypass regeling vertoont alle kenmerken van overhaast beslissen. De bij de uitvoering betrokken studentendecanen en Steunpunten brengen het grootste deel van de tijd zoet met vergaderen zonder dat werkelijk vordering wordt met het in concreto opzetten van een by-passkamertje waar de ongeveer 25.000 studenten met ernstige moeilijkheden met de Centrale Directie Studiefinanciering op 1 oktober langs kunnen komen. En dit buiten de schuld van de Steunpunten en de studentendecanen om. De medewerkers van de Steunpunten mogen zich suf piekeren over de wijze waarop de door de Centrale Dienst Studiefinanciering gedropte criteria voor toewijzing van leningen moeten worden uitgevoerd. Tijdens de vergadering in Utrecht, verleden week dinsdag, kwam het tot een kleine aanvaring tussen de HBO-raad, het samenwerkingsorgaan van de instellingen voor hoger beroepsonderwijs en de VSNU, de vereniging waar-

in de universiteiten samenwerken. Lachwekkend, volgens een aantal deelnemers aan deze vergadering, is het om te vernemen dat deze aanvaring ging over de vraag wie de 7,5 ton mag beheren. Dat is het bedrag dat het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen beschikbaar stelt om de Steunpunten de Operatie By-Pass te laten uitvoeren. De VSNU, die voor de zomer niet had kunnen voorkomen dat het HBO het geld voor de Steunpunten mocht verdelen, was er op gebrand een herhaling hiervan te voorkomen. Uiteindelijk is er uit gekomen dat de VSNU het geld voor de universitaire Steunpunten/by-pass operatie verdeelt, de HBOraad dat voor de hbo-Steunpunten doet en ook voor de Steunpunten die gedragen worden door de hbo-scholen en universiteiten tesamen. Ondertussen nadert 1 oktober. De heer G. van den Broek, hoofd van het Bureau.Studentendecanen in Groningen: 'Waar het ons om gaat, is te voorkomen dat we hier veertig, vijftig mensen op een dag in de wachtkamer krijgen. Dat kunnen we niet aan en dat willen we ook niet. We zitten met het probleem of we open spreekuur moeten houden of spreekuur op telefonische afspraak. Het is heel simpel. Je kunt niet iemand uit Emmen laten komen zonder de 'ie de nodige papieren voor een aanvraag voor een lening bij zich en dan zeggen: komt u maar terug als u de gegevens compleet hebt.' Berto Merx/UP

COLOFON

KORT MATSERTJES REAKTIONAIR

Effectief personeels­ management bepleit 'Effectief personeelsmanagement wordt nog teveel geassocieerd met een luxe in­ vestering van een goed renderend bedrijf, terwijl juist als het minder goed gaat ef­ fectief personeelsmanagement dringend noodzakelijk is.' Aldus één van de stellin­ gen bij het proefschrift van drs. G.R.A. de Jong, die vrijdag 2 oktober aan de KUB hoopt te promoveren. Volgens De Jong kan en móet het perso­ neelsbeleid een belangrijke bijdrage leve­ ren aan het succes van een organisatie. In zijn proefschrift beschrijft hij een aanpak om die bijdrage tot z'n recht te laten ko­ men. Effectief personeelsmanagement, heet dat bij De Jong. De Jong schreef zijn proefschrift vanuit de behoefte in de praktijk en verwerkte een groot aantal praktijkervaringen met effectief personeelsmanagement. Zijn werkkring is daar niet vreemd aan: sinds 1974 werkt hij als organisatie­adviseur bij Van Dien + Co., een van de grotere or­ ganisatie­adviesbureaus in ons land. De Jong (42) studeerde sociologie in Utrecht, international management aan Columbia University en personnel mana­ gement aan de London School of Econo­ mics and Political Services. Als promoto­ ren treden op: prof.dr. J.J.J. van Dijck, hoogleraar Beleid en organisatie aan de KUB, en prof.dr. Ch. de Wolff, hoogle­ raar Psychologie van arbeid en bedrijf aan de K U Nijmegen. De Jong's laatste stelling: 'Het niet meer verplicht stellen van stellingen bij de pro­ motie bevestigt een tendens naar weten­ schappelijke versmalling en daarmee ver­ arming. Bovendien gaat daarmee het meest gelezen deel van de dissertatie ver­ loren.' L.K.

Vervoerswetenschappen welkom Het College van Bestuur van de K UB heeft afgelopen dinsdag voorlopig een 'positieve houding' aangenomen tegen­ over een initiatief voor een opleiding Ver­ voerswetenschappen. De landelijke voor­ bereidingscommissie 'post­doctoraal on­ derwijs Vervoerswetenschappen' had het College hierover gepolst. In de voorberei­ dingscommissie zitten vertegenwoordi­ gers van de overheid, het bedrijfsleven en universiteiten. Volgens Drs. R.H.A.M. K raakman, adjunct­secretaris van de K UB, is er nog niets definitiefs besloten: 'Het is nog allemaal heel algemeen, een soort eerste gedachte'. Of een eventuele post­doctorale opleiding Vervoersweten­ schappen dan ook in Tilburg zou komen staat nog allerminst vast. K raakman: 'Ik acht de kans niet erg groot. Het Instituut voor Verkeers­ en Vervoerseconomie van de Universiteit van Amsterdam werpt zich nu een beetje op als pennevoerder na­ mens de voorbereidingscommissie. Maar voor dit soort onderwijs hebben wij in Til­ burg natuurlijk het TIAS (Tilburgs insti­ tuut voor Academische Studies), dat hier uitstekend voor geschikt is. De landelijke voorbereidingscommissie krijgt nu van Prof. Ruys van de economische faculteit, die namens de K UB is vertegenwoordigd in de commissie, te horen dat het wat Til­ burg betreft een echt voorstel kan gaan uitwerken'. C.J.

Univers

■■^ m a t s e r t j e s

reaKtioréi, "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Afstuderen bij Geldwezen? ledere student die bij de vakgroep Geld­, Krediet­ en Bankwezen aanklopt om te praten over afstudeermogelijkheden krijgt hetzelfde antwoord: 'We nemen geen af­ studeerders meer aan. We zijn over­ belast!' Ook ons is dit overkomen. Wij hebben hierop gereageerd door zowel het facul­ teitsbestuur der economische weten­ schappen als het college van bestuur aan te schrijven met het dringend verzoek zo snel mogelijk een oplossing voor dit pro­ bleem aan te dragen. Het moeten wachten tot er plaats is, is op zich al absurd en zelfs onmogelijk binnen het kader van de twee­fasenstructuur. Wij betalen / 1604,­ aan collegegeld en eisen daarom dat we goede begeleiding krijgen in het vak waar we willen af­ studeren. Samen staan we sterk! Daarom roepen we alle studenten op die in de toekomst van plan zijn bij de vak­ groep Geldwezen af te studeren ons te steunen door een handtekening te plaat­ sen op de daarvoor bestemde lijsten, die zullen hangen op het prikbord bij de vak­ groep Geldwezen op de 5e etage in ge­ bouw B en op het prikbord bij AZ 115.

Marie­José Robben Jeanne de Loos Eugenie Heskens Johan Langerak

PROEFSCHRIFT?

Drukkerij Elinkwijk staat klaar! ook voor dissertaties en andere publicaties. Drukkerij Elinkwijk is: • • • •

gespecialiseerd concurrerend snel en stipt centraal gelegen

Bel: 030-444921 en wij sturen u vrijblijvend de gratis documentatiemap.

Drukkerij Elinkwijk B.V. Amsterdamsestraatweg 554 3553 EN UTRECHT Tel.: 030 ­ 444921

^^

'Matsenjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TE KOOP: Fiat Panda sept. 84 ƒ 6000,— te bevr. P 1218 tél. 2276 na 18.00 uur 013-638390. FEEST: WOENSDAG 7 OKTOBER: in Italiaanse stijl. Kom als Italiaan(se) verkleed. De 10 origineelsten krijgen om 00.00 uur een fles wijn. Tevens Italiaanse modestiow o.a. Valentino Jean Paul Gaultier, dansen op Italiaanse videoclips. Waar: in the talk op de heuvel. Voor wie: juristen, economen, enz. Aanvang 21,30 uur. Entree slechts f 3,—. SOCRATES-FILMCYCLUS: Di. 6 okt: Under the vulcano Di. 27 okt: Pervola Di. 10 nov: Fitzcarraldo Di. 24 nov: Death of a salesman Di. 8 dec: The killing fields Plaats: AZ 115 Tijd: 20.30 uur Entree: / 2,50 SOCRATES-FILM: Di. 6 oktober, 20.30 uur: Under the vulcano Plaats: AZ 115 Entree: / 2,50 De ware filmliefhebber mist ook deze schitterende film in de Socrates-filmcyclus niet. TE KOOP: Karakteristiek woonhuis Bisschopzwijsenstr. 62. Woonkamer 30 m \ gang, grote keuken -Idubbele kelder, L-vormigè slaapkamer (voorheen 2.7 X 3.50 - 4 X 4.25), luxe nieuwe badkamer (2.40 X 3.80), geen tuin, plaats -l- achterom, ƒ 85.000 k.k. tel.: 631627 of 365256. VELDVOETBAL: V.V. MERLIJN zoekt met spoed een KEEPER van enig niveau. Voor informatie: Bel Mare 674986 of Ivo 631718. GEEN KEEPER: Ben je geen keeper maar wil je wel drive in disco HIGH SOCIETY huren (ƒ 180,—) dan kun je óók bellen: Ivo 631718 of Mare 674986. TYPEWERK: Wilt u uw scripties, verslagen, etc. netjes op een electronische machine getypt, belt u dan s.v.p. 672466. WINTERSPORT: Goedkoop skiën kan! In een zonnig, sneeuwzeker gebied: MAUTERNDORF (1100-2400 m.), Oostenrijk, 10-daagse reis, vertrek 11 maart '88, goed hotel (HP), skipas, vervoer per luxe touringcar: slechts ƒ 545,—, incl. annuleringsverz.. Meer informatie? Bel Paul 013-563429 of Niek 013-423115. OVERWINTERT: U elders? Wij - studerend echtpaar - zoeken van I-ll-'87 tot l-3-'88eenoverwinteradres in Tilburg, prijsindicatie ƒ 300,—. B. de Bruin, tel. 030-316195/04242-88029/83245. BRIDGEN: Kaartliefhebbers opgelet! Kom bridgen (voor beginners is er een cursus), zie mededelingen of sportnieuws colom. VERHUIZEN? Busje nodig? Te huur Suzuki Carry met chauffeuse voor ƒ 25,— per uur, plus 40 cent per km., gerekend vanaf verhuuradres. Voor meer info, 013-702149. POLEN: Eenmalig voor alle sportkaarthouders, een volledig verzorgde sport c.q. vakantie reis naar Polen voor 400,- gulden (incl. alles). Meer informatie op de sporthal, tel. 663012.

Bert de Vries haalt uit Freek de Jonge De fractieleider van het CDA, Bert de Vries, over zijn kruistocht tegen zedenverwildering, socialisten en gemakzuchtige jongeren. 'Laat de PvdA eerst maar eens volwassen worden'. Op de universiteit was De Vries een rechts buitenbeentje. Nu kondigt hij de mentale ombuiging aan die ons allen te wachten staat.'Ik zie in mijn fractie en in het kabinet nogal burgerlijke types. Mensen die geen aanstoot geven'. Ruzie en pressie in de spreekkamer: hoe het gezag van de huisarts wordt ondermijnd. 'Mensen komen niet met een klacht maar met een eis'. En: Mk dacht, ik ben de arts, mij doet hij niets.' Freek de Jonge spuit zijn gal over de Vara. Uit de autobiografle van Ingmar Bergman: filmen met Ingrid Bergman, ontmoeting met Garbo.

HET HOOFD VAN EMMA In Amsterdam verdween nu weer het hoofd van Koningin Emma: tocht langs monumenten en standbeelden. Peter Martens, fotograaf van de daklozen van New York.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

univers

tilburgs universiteitsblad (voortieen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaas (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toine asselbergs, hugo backx, ben beljaars, lan charpentier, claartje van der grinten, frans godfroy, rené van hoeren, michel knapen' frank soonieus, gerard rutten, astrid tates, yvonne ton, nanny timmers, lil wagenmakers columnisten dr a j w boelhouwer, c nn van diek dr p f m kop, t aarts samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedgebuure, prof dr ruys, m ackermans (adviseur), drs th schouv, h van kleef, drs c p m broekhof officiële mededelingen afd persen voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopi| moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbi] verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven tut-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden /" 15, — per jaargang

2 oktober 198/

ANTI-APARTHEID

'Ontploft de bom op tijd, dan is de actie geslaagd' tiek van Zuid-Afrika, als er geen einde komt aan het apartheidsregiem. Dan denk je: waar ben ik mee bezig, je kunt hiier wel trachten te helpen bij de ontwikkeling, maar de kern van een heleboel problemen ligt in Zuid-Afrika. En dan is het nog een kleine stap om te gaan werken voor het ANC', aldus De Jonge. Hij vergeleek de Zuid-Afrikaanse maatschappij met 'een Atheense samenleving waar een soort schijndemocratie heerst voor een kleine groep mensen aan de macht'. 'Daarbinnen functioneren democratische wetten, er zijn regels, er is parti-

'Een veelzijdige universiteit', zo constateerde 'de in dit soort situaties onvermi/de/ijke' drs. Wim Boerboom van fiet Kritiscti Informatie Sentrum (KRIS) aan het begin van de lezing van Klaas de Jonge, vorige week donderdag op de KUB. Boerboom had zojuist de bomvolle zaal meegedeeld dat de boel na anderhalf uur ontruimd zou moeten worden omdat Philips-topman Wisse Dekker zijn toespraak over technologiebeleid dan ten beste moest geven. Zo verhuisden de honderden belangstellenden naar AZ 116 om na afloop te kunnen zien hoe hooguit vijftig geïnteresseerden verdwaalden in het grote AZ 115 waar Dekker hen toesprak. Klaas de Jonge was door KRIS gevraagd in te gaan op zijn keuze voor het ANC, de positie van de politieke gevangenen in Zuid-Afrika en op de huidige krachtsverhoudingen en de perspectieven voor bevrijding. KRIS had de geweldskwestie bewust buiten beschouwing gelaten, maar het bleek, ook voor De Jonge zelf, een onvermijdelijk onderwerp. Hij benadrukte nogmaals dat er bij het ANC sprake is van 'gecontroleerd geweld' tegen doelen die de apartheid symboliseren of uitdragen. 'Laten we vaststellen dat het de ZuidAfrikaanse regering is die systematisch op burgers schiet', aldus De Jonge. 'Daarna kun je concluderen dat het verzet ook fouten maakt, vaak veroorzaakt door spontane woedeuitbarstingen. Het ANC probeert door organisatie en mobilisatie het geweld te controleren. Maar soms kun je pas achteraf beoordelen of een actie geslaagd is. Neem nu een autobom gericht tegen militairen: ontploft de bom op tijd, dan is de actie geslaagd. Maar stel er komt net een bus met vijftig scholieren langs, een bus die anders nooit langskomt op die tijd, dan is de actie meteen een gruwelijke mislukking'. De Jonge wees erop dat geweld slechts een van de vele middelen is om het apartheidsregime te bestrijden. Hij pleitte voor een totale economische boycot van ZuidAfrika, als zijnde het laatste vreedzame middel. De Jonge: 'De houding van Nederland is wat dat betreft halfslachtig. Wij zijn zo schijterig dat we alles in EEGverband willen doen, waarbij we van tevoren weten dat dit soort voorstellen getorpedeerd worden door zowel WestDuitland en Groot-Brittanië, als door Portugal'. De Jonge's betoog liep voor een groot deel parallel met de inhoud van zijn 'dagboek uit Pretoria' dat twee weken geleden verscheen. Hij schetste nogmaals hoe hij in Mozambique direct geconfronteerd werd met de terreur van de door

Klaas de Jonge te gast bij het KRIS

Klaas de Jonge: 'Nederland gedraagt zich schijterig Zuid-Afrika gesteunde MNR-rebellen. 'Dorpen, gezondheidsposten, scholen worden aangevallen, de mensen gedood of verminkt. Ook bij het project waar ik werkte, werd alles ontmanteld. De bandrecorder, de radio en generator werden vernield, de auto beschoten. De nieuwe structuren die Mozambique probeert op te zetten, worden systematisch ontmanteld door de MNR. Op een bepaald moment kom je er achter dat er in Zuidelijk Afrika geen ontwikkeling mogelijk is als er

'Geen zin meer in dagboek' In een interview na afloop van de lezing blijkt Klaas de Jonge niet bijster mededeelzaam. Hij voegt weinig toe aan wat hij eerder op de middag al aan het grote publiek verteld heeft. Toch enkele opmerkelijke passages uit dat min of meer mislukte vraaggesprek. 'Ik heb nooit gedacht dat iemand geïnteresseerd zou zijn in wat ik schreef omdat ik dat voor mijzelf deed.' Het dagboek dat De Jonge tijdens zijn tweejarig verblijf in de Nederlandse ambassade in Pretoria bijhield, had een overlevingsfunctie en was aanvankelijk niet bedoeld om anderen een blik in de keuken te geven. Uit de 1300 veilen die hij naar eigen zeggen volschreef

is uiteindelijk het tweehonderd pagina's tellend 'Dagboek uit Pretoria' samengesteld. Als zoete broodjes gaat het over de toonbank. Een tweede -aangevuldedruk is al aangekondigd, maar voor de auteur hoeft het allemaal niet zo nodig. 'Ik heb eigenlijk geen zin meer in het dagboek.' De aantekeningen van de laatste maand zal hij nog uitwerken. 'Maar ik hoop eigenlijk dat ik niks meer hoef te schrijven.' Het krantebericht dat justitie onderzoekt of de door hem erkende wapensmokkel naar Zuid-Afrika ais een misdrijf jegens een 'bevriende staat' gezien kan worden, vindt hij zeer wonderlijk. Klaas de Jonge:

geen einde komt aan de destabilisatiepolicipatie. Maar laat je niet verwarren, want tachtig procent van de bevolking wordt onderdrukt en vernederd. Er heerst in Zuid-Afrika een perfect soort kapitalisme dat alle soorten geweld gebuikt om het systeem in stand te houden.' De Jonge wees er op dat sinds de instelling van de noodtoestand twee jaar geleden het aantal detenties en martelingen enorm is toegenomen. 'Er is meer actie nodig voor politieke gevangenen', zo vond hij. Over het 'Ik herinner me dat ze in 1939 hier mensen veroordeeld hebben vanwege belediging van een bevriend staatshoofd. Dat was Hitler. Ik zie dit net zo.' Hij heeft nog geen contact met een advokaat opgenomen, zo zegt hij. 'Ze weten', aldus de ANCsympathisant, 'dat ik op z'n minst één wapenopslagplaats heb aangelegd. Daar stond de Zuidafrikaanse politie bovenop dus de bewijzen kunnen ze naar hier doorspelen.' Het ANC probeert de burgerslachtoffers tot een minimum te beperken, vertelt hij. De enkele burgerslachtoffers moeten afgezet worden tegen de duizenden slachtoffers die het apartheidsregime maakt. In Zuid-Afrika maar ook in Angola, Mozambique en Namibië. De vergaande acties in Nederland van bijvoorbeeld de Rara, die

onderzoek van de Nederlandse justitie naar eventuele door hem gepleegde strafbare feiten was de Jonge kort: 'Als er een proces van komt dan biedt dat een mooie gelegenheid om aan te tonen hoe hypocriet ze zijn wat betreft het buitenlandse beleid .tegenover Zuid-Afrika.' En lichtelijk ironisch: 'Ik neem aan dat een proces voor Nederland zeker zal bijdragen aan het tot stand brengen van betere diplomatieke betrekkingen met Zuid-Afrika.' In het laatste gedeelte van zijn lezing, en tijdens de discussie daarna ging De Jonge vooral in op de verschillende mogelijkheden om de apartheid te bestrijden. Hij zei de acties zoals die in Nederland zijn gevoerd tegen Shell-pompstations en Makro-vestigingen af te keuren, 'maar als ik zie dat zo'n bedrijf zich dan toch terugtrekt, krijg ik toch weer m'n twijfels. Maar je moet je steeds weer afvragen: waar ligt de grens. En belangrijk is dan toch dat de strijd in Zuid-Afrika gevoerd moet worden, en niet hier. Dat is ook de officiële ANC-lijn.' Een belangrijke rol blijft weggelegd voor het ANC, volgens De Jonge. 'Als niet-raciale verzetsbeweging, die vijftig jaar geprobeerd heeft op vreedzame wijze apartheid te bestrijden, voordat het daarbij ook naar de wapens greep, is zij niet meer weg te cijferen. Het ANC vervult de aspiraties van de grote meerderheid van de zwarte bevolking, en zal ook in een post-apartheids-situatie een belangrijke rol gaan vervullen. Wat het ANC nu doet is het mobiliseren, organiseren van het verzet, en het houdt zich ook nu al bezig met het opzetten van alternatieve structuren. Maar het blijft een moeizaam proces, want probeer maar eens mensen te mobiliseren, gerichte aanslagen te" plannen in een land waar mensen naar risicogroep apart zijn gezet, waar de groepsgebiedenwet tegelijkertijd een soort anti-guerilla-strategie is.' De Jonge concludeerde dat organisaties als het UDF, COSATU (op het arbeidsfront) en het ANC in de toekomst de strijd tegen apartheid zullen gaan bepalen. De interne druk op het regiem blijft het allerbelangrijkste, en dat is ook noodzakelijk, aldus De Jonge. 'Maar de snelheid van het proces is in grote mate afhankelijk van de houding van de Westerse landen. Het zal ontzettend veel langer duren zonder efficiënte druk van buitenaf, wat ook z'n invloed heeft op de hoeveelheid bloed die uiteindelijk vergoten gaat worden'.

Caspar Janssen

verantwoordelijk is voor het afbranden van Makro-vestigingen en Shell-tankstations, keurt hij af. 'De situaties zijn zo verschillend dat ik methodes die ik in ZuidAfrika volslagen legitiem vind, hier absoluut afwijs', aldus De Jonge. Als universiteiten contacten onderhouden met het ANC, studiebeurzen voor zwarte Zuidafrikanen toekennen, eredoctoraten verlenen voor personen die hun sporen in het verzet tegen de apartheid hebben verdiend, is dat elke keer een slag in het gezicht van het Zuidafrikaans bewind. 'De Zuidafrikanen hebben daar ongelooflijk de pest aan', aldus De Jonge. 'Ze volgen best wat hier gebeurt.' G.R.

Univers 2 o k t o b e r 1987

K

Ziekenhuis behandelt patiënten vaker buiten bed om Het ziekenhuis behandelt de patiënten steeds meer buiten het ziekenhuisbed om: de klinische behandeling compleet met al dan niet langdurige ziekenhuisopname maakt meer en meer plaats voor dagbehandeling en poliklinische hulpverlening. Drs. M. van Tits en drs. W . Nuyens van het IVA, het Tilburgse instituut voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek, deden een onderzoek naar de problemen die samenhangen met de vervanging van klinische door poliklinische hulp. Hun conclusie: een verdere vermindering van de ziekenhuisverpleging is alleszins haalbaar, maar dan moeten er eerst een aantal belemmeringen uit de weg worden geruimd. Uit het onderzoek van Nuyens en Van Tits blijkt dat er tussen 1974 en 1984 een aanzienlijke verschuiving is opgetreden in de richting van poliklinische hulp: was in 1974 59.7 procent van de ziekenhuishulp van poliklinische aard, in 1984 was dit gestegen tot 75.2 procent. In dezelfde periode nam het aantal ziekenhuisbehandelingen echter fors toe. Het aantal poliklinische behandelingen verdriedubbelde in tien jaar tijd, terwijl het aantal klinisch uitgevoerde verrichtingen toenam met 43 procent. De groei in de kliniek, zo stellen de onderzoekers vast, blijft weliswaar achter bij die van de polikliniek, maar is niettemin toch nog veel groter dan op grond van de veranderingen in de omvang en samenstelling van de bevolking verwacht mocht worden. Uit gesprekken met specialisten en leden van de ziekenhuisdirecties in de regio's Friesland, Tilburg en Twente maken Nuyens en Van Tits op dat er een aantal knelpunten zijn die een verdere vermindering van de ziekenhuisverpleging in de weg^ staan. De knelpunten zijn zowel van fysieke als van organisatorische en financiële aard. Genoemd worden onder meer: het ontbreken van een afdeling dagbehandeling, het tekort aan poliklinische capaciteit, het tekort aan verpleegkundig personeel met een hoog opleidingsniveau, de ligging van de diverse afdelingen binnen het ziekenhuis, het ontbreken van afspraken met de huisartsen en de wijkverple-

ging als het gaat om het verlenen van nazorg aan dagpatiënten en het gebrek aan patiëntenvoorlichting. In financiële zin is een verdere verschuiving in de richting van polikliniek en dagbehandeling niet erg aantrekkelijk, aldus Nuyens en Van Tits. Het dagtarief dat de ziekenhuizen mogen hanteren is niet volledig kostendekkend. Verder is ook de wijze waarop de ziekenhuisbudgetten worden vastgesteld een belangrijk financieel obstakel; de ziekenhuizen zijn zelfs bang dat een verdere inkrimping van de kliniek het voortbestaan van de hele instelling op de lange duur in gevaar zal brengen. De meeste fysieke en organisatorische obstakels lijken oplosbaar, menen de onderzoekers: directies en specialisten willen daarvoor best de handen uit de mouwen steken, zo is hun indruk. Belemmeringen van financiële aard daarentegen moeten op landelijk niveau worden aangepakt. Gezien het belang dat het huidige kabinet hecht aan een doelmatige inrichting van de gezondheidszorg hoeft dat niet echt een probleem te zijn. L.K.

SSGZ open voor aio 's Assistenten in opleiding kunnen sinds kort bij de SSGZ een ziektenkostenverzekering afsluiten met een premie die is toegesneden op hun magere salaris. Weliswaar is de SSGZ statutair een studentenverzekeraar, de statuten staan ook uitzonderingen op die regel toe. De SSGZ vindt dat een uitzondering in het geval van aio's gerechtvaardigd is, omdat ook aio's moeite hebben een 'normale' particuliere verzekeringspremie op te brengen. In het eerste jaar (als het maandsalaris van de aio 1758 gulden bedraagt) betaalt een aio f 544,50 premie. Dat is maar vijftig gulden meer dan de studentenpremie. In het vierde jaar betaalt de aio, die inmiddels een kleine f 3000,- verdient, een prerhie van f 618,75. De aio-verzekering is overbodig voor wie aan een bijzondere universiteit is verbonden. Die aio's zijn verplicht verzekerd in het ziekenfonds. De overige aio's zijn wél in rijksdienst, en moeten dus zelf voor een ziekteverzekering zorgen. Dat kan individueel, maar de SSGZ is ook bezig om collectieve contracten af te sluiten. Dat lukt niet aan iedere universiteit, omdat sommige al collectieve contracten hebben met een andere verzekeraar, de OHRA. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Utrechtse universiteit, en ook voor de TU Delft.

AJJes gaat goed

De eerste Maandag in September was een van mijn beste dagen sinds Jonge tijd; die morgen fietste ik harder dan Frans van Spaendonck, ik wist meer oude nieuwtjes dan Jan BoeJhouwer, een van mijn grootste wensen bleek die dag in vervulling te zijn gegaan, en bij de opening van het academisch jaar zag ik tot genoegen Hopman voorop lopen in de cortege. Onze eerste beroepsdecaan heeft natuurlijk een makkie aan zo'n functie: terwijl de filosofen ruzie maken regeert de decaan de faculteit, een clubje dat nauwelijks groter is dan de helft van onze vakgroep. Hij kan met een gerust hart onmiddellijk achter de rector lopen, die maidenspeech komt later wel. Hier gaat iemand de Dienst uitmaken zoals dat in filosofenland maar zelden gebeurt, en hef gaat hem weinig tijd of moeite kosten en veel plezier geven, dat zag je alleen al aan de verende tred. Ik heb zelden iemand zo nadrukkelijk zien herrijzen. Een Neerlandicus als decaan is zo gek nog niet: er lijkt meer behoefte aan duidelijke formuleringen dan aan verse wijsheden, en Hopman kan duidelijk zijn. Ik wens de filosofen veel kijkgenot, en probeer hem maar een tijdje te houden, want misschien kan hij iets tegen Deelman uitrichten, als die binnenkort weer met de collectebus op de stoep staat. Univers

Voor de verzekerde is het voordeel van een collectief contract dat hij of zij zonder medische keuring wordt geaccepteerd; in de hoogte van de premie scheelt het niets. E.H./UP

Bond Gestudeerden wil kwijtschelding Kwijtschelding van een groot deel van de vóór 1982 opgebouwde studieschuld. Dat vraagt de Bond voor Gestudeerden in de Bijstand, de BGB, in een recente brief aan minister drs. W . J . Deetman. De bij de bond aangesloten werkloze academici vinden het onjuist dat zij worden opgezadeld met een hoge studieschuld, terwijl dat de generaties na 1982 is bespaard door wijzigingen in de vroegere regeling rijksstudietoelagen. De oorzaak van de hoge schuld ligt in de wijze waarop tot 1982 extra toelagen werden gegeven voor studenten die gehuwd waren. Dat ging geheel in de vorm van renteloze voorschotten. Ook studenten die al 27 jaar waren wanneer zij begonnen te studeren kregen de eerste twee jaar alleen een lening, geen beurs. Na wijzigingen in de regeling in 1982 en 1983 werden vanaf toen de extra toelagen ook als beurs verstrekt, die niet hoeft te worden terugbetaald. De bij de BGB aangeslotenen vinden dat de gunstiger voorwaarden alsnog ook op hen van toepassing moeten zijn. Zij vrezen anders de schuld nooit te kunnen afbetalen, omdat zij moeten leven van een bijstandsuitkering. De meesten onder hen hebben een studie gevolgd waarmee geen baan te vinden is. Volgens BGBsecretaris drs. Theo de Mare kost de verlangde kwijtschelding maar weinig geld. Er zijn niet veel mensen (enige honderden) die hoge studieschulden (meer dan 50.(XX) gulden) hebben opgebouwd, en de meesten onder hen kunnen toch al niet terugbetalen. Bovendien is in de nieuwe wet op de studiefinanciering bepaald dat ook de in het verieden opgebouwde schulden na vijftien jaar komen te vervallen. Dat is op 1 januari 2002. De bond wil zo lang echter niet wachten. De 'molensteen' van een levenslange studieschuld moet al eerder worden weggenomen, want de aanwezigheid daarvan werkt demotiverend op de werkloze academici en hun gezinnen, zo schrijft de bond. De BGB is te bereiken in Amsterdam; 020-429355. Bert Bakker

Langer studeren straks erg duur Het collegegeld voor de ~echte langstudeerders gaat volgend jaar naar 10.000 gulden. Dat blijkt uit een publikatie in 'Uitleg', een informatie-bulletin van het ministerie van onderwijs en wetenschappen. De publikatie, een toelichting op enkele van de maatregelen uit de onderwijsbegroting, maakt iets meer duidelijk over de plannen die minister Deetman met het collegegeld en de studiefinanciering heeft. Bij de presentatie van zijn begroting op Prinsjesdag kondigde de bewindsman aan dat hij die plannen in een afzonderlijk vvetsontwerp zou uitwerken. Volgens woordvoerders van het ministerie is het wetsontwerp inmiddels gereed, maar moet het nog besproken worden in het kabinet. Zij weigeren in te gaan op vragen over de gevolgen voor deeltijdstudenten en voor mensen die een studie volgen met een nominale duur langer dan vier jaar, bijvoorbeeld geneeskunde. Blijkens de publikatie in 'Uitleg' heeft Deetman in grote lijnen het volgende voor ogen. De minister wil studenten tijdens de eerste zes jaar van hun studie straks vijftien procent betalen van de kosten van het door hen gevolgde onderwijs. Dat komt neer op ongeveer 1.500 gulden. In het zevende en achtste jaar wordt de 'eigen bijdrage' dertig procent (3.000 gulden) en in het negende en tiende jaar vijftig procent (5.000 gulden). Vanaf het elfde studiejaar betalen studenten de volle mep: 10.000 gulden. Deetman wil het recht op studiefinanciering beperken tot een periode van zes jaar. Hij wil de inschrijving als extraneus afschaffen en de universiteiten zelf laten bepalen wat zij toehoorders in rekening brengen. Studenten die twee studies tegelijk volgen, hoeven straks maar één keer te betalen. De bewindsman wil de maatregelen volgend jaar al invoeren. Alleen studenten die een eerste fase hebben afgerond en inmiddels met een tweede bezig zijn, krijgen een jaar respijt. De universiteiten en hogescholen krijgen samen vijftien miljoen gulden per jaar om studenten in individuele gevallen een jaar of meer verienging te geven. Remco Pols (UP)

Ook nationaal ging alles prima. Voor de cursus van vriend in 't Veld moest je vroeger, volgens het Parool, zo'n 15.000 gulden cursusgeld betalen, en dat werd aardig rechtge-1 trokken. Als het moet zijn er krodo-plaatsen genoeg om zulke bezuinigingen door te voeren. Zou hij Deetman een eredoctoraat kunnen bezorgen? In de bestuurskunde zal | dat niet meevallen, of het moet lang na de parlementaire enquête over de studiefinanciering zijn. Stel je voor: boeiende pohtieke persoonlijkheden als de Vries, Kok en Voorhoeve 's avonds rond elf uur nog eens op de buis, allemaal met ridderordes op (snap je dat nou bij die bouwfraude: niet alleen hebben ze allemaal een lintje, ze vinden bovendien dit de goede gelegenheid om dat ding te dragen): 'Wist u dat van die beurzen | die maar niet doorgestuurd en toegekend werden?' 'Nee, meneer de voorzitter, wij waren hiervan niet op de hoogte, en we kunnen ons niets herinneren.' 'Maar las u dan niet in de krant dat er iets mis ging?' 'Nee, voorzitter, met de wet studiefinanciering was niemand geheel bekend en de regelingen werden bij mijn beste weten ook nooit \ geheel uitgevoerd.' Ook met de voortvarendheid van de afdeling bouwzaken ben ik heel gelukkig: ik mocht ] mee naar Bari in Itahë om daar naar de bibliotheek te kijken. Niet dat het nieuwe bibliotheekgebouw van de KUB op dat in Bari zal gaan lijken, maar het schept toch een | band, zo met een man of acht tien dagen op reis. Ik vertegenwoordigde de gebruikers. Bij terugkomst in Tilburg had iedereen nieuwe stoelen, maar bij mij was alleen het | oude meubilair verwijderd. En om de dag helemaal goed te maken wees iemand me op regel 2 van pagina 9 van de studiegids voor psychologen. Ik heb de salarisadministratie gewaarschuwd, en ik | neem Uw felicitaties graag in ontvangst vanavond vanaf 8 uur in de Philharmonie. 2 oktober U

PICA

Ondanks angels en klemmen

Bibliotheek­automatisering schrij schrijdt voort Bibiiotheeic­automatisering belangrijke minpunten van Pica. Deze punten hebben daarbij nog allemaal in­ vloed op elkaar. Zo is Pica relatief duur omdat er nog te weinig deelnemers zijn. De organisatie is echter omvangrijk; op het Pica­hoofdkantoor in Den Haag wer­ ken alleen al 45 mensen. Het programma­ pakket dat Pica uiteindelijk heeft ontwik­ keld is een moeizaam compromis tussen de verschillende aangesloten bibliotheken die er allemaal hun eigen automatiserings­ belangen in terug wilden zien. Voor veel, vooral kleinere bibliotheken is Pica tot nu toe echter niet aantrekkelijk. Het Pica lo­ kaal bibliotheeksysteem is voor hen te groot, dus niet rendabel. Overigens speelt Pica hier nu op in door samen met het au­ tomatiseringsbedrijf Unisys een nieuw geïntegreerd bibliotheeksysteem (PC PALS) te presenteren, speciaal voor klei­ ne en middelgrote bestanden. Voor de kleine bibliotheken zal dit waarschijnlijk de oplossing moéten worden voor hun auto­ matiseringsproblemen. Zij krijgen namelijk alleen overheidsgeld als zij zich bij Pica aansluiten.

De automatisering in de bibliottieken van de KUB schrijdt voort. Op diverse niveau's wordt koortsachtig gewerkt aan de vervol­ making en uitbreiding van een automatiseringssysteem dat af/een voor de specialisten nog in zijn geheel te bevatten is. Centraal, op het centrum voor bibliotheek­automatisering Pica in Den Haag, en decentraal, zoals op de verschillende faculteits­, bibliotheken van de KUB, is men in de weer met het doorvoeren van veranderingen en verbeteringen. Dat de belangen van Pica en die van de bibliotheken waaruit Pica in feite bestaat, daarbij vreemd genoeg nogal eens tegen­ strijdig zijn, is de afgelopen jaren meer dan eens gebleken. De onwilligheid van bijvoorbeeld de Amsterdamse universi­ teitsbibliotheek om zich bij Pica aan te sluiten valt er deels uit te verklaren. Na een aanvankelijk valse start kwam het centrum voor Bibliotheek­automatisering Pica rond de helft van de jaren zeventig definitief van de grond. De organisatie, bestaande uit de aangesloten bibliothe­ ken zelf, begon met het ontwikkelen van een Gemeenschappelijk Gezamenlijk Catalogiseer­systeem (GGC). Een groot­ schalig project met als doel het catalogi­ seren en het toegankelijk maken van de bestanden van en voor de deelnemende bibliotheken. Op dit moment zijn er meer dan vier miljoen titels ingevoerd in het lan­ delijke Pica­catalogiseersysteem. Daar­ mee heeft Pica een van 's werelds groot­ ste bibliografische bestanden. De om en

nabij zestig deelnemers aan Pica hebben hier via een computer toegang tot. De bi­ bliotheken zijn over het algemeen zeer te­ vreden over het GGC­systeem en de ma­ nier waarop het is doorgevoerd op lokaal niveau. Anton Ligtenberg, de verantwoordelijke man voor de bibliotheekautomatisering ­ op de KUB: 'Aan elk systeem zitten na­ tuurlijk angels en klemmen, maar over het geheel genomen werkt het GGC­systeem prima. Nederland is geografisch gezien natuurlijk ook een ideaal land om samen te werken'. De 'angels en klemmen' heb­ ben meer betrekking op de faciliteiten die Pica op lokaal niveau biedt, zoals voor een 'online publiekscatalogus', 'opslag­ en uitleenadministratie', 'acquisitie en abonnementenregistratie' en tekstverwer­ king. Een veelgehoorde kritiek op Pica is dat de organisatie te weinig ruimte laat aan lokale initiatieven. Pica heeft een vast pakket faciliteiten, waarvan door de diver­ se bibliotheken maar moeilijk kan worden afgeweken.

Ondertussen gaat de automatisering in de KUB­bibliotheken natuurlijk gewoon door. Anton Ligtenberg: 'Zo'n online­ publiekscatalogus, daar kan iedereen hier op de KUB in de toekomst gebruik van maken. Nu heeft elke bibliotheek nog twee of drie terminals, dat aantal wordt Anton Ligtenberg over 't algemeen tevreden ^ — ..,

rrr­T­T­­;

­­■!

Peter Keyzers van de economische facul­ teitsbibliotheek: 'Vanaf het begin ging Pi­ ca er van uit dat zij alles verzorgden voor mensen die lokaal niets kunnen. In de loop der jaren zijn de mensen in de biblio­ theken echter beter ingevoerd geraakt, waarna ze zelf ideeën kregen over betere systemen op lokaal niveau. En dan wordt het moeilijk, door de logheid van de orga­ nisatie. Een paar jaar geleden besloten wij om het centrale Pica­systeem aan te vul­ len met eigen systemen die voor onze bi­ bliotheek beter werkten. Dat ging aan­ vankelijk in een sfeer van conflict en on­ vrede. Pica wilde het initiatief liever cen­ traal houden. Pas de laatste tijd zijn ze wat soepeler'. De logheid van de organisatie, het gebrek aan ruimte voor afwijkingen op lokaal ni­ veau en de prijs van het Pica­pakket zijn

volgend jaar uitgebreid. Daar komen bin­ nenkort nog leuke faciliteiten bij, zoals de mogelijkheid om, bijvoorbeeld voor een li­ teratuurlijst, titels af te tappen'. Het ren­ dement van de online­publiekscatalogus staat op de KUB niet ter discussie. Als vervanging van de kaartenbakken wordt het door iedereen als nuttig gezien. An­ ders ligt dat bij de 'opslag en uitleenadmi­ nistratie'. Wil Ligtvoet, oud­medewerker van de algemene bibliotheek: 'De auto­ matisering heeft in Tilburg over het alge­ meen goed uitgepakt, maar ik blijf zitten met de rendementskwestie. De KUB­ bibliotheken hebben vooral ook een lees­ zaalfunctie. Je kunt je afvragen of het dan rendabel is dat er zo'n uitgebreid ge­ automatiseerd opslag­uitleensysteem wordt opgezet. Er is eigenlijk nooit een behoorlijke kosten­batenanalyse ge­ maakt. Je zou het aantal uitleningen moeten afwegen tegen de kosten van in­ stallatie en onderhoud. Ik vraag me af of het dan rendabel blijkt te zijn. Het ver­ baast me soms wel eens dat het investe­ ringspatroon ten aanzien van apparatuur prioriteit lijkt te hebben boven het rende­ ment'. Volgens Anton Ligtenberg heeft er wel degelijk 'iets' aan kosten­batenanalyse plaatsgevonden in het verleden: 'Alleen is er toen een berekening voor het totaal­ systeem gemaakt. Bovendien was er op dat moment geen alternatief voor het opslag­uitleensysteem op de markt.' De KUB en Pica zijn sinds 1976 onlosma­ kelijk met elkaar ver­bonden. Vooral in de beginperiode zijn instituten die met Pica in zee gingen flink door de overheid ge­ subsidieerd, zodat velen geprikkeld wer­ den om mee te doen. Wil Ligtvoet: 'Dan staat de trein eenmaal op de rails en kun je niet meer terug. Terwijl er op lokaal ni­ veau op dit moment een tendens is om zelf projectmatig met kleine bestanden te werken'. Peter Keyzers: 'Er zijn nu andere geïntegreerde bibliotheek­systemen die zeker net zo goed zijn, en daarbij goedko­ per. Wij zouden graag werken met meer­ dere systemen naast elkaar. Als een klei­ nere bibliotheek nu bij ons komt voor ad­ vies over automatisering zeggen wij: be­ gin zelf, en zet het zo op dat je kunt over­ stappen wanneer je dat wilt'. C.J.

Wetenschapswinicel wil niet verhuizen De wetenschapswinkel (W ewi) is het zat. Voor de vijfde keer in haar vijfjarig bestaan zou ze moeten verhuizen en dat is in het verkeerde keelgat geschoten. Zij laat haar ongenoegen blijken in een brief aan het college van bestuur waarin zij schrijft de ver­ plaatsing ongewenst en zelfs onaanvaardbaar te achten. T o t onze grote ontsteltenis vernamen wij dat er plannen zijn ons (opnieuw) te ver­ huizen en zelfs te verspreiden.' Reden voor de plannen is dat de filosofen bij el­ kaar in gebouw P worden gezet in een poging de onderlinge verhoudingen te ■ verbeteren. En de Wewi zou hiervoor dan j moeten wijken. 'Het is frappant te moe­ jj ten constateren dat pogingen om een I werkeenheid te integreren door ze geza­ j1 univers

menlijk te huisvesten er toe zou leiden dat een goed geïntegreerde en goed functio­ nerende eenheid daarvoor zou moeten worden verplaatst en verspreid. Dit lijkt meer op het doorschuiven van proble­ men, dan het oplossen ervan', aldus de brief. Het is de bedoeling dat de Wewi in januari een nieuw onderkomen krijgt in de laagbouw van gebouw C. Per 1 oktober al moet zij twee kamers afstaan. De mede­

| !

werkers die van deze ruimten gebruik ma­ ken worden dan elders in de KUB gehuis­ vest. J . van Berkom, lid van het college van bestuur zegt de weerstand van de Wewi onverwacht te vinden. 'Vanaf het mo­ ment dat de wetenschapswinkel verhuis­ de van gebouw B naar P wisten zij dat de filosofen daar zouden komen. Toen al zijn zij attent gemaakt op huisvesting in de laagbouw van gebouw C'. De weten­ schapswinkel dringt in haar schrijven aan op een gesprek met van Berkom. Dit zal binnenkort ook plaats vinden want vol­ gens hem 'geeft de brief daar alle aanlei­ ding toe.' Drs. Marise Pols is coördinator van de wetenschapswinkel, zij reageert desge­

vraagd: 'Wij hadden uit voorgaande gesprekken niet het idee gekregen dat wij weg zouden moeten uit gebouw P. Wel hebben wij begrepen, en dat was toen al inderdaad bekend, dat wij een kamer zou­ den krijgen in de nieuwbouw onder ge­ bouw C. Maar deze moest slechts een lo­ ketfunctie krijgen. Ook andere diensten met externe betrekkingen, zoals het transferpunt en buro buitenland zouden gesitueerd worden rond het plein van ge­ bouw B en C.' Een datum voor het op hande zijnde gesprek tussen van Berkom en de wetenschapswinkel is nog niet be­ kend. R.V.H.

2 oktober 198'

VOORLICHTING

Geleerd van Maastricht?

Tilburg wil

niet op de borst slaan

De opmerkelijke advertentiecampagne die de Rijksuniversiteit Lim­ burg (RUL) vorig jaar lanceerde onder het motto 'Made in Maas­ tricht'', is wegens succes geprolongeerd. In het afgelopen week­ end stonden in enkele landelijke kranten en alle regionale dagbla­ den in Brabant en Limburg, paginagrote advertenties met als kop: 'Geleerd in Maastricht'. Hoe pakken ze dat in Tilburg aan? De Maastrichtse advertenties en enkele kleinere varianten moeten middelbare scholieren naar de voorlichtingsdagen van de universiteit lokken. De ervaring met de vorige campagne, die drie ton kostte, heeft geleerd dat de investering zichzelf dubbel en dwars terugverdient. De aanmeldingen voor de RUL stegen aanzienlijk. Ruim veertienhonderd eerste­ jaars meldden zich dit jaar aan, tegen ne­ genhonderd vorig jaar. Ten dele komt dit door de opheffing van de numerus fixus bij de studierichting gezondheidsweten­ schappen, maar in Maastricht gaan ze er van uit dat het stijgende aantal eerstejaars met name te danken is aan de wervende werking van de advertentiecampagne. Vandaar dat de universiteit er dit jaar weer drie ton tegenaan gooit om de aandacht op zich te vestigen.

Overigens Is niet alleen het aantal dras­ tisch gegroeid, ook het geografisch wer­ vingsgebied is uitgebreid. Kwamen vorig jaar nog de meeste nieuwe studenten uit de provincie Limburg zelf, dit jaar is het meerendeel afkomstig uit gebieden buiten deze provincie. Voor de advertentiecampagne heeft de RUL het reclamebureau Blauw & Blank uit Amsterdam in de arm genomen. Zon­ der blikken of blozen worden de positieve kanten van het studeren in Maastricht breed uitgemeten. 'In Maastricht is alles anders. En dan bedoelen we niet alleen het on­Hollandse karakter van die gezelli­ ge, inspirerende stad, maar ook de ma­ nier waarop je er aan de Rijksuniversiteit Limburg studeert. Praktijkgericht, in klei­ ne groepen, met behulp van allerlei stu­

diehulpmiddelen en met een staflid als be­ geleider.' In het midden van de pagina staat een vriendelijk lachende serveerster met een dienblad waarop een kop koffie, glas fris en een schuimend glas bier prij­ ken. Even verderop in de advertentietekst staat dan ook: 'Naast een andere manier ■ van studeren, leer je ook een andere, zuidelijke manier van leven kennen. Je gaat in een stukje buitenland binnen de grenzen wonen, waar kunst, cultuur en gezelligheid de boventoon voeren.' Ook de KUB zit niet stil wat het aantrek­ ken van nieuwe studenten betreft. In dit weekend zal in alle regionale dagbladen in Brabant een advertentie staan om aspirant­studenten te wijzen op de voor­ lichtingsdag op 22 oktober. Later zullen er in diverse landelijke kranten alsmede de Zeeuwse en Limburgse pers advertenties van de KUB.verschijnen. 'Wij hadden het plan om in september een soortgelijke campagne als Maastricht te voeren maar we waren door de centen heen', vertelt Henny Walter, onderwijsvoorlichter bij de Dienst Studentenzaken en Welzijn (DSW) van de KUB. Vanwege de beperk­ te gelden is gekozen voor een meer be­ scheiden opzet. Bescheiden qua omvang maar ook bescheiden qua inhoud. De KUB heeft er geen behoefte aan om zich af te zetten tegen andere universiteiten waar Maastricht wel een handje van heeft, vertelt voorlichter Walter. 'Wij slaan ons niet op de borst dat het hier zo leuk is, wij geven informatie.' DSW heeft zojuist een onderzoek onder de KUB­studenten afgerond waarin zij het effect van advertenties peilt. De vragen­ lijsten zijn in augustus vorig jaar ver­ stuurd. Volgens Wim Heuvelmans van DSW blijkt uit het onderzoek dat ruim 50% van de studenten de advertenties van de KUB heeft opgemerkt. Gemiddeld 13% ervan zegt dat de advertenties heb­ ben bijgedragen aan de uiteindelijke keu­

ze voor de KUB. Dit betekent dat van alle studenten zo'n 6 tot 7% de advertenties opmerken. Andere zaken die meespelen in de keuze zijn aangevraagde informatie, het bezoek aan voorlichtingsdagen, ad­ viezen van studie­adviseurs en informatie­ brochures of ­kranten. Voor hgt onder­ ■• zoek zijn alle circa 7.200 studenten aange­ KI schreven. Bijna 60% retourneerde het vragenformulier. De vragen die betrek­ king hebben op de advertentiecampagne zijn alleen gesteld aan eerste­ tot en met vierdejaars omdat de KUB zich pas sinds vier jaar door advertenties manifesteert. De gegevens zijn volgens Heuvelmans re­ presentatief voor de gehele KUB­ populatie. Het getal van 13% is een ge­ middelde. Uitgesplitst naar faculteiten geeft het on­ derzoek het volgend beeld. Bij de sociolo­ gen zegt 34% dat de advertentie van in­ vloed is geweest op de keuze voor de KUB. Bij de econometristen is dit het laagst: 9%. De economen en juristen vol­ gen met 10%, letteren met 13% en de fi­ losofen met 2 0 % . Bij de theologen is het percentage 24. De vierde­ en jongerejaars maken ruim 60% uit van het totaal aantal respondenten. Omgerekend in absolute cijfers zijn dit er 4.400, zo rekent Heuvel­ mans voor. Doorgetrokken naar het totaal aantal studenten betekent het dat 280 studenten zich in de keuze voor de KUB hebben laten leiden door de advertenties en andere activiteiten om in Tilburg te gaan studeren. Zeg dat van die 280 zich er 20 direct door de advertentie hebben la­ ten verleiden, oppert de DSW­medewer­ ker. Die blijven gemiddeld vier jaar stude­ ren. Per jaar krijgt de KUB voor elke stu­ dent van het ministerie 6.000 gulden. Bij elkaar opgeteld is dat 480.000 gulden. Daar moet vanaf een slordige ton aan ad­ vertentiekosten en ongeveer 120.000 gul­ den aan salaris voor voorlichters. Blijft over een een bedrag van een slordige 260.000 gulden. 'Het is een heel ruwe benadering', aldus Wim Heuvelmans, 'maar wel aan de voor­ zichtige kant.' De conclusie lijkt gewet­ tigd dat adverteren een lucratieve zaak is. Het brengt zijn geld dubbel en dwars op. G.R.

K N I P T

Een van de betere wetenschapsbladen is het maandblad VU MAGAZINE. Het blad wordt uitgegeven door de Vereniging voor christelijk wetenschappelijk onderwijs, het bestuur van de Vrije Universiteit in Amster­ dam. In het oktobernummer komt de Rot­ terdamse erfelijkheidsdeskundige en hoogle­ raar celbiologie, Hans Galjaard, aan het woord. Het onderzoeksterrein van Galjaard staat veel in de belangstelling. Galjaard ver­ baast zich over de angst die bij velen bestaat over de snelle ontwikkeling die het celon­ derzoek doormaakt: 'De vraag is altijd : hoe ver mag je gaan? Waar liggen de grenzen? Ik verbaas me daarover. Die grenzen liggen ver­ schillend. Waarom moeten wij in ons land nou altijd zoeken naar één oplossing als het toch duidelijk gaat om een probleem dat zo ontzettend veelvormig is?... We kunnen pa­ ren die kinderen willen steeds betere infor­ matie geven over hun kans op de geboorte van ernstige gehandicapten, vóór zij tot zwangerschap besluiten.... Ik hoor wel eens

zeggen : Zonder gehandicapten houden we een verarmde samenleving over. Ik vind het pas écht armoedig als je voor een gelukkige, evenwichtige samenleving gehandicapten nodig hebt!'. Het wordt steeds moeilijker een baan te krij­ gen op een universiteit. En zeker een vaste baan. Het wemelt op de universiteiten van de tijdelijke aanstellingen. Na negen jaren op tijdelijke basis van het ene naar het andere contract gesleept te zijn was Hannelore Schroder, werkzaam bij vrouwenstudies van de Juridische faculteit van de Amsterdamse universiteit, het zat. Op 26 augustus ging zij voor de trappen van het Maagdenhuis in hongerstaking om zodoende een vaste aan­ stelling af te dwingen. Na 28 dagen voor het bestuursgebouw van de Universiteit van Amsterdam een doorn in het oog van de langskomende bestuurders geweest te zijn, boekte Schroder eindelijk succes, zo bericht FOLIA. Per 1 oktober krijgt Schroder een vaste aanstelling bij de vrouwenstudies van de Juridische faculteit. Volgens het Amster­ damse CvB betekent de benoeming geen doorbreking van het aanstellingsbeleid van de universiteit. De hongerstaking had Schro­ der toch al geen windeieren gelegd want de Groningse UNIVERSITEITSKRANT be­ richt deze week dat zij per 1 september half­ time aangesteld is bij de vakgroep Analyti­ sche Filosofie en Filosofie Geschiedenis van de Faculteit der Wijsbegeerte in Groningen.

Met zo'n dubbele aanstelling hoef je geen honger meer te leiden. En nu maar afwach­ ten wanneer de volgende wetenschapper op zijn klapstoeltje plaatsneemt voor de ingang van een universiteit om hongerig een aan­ stelling af te dwingen. Menig wetenschapper mag overigens wel wat pondjes kwijt en eni­ ge folklore is ook nooit weg. Afgelopen week baarde het proefschrift van de Twentse onderwijskundige Koelman veel opzien. Het onderwijs zou allemaal veel goedkoper kunnen als., er maar doelmatiger gewerkt zou worden. Verder zouden de be­ kostigingsvoorwaarden op stringentere ma­ nier moeten worden toegepast. Het mini­ mum aantal leerlingen per school zou ver­ hoogd moeten worden. Al bij al zouden die maatregelen zo'n 400 miljoen gulden kun­ nen opleveren. Het UNIVERSITEITS­ BLAD TWENTE interviewt Koelman deze week: 'Als een meer op doelmatigheid ge­ richte bekostigingssyssssstematiek gehan­ teerd zou worden waarin geen onderscheid bestaat tussen openbaar en bijzonder onder­ wijs, dan zou dat praktisch evenveel geld kosten als in een situatie zonder verzuiling'. Als argument tegen het opheffen van zeer kleine scholen in dorpskernen met weinig inwoners, wordt door sommigen ook de sociaal­culturele funaie van een school in zo'n woonkern aangevoerd. Volgens Koel­ man zijn er echter zonder al te veel moeite goedkopere alternatieven voor die functie te

vinden. In zijn laatste stelling bij zijn proef­ schrift stelt hij zelfs: 'De sociaal­culturele functie van de kleine school in bepaalde re­ gio's in Noord­ en Oost­Nederland is inmid­ dels overgenomen door de popgroep N or­ maal'. De vraag of politici kunnen debateren is uiterst actueel. Het NRC HANDELSBLAD en de VPRO kregen afgelopen zondag een aantal Tweede Kamerleden zo gek om zich voor de televisie compleet belachelijk te ma­ ken in een spelletje dat veel weg had van de Sound Mix Show. De kamerleden mochten zenuwachtig zichzelf imiteren in een 'deba­ ting'­wedstnjdje waarbij K.L.PoU fungeerde als Hennie Huisman. Over de 'debateer­ kwaliteit' van kamerleden weet het oud CPN­kamerlid Marcus Bakker alles af. Hij houdt er zelfs lezingen over op universitei­ ten. AD VALVAS van de Amsterdamse VU bericht dat Bakker onlangs een lezing hield over de politieke taal. Volgens Bakker is de politieke taal vaak zo vaag omdat 'Alles te­ gen je gebruikt kan worden'. Ondanks het feit dat het Genootschap Onze Taal zich dit jaar bezig heeft gehouden met de Troonrede, was deze volgens Bakker niet veel beter dan andere jaren: 'Er waren hooguit een paar komma's verzet'. Bakke; vindt dat de televi­ sie teveel boven alles gesteld wordt met alle gevolgen van dien :' Als er zo'n Ferry Min­ gelen voor je zit, krijg je ook de neiging een zeeslangenzin te produceren'. iig

PERSONEEL

De partijdigheid van vertrouwensman Erwin Eij Sinds november 1980 vervult Erwin Eij naast zijn baan bij de Dienst Studentenza/(en en We/zijn de functie van vertrouwensman voor personeels/eden van de KUB. Een baan die hij erbij doet en die bij velen onbekend is. Met welke problemen heeft hij in die zeven jaar te maken gehad en waarom werd hij indertijd aangesteld? Eij: 'Binnen een bedrijf kunnen zich problemen voordoen die via de gangbare kanalen niet oplosbaar blijken. Als dat veel voorkomt is dat uiteraard een slecht teken. Gelukkig kun je niet zeggen dat de KUB nu zoveel gevallen kent, wel doen zich hier soms hele lastige zaken voor die veel tijd en aandacht vragen.' De aanleiding om in 1980 zo iemand als een vertrouwensman aan te stellen was van politieke aard. Op dat moment waren er problemen rond chefs, secretarissen en vakgroepshoofden die mensen in een lijnfunctie aanspraken op hun politieke steilingname in de vertegenwoordigende politieke lichamen zoals de toenmalige Hogeschoolraad, vakgroepsraden en dienstraden. Dat vond men zeer kwalijk en de verontrusting daarover, met name in de Hogeschoolraad, was de reden om Erwin Eij te benoemen. Eij: 'Aanvankelijk

wilde men een driemanschap benoemen. Maar men had grote moeite daar de juiste mensen voor te vinden. Het CvB heeft mij toen gevraagd om er maar vast mee te beginnen.' Erwin Eij aanvaardde de functie op voorwaarde dat er een statuut kwam waarin zijn bevoegdheden vast zouden liggen. Dat gebeurde ook. Als vertrouwensman heeft Erwin Eij het recht om aan iedereen informatie te vragen, de mensen die hij wil spreken moeten hem te' woord staan, stukken die hij wil hebben moeten hem overhandigd worden. Wat betreft de verantwoording vond het CvB dat Eij aangesproken mocht worden op de vertrouwelijkheid van de informatie die hij krijgt en op zijn onpartijdigheid. Met dit laatste was Erwin Eij het niet eens:'lk vind dat ik partijdig moet kunnen zijn.' Hij stelde voor om dit woord te veranderen in zorgvuldigheid, dat heeft het CvB toen

overgenomen. Eij:'lk vind dat ik moet kunnen vechten voor iemand. Soms komen ze in de hitte van het gevecht naar mij toe. Ik heb de gewoonte om me eerst te houden aan het verhaal van die man of vrouw . Daar zitten natuurlijk lacunes in die door anderen moeten worden aangevuld. Maar ik doe geen enkele stap naar andere mensen toe tenzij met verlof van degene die naar mij toegekomen is. Het werkt erg goed om dat heel precies te doen, om heel precies te laten weten waar je met iemand over gaat praten en waarom. Er is vaak van alles gebeurd waar die persoon geen greep op gehouden heeft. Nu weet hij tenminste wat er gebeurt.' Er is Eij wel eens partijdigheid verweten. Men had al een bepaald idee over hem en zijn manier van werken toen hij aan een zaak begon. Eij: 'Dan begonnen ze daar hoog van de toren te blazen en zich in allerlei schuttersputten te graven en juridische toestanden op mij af te schieten. Ach, dat gebeurt dan, dat is een beetje inherent aan de beeldvorming die zo'n functie meebrengt, maar dat vind ik niet erg. Uiteindelijk werkt men toch wel mee en begrijpt iedereen dat dit een interessante mogelijkheid kan zijn om een conflict -waar zij ook vaak zelf mee zitten- uit de wereld te helpen'. Erger vond Eij het dat hij in het begin deze taak alleen moest vervullen, dat er niemand was met wie hij de vertrouwelijkheid kon delen. Voor hem was -en is- al geen formatie vrijgemaakt, dus voor een tweede vertrouwenspersoon was er helemaal geen geld. Hij stelde toen voor aan het College om zelf een gesprekspartner te vinden en dat voorstel werd aangenomen. Die gesprekspartner is tegenwoordig professor van Dijck. De enige ingang voor het personeel blijft echter Enwin Eij. 'Anders kun je tegen elkaar uitgespeeld worden, dat is natuurlijk niet goed.' In de aard van de problemen is volgens Eij nog weinig lijn te ontdekken. Met de afgelopen bezuinigingsoperatie heeft hij als vertrouwensman niet zoveel te doen gehad. 'Dat valt me op en dat valt me mee en dat vind ik heel verheugend.' Wel hebben Eij en van Dijck te maken gehad met problemen rond benoemingen van UHD's (Universitair Hoofddocent). De plaatsen die beschikbaar waren bij de herstructurering van het wetenschappelijk corps waren vaak anders dan bij de toenmalige verdeling van wetenschappelijk medewer-

Studentenvereniging organiseert mar/<eting congres 'Het verbeteren van de contacten tussen bedrijfsleven en universiteit, en tussen studenten onderling en de vakgroep'. Dat is volgens bestuursleden Hans van Hooren en Josephien Beurskens het doel van de 'Marketing Associatie KUB'. Deze nieuwe studentenvereniging startte haar activiteiten op 1 september j . l . en heeft inmiddels 140 leden. Eén van die activiteiten is het komende congres 'Trends in Marketing Management'. Van Hooren over de invalshoek van het congres: 'We hebben twee hoofdthema's, de industriële marketing en de consumentenmarketing. Van deze onderwerpen hebben we theoriesprekers en mensen uit de praktijk. De bedoeling is om te kijken in hoeverre die theorie aansluit op de praktijk'. Na een algemene inleiding

door dagvoorzitter mr. H.A.F. Velu, direkteur Public Relations van de NMB, vervolgt prof.dr. C.M. Storm, hoogleraar marketing aan de KUB, met een lezing over 'Nieuwe inzichten in de industriële marketing'. Industriële marketing houdt zich bezig met de marketing van produkten tussen bedrijven onderling. Marketing is het engelse woord voor het begeleiden van een produkt, vanaf de inkoop van de grondstoffen tot aan de verkoop van het eindprodukt aan een afnemer. Daarnaast wordt tegenwoordig ook de zogenaamde 'after sales' als een steeds belangrijker onderdeel van de marketing gezien; met andere woorden, het begeleiden van de afnemer als deze klachten heeft over of moeilijkheden met het produkt. Dhr. C.C. Baan, vice-president van DAF-

Trucks, heeft het daarna over het recente samengaan van de ondernemingen DAF en Leyland. Zijn lezing heet 'Acquisitie als marktinstrument'. Na de koffiepauze komt het tweede onderwerp van het congres aan de orde: de consumentenmarketing. Deze aard van marketing houdt zich bezig met de marketing van produkten tussen bedrijven en consumenten. De theoretische inleiding wordt verzorgd door prof.dr. P.S.H. Leeflang, hoogleraar marketing aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij spreekt over 'De strategische marketing conceptie en haar implicaties'. Als spreker uit de praktijk is dhr. A . N . Hogenes, algemeen direkteur van MONA, aangetrokken. MONA won afgelopen jaar de NIMA-prijs (Nederlands Instituut voor de Matteting) voor haar televisiereclame

kers en hoofddocenten. Daar deden zich moeilijkheden voor. En er waren wel eens problemen in de persoonlijke sfeer in vakgroepen: 'Mensen die niet samen door één deur konden en waar niemand eigenlijk goed van wist waar het precies aan lag en hoe je dat volgens de normale procedures op kon lossen. Dan probeer je te. onderzoeken waar het probleem zit door zoveel mogelijk mensen te spreken die ermee te maken hebben, individueel en in kleine groepen. En wanneer de koppen toch behoorlijk tegen eikaar blijven botsen geef je een advies aan die groep zelf of-aan een instantie, bijvoorbeeld het College van Bestuur of faculteitsbestuur'. Ook bij inschalingen doen zich conflicten voor waar Erwin Eij aan te pas moet komen: 'Het komt voor dat de hele procedure niet correct wordt doorlopen, bijvoorbeeld dat er niet op een behoorlijke termijn een beroepsrijpe beslissing komt, dat er dingen blijven slepen. Dan ontstaat er een Kafka-achtige toestand waarbij de betrokkene niet meer weet waar zijn 'geval' nou ergens ligt, wie nou eigenlijk de beslissing moet nemen. Dan ga je zoeken en probeer je de zaak weer op de rails te krijgen'. Het is gebeurd dat er binnen de KUB geen oplossing gevonden kon worden zodat ontslag tenslotte de enige mogelijkheid was. Toch denkt Eij dat de manier waarop het ontslag is verleend en de wijze waarop de man dat heeft kunnen verwerken beter is geweest door zijn bekommernis met deze zaak. 'Ongewenste intimiteiten' zijn in de praktijk van vertrouwensman Eij nog niet ter sprake gekomen, wel weet hij dat dat er moeilijkheden zijn geweest: 'Het geval dat ik ken is via de bedrijfsarts aanhangig gemaakt bij het faculteitsbestuur en dat heeft er ook maatregelen tegen genomen.' Ook op andere universiteiten is het instituut vertrouwenspersoon bekend. In Groningen heeft de emancipatiemedewerkster deze functie gekregen. Vanuit de problematiek die daar speelde rond ongewenste intimiteiten is haar taak uitgebreid. In Eindhoven is iemand gekomen naar aanleiding van de TVC-operatie; toen er zich daarbij allerlei problemen voordeden is de oud-voorzitter van de commissie die de zaak moest begeleiden als vertrouwensman aangewezen. Eij: 'Het hangt een beetje af van historische dingen. Vaak groeit bij een geval dat zich voordoet de meest geschikte persoon uit tot vertrouwensman of -vrouw, of, zoals het in Tilburg is gegaan, men heeft op een gegeven moment een probleem onderkend en zoekt daar een persoon bij'. Claartje van der Grinten (Mona toetje). Het thema van de lezing is 'Vernieuwing'. Na een korte pauze volgt er een forumdiscussie. Het congres is op donderdag 8 oktober in de aula van de KUB, aanvang 12.45 uur. Leden van de Marketing Associatie betalen f 2,50. Voor andere studenten is de prijs f 7,50. Wetenschappelijk personeel moet 25 gulden neertellen. Aan dat verschil in prijs zijn geen extra's, zoals een lunch, verbonden. Beurskens hierover: 'Je kunt zeggen dat we de bezoekers naar draagkracht laten betalen. Studenten willen we niet teveel in rekening brengen, maar daar leggen we dan ook op toe'. Niet-studenten vervullen dus een soort compensatie functie; dit ondanks de sponsoring van vijf grote bedrijven. J.C.

Univers 2 o k t o b e r 1987

Laag propedeuse-rendement lichting 83-84 Het propedeuse-rendement van de lichting 83-84 blijft zichtbaar achter bij dat van de voorgaande jaren. Op een enkele uitzondering (rechten) na blijken de slagingspercentages van de studenten die in september '83 aan de KUB met hun propedeuse begonnen na 38 maanden een fiks aantal procenten lager uit te vallen dan die van de lichting 82-83. Dat valt te lezen in het ondenwljsjaarverslag 1986 ('Enkele gegevens over het onderwijs aan de KUB in 1986'), dat vorige week werd uitgereikt aan de leden van de Universiteitsraad. Uit de voorlopige cijfers van de jaargangen 84-85 en 85-86 valt nog niet op te maken of het hier al dan niet om een incidentele inzinking gaat, aldus het verslag. Het onderwijsjaarverslag is geen jaarverslag in de gebruikelijke zin van het woord. Wel wordt gerapporteerd over de uitvoering van het beleid dat de verschil-

lende faculteiten voeren ter verbetering van het onderwijs. Alle initiatieven die de faculteiten in 1986 genomen hebben op het gebied van cursus- en curriculumevaluatie, professionalisering van het docentencorps en de onderwijsondersteuning vanuit het ORC passeren kort de revue. Daarnaast bevat het verslag gegevens over de studieresultaten aan de verschillende faculteiten: hoe staat het met de doorstroming door de propedeuse en wat zijn de slagingspercentages van de diverse lichtingen ('cohorten') op peildatum 1

november 1986. De rendementen van het cohort 83-84 blijken voor de meeste studierichtingen aanzienlijk lager uit te vallen dan die van 82-83; rechten, dat het slagingspercentage van 62 tot 68 procent wist op te krikken, is hier de gunstige uitzondering. Vooral letteren (van 84 naar 63 procent), psychologie (van 79 naar 63 procent), econometrie (van 72 naar 58 procent) en sociologie (van 65 naar 56 procent) beleefden een opmerkelijke terugval. Bij economie was de daling minder spectaculair: van 79 naar 74 procent. De voorlopige cijfers voor de cohorten 84-85 en 85-86 laten hier en daar een licht herstel zien. Vooral in het geval van letteren lijkt de inzinking een incident geweest te zijn. De cijfers van de cohorten 84-85 en 85-86 komen naar verwachting weer ruim boven de zeventig procent. Is een vergelijking van de rendementen

van het cohort 83-84 met die van de daaropvolgende al een hachelijke zaak, helemaal hachelijk is een vergelijking van de resultaten van de KUB met die van de andere instellingen. Uit een pverzicht in het recente Hoger Ondenwijs en Onderzoek Plan (HOOP) blijkt dat de KUB met de rendementscijfers (NB: na 2 jaar, in plaats van na 38 maanden zoals in het onderwijsjaarverslag van de KUB) van haar cohorten 83-84 en 84-85 iets onder het landelijk gemiddelde zit. Het gemiddelde cijfer van het cohort 83-84 aan de KUB bedroeg 66 procent bij een landelijk gemiddelde van 71 procent. Ook hier de bevestiging van een opgaande lijn: het cohort 84-85 scoort na 2 jaar een rendement van 69 procent bij een gelijkblijvend landelijk cijfer (71 procent). Het streefrendement van 80 procent, zo blijkt uit het overzicht in HOOP, is voor de meeste instellingen nog een ver verwijderd ideaal. L.K.

Jubilerend Olof zorgt voor tal van activiteiten Het Tilburgse studentencorps St. Olof pakt de komende week uit met een aantal activiteiten in het kader van het lustrum van de KUB én van de studentenvereniging zelf. Zondag 4 oktober houdt de vereniging een open dag voor alle inwoners van Tilburg. Woensdag 7 oktober vindt er in samenwerking met de KUB een groot symposium plaats over het electronisch betalingsen handelsverkeer, 's Avonds is er feest. Op vrijdag 9 oktober zorgt Olof voor een kunstzinnige manifestatie op de KUB met als thema kunst en computer.

Richard Powers

'Schrijven is race tegen de l<lol<'

y

Richard Powers zal bij velen niet bekend zijn. Deze Amerikaan schreef in 1985 het boek 'Three farmers on their way to a dance' en kreeg daarvoor de Rosenthal Award van de American academy and institute of Arts and Letters. Dinsdag 29 september kwam hij naar Tilburg om over het ontstaan van zijn boek en zijn verwording tot schrijver te vertellen. Powers studeerde natuurkunde maar vond dat je daar steeds meer over steeds minder te weten kwam; daarom stapte hij over naar literatuur. Hij werd computerprogrammeur in Boston en begon te lezen: geschiedenis, filosofie, economie, het leven van Henry Ford, Proust. Op een gegeven moment realiseerde hij zich dat al die boeken met elkaar verband hielden, ze gingen allemaal over de geschiedenis van het leven in het begin van de 20e eeuw. Power ging op zoek naar meer specifieke informatie over de eerste wereldoorlog, informatie die hij nodig had om zijn boek te schrijven. Het idee was er, het verhaal moest nog komen. Dat vond hij toen hij op een zaterdagmorgen naar een fototentoonstelling ging. Er hing een foto van drie mannen en deze foto werd zijn verhaal. Power schreef gedurende 18 maanden in afzondering aan zijn boek:'Het is een race tegen de klok, je moet het verhaal zo snel mogelijk op papier krijgen om het niet kwijt te raken.' C.v.d.G Univers

Het studentencorps St. Olof, dat evenals de KUB 60 jaar bestaat, gooit op zondag 4 oktober haar deuren aan de Reitse Hoevenstraat open voor alle inwoners van Tilburg en omgeving. Voorafgaand hieraan is er 's ochtends een zogeheten ringbanenloop, georganiseerd in samenwerking met de atletiekvereniging Atilla. De vereniging verwacht 400 sportievelingen die meer dan twaalf kilometer afleggen langs de ringbanen van Tilburg. Voor de jeugd en niet-geoefende lopers is er een route uitgezet rond de sociëteit van Olof die twee kilometer of een veelvoud omvat. Inschrijven kan vooraf en op de dag zelf bij de Olof-residentie. Vanaf twaalf uur kan eenieder die belangstelling heeft binnenlopen in het complex waar Olof huist, veelal de Tiendschuur genoemd. Tal van activiteiten staan op het programma. Zo is er een modeshow, treedt 'tonpraoter' Cees Coolen op en zal bodybuilder Jammo Brizzi zijn gespierde kunsten laten zien. Voorts is er een fancy-fair waarvan de opbrengst naar het Koningin Wilhelmina-fonds gaat en is er ook een exotische reptielenshow. Ergens in de middag zal de SOS-band jazzy klanken brengen en om 17.00 uur treedt de landelijk bekende Tilburger Frank Ashton op. De toegang is gratis. Enkele dagen later, op woensdag 7 oktober vindt een groot symposium plaats in de Aula van de KUB. Het gaat over het electronisch betalings- en handelsverkeer en kreeg als titel mee: 'A la carte'. Doordat het electronisch betalen een grote vlucht neemt, komen de banken, het bedrijfsleven, de overheid en de wetenschap voor een groot aantal vragen te staan. Door middel van een zevental lezingen en een forumdiscussie wil de organisatie het licht laten schijnen op verschillende

aspecten van het electronisch betalen. Het programma begint om tien uur '.s ochtends. Aan de orde komt onder meer teleshopping [kopen via een beeldscherm], het comsumentengedrag, de privacy van de consument, de houding van de middenstand en de plaats van Nederland ten opzichte van het buitenland. Sprekers zijn onder andere N. van den Biggelaar, directeur Comp-U-Card Nederland, dr. Th. Poiesz van de KUB, drs. P. Burghouts van de hoofddirectie Rabo-

Handleiding PlN-controle

Het gebaiik van de giroma.iipas en P!N-code hi.i hel opnemen \ an geld op de postkanioren.

POSTBANK

bank Nederland, drs. H. Verkoren, lid van de Raad van Bestuur van de Postbank. Drs. Burghouts en drs. Verkoren zitten eveneens in het forum. Daarnaast bestaat het forum onder meer uit prof. M. Jonkhart van het Ministerie van Financiën en mr. C. Hoogkamer van de Consumentenbond. De forumdiscussie vindt plaats onder leiding van prof. W . Eizenga, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Leiden, en het publiek wordt volop de ruimte geboden zich in de discussie te mengen. De entree is vijf gulden. Daarvoor krijgen de congresgangers een boekje over de aspecten van het electronisch betalen, dat de organisatie speciaal voor deze gelegenheid heeft samengesteld. Het bevat een twintigtal opstellen over electronisch betalen. Verschillende sprekers op het symposium hebben ook in het boek een bijdrage geleverd. De inleiding is geschreven door de Minister van Financiën dr. H Ruding. Op de dag staan de nieuwste snufjes op het gebied van electroniscli betalen tentoongesteld. De entree kan behalve contant ook electronisch betaald worden. 's Avonds is er feest op de KUB met om negen uur een optreden van het cabaret 'De Morsige Types' met het programma 'De Helden Komen Terug'. Om half elf speelt de Passadenadreamband in de ruimte voor de Aula. De muziek die zi| brengen wordt omschreven als disco funksoul. Entree vijf piek. De vrijdag erna, 9 oktober, organiseert Olof een kunstzinnige manifestatie binnen de muren van de KUB met als thema de relatie tussen kunst en de computer. Enkele kunstenaars zullen die dag laten zien wat er mee wordt bedoeld. Om twee uur die middag bijt Floris Kolvenbach de spits af. Met computergestuurde instrumenten geeft hij in de Aula onder het motto 'Eine kleine Computermusik' een concert. Aan sluitend zal drs. W . van der Plas, direc teur van de Stichting Creatieve Computer Applicaties, met een grootbeeldvideo een overzicht geven van computeranimaties Daarna geeft het muziekcollectief Posjet uit Maastricht een optreden. De middag is gratis toegankelijk. G.R Op 7 oktober symposium over elektronisch betalingsverkeer. 2 oktober

Univers

'Kind, hoogleraar wat enig, lioe lean dat zo, waarin, wat deed je ooic alweer precies?' In recent in ons land verschenen romans en verhalen wordt weliswaar regelmatig gerefereerd aan de glorieuze studententijd van de auteur, maar de universitaire aktualiteit speelt er een zeer ondergeschikte rol. De redenen voor deze afwezigheid zijn talrijk, maar een van de voornaamste oorzaken lijkt toch wel te zijn dat in ons land, in tegenstelling tot veel omringend buitenland, maar zeer weinig auteurs hun brood aan de universiteit verdienen. Desondanks verschijnen zo nu en dan literaire werkjes waarin het universitaire leven als achtergrond dient voor het zieleleed der hoofdpersonen. Erik Hardeman en Mieke Zijlemans bladerden in recent verschenen literatuur en presenteren op deze bladzijde een potpourri van akademisch lief en leed.

Universiteit, geheel verdeeld in drie parten, waarvan het eerste alpha heet en zich bezig houdt met wat oudere alpha's schreven, de tweede bèta heet en prachtige dingen uitvindt maar geen studenten trekt, en de derde gamma heet en alle studenten trekt die elkaar in marxensitivity trainen.

Op deze manier definieerde Battus in zijn 'Encyclopedie' in 1977 de universiteit. Maar hoe cynisch het akademische wereldje zelf ook is, nog steeds kijken genoeg buitenstaanders met ontzag naar de universiteit op. Zoals de hoofdpersoon uit 'Stukjes van de wereld' van Errit Petersma, die opmerkt:

Het vooruitzicht de universiteit te bezoeken, maakt mij een beetje zenuwachtig. Voor de ik-figuur in Marja Brouwers' 'De fenix', op zoek naar haar vriend Lukas, 'van beroep wetenschappelijk medewerker', is de universiteit een venwarrende doolhof.

G.R

3ber 1ï

Hem overdag opbellen was in dat jaar moeilijk geworden, want sinds hij bezig was een verzameling antikwarische boeken van zijn vakgroep te katalogiseren, had hij geen kamer met telefoon meer. Die vakgroep was voor zover ik wist gehuisvest op de twaalfde verdieping. Nu ik hem dan hier eens zocht, uiteraard eerst op de twaalfde verdieping, kon ik hem niet direkt vinden. Ik vond een bibliotheek met een vakreferent in een glazen hokje. Die zat daar ongetwijfeld om vragen te beantwoorden. 'Waar zou Lukas Asberg zijn?', vroeg ik hem. Hij wist het niet. 'Waar zijn hier dan ergens de oude drukken?', probeerde ik vervolgens. Maar daar had hij nooit van gehoord. 'Oude drukken?' 'Deze vakgroep heeft oude drukken', Univers

De verschijning in 1975 van 'Onderprofessoren' van W.F. l-lermans was een regelrechte literaire sensatie. De demokratisering van de jaren zeventig en de steeds groeiende bureaukratisering van de universiteit, de hypokrisie van zijn kollega's en de domheid van de meeste studenten, de Groningse hoogleraar Hermans kon er niet meer tegen en schreef zijn ergernis in een virulente satire van zich af, om vervolgens opgelucht de deur achter zich dicht te trekken en naar Frankrijk te verdv/ijnen. Met zijn cynische kijk achter de wetenschappelijke schermen introduceerde Hermans in ons land de tot dan toe weinig beoefende vorm der akademische satire. Een vruchtbaar terrein, zou de aandachtige lezer van een universiteitsblad geneigd zijn te denken, maar tot nu toe hebben de HOAK- en H00P-nota's maar weinig auteurs geïnspireerd om in de voetsporen van Hermans te treden.

De literaire universiteit beweerde ik, meteen al in twijfels. 'Wij zijn een subfakulteit', zei hij nuffig. 'Geen vakgroep'. Ik begreep het even ook niet meer. 'Is er niet een vakgroep Letterkunde dan?' 'Jawel.' 'Waar zou die zijn?' 'Hier!', zei hij, wijzend min of meer naar het stuk vloer waarop wij stonden. Ik dacht na. Oude drukken. Zo had Lukas het altijd genoemd. Inderdaad klonk het gek, als je het ging herhalen, maar dat kon ik ook niet helpen. Een bibliotheek met oude drukken . Kon deze man daar in of op zitten zonder er ooit van te hebben gehoord?'

SOCIOLOGIE Sinds Jan Blokker columns schrijft in de Volkskrant, weet elke Nederlander dat studeren een respektabele bezigheid is, zolang studenten zich maar verre houden van de sociale wetenschappen. In 'Het graf van Pareto' doet Jaap Boerdam er nog een paar scheppen bovenop.

De sociologie bleek gelukkig, naarma-

te ik haar en haar beoefenaars beter leerde kennen, een wetenschap waarin de luie persoonlijkheid geheel tot z'n recht komt. De talloze opvattingen van het vak waarmee ik kennis maakte hadden alle gemeen dat zij de beoefenaars verplichtten tot een zalig nietsdoen. Of men nu reflexief, distantiërend, historiserend, of kritiserend te werk ging, het maakte niets uit, de maatschappij bleef op een veilige afstand. Het enige objekt van onderzoek waarvoor men echt warm liep was de eigen navel en daarvoor hoefde men gelukkig niet op te staan. Met alle wapens waarmee de luiaard zich tegen de hardwerkende buitenwereld verweert leerde ik strijden: de skepsis, de relativering, de twijfel, maar ook de grove generalisatie, de holle pretentie, de radikale kritiek; naar gelang de tegenstander koos ik mijn methode om mijn luie stoel te verdedigen. In tien jaar ontwikkelde mijn luiheid zich zo tot een verfijnde levenskunst op wetenschappelijke basis. De sfeer in het instituut, de tot niets verplichtende, ongemspireerde kolleges en werkgroe-

pen, de uitgebluste gezichten van de medewerkers droegen daar niet weinig toe bij. Het was onvermijdelijk dat in mijn langzaam de ambitie groeide hier mijn verdere leven te slijten. En dat wilde ik doen in de ruimste kamer met het mooiste uitzicht. Ik moest dus hoogleraar worden. Ook Ad van Iterson heeft geen hoge pet op van de, in dit geval Nijmeegse, sociologie. In het verhaal 'De lange weg' besteden de twee hoofdpersonen hun middagen aan het lezen van Proust en Dostojewski en hun avonden aan de diskussie over het 's middags gelezene. Een naderend sociologie-tentamen vermag de gewijde rust in hun huiskamer nauwelijks aan te tasten.

Het werd lente. En met de lente kwamen ook 28 mei, 30 juni en 21 juli dichtbij. Ik had Hans het woord sociologie nog nooit horen gebruiken en waarschijnlijk was het omgekeerd ook zo. Of ik ermee doorging zou ik aan het eind van het jaar beslissen, had ik ongeveer met mezelf afgesproken. Dat einde kwam nu akelig dichtbij. Wilde ik het tweede jaar nog een beurs krijgen, dan moest er nü worden gestudeerd. Ik legde het probleem aan Hans voor. 'Proust' zei hij, 'we gaan kijken of de wetenschap antwoord geeft op de vragen die wij ons nu stellen.' We liepen naar het sociologisch instituut en kwamen met een pak gestencilde uittreksels terug. We verdeelden het pak in twee gelijke stapeltjes, namen potlood en lineaal en gingen aan het werk. Een maand later legden we opnieuw de afstand naar het sociologisch instituut af. Voor het prikbord stond men elkaar te verdringen. Hans ging achter het groepje staan, rekte zijn hals uit en zei op effen toon: 'Allebei een acht' 'Dank je wel', zei ik net zo vlak. Zwijgend liepen we naar buiten, de Heyendaalseweg op. Ter hoogte van de mensa konden we ons niet meer inhouden. Ik ging op een tuinmuurtje zitten en Hans zocht steun tegen een boom. Toen ik mijn tranen had afgeveegd, zei ik: 'Nou Dostojewski, als het zo gemakkelijk gaat, vind ik het wel voor herhaling vatbaar.' 'Of juist niet, Proust', zei Hans. 'Ik hou op met die sociologie. Gemakkelijke wegen leiden niet naar de waarheid.

STAFSTUDENTRATIO Niet altijd is het studentenleven zo relaxed. In het verhaal 'Prelude en fuga' van Hans ter Mors moeten veel bèta's toch wel iets herkennen van hun eigen verborgen leed.

Ik ben geen chemikus —ik ben iemand die moeiteloos tentamentjes aflegt, waarin dan ook. Nooit zal ik iets verrassends omtrent het molekuul ontdekken. Nooit zal ik thuisraken in het laboratorium— weet ik nu, na twee jaar paniek tussen losschietende koelerslangen, tuimelende bekerglazen, barstende kolven en niet-deugende, titratieuitkomsten. Bij stoomdestillavervolg op pag. 12

2 oktober 1987

VIDEO

Transferpunt promoot KUB bij bedrijven De KUB als ondernemende universiteit wordt hoe Zanger hoe meer realiteit. Veertigduizend gulden is er uitgetrokken voor een promotievideo die naast andere aktiviteiten van het Transferpunt moet dienen om bedrijven en andere instellingen te interesseren voor de KUB. Een bijdrage van het Ministerie van Economische Zaken heeft de productie mogelijk gemaakt. De première vond donderdagmiddag 24 september in AZ 16 plaats, nadat Klaas de Jonge met zijn gehoor vertrokken was om de zaal te laten aan de ongeveer vijftig mensen die de film wilden zien. 'De Universiteit moet zich open stellen voor de maatschappij', zei prof. dr. R.A. de Moor, voorzitter van het College van Bestuur, in zijn inleiding. Om die reden moet kennis toepasbaar zijn en op maat gemaakt worden. De KUB moet klantgericht werken en zowel contractonderzoek als consultancy, het inspelen op concrete problemen, voor bedrijven doen, aldus de Moor. Voor 8 minuten film kun je mensen niet naar Tilburg laten komen. Daarom was prof.dr. Wisse Dekker, voorzitter van de Raad van Toezicht van Philips en medeopsteller van het rapport over technologiebeleid, gevraagd om een lezing te houden. Hij zei het een verheugende ontwik-

keling te vinden dat de Universiteit de markt op gaat. 'De wissel tussen kennis en markt moet worden omgezet.' In het rapport over technologiebeleid worden enkele aanbevelingen gedaan om dit tot stand te brengen: De scholing van de beroepsbevolking en de kwaliteit en bruikbaarheid van het onderzoek moeten worden verhoogd, de overdracht van technologische kennis aan het midden- en kleinbedrijf moet gestimuleerd worden en het technologiebeleid van de overheid moet efficiënt worden uitgevoerd. De kosten voor dit alles bedragen 550 miljoen per jaar, fiet kabinet wil 230 miljoen geven. De modernisering van de apparatuur voor het onderwijs wil de regering niet betalen, dat moet maar op de begroting van Onderwijs en Wetenschappen komen! Dekker:'De universiteit zal bedrijfsmatig moeten functioneren en over een slagvaardig management moeten beschikken.' Opname uit de promotievideo van het Transferpunt: een beeld ter illustratie van KUB- [ onderzoek naar huisvuilscheiding.

Donderdag 8 oktober

-.^^^^-'J^iZ^

Bok FEEST in:

Kollektïef Autoverzekeringsikontrakt voor de K.U.B. W.A. Verzekering Geen eigen risiko B.v. gewicht t/m 750 kg 850 kg 950 kg 1000 kg 1100 kg 1200 kg

Bruto premie (20.000 km tarief) / 395,03 /^ 451,85 ^508,12 f536,54 f 593,35 f649,63

Bruto premie (onbeperkt tarief) f549,40

i &n,is f 706,18 f 745,04 f824,10 f901,82

Kasko Verzekring Eigen risiko f 200, — Oorspr. Cat.pr. incl. btwtot f 12000,f 15000,f 18000,f20000,f25000,f30000,-

Bruto premie (20.000 km) 478,11 622,30 765,94 861,89 1048,95 1210,82

Bruto premie (onbeperkt) f 665,31 f 864,30 f 1063,96 f 1196,62 f 1454,57 f 1680,36

• 12.000 km-tarief = 20.000 km-tarief minus 10% Vraag naar onze circulaire i.v.m. * W.A. dekking tot f 5.000.000, andere Kollektieve verzekerings* W.A. bep. kaskodekking mogelijk contracten t.b.v. • Overname no-claimkorting tot 70% K.U.B, personeel * Groen kaart gratis * Inclusief auto-pechservice

Willem II straat 5 Tilburg Tel. 013 - 433268

Wij introduceren dan het nieuwe Bavaria Bokbier door iedereen één u K A I l o glas bokbier te schenken tussen 23.00 en 01.00 uur. Elk volgend glas

BokBierv.»

f IP

Je honger stil je tussendoor aan onze heerlijke B O k W O r S t die wij dan serveren! Univers

Hoe kun je in acht minuten film laten zien wat de KUB voor het bedrijfsleven kan betekenen? Het Audio Visueel Centrum van de KUB lijkt daarin geslaagd. Voor het oplossen van een administratrief probleem wordt de economische faculteit

getoond, voor het analyseren van teksten op begrijpelijkheid komt de letterenfaculteit in beeld: zo komt iedere faculteit aan bod. Wisse Dekker twijfelde er in elk geval niet aan of de film ertoe bij zal dragen dat de naam van het UniversFtaire Transferpunt in veler gedachten blijft haken. C.v.d.G

Brandverzekering: Uitgebreide brandverzekering inboedel Extra uitgebreide brandverzekering inboedel Uitgebreide brandverzekering woonhuis Extra uitgebreide brandverzekering woonhuis Extra uitgebreide brandverzekering woonhuis

f f f f f

1,95% 2,25 % 0,80 % 0,85 % 1,10% incl. glasdekking

W.A. Gezinsverzekering Gezinsdekking f500.000,- per gebeurtenis; premie f 62, — Alleenstaande f500.000,- per gebeurtenis; premie f 37,50 Premiebetaling per maand is kosteloos. Bel voor gratis brochure naar:

/Issuranfebedrijf STRICK TELEFOON 013 - 42 36 20' WILLEM I I - S T R A A T ' 5 2 5038 BH TILBURG

2 oktober M

ünivers

READERS

Probleem auteursrechten slechts gedeeltelijk opgelost 'De overeenkomst steekt redelijk goed in elkaar, maar de administratieve rompslomp, die ze met zich meebrengt, kost wellicht nog meer dan de 2,5 cent die je per pagina aan auteursrechten moet betalen'. Dat stelt mr. J.J.M.E. Backbier van de Dienst Algemene Zaken, vertegenwoordiger voor de KUB in het overleg tussen de verenigde universiteiten (VSNU) en de uitgevers (KNUB) over het langslepende conflict der auteursrechten. De Nederlandse uitgeverijen waren reeds jaren des duivels op de universiteiten omdat deze instellingen zich zouden schuldig maken aan een 'beschaafde vorm van diefstal': de universitaire kopieerapparaten draaiden op volle toeren wanneer het ging om het bundelen van (delen van) wetenschappelijke publikaties in readers, maar van een universitaire geldstroom naar de uitgeverijen toe, ter betaling van auteursrechten, was geen sprake. Begin 1986 was de maat vol voor de uitgevers. Het ongestraft kopiëren van (delen van) boeken of artikelen moest maar eens afgelopen zijn en de universiteiten moesten zich houden aan artikel 16 van de auteurswet. Daarin staat dat overnames van korte gedeeltes van een boek zijn toegestaan indien daar een redelijke vergoeding tegenover staat. In september van 1986 leidde het overleg tussen KNUB en VSNU tot een akkoord over dit punt, neergelegd in de 'readerovereenkomst'. Backbier vertelt ons de essentie van de inhoud daarvan: 'in wezen heeft de overeenkomst twee elementen. Allereerst betreft het een afkoop van niet verrichte betalingen in het verleden. De gezamenlijke universiteiten moesten 300.(XX) gulden ophoesten om het verlies van uitgevers in het verleden te compenseren. Voor de KUB kwam dat neer op enkele duizenden guldens. Het tweede element is dat er vanaf 1 september 1986 een meldingsplicht bestaat, wanneer er stukken in een reader opgenomen worden'. Dit betekent niets anders dan dat voor iedere pagina in een reader, die is gekopieerd uit een wetenschappelijk werk, aan de betreffende uitgever van dat werk een vergoeding betaald moet worden. In de overlegrondes wilde de KNUB die vergoeding op 10 cent per pagina zien. Die prijs was afgeleid uit het zogenaamde 'kopieerartikel', waarin het auteursrecht wordt geregeld voor kopieën anders dan voor een reader. Uiteindelijk is de prijs teruggebracht naar 2,5

cent per pagina omdat, aldus Backbier, de instellingen zeiden: die 10 cent is allemaal goed en wel, maar in feite hebben wij erg veel werk aan wat we eigenlijk voor jullie doen; en aan dat werk hangt een prijskaartje. Wie nu denkt dat de overeenkomst alle problemen uit de wereld heeft geholpen vergist zich. Allereerst is er de beperkte werkingssfeer van die overeenkomst. Buitenlandse uitgevers en Nederlandse uitgevers, die geen lid van de KNUB zijn, vallen er niet onder. In een eventueel conflict over betaling van auteursrechten aan deze uitgeverijen biedt de readerovereen-

Noodkreet dierenbescherming In een aan de Tweede kamer gerichte 'noodkreet' vragen de Dierenbescherming en de Nederlandse bond tot bestrijding van vivisectie om een eind te maken aan de 'stagnatie in het proefdierbeleid'. In een rapport, dinsdag aangeboden aan de voorzitters van de kamercommissies voor volksgezondheid en voor onderwijs, bepleiten de organisaties in de komende jaren 35 miljoen gulden vrij te maken voor het onderzoek naar alternatieven voor dierproeven, naar het welzijn van proefdieren en naar de ethiek van het gebruik van dieren voor wetenschappelijk onderzoek. Daartoe dragen zij een groot aantal concrete onderzoeksvoorstellen aan. De voorstellen, die op korte termijn uitvoerbaar zijn en tegemoet komen aan de meest dringende lacunes in de kennis over dierproeven, zijn uitvoerig besproken

op een congres in Noordwijk, dat in januari werd gehouden onder leiding van de Utrechtse hoogleraar dierproefvraagstukken prof. dr. Tj. de Cock Buning. Veel voorsteilen zijn afkomstig van de universiteiten in Utrecht, Leiden en Wageningen. Volgens de Dierenbescherming en de NBBV kan het bestaande proefdierbeleid de toets der kritiek wel doorstaan, maar er wordt te weinig werk van gemaakt. Van de mooie doelstellingen van het beleid [de drie V's: Vermindering, Verfijning en Vervanging van dierproeven] komt maar weinig terecht. Dat is te wijten aan een gebrek aan geld en aan kennis, maar ook aan 'conservatisme'; onderzoekers zijn niet erg geneigd om geëigende en geijkte methoden te herzien. Het geld dat de overheid en de chemische en pharmaceutische industrie

komst geen uitkomst. Backbier denkt echter dat de universiteiten niet bang hoeven te zijn, dat ze in zo'n geval meer dan 2,5 cent per pagina moeten betalen. 'Natuurlijk moet je in zo'n zaak op je qui vive zijn', aldus Backbier, 'maar wij denken samen met de KNUB dat een rechter ingeval van een procedure vrij snel zal zeggen: luister eens uitgever, er ligt een redelijke regeling en ook al val jij daar buiten, die regeling kan door de beugel en jij moet je daar ook maar aan houden'. En in principe geldt volgens Backbier hetzelfde bij een conflict met een buitenlandse uitgever: 'ook dan hebben wij goede kaarten omdat er een voorbeeldovereenkomst ligt die c,3ed in elkaar steekt'. Ingevwkkelder wordt het bij een ander probleem van de readerregeling. Een reader if. een soort boek waarin artikelen of deieti uit boeken van verschillende schrijvers zijn opgenomen, terwijl die verschillende stukken over één onderwerp gaan. Om nu te bepalen of iets een reader is, hanteert men de vuistregel dat minimaal 10 procent uit kopieën bestaat. Blijft een bundel of dictaat onder die 10 procent, dan heet het geen reader en valt het niet onder de gesloten overeenkomst. Nu is het zo, dat men voor iedere gekopieerde pagina in een reader 2,5 cent moet betalen; voor een gekopieerde pagina in een dictaat is dat 10 cent. Voor een universiteit is het dus interessant de zelf samengestelde bundels zoveel mogelijk onder het kopje 'reader' te kunnen duwen. Van de andere kant is het zo, dat er voor bundels, die geen reader zijn, nog geen overeenkomst bestaat. In de praktijk is volgens Backbier dan ook zo, dat betaling van auteursrecht, wanneer het niet om een reader gaat, niet gebeurt. 'Maar', zo waarschuwt Backbier, 'de Stichting Reprorecht wil hiervoor een regeling treffen'. Deze stichting werd een aantal jaren geleden opgericht en fungeert als een soort incassobureau voor uitgevers: betalingen van instellingen voor bundels, anders dan readers, worden aan deze stichting verricht. En van daaruit worden de gelden doorgesluisd naar de betreffende uitgevers. 'Over een aantal jaren zijn we dus ook op dit gebied de klos', aldus Backbier. Al met al beoordeelt Backbier de regeling als 'redelijk goed'. Hij heeft in feite maar één groot bezwaar: de administratieve rompslomp en dus kosten, die er mee ge-

paard gaan. En daarover kunnen die faculteitsmedewerkers meepraten, die het papierwerk moeten opknappen. Voor de faculteit der sociale wetenschappen is dat planningsmedewerker J.A.W.S van Santvoort: 'de procedure bij het maken van een reader verloopt als volgt: eerst moet je een aanvraag doen bij de uitgeverij; die uitgeverij moet haar toestemming geven; dan wordt er een bedrag afgesproken; en pas daarna mag je gaan drukken. In de praktijk zie je echter heel vaak het omgekeerde. Er wordt eerst gedrukt en pas dan wordt gekeken waar de bundel nou wel of geen reader is. Intussen hebben de studenten de bundel natuurlijk allang binnen'. Evenals Backbier is Van Santvoort van mening dat die administratieve rompslomp veel te veel kost. 'Ik ben daar gemiddeld één dag per week mee kwijt', zo stelt hij, 'en als je dat in uurloon gaat uitdrukken dan kostje dat in feite nog meer dan je aan auteursrechten moet betalen'. Van Santvoort ziet nog een ander belangrijk nadeel. Volgens hem werkt de regeling misbruik in de hand. 'Kijk, die 2,5 cent per pagina worden door de student betaald; zo'n reader wordt dus gewoon duurder voor die student. Wat zie je nu in de praktijk: als je als faculteit 100 readers laat drukken, dan worden er daar bijvoorbeeld slechts 10 van gekocht omdat de prijs van de reader voor de student hoger is dan wanneer hij die zelf kopieert. Als faculteit blijf je dan zitten met een incourante voorraad van 90 readers'. Over de oplossing van deze problemen zijn Backbier en Van Santvoort het eens. Backbier verwoordt: 'Na drie jaar volgt een evaluatie van de overeenkomst. Als je dan het gemiddelde neemt van wat een universiteit jaarlijks aan auteursrechten heeft betaald en je spreekt met elkaar af dat je dat bedrag voortaan jaarlijks aan de uitgevers betaalt, dan ben je van die hele administratieve rompslomp af'. Dit bedrag moet in de visie van Van Santvoort dan wel door de faculteiten betaald worden. Wanneer je de student laat betalen, dan werk je het in de praktijk geconstateerde misbruik in de hand. En dat zal de faculteit waarschijnlijk meer kosten.

beschikbaar hebben voor het onderzoek naar alternatieven beperkt zich tot enkele miljoenen en is verre van toereikend.-Het rapport is behalve aan de Tweede kamer tevens gericht aan de industrie. De gevraagde 35 miljoen gulden is volgens Dierenbescherming en NBBV ongeveer e'e'n procent van al het geld, dat in de komende vier, vijf jaar aan onderzoek wordt besteed.

vinden ze. Er is toch al 200 miljoen tekort, de 25 miljoen die in het regeerakkoord was toegezegd bleef toch al uit en daar kan nu niet nog eens 30 miljoen bij komen. Dat zeiden de universiteiten afgelopen maandag in de HO-Kamer, in een eerste reactie op het Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan [HOOP]. Zonder de dertig miljoen moet gevreesd worden dat het apparatuurbestand aan de universiteiten onaanvaardbaar verder veroudert. De universiteiten zijn van plan er binnenkort nog een brief over te versturen. Ook kondigden ze aan, in hun begrotingsvoorstellen geen rekening te gaan houden met de korting. [E.H./UP]

Bert Bakker/UP

Instellingen bezorgd om apparatuurgeld

J.C.

De universiteiten maken bezwaar tegen een blokkade van dertig miljoen op de post overige lasten van de begroting. Zonder die dertig miljoen raakt de apparatuurvoorziening nog verder in de knel.

ünivers

2 oktober 1987

vervolg van pag. 10

Literatuur ties eindigde het preparaat in de waterketel. Vacuumthermometers ontstegen aan kolfhalzen en boorden zich meedogenloos in het plafond. Meewarig bezag men mijn verwarde handelingen. Hoog boven mij grijnsde de assistent Oliemans, een magere brildrager van ongeveer twee meter. Blikkerende glazen als twee zonnen boven het landschap van mijn wan- en puinhopen. Nooit verdween ik in het niets, altijd moest er troep worden opgeruimd. Maar ook de Oliemansen van deze wereM hebben het niet makkelijk, maakt wetenschappelijk medewerker Willem Otterspeer in het verhaal 'Harde Bollenstraat' duidelijk.

Dat laatste tentames was een ramp. Een jongen met borstelhaar, geverfd in alle kleuren van de regenboog, met een aksent dat in de sloppen van Leiden alleen door een kleine kategorie oude werklozen wordt gesproken. Hij was zonder kloppen binnengekomen, had me aangesproken met 'professor' en keek me voortdurend aan met van die gebarsten geiteogen vol kille waanzin. Niets had hij geweten. Niets anders had hij gedaan dan mijn vragen herhalen. 'Wat verstaat Huizinga onder het esthetisch bestanddeel van de geschiedenis? Zou je een verband kunnen leggen tussen de romantiek en het historisme?' Niets dan herhalen deed hij, het vraagteken inkluis. Na een kwartier kreeg ik de bijna onbedwingbare aandrang om hem door zijn haar te aaien, te voelen of hij ook zo'n harde kop had, of er harde knobbels onder dat stekelhaar verborgen zaten, hem te vragen of hij ook graag schuin tegen een dijk stond of op een hok. En hem een tien te geven. Maar die dingen doe je niet. 'Doe het nog maar eens over, joh, want dit is niet veel, dat begrijp je wel.' De enige zin die hij niet nasprak. Voor Rudolf Geel is de relatie tussen een — oudere— historikus en een studente geen aanleiding voor een satire op de oorverdovende domheid van studenten. In 'De vrouwenbron' ervaart medewerker Vlógel de zachte melancholie van het ouder worden bij de herinnering aan een van zijn voormalige studentes.

'Ik heb haar ooit alleen gesproken', zei hij. 'Dat herinner ik mij heel goed. Ik heb haar toen verteld over de wetenschap. Daarbij moet ik haar gewezen hebben op het nut van dingen die je doet. Ik weet het nog zo goed omdat ik haar aardig vond, en onaanraakbaar. Ik was toen even in de veertig. Het was de eerste keer dat ik tegenover een jonge studente zat en begreep dat zij niet voor mij bestemd was. Het is niet zo dat ik altijd maar achter die meiden aan zat. Maar toen ik met haar praatte, zag ik voor het eerst hoe onoverbrugbaar de afstand was'.

VROUWEN Vier jaar geleden publiceerde Marijke Höweler haar roman 'Bij ons schijnt de zon', als tweede deel van een trilogie. Hoewel de intrige zich niet beperkt tot de benauwde muren van de universiteit, kan hier voor het eerst sinds Hermans weer gesproken worden van een akademische satire. Howeler beschrijft de wetenschappelijke karrière van Rosa al ruim tien jaar wetenschappelijk medewerkster bij de psycholoog Van der Loo. Behalve dat ook in dit boek de sociale wetenschappers er weinig florissant op staan, schetst Höweler een treurig beeld van de positie van vrouwen en vrouwenstudies aan de vaderlandse univensiteiten. En passant neemt ze bo-

^.

vervolg op pag. 13

»

De rol van de accountant is de laatste jaren steeds belangrijker geworden en steeds zichtbaarder Opmerkelijk daarbij is dat er in toenemende mate een beroep wordt gedaan op zijn zakeninstinct De nieuwe accountant IS betrokken bij het financieel beheer kredieten en

winstmarges van cliënten, hij kijkt samen met hen naar budgetten toetst rendementsanalyses adviseert ten aanzien van beursintroducties en fusies en helpt daardoor de commerciële slagkracht van het bedrijf te vergroten Jonge bedrijfseconomen met een zakelijke instelling maken snel een

afspraak bij KKC, onderdeel van KPMG Klynveld Peat Marwick Goerdeler, met 56 000 medewerkers in meer dan 100 landen Een toonaangevende organisatie op het gebied van geïntegreerde zakelijke dienstverlening accoun-

tancy EDP-auditing, organisatie- en belastingadvies Bel of schrijf naar Louis Chr Dell van onze Afdeling Personeelszaken Strawinskylaan 1257, 1077 XX Amsterdam, tel 020-5461600

>^wfe^ Klynveld Kraayenhof & Co

MEDEDELINGEN

INLEVEREN V A N K OPIJ VOOR DE M E D E D E U N G E M P A G i N A Kopij voor de mededelingenpa­ gina m o e t uiterlijk op wrijda­ g o c h t e n d v o o r het verschijnen v a n Univers (op de d a a r o p v o l ­ gende donderdag) ingeteverd zijn o p de afdeling Interne Kommunilcatie, itamsr 8 1 1 . Tel. 2001. O m d a t er per n u m m e r slechts 1 pagina beschikbaar is. Is het zaak de berichten zo k o r t en kernachtig mogelijk te formu­ leren. Bij een teveel aan k o p i j w o r d t v o o r r a n g gegeven aan de me­ dedelingen m e t de hoogste ac­ tualiteitswaarde.

ALG COMMUNIQUÉ V A N DE VERGADERING V A N DE C O M M I S S I E PERSONEELSOVERLEG D.D. 10 SEPTEMBER 1987 Vooruitlopend op de bespreking van de nota F ormatie­ontwikkeling (NF O) signaleert de commissie het moeizaam te vinden een verantwoord advies uit te brengen, aangezien de nota in een niet erg toegankelijke taal geschreven is. De commissie verzoekt het college hierin verandering te willen brengen. Voorts verzoekt zij het college zich te willen bezinnen op de verhouding tus­ sen de CPO en de Universiteitsraad ten aanzien van de voorliggende nota. De CPO voert met het college overleg over het personeelsbeleid dat o.a. gestalte krijgt in de nota F ormatie­ ontwikkeling. De universiteitsraad heeft daarentegen het budgetrecht. Men verzoekt het college na te gaan op welke wijze de NFO behandeld kan worden zodat de rol van de CPO ter­ zake recht gedaan wordt. Gelet op het vervolgens gevoerd over­ leg gaat de commissie akkoord met de nota F ormatie­ontwikkeling. Wel

wordt het college ervoor gewaar­ s c h u w d dat het i n b o u w e n van taakstellende elementen in het model impliceert dat er tijd bijgestuurd wordt, als de werkelijke ontwikkeling daartoe aanleiding geeft. COLLEGE V A N BEROEP VOOR DE E X A M E N S Bij het College van Beroep voor de examens is een plaats vacant voor een lid uit de wetenschappelijke staf. Be­ noeming van een nieuw lid geschiedt door de universiteitsraad voor een ter­ mijn van driejaar. Informatie kan wor­ den ingewonnen bij de secretaris, ka­ mer B 1113, tel. (66)2248. Zij die voor deze functie belangstelling hebben, gelieve binnen veertien dagen te rea­ geren bij het college van bestuur. UITBREIDING PARK EERTERREIN TAXANDRiABAAN In de periode van 28 september t / m 6 november 1987 zullen er werkzaam­ heden plaatsvinden op het parkeerter­ rein Taxandriabaan in verband met uit­ breiding van het aantal parkeerplaat­ sen. Gedurende deze periode zal het aantal beschikbare parkeerplaatsen al­ daar sterk zijn verminderd. Wij verzoeken u hiermede rekening te houden en zoveel mogelijk gebruik te maken van het parkeerteri»in Hoge­ schoollaan.

ECO VAKGROEP ORGANISATIE V A N DE O N D E R N E M I N G Het mondeling tentamen 'Organisatie van de Onderneming II' (325.030) over

de stof van het studiejaar '86/'87, wordt afgenomen tot uiterlijk 1 maart '88. De data die hiervoor zijn gepland zijn: 28­10­'87 11.­11­'87 . 09­12­'87 13­01­'88 10­02­'88 Voor informatie hieromtrent kontakt opnemen met: Peter Hulsinck, kamer B 627 tel. 662219. ECONOMETRIE STUDENTEN OVERLEG Dinsdag 6 oktober a.s. vindt in CZ 102 wederom een Econometrie­studenten overleg plaats. Aanvang: 12.30 u. Al­ le econometrie­studenten die belang­ stelling hebben voor het bestuurlijk ge­ beuren in de faculteit dan wel eens mee willen praten over onderwerpen die nauw verband houden met de stu­ die econometrie worden van harte uit­ genodigd deze vergadering bij te wo­ nen. De agenda met bijbehorende stukken kun je maandag 5 oktober af­ halen op kamer B 305. EFACT ORGANISEERT EXCURSIE V O L M A C Op woensdag 7 oktober vindt een ex­ cursie naar Automation Centre 'Vol­ mac' b.v. in Utrecht plaats. Het pro­, gramma voor deze excursie bevat naast een bedrijfspresentatie, het on­ derwerp Informatiebesturing en Infor­ maitebeleid. Hierbij komt o.a. aan de orde de door Volmac ontwikkelde nieuwe methodiek om tegen informa­ tievoorziening aan te kijken. Verder zullen de.loopbaanmogelijkheden bin­ nen de informatica de revue passeren.

vervolg van pag. 12

Wetenschappers in literatuur vendlen de vorige bezuinigingsronde v a n minister D e e t m a n o p de hak.

'Waar ik het eens met je over hebben wilde', zei Van der Loc, 'je weet dat er nogal wat geld loskomt voor vrou­ wenstudies?' 'Ja', zei Roos geschrokken, 'maar ik deed aan psychologie en niet aan po­ litiek.' 'Niet zo haastig oordelen', vond Van der Loo die achter iedere feministe tot op heden penisnijd vermoed had, 'je moet het zó zien: 'Jouw karrière hier staat, hoe zal ik het zeggen, een beetje op dood spoor. Tenzij je promoveert natuurlijk.' 'Ben ik niet al neurotisch genoeg?' vroeg Rosa angstig. 'Goed', zei Van der Loo, 'ter zake. Ik hoorde jouw naam noemen.' 'Oh nee', zei Roos, die daar zeer slech­ te ervaringen mee had opgedaan. 'Nee, rustig nou', zei Van der Loo, ge­ nietend van de opwinding die hij ver­ oorzaakt had. 'Ik hoorde jouw naam vervolg v a n pag. 1

CentER

w

t o r De M o o r : ' D a t is een f o r m e l e zaak w a n t in de s t a t u t e n k u n je vastleggen dat het college b e n o e m t o p v o o r d r a c h t v a n de f a c u l t e i t . ' Daar m o e t e n n o g nadere af­ spraken over g e m a a k t w o r d e n , zegt hij. Over het profijt v o o r het o n d e r w i j s zegt de rector dat je dat niet bij v o o r b a a t k u n t v a s t l e g g e n . Maar: ' H e t opleiden v a n o n ­ derzoekers en het geven v a n seminars is o p zichzelf geen magere activiteit.' Naar aanleiding v a n o p m e r k i n g e n in de t w e e d e ronde over de v o r m v a n het cen­ t r u m , herhaalde de rector dat de s t i c h ­

nivers

noemen in verband met de nieuwe vakgroep.' 'Vrouwenstudies?' vroeg Roos ontsteld. 'En wel als voorzitter.' Van der Loo likte zijn lippen erbij af. 'Voorzitster, bedoel ik', verbeterde hij zich. 'Om precies te zijn.' 'Hoogleraar?' Roos' stem piepte een ■ beetje eigenaardig en ze schraapte haar keel in de hoop dat 't minder zou worden. 'Kan­niet', riep ze triomfan­ ■ telijk. 'Hoezo niet?' vroeg Van der Loo. 'Niet gepromoveerd!' kraaide Roos. Uiteindelijk bezwijkt Roos t o c h o n d e r de druk v a n haar kollega's. V r i e n d Leo vertelt het n i e u w s aan zijn m o e d e r :

'Rosa wordt hoogleraar', zei Leo. 'Wat zeg je?' vroeg moeder. En op Rosa's afwerende gebaar zwak­ te Leo wat af: 'Rosa is gevraagd om hoogleraar te worden'. 'Kind, hoogleraar wat enig, hoe kan t i n g s v o r m de meest geëigende v o r m is maar dat er andere v o r m e n denkbaar zijn. De M o o r : ' M e t het ministerie en de f a c u l ­ teit kan overleg g e v o e r d w o r d e n over w e l k e v o r m w e uiteindelijk kiezen. De raad krijgt dat w e e r t e r u g als w e u v r a g e n o m definitief een begrotingsbesluit t e ne­ m e n . ' De rector z e g d e t o e o m tijdens het overleg 'in de geest' v a n het a m e n d e m e n t v a n Breed F ront na t e gaan of een f a c u l ­ tair Instituut v o l g e n s artikel 56 v a n de S t r u k t u u r r e g e l i n g mogelijk is. De a m e n ­ d e m e n t e n v a n Breed F ront en de Progres­ sieve S t u d e n t e n f r a c t i e w e r d e n derhalve ingetrokken. G.R.

We vertrekken om 11.30 uur vanaf de KUB. De kosten bedragen slechts f 7,50 voor leden en/^ 12,50 voor niet­ leden. De inschrijving zal de komende week starten en wel in de mensa van 12.30 tot 13.30 uur. Je kunt daarnaast ook op de EFACT­kamer O 50 terecht. TENTAMENDATA COLLEGEJAAR 1987/1988 PROPEDEUSE dec/jan mei/juni aug * Inleiding geschiedenis antieke en middeleeuwse wijsbegeerte 27­01 '88 24­08­'88 * Inleiding logica en taalanalyse ­ deel 1 15­01­'88 19­08­'88 ­ deel 2 08­06­'88 29­08­'88 * Inleiding algemene kennis­ en weten­ schapsleer ­ deel 1 21­12­'87 26­08­'88 ­ deel 2 16­05­'87 26­08­'88 DOCTORAAL * Geschiedenis antieke wijsbegeerte 13­01­'88 24­08­'88 * Geschiedenis middeleeuwse wijsbe­ geerte 01­06­'88 30­08­'88 * Taalfilosofie 17­12­'87 22­08­'88 * Algemene kennis­ en w e t e n ­ schapsleer 21­12­87 19­08­'88 * Logica voor A l 16­05­'88 23­08­'88 * Logica en PROLOG 20­01 '88 26­08­'88

JUR

dat zo, waarin, wat deed je ook alweer precies?' 'Vrouwenstudies', zei Roos. 'Wat zegt Roos?' 'Psychologie van de vrouw moeder', zei Leo. 'Oh', vond moeder, 'wat is dat?' 'Geen idee', zei Roos. 'Zo iets als de oude Buijtendijk?' vroeg moeder ongelovig. 'Zo iets ja', zei Leo opgelucht. 'Dat begrijp ik nou niet', zei moeder, 'hoe kunnen ze daar nou een vrouw voor vragen, ze zijn ook helemaal mal tegenwoordig.' De laatste scène in het boek beschrijft Ro­ sa's n o o d l o t t i g e oratie als hoogleraar v r o u ­ wenstudies.

Onze universiteit zou gebaat zijn bij nieuwsgierigheid, bij verwondering en niet te vergeten bij Ijewondering. Een religieuze verwondering zelfs, om­ trent de materie, de kuituur en ons­ zelf. Wellicht lijkt u dat een typisch vrouwelij ke wetenschapsopvatting. Het is die van Einstein. Is onze universiteit een optimale om­ geving om deze emoties te laten flore­ ren? In veel opzichten is het antwoord nee. Het is een grote organisatie, daar­ om log en konservatief: Hoe vreemd het ook klinken mag, gedemokrati­ seerd konservatisme is vele malen konservatiever dan hiërarchisch gestruktureerd konservatisme. En toch meen ik dat er een uitweg is. (...) Ik wil ervoor pleiten de talentvolle en­ kelingen onder onze studenten op te sporen en hen in staat te stellen hun gaven te ontwikkelen met alle ons ten dienste staande middelen. En dat zijn er vele als wij ze niet verspillen aan ve­ len. (...) 'Elitair gelul', zo klonk het nu ook voor Rosa duidelijk hoorbaar uit de

INZAGE BURGERLIJK RECHT AENB Op donderdag 8 oktober a.s. is er een tweede mogelijkheid om het tentamen Burgerlijk Recht A en B in te zien. Het betreft geen besprekingscollege. U kunt uw werk inzien van 17.00­18.00 uur in B 8 1 1 .

soc RECTIFICATIE STUDIEGIDS SO­ CIOLOGIE De literatuur, vermeld bij de propedeu­ se cursus SCW II, kan nog verande­ ren. Men wordt derhalve aangeraden deze nog niet aan te schaffen. Nade­ re berichten volgen in Univers. STUDIEVERENIGING PERSONEELSWETENSCHAPPEN Afhalen lidmaatschapsbewijzen INPUT in gebouw O kamer 47. openingstijden: ma 12.00­14.00 di 15.30­18.30 do 15.30­18.30 vrij 12.00­14.00 Gelieve contributie over te maken voor 1 november.

PSY S T U D E N T E N K LINISCHE/ GEZONDHEIDSPSYCHOLOGIE Op maandag 12 oktober organiseert de TOSK een bijeenkomst waarin studen­ ten van Klinische en Gezondheidspsy­ chologie vertellen hoe het hen verging op hun stageplaatsen. Alle belangstel­ lenden zijn welkom. Aanvang: 19.30 uur, in de PUF .

zaal en het boegeroep nam hand over hand toe. Er werd geskandeerd ge­ klapt: 'Queen bee. Queen bee. Queen bee!' De genodigden op de eerste rij bogen zich naar elkaar toe om zich in het tu­ mult verstaanbaar te maken. 'God bewaar me', zei Leo die ot^e­ lukkigerwijs naast Van der Loo te­ recht was gekomen, 'dat gaat fout!' 'IVIaak je geen zorgen', fluisterde Van der Loo. 'In september is het afgelopen.' 'Wat zeg je?' vroeg Leo. 'Die vakgroep wordt opgeheven', zei Van der Loo. 'Het was de enige oplossing.' 'Waarvoor?' vroeg Leo. 'Personeelsafvloeiing', zei Van der Loo. 'Het spijt me voor Rosa. Ik had geen keuze.' 'Jij godverlaten knutselaar', riep Leo en zijn hart vloeide over van liefde voor Rosa. W e t e n s c h a p p e r s In de litaratuur door Erik H a r d e m a n en M i e k e Zijlmans

De c i t a t e n o p deze pagina zijn a f k o m s t i g u i t de v o l g e n d e b o e k e n : B a t t u s , 'De e n c y c l o p e d i e ' . Q u e r i d o , 1978. Errit P e t e r s m a , ' S t u k j e s v a n de w e r e l d ' . Bert B a k k e r , 1980. Marja B r o u w e r s , 'De f e n i k s ' . Bezige b i i , 1985. J a a p B e e r d a m , 'Het graf v a n Pareto'. N i j g h & V a n D i t m a r , 1984. A d v a n I t e r s o n , ' H e t g e h e i m v a n de d i c h ­ ter'. V e e n , 1986. Hans ter M o r s , 'De dealer en de o r g a n i s t ' . Bezige B i j , 1982. W i l l e m Otterspeer, 'Zo'n v r e e m d e d r a n g v a n b i n n e n ' . A g a t h o n , 1985. R u d o l f Geel, ' D e v r o u w e n b r o n ' . A r b e i ­ derspers, 1985. M a r i j k e H ö w e l e r , 'Bij o n s s c h i j n t de z o n ' . A r b e i d e r s p e r s , 1983.

2 oktober 1987

MEMC

Studentem SOLUCITEREN Buro Studentenpsychologen organi­ seert, i.s.m. het werkverband taalbe­ heersing, tijdens het eerste semester weer twee informatiedagen rondom solliciteren. Deze dagen zijn bedoeld voor studen­ ten die binnenkort met het 'probleem' solliciteren te maken krijgen. Er wordt tijdens deze dag aandacht besteed aan de volgende zaken: ­ hoe bereid ik me voor op solliciteren ­ het schrijven van een brief ­ het sollicitatiegesprek ­ de psychologische test Data: 15 oktober en 10 december tijd: aanvang 9.30 uur einde: omstreeks 16.00 uur. plaats: 15 oktober: S 27 10 december: PZ 209 Aanmelding: als je wilt deelnemen aan een van deze dagen, dien je uiterlijk één week van te voren, een levensechte sollicitatiebrief en advertentietekst, in te leveren bij het informatiecentrum van de Dienst Studentenzaken en Wel­ zijn. Inlichtingen over het programma kun je krijgen bij Caroline Klein, N 10, tel. 662845.

Menu

PERIODE 5 T / M 9 OKTOBER 1987 M A A N D A G 5/10 franse uiensoep ­ aspergesoep

kip in rode wijnsaus spruitjes ­ aardappelpuree varkenslapjes ­ mosterdsaus witte kool ­ gekookte aardappelen Veg: oriéntrol ­ mosterdsaus ­ witte kool gekookte aardappelen

EFACT EFACT is de faculteitsvereniging voor economiestudenten. Zij organiseert congressen, gastcolleges door mensen uit de praktijk, excursies naar bedrijven en instellingen, uitwisselingen met an­ dere universiteitssteden, de uitgifte van een faculteitsblad, etc. Daarnaast verlenen w e service aan stu­ denten in de vorm van de centrale boekinkoop, tentamenbundels, voor­ lichtingsmiddagen over keuzevakken, inrichting van de studie e.d. Zowel doctoraal­ als propedeusestu­ denten kunnen lid worden van EF ACT. Lidmaatschapsgeld bedraagt slechts f 10, —. Je krijgt dan korting op onze activiteiten en ontvangt tevens het fa­ culteitsblad gratis. Bovendien is er voor ieder lid de mogelijkheid om actief te worden naast de studie. Voor inschrij­ ving als lid of het verkrijgen van meer informatie kun je terecht op de EFACT kamer. Dit is kamer 050 (achter de D.S.W. gebouwen), vrijwel iedere middag is hier iemand van EFACT aan­ wezig. Bellen is natuurlijk ook mogelijk: tel. 013­662991.

AUDITIES NEDERLANDS STUDENTEN ORK EST Het programma van de 36e toernee van het Nederlandse Studenten Orkest omvat een opdrachtstuk van Jan Ro­ kus van Roozendaal, het pianoconcert in G van Ravel en de 2e symfonie van Rachmaninoff. Dirigent is Lucas Vis, solist is Fred Ol­ denburg. Audities vinden plaats: maandag 12 oktober te Amsterdam woensdag 14 oktober te Nijmegen donderdag 15 oktober te Leiden maandag 26 oktober te Groningen donderdag 29 oktober te Utrecht Wie een instrument bespeelt en zin heeft van 1 tot en met 19 januari met het NSO op pad te gaan, kan zich op­ geven voor deze audities via de num­ mers: 020­751417 en «30­341643

DINSDAG 6 / 1 0 heldere ossestaartsoep ­ champignonsoep gebakken baars in witte wijnsaus geglaceerde worteltjes patates frites haohee ­ rode koot met appel ­ gekookte aardappelen Veg.; hachee ­ rode kool ­ aardappelen WOENSDAG 7 / 1 0 vissoep ­ groentesoep stoofpot van witte bonen en vlees salade met notenotie leveriapje ­ uiensaus

andijvie a la crème gekookte aardappelen Veg.' stoofpot van witte bonen ­i­ soja DONDERDAG 8/10 kippecremesoep ­ tomatensoep nasi goreng ­ kroepoek ­ seroendeng ­ saté met pindasaus ­ halve perzik rundervink ­ bietjes ­ gekookte aardappelen Veg,: nasi goreng ­ kroepoek ­ seroendeng ­ saté ­ haive perzik VRIJDAG 9/10 gouiashsoep ­ heldere preisoep kotelet grand mère roomburger ­ tuinboontjes è la crèrme gekookte aardappelen Veg.; 2 kaaskroketten ­ tuinboontjes ­ gekookte aardappelen

Univers

FULBRIGHT BEURZEN Voonwaarden: ­ tenminste twee jaar studies aan het wetenschappelijk of hoger beroepson­ derwijs (kunst, journalistiek, parame­ dische opleidingen) w a a r b i j de Amerikaanse studie moet meetellen (passen) in de Nederlandse studie of afgestudeerd aan het wetenschappe­ lijk of hoger beroepsonderwijs. ­ aantoonbare uitmuntende studie re­ sultaten ­ geselecteerden moeten hun Ameri­ kaanse studie op 'graduate' niveau vol­ gen ­ interesse voor en betrokken zijn bij extra­curriculaire activiteiten ­ Nederlandse nationaliteit ­ leeftijd bij voorkeur tot 35 jaar VAKGEBIED onbeperkt, voorkeur voor geestes­ en sociale wetenschappen TOELAGE ­ 1 'Commemoration' beurs van $ 15.000 ­ aanvullende beurs van $ 2.500 ­ $ 10.000 e n / o f reiskosten A A N T A L BEURZEN Doctoraal/eindfase studenten: 8 Afgestudeerden: 8 SLUITINGSDATUM 1 maart 1988 Inlichtingen en aanmeldingsformulie­ ren: NACEE F ulbright Program Nieuwe Spiegelstraat 26 1617 DG Amsterdam Tel.: 020­242435

TEV De Tilburgse Econometristen Vereni­ ging heeft per 1 januari 3

VACATURES

in haar bestuur. W e streven ernaar alle jaren, dus ook het propaedeusejaar, in ons bestuur vertegenwoordigd te zien. Dus we vragen: ­ iemand die lid is van de T.E.V., of dit wil worden ­ iemand die interesse heeft in de activi­ teiten van de T.E.V. ­ een paar uur per week van je kostbare tijd ­ creatieve ideeën zijn welkom ­ in welk jaar je zit maakt niet uit. Daar staat tegenover dat we ook iets te bieden hebben: ­ een gezellige 'werk'­sfeer ­ gelegenheid tot het opdoen van be­ stuurlijke ervaring ­ de mogelijheid collegastudenten en docenten anders dan vanuit de college­ zalen te leren kennen ­ eens per jaar een etentje Als je belangstelling mocht hebben, kom dan eens kijken bij een bestuurs­ vergadering (voor alle leden vrij toe­ gankelijk, dus je bent welkom) op vrij­ dag van 12.30 tot 13.15 uur, in kamer O 51, zodat we elkaar kunnen leren ken­ nen, of bel onze voorzitter op (Jan Ver­ hagen, tel. 013­434217). Omdat de benoeming geschiedt op de Algemene Leden Vergadering van 29 oktober a.s. (waarover later meer), heb je nog ongeveer een anderhalve maand de tijd om na te denken of je het wel of niet doet. Maar: Hoe eerder je belang­ stelling toont, hoe liever wij het hebben.

STEPS­LEZING Woensdag 7 oktober 14.00 uur in de Puf organiseert Steps (samenwerking Tilburgse economische psychologie studenten) een lezing over Semiothiek door Marilou Witmer. Er zal gratis kof­ fie geschonken worden en na afloop van de lezing is er een borrel. Iedereen is welkom. Entree voor leden is gratis, niet­leden betalen f 2,50. Wel is er gelegenheid lid te worden.

Vrouwen SOCIOLOGIE V R O U W E N OPGELETII! Zin i n . . . eéii keer in de drie weken een avond­ je bij elkaar te komen om te praten met andere sociologievrouwen over ver­ schillende onderwerpen zoals: o.a. vriendinnen, vader­dochter relatie, agressie, seksualiteit en verder het sa­ men lezen van een roman, een wee­ kend weggaan en een keer samen eten. Het onderwerp waarmee w e tot januari bezig zijn is MACHT. Daarbin­ nen zullen de onderwerpen: ­ theorieën rond macht ­ vrouwenhulpverlening ­ de roman: De pianiste van Jellinek ­ moeder­dochter relatie besproken worden. Heb je interesse of wil je meer infor­ matie, neem dan kontakt op met: Kitty KUB S181 tel. 662119 of Marion tel. 368624 (na 18.00 uur)

DSW^ VITE ORGANISEERT: Cyclus Internationaal Recht W o . 14 o k t . 15.30 uur, A Z 112 De Europese akte en het milieu door Mr. L.J. Brinlchorst ­ Directeur­Generaal Milieu, Consu­ mentenbescherming en Nucleaire Vei­ ligheid van de Europese Commissie. W o . 21 o k t . 15.30 uur, A Z 06 Misbruik van buitenlandse rechtsper­ sonen óoor prof .dr. P. Vlas ­ Oud­bedrijfsjurist van Philips N.V. en Hoogleraar Internationaal Privaatrecht en Privaatrechtelijke Rechtsvergelij­ king Vrije Universiteit Amsterdam. W o . 4 nov. 15.30 uur, A Z 06 Het begrip gelieerde onderneming in het nationaal en internationaal belas­ tingrecht door Mr. F. C. de Hosson ­ Belastingadviseur Deloitte, Haskins & Sells, Tax Department the Nether­ lands.

JOVD De JOVD­afd. Hart van Brabant is een politieke en liberale Jongerenvereni­ ging. Op donderdagavond vanaf 19.30 uur organiseert zij een avond over stu­ diefinanciering. Er zal zowel voorlich­ ting gegeven worden als over de poli­ tiek achter het systeem gesproken worden. Onze gastspreekster is mevr. drs. C. Thoolen, studentendecaan aan de KUB. Het vindt plaats in zaal AZ 112. Zorg dat je erbij bent.

ZWO Voor ZWO­medewerkers en voor be­ langstellenden voor vacatures en ZWO­projecten werd door ZWO een 'Informatiebrochure voor nieuwe me­ dewerkers bij Z W O ' uitgegeven. Wie deze brochure wil raadplegen, kan terecht bij het Bibliotheek Informatie Centrum (BIC) in gebouw A .

OPENINSTIJDEN INFORMATIECENTRUM (gebouw N, kamer 24) ma. 13.00 ­ 15.00 uur di. t / m do. 11.00 ­ 15.00 uur vrij. 11.00 ­ 13.00 uur di. óók ' ■ 16.30 ­ 18.00 uur (alleen tijdens collegeperioden) Telefonische informatie en afspraken met de dekanen: 662211. Buro Welzijn (studie­ en beroepskeu­ zeadviseur, psychologen en medewer­ ker vorming en welzijn) tel. 662218. Buro Studentenarts tel. 662116. HUISVESTING In het Informatiecentrum van de Dienst Studentenzaken en Welzijn is sinds kort meer informatie verkrijgbaar op het gebied van de huisvesting. Er ligt bv. materiaal ter inzage over het zoeken naar en wonen op kamers, huurprijzen, puntentelling, huursubsi­ die, wonen in Tilburg, rechtspositie als huurder enz. enz. Daarnaast is er een begin gemaakt met kamerbemidde­ ling. Eenieder die een of meer kamers te huur heeft krijgt in het Informatie­ centrum de mogelijkheid kamer(s) aan te bieden. Uiteraard kun je er ook te­ recht als je een kamer zoekt. Omdat deze bemiddeling nog in een beginsta­ dium verkeert is dit aanbod echter nog minimaal.

Sporti SPORTCENTRUM NIEUWS Extra jiu jitsu training voor beginners In verband met de enorme belangstel­ ling voor de jiu­jitsu lessen is er voor niveau 3 (beginners) een extra uur in­ gelast. Naast het gebruikelijke uur op vrijdag­ middag van 15.00 tot 16.(X) uur is er nu ook een uur gereserveerd op don­

derdagmiddag van 16.00­17.00 uur Indien je belangstelling hebt, kun jeoj één van deze trainingsuren terecht ir het Sportcentrum. Een jitsu­pak kut je voor één semester lenen onder bt taling van borg if 50, — ). De lessen worden gegeven in de kle ne zaal in het Sportcentrum .

PENDRAGON Jongerejaars Sport Toernooi Drienerio Dit jaar wordt er weer een Jongers jaars S p o r t T o e r n o o i Drienerli (J.S.T.D.) georganiseerd in en ront het sportkomplex van de Universite Twente. Op donderdag 22 en vrijdag 23 okto ber 1987 kun je twee dagen sporten f feesten met andere eerste­ en twet dejaars uit heel het land. De overnad tingen worden voor je geregeld op i Campus. Je kunt deelnemen aan de volgenit sporten: badminton, basketball, mi» hockey (buiten), mini­voetbal (buiten mini­waterpolo, tafeltennis, tem (buiten), volleybal en zwemmen. Noteer de 22e en 23e oktober int agenda en doe meel!!! Meer informatie kun je krijgen I) STSSO Pendragon. Kom even lanj bij de bestuurskamer in de sporthalt bel ons even (013­663012).

PENDRAGON Lustrumsporttoernooi HOERAÜl, de KUB viert haar 1! lustrum. Om dit heuglijke feit luistert te zetten organiseert Pendragon e? grandioos lustrumsporttoernooi. Vj maandag 26 oktober t / m donderd» 29 oktober is het mogelijk om deelt nemen aan de volgende sporten: m voetbal, basketbal, volleybal, hocksi rugby, tafeltennis, badminton, sclii ken en bridge. Ook wordt er een mir triathlon georganiseerd. Elke sport wordt in principe op een dï afgewerkt, waarna de finales op dot derdagavond zullen plaatsvinden. Tu sen de finalepartijen worden een ps zeer spectaculaire demonstraties gi geven door Nederlandse sportcor f e ë e n . U i t e r a a r d v o l g t na 4 prijsuitreiking nog een gezellig slotfe« m.m.v. de swingende band 'Mide' Inschrijven is mogelijk aan de inform tiebalie in de hal van gebouw B en« de sporthal en kan zowel individu» als per team gebeuren. De inschi vingstermijn sluit op vrijdag 16 oktt ber o m 18.00 uur. Wij hopen jullie eind oktober allemi te zien!!!

BRIDGE N I E U W S S.T.S.S.O. Pendragon organiseerti jaar weer een bridgecursus voor beg' ners. De cursus bestaat uit 10 lessen­ wordt gegeven in Café Gasthuisr' B.V., Gasthuisring 61 op de ww dagavond van 19.30 tot ongeve 22.30 uur. De eerste les is op 14ofc beren inschrijving is mogelijk tot 10» tober op de Studenten sporthal. Het inschrijfgeld bedraagt ongevt f 10,­(exclusief lesboek). Voor half gevorderden is er gelege held om iedere woensdagavond tel men bridgen vanaf 21.00 uur incf Gasthuisring. Wij verzoeken degenen die hier» belangstelling hebben ook in te s* ven op de sporthal. Het is de bedoelt om voor de half gevorderden in k tweede semester een vervolgcursus geven. Nadere inlichtingen: 421998 (Mart» 674346 (Hetty).

2 oktober

\_

^^P

MEIVII

'T HEKS

Agenda

Ad Hoc

Zaterdag 3 oktober, 21.00 uur. Regie: Jan van den Berg. Spel: Brigit Bernhardt, Dick Harmsen, Dette Koenders, Gerdi van den Elszen, Rien Stegman, Jos Verest. De produktie die de eerste prijs van 'Le Grand Pnx' in de wacht sleepte was 'NondesCript' van de Nrjmeegse groep Ad Hoc. Het jury-rapport sprak van een zeer eigentijdse voorstelling, een heel doordacht stuk, kundig en met veel gevoel voor humor in elkaar gezet. De structuur van NondesCript is heel bedrieglijk. Het eerste deel bestaat uit een reeks acties waarin de zes spelers elkaar uitdagen en in verwarring brengen. Sommige beelden zijn symbolisch: een vrouw in het zwart schilt aardappelen, een keunge man kruipt onder haar rok, een vrouw in een witte onderjurk schreeuwt geluidloos vanaf een rolstoel. De pauze komt vrij plotseling. In het korte tweede deel is het speelvlak leeg en is er alleen nog maar tekst, uitdagend afgevuurd op de toeschouwers. Wat eerst hoogdravend was, wordt nu slim van een laconiek commentaar voorzien. Een schitterende voorstelling in een talentvolle regie, en waarin de spelers alleszins aan elkaar gewaagd zijn. Uit het jury-rapport van 'Le Grand Prix': Een heel doordacht stuk - misschien het meest 'affe' van het hele festival - kundig en met veel gevoel voor humor in elkaar gezet. ZAAL ZESTIEN

Cabaret Dubbel en Dwars

De Vogelaar is het derde theaterprogramma van cabaret Dubbel en Dwars (Jack Spijkerman). Dubbel en Dwars bouwde met de eerste twee cabaretprogramma's ('Mag Ik Even Afrekenen?' en 'Levend Verbrand') snel een gedegen reputatie op als maker van het kritische cabaret, ('waarin de grappen in duizelingwekkende vaart over elkaar heenbuitelen' NRC-1984). Jack Spijkerman tekstschrijven en conferencier van Dubbel en Dwars, bouwde naast de groep via zijn VARAradioprogramma 'De Steen en Beenshow' aan zijn carrière. Zijn radiocreatie stal in mei 1986 de show in het TVprogramma van Sonja Barend en sinds november vorig jaar vormt hij met Frisse Jongens en Adelheid Roosen het schrijf-, redactie- en presentatieteam van Vara's Nachtshow. De Voge/aar gmg op 4 december 1986 in première. Gezien het bovenstaande waren de verwachtingen hoog gespannen. Intussen, augustus 1987, bleek De l/offe/aareen eclatant succes. Regionale en landelijke pers waren het eens: met de Vogelaar leverde Dubbel en Dwars puur vakwerk af. Sinds enkele jaren organiseert de universiteit cultuurcolleges, die met name zijn bedoeld voor belangstellenden uit de regio. De groei van de culturele faculteiten van de universiteit: wijsbegeerte, de sociaal-culturele faculteiten, letteren en psychologie, maakt het de universiteit mogelijk om cultureel van een grotere betekenis te zijn voor de regio. Tevens kunnen deze cultuurcolleges de gelegenheid bieden om kennis te maken met de universiteit en haar faciliteiten, zoals de universiteitsbibliotheek. In principe zijn ze dus ook voor mensen van buiten de universiteit toegankelijk. Voor de cultuurcolleges die op de dinsdagavonden worden georganiseerd zijn de kosten voor nietstudenten f 5,00 per avond (incl. koffie).

OKTOBER VRIJDAG 2 OKTOBER Cinecitta, 20.00 uur. 'The name of the rose'. Regie. Jean-Jacques Annaud. (t/m 7-10). Cinecitta, 22 15 uur: 'Les quatres aventures de Reinette et Mirabelle. Regie. Ene Rohmer. (t/m 7-10). Olof: Bijjool en aanbieden van het lustrumboek. Universiteit, 16.15 uur, aula. Promotie Drs. G.R.A, de Jong. Titel proefschrift. 'Effectiel sociaal beleid'. Schouwburg, 20.15 uur- Het Brabants Orkest o l.v André Vandemoot. Solist Piet Jons, tuba. Werken van Handel, Haydn, Williams en Debussy. Schouwburg, 20 (X) uur: Filmhuis; 'the woman on the beacb' RegwJean Renoir Schouwburg, 22 15 uur: Filmhuis: 'Storia d'Amore'. Regie Francesco Marcel (t/m 14-10).

Globe speelt Turandot STADSSCHOUV\«URG

Globe speelt Turandot In de Stadsschouwburg op 8, 9 en 10 oktober. Globe koos als start van een beslissend seizoen - het gezelschap wordt met opheffing bedreigd voor een noodgreep. Turandot van i Carlo Gozzi is een zorgeloos en burlesk spektakelstuk dat in feite niet kapot kan als je er wat geld tegenaan gooit. Dit laatste heeft Globe dan ook zeer gul gedaan waardoor Turandot een visueel aantrekkelijke theaterbelevenis is geworden. Daarmee is alles gezegd, want iets om over na te denken neem je na de voorstelling niet mee naar huis, laat staan dat in het stuk wordt verwezen naar de maatschappij van vandaag. Dat moet je bij de sprookjes van Gozzi ook niet verwachten. Hij schreef kommerloos entertainement als reactie op de verlichte Venetiaanse toneelvernieuwer Goldoni met zijn bijtende analyses van de sociale realiteit. Regisseur Giancario Cobelli geeft de wrede Chinese prinses Turan-

dot evenwel anders dan bij Gozzi en in de sprookjesachtige opera van Puccini een feministische dimensie. Turandot wil naast zich niet -zoals toen gebruikelijk- zomaar een man. Cobelli:' Zij wil DE man, degene die haar raadsels oplost als haar ware wederheft, de andere helft van de appel, degene die overeenkomt met haar droomwereld.' Maar door dit statement wordt men bij het bekijken van het stuk niet gehinderd. Geen reflexie en geen vernieuwing dus bij Globe, wel spektakulalre beelden van een Venetiaans carnaval uit de 18de eeuw met zijn oosterse accenten, gezien door de ogen van regisseur Cobelli en decorontwerper Paolo Tommasi, beelden die alleen maar relevant zijn omdat ze laten zien hoe mooi het Venetiaans carnaval - ook vandaag nog - is, vooral als je het vergelijkt met het jaarlijks gestuntel en gedaas dat bij het begin van elke

lente onder het mom van carnaval onze streken teistert. Geld maakt evenwel niet gelukkig en is evenmin een garantie voor succes, ook niet als je daarmee een dure succesproductie inclusief regisseur en decorontwerp uit Italië laat overkomen en een halve bezetting opvult met in comedia dell'arte kluchten en grollen goed getrainde Vlaamse acteurs, die wat blij zijn dat ze bij Globe even wat meer krijgen dan het hongerloontje bij de kleine maar desalniettemin vernieuwende Vlaamse gezelschappen. Deze onrechtstreekse subsidie aan buitenlandse theatermakers bewijst in feite nogmaals de onmacht van het Nederlandse theater om zich duidelijk te profileren. Het is wachten op een Nederlandse Goldoni. E.V.

ZATERDAG 3 OKTOBER Noorderligt, 22.00 uur; Noorderlichtshow. 't Heks, 21.00 uur: Ad Hoc met 'Nondescript'. ZONDAG 4 OKTOBER Noorderligt, 12.00 uur: Harmonie Konsert Tilburgse Muziekfederatie. Maranatha, 11.30 uur: Eucharistieviering. Olof: Open dag met om 17 00 uur Frank Ashton. DINSDAG 6 OKTOBER Universiteit, 20.00 uur, AZ 116. Lezing over Russische cinema door Drs. Hans van Dnei en Drs. Mare Westermann + film* 'Oktober'. Regie- Sergei Eisenstein. Org Stud Gen. Schouwburg, 20 00 uur Filmhuis: 'La grande illusion' Regie- Jean Renoir Universiteit, 20.30 uur, AZ 115- Socratesfilm. 'Under the vulcano'. WOENSDAG 7 OKTOBER Universiteit, aula: Symposium. 'Electronisch betalings- en handelsverkeer'/ teverjs lustrumfeest Olof Schouwburg, 20.00 uur- Filmhuis: 'La crime de monsieur Lange'

STUDIUM GENERALE

Eisenstein: Oktober Dinsdag 6: Film 6 Oktober in een regie van Serge! Eisenstein. Vooraf is er een lezing over de Russische film door drs. H. van Drie! en drs. Mare Westerman. Oktober is Eisensteins persoonlijke visie op de gebeurtenissen tussen februan en oktober 1917 in Rusland. Een en ander houdt in dat de toeschouwer geen uitleg krijgt van achtergronden. Die worden bekend verondersteld. De beelden worden hem als het ware als een prentenboek van de revolutie voorgeschoteld. Eisenstein en zijn medewerkers hebben getracht in de beelden een zo groot mogelijke dokumentaire autenticiteit te leggen. Oude foto's en journaalopnamen zijn nauwkeurig bestudeerd, met als gevolg dat afbeeldingen uit 'Oktober' regelmatig worden aangezien voor de echte. Eisenstein wilde met Oktober een wat hij noemde 'zuiver intellektuele film' maken, een film bestaande uit 'begrippen en gedachten'. Aan de 'intellektuele film' ligt de opvatting ten grondslag dat wetenschap en kunst te verenigen zijn. van zo'n synthese was volgens Ei-

Univers

senstein al eerder sprake in de tijd dat de religie tegelijk de wetenschap vertegenwoordigde en zowel intuïtief als rationalistisch het denken binnen de samenleving beïnvloedde. Tegenwoordig zijn beide uit elkaar gegroeid, maar het is aan de film om dit dualisme te beëindigen. Het filmbeeld bezit volgens Eisensteins theorie de kracht om bij de toeschouwer het gevoel aan te spreken en dat gevoel roept dan de gedachte op. In de opvattingen van Eisenstein kan het filmbeeld, of een reeks van filmbeelden, een bepaald begrip of filosofische conceptie uitdrukken zonder daarbij op anekdote of beschrijving te steunen. Op grond daarvan kon Eisenstein ook films plannen met titels als 'taktiek der bolsjewiki' en een verfilming van Marx' kritische beschouwing over de ekonomie. Eisenstein ging bij dit alles voorbij aan het simpele feit, dat de film geen abstrakte begrippen kan uitbeelden, want elk begrip wordt automatisch gekonkretiseerd. fn februari wordt de tsaar afgezet en

een schijnbaar progressief Voorlopig Bewind ingesteld. Zelfs de Mensjewieken hebben allerminst het idee de oorlog te beëindigen. Het volk lijdt honger De Bolsjewieken - onder leiding van Lenin - werken onder de massa's. De strijdbaarheid van de arbeiders en soldaten neemt toe. Massademonstraties tegen oorlog en honger, voor vrede, brood en Sowjet-macht zijn aan de orde van de dag. De reaktie laat op de mensen schieten, de bruggen naar arbeiderswijken worden opgehaald, de burelen van de Pravda geplunderd. Dan valt generaal Kornilov Petersburg aan om de kontrarevolutionaire rust en orde te herstellen, maar het proletariaat slaat zijn aanval af. Kerensky, die de macht had, steekt geen hand uit. De arbeiders blijven zich bewapenen, Kerensky vlucht, het Winterpaleis wordt bestormd en ondertussen begint het tweede SowjetKongres. Het Voorlopige Bewind wordt aangehouden en de macht gaat over naar de arbeiders, soldaten en boeren.

DONDERDAG 8 OKTOBER Schouwburg, 20 15 uur. Globe met 'Turandot' van Gozzt in een regie van Giancario Cobefli (t/m 10-10) Vidarr Belgische bieravond & Avontuurlijke Nachtelijke Roeitocht. Universiteit, 13.30 uur, S2 17. Film: Siberiade. Regie; Andrej MichalkowKontsjalowski Org Stud Gen. Universiteit, 12.45 uur. au! Marketing Congres VRIJDAG 9 OKTOBER Schouwburg, 20 45 uur, studio Propyleen met 'Stuur me geen bloemen' (t/m 10-10) Universiteit, aula Congres Lustrum Aula Zaal Zestien Carré, 20 30 uur Cabaret Dubbel en Dwars. 'De Vogelaar'

2 oktober 1987

RK Cobbenhagenstoel gedevalueerd

De Cobbenhagenstoel, een echte stoel, dus niet te verwarren met de Cobbenhagen-leerstoel, is niet zoek. De stoel, een geschenk aan wijlen Drs. A . R . M , van Vugt van de stichting TAEK, een club van door de jaren heen in Tilburg afgestudeerde economen, heeft tot voor een half jaar terug bij het gezin Van Vugt in huis gestaan. Bij het overlijden van haar man schonk mevrouw van Vugt de stoel terug aan de KUB. Mevr. van Vugt: 'Hij stond bij mij boven, en ik wilde hem eigenlijk wel kwijt. Het is namelijk nogal een grote stoel. Toen is iemand van de KUB hem komen ophalen.' Toch wel benieuwd hoe eerbiedig er op de KUB is omgesprongen met het indrukwekkende object. Joke Sens, secretaresse van het College van Bestuur,

moet in eerste instantie het antwoord schuldig blijven: 'Ik weet niet wie er op de Cobbenhagen-leerstoel zit op dit moment. Wat zegt U? Een echte stoel? Ik ben ook wel beniewd waar die staat dan.' Een half uur later belt Joke terug met de mededeling dat de stoel staat opgeslagen in het magazijn van de KUB: 'Nee, gekoesterd is hij niet. Eigenlijk wilde niemand hem op z'n kamer hebben. Hij kon nog amper op z'n poten staan en het was ook geen stuk antiek. Toen hebben ze de stoel maar verhuisd naar het magazijn.' Het embleem dat uitdrukt dat de zetel een schenking is van de stichting TAEK, is er afgehaald en hangt nu op de kamer van A d Janssen, secretaris van de economische faculteit. Daar is het voor liefhebbers nog te bezichtigen. Wat er met de geschonden stoel gaat gebeuren weet ook Joke Sens niet: 'Te herstellen is hij echt niet meer. Daar hebben deskundige ogen naar gekeken. Maar ze hebben hem ook nog niet durven weggooien. Er zijn altijd weer mensen die daar achter komen. Zoals jullie nu ook weer.' C.J.

Te weinig geld voor computers 'Wij zijn hier dag en nacht bezig en dan is het des te bitterder dat aan onze oproepen geen gehoor wordt gegeven'. Aan het woord is E. v.d. Bosch, hoofd van de automatiseringsunit van de economische faculteit. V . d . Bosch is woedend over het beleid van het College van Bestuur inzake eerstejaars economiestudenten. Waar gaat het om? Op de vergadering van de universiteitsraad van 27 augustus j . l . werd besloten 48.000 gulden toe te

De stort De weg erheen voert langs de Ringbaan West in noordelijke richting, het kanaal over, even Unks, onmiddelijk weer recht en verder tussen de Gorinchemse Baan en het industrieterrein Kraaiven door in de richting van Loon op Zand. Ik passeer een militair opslagterrein. De weg buigt naar het westen. Ineens wordt het heuvelachtig. Schapen langs de weg... Dan ontwaar ik hem: een futuristisch aandoende installatie, half achter de bomen verscholen... Hier gebeurt het dus... Verder gaat het, nog hoger. Ik kijk nu neer op de velden. In de verte zie ik kerktorens: Rijen, Dongen, Loon op Zand. Hier en daarom me heen steken putten en pijpen uit de grond. Boven mijn hoofd krijsen duizenden meeuwen. Een doordringende geur maakt duidelijk dat ik bijna het hoogste punt heb bereikt. Een scherpe boch en ik sta boven. Voor me de afgroiid. De laadbak achteruit en leeg gekieperd. Ziezo, ik ben van mijn vrachtje verlost. Het afvalverwerkingsterrein De Spinder wordt niet, zoals veelal wordt aangenomen, door de gemeente Tilburg, maar door het Samenwerkingsverband Midden-Brabant (SMB) geëxploiteerd. In het SMB werken vijftien, en binnenkort, warmeer Waalwijk en omstreken zijn aangesloten, twinüg gemeenteii uit de regio samen op het gebied van milieu en afvalverwerking, volkshuisvesting en ruimteüjke ordening, en regionaal economisch beleid. De Spinder is voor Nederlandse begrippen met zijn oppervlakte van zo'n 95 hectare een grote vuilstortplaats. De vijftien aangesloten gemeenten storten er jaarlijks een kwart miljoen ton afval. Wat moet je met al die rotzooi? Het aardige is, dat, juist doordat het zo'n enorme hoeveelheid is, het de moeite loont om er wat zinvols mee te doen: energie opwekken.

Univers

wijzen aan het Dienst Rekencentrum (DRC) voor de aanschaf van extra computers. Logische aanleiding hiervoor is de grote toeloop van eerstejaars, met name op de economische faculteit. Het CvB zou vervolgens de raad in september informeren over een 'adequate organisatie van het onderwijs aan economiestudenten'. Op de vraag aan v.d. Bosch hoe adequaat die organisatie dan wel is reageert deze: 'ja, daar hebben we hier het trieste voorbeeld van. Heel concreet: voor de vakantie hebben we een plan gemaakt voor de invulling van de collegeroosters. Daarin werd een bedrag van twee ton gevraagd voor het inrichten van collegezalen met computers, gewoon omdat er een absoluut tekort is aan zulke zalen'. Die twee ton waren volgens v.d. Bosch niet uit de lucht gegrepen, maar zeer zorgvuldig berekend: 'wij hebben hier echt op de centen zitten te beknibbelen en dat bedrag is er uit gekomen. De hoogte hiervan kan ik absoluut onderbouwen met collegeroosters en kostenberekeningen'. Dat de aanvraag werd gehonoreerd met een bedrag van 'slechts' 48.000 gulden deed v.d. Bosch in woede ontsteken. 'Wij zijn hier zelfs 's avonds en in de vakantie keihard aan het werken. In een aantal dagen hebben wij hier 900 studenten volledig in het systeem verwerkt. Ik weet niet of U zich realiseert wat dat betekent', zo stelt hij op een toon van ingehouden woede en teleurstelling. Een pleister op de wonde is voor v.d. Bosch het feit dat de economische faculteit geld uit eigen zak beschikbaar stelt voor nieuwe computerzalen. V.d. Bosch stelt heel expliciet: 'de faculteit heeft haar verantwoordelijkheid wél erkend; zij stelt 46.000 gulden beschikbaar. In to-

ANSICHTEN

Hopman: 'iedereen wil graag voor taal hebben we dan 94.000 gulden en met dit weinige geld moeten we studenten mooiere en betere voorzieningen. En sommige aanvragen samen met DRC maar zo efficiënt mogelijk zien te werken. W e kunnen niet anders dan roeien met de riemen die we hebben'. Hoe in deze situatie ondenwijs met computers gegeven wordt vertelt practicumleider W.E.H. Minnaert: 'propedeuse studenten economie kunnen het practicum in het eerste of tweede semester volgen. Daarnaast moeten een aantal groepen het vak in de maanden december/januari volgen' (midden in de tentamenperiode dus). Minnaert geeft toe dat dit voor de studenten natuurlijk problemen oplevert. 'Maar', zo voegt hij eraan toe, 'deze situatie is niet nieuw. Ook het vorig jaar moesten we in december/januari les geven. Een aanvraag voor extra computers werd toen overigens afgewezen'. J3E Maar ook voor andere dan eerstejaars studenten is de situatie problematisch. V.d. Bosch nogmaals: 'kijk, je moet natuurlijk anticiperen worden wel, andere niet gehonoop de toekomst. Die eerstejaars reerd. Maar twee ton, dat is er geworden tweede, derde en vierdewoon niet'. jaars studenten, en die willen ook op de computers werken, voor een De 48.000 gulden worden overivakverplichting of bijvoorbeeld gens vrijgemaakt door de ophefvoor het intypen van een scriptie. fing van de verzekering voor schaBovendien zijn die computers niet de en diefstal van kunstwerken op alleen voor studenten economie, de KUB. Hopman: 'we mogen ons maar voor studenten in de hele in- van het departement van onderwijs stelling'. niet meer verzekeren. Het Rijk verzekert zich niet en dus de univerDrs. H.J.M. Hopman, secretaris siteiten ook niet. Bij een grotere van onze universiteit, reageert vrij schade in een universiteit moet het lakoniek op de aantijgingen van Rijk dan bijpassen'. Dat die verzev.d. Bosch: 'wij hebben in overeenstemming met de economische kering opgeheven wordt vindt Hopman ook logisch. Als je een faculteit die 48.000 gulden vastgroot aantal objecten hebt, dan is gesteld. Het is een soort noodvoorhet gemiddeld goedkoper om in ziening'. De aanvraag voor extra een incidenteel geval zelf schade te geld voor computers, die het afgedragen dan om steeds premie te lopen jaar werd ingediend, zag het betalen, zo stelt hij. CvB duidelijk niet als een signaal dat er daadwerkelijk extra compuJ.C. ters en zaalruimte nodig zou zijn.

door Frans Godfroy Op 29 oktober a.s. zal daarom het stortgasproject van het SMB officieel in gebruik worden genomen. Er is een aparte onderneming voor opgericht: de SMB Stortgas BV. Berekeningen hebben uitgewezen, dat tot 2004 ongeveer 250 miljoen kuub gas uit het afval van De Spinder kan worden gewonnen. Daarvoor is een onttrekkingssysteem gebouwd: leidingen die diep in de afvalbergen worden gestoken, en waardoor het gas wordt gezogen. De kwaliteit van dat stortgas is dan echter nog niet van dien aard, dat het de leidingen van industrieèn en huishoudens in kan worden gepompt. Vandaar de futuristische opwerkingsinstallatie vlak voor de ingang van de stort. Daarin wordt het gas gezuiverd van zwavelverbindingen en andere ongerechtigeheden. Het eindresultaat is een gas dat zich in zuiverheid kan meten aan aardgas. Het project wordt fmancieel gesteund door de Vereniging van Gasexploitanten in Nederland (VEGIN) en de Nederlandse Energie Ontwikkelings Maatschappij (NEOM). Hoeveel jaren nodig zijn om de investering terug te verdienen hangt af van de ontwikkeling van de gasprijs. Maar, zo verzekert het SMB 'rendabel wordt het project in elk gave!'. Bijkomend voordeel van de stortgaswiiming is de vermijding van ongecontroleerd ontwijkend gas, en de bevordering van de plantengroei op de stortplaats. Met enige tegenzin heb ik twintig gulden neergeteld om mijn vrachtje te mogen deponeren. Nu ik weet hoe nuttig het weer kan worden gebruikt, streel ik me echter met de aangename gedachte voor die prijs iets positiefs te hebben mogen bijdragen aan de samenleving. Maar ho even: 'Vooral uit organisch afval komt onder bepaalde omstandigheden veel stortgas vrij,' lees ik in een publikatie van het SMB. Jammer. Mijn aanhanger bevatte de uiterst anorganische substantie puin...

2 oktober 198]