1987 09 11

UNIVERS Tilburqs Universiteitsblad ­ 11 s e p t e m b e r 1987 ­ laarqanq 25 n u m m e r 3

Kosten voor KUB jaarlijks 1,2 miljoen

College wil Center for Economie Research Als het aan het College van Bestuur ligt, komt er nog dit cursusjaar een Center for Economie Research aan de Economische Faculteit. Zowel de faculteit als de KUB en het Ministerie van Onderwijs moeten het centrum bekostigen. De KUB zou de komende vijfjaar in totaal5,4 miljoen op moeten hoesten. Op de lange termijn moeten externe fond­ sen het centrum financieren. Dit blijkt uit een notitie van het College van Bestuur over het Center for E conomie Research (CentER), waarover het college dinsdag 8 september vergaderde. De raad van de Economische Faculteit buigt zich er don­ derdag 10 september over waarna op 24 september de universiteitsraad aan het woord is. Aanleiding voor de plannen van het Cen­ ter for E conomie Research zijn de bevin­ dingen van de Verkenningscommissie Economische Wetenschappen. Deze constateerde, aldus de notitie, dat het economisch onderzoek in Nederland 'te wensen overlaat'. E en centrum zoals de notitie voorstelt kan hier verbetering in brengen. 'Verwacht mag worden dat het onderzoek in het CentE R een belangrijke uitstraling zal hebben naar de economie­ beoefening in Nederland', zo staat in het voorstel. Het doel van het centrum is vol­

gens de notitie het 'bijeenbrengen van een groep excellente onderzoekers in een centrum voor geavanceerd economisch onderzoek van internationale betekenis' en krijgt als taak mee 'het verrichten van algemeen economisch onderzoek op hoog niveau'. E en voorlopige structuur­ schets van het CentE R stelt dat de juridi­ sche vorm een stichting moet zijn. Het College van Bestuur benoemt de be­ stuursleden. De wetenschappelijke staf van het CentE R bestaat uit drie perma­ nente 'vooraanstaande' senior­onderzoe­ kers en drie senior visitors, vier junior visi­ tors en vijf AlO­plaatsen. Daarnaast biedt het centrum werk aan een manager en drie personen die het secretariaat runnen. Over de financiering van het CentE R bestaat volgens de notitie 'in principe' overeenstemming tussen het college en het bestuur van de E conomische Facul­ teit. De totale kosten voor de KUB bedragen

Philips­president Van der Klugt opent: IWW'

Elite­universiteit niet haalbaar'

Philips­president V an der Klugt acht de stichting van elite­ universiteiten in ons land op korte termijn politiek onhaalbaar, maar vindt wel dat de betere studenten en wetenschappers meer middelen en ruimte moeten krijgen. 'Zij hebben daar recht op en de samenleving heeft het nodig'. V olgens Van der Klugt zou het creëren van Centres of Excellence op faculteitsniveau het juiste antwoord kunnen zijn. 'Bij adequaat licht heeft niemand een bril nodig'. Met deze kwinkslag opende C.J. van der Klugt, voorzitter van de raad van bestuur van de Philips Gloeilampenfa­ briek,maandagmiddag in de aula van de KUB zijn rede bij de opening van het aca­ demisch jaar. Nadat hij zijn leesbril had op­ gezet pleitte Van der Klugt in zijn betoog over de samenleving in de jaren negentig voor de ontwikkeling van een interactieve maatschappij waarin overheid, bedrijfsle­ ven, universiteiten en individuele burgers harmonieus samenwerken zonder dat ze elkaar voor de voeten lopen. Van der Klugt: 'Mijn stgndpunt is, dat alle partijen bij het inrichten van de toekomstige sa­ menleving betrokken dienen te worden. Alleen wanneer de bestuursmacht van de overheid verbonden wordt met de pro­ duktiemacht van het bedrijfsleven, met de kennismacht van de universiteiten en de macht van de individuen ­ alleen dan kun­ nen we een stabiele samenleving be­ werkstelligen', aldus de ideale maat­ schappij volgens Philips. Toch wil Van der

987

Klugt de nodige distantie bewaren tussen de verschillende sectoren. Zeker ook tus­ sen universiteiten en bedrijfsleven. 'We hebben het al druk genoeg; ieder heeft zijn eigen verantwoordelijkheden, we zijn tenslotte een bedrijf en geen school en onnodige overlegstructuren dienen ver­ meden te worden ; bovendien, voor een multinational als Philips houdt de univer­ sitaire wereld niet op aan de Nederlandse grenzen'. Van der Klugt waarschuwde voor een te ver doorgevoerde integratie van HBO en WO, uit angst dat dat kwali­ teitsverlies van het wetenschappelijk on­ denwijs en onderzoek tot gevolg zou kun­ nen hebben. Helemaal in de lijn met ande­ re' academische openingsredes verwacht Van der Klugt veel heil van meer onderne­ mingslust binnen de universitaire wereld; 'er zal de nodige concurrentie tussen de universiteiten ontstaan , maar dit acht ik konstruktief. De Katholieke Universiteit Brabant heeft met haar Tilburgs Instituut voor Academische Studies en het E kono­ mennetwerk een paar goede troeven in

tot en met 1992 5,4 miljoen (600.000 gul­ den voor '88 en daarna tot en met '92 jaarlijks 1,2 miljoen). De E conomische Fa­ culteit zal 60% van het bedrag (totaal 3,2 miljoen) bijpassen en de KUB betaalt uit de centrale middelen 40% (totaal 2,2 mil­ joen). E en in te stellen vernieuwingsfonds zal hiervoor aangesproken worden. Hierin stort de KUB gelden die het in '87 en '88 krijgt als compensatie voor de accountan­ cy­opleiding, vrijkomende gelden uit de onderzoekspool en een deel van de vrije beleidsruimte. De universiteitsraad moet een voorstel hierover nog goedkeuren. Het Ministerie van Onderwijs zou elk jaar bijspringen met 1,3 miljoen. Het ministe­ rie staat hier niet onwelwillend tegenover. Op de langere termijn zouden de gelden die het ministerie en de KUB opbrengen, verkregen worden van externe fondsen.

De universiteitsraad zal apart een voorstel krijgen over de financiering door de KUB. Het college gaat er in het voorstel van uit dat het voortbestaan van het CentE R voor tien jaar is gegarandeerd. Na vijf jaar vindt er een evaluatie plaats waarna het besluit valt of het centrum na tien jaar door kan gaan. Voor oktober moet er een principe­beslissing zijn, zo staat in de no­ titie. G.R. handen'. De Philips­president zou graag een uitbreiding van de contractresearch zien , maar wijst meteen op het gevaar dat het aansluiten bij de marksector de onafhankelijkheid van de universiteiten kan aantasten. Ook tegenover de over­ heid moet het wetenschappelijk onderwijs zijn autonomie verdedigen. 'We moeten

8/9 Decadentie en Literatuur De Tilburgse hoogleraar J. Goedegebuure schreef er een boek over­dat twee jaar bij de uitgever op de plank lag. 7

Rectores: Universiteiten moeten de nnarkt op

10

Theateraanbod in Tilburg loopt gevaar.

eerder denken in termen van een 'con­ tractrelatie' tussen Den Haag en de uni­ versiteiten dan in die van een 'bevelsver­ houding'. Aldus Van der Klugt in zijn weinig verras­ sende openingsrede voor een goedgevul­ de aula van de KUB. Zie ook op pag. 7 T.G.

'Philips universiteit' De waardering van de universiteiten voor het vrije ondernemerschap kent geen grenzen, getuige de teneur van de academische redes bij aanvang van het colllegejaar. De Tilburgse universiteit liet het jaar zelfs openen door een hoge ome van de Philips Gloeilampenfabriek in E indhoven. Dit tot kennelijk ongenoegen van de actievoerders die de KUB 's morgens met kalkietters op het wegdek omdoopten tot Anton Philips Universiteit. Het opschrift werd overigens enkele uren later verwijderd door de schoonmaakdienst. 'siVliddags reikten enkele oudgedienden van de werkgroep Polek bij de ingang van de aula pamfletten uit die aandacht vroegen voor de 'achterkant' van de E indhovense multinatio­ nal.Het vlugschrift eindigt met: 'Maatschappelijk relevant onderzoek heet voortaan markt­ relevant onderzoek. Heeft het nog zin om tegen de wind te pissen? Moet de ivoren toren verdedigd worden? Zolang het alternatief een toren van PVC met neon­licht reclame is wél, ja'.

R9HE

■HK.

COLOFON MATSERTJES

Verkiezingsprogramma's 1967-1986 geanalyseerd In de verkiezingsprogramma's uit 1986 van CDA, PvdA, V V D en D66 Is de aandacht voor ho­ ger onderwijs en wetenschap­ pelijk onderzoek sterk toegeno­ men. De paragrafen hierover besloegen ruim acht procent van de programma's. De stij­ ging komt vooral voor rekening van CDA en V V D. Dat zijn enige conclusies uit een onder­ zoek van de directie toei<omstverkennin­ gen van het directoraat­generaal hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek van het ministerie van onderwijs en we­ tenschappen. Uit de door J.J.B. Nijeboer verrichte stu­ die naar de programma's van de laatste twintig jaar blijken de regeringspartijen (met 12 procent voor het CDA en 11 voor de W D ) het momenteel ruimschoots te winnen van de linkse partijen. In 1967 en 1971 lag dat volstrekt anders: toen waren het PvdA (6 en 12 procent) en vooral D66 (10, 20 %) die veel plaats inruimden voor de universiteiten. Vooral in het verkiezingsjaar 1971 lag het WO goed in de markt. In dat jaar, vooraf­ gegaan door het roerige eind van de jaren zestig met de Maagdenhuisbezetting en

■■■ m a t s e r t j e s ■■■■ 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten z e / 5,—. Tus­ sen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer f 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen THEATER Het universiteitstheater zoekt voor nieuwe productie nog enkele spelers en verder handige mensen voor decor en kostuums. Met spoed gezocht: een gemotiveerde assistent(e). Tel. 564342 of 662506. TYPEWERK: Wilt u uw scripties, verslagen, etc. netjes op een electronische machine getypt, belt u dan s.v.p. 672466. CEBOJUF: Voor alle juridische literatuur kun je 10% op de aankoopsom besparen. Wil je dus nog op wintersport, bestel dan bij Cebojuf. De bestellijsten zijn verkrijgbaar in de hal van gebouw B. De besteltermijn loopt tot woe. 16 sept. Voor evt. vragen: bel 563429. GITAARLES: Klassiek-jazz-lichte muziek. Tel. 013-358562 AUTORIJLES: Autorijschool Wim Bijvoet, Marie Koenenlaan 111, Tel. 013-671599. Een waarborg voor goede lessen. PIANOLESSEN: Pianolessen, composities of pianoprakticum op individuele basis door erkend en bevoegd docent. Informeer vrijblijvend: tel. 013-350689. ZEIL WEEKEND: Zeilvereniging Nautikos organiseert 19/20 september een stormachtig zeilweekend op het Veerse meer in Zeeland. Voor / 45,- excl. vervoer hijs je het zeil, ga je overstag en slaap je in Arnemuiden! Zeilervaring is niet noodzakelijk. Bel Rian: 357213. Univers

de acties voor universitaire democratie, waren democratisering van het bestuur en een grotere onderwijsdeelname cen­ trale thema's. Uit 1971 stamt ook de be­ faamde formulering van de PvDA dat elke universiteit een 'werkplaats voor demo­ kratie' zou worden. Nadat in 1974 het universitair bestuur was hervormd (de WUB) verstommen de plei­ dooien voor een krachtige zeggenschap van personeel en studenten. Wel ziet in 1977 de VVD ­ met Wiegel als aanvoerder ­ het onderwijs nog als 'breekijzer bij uit­ stek in verstarde maatschappelijke ver­ houdingen'. 1977 en 1981 zijn, vanuit de programma's bezien, mager voor het hoger onderwijs, al zijn ook dan een betere regeling van de studiefinanciering (20 jaar lang hoog op de agenda!) en integratie van HBO en WO steeds terugkerende thema's. Het CDA houdt in 1981 ­ met Deetman nog als kamerlid ­ een pleidooi voor decentrali­ satie van bevoegdheden naar universitei­ ten (thans in de steigers) en een herzie­ ning van de WUB (inmiddels geschied). Men kan de huidige minister veel verwij­ ten, maar niet dat hij geen woord houdt. In 1986 leeft de aandacht voor onderwijs en onderzoek sterk op, met als hoofdthe­ ma bij alle partijen het belang daarvan voor de economische ontwikkeling. Meer dan ooit staan technologie ,en weten­ schapsbeleid centraal. Was het weten­ schapsbeleid in 1971 voor alle partijen nog KOOPJE: j Editie Cremers: Belastingw., burg. rv. en ro, gem. en prov wet, bw, huurrecht, wetb. v.k. -I- faillw., wet. ro, won. wet woonrw.; kluwer: modellen v.d. rechtspr., jur. zakboek, pachtw, wetgeving landelijk gebied geheel up t o ' date nieuww. 1500 pr. 1000 tel. 04242-88761. SOCRATES-FILM: In de eerste helft van het collegejaar '87/'88 presenteert 'Socrates' weer een filmcyclus. De eerste film wordt vertoond op dinsdag 8 september om 20.30 uur in AZ 115. De titel van de film 'Witness' met Harrison Ford. Heel spannend en bovendien voor boven de 12 jaar. CEBO JUF: Voor alle juridische literatuur kun je 10% op de aankoopsom besparen. Wil je dus nog op wintersport, bestel dan bij CEBO JUF. De bestellijsten zijn verkrijgbaar in de hal van gebouw B. De besteltermijn loopt tot woe. 16 sept. Voor evt. vragen: bel 563429. SOCRATES-FILM: Di. 8 sept.:Witness. Di. 22 Sept.: Down by law. Di. 6 okt.: Under the vulcano. Di. 27 okt.: Pervola. Di. 10 nov.: Fitzcarraldo. Di. 24 nov.: Death of a salesman. Di. 8 d e c : The kiUing fields. Zaal: AZ 115!! Aanvang: 20.30!! BIJLES: Twee psychologiestudenten zoeken iemand die hen apart bijles statistiek (propedeuse + doctoraal) zou kunnen geven. Vergoeding in overleg. Reakties 013-430551 vraag naar Astrid. GEVRAAGD: Tentamenantwoorden gegeven op de inzagecolleges betreffende Nederlands Recht doctoraal; studiejaar '86-'87. Ruime financiële vergoeding! Tel. na 18.00 uur 013-681096. TE HUUR? Wetensch. medewerker theol. fac. zoekt ruime (on)gemeubeileerde flat te huur te Tilburg, Brieven onder no. A-25.

een gewild object voor maatschappelijke sturing, in '86 pleit alleen de PvdA nog voor een sterke positie van de RAWB als 'oriëntatiekader' voor politieke besluitvor­ ming. Het CDA betwijfelt het nut van over­ heidssturing, want 'ingeval' dit al nodig is, moeten allereerst de sectorraden zich daarover buigen, niet Den Haag. Ook de nog altijd bepleite vergroting van de deel­ name aan het onderwijs staat nu vooral in het teken van de behoeften op de ar­ beidsmarkt en de (economische) uitda­ gingen in de samenleving. Het rapport doet een poging een ranglijst op te stellen van de thema's, die in de ko­ mende jaren veel aandacht zullen krijgen, hetzij omdat zij reeds lange tijd worden genoemd, hetzij omdat alle partijen er om vragen (of beide, in welk geval een hoge­ re plaats op de ranglijst wordt bezet). De verwachting is dat ­ na de studiefinancie­ ring,waarover vorig jaar een wet werd aangenomen ­ de na­ en bijscholing van academici het hoogst op de politieke agenda zal gaan prijken. Coördinatie van het onderzoek en integra­ tie van HBO en WO volgen, al verwacht de onderzoeker dat het laatste onderwerp 'politiek gesproken heeft afgedaan'. De bevordering van de kwaliteit van docen­ ten, een grotere eigen verantwoordelijk­ heid van de universiteiten en ook interna­ tionalisering zijn andere items, die de ge­ moederen de komende jaren zullen bezig­ houden, zo concludeert Nijeboer op grond van de verkiezingsprogramma's.

Artsen en verslaafden; De spoorwegpolitie \ersl.iatdcn hchhcii de sprfckk.muT \M\ dt' iirts (iiitdckt: wat is daar allcniaai nici Ie krijgen! Voor een aantal artsen is hel moeilijk NKh te /ejijien: hoe komt dal? \ N ^ol^t het spitor teriij". Heel het raderwerk staat stil. als^e eimdiieteiir dat w i l . / o n d e r kaartje is \ r a ^ i ' i i om moeilijk­ heden: de nadelen \ a n rii/ie met de conducteur. Op/ienharend: de \ooroorlof;st plannen (o.m. >an het kabinet­C olijn ) om Duitse en Nederlandse joden naar Suriname o\er te brenj;en. Het j;eheiine le\en \aM (Jrace K e l l \ : ei /at >uur onder het ijs.

De verplichte leeslijst een extra editie \an de \ N­lïctekenhijla^e. met .HHI \ei plichte su^jieslies \oor het nieuwe sehoolja.ir. \ oor iedereen die \.in hoeken houdt. In de kleureiihijta^e: poedertUm '\\\ roestblik. De treurige staal \ a n de Nederlandse nimarehiexen

Lees naast uw krant Vrij Nederland

B.B./UP WETSWINKEL: De Wetswinkel Best zoekt nieuwe medewerk(st!)ers; rechtenstudenten, bij voorkeur 2e of 3e jaars. Voor inlichtingen: 013-631576 (Milou van der Bel). TE KOOP: 2e jaars bedr. econ. v.d. Schroeff (enkele copys) ƒ 35,-. Nieuwprijs/ 98,- (twaalfde druk). Tel. 040-429172.

TEST ZOEKT: Ben je geïnteresseerd in kunst en cultuur en heb je zin je daar een jaar lang wat intensiever mee bezig te houden Help dan mee kunstkermis '88 te organiseren! Voor meer info en opgave 358711 (Jos) of 431665 (Theo).

Slecht geheugen? VERGEET NOOIT MEER namen, gezichten, adressen, data, getallen, afspraken, jubilea enz. Ontdek het geheim van een ijzersterk geheugen en hoe u o.a. vreemde talen in een recordtijd leert!

BON

voor GRATIS PROSPECTUS Naam en adres: JM

Sturen zonder postzegel

aan

MEMOSCHOOU Antv^oordnr. 465, 2060 VE Bloemendaal

uPHvers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogesohoolblad) redaktie eddie vaes {hoofdredakteur) twen geurts, lennart ktk, angela van schendel (assistente) medewerkers toine asselbergs, hugo backx, ben beljaars, hans de brouwer, claartje van der grinten, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, astrid tates, yvonne ton, nanny timmers, lil wagenmakers columnisten dr a j w boelhouwer, c m . van diek dr p f m kop, t aarts samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr ruys m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof offteiële mededelingen afd. pers en voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven) tut-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 15,— per jaargang

Onderzoek EIT voor gemeente Tilburg:

'Gemeente moet aandacht hebben voor bestaande bedrijven' 'Voor zover de gemeente Tilburg een beleid had, is het ad hocbeleid geweest. Er is te weinig systematisch nagedacht over waar het met de stad naar toe moet.' Aldus dr. F. Boekema, die samen met drs. L. Oerlemans en prof. dr. A. Hendriks het zojuist verschenen rapport 'Tilburg, een hart met kracht' samenstelde. Dit rapport over de economische structuur en mogelijkheden van Tilburg is in opdracht van de gemeente Tilburg uitgevoerd door Economisch Instituut Tilburg (EIT} van de KUB. Het onderzoek is een direct gevolg van op de studiedag 'Tilburg, hart voor werl<', dat eind 1985 is gehouden. Het rapport geeft een aantal aanbevelingen aan het gemeentebestuur, waarin een visie op de ontwikkeling van de stad is vervat. De gemeentelijke nota 'Koers en Visie', die onlangs door de gemeenteraad is vastgesteld, is volgens Boekema rriet compleet. Het stadsbestuur kiest in de nota •voor economische structuurversterking van de stad maar er ligt veel te veel nadruk op stedebouwkundige activiteiten. Boekema: 'Tilburg wordt nu stedebouwkundig ontwikkeld. Kijk naar de 'Compacte Stad', al die bouwactiviteiten die je nu in de stad ziet. Er ontbreekt een economische dimensie. Het zou zelfs zo kunnen zijn dat de bouwkundige activiteiten die ze nu plegen over tien jaar fout blijken te zijn.' De eerste aanbeveling die de onderzoekrs het gemeentebestuur aan de hand doen is dat het sociaal-economisch beleid zich moet richten op de bestaande bedrijvigheid in Tilburg. Boekema:'Wat wij nu met het onderzoek hebben aangetoond, met name door de bedrijvenenquète die we hebben gehouden, is dat de bestaande bedrijvigheid en vooral de wat oudere bedrijven qua werkgelegenheidsontwikkeling en qua innovatiepotentiëel heel hoog scoren. Dat is een economische potentie in de stad. De gemeente zou speciale aandacht moeten hebben voor de bedrijven die er zijn en moet geen high-techsector ontwikkelen.' Tilburg heeft wat dat betreft een zwakkere positie ten opzichte van Eindhoven, meent hij.

ONDERWIJSSTAD Een volgende aanbeveling betreft de economische functie van (delen) van de stad. Die zijn volgens het rapport aan heroverweging toe. Als voorbeeld noemt de onderzoeker het centrum van de stad. 'Tilburg heeft een niet goed functionerend en geen mooi stadscentrum', aldus Boekema. Als je dat wil veranderen moet je

economische functies formuleren. Qua distributie-, recreatie- en werkfunctie zou er minimaal een bepaald aantal vierkante meters gerealiseerd moeten zijn. Daarna komt de stedebouwkundige factor om de hoek kijken. De doelstelling dat Tilburg een economische structuurversterking moet krijgen, zoals in de nota 'Koers en Visie' staat, komt volgens hem hierdoor onvoldoende uit de verf. Een derde suggestie van de onderzoekers is dat de onderwijsinstellingen in de stad meer gebruikt dienen te worden door het stadsbestuur. Aan de andere kant moeten de onderwijsinstellingen zich meer aanbieden. Verder moet het imago van de stad opgepoetst worden. 'Tilburg is nog steeds bekend als oude industriestad en het predikaat 'onderwijsstad', wat ze zichzelf opplakt, is amper bekend omdat Tilburg veel te weinig naar buiten treedt', aldus Boekema. Ook moet Tilburg een

F. Boekema stedelijk beheersplan opstellen. Daar is men inmiddels aan bezig maar dat wordt te eenzijdig gericht op de stadsontwikkeling. Volgens Boekema zou dat meer geïntegreerd moeten worden met andere diensten van de gemeente. 'Ik heb een aanzet gezien van het stedelijk beheersplan maar ik denk dat dat weer hetzelfde wordt als de 'Compacte Stad': een stedebouwkundige blik op het beheersplan', aldus Boekema. 'Het rapport signaleert een veranderende rol van de overheid. De overheid trekt zich op een aantal terreinen terug, door bijvoorbeeld taken af te stoten of over te hevelen. Boekema: 'Maar de problemen bijven liggen. Je kunt er dan niks aan doen of het overlaten aan de vrije markt, maar je kunt ook tussenvormen bedenken. Zijn er geen mogelijkheden om als publieke sector samen met de private sector de problemen te lijf te gaan. Je blijft dan als partij in het geheel aanwezig waardoor je een vinger aan de pols houdt.' Aldus steekt het zogeheten Public Private Partnerschip, een samenwerking van het partikuliere initiatief en de overheid, steeds meer de kop op. Boekema benadrukt dat Tilburg geen sterke stad is: 'Tilburg bevindt zich niet in een rooskleurige situatie maar er zijn potenties. En het komt heel sterk op de gemeente aan wat ze met het rapport doet.' G.R.

Benoeming hoogleraar economische faculteit geeft problemen Bij de Economische Faculteit zijn problemen gerezen bij de benoeming van een hoogle- , raar voor de vakgroep Economie van de Ontwikkelingslanden. De faculteitsraad gaat niet accoord met de benoeming van de enig voorgedragene. De raad wil een meervoudige voordracht. De vakgroep Economie van de Ontwikkelingslanden vindt dat de man, die is geboren in ZuidAfrika maar over de Britse nationaliteit beschikt, niet voldoet aan de profielschets. Tevens wil de vakgroep weten wat zijn houding is geweest tegenover de apartheid in Zuid-Afrika. Univers

De raad van de Economische Faculteit besloot op 27 augustus om de Benoemingsadviescommissie Economie van de Ontwikkelingslanden te vragen om 'alsnog tot een meervoudige voordracht te komen, tenzij de onmogelijkheid hiervan duidelijk beargumenteerd wordt'. Dit staat in de besluitenlijst van de -op dit punt besloten- vergadering. Prof. P. Verheyen, decaan van de faculteit, wil niets zeggen over de benoeming. Ook niet nu het besluit van de faculteitsraad per abuis publiekelijk is geworden. 'Het is slecht verspreid want het is een conclusie uit een besloten vergadering', aldus Verheyen. Hij voegt er aan toe: 'Zolang de benoeming rond de Economie van de Ontwikkelingslanden nog niet rond is, geef ik geen commentaar.' Volgens diverse bronnen gaat het over de blanke, in Zuid-Afrika geboren wetenschapper Jeffrey James (38). Deze man, die over de Britse nationaliteit beschikt, was 'junior lecturer' aan de universiteit van Natal en 'temporary lecturer' aan de universiteit van Durban, beide in Zuid-

Afrika. Begin jaren zeventig vertrok James naar Groot-Britannië om een jaar onderzoekswerk te verrichten aan Cambridge en later te doceren en onderzoek te doen aan Oxford. Begin tachtig promoveerde hij aan Oxford op: De welvaartseffecten van nieuwe producten in de ontwikkelingslanden. Daarna heeft hij onder meer onderzoek gedaan in Geneve, Washington, Wenen en Maastricht, zo wordt verteld. In Maastricht was hij vorig jaar betrokken bij een studie over de stand van zaken van micro-electronica in ontwikkelingslanden. De voordracht van Jeffrey James stuitte bij de vakgroep Economie van de Ontwikkelingslanden (Econol) op bezwaren. De vakgroep heeft aan de Benoemingsadviescommissie laten weten dat het onmogelijk is om de voordracht te steunen. James is voor de vakgroep een onbekend persoon. Er zijn geen publikaties van hem bekend. Men beschouwt hem niet als ontwikkelingseconoom en uit de voor hen beschikbare informatie blijkt niet dat hij ervaring heeft met onderzoek in ontwik-

kelingslanden. Hij zou daarom niet aan de profielschets beantwoorden. Verder wil de vakgroep weten of hij in de tijd dat hij in Zuid-Afrika verbleef, onderzoek heeft gedaan voor het regime. Als na een eventuele benoeming zou blijken dat de man de Zuidafrikaanse regering met onderzoek heeft geholpen, zou de vakgroep zich internationaal uit de markt prijzen, zo wordt gesteld. Uit de beschikbare stukken zou niet blijken hoe de houding van James ten opzichte van apartheid is geweest. Volgens zegslieden heeft James zich tegenover de Benoemingsadviescommissie wel tegenstander van apartheid verklaard maar de commissie weigert te vragen of hij zich ook daadwerkelijk tegen apartheid heeft ingezet. Volgens onbevestigde berichten is James een dag na de vergadering van de faculteitsraad op bezoek geweest bij de KUB om onder meer een medische keuring te ondergaan. Ook zou hij leden van de vakgroep Econol ontmoet hebben. G.R.

11 september 1987

HOOP

Letteren verbreedt beroepsperspectieven Nog geen jaar geleden werd de letterenfaculteit met sluiting bedreigd. Nu staan de zaken er wel even anders voor. De reactie op de bedreiging resulteerde in de garantie dat de letterenfaculteit in ieder geval tot 1990 mag voortbestaan. Om na 1990 niet te hoeven verdwijnen heeft de faculteit een en ander op poten gezet. De roep van overheidswege om meer samenwerking tussen WO en HBO is onmiddellijk gehonoreerd. Marion van den Berg is aangesteld als coördinatrice ten behoeve van deze samenwerking. 'Wij willen inspelen op de ontwikkelingen in het landelijk overheidsbeleid. Wij hebben de plicht om in ontwikkeling te blijven en aan de weg te timmeren.' Er liggen nu twee concrete voorstellen voor samenwerking met het HBO op tafel. En er komt uitbreiding van de reeds bestaande richting Taal en Informatica. In het rapport 'Verdere vernieuwingen van het communicatie-onderwijs door samenwerl<ing met instellingen van WO en HBO' wordt uit de doeken gedaan wat die drie nieuwe afstudeerrichtingen precies inhouden.'Taal en Informatica' krijgt een apart doctoraalprogramma dat naast het verplichte doctoraal van letteren zal bestaan. Zo'n eigen Taal- en Informatica doctoraal is nodig omdat een technische basiskennis voorwaarde is voor het eigenlijke specialisme. Behalve bezitters van een propedeuse letteren kunnen ook mensen met een andere propedeuse, bijvoorbeeld van de Technische Universiteit Eindhoven (TUE) of van economie aan een Taal- en Informatica-opleiding beginnen. Binnen de opleiding komen een aantal varianten. Zo is er een researchvariant waarin de nadruk ligt op taaitechnologie: hoe kun je taalkundige kennis gebruiken om technische vooruitgang te boeken? Een zogenaamd praktische variant richt zich op toegepast onderzoek: hoe kan een computer zich in een zo natuurlijk mogelijke taal aan gebruikers presenteren? Een derde mogelijkheid binnen Taal en Informatica is publicatie, documentatie en instructie: een combinatie van taalvaardigheid, informaticakennis en praktische computerkennis toegepast in het schrijven en eventueel produceren van o.a. instructiemateriaal voor computercursussen. 'Taal en Informatica' wil ook een eigen onderzoeksinstituut binnen de faculteit opzetten waarin in samenwerking met andere universiteiten en bedrijven fundamenteel, d.w.z. niet-praktisch gericht, onderzoek wordt gedaan. Via het zg. SPIN project, een stimuleringsprogram-

ma informatica van de overheid, krijgt Taal en Informatica daarvoor subsidie. De opleiding 'Communicatie in Techniek en Bedrijf' is een samenwerking tussen de werkverbanden tekstwetenschap en taalvaardigheid van de Tilburgse Letterenfaculteit, de TUE en de afdeling HEAO van de Hogeschool Eindhoven. Uit onderzoek blijkt dat er behoefte is aan 'toepassingsgerichte generalisten' met een groot communicatief vermogen en meer dan gemiddelde vaardigheid in gebruik van de Nederlandse taal en tenminste één andere taal. Ook willen bedrijven graag mensen die overweg kunnen met nieuwe media (audiovisuele communicatie en telematica) en is er vraag naar trainingen in taal-

vaardigheid in het kader van interne bedrijfsopleidingen. Om aan deze behoefte te kunnen voldoen moest er iets komen waarin de aspecten communicatie, techniek en bedrijf verenigd waren. Het samengaan van WO en HBO moet garant staan voor een zowel theoretische als praktische opleiding. Vijf componenten staan centraal, n.l.: bedrijfswetenschappen, technische wetenschappen, informatica, communicatiewetenschappen en taalbeheersing. Het is niet de bedoeling dat er een eigen propedeuse komt, zowel mensen met een HBO (HEAO) als met een WO (Letteren, TUE) propedeuse kunnen tot deze opleiding worden toegelaten. Naast het verplicht programma kiezen studenten vakken waardoor ze zich meer als WO-er of HBO-er kunnen profileren. Functies in hoger en middle management, adviesfuncties, technische functies, onderzoekfuncties en trainings- en opleidingsfuncties zijn beroepsvelden waarin afgestudeerden terecht kunnen komen. De derde nieuwe mogelijkheid, een samenwerking tussen het werkverband Taal en Minderheden van de Letterenfaculteit en de Hogeschool Katholieke Leergangen Tilburg, is de opleiding Nederlands als tweede taal. Hier wil men studenten opleiden tot eerste- en tweedegraads leraren en ingaan op de vraag naar onderwijs Nederlands als tweede taal voor buitenlandse WO- en HBO-studenten. Het sa-

Marion v.d. Berg, coördinatrice van de HBO/WO Samenwerking mennemen van deze twee initiatieven (naar Amerikaans voorbeeld; daar bestaat het zg. English as a second language programm) brengt een gunstige wisselwerking met zich mee: Onderwijs Nederlands als tweede taal voor buitenlandse WO en HBO-studenten kan oefenfuncties vervullen voor op te leiden docenten Nederlands als tweede taal. Aan een lerarenopleiding Nederlands als tweede taal bestaat een groeiende behoefte. Moedertaaldocenten kunnen dit onderwijs niet zonder meer geven, omdat ze hiervoor niet specifiek zijn opgeleid. Naast de eerste- en tweedegraadsopleidingen wil men ook nog een deeltijdse opleiding en na- en bijscholingscursussen t.b.v. docenten die werken met minderheden. Buitenlandse studenten die in Nederland komen studeren moeten eerst een examen doen om hun Nederlands te toetsen. Door middel van talencursussen kunnen zij zich daarop voorbereiden, maar in de praktijk blijken deze niet te voldoen. Er is dus een dringende behoefte aan professionele voorzieningen op dit gebied. Ook hierin wil de opleiding Nederlands als tweede taal voorzien.

HET GELD

Letterenbestuur: Hoop op een hoop HOOP-gelden

Al deze nieuwe opleidingsmogelijkheden moeten natuurlijk ergens van betaald worden. De Letterenfaculteit hoopt dit van de zg. HOOPgelden (Hoger Onderwijs- en Onderzoeksplan) te mogen doen. Voor Taal- en Informatica hoeft men waarschijnlijk niet te vrezen; het is al bijna zeker dat zij het benodigde geld krijgen. Maar de opleiding Nederlands als tweede taal zal het moeilijker krijgen, de minister wil namelijk geen bevoegdheid toekennen aan een dergelijke lerarenopleiding. Men is daarom al naarstig aan het zoeken naar andere oplossingen. Op de derde dinsdag van september hebben we in ieder geval zekerheid: dan zal bekend gemaakt worden wat er met de drie voorstellen van de Tilburgse Faculteit der Letteren gaat gebeuren. Claartje van der Grinten.

Maar je zegt dat zo: De universitaire hoofddocent geeft aan het eind van het eerste semester een tentamen. De hoogleraar maakt het niet uit of de colleges geboykot worden of dat de studenten uitslapen. Dat mag allemaal van de rector zonder dat dat studiebelastingseenheden kost. Wie er allemaal op de campus ronddolen staat in de Personal Computer van Bureau Inschrijving en op de salarisuitdraaien van Personeelszaken.

Hoe het vocabuJaire kan veranderen en toch hetzeJ/de hliifi. 'De grote schooJ is weer begonnen. De Jdassen zijn weer groter. De schoolgelden verhoogd en de scholieren boos omdat ze zo weinig zakgeld krijgen.' Men zegt dan; er is op de universiteit een nieuw academisch iaar geopend. De collegezalen zitten stampvol, de collegegelden zijn gestegen en de studenten ontevreden over de trage verwerking van de basisbeurs. 'De meester heeft over een paar weken al een proefwerk in petto. Van ju/mag je spijbelen. Het hoofd van de school geeft a\ lang geen les meer, weet a\ lang niet meer welke kinderen op het schoolplein spelen en kent a\ die ingeroosterde tiide\i)k ingevallen leerkrachten al lang niet meer van naam en gezicht.'

'De godsdienstleraar is ziek.' Op de KUB heet het dan: De Faculteit wijsbegeerte zit in een krisis. 'Een keer per jaar nodigt het schoolbestuur mammie en pappie uit voor een ouderavond. En vlak daarna is er altijd een schoolreisje naar de speeltuin waar dan wordt schuitje gevaren en theetje gedronken.' Dat moet nu zd uitgesproken worden: Het R.K. Stichtingsbestuur roept de gemeenschap op om de dies natalis te vieren. Het 12e lustrum. Daar kan dan flink gezopen worden en doorgezakt waarna sommige dispuut-leden en corpspikken een nachtelijke roeiwedstrijd in Vidar-bootjes houden. 'De beste van de klas slaagde dik voor het eindexamen. Tilburg, here 1 come.' Nu is het: Cum laude afgestudeerd op de elite-universiteit of een Centre of Excellence. Ondernemende universiteit, here I go. De grote school is weer begonnen.

s

K

Twintig formatieplaatsen weg bij psychologen

Oratie prof. Snellen Op 4 september heeft prof. mr. I.Th.M. Snellen (54) het ambt van hoogleraar in de Bestuurs­ kunde aanvaard met de rede 'Boeiend en geboeid; ambivalenties en ambities in de bestuurskunde'. Snellen, oud IVA­directeur en buitengewoon hoogleraar aan de universi­ teit van Nijmegen, werd in september 1985 tot gewoon hoogleraar aan de KUB benoemd. In zijn intreerede vorige week betoogde prof. Snellen dat de Nederlandse Bestuurskunde met zijn eenzijdige aandacht voor de 'wetenschappelijke rationaliteit' maar van weinig nut is voor het openbaar bestuur.

Landelijk steunpunt wetenschapswinkels zaak universiteiten Er komt geen extra overheidsgeld voor een landelijk steunpunt van wetenschaps­ winkels, noch voor aansluiting op een landelijk informatie netwerk, waarmee winkels beter van eikaars gegevens en ac­ tiviteiten op de hoogte kunnen blijven. Minister Deetman van onderwijs en we­ tenschappen legde er dinsdag, tijdens een studiedag over tien jaar wetenschapswin­ kels in Nederland, de nadruk op dat zo'n steunpunt een vaste basis kan geven aan coördinatie en samenwerking, maar hij liet zich niet uit over financiering. Desge­ vraagd liet hij echter weten dat de univer­ siteiten samen zelf vorm moeten geven aan het steunpunt. 'De instellingen hebben de wettelijke op­ dracht zich ook met deze vorm van maat­ schappelijke dienstverlening bezig te hou­ den. Ik zal erop toezien dat zij die ver­ plichting nakomen, maar de overheid zal niet verder binnen hun poorten treden dan noodzakelijk', aldus de minister. De wetenschapswinkels streven al enkele ja­ ren naar verbetering van de landelijke coördinatie en kregen daarvoor erkenning uit Zoetermeer. Vorig jaar verrichtte een organisatiebu­ reau met subsidie van het ministerie een onderzoek naar versterking van de onder­

linge samenwerking. E en landelijk steun­ punt en een gezamenlijk computer net­ werkje zouden die aanmerkelijk efficiënter kunnen maken, was de conclusie. Deetman wees dinsdag een vervolgsubsi­ die voor de opzet van het netwerkje van de hand, met een verwijzing naar het SURF­netwerk dat de universiteiten de komende jaren, met miljoenen over­ heidssteun, tot stand zullen brengen. In een eerste reactie toonden de verza­ melde wetenschapswinkeliers zich teleur­ gesteld over het uitblijven van financiële steun. Coördinatrice Hansje Galesloot van de centrale wetenschapswinkel in Utrecht: 'De minister herhaalt precies on­ ze argumenten, maar verbindt er geen conclusie aan. Spreiding van de financie­ ring over alle instellingen leidt tot een monsterlijk ingewikkelde situatie. In een brief zullen de winkels de bewindsman daarop wijzen. Om de noodzaak van een landelijk steun­ punt aan te tonen, hebben de gezamenlij­ ke winkels voorlopig zelf ieder 1.500 gul­ den vrij gemaakt voor een landelijk secre­ tariaat. De coördinator, die in Utrecht wordt gestationeerd, treedt waarschijnlijk in november voor een half jaar in functie. U.M Cl UP Utrecht

AIO'S onder bijstandsnorm krijgen aanvulling Assistenten­in­opleiding met een netto­ inkomen onder de bijstandsnorm krijgen binnenkort een aanvulling tot die norm. De universiteiten moeten de aanvulling echter zelf bijbetalen: er is geen extra geld voor beschikbaar. Dat staat in een ontwerp­besluit, dat minister drs. W . J . Deetman dezer dagen naar de WO­kamer en het COPWO (het overleg met de vak­ bonden) zal sturen. De regeling is getrof­ fen in afwachting van de definitieve eva­ luatie over de invoering van de AIO's, die half januari wordt ven^/acht. Daarin wordt ook de betaling bekeken. AIO's die ge­ trouwd zijn of samenwonen met een part­ ner zonder eigen inkomen komen door het lage aanvangssalaris (van 1750 gulden bruto), gecombineerd met de hoge ziek­ tekostenpremies die zij moeten betalen, onder de bijstandsnorm van (bijna) 1500 gulden netto per maand. De sociale dien­ Univers

sten, die de bijstandswet uitvoeren, wei­ geren echter een aanvulling op het inko­ men te verstrekken, omdat voor hen als voorwaarde geldt dat de betrokkene be­ schikbaar is voor de arbeidsmarkt, en dat is bij de AIO niet het geval. In sommige gevallen hebben de universiteiten tot nu toe zelf een aanvulling verstrekt. Deetman zal hen daartoe nu verplichten. In het overleg tussen Deetman en minis­ ter dr. J . de Koning van sociale zaken en werkgelegenheid heeft de laatste het standpunt van de GSD's volgehouden, reden waarom Deetrnan nu zelf een rege­ ling treft, die hij overigens al in april toe­ zegde aan de E erste Kamer. Volgens een schatting van het ministerie van onderwijs gaat het om ongeveer tien procent van al­ le AIO's. Daarvan waren er op 1 februari ruim 600 aangenomen, een cijfer dat thans vermoedelijk hoger ligt. „ □ ,. ,r, b.b/Ur

De psychologen moeten als uitvloeisel van de SKG­operatie (de recentste bezui­ nigingsronde van minister Deetman), in 1991 een kleine twintig formatieplaatsen hebben ingeleverd. E r bijjven dan nog dik 58 plaatsen over, tegenover ongeveer 78 nu. Dit blijkt uit het formatieplan van de studierichting psychologie dat deze zo­ mer door de universiteitsraad is goedge­ keurd. Welke personeelsleden van het toneel moeten verdwijnen is nog niet duidelijk. Het personeelsplan, waar dat allemaal in staat, ligt nog altijd bij het College van Bestuur, die er over moet beslissen. De pijn wordt enigzins verzacht door de 'SKG garantieregeling' die onder andere voorziet in een wachtgeldregeling voor vijftig­plussers en de mensen van 55 jaar en ouder de mogelijkheid biedt om in de VUT te gaan. Zoals bekend moeten de bezuinigingen bij de psychologen 1,2 miljoen opleveren. Daarvan komt acht ton voor rekening van het wetenschappelijk personeel (w.p.) en vier ton voor het niet wetenschappelijk personeel (n.w.p.). Dit betekent dat de psychologen in 1991 kunnen beschikken

over 18,5 formatieplaatsen voor het n.w.p. tegen 26,1 dit jaar, tenwijl het w.p. van 52,1 naar 40 teruggaat. In het nieuwe formatieplan is ook reke­ ning gehouden met het convenant. Zo verdwijnen er een aantal taken, maar ko­ men er ook nieuwe bij. Bij ergonomie, funktieleer, klinische psy­ chologie en psychotherapie, ontwikke­ lingsleer en kinder­ en jeugdpsychologie, fysiologie en fysiologische psychologie, grondslagen van de psychologie, per­ soonlijkheidsleer en psychodiagnostiek moeten er taken en functies worden op­ geheven. Nieuwe taken zijn bedrijfsauto­ matisering, bedrijfsopleidingen, toege­ paste sociale psychologie en algemene en theoretische psychologie. Binnen het onderwijsprogramma zijn uiteraard ook veranderingen aangebracht. De KUB en KUN hebben de afspraak om het tweede jaar van de opleiding zodanig in te richten dat studenten na de prope­ deuse gemakkelijk over kunnen stappen naar de opleiding aan de andere instelling. Voor wat de KUB betreft is dit nu gere­ geld. R.V.H.

Studenten willen vinger in pap bij bewaking kwaliteit De mist rond het begrip kwaliteit moet maar eens optrekken. Tot nog toe kan iedereen onder kwaliteit iets anders ver­ staan. De Stuurgroep Kwaliteit van de VSNU moet er daarom beter op letten dat de methodes die zij aanreikt om onderwijs kwaliteit te meten, leiden tot één interpre­ tatie. Dat schrijft de Studenten­advies­ commissie van de VSNU in een tamelijk kritische reactie op de 'Nota Richtlijnen voor een Onderwijsverslag' van de VSNU. Bij veel uitgangspunten van die nota hebben de studenten opmerkingen. Als je de kwaliteit van de afgestudeerden enkel vaststelt door naar kwantitatieve, marktgerichte aspecten te kijken, krijg je een armzalig beeld van de afgestudeerde, vinden de studenten. Richtingen die niet zo arbeidsmarkt­ gericht zijn zouden dan buiten de boot vallen. Daarom zou je de mening van af­ gestudeerden over hun opleiding mee moeten laten wegen. De kwaliteit van een opleiding krijg je volgens de studenten niet goed in beeld, wanneer je het nume­ rieke rendement als indicator neemt. E r bestaat volgens hen geen eenduidig ver­ band tussen kwantiteit en kwaliteit. Ook willen ze, dat het oordeel van stu­ denten over hun docenten meegenomen wordt bij de bepaling van hun ondenwijs­ kwaliteiten. Tot nog toe waren er vooral plannen tot functioneringsgesprekken en docententrainingen, maar de studenten achten hun eigen oordeel evenzeer van belang. Studentenvoorzieningen moeten verder ook meetellen. E en universiteit die betere studentenvoorzieningen te bieden heeft, zou dus wat hoger moeten scoren dan een universiteit die dat erbij laat zit­ ten.

vrijheid', meldt de notitie. Daarom vinden de studenten het ook van belang dat een evaluatiecommissie op een faculteit een minimum­lijst taken krijgt. Lukt het in de faculteit niet om die uit te voeren, dan moet het centrale niveau ingrijpen. E.H./UP

als ik ISfU

maar niet van m^n fiets val. STUVER: de STUdentenVERzekering van N B B S . Juist voor studenten die denken dat ze nooit van hun fiets vallen V o o r f 4 1 0 , ­ p e r j a a r (nog geen f 35,­ per nnaand) je eigen ziektekostenverzekering, incl. alternatieve geneeswijzen. V o o r f 5 0 , ­ p e r j a a r hebjealeen pnma pakket­ verzekering (aansprakelijkheid en inboedel) Stuur mij een STUVER­folder Naam Straat Postcode _ Stad Opsturen aan NBBS, Postbus 11054,2301 EB Leiden Vanaf 1 september NBBS, Postbus 360, 2300 AJ Leiden

Om de inbreng van studenten bij de kwa­ liteitsbewaking goed te regelen moeten er facultaire evaluatiecommissies komen, vinden de studenten. Ook moet goed vast komen te liggen wanneer en hoe die com­ missie te werk gaat. 'Ingrijpen in, of beter bijsturen van, onderwijs kan door docen­ ten al snel worden uitgelegd als onge­ rechtvaardigde bemoeizucht of aan­ tasting van hun individuele professionele

de tarieven experts

PARTI PRIS

'Partijen worden geacht zorgvuldig met eiicaar om te gaan' 'In Nederland wordt veel over de schei­ ding tussen kerk en staat gesproken, ik ben dan altijd geneigd om de wissel­ werking tussen kerk en staat te bena­ drukken. E r bestaan geen waterdichte schotten tussen die twee partijen, ze maken immers deel uit van eenzelfde samenleving. In de Grondwet wordt uit­ drukkelijk de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs genoemd, dat brengt voor de staat met zich mee dat ze verplicht is voonwaarden te scheppen waarin die vrijheden tot uiting kunnen komen'. 'De Hoge Raad kan de kwestie Brücker niet op de godsdienstige implicaties be­ oordelen. De Hoge Raad zal marginaal toetsen of de procedures wel goed na­ geleefd zijn, of de besluitvorming juist heeft plaats gevonden. Ik heb uit kran­ tenberichten begrepen dat het school­ bestuur de vader van Aram niet heeft gehoord, ik vind als jurist dat dat niet kan. Ook particuliere instellingen zijn mijns inziens gebonden aan beginselen van behoorlijk bestuur. Maar de rechter kan niet zeggen Aram is jood'. 'In deze kwestie vindt een botsing van fundamentele belangen plaats, aan de ene kant die van vader Brücker en zijn zoon, aan de andere kant die van het schoolbestuur. Die partijen worden juri­ disch gezien geacht zorgvuldig met el­ kaar om te gaan, in die zin dat Brücker oog moet hebben voor de identiteit van de school en dat het schoolbestuur se­ rieus de belangen van de leeriing moet afwegen bijvoorbeeld via het horen van vader Brücker. Op een dergelijke manier zou je eruit kunnen komen, maar dat stelt hoge eisen aan beide partijen. Met name de eis dat men niet alleen naar het eigen belang kijkt want dat lijkt mij onbevredigend'. 'Hoe de uitspraak van de Hoge Raad in deze zaak zal uitvallen dat weet ik niet, daarvoor ken ik de zaak onvoldoende. Ik heb niet het arrest van het Gerechts­ hof gelezen'.

'Naar mijn opvatting is er geen strijdig­ heid tussen artikel 1 van de Grondwet dat onder meer discriminatie verbiedt en het artikel waarin de vrijheid van onder­ wijs is neergelegd. Artikel 1 kan niet zo uitgelegd worden dat daarin een op­ dracht wordt gegeven tot het maken van een wet gelijke behandeling. Maar als er een wet gelijke behandeling komt, in welke vorm dan ook, dan moet de vrijheid van onderwijs ge­ respecteerd worden door die wet. E n als zo'n wet beperkingen oplegt aan die vrijheid dan moeten die aannemelijk ge­ maakt worden'. 'Ik vind het recente wetsontwerp gelijke behandeling van de PvdA in strijd met de Grondwet omdat met name uit de Memorie van Toelichting bij het ont­ werp onvoldoende kennis van zaken spreekt. De fractie schrijft daar onder meer dat over het vraagstuk van de botsing van grondrechten niet gepubli­ ceerd is. Dat klopt niet, er is bij de tot­ standkoming van de nieuwe Grondwet wel degelijk over geschreven. Uit het wetsontwerp blijkt ook dat de PvdA te weinig oog heeft voor het pluriforme karakter van de Nederiandse samenle­ ving, met name voor de positie van de middengroepen. Het gelijkheidsstreven heeft te veel de overhand'. 'Ik denk dat er in de praktijk minder snel problemen rijzen bij bijvoorbeeld het al of niet aanstellen van homofiele leerkrachten op scholen als het karakter van de school maar duidelijk herkenbaar is, in de samenstelling van het bestuur en het leerplan van de school. De scho­ len mogen daarin natuuHijk niet wille­ keurig te werk gaan, niet zomaar ineens homofiele leerkrachten gaan weren en bij een aanscherping van de identiteit moet terdege rekening worden gehou­ den met de belangen van het zittend personeel. Maar op zichzelf vind ik dat een bepaalde geaardheid nooit een rol mag spelen. Het is en blijft moeilijk om algemene oplossingen voor dergelijke

kwesties te geven, de werkelijkheid is weerbarstiger dan de theorie. Neem de homofiele onderwijzer die onderwijskun­ dig slecht functioneert en daarom ont­ slagen wordt. De ene partij wijt dat aan zijn slecht functioneren, de andere partij zal de nadruk leggen op de geaardheid als reden voor ontslag. E r zijn alleriei variaties denkbaar die niet altijd te on­ dervangen zijn. Toine Asselbergs

Prof. mr.A. K oekkoek studeerde tot 1969 rechten aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Daarna werd hij we­ tenschappelijk medewerker aan de juridische faculteit in Tilburg. In 1978 promoveerde hij aan de V U op een proefschrift over partijleiders en kabi­ netsformaties. Toen prof. Jeukens naar de Hoge Raad en prof. Van der Burg naar Leiden ging werd K oek­ koek benoemd tot hoogleraar in Til­ burg. Hij doet nu onder meer onder­ zoek naar grondrechten in het kader van de voorwaardelijke financiering en schrijft een inleiding in het verge­ lijkend staatsrecht. Prof. K oekkoek plaatst een aantal kanttekeningen bij de kwestie Aram Brücker, de joodse jongen die door het bestuur van het Amsterdamse Maimonideslyceum niet op de school wordt toegelaten omdat hij geen orthodoxe jood zou zijn.

■> |j|

Astma Fonds Giro

55055 Bank 70.70 70 120

K N I P T

'Waarom hebben de meeste universiteitsbla­ den deze week zo'n schijterige groene steun­ kleur'. Ja, een goede vraag. Het kan zijn dat de Nederlandse drukkerijen een inferieure partij groen in de maag gesplitst hebben ge­ kregen, die ze collectief aan de universiteits­ kranten slijten. Maar laten we het er maar op houden dat de redaaies nog in ontgroe­ ningssferen verkeren, of zouden de bladen zo'n commercieel instina hebben ontwik­ keld dat ze hun steunkleur moeten aanpas­ sen aan de kleur die de adverteerders eisen. Het Utrechtse U­BLAD drukt het relaas af van een tweede­jaarsstudente Spaans, die zich vorig jaar aansloot bij de Utrechtse Vrouwelijke Studenten Vereniging, maar dit jaar op haar schreden terugkeerde. Haar slot­ woorden:' H et is daar net een kippenhok, die UVSV. Gekakel. Waarom laat ik me in Univers

een kippenhok duwen? Er zijn belangrijker dingen dan gala's en de laatste roddel.' Nagenoeg alle universiteitsbladen besteden deze week aandacht aan het gebruik en de aankoop van personal computers door stu­ denten en personeel. Daarbij duikt net als aan de KUB steeds weer de naam Olivetti op. H et bedrijf schijnt goede zaken te doen met studerend en onderzoekend Nederland. Het blad CURSOR van de universiteit Eindhoven doet haar naam alle eer aan; een hele special over pc's. De redactie ging bij de studenten thuis kijken en constateerde dat spelletjes favoriet zijn bij de ingenieurs in spé. In Twente hebben de studenten getuige het UNIVERSITEITSBLAD het heft in eigen handen genomen. Een aantal studenten van de studentenvereniging offerde hun vakantie op en legde diverse peronal computers op de testbank. Daar kwam volgens hen een beter alternatief voor de Olivetti uit te voorschijn en aanzienlijk goedkoper. Misschien een tip voor Tilburgse studenten? Deze week ook veel aandacht voor de regionale steunpunten die de Centrale Directie Studiefinanciering her en der in het land heeft ingericht. Menig redacteur ging, met wisselend succes, een kijkje bij de steunpunten nemen. FOLIA Vin de universiteit van Amsterdam ont­ moette veel weerstand getuige het volgend

stukje dialoog met een tijdelijk in Amster­ dam gedetacheerde Groningse ambtenaar: 'De publiciteitsfunctie hoort niet tot ons ta­ kenpakket', luidt het kortaf. Na enige aan­ drang worden de openingstijden van het spreekuur vrijgegeven, maar daarna gaat het mis. H oe druk was het hier vandaag? ' Dat kunnen we niet zeggen. Dan wordt het toch een interview. Dan moet u Groningen bel­ len'. Ook op het gebied van publiciteit is het beleid van 'Groningen' niet eenduidig. De redactie van het WAGENINGS UNTVER­ SITEITSBLAD draaide een hele d ^ mee op het steunpunt en sprak uitgebreid met de Groningse ambtenaar. Op de voorpagina van QUOD NOVUM van de Erasmus Universiteit Rotterdam de nadelen van een groot universiteitscomplex in een grote stad. Wat is het geval:de zone­ grens van het openbaar vervoer in Rotter­ dam blijkt dwars door het universiteitster­ rein Woudestein te lopen. H et verschil tus­ sen het betreden van de gebouwen via de ene dan wel de andere kant blijkt dus één strip' te bedragen. In Tilburg hebben we voorlopig nog geen last van die grootsteedse allures. De redactie van het blad MODU­ LAIR van de Open Universiteit in H eerlen kwam op de gedachte om de rubriek 'De smoes' te beginnen, waarin open studenten de smoezen kwijt kunnen die ze bedenken

om niet te hoeven studeren. H et begin is niet hoopvol. Een studerende huisvrouw bijt het spits af. ' ik ontdekte opeens dat de ramen alwéér vuil waren en geen dag lan­ ger op een natte spons konden wachten. Dus in plaats van hard studeren: verstand op nul en ramen zemen! En ik moet zeggen, het was achteraf nog ontspannend ook'. Alle begin is moeilijk, wij kijken hoopvol uit naar creatievere smoezen. Dat de geest van het bedrijfsleven steeds na­ drukkelijker in de Nederlandse universiteits­ gebouwen rondwaart hebben we de laatste weken via de dagbladen kunnen constateren. Ook mr. A. Steketee, scheidend buiten­ universitair lid van de Twentse universiteits­ raad en in een vorig leven een hoge baas bij de NOS, doet in een interview in het eigen universiteitsblad een duit in het zakje. Een citaat: '.... het college van bestuur als be­ drijfsdirectie, niet omdat de Universiteit Twente een echt bedrijf moet worden, maar wel om het college de bevoegdheden van een bedrijfsdirectie te geven. (...) De UR kan vol­ staan met een combinatie van bevoegdheden die aandeelhouders en commissarissen in een vennootschap hebben'. Wie was dat ook weer die hier in Tilburg vorige week het academisch jaar opende. Oh ja, Van der Klugt van Philips. T.A. 11 september 1987

Un

Rectores: universiteiten moeten de marlet op De overheid moet ernst maken met haar voornemens om de universiteiten een grotere autonomie te geven. De universiteiten moeten de gelegenheid l<rijgen om de kapitaalmarkt op te gaan, ze moeten meer vrijheden hebben bij het instellen van studierichtingen en bij het inrichten van het onderwijs en ze moeten zelf de hoogte van hun collegegelden kunnen bepalen. Dit zijn enkele van de geluiden die afgelopen maandag in de aula's van de diverse universiteiten ter gelegenheid van de opening van het academisch jaar weerklonken.

T.A.

De eerste aanwijzing dat er een universitair offensief ten gunste van ondernemersvrijheid voor de universiteiten in voorbereiding was, l<wam al vorige week dinsdag, toen dr. J.A. van Kemenade, de voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam het academisch jaar opende. Van Kemenade gaf te kennen dat zijns inziens de universiteiten de kapitaalmarkt op moesten kunnen om aan hun financiën te komen. Dat is de enige manier waarop volgens hem de universiteiten in staat zijn te antwoorden op de bezuinigingen van overheidswege en op de noodzaak om tegelijkertijd een hele reeks van vernieuwingen door te voeren. Vervolgens werd afgelopen week door het Nederlands Gesprekscentrum de 'ondernemende universiteit' gelanceerd: een voorstel dat onder andere uit de koker van de voorzitter van het College van Bestuur van de Erasmus-universiteit afkomstig is, prof.dr. A.H.G. Rinnooy Kan, was wel het meest radicale van afgelopen week. In zijn toespraak van maandag ging Rinnooy Kan nog wat uitgebreider in op de positie die studenten aan een dergelijke universiteit zouden hebben. Studenten zouden hun studie met het 'veelvuldig besproken voucher-systeem' kunnen bekostigen. De meeste andere universitaire hoogwaardigheidsbekleders gingen maandag op aspecten van de ondernemende universiteit in, maar doorgaans gingen ze toch minder ver dan Rinnooy Kan in Rotterdam. In Groningen betoogde Rector IVIagnificus prof. dr. E. Bleumink, dat 'creatieve concurrentie' tussen universiteiten en wetenschappers de beste manier is om tot topprestaties op het gebied van onderwijs en onderzoek te komen. Het is daarvoor volgens hem inderdaad noodzakelijk dat de universiteiten meer (financiële) armslag krijgen, maar een systeem waarin ook de hoogte van het collegegeld op de vrije markt tot stand komt lijkt hem - zo gaf hij tijdens een persconferentie te kennen - ongeschikt voor de Nederlandse situatie. Prof. dr. R'. Rutten, Secretaris Generaal van het Ministerie van Economische Zaken, betoonde zich in Maastricht, waar hij het Academisch Jaar mocht openen, wat minder pessimistisch over de mogelijkheden op de markt voor ondenwijs. Het bedrijfsleven geeft volgens hem per jaar twee miljard aan scholing uit. De universiteiten hebben tot nu toe echter nog niet van de mogelijkheden die daardoor ontstaan weten te profiteren. In Nijmegen gaf College-voorzitter ir. W.C.M van Lieshout te kennen ook voor hoge en differentiële (per studierichting variërende) collegegelden te zijn, met dien verstande echter dat dan tegelijk de studietoelages aangepast dienen te worden. Voor de overheid is een dergelijke maatregel budgettair neutraal. De invloed van studenten wordt dan echter veel en veel groter, want het geld dat een universiteit aan collegegeld binnenhaalt, wordt dan echt belangrijk voor het voortbestaan Univers

van studierichtingen. Een opvallend pleidooi van de man die de scepter zwaait over een instelling die momenteel met teruglopende studentenaantallen te maken heeft. De Rector Magnificus van de Universiteit Twente, prof. H. van den Kroonenberg, had vorig jaar al een pleidooi voor een 'doe'-universiteit gehouden, dat wil zeg-

samenwerking tussen deze drie Cffiiversiteiten aan, die er volgens de Delftenaar zelfs zou moeten resulteren in een echte Universitas Neerlandica in de Randstad. In de overige steden vielen variaties op de hier aangesneden thema's te beluisteren. Prof. dr. F. N. Hooge, Rector Magnificus aan de Technische Universiteit Eindhoven sprak als zijn mening uit dat de banden tussen het bedrijfsleven en de (technische) universiteiten best nog wat versterkt mogen worden. 'In principe is onbeperkte invloed onjuist. Waar de grens tussen net toegestaan en te groot ligt, weet ik niet, maar hij lijkt me zover weg dat we óns over deze grens niet druk hoeven te maken.' Een van de effecten die die band zou kunnen opleveren, zo hoopt de Eindhovense rector, is dat het in Den Haag duidelijk wordt dat de tweefasenstructuur mislukt is. De prijs voor de meest originele toespraak

':^'

0>^%

^ ik

A^'

Na de opening In Tilburg: Philipsman Van der Klugt en Rector de Moor

18.000 studenten of hun ouders gemiddeld honderd gulden ontvangen, zouden wij met die 1,8 miljoen een beter onderwijsaanbod kunnen leveren. Als onze 12.000 alumni elk honderd gulden zouden geven aan het Leids Universiteitsfonds (dat is netto een gulden per week), zouden wij nog eens f 1.2(X).000, — ontvangen. Beide tesamen drie miljoen gulden. Het zou ons die injectie geven die wij nodig hebben om extra activiteiten te ontplooien.' Rector-magnificus prof. dr. P.J.D. Drenth van de Vrije Universiteit betoogde dat er aan de universiteiten zeer tegenstrijdige eisen gesteld worden. Enerzijds wordt verlangd dat het onderwijs voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk is. En dat daarom de selectiedrempels zo laag mogelijk gehouden worden. Anderzijds wordt van de instellingen verlangd dat ze afgestudeerden van topkwaliteit afleveren, iets waarvoor juist strenge selectie noodzakelijk zou zijn. Drenth is van mening dat de afgelopen jaren het gelijkekansenideaal de overhand heeft gekregen boven het kwaliteitsideaal. Om weer aan beide idealen te kunnen voldoen is volgens Drenth een meer gedifferentieerd systeem van hoger onderwijs noodzakelijk. Het meest bezonnen geluid kwam dit jaar uit Wageningen, waar prof. dr. ir. A. Rérsch (lid van de Raad van Bestuur van TNO) ervoor pleitte wetenschappers in de tijd van Tsjernobyl, Star-Wars en oliecrises niet alleen specialistische deskundigheid maar ook eruditie en moreel besef bij te brengen. Ook aan de Open Universiteit werd het Academisch Jaar geopend en wel met een toespraak van drs. K.W. Buck, de nieuwe voorzitter van het College van Bestuur van deze instelling. Deze constateerde dat de studenten in groten getale naar de Open Universiteit toestromen, waaraan momenteel al ruim 30.(XW studenten ingeschreven staan. Uit die stroom concludeerde hij dat de vraag naar om-, her-, en bijscholing op het niveau van het Hoger Onderwijs enorm is en nog steeds toeneemt. Hans Kuné/UP

'Steun aan regio's ontwricht universitair bestel' 'Het universitaire bestel raakt ontwric/it door politieke kunstgrepen om de regio's in de uithoeken van ons land te hulp te komen. De universiteiten zijn daarvoor een verkeerd instrument: de regio wordt er beperkt door geholpen en de voor dit doel aangewende middelen staan in geen verhouding tot het rendement.' Deze opmerking maakte de Leidse college-voorzitter gen een universiteit die zich veel meer dan tot nu toe gebruikelijk bezighoudt met technologische problemen. Dit jaar verscherpte hij tegen de kritiek in zijn stellingname met een pleidooi voor de 'durf'universiteit, dat wil zeggen een universiteit die zich erop toelegt samen met gebruikers fundamentele wetenschappelijke kennis in technologische toepassingen om te zetten en die daarvoor ook de nodige vrijheid op de markt voor contractresearch en contractonderwijs moet hebben. Een dergelijke profilering lijkt in de Randstad al min of meer tot stand gekomen te zijn, tenminste als de opmerking van prof. dr. J . M . Dirken, Rector Magnificus van de Technische Universiteit Delft

mr. K.J. Cath in zijn rede bij de opening van het academisch jaar. Volgens Cath hebben juist de universiteiten in het economische en kulturele hart van Nederland de afgelopen jaren zware aderlatingen moeten ondergaan. De titel van zijn rede luidt heel toepaselijk: 'Wieden in de tuin van Holland'. L.K. serieus genomen moet worden: 'In Leiden bedenken ze het, in Delft maken ze het en in Rotterdam verkopen ze het.' Zowel hij, als zijn collegae in Rotterdam en Delft kondigden een verdieping van de gaat natuurlijk weer naar mr. K.J. Cath, de voorzitter van het College van Bestuur van de Rijks Universiteit te Leiden. In de eerste plaats omdat hij zijn gehoor wist te schokken met de volgende vergelijking: 'De minister had helaas in deze tweede kabinetsperiode zee gekozen met zijn schip zonder dat de boegdeuren waren gesloten. Was de assistent van zijn bootsman in slaap gesukkeld?' En in de tweede plaats omdat Cath zijn pleidooi voor ondernemingslust in een regelrechte bedelpartij aan het adres van de particulieren liet uitmonden: 'Indien wij van onze

%

Acties tijdens opening in Tilburg: het bezuinigingsspook

11 septennber 1987

m

In de visie van Goedegebuure is het 'decadentisme' een literairhistorische stroming waarvan de bronnen zijn terug te voeren tot het begin van de romantieic. IVlet de (zwarte) romantiel< heeft zij ool< een belangrijl< deel van de thematiek gemeen, al is typerend voor de decadenten dat de thema's tot hun uiterste consequenties -soms zelfs tot het absurdeworden doorgetrokken. Het /'art pour /'a/t-principe (het idee van een autonome kunst met geen enkele maatschappelijke, religieuze of morele binding) legt sterk de nadruk op het verfijnen van de literaire vorm, vaak ten koste van de inhoud. Een ander kenmerk is de hang naar het kunstmatige, wat onder meer tot uitdrukking komt in neologismen en een ongebruikelijke zinsbouw (vgl. de 'woordkunst' van de Tachtigers). De belangstelling voor het nieuwe en ongewone leidt tot het cultiveren van een thematiek waarin exotisme en afwijkingen van het gangbare sexuele patroon een belangrijke plaats innemen. Een decadente sensibiliteit, een gevoel van welbehagen in eigen decadentie en het verval dat men in eigen samenleving meent te herkennen vormen de voornaamste voedingsbronnen voor deze thematische belangstelling. Het decadentisme blijkt moeilijk af te grenzen van de twee belangrijke literaire bewegingen uit de tweede helft van de negentiende eeuw: het naturalisme en het symbolisme. De grenzen tussen de verschillende stromingen en bewegingen zijn zelfs dermate vloeiend dat Goedegebuure de nodige munitie kan aandragen voor de stelling dat de Westeuropese literatuur van de negentiende eeuw 'appears as a unique, clearly distinct whole'. Aubrey Beardsley: broeierige sexualiteit.

ONDERSTROOM Voor deze stelling tekent de Italiaanse literatuurhistoricus Mario Praz, die met zijn studie The Romantic Agony al in 1930 baanbrekend werk verrichtte. Ook Goedegebuure maakt dankbaar van dit klassieke werk gebruik, al is Praz voor hem tevens een voorbeeld van hoe het niet moet. 'Praz maakt niet duidelijk wat hij bedoelt,' zegt Goedegebuure. 'Hij heeft het oog op een bepaalde thematiek, zie de oorspronkelijke titel van zijn boek: het vlees, de dood en de duivel in de romantische literatuur. Dat wil zeggen op een bepaald aspect van de romantiek, wat wij de zwarte romantiek noemen. Dat verhevigt zich dan naar mate het einde van de negentiende eeuw nadert. Aan de andere kant heeft-ie het over de decadentie als de romantiek in haar nadagen. Met die laatste visie kan ik het eens zijn. Maar ik denk dat het goed is om die twee dingen uit elkaar te houden.' 'Er is een stroming in de negentiende eeuwse literatuur, die allerlei aanzetten heeft -soms al uit de achttiende eeuw- die zich als een soort ondergrondse rivieren naar een punt bewegen waar ze bij eikaar komen en bovengronds zichtbaar worden. In een enkel geval zie je die stroompjes zich tot een heuse beweging bundelen, bijv. in Frankrijk waar je een decadente beweging had met tijdschriftjes en eigen woordvoerders. Binnen het geheel van de stroming neemt die beweging maar een marginale plaats in: het tijdschrift van Anatole Baju bijv. waar Verlaine nog een tijdje aan meewerkt stelt op zich niet zo gek veel voor. Wat ik bedoel: er is een aantal verschijnselen in de negentiende eeuw die je onder de noemer 'decadentisme' kunt brengen, maar die je vindt bij 'naturalisme' en 'symbolisme', bij bewegingen dus die doorgaans als eikaars tegenhanger worden beschouwd.' Goedegebuure geeft het voorbeeld van Zola, de ongekroonde koning van het naturalisme, die een cyclus van twintig romans schreef over de ondergang van het tweede keizerrijk in Frankrijk, waarin tevens het maatschappelijke en morele verval van het land in weerspiegeld wordt. In zijn romancyclus beschrijft hij de ziektegeschiedenis, de verwekelijking van het geslacht Rougon-Macquart. Daar sluipen steeds meer geestelijke afwijkingen in: het is een familie van zwakkelingen, neuroticitici en moordenaars. Een familie bovendien met vertakkingen in de hele maatschappij -van ministers, tot spoorwegarbeiders, tot kroegbazen- die representatief is voor het Frankrijk onder Napoleon lil. 'Een dergelijke decadente thematiek vind je in heel veel familieromans uit die tijd terug, denk maar aan Die Buddenbrooks van Thomas Mann, De Boeken der Kleine Zielen van Couperus en -hoewel van later datum- The Forsyte Saga van Galsworthy. Het decadentisme is kortom geen derde beweging naast symbolisme en naturalisme maar eerder een soort onderstroom die zich hier en daar verbreedt tot een belangrijke hoofdstroom, waarvan het water regelmatig blijft kleven aan hetgeen ie passeert.'

DECADENTE CANON De decadente stroming vindt een hoogtepunt in werken als A Retours van JorisKarl Huysmans, The Picture of Dorian Gray van Oscar Wilde en Salammbó van Gustave Flaubert - om slechts drie boeken te noemen die ook nu nog tot de decadente canon gerekend worden. Anders dan Huysmans en Wilde staat Flaubert in

de eerste plaats te boek als 'realist', maar dan wel een met de nodige decadente trekken. 'Voor een realist is Salammbó overigens een merkwaardig boek,' aldus Goedegebuure. 'Een historische roman die getuigt van een bijzondere voorliefde voor exotisme, wreedheden en bizarre taferelen - de typische thematiek van een decadent auteur.' In zijn studie bespreekt Goedegebuure vooral de auteurs van de decadente canon. Niet zo verwondelijk natuurlijk: over het werk van de tweede en derde garnituur ben je veel sneller uitgepraat. Als Goedegebuure schrijvers als een Rachilde of een Lorrain aanhaalt gebeurt het meestal niet om redenen van literaire zeggingskracht maar eerder om er hun morele of sexuele preoccupaties mee te illustreren. Het jaar 1914 ziet Goedegebuure als het onbetwistbare eindpunt van de decadente stroming: vanaf dan krijgen schrijvers en kunstenaars andere dingen aan hun kop. In de twintig jaar die aan het uitbreken van de eerste wereldoorlog voorafgaan mondt het decadentisme sowieso al meer en meer uit in esthetische steriliteit. 'In Frankrijk zie je laatste twintig jaar een stroom van broeierige literatuur ontstaan die steeds meer opschuift in de richting van de kitsch. Het werk van auteurs als Pierre Louys, Péladan en Lorrain tendeert naar de lectuur op z'n allerslechtst.' Waar Goedegebuure er steeds meer het zwijgen toe doet, blijft Praz in The Romantic Agony plichtmatig het ene na het andere citaat oplepelen. (Niet helemaal ten onrechte noemt Goedegebuure Praz' studie ergens het literairhistorische supplement bij Krafft-Ebings befaamde Psychopathia sexualis.) Zo ontstaat het beeld van een enorme neurose van bovenmenselijke proporties: de doodsstrijd van de romantiek. Goedegebuure is het meer om de grote lijnen te doen. Na Frankrijk richt hij de blik op het Duitse taalgebied. 'Ook in Duitsland en Oostenrijk zijn de decadente auteurs gevoed door Franse impulsen. Maar ze voegen er iets aan toe dat misschien wel typisch Duits is: een filosofische preoccupatie en een veel grotere mate van ernst. Als je een auteur als Thomas Mann vergelijkt met een Huysmans zie je een enorm verschil. Bij Thomas Mann is iemand aan het woord die zich voortdurend van zijn cultuurhistorische taak bewust is, die het idee heeft dat hij er is voor de samenleving. Hetzelfde geldt bijv. voor Hugo von Hofmannsthal: op een bepaald moment breekt in hun carrière het besef door dat ze niet zomaar wat in het wilde weg mogen schrijven voor eigen eer en genoegdoening, maar dat de samenleving iets van ze eist.' 'Het idee van Tart pour l'art is in wezen heel erg Frans. Schrijvers in andere landen die dat principe 'n tijdje aanhangen krijgen al heel snel last van een slecht geweten. Dat slechte geweten zie je op voortreffelijke wijze onder woorden gebracht in een novelle als Tonio Krüger van Thomas Mann. Ook bij Rilke vind je dat terug. Na 1905 gaat ie een soort gebedenboeken voor ongelovigen schrijven. Das Stunden-Buch is spirituele lectuur voor mensen die het traditionele geloof zijn kwijtgeraakt en toch vinden dat er meer is tussen hemel en aarde dan de mens met zijn rationele verstand bevatten kan. Daar moet dus in voorzien worden, in die geestelijke behoefte. En Rilke springt in dat gat.' Een hoofdstuk apart is het decadentisme in Nederland. Daarover spreekt Goedege-

Jaap Goedegebuui-decadente schrijvers Het werk van de grote c/a ^jvers uit het einde van de vorige eeuw beleeft in onn werl<elijl<e revival. Is het de herkenning van het de( tsgevoel uit het vorige fin de siècle dat onze generau par het literaire erfgoed van auteurs als Huysmans,,2i Couperus en Wilde doet grijpen? De Tilburgse hoogleraar J< uure heeft zijn twijfels, 'Het verschil tussen erflate^^ men,' schrijft hij in zijn recente studie 'Decadentie <jiff'^ 'is bijna even'groot als tussen de geresigneerde gsi„ /jet fin de siècle en de tegenwoordige doemdenkers'trqf het een revolutionaire beweging in literatuur en kziéh paradoxaal genoeg inspireerde op het fundameriergang en verval. Bij de zogenaamde decadenten van/eegt de regressieve drang die epigonen en aanhangeij-tf wegingen nu eenmaal eigen is.' Het decadente le^t fan nu houdt meestal wei nig meer in dan een koketl ^§^

buure met het nodige dédain - niet helemaal ten onrechte trouwens want het gaat in ons land om een marginaal verschijnsel. De Franse invloeden zijn over het algemeen op uiterst knullige wijze in het oeuvre van schrijvers als Arij Prins, Jacob Israel de Haan en Albert Verwey verwerkt: het is een koketteren met wreedheden en morbiditeiten, louter om het pittoreske effect. 'Ik vind het heerlijk een kunstenaar te zijn,' legt schrijver De Haan de kunstschilder René Richell in de mond, 'maar ik vind het nog heerlijk dat ik zoo verdorven ben en, dat ik het zoo zeker weet.' 'In Nederland krijg je de indruk,' zegt Goedegebuure, 'dat men een graantje heeft willen meepikken van de internationale mode. Ik zet me ook af tegen de tendens van de laatste tien jaar om decadentie toe te schrijven aan allerlei Nederlandse auteurs en de nadruk te leggen op méér dan die mode. Bij Jacob Israel de Haan wordt nogal 'ns gewezen op een innerlijke drang tot decadentie en immoraliteit die samen zou hangen met 's mans homosexualiteit. Ik stel vast dat 't er vaak met de haren bijgesleept is: Pathologieén bijv. is een heel gekunsteld, overdreven en naar de mode gestoffeerd boek.' De enige decadente schrijver die er in Nederland duidelijk uitspringt is Louis Couperus. Maar die moest dan ook weinig hebben van de Nederlandse kliekgeest: Couperus was zeer internationaal georiënteerd. Zijn aristocratische afkomst en de worsteling met mannelijke en vrouwelijke trekken maakten hem bovendien meer gedisponeerd om de typische fin de siècle sfeer goed aan te kunnen voelen. Als romancier staat Couperus op eenzame hoogte, zegt Goedegebuure. Zelfs Huysmans kan er niet bij in de schaduw staan, maar welbeschouwd schreef die ook geen romans, eerder een soort geromantiseerde documentaires of essays. Couperus' De Berg van Licht uit 1905 ziet Goedegebuure als een eind- en hoogtepunt van de decadentistische stroming. 'Binnen de grenzen van het genre is dat een zeer geslaagde poging, ook omdat de schrijver zich in het boek rekenschap probeert te geven van het verschijnsel decadentie.' 'Wat het boek zo waardevol maakt is dat het enerzijds iets zegt over maatschappelijk verval en aan de andere kant uitgebreid ingaat op de mogelijkheden om het menselijk tekortschieten te overwinnen in zoiets als het androgyne concept. Een poging overigens die gedoemd is te mislukken, want het gaat om een onbereikbaar ideaal. Anders dan talloze Franse voorbeelden slaagt Couperus er hier in het werk de nodige tragiek en psychologische diepgang mee te geven. Bij de Franse auteurs worden de verboden vruchten op een schaal gelegd en aan den volke vertoond, maar daar blijft het dan ook bij.' Toch doet de stijl van Couperus nu nogal gekunsteld aan. Vooral het begin van De Berg van Licht is berucht: 'In de zoele nacht van nazomer triltintelden over Emessa aan wijd effen hemel van wolkenloze nachtkleur de duizenden en duizenden kristallen sterren ..." Goedegebuure: 'Het begint 'n beetje heavy, dat is waar. De 'woordkunst' van de Tachtigers heeft bij ons veel kwaad gesticht. Maar je moet niet vergeten dat ook een Flaubert een heel artificiële stijl hanteert. Een boek als Salammbó bijv. is geschreven in een uiterst moeizame stijl. Dat leent zich evenmin als Couperus voor een vlotte lectuur.' Jaap Goedegebuure, Decadentie en Literatuur. De Arbeiderspers, 193 pag., f24,50.

Bewindvoerder wijsbegeerte ontmoet geen weerstand Dat was ongetwijfeld de kortste raadsvergadering sinds heel erg lang bij de filosofen. Bewindvoerder Hopman was vrijwel de enige die aan het woord kwam vorige week vrijdagmiddag in vergaderzaal 602. De negen raadsleden van de sinds kort onder curatele gestelde faculteit der wijsbegeerte zaten er bij als de braafste leerlingen van de klas. Niemand wilde er commentaar geven op de bestuurlijke ingreep door het College van Bestuur. Begin vorige week besloot het College van Bestuur van de KUB om de secretaris van de universiteit, drs. H. Hopman, aan* te stellen tot tijdelijk bewindvoerder over de faculteit der wijsbegeerte. Deze zware ingreep bleek nodig omdat interne verdeeldheid onder de personeelsleden de faculteit onbestuurbaar had gemaakt. De verhoudingen waren zodanig verziekt door ruzie en achterklap, dat op 1 september geen enkele hoogleraar bereid bleek om zich beschikbaar te stellen als opvolger van dekaan Silvers. Secretaris Hopman kreeg vervolgens van het College van Bestuur van de Tilburgse universiteit de opdracht om als bewindvoerder de ontspoorde trein weer op de rails te zetten. Vorige week vrijdag kwam de zojuist nieuwgekozen faculteitsraad voor het eerst bijeen onder voorzitterschap van Hopman. De bewindvoeder, die de bevoegdheid heeft om de raad bij gebleken onenigheid te passeren, kreeg geen strobreed in de weg gelegd. Zijn algemene inleiding over de huidige positie van de faculteit vermocht aan geen der negen raadsleden enig commentaar te ontlokken. Evenmin als de toelichting op het collegebesluit om de faculteit vier maanden lang onder curatele te stellen. De enige rimpeling in deze roerloze vijver ontstond toen de verkiezing van twee nieuwe bestuursleden aan de orde kwam. Raadslid Berns vroeg zich af of het nu wel zo verstandig was om de twee leden van het vorige faculteitsbestuur - vertegenwoordiger van het wetenschappelijk

corps dr. F. van Doorne en student-vertegenwoordiger Nobel - naast Hopman in het nieuwe bestuur te herbenoemen. Zodra de namen van Van Doorne en Nobel vielen riep de voorzitter 'stop!' en hij verzocht de aanwezige persvertegenwoordigers de zaal te verlaten zodat de vergadering in vertrouwelijke sfeer kon verdergaan. Kennelijk is de bewindvoeder vastbesloten om alles wat naar persoonlijke tegenstellingen zweemt rigoureus uit de openbaarheid te houden. Een andere troef voor een snelle verbetering van de gang van zaken meent Hopman gevonden te hebben in een 'truc' met het aantal hoogleraarsplaatsen. Een belangrijke twistappel in de afgelopen periode vormde het feit dat de faculteit in het formatieplan een van de vijf hoogleraarsposten moest gaan inleveren. Hopman lanceerde vrijdag het voorstel om toch van vijf hoogleraren uit te gaan. Een reden daartoe ziet hij allereerst in de toegenomen studentenaantallen bij de KUB en bij de filosofieopleidingen in het algemeen. Financieel zou er, volgens de bewindvoeder, in elk geval ruimte aanwezig zijn voor een handhaving van de huidige getalssterkte. Namens de faculteit heeft Hopman dan ook aan het College van Bestuur gevraagd om met deze verruiming van de randvoorwaarden in te stemmen. Mocht die constructie doorgaan dan is in elk geval een van de belangrijkste bronnen van controverse binnen de faculteit opgeheven. Twan Geurts

Aanzet tot herintegratie in sociale faculteit De faculteitsraad van de Sociale Wetenschappen gaat in oktober beslissen over het voortbestaan van de vrije studierichtingen Cultuurwetenschappen en Onderwijswetenschappen. Naar het zich nu laat aanzien zullen beide studierichtingen weer ondergebracht worden bij Sociologie. Een adviescommissie van het bestuur van Sociale Wetenschappen gaat zich de komende weken buigen over de wenselijkheid en de mate van deze herintegratie, waarna het bestuur met een voorstel zal komen. Directe aanleiding voor de herintegratieplannen is de notitie 'Herbezinning aantal SCW-studierichtingen' van het bestuur van de oude subfaculteit SociaalCulturele Wetenschappen. Hierin constateert het bestuur dat er een 'uitholling' dreigt van het kernvak Sociologie door een toenemende verkokering van studierichtingen die steeds meer prijs gaan stellen op hun eigen zelfstandigheid.' Bovendien is er volgens de notitie sprake van

een te laag aantal studenten dat zich inschrijft voor sommige vrije studierichtingen. Het bestuur van de oude subfaculteit noemt verder nog een aantal criteria waaraan nieuwe vrije studierichtingen zouden moeten voldoen. Zo zou er sprake moeten zijn van een duidelijk 'multidisciplinaire' opzet, dus met de mogelijkheid tot deelname van andere studierichtingen van de KUB. Bovendien zou de jaarlijkse instroom van studenten minimaal 25 a 30 moeten bedragen. Cultuurwetenschappen en Onderwijswetenschappen voldoen volgens de gegevens in de notitie niet aan die criteria. De opstellers van de notitie twijfelen verder aan het bestaansrecht van Bestuurs- en Beleidswetenschappen als zelfstandige richting en zijn sceptisch over een aparte studierichting Emancipatie en Ontwikkeling. Vrijetijdswetenschappen zou wel moeten blijven bestaan. vervolg op pag. 13

Notitie podiumkunsten sticht verwarnng

Theateraanbod in Tilburg loopt gevaar' Met een open dag op zondag 13 september wordt het officiĂŤle theaterseizoen in Tilburg gestart. Vlak voor de zomervakantie liet wethouder Krosse een notitie over de toekomst van de podiumkunsten in Tilburg verschijnen. Gevolgen: vervjarring, onduidelijkheid en onzekerheid bij de podia. 'Het aanbod in Tilburg loopt gevaar. Heel ernstig zelfs.' 'Cultuur is een glijmiddel voor de export' liet minister Brinkman van WVC zich eens in een bui van lichtzinnigheid ontvallen. Dus: stuur het Nederlands Dans Theater met een homp belegen kaas de wereld rond en alle partijen zijn gelukkig. Met uitzondering misschien van het Dans Theater zelf, maar wie zal dat een zorg zijn? Meer en meer begint het besef door te dringen dat cultuur niet alleen goed ligt in de intellectuele markt maar dat het ook geld in het laatje kan brengen. De provincie Limburg wil het Holland Festival en rinkelt daartoe aanlokkelijk met de geldbuidel. Inmiddels heeft zich in die miljoenendans ook Den Haag opgeworpen als serieuze gegadigde. Rotterdam, Den Haag en Maastricht openen dit jaar hun nieuwe theaters; Enschede krijgt nog dit jaar een muziekcentrum voor het aldaar gevestigde Opera Forum en Eindhoven slaat nog dit jaar de eerste palen in de grond voor een nieuwe concertzaal om daarmee het Brabants Orkest te bewegen Den Bosch te verlaten. Cultuur is geld. Het 'glijmiddel-principe' is nu ook tot Tilburg doorgedrongen. In de beleidsnota van het college van burgemeester en wethouders 'Koers en Visie' is kunst onder het kopje toerisme geplaatst. De bedoeling: dagjesmensen die nabijgelegen pretparken bezoeken moeten ook eens de Tilburgse binnenstad opzoeken. Het Nederlands Textielmuseum is wat dat betreft nog maar een eerste aanzet. Als het aan wethouder van cultuur Hans Krosse ligt moeten kunst en cultuur het lokkertje van de stad worden. Als aanvulling op 'Koers en Visie' heeft wethouder Krosse een kadernotitie opgesteld. Daaruit blijkt dat het culturele leven zich in de binnenstad moet gaan afspelen. Concentratie en centralisatie. Het cultuurbeleid stuit daarbij aan op het idee van de compacte stad. Dat laatste is echter een stedebouwkundig principe en geen cultureel uitgangspunt. Of zoals de voormalig wethouder van cultuur en momenteel woordvoerster voor het CDA op het gebied van de cultuur het uitdrukt: 'Een losse flodder. Er zit geen enkele ruimte in. Het is politiek in elkaar gehaspeld'. Ook Jan Reijs, lid van de provinciale adviesraad voor Welzijn, Onderwijs en Cultuur (WOC) vindt het maar een rare notitie: 'Er staat niets in. Je kunt niet merken dat hij wethouder van Cultuur is'. Ook Louis Pirenne van Theater Netwerk Nederland mist een gedegen ondergrond: 'De gemeente heeft zich laten meeslepen door korte-termijn denken'.

TRAPPELEN Grote venA/arring onder de verschillende podia is het resultaat. Over de positie van het Noorderligt als poptempel en Paradoks als jazzpodium lijkt iedereen het eens. De kritiek spitst zich toe op de eventuele komst van Zaal 16 als theaterpodium, gelegen bij het oude Elisabethziekenhuis. Onduidelijkheid heerst er ook rondom het voortbestaan van theater 'T

Univers

van de gemeente, is de voormalige kapel opgeknapt tot een podium. Nadat het bedrag was opgesoupeerd bleek de kapel er inderdaad heel anders uit te zien, behalve als een geschikt theater. Nog steeds is er geen verwarming, zijn er geen zitplaatsen en is er een licht- noch geluidsinstallatie. In de ogen van de wethouder moet Zaal

Onduidelijkheid over voortbestaan 't Heks Heks aan de Lannerstraat in TilburgNoord. Uit publikaties in Het Nieuwsblad is gebleken dat 't Heks verdwijnt als het aan Krosse ligt. En juist dit theater richt zich in haar programmering op de kleinschalige vernieuwende produkties die de kleine zaal van de schouwburg te vaak laat liggen. Volgens Louis Pirenne is de manier waarop 't Heks met konsekwentie de Jonge Belgen heeft gebracht en dat al jaren doet, nog voordat zij in de mode waren, fantastisch. Talent en visie wat betreft de programmering is absoluut aanwezig. Als 't Heks verdwijnt dan gaat er in Tilburg een geweldig gat vallen. Het theateraanbod in Tilburg loopt gevaar. Heel ernstig zelfs. En het grote heil moet niet van de schouwburg verwacht worden. Een echte link met het publiek heeft zij niet. Bovendien is de kleine zaal raar ingedeeld en lang niet altijd geschikt voor theaterproducties. Al twee jaar lang staat het team van Zaal 16 te trappelen om eindelijk aan de slag te kunnen. Met anderhalve ton rijksbijdrage in het kader van 'jongeren bouwen voor jongeren' -een bedrag dat terugbetaald moet worden als Zaal 16 niet definitief mag starten- en een halve ton subsidie

16 snel de beschikking krijgen over een gemeentegarantie van ongeveer twee ton waarmee de zaal volledig ingericht kan worden. Daarna moet de zaal op eigen benen staan. De accomodatie moet daarom vooral amateurkunstenaars kansen bieden. Krosse: 'Er zit een ontzettende bloei in amateurtheater en -muziek maar dat zit onder de oppervlakte. Ik wil dat naar boven krijgen'. Incidenteel zou Zaal 16 de gelegenheid moeten krijgen professioneel theater te programmeren. Louis Pirenne: 'Krosse wil dat het podium als repetitieruimte voor amateurs gaat fungeren en tegelijkertijd professioneel theater aanbiedt. Dat bijt elkaar inhoudelijk. Zaal 16 is daarmee geen geschikt podium voor kleinschalige professionele gezelschappen. Ook het CDA heeft ernstige twijfels bij de komst van Zaal 16. 'Het is een modegrill van Krosse', volgens M. van Puyenbroek. 'Het budget voor amateurkunst is al heel klein en ik vrees dat Krosse uit dat potje geld gaat halen voor Zaal 16. Dat mag niet gebeuren. Je moet Zaal 16 en 't Heks bekijken in het gehele cultuurbeleid, 't Heks heeft en uitstralend effect op zowel de stad als de wijk en heeft haar

bestaansrecht kwalitatief Heks moet blijven.'

bewezen,

't

KLEERMAKER Het CDA koppelt de komst van Zaal 16 dus waarschijnlijk aan het voortbestaan van 't Heks. Maar dat laatste podium ligt wel erg ongelukkig, volgens Pirenne. 'Wie gaat er nou in godsnaam over die brug, over het kanaal naar die Jonge Belgen kijken? Daar komt bij dat 't Heks de 35.000 mensen in Noord absoluut van geen kanten weet te bereiken.' Ook Van Puyenbroek geeft dit verholen toe: 'Als je eenmaal een goede kleermaker of kapper hebt gevonden, dan kijk je niet naar afstand.' Inmiddels heeft de Stichting Musische Vorming (SMV) dat 't Heks onder haar beheer heeft, een poging gedaan om het pand aan te kopen. Dat zou een besparing van twintigduizend gulden opleveren op een totaal opgelegde bezuiniging door de gemeente van vijftigduizend gulden. Statutair moet de wethouder eerst met de koop instemmen, maar hij weigerde. Krosse: 'Het is niet zo dat 't Heks zo maar verdwijnt. Om zoveel mogelijk binnen het beperkte budget overeind te houden, moet je concentreren. Ik stel voor om de activiteiten van 't Heks over te plaatsen naar het Mommerscomplex aan de Goirkestraat. Ook de theateractiviteiten kunnen daar een plek krijgen.' Het is uiterst twijfelachtig of SMV dat spreiding hoog in het vaandel heeft, met een dergelijke opzet akkoord kan gaan. Ook het CDA heeft bedenkingen. 'Centraliseren is erg aardig, maar een groot deel van de mensen komt niet in de binnenstad.' Bij al deze verwarring is de roep om een middelgroot podium allerminst verstomd. De 'drempel' van de schouwburg en de kleine accomodatie van 't Heks -waar dan ook- maakt zo'n voorziening onontbeerlijk. Noorderligt heeft dat begrepen. 'Wij willen in samenwerking met andere instellingen een aanvulling bieden op het aanbod in Tilburg', zegt beleidsmedewerker Fons van lersel. 'We zijn aan het onderzoeken hoe de grote zaal eventueel verkleind kan worden. De zaal moet dan uiteindelijk aan honderdvijftig mensen plaats bieden.'

i

Ook Cinecitta heeft bedoelingen om de zaal naast de bioscoop te verbouwen tot een podium waar sporadisch een theatervoorstelling kan plaatsvinden. Het plan van Krosse lijkt op zulk particuliere initiatieven niet berekend. Tilburg heeft het altijd moeten hebben van particulier initiatief. De bestaande accomodaties zijn bijna allemaal op die manier tot stand gekomen. De gemeente heeft zich nooit veel gelegen laten liggen aan kunst en cultuur. Dat blijkt ook uit het feit dat Tilburg pas in het begin van de jaren zestig de beschikking kreeg over een schouwburg, en het budget voor cultuur anno 1987 in grootte vergelijkbaar is met een stad als Nijmegen. Tilburg heeft geen culturele traditie en heeft zich altijd al laten leiden door korte-termijn denken. Louis Pirenne haalt het voorbeeld van Zaal 16 nog eens aan: 'Een kapel opknappen omdat het toevallig met een landelijke regeling kan. Het podium op de plaats van het altaar. Een slechte akoestiek. Het is gewoon geen volwaardige theaterzaal en dat zal het op deze manier ook nooit worden. Met een beetje nadenken had dat drie jagr geleden ook al bekend kunnen zijn bij de raad en de wethouder.' Eric Korsten

11 september 1987

• (Advertentie)

KUB ­ Olivetti: Educatief PC­project

Aanbieding voor studenten en medewerkers Steeds meer mensen komen in de verleiding c.q. voelen de behoefte om te leren omgaan met de (personal) computer. De noodzaak daartoe ontstaat mede vanuit de werksituatie. Een aantal gro­ te bedrijven en instellingen stimuleren daarom de aanschaf van PC's in zogeheten Personeelspro­ jecten. Ook het College van Bestuur van de KUB wil faciliteiten beschikbaar stellen. Middels een initia­ tief voor een Educatief Project wil het College bevorderen dat zowel personeel als studenten de financiële (en wellicht in een aantal gevallen ook educatieve) drempel naar de aanschaf van een eigen computer kunnen nemen. Zoals u al in UNIVERS heeft kunnen lezen is er door enkele diensten van de KUB een regeling uitgewerkt die dit mogelijk moet maken. De doelgroep hier­ bij is de gehele KUB­gemeenschap. H et onderhavige OLIVETTI­aanbod geldt voor zowel het personeel als de studenten. Om begrijpelijke redenen is de financiering voor beide categorieën niet dezelfde. Over de samenstelling van het aanbod en de organisatorische uitwerking van het project onderstaand meer. Vooraf zij echter duidelijk gesteld dat gekozen is voor een kwalitatief hoogstaande oplossing: de PRIMAVERA is in feite niets anders dan de op de KUB volop aanwe­ zige OLIVETTI M24, welke in het kader van dit project kan worden aangeschaft met onder­ houdsgarantie en software­ondersteuning. Om de echte starters tegemoet te komen zijn boven­ dien een aantal eenvoudige PC­pakketten en de optie voor een printer toegevoegd om zo com­ pleet mogelijk te kunnen beginnen. De configuraties Gelet op bovenstaande doelstelling en op de aard van een dergelijk project, moge het duidelijk zijn dat de samenstelling van de configuraties waaruit men kan kiezen beperkt en overzichtelijk is gehouden. Globaal gesproken kiest men tussen een PC met of zonder 20 Mb harde schijf, al dan niet in combinatie met een printer. Concreet kunnen de navolgende configuraties en opties besteld worden middels het invullen van bijgaand BESTELFORMULIER. Configuratie A ­ Olivetti PRIMAVERA (808ó 8 Mhz processor) ­ 640 kb geheugen ­ 2 X 360 kb floppy disk units ­ 7 uitbreidingsslots ­ paralelle en seriële interface ­ monochroom (groen) beeldscherm ­ toetsenbord ­ software: MS­DOS 3.1. GW BASIC, programmeertaal PC­calc, spread­sheet PC­write, tekstverwerker PC­file, database inclusief Nederlandse handleidingen en 10 extra diskettes. Configuratie B Zoals A, echter, in plaats van 2 x 360 kb floppy disk, 1 x ióO kb floppy en 1 x 20 Mb harde schijf. Printer A Olivetti printer DM 100/1 inclusief papier, 3 linten en kabel. Printer B Olivetti printer DM 280/1 inclusief papier, 3 linten en kabel.

door studenten te kiezen financiering, zal de KUB pas voor een student een bestelling kun­ nen plaatsen nadat het totale bedrag (bijtijds) op de KUB­rekening is gestort (zie onder­ staand). Tijdschema De firma Olivetti neemt een deel van de organisatie van het project voor zijn rekening. De erva­ ring in andere personeelsprojecten heeft er toe geleid dat het onderhavige Educatieve PC­project voor de KUB in een betrekkelijk kort tijdsbestek is gepland. Als leverancrer is Olivetti evenwel geprepareerd op een grote deelname van het project en kunnen ­ bij het aanhouden van het on­ derstaande schema ­ ergens half oktober (eventueel de eerste 200) configuraties worden uitge­ leve'd. Op laandag 14 september wordt de inschrijving geopend: vanaf die dag kunnen de (bijgaande) ingevulde en getekende bestelformulieren worden ingeleverd bij de PC­shop (C 227) of bij het secrt tariaat van het Rekencentrum (C 220). Op laandag 21 september is de apparatuur uit te proberen (eventueel programmatuur mee­ bren':;en) in een informatiestand: Plaat : DE WANDELGANGEN bij de aula. Tijd: 14.00 uur tot 17.00 uur. Tussendoor is er natuurlijk informatie te verkrijgen in de PC­shop op de daarvoor bestemde donderdagmiddagen. Op woensdag lè september sluit om 12.00 uur de inschrijving. De betalingen moeten binnen zijn vóór donderdag 8 oktober. . ^ ^ ­_

1 ^ * ^ ­

DRC B E S T E L

F O R M U L I E R

( inschrijving sluit op 28­09­1987 )

Ondergetekende geeft hierbij opdracht tot levering van de aangekruiste computer­producten en gaat accoord met de voorwaarden comform RC8748 in het kader van het

EDUCATIEF PC­Project voor de KUB Prüien incl.BTW Aanschaf Onderhoud (3­jaar)

ïg^^i&'g^Ai' a)

f297oT f525 I I

Configuratie A : Primavera met 2 drives of

b)

c)

Configuratie B : Primavera met 1 drive en 20Mb schijf

|

f3930

f644

Printer D M / 1 0 0 met kabel, 3 linten en A4­papier

| of

|

f 620

gratis

Printer D M / 2 8 0 met kabel, 3 linten en A4­papier

|

|.

f 995

f 90 I

I'

Muis met interface en software

| Totaal :

f 484 f ....

f 30 I

I'

|'

'

TOTAAL:f. Ondergetekende neemt deel als : a)

Personeelslid

|

ANR

Muis Olivetti­mouse inclusief interface en Window software.

| en m a a k t gebruik van de K U B

financiering

stort het bedrag vóór 08­10­1987

Faculteit/Dienst

□ □ □ of

Giro 1077496 A m r o Bank 45.50.46.042

In de prijzen waarvoor verwezen wordt naar het bestelformulier (N.B. alle prijzen zijn inclusief BTW.) is de ondersteuning door het Rekencentrum inbegrepen. Verder kan men als optie een 3­jarig onderhouds­ en service­contract met Olivetti afsluiten. Dit contract gaat in op het mo­ ment van levering en kan alleen bij de aankoop besteld worden. Zonder dit contract heeft men voor de PC een garantietermijn van 12 maanden en voor een eventueel aan te schaffen printer een garantie van 3 maanden. Deze garantie omvat evenwel geen updates. Wanneer men dit kiest voor configuratie A of B is het onderhoud voor een eventueel aan te schaffen printer A daarin begrepen. Voor de duurdere printer B en de extra aan te schaffen muis moet een meerprijs worden betaald (zie formulier). Mede omdat de kosten voor genoemd 3­jarig onderhoud in de fi­ nancieringsregeling kunnen worden ondergebracht is het afsluiten daarvan sterk aan te bevelen. Tenslotte zij er op gewezen dat de apparatuur verder niet verzekerd is.

I I

Kamer Telefoon intern

b)

Student ANR

I

I en mtiakt gebruik van de Olivetti

financiering

stort het bedrag vó6r 08­10­1987

Faculteit

Giro 1077496 A m r o Bank 45.50.46.042

Naam en voorletters

of

n n

Adres Postcode en woonplaats

De financiering Het College van Bestuur heeft besloten de deelname aan het project door personeelsleden te stimuleren door het te betalen bedrag (voor maximaal de eerste 200 inschrijvingen) rente­ loos te financieren. Dit betekent dat het bedrag in 36 gelijke maandelijkse termijnen verre­ kend wordt met het salaris van het betrokken personeelslid. Met de fiscus is overleg gaande om te bereiken dat het rente­voordeel niet tot het inkomen zal worden gerekend. Bij eerde­ re beëindiging van het dienstverband bij het KUB moet het restant bedrag in één keer wor­ den voldaan. De via Olivetti (buiten verantwoordelijkheid van de KUB) aan studenten aan te bieden fi­ nanciering maakt het mogelijk, het verschuldigde bedrag uit een persoonlijke lening te beta­ len. Over de condities van deze financieringsregeling zal op de kijkdag (zie onderstaand) informatie gegeven worden. Verder is er een folder beschikbaar. Onafhankelijk van de

Telefoon

Plaats :

Datum :

H andtekening ;

1. In de prijs van beide configuraties is verder inbegrepen : 640kb, parallele en seriële interface, monochroom scherm, toetsenbord, 10 diskettes, MS­DOS en GW­Basic, PC­write, PC­file, PC­calc en software­ondersteuning. 2. Alleen mogelijk in combinatie met onderhoud voor configuratie A of B.

HOE SERIEUS MOET ¥EN KWAUTEITSKRMT ZDN?

;­^o«<te*v

■^ti­ee^

Bi] sommige mensen (buiten onze eigen ken­ nissentmng) schijnt het idee te leven dat een kwah­ teitskrant altijd seneus moet zijn Naar verluidt wordt dit idee zelfs dagelijks gevoed en eens m de week gewassen Terwijl de feiten er toch met om liegen Neem NRC Handelsblad een kwaliteitskrant bij uit­ stek Toch permitteert NRC Handelsblad zich speel­ sigheden als het 'Schetsboek' van Willem van Malsen, de 'Bommelsmp' van Marten Toonder en 'Waann ' van de heer G L van Lennep NRC H andelsblad is van mening dat belang­ njke onderwerpen met ernst moeten worden behan­ deld ­ en moffelt ze derhalve met weg tussen bench­ ten over scheldende sterren, de kapsels van ministers­

vrouwen en de uitslag van de voetbaltoto De boog kan echter met altijd gespannen zijn, anders verliest de geest zijn veerkracht NRC Handelsblad helpt haar lezers de geeste­ lijke veerkracht op peil te houden door met alleen nieuws en achteigronden te brengen, maar ook mimte te geven voor ongenuanceerde persoonlijke visies, ironische beschouwingen en zelfs onver­ bloemde humor Het geheim van het succes van NRC H an­ delsblad is, dat door die combmane van feiten, opi­ nies en humor een genuanceerd beeld ontstaat En dat IS nu juist waar de lezers van NRC H andelsblad naar op zoek zijn

Mocht ook u behoefte hebben aan wat meer nuancenng van het bestaan, dan zou u een proef­ abonnement, a raison van f 13,10 voor vier weken, seneus moeten overwegen Belt u voor half acht 's avonds het nummer 06­0555 (kosteloos), dan is het zo geregeld

VOOR WIE DE NUANCE ZOEKT.

INLEVEREN VAN KOPM VOOR DE MEOEDEUMGENPAOiNA Kopij voor de mettetlelingenpagirw moet uiterlijk op wrijdagochtend voor het verschijnen van Univers (op de daaropvolgende donderdag) ingeleverd zijn op de afdetirsg Interne Kommunikatie, kamer 811. Tel. 2001. Omdat er per nummer slechts 1 pagina beschikbaar is, is het zaak de berichten zo kort en kernachtig mogelijk te formuleren. Bij een teveel aan kopij wordt voorrang gegeven aan de mededelingen met de hoogste actualiteitswaarde.

ALG VERKIEZINGEN C.P.O. Voor de dit jaar te houden verkiezingen is het volgende tijdschema van toepassing. De belangrijl<ste momenten zijn de verificatie (dat wil zeggen de controle van de juistheid en de volledigheid van het l<iezersregister), de kandidaatstelling en de stemming. Gedurende de gehele verkiezingsperiode ligt het reglement van de commissie, alsmede het kiesreglement ter inzage in kamer B 1115. 18 september 1987: Ligt het kiezersregister ter inzage bij het voorlichtingscentrum van gebouw B (van 09.00 tot 17.00 uur). T/m 25 september 1987: Elke kiezer is bevoegd schriftelijk aan het stembureau verbetering van kiezersregister te vragen, indien men van mening is dat betrokkene of een ander tot hetzelfde kiesdistrict behorende persoon niet behoorlijk dan wel ten onrechte in het register is opgenomen. Verzoeken om verbetering van het kiezersregister en ambtshalve verbeteringen hiervan worden ter inzage gelegd bij het voorlichtingscentrum. T/m 30 september 1987: Tegenspraak op het verzoek tot verbetering kan worden ingediend bij het stembureau (schriftelijk). 1 Oktober 1987: Beslist het stembureau op verzoeken om verbetering en op eventuele ingediende tegenspraak daarop, waarna het kiezersregister definitief is vastgesteld. (Dit geldt uiteraard zowel voor aktief als passief kiesrecht.) 2 Oktober 1987: Er is gelegenheid tot kandidaatstelling van 09.00 tot 17.00 uur op het stembureau. Kandidaten voor lijst A (georganiseerden) worden gesteld door de centrales van de verenigingen van ambtenaren. Kandidaten voor lijst B (ongeorganiseerden) worden gesteld op een zogenaamde B-lijst die voorzien moet zijn van tenminste 30 handtekeningen van kiesgerechtigden. Formulieren

voor de kandidaatstelling voor lijst B zijn: vanaf 14 september 1987: verkrijgbaar bij het stembureau. 5 oktober 1987 17.00 uur: Het stembureau onderzoekt de kandidatenlijst en geeft van eventuele verzuimen kennis aan de centrale die de kandidaatslijst heeft ingeleverd of aan een daartoe gemachtigde (lijst A), onderscheidenlijk aan degene die de kandidatenlijst heeft ingeleverd (lijst B). 8 oktober 1987: Het stembureau stelt de centrales of de door hen daartoe aangestelde gemachtigden, alsmede degene die een kandidatenlijst voor lijst B heeft ingediend in de gelegenheid binnen 24 uur na ontvangst van de desbetreffende mededeling eventuele verzuimen te herstellen. 9 oktober 1987: Op 9 oktober 1987 beslist het stembureau over de geldigheid der kandidatenlijsten. 16 oktober 1987: Op 16 oktober 1987 ontvangt u het stembiljet. 30 oktober 1987: Moet het stembiljet in het bezit zijn van het stembureau, uiterlijk 17.00 uur. 2 en 3 november 1987: Vindt in de Portrettenzaal de opening van de enveloppen en de uitslagbepaling plaats. 6 november 1987: Uitslag van de stemming om 14.00 uur in de Portrettenzaal. Hiervan wordt op de zelfde dag kennis gegeven in het voorlichtingscentrum. het stembureau is gevestigd in gebouw B, kamer B 1115. OPROEP AAN ALLE VAKGROEPEN Langs deze weg willen wij u nogmaals uitnodigen om deel te namen aan de manifestatie 'Kennis = Markt' die op 27 oktober a.s. georganiseerd wordt in het provinciehuis. Tijdens deze dag krijgt het reguliere onderwijs en het commerciële onderwijs de gelegenheid om zich te presenteren aan het Brabantse bedrijfsleven. Het uitgangspunt van deze manifestatie is de behoefte die er leeft bij het midden- en kleinbedrijf aan bijscholing. Het initiatief voor deze manifestatie is genomen door het Ministerie van Economische Zaken in samenwerking met de Provincie Noord-Brabant. De KUB zal zich op deze dag ook presenteren en heeft daarvoor standruimte beschikbaar gekregen. Mocht u interesse hebben om aan deze manifestatie deel te nemen, wilt u dit dan zo spoedig mogelijk doorgeven aan het Transferpunt dat het geheel coördineert en u ook verdere inlichtingen kan geven. Contactpersoon: Marianne Wagemans, tel. 2396/2010.

ECO BEDRIJFSECONOMIE PROPAEDEUSE Het avondcollege begint vanaf 8 sep-

tember om 19.15 uur. Er wordt vanaf 8 sept. een afzonderlijk college gegeven voor recidivisten op dinsdag 15.30-17.30 in zaal AZ 116. INTRODUCTIE EERSTEJAARS STUDENTEN Voor hen die vanwege te late aanmelding en/of plaatsing niet hebben kunnen deelnemen aan de algemene introductie zal op donderdag 10 september om 15.30 uur in CZ 101 algemene informatie m.b.t. studie en 'studeren' worden gegeven. COLLEGE FIN. INFORINAATICA VOOR BIK Het college Fin. Informatica voor Bik is verplaatst naar: maandag AZ 7 (was AZ 6), dinsdag AZ 9 (was AZ 6). POSTDOKTORALE OPLEIDING VOOR BELASTINGKUNDIGE De colleges boekhouden II van de heer Vingerhoeds zullen op 14, 15, 21 en 22 september geen doorgang vinden. VAKGROEP ONDERNEMINGSFINANCIERING Inzage in de individuele uitwerkingen van de studenten m.b.t. het tentamen Ondernemingsfinanciering I d.d. 5 augustus wordt geboden op maandag 21 september van 9.30-11.00 uur in het Economisch Archief (B 016). HERKANSING THEORIE INFORMATIE PROPAEDEUSE

'86/'87

De laatste herkansing voor het theoriegedeelte Informatica-propaedeuse '86/'87 zal worden afgenomen op dinsdag 29 september 1987 van 18.30 uur tot 20.00 uur in CZ 230a/231. Verdere informatie te verkrijgen bij dhr. Minnaert W., B409, tst. 2339. INFORMATICA BIK/ECTRIE In verband met een verandering van de SB informatica-propaedeuse (van Vi SB naar 1 SB) dienen studenten die nog niet geslaagd zijn voor het propaedeuse examen, maar wel voor het vak Inl. Informatica (346.101), in het 2e semester van het collegejaar '87/'88 alsnog informatica (h.c. en W.C.) te volgen. VAKGROEP ONDERNEMINGSFINANCIERING Tot beter begrip volgt hierna een overzicht van de vergelijkbaarheid van de inhoud van de doctoraalseminars in de studiejaren 1986/87 en 1987/88: 1. het onderwerp van het seminar 3.A van de cursus 1986/87 wordt niet behandeld in 1987/88 2. het onderwerp van de cursus 3.B van de cursus 1986/87 wordt ook behandeld in het seminar 3.B van de cursus 1987/88

3. het onderwerp van de cursus 3.C van de cursus 1986/87 wordt ook behandeld in het seminar 3.A van de cursus 1987/88 4. het onderwerp van de cursus 3.D. van de cursus 1986/87 wordt ook behandeld in het seminar 3.D van de cursus 1987/88 5. het onderwerp van het seminar 3.C van de cursus 1987/88 is nieuw. ORGANISATIE/SYSTEEMLEER (BIK) Het vak Organisatie/Systeemleer (maandag 08.30-12.30 uur; studiegids pag. 181) komt te vervallen. Daarvoor in de plaats komt het vak Organisatie 2 (maandag 10.30-13.30 uur; CAZ 115; studiegids pag. 76). Het mondeling tentamen voor het onderdeel organisatie van het vak Organisatie/Systeemleer (over de stof van het collegejaar 1986/1987) wordt afgenomen tot 1 februari 1988. Afspraken bij: W. van den Nieuwehof, kamer B 630, tel. (66)2034. Organisatie 2 Tentamendata: 15, 23 en 29 september 1987.

JUR COLLEGES BOEKHOUDEN EN BALANSLEZEN De colleges boekhouden en balanslezen zullen op 14, 15, 21 en 22 september geen doorgang vinden. BURGERLIJK PROCESRECHT Het eerste college van de cursus burgerlijk procesrecht basisdoctoraal zal niet zoals in de studiegids op p. 189 en 206 is vermeld op 21 september 1987 worden gegeven maar op 28 september 1987 (aanvang 18.45 uur, op die datum inAZ 115). Op het betreffende college zal de indeling van de overige colleges en de daarbij behorende leerstof worden bekend gemaakt. Wij wijzen er nogmaals op dat de colleges zowel voor recidivisten van dagen avondonderwijs als voor de 'nieuwe' deeltijdstudenten bestemd zijn.

PSY VAKGROEP ALGEMENE EN THEORETISCHE PSYCHOLOGIE CURSUS STRESS EN COGNITIE

dnl(x. De eerste bijeenkomst wordt gehouden op donderdag 10 september a.s. te 10.30 uur in PZ-202. De voorgeschreven literatuur bestaat uit: collegedictaat Stress & Cognitie, deel 1, 2 en 3 (530.87.041/530.87. 042/510.87.43) verkrijgbaar bij het dictatenmagazijn. De cursus geeft een overzicht van de verschillende stresstheorieën en hoe effecten van stress geëvalueerd kunnen worden. Daarnaast worden een aantal begrippen uit de psychologische informatieverwerking (Verlichtingsleer) behandeld, die een belangrijke rol spelen in stresstheorieën (o.a. activatie, mentale belasting en mentale vermoeidheid). Verder worden de effecten besproken van enkele stressoren op het cognitief functioneren, zoals farmaca, slaapgebrek en lawaai. ROOSTERWIJZIGINGEN: Propedeuse avondopleiding - 2e jaar: De hoorcolleges woensdagavond van 18.30-20.15 uur vinden tot de kerstvakantie plaats in SZ 32. Doctoraal - avondopleiding: De cursus Observatie vindt plaats op dinsdagavond 18.30-22.15 uur in SZ 30. Het hoorcollege Statistiek op woensdagavond 18.30-20.15 uur vindt plaats in PZ12. Dagopleiding: De cursus Psychofarmacologie maandag 08.30-12.30 uur vindt plaats in CZ 217. WG 2 Emotionaliteit maandag 15.30-17.30 uur vindt plaats in SZ 37. De vaardigheidscursussen Interview en Enquête vinden op dinsdagochtend 08.30-12.30 uur plaats in SZ 30 na de herfstvakantie. De cursus Inleiding Arbeids- en Organisatiepsychologie op dinsdagmiddag 15.30-17.30 uur vindt plaats in SZ 17.

soc CURSUS CURRICULUM De cursus curriculum (ontwikkeling, uitvoering, evaluatie en vernieuwing) vindt plaats in SZ 137, op woensdagavond van 19.30-20.45 uur. De cursus wordt gegeven in het kader van de studierichting Onderwijswetenschappen, maar staat open voor studenten van andere studies. Door toedoen van ziekte van de docent in de eerste cursusweek is hierover wellicht onduidelijkheid ontstaan. Meer informatie bij drs. R. Halkes S132, (662457), dagelijks tussen 12.00 en 14.00 uur.

De cursus Stress en Cognitie wordt dit najaar gegeven door prof. dr A.W.K. Gaillard en dr. A.J.P. Hen-

vervolg van pag. 9

Sociaal-Culturele Wetenschappen De vrije studierichtingen Cultuurwetenschappen, Bestuurs- en Beleidswetenschappen en Onderwijswetenschappen bestaan nog geen drie jaar. Ze werden destijds onder andere ingesteld met het doel de studiemogelijkheden van de Subfaculteit der Sociaal-Culturele Wetenschappen herkenbaarder te maken voor potentiële studenten. In het Kader van dit marketingbeleid werd het niet bevordelijk voor de 'verkoop' geacht de verschillende studieterreinen onder het inmiddels niet meer zo populaire etiket 'Sociologie' te presenteren. In feite wordt dit nog jonge besluit, als de plannen doorgaan, nu al gedeeltelijk teruggedraaid. Hierin schuilen ook de voornaamste punten van kritiek die geuit werden op de laatste vergade-

ring van de subfaculteitsraad der SociaalCulturele Wetenschappen. Sommige leden van de raad vonden het nog te vroeg om nu al conclusies te trekken over het al of niet slagen van de vrije studierichtingen. Volgens hen zou er eerst een evaluatie moeten komen. Anderen pleitten voor het behoud van een bepaalde studierichting of waren bang dat mogelijkheden voor nieuwe studierichtingen, bijvoorbeeld 'Emancipatie en Ontwikkeling' waarvoor al een uitgebreide opzet is gemaakt, in het gedrang zouden komen. De adviescommissie van het bezuur van de Sociale faculteit gaat de notitie nu bijschaven.

Em. de Jong b.v.

C.J.

Univers 11 september 1987

CD

MEMO

Studentem STALLING RUWIELEN Het Hoofd van de Dienst Bouw en Huishoudelijke Zaleen verzoekt met klem alle wielrijd(st)ers van de KUB hun rijwielen op dedaarvoor aangewezen plaatsen neer te zetten; met name de rijwielkelder wordt nog verre van optimaal gebruikt. Alleen dan kunnen alle toegangswegen naar de KUB voor voertuigen van b.v. hulpdiensten (brandweer, etc.) volledig vrij begaanbaar blijven.

RADIO TILBURG Radio Tilburg is gestart met programma's voor diverse doelgroepen. Er is een cultuurprogramma, een vrouw^nprogramma, een programma voor ouderen en er draaide al een sportprogramma. Er zijn ook plannen voor een sociaaleconomies programma. Maar het ontbreekt nog aan geschoolde redaktleleden. Mensen, die geïnteresseerd zijn in de lokale en regionale economiese verhoudingen èn radiomaken leuk vinden kunnen zich melden bij Radio Tilburg. Brieven of telefoontjes graag t.a.v.

Menu

PERIODE 14 T/M 18 SEPTEMBER MAANDAG 14-9 kippecrèmesoep - uiertsoep 2 stok^s saté - pindasaus - uitjes groente tjap tjoy - rijst ' kerrieburger- dopem^en gekookte aardappelen Veg; saté pindasaus - groente tjap tjoy rijst - uitjes D I N S D A G 15-9

chirwse tomatensoep - peterseliesoep roomscbmtzel - ohamptgnonsaus cordon bleu - zomergroente witte kootsalade patates ffites of gekookte aardappelen

Veg- hamburger - zomergroente patates frites

WOENSDAG 16-9 heidere prei/aspergesoep - tinzsnsoep

kipkerfteragoiit - hamlapje vleesjus sperciebonen met paprika tuinboontjes - rijst of gekookte aardappelen Veg. ken^/notenragoüt sperciebonen - rijst DONDERDAG 17-9 juliennesoep - kaJfssoep

varkenslapje - uienburger espagnolesaus rode koolsalsde prei è la crème - gebakken of gekookte aardappelen Veg: plak selderij met kaas pfet è la crème - aardappelen

VRIJDAG 18-9 tomatensoep - heldere selderijsoep shaslick - paprikasaus - kaas gebakken spaghetti met groente visburger - ravigottesaus worteltjes - gekookte aardappelen

Veg; shaslick paprikasaus - kaas spaghetti met kaas Univers

Sylvia Huygen. Voor de duidelijkheid: het gaat om onbetaald werk. STUDENTASSISTENSCHAP Op het Economisch Instituut van de R.U. Utrecht bestaat een vacature voor een studentassistent die in het bezit is van het propedeuse- of kandidaatsdiploma economie of econometrie t.b.v. kwantitatief onderzoek op het terrein van de arbeidsmarkt. Sollicitaties schriftelijk binnen twee weken aan J. Siegers (Economisch Instituut, Domplein 24,3512 JE Utrecht; voor telefonische informatie: 030-393100/ 393110 of 02159-14578). AFRIKANISTIEK In het kader van het keuzeprogramma 'Afrikanistiek' van de Rijksuniversiteit Leiden wordt in het eerste semester een cursus 'Cultuur en Geschiedenis van Afrika: een Inleiding' georganiseerd. (120 sbu, met mogelijke uitbreiding tot 240 sbu). Tijd: donderdags 14.00-17.00 u., vanaf 17 september. Plaats: Centraal Faciliteitengebouw, Cleveringaplaats 1, Leiden, zaal 028. Voor inschrijving en verdere informatie over het programma Afrikanistiek: Dr. Robert Ross, coördinator, P.N. van Eyckhof 3, Postbus 9515, 2300 RA Leiden, tel. 071-27 22 32 of 27 22 33 (secretariaat). ALGEMENE LEDENVERGADERING VITE De A/gemene Ledenvergadering van VITE zal plaats vinden op maandag 14 September om 20.30 uur in de zaal bij café Voskens, Heuvel 5 te Tilburg. Tijdens deze vergadering geldt als voornaamste agendapunt de verkiezing van een nieuw bestuur. Agenda: 1. Opening 2. Notulen vorige ALV 3. Behandeling jaarverslag en financieel overzicht 4. Redactieverslag 5. Verslag kascommissie 6. Décharge kascommissie en benoeming van een nieuwe kascommissie 7. Kandidaatstelling van het nieuwe bestuur 8. Pauze 9. Bestuursoverdracht 10. Rondvraag 11. Sluiting. Alle leden en geïnteresseerden zijn voor deze vergadering uitgenodigd. INTEGRAND-MEDEWERKERS De succesformule slaat aan; daarom zoeken wij studenten uit alle studierichtingen, eventueel met voorzitteraspiraties, die zin hebben om samen met andere 'Integranders' bedrijven te benaderen om studenten aan opdrachten te helpen. Integrand biedt je een interessante mogelijkheid om eens een bedrijf van binnen te zien. Voor informatie bel: 63.56.12 of kom langs op kamer 0-76. Natuurlijk ben je ook welkom op de informatie-bijeenkomst. INTEGRAND BIJEENKOMST Integrand organiseert woensdag 16 september a.s. van 12.30-13.30 uur een informatie-bijeenkomst in AZ-07. Hierbij zal dieper worden ingegaan op de aard van de opdrachten en de functie die Integrand daarbij vervult. Ook zullen 2 studenten die een opdracht voor Integrand hebben gedaan hun praktijkervaringen vertellen.

Doctoraalstudenten uit alle studierichtingen zijn van harte welkom. Voor iedereen is tevens een infopakket beschikbaar. UNIVERSITEITSAGENDA Vanaf 24 augustus zullen 70.000 academische studenten een gratis studieagenda krijgen, gemaakt door studenten voor studenten. Het bedrijfsleven zorgde voor voldoende geld om een derde editie van de Universiteits Agenda mogelijk te maken. Het idee om een gratis agenda te maken komt uit Rotterdam, waar een vijftal studenten de landelijke coördinatie verzorgen. De kwaliteit van de agenda is dit jaar sterk verbeterd, zowel qua stevigheid als inhoud. In alle universiteitssteden waren studenten actief om de regionale informatie over de stad en haar universiteit zo volledig mogelijk te maken. Tijdens de introductie-dagen van de universiteiten zal de aankomende eerstejaars student de agenda kunnen bemachtigen. Ouderejaars studenten kunnen op vertoon van hun collegekaart de agenda afhalen bij de wetenschappelijke boekhandels, ASA studentenuitzendbureaus en NBBS reiswinkels. Met deze gratis Universiteits Agenda wordt de student een aardig ruggesteuntje gegeven bij het begin van het nieuwe academisch jaar. Voor verdere informatie: 010-4674922. BIJVAK KIND EN MEDIA Door de sectie Kind en Media, RUL wordt het bijvak Kind en Media (incl. kinder- en jeugdliteratuur) verzorgd door studenten uit alle studierichtingen van binnen en buiten de Rijksuniversiteit Leiden. Het bijvak heeft een omvang van 400 SBU. Voor alle studenten wordt een algemeen gedeelte (150 SBU) verzorgd. Na deze inleiding kan men kiezen uit drie differentiaties, t.w. 'Kind en Massamedia', 'Kinder- en Jeugdliteratuur in pedagogisch perspectief' en 'De geschiedenis van de Kinder- en Jeugdliteratuur'. De algemene inleiding bestaat uit acht werkcolleges en literatuurstudie en loopt van ma. 5 oktober tot en met ma. 23 november (10.00-12.30 u.). Dit gedeelte wordt met een schriftelijk tentamen afgesloten. De werkcolleges van de differentiaties zijn in de periode van 11 januari tot en met 28 maart. 'Kind en Massamedia' op de ma. van 14.00-17.00 u.; 'Kinder- en Jeugdliteratuur in pedagogisch perspectief' op de ma. van 14.00-17.00 u. en 'De geschiedenis van de Kinder- en Jeugdliteratuur' op do. van 14.00-17.00 u. De differentiaties worden afgesloten met een werkopdracht. Naast bovenstaande studieonderdelen verzorgt de sectie Kind en Media nog meer activiteiten. Een informatiefolder, met inschrijfformulier zijn verkrijgbaar bij het secretariaat van de sectie: Rijnsburgenweg 169, 2334 BP Leiden, tel. 071-74071. Inschrijving voor 15 september.

Sport \ NELSON MANDELA LOOP II Op zondag 20 september a.s. organiseert de recreatievoetbalvereniging D.J.M, de tweede Nelson Mandelaloop in Tilburg, waarvoor het startschot om 14.00 uur wordt gelost door de nieuwe commissaris van de koningin in Noord-Brabant, Mr. F. Hou ben.

De Nelson Mandelaloop is een trimloop over een afgesloten stratenparcours in de wijk Goirke, met start en finish aan de noordzijde van het Wilhelminapark. Er zijn drie afstanden te lopen, nl. 2y2, 5 en 10 km. In het gebouw van de Surinaamse Welzijnsstichting. Wilhelminapark 56, tegenover de start- en finishplaats, zijn kleed- en doucheruimtes gevestigd. Dee/name en inschrijving De deelnamekosten bedragen f 5,per persoon, ongeacht de te lopen afstand. Inschrijving is voor jong en oud mogelijk door het kopen van de speciaal ontworpen button, die tevens deelnamebewijs is, voor f 5,aan de start- en finishplaats vanaf 13.00 uur. Ook kan men terecht bij de voorverkoopadressen, zoals de Wereldwinkel, Korvelseweg 127; de Vredeswerkwinkel, Gasthuisring 71; de Vrije Boekhandel, Stadhuisplein 356a en de Runnershop, Stadhuisplein 342, allen in Tilburg. Ook is inschrijving mogelijk door het overmaken van f 5,- op gironummer 5662855 t.n.v. de penningmeester van D.J.M., Langestraat 25, Tilburg, onder vermelding van Nelson Mandelaloop II. Opbrengst De opbrengst van de inschrijfgelden komt geheel ten goede aan de ondersteuning van de ANC-vluchtelingenschool te Dakawa in Tanzania. De organisatiekosten worden gedekt door subsidies en sponsorbijdragen. Theater Noorderligt Eveneens op 20 september wordt door de Nelson Mandelastichting, opgericht door leden van D.J.M., om 20.00 uur in theater Noorderligt, Veldhovenring 79 te Tilburg, onder het motto 'n elpee voor 't ANC' een elpee ten doop gehouden, waaraan diverse vooraanstaande Nederlandse artiesten belangeloos meewerkten. De opbrengst van deze elpee gaat ook naar het ANC-onden«ijsprojekt in Dakawa. Deze avond, waarvoor de entree f 2,50 bedraagt, wordt opgeluisterd door optredens van de aan de elpee meewerkende artiesten, zoals: Time Bandits, VOF de Kunst, Mai Tai, MAM, Long Story Short, Het Goede Doel, René Schumann, Yeah en Rob de Nijs. Tevens wordt die avond een single opgenomen met het aanwezige publiek. Meer informatie bij: Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking (COS), tel. 013-351523; leden van D.J.M.: Wilbert Willems, tel. 013-435595; Joost de Kort, tel. 013-356979, pers en voorlichting; Rutger van Santen, tel. 013-357616/358227, Nelson Mandela-stichting. VOLLEYBAL Bij Gepidae kunnen we nog volleyballers plaatsen in de competitieteams voor komend jaar, m.n. in de heren teams. Je kan bij ons tweede klasse spelen op zaterdag of derde klasse op dinsdagavond. Dus ben je van plan om in de weekeinden in Tilburg te vertoeven, dan heb je een leuk tijdverdrijf. Ga je echter liever in de weekeinden naar huis, dan kun je mooi op de dinsdagavond terecht. Dus sla je slag en kom bij Gepidae volleyballen...

SEPTEMBER VRUOAG 11 SEPTEMBER CJnseitta, 20.00 uur: 'Giovanm SenzapenSteri', Regie; Mafco Co8i. <t/m T6-9). Cinecitta, 22.(X) uur- 'Mofta ihd'. Regie, Neil Jordan. Schouwburg, 20.15 ttur; Uehtstadoperette met 'Champagne Cocktail' Schouwburg, 20,00 uur: Filmhuis: 'Eiisa, vida mla' van Carlos Saura. (t/mg 12.9). Schouwburg, 22.15 uur. «Iflibuis: 'Qu«rene!le' van Rainer Werner FassMnder, (t/m 12.9).

IQ

ZATERDAG 12 SEPTfMBeR anecJtta, 20.00 uur: 'La HistoriaOfficiaf. Na sficop commentaar door Kees Vermunt en Thomas Weist. (Org. Buro Buitenlarwl). MAANDAG !4 SEPTEMBER SchottwiHirs, 20.15 mr, 'Helder als gla«' van Ph« Young. Met Hans Corne!Ss$eri en Dorijn Curvers, Schouwburg, 20.00 uuf: FifnïhuJa: 'Dei Amerikanische Ffe«n«f' vm Wim Wenders. (t/m 15,0), Schouwburg, 22.15 uur; fllmhuigt 'Belle de jour' van FratwofeTruffayt (t/m 15J); DSNSDAÖ 15 SEPTEMBER Vtdar: Open roeimiddag. Ur»iv«rsiteit, 20.15 uur, aula; Kor», üedertafet verzorgt optreden van B«dolf Buchbinder, piano. Schouwburg, 20.15 uur: MatpertiUS met 'De getemde feeks' varv Scha» kespeare. Reflte DirkTanghe. Schouwburg^ 20.30 uur, studio: Ir»dependance spaeft 'Giovanni's Kamer' naar dte ronaar* var» James BaWwin in een regie varr Anneke Btokland. WOENSDAG 16 SEPTEMBER Vidar: Open roeimiddag Schouwburg, 20.15 uur: Marco Bakker, Marjon Lambrtnks en het orkest van Eddie de Latte. Schouwburg, 20.00 uur; Filmhuis: 'Je vous salue. Marie' van Jean Llie Godard. (t/m 17.9). Schouwburg, 22,15 uur; Filmhöfei 'Stranger than paradise' van Jom Jarmusch. (t/m 17.9) DONOERDAG 17 SSPTEMBER VJdar: Open rosiöiiddag. Urt{««r8ife9lt, 13.50 uuf, SZ 17: Brotechncfegfe en economische liv fiovatie. M.m.v. Pr<rf. Df. R. SchBperoort. Drs. W. Smit, Mevr. Dw. J . Bunders. Org. Stud. <3efi. Schouwburg, 20.15 uur; 8 f i # t e Kaandorp in haar ftfeu*e show 'Laat mii maar even'. VRUDAG 18 SERTEMSgR Universiteit, 16,15 uur, aula; Iraugurale rede prof, mf. D. Juch. Schouwburg, 20-15 uur: De vijfde van Purper. Met Karin Bloemen, Adelheid Roosen, Bart Kiene, Erik Brey en Frans Mulder Schouwburg, 20,45 uur; 'De Amerikaanse Pausin', Yvonne Lex speelt met vastberadenheid en humor, ironie en w<?ede de pausin in deze theaternionotoos van Esther \fflar. Schouwburg, ^ - 0 0 imtt Fairtiais; 'The 39 steps' van Alfred HitcMtwk. U/m WM,

11 september 1987

w^^ STUDIUM GENERALE

Biotechnologie en genetische manipulatie Economische gevolgen van biotechnologie II: de innovatie m.m.v. Prof. Dr. R. Schilperoort (hoogleraar biologie RUL), Drs. W. Smit (algemeen directeur Akzo-Pharma), Mevr. Drs. J . Bunders (Biologie & Samenleving V.U.). De beloften die de biotechnologie inhoudt voor de farmaceutische en voedingsmjddelen-industne, voor de landbouw, de gezondheidszorg en het milieu schijnen zeer groot. Geen wonder, dat deze nieuwe technologie onderdeel vormt van het innovatiebeleid van het Ministerie van Economische Zaken. Het Nederlands bedrijfsleven neemt van oudsher een vooraanstaande plaats In in economische sectoren, die zich van biotechnieken bedienen. Met Shell, Organon, Gist-Brocades, Heineken en Unilever als voortrekkers zou het toch mogelijk moeten zijn, dat ons land de blotechnologie-delta van Europa wordt. In 1981 werd door de Nederlandse overheid een Programmacommissie Biotechnologie Ingesteld die de regering zou adviseren over de Inrichting van een Infrastructuur, die de research en de industrie op dit gebied zou moeten versterken. Deze commissie stond on-

LIEDERTAFEL

RudoK Buchbinder dinsdag 15 september 1987, 20.15 uur, aula van de universiteit Rudolf Buchbinder, 41 jaar. Snel na zijn Weense studietijd in een indrukwekkende concertpraktijk gedoken. Trad en treedt in vrijwel alle muziekmetropolen op, o.m. onder dirigenten als Abado, Giolini, Jochum, v. Kempen, Martinon, Marrinerm, De Waart, DoratI, Leindorf, Sarwalich, Metha, Menuhin, dus ook met vrijwel alle gerenommeerde orkesten. Van de Salzburger Festspiele is hij een van de dragende krachten. Produceerde al meer dan 70 LP's waaronder de complete registratie van Haydn en alle sonates van Beethoven.

Brabants Bading Festival De Stichting Concerten Goirkese Kerk organiseert dit jaar het Brabants Bading Festival. Dit festival was bedoeld als huldebetoon aan de onlangs 80 jaar gev»/orden componist. Door zijn plotseling overlijden in juni dit jaar krijgt het festival een in memoriam karakter. Badings, die in het Brabantse Maarheeze woonde, heeft een veelzijdig oeuvre nagelaten. Hij componeerde met internationale allure en geldt ongetwijfeld als een van Nederlands meest gespeelde componisten. Tijdens het Brabants Badings Festival dat wordt gehouden van 8 september t / m 2 oktober, wordt een zeer afwisselend programma van werken van Badings ten gehore gebracht. Tweehonderd mensen werken hieraan mee. Het hart ! Univers

der het voorzitterschap van Leidse hoogleraar Rob Schilperoort. De eerste euforie over de mogelijkheden van de biotechnologie heet voorbij te zijn, en Is hier en daar al omgeslagen in regelrechte scepsis. Toch moeten we vaststellen dat met name in de universitaire wereld de laatste jaren veel veranderd Is. De mentaliteit van de onderzoekers schijnt 180 graden gedraald te zijn. Werken voor industriële toepassingen schijnt vandaag de dag het summun van wetenschappelijkheid te zijn. Met name In de sfeer van de biotechnieken weten onderzoekers en ondernemers elkaar zeer goed te vinden. Onder leiding van Prof. Veerman, landbouweconoom aan de KUB, zullen Prof. Schilperoort, Akzo-topman Drs. W. Smit en Mevrouw Drs. J. Bunders het economisch beleid van de Nederlandse regering inzake de biotechnologie evalueren. Bij dit programma over biotechnologie, waarin vooral wordt ingegaan op de economische en juridische kanten van de invoering van deze nieuwe technieken, is een documentatiemap met achtergrondartikelen uitgebracht. Deze is voor f 5,- verkrijgbaar op buro Studium Generale (kamer B2) en het KRIS.

van de activiteiten is Tilburg, de plaats waar het Brabants Conservatorium is gevestigd. Zo is er op dinsdag 8 september in de aula van het conservatorium een lezing over Henk Badings, door Leo Samana (11.00 uur) en op vrijdag 11 september in de Goirkese kerk het openingsconcert van het Badings Festival door: Ad van Sleuwen, orgel; het kamerkoor A.L^Parnassum o.l.v. Pieter van Moergastel en de instrumentalisten van het Brabants Conservatorium.

SCHOUWBURG

De feeks muzikaal getemd 'De Getemde Feeks' van Shakespeare door Theater Malpertuis. Regie: Dirk Tangh. Dinsdag 15 september om 20.15 uur In de schouwburgzaal. Na 'Othello' door de Blauwe Maandag compagnie en 'Macbeth' door Het Vervolg is dit de derde Shakespeareproductie van het afgelopen seizoen waarmee echt te lachen valt. Het relativeren van de klassiekers is hét gegeven van het afgelopen seizoen, denken we maar aan Tjechovs 'Kersentuin' door Art & Pro. Die kersentuin, en 'De Getemde Feeks' door Theater Malpertuis uit Tielt haalden, als belangrijke producties van het afgelopen jaar, een selectie voor Het Theaterfestival. De jury motiveerde in een meerderheidsrapport de selectie van 'De Getemde Feeks' aldus: 'Waar het werk zelfs door Shakespearefanaten grof-boertig, van een lagere orde of volstrekt argeloos wordt genoemd en een gebrek aan humor wordt verweten, is deze voorstelling één brok charme, gra-

SCHOUWBURG

Giovanni's Room Voorstelling: Giovanni's Room naar James Baldwin. Bewerking en spel: Peter Sonneveld en Hajo Bruin. Regie: Anneke van Blokland. Produktle: Independence _ A r n h e m . 19 september Schouwburg Tilburg. 'Hij houdt van mij, hij houdt niet van mij, ik hou van hem, ik hou niet van hem...' De zaal is donker, staand in een felle lichtbundel scheurt Peter Sonneveld bladzijden uit een boek. Als bloemblaadjes moeten de wegfladderende vellen papier antwoord geven op het universele tie, galanterie en scherpzinnigheid. En overladen met humor, waardoor op de publieke tribune weer eens échte vrolijkheid ontstaat. Daarmee voldoet de voorstelling ook nog eens aan haar oorspronkelijke opdracht: feest vanwege het 20-jarig bestaan van Malpertuis. Degeen die meent dat Shakespeare's origineel als een scenario is gebruikt, krijgt gelijk, maar dat kan met zulk een resultaat toch niet een verwijt zijn. Degeen die een tekort aan tekstanalyse weet te bespeuren, kent teveel waarde toe aan het origineel. Het stuk bezit van nature geen psychologische diepgang. Wordt de poëzie van Shakespeare's taal dan niet om zeep gebracht? Wellicht, Voorzover die er is. Laten we zeggen dat zij wordt ingeruild voor de poëzie van de handeling en daarmee begint de voorstelling zo glanzend te worden. De 'Feeks' van Tanghe is minder vrijblijvend dan die van Shakespeare. Er is bij Malpertuis een wrange ondergrond voelbaar: het gaat hier onmiskenbaar om geld en niet om liefde, om maar een facet te noemen. Op satirische wijze wordt de neo-conservatieve houding van de nieuwe rijken en de

raadsel van de liefde. In Giovanni's Room beschrijft James Baldwin op ondubbelzinnige wijze een mannenliefde. Een roman waarin de homoseksuele liefde beschreven werd veroorzaakte in 1956 nogal wat deining. In het Parijs van de jaren vijftig speelt Baldwins verhaal zich af. (Hajo Bruins) flirt met de liefde van Giovanni (Peter Sonneveld) maar verkiest uiteindelijk een keurig aangepaste hetroseksuele relatie. 'Ik wist dat ik hem op een dag zou verlaten'. Hij is een Amerikaans student die in een nichtenbar Giovanni ontmoet. welgestelde Avenue-lezeressen aan de kaak gesteld. Een voorstelling over de yuppie-mentaliteit.' Regisseur Dirk Tanghe is een van die jonge Vlaamse afgestudeerden van de toneelafdeling van het Antwerps Conservatorium. Die kleine toneelschool - jaarlijks studeren er vijf a tien studeriten af - is stilaan legendarisch geworden omdat daar onder leiding van de actrice Dora van der Groen nogal wat talent is opengebloeid dat nu onder de naam van Vlaamse golf furore maakt op de internationale podia, denk maar aan Sam Bogaerts, Lu-

De stormachtige gevoelens die de mooie Italiaan in hem opwekken zijn nieuw voor hem en maken hem angstig. De theatervoorstelling van de Arnhemse theaterwerkplaats Independence biedt meer dan het romantische verhaal van een schijnbaar onmogelijke liefde. De angst alleen gelaten te worden, de machteloosheid van de menselijke liefde en de onherroepelijke betovering vormen de belangrijkste thema's. 'En ik was vele malen zo dichtbij, bij de ogen, bij de lippen van de liefde', deze regels van Kafavi's zijn terecht gekozen als leitmotiv van de voorstelling. De vorm die spelers en regisseuse Anneke van Blokland hebben gebruikt boeit net zozeer als de inhoud. Giovanni is door zijn werkgever ontslagen en vertelt zijn verhaal in alle rust en eenvo.ud, David laat in aanvullende beschrijvingen de drift zien. Om beurten richten zij zich als verteller tot het publiek om zich vervolgens moeiteloos weer te vereenzelvigen met een van de personages: letterlijk stappen zij in de schoenen van hun toneelfiguren. Dit doeltreffende middel zorgt ervoor dat er geen storende overgangen van de en naar de andere scène zijn. Alleen in de eerste barscènes is sprake van ongebreidelde nichtenhumor. Met een minimum aan spektakel wordt het verhaal verder sober verteld en brengt eenzelfde ontroering teweeg als de roman. In het lege decor blijft alleen het spelen van de acteurs over. De première van Giovanni's Room is inmiddels alweer een fikse tijd geleden, de grote opkomst van het publiek zorgde ervoor dat deze voorstelling nu in reprise nog te zien is. L.W. cas van der Vost etc. Zijn talent kon Tanghe in het West-Vlaamse Tielt, in het theater Malpertuis uitproberen, ver weg van de trendbepalende artistieke centra. De autenticiteit en de eerlijkheid waarmee Tanghe te werk gaat, de muzikaliteit en het ritme waarmee hij woorden overbodig maakt, zijn onuitputtelijke fantasie en zijn energie waardoor de door hem geregiseerde tekst en de drager van de tekst onder hoogspanning komt te staan, dat maakt van 'De Getemde Feeks' een feestelijk vuurwerk. p,.

A C H T E R K L A P Magneetkaart vervangt blokjes

De dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken gaat per 1 januari magneetkaarten voor het gebruik van kopieerapparaten invoeren. Hiermee zal een eind komen aan het gebruik van kopieerblokjes door KUB-medewerkers. De magneetkaarten zijn bedoeld om administratieve rompslomp en misbruik van kopieerfaciliteiten in de toekomst te voorkomen. Op dit moment is het zo dat er per afdeling vaak slechts een of twee blokjes ter beschikking zijn. Medewerkers moeten vaak wachten op collega's die ergens met zo'n blokje op zak lopen. Om toch te kopieren schrijven zij dan, bijvoorbeeld in de bibliotheken, hun naam en het aantal kopieën op een lijst. Dit wordt dan later verrekend met de afdeling waaraan de medewerker verbonden is. Duistere lieden maken hier echter weleens misbruik van, door zich bijvoorbeeld voor te doen als hoogeleerd wetenschapper van een

De oversteek

bepaalde faculteit. Voor de bibliotheek-medewerkers valt dit moeilijk te controleren. Bovendien kost de administratieve verwerking van de lijsten veel tijd, juist ook omdat ze vaak niet kloppen. Overigens hadden de bibliotheken vorige week al op eigen initiatief besloten dat er in het vervolg alleen nog met blokjes en munten gekopieerd kon worden. Van de magneetkaarten kan iedere medewerker straks een exemplaar krijgen, zodat er niets meer achteraf verrekend hnpft te worden. De diverse KU B-geledingen kunnen aanvragen doen voor waardekaarten van 100, 500 en 1000 kopieën. Of het nieuwe kopieergemak nu ook voor de student binnen handbereik komt is nog niet duidelijk. De dienst DBH weigert namelijk om nadere informatie te geven. De heer Smolders van het secretariaat van de gezamenlijke bibliotheken, acht het echter niet uitgesloten dat studenten volgend jaar tegen betaling een magneetkaart uit een automaat kunnen halen. Ach, die kant gaan we toch op', voegt hij er aan toe. C.J.

Capaciteitsproblemen bij de economen 'Alleen de PUF is er klaar voor.' Met deze noodkreet vestigden de drie studentenfracties uit de economische faculteitsraad en werkgroep Polek de aandacht op de capaciteitsproblemen bij de eerstejaars economen. Overvolle collegezalen was dan ook het alge-

mene beeld op de eerste dagen van dit semester. 'Trots meldt het faculteitsbureau van de FEW dat we al bijna groter zijn dan Rotterdam. Met een nieuw pool-biljart in de PUF kan er dan ook niets meer misgaan', meldt het pamflet, dat ondertekend is door de 'Stichting Algemeen Belang'. Achter deze 'stichting' gaan de Progressieve Economenfractie, de Verenigde Economiestudenten, de fractie Tristen Beslissen Mee alsmede de werkgroep Politieke Ekonomie schuil. Het College van Bestuur van de KUB heeft, op voorstel van de faculteitsraad van de economen de maximale instroom van nieuwe studenten voor het collegejaar '87/'88 op 750 gesteld. Het college liet begin dit jaar weten dat dit cijfer slechts als een indicatie diende: rekening houdende met de 'overflow' (studenten die niet geplaatst worden bij de studie of bij de universiteit waar naar hun voorkeur uitging gaan wellicht wat anders studeren) werden in februari '87 642 eerstejaars economen verwacht en 163 econometristen. De commissie Capaciteitsproblematiek van de VSNU (Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten) maakte toen een voorlopige berekening van het aantal studenten dat na de landelijke verdeling economie aan de KUB zou gaan studeren. Men kwam uit op 796, een getal dat zelfs boven de maximale capaciteit van het CvB lag. Prof. dr. P. Verheyen, decaan van de economische faculteit achtte de capaciteit 'grofweg voldoende', zoals hij het een half jaar geleden in Univers stelde. 'Er zouden wel wat problemen bij de be-

drijfseconomen kunnen ontstaan', aldus Verheyen, 'maar als die niet opgelost zouden kunnen worden, zou de capaciteit niet op 750 gesteld zijn.' De massale drukte tijdens de eerste collegedag van dit semester was volgens Verheyen te wijten aan onvoorziene aanmeldingen tijdens de laatste week van de vakantie. 'De studenten bedrijfskunde (een studie met een numerus fixus) die uitgeloot werden gingen traditioneel rechten in Leiden studeren, maar meldden zich nu veelal aan voor economie in Tilburg', aldus Verheyen. In Rotterdam wei'd de maximale instroom gesteld op 1300, 'en dit was een absoluut getal', zegt Verheyen, 'terwijl het cijfer van 750 voor Tilburg slechts relatief was.' Gevolg: veel niet in Rotterdam geplaatste studenten kwamen naar Tilburg. Verder speelde de KUB nog voor de opvang van 27 procent van de overflow: studenten die niet aan hun studie van de eerste keuze konden beginnen en economie als tweede keuze hadden opgevoerd. Nog een oorzaak voor de uitpuilende collegezalen: veel studenten houden zich niet aan de colleges die voor hen gepland zijn: soms kiezen ze eigenhandig voor een college met een andere docent. Zo erg als het pamflet het doet vermoeden, is het volgens studieadviseur Jos Pijnenborg niet. 'In overleg met de faculteitsraad worden er al extra colleges gegeven en de recidivisten worden in aparte zalen gezet', aldus Pijnenborg. De verwachting is dat er dit jaar 750 - 800 eerstejaars economie aan de KUB gaan studeren. Het totaal aan plaatsingsbewij-

zen, dat de VSNU voor deze studie op 902 heeft gesteld, wordt daarbij niet gehaald. Het aantal nieuwe studenten econometrie wordt geschat op 180. Pijnenborg: 'Er hebben zich 168 studenten ingeschreven voor het practicum informatica, en dat is een heel betrouwbare graadmeter.' Stef Elizen van de Pef: 'Het probleem is ook dat er voor economie geen numerus fixus bestaat: iedereen móet geplaatst worden.' Voor hem blijven de moeilijkheden niet beperkt tot de eerstejaars studenten. De nieuwe lichting zal waarschijnlijk het volgend jaar massaal de colleges in de bedrijfseconomische richting gaan volgen, 'zeker gezien het feit dat er nu al zo veel studenten zijn die eigenlijk liever bedrijfskunde hadden willen gaan studeren', zegt Elizen. Het huidige cohort tweedejaars bedrijfseconomen kampt al met dergelijke problemen. Bij het vak Kosten, Waarde, Winst, dat nota bene gegeven werd in de grootste zaal CZ 101, konden sommige studenten zelfs geen staanplaats meer vinden. Al met al lijkt het er op dat de capaciteitsproblemen bij de eerstejaars opgeschoven dreigen te worden naar het volgende jaar. Prof. Verheyen: 'Onze prioriteiten gaan dit jaar uit naar het afstuderen van de oude-stijlers en van het eerste cohort nieuwe-stijlers, vóór september 1988'. De ondertekenaars van het pamflet houden het er op dat de colleges voor de eerstejaars voortaan vanaf het veld achter gebouw A plaats zullen vinden en bij slecht weer vanuit 'het dorstige hert'.

m

M.K.

door Frans Godfroy

Het kan vreemd gaan met mooie plannen. In den beginne was het aUemaal helemaal anders bedoeld. Er was een cityrmg en een meuw wmkdcircuit voorzien, die elkaar - vanwege de te verwachten omvang van verkeers- en voetgangersstroom - ongelijkvloers zouden kruisen. Aldus hadden De Broek en Bakema, architecten, het zich voorgesteld. . . . . j T-. u « Maar het ging al direkt mis. Ongelijkvloers was een mooie oplossmg, maar het idee van Ue B. & B. zou te duur worden: de verkeersader zou onder het voetgangersdomem door moeten gaan, wat neerkwam op een komplete autotunnel. Wat doe je als je een voetgangers- en een snelverkeerstroom elkaar ongehjkvloers wüt laten Kruisen, maar een auto-tunnel te prijzig is? Juist. Dan wordt het een voetgangerstunnel onder het snelverkeer door. De meeste voetgangers zijn nu eenmaal smaller dan auto s en eisen derhalve minder kostbare tuimelbreedte op. Tammer aUeen, dat hun route zo grillig is. Voetgangers zijn vrije vogels. Bevmdt een auto zich op een tunnelweg, dan zal het in het algemeen niet meevallen voor de verandermg eens bovenlangs oflinksom te rijden. Maar de voetganger gaat zijn gang. Gewone Tüburgers waren dus met geen stok die tunnd in te knjgen. Behalve dan de heden, die het op de verUchting en de houten plafonddelen voorzien hadden. Bmnen enkele weken na de ingebruikname besloot het gemeentebestuur daarom de voetgangerstunnel weer ^ sluiten. En zo komt het, dat sinds de bouw zo'ntienjaar geleden van de Kattenig - het winkel/flatcomplex waar de Paleisring onderdoor gaat - de twee roltrappenhuizen voor een ondergrondse oversteekplaats een monument ter ere van de onvoorzieningheid zijn gebleven. Jarenlang hebben ze erbij gelegen als de dichtgespijkerde Oostberüjnse ingangen van een mtgeschakdd station van de Westberiijnse U-bahn. De roltrappen zijn verwijderd, want als je die met van üjd tot üjd laat lopen zijn ze ten dode opgeschreven, en het was te duur om voor het aan- en mtzetten van de schakelaar iemand in dienst te nemen. Later is een van de huisjes verbouwd entijdeüjkverhuurd aan een tabaks-en tijdschriftenhandel. , ^ , ^ j i. . n Ir. J. Jongen, hoofd afdeling Stadsontwikkeling van Pubheke Werken geeft toe, dat het er aUemaal niet erg geslaagd uitziet. , , T^ . J J 'Oorspronkeüjk was er op het Koningsplein een warenhuis gepland. Dat is nooit van de grond eekomen Was dat er wel geweest, dan zou de drukke voetgangersstroom een ongehjkvloerse oplossing zeker gerechtvaardigd hebben. Het plan zat best logisch in elkaar, maar hoe verder er aan zo'n plan wordt gesleuteld, des te meer wordt die logika aangetast. Eerst is een autotimnel te duur, dus wordt het een voetgangerstunnel. Dan gaat het warenhuis met door, waardoor het mtgangspunt van de drukke voetgangersstroom vervalt.' Er ligt overigens momenteel een plan klaar om de tunnel in het kader van de 'Compacte Stad' in ere te herstellen. Op het Koningsplein, ongeveer waar indertijd het warenhuis niet doorging, zal het 'Stadskantoor' (Openbare bibUotiieek, Sociale Dienst, Pubüeke Werken en enkele andere gemeentelijke diensten) verrijzen. Daaronder zal een nieuwe parkeerkelder worden gegraven naast de bestaande. De nieuwe kelder zal maar enkele meters verwijderd liggen van de voetgan-

gerstunnel. Er is dus nog maar een kleine verbinding nodig om helemaal binnendoor uit de auto in het dan overdekte winkelcentrum terecht te komen. Over maatregelen ter voorkoming van vandalisme wordt nog nagedacht. . Tot het zo ver is, steken we dus nog in de buitenlucht over, wat trouwens een ervaring op zich is: Kom je vanaf het Koningspleinrichtingwinkelcentrum, dan loop je recht een uit spoorbidzen opgetrokken plantenbak in. Had daar indertijd niet even naar gekeken kunnen worden bij de aanpassingen van de plannen? Er is naar ^ e k e n . De plantenbak is zelfs na de aanleg van de oversteekplaats met opzet aangeIr iongen: 'Mensen doen logische dingen en geen onlogische dingen. Indutil, de bel^gingsmaatschappij die de Kattenig heeft opgezet, zag dat iedereen rechtuit door het phnteoentje, dat er eerst lag, heen wandelde met voorbijgaan aan de winkels verderop. Dat was de bedoeling niet. De plantenbakken zijn toen bewust aangebracht om de voetgangersstroom langs de winkels te leiden.' Maar zie: zelfs de meest rigoreuze middelen zijn niet tegen de logika van sommige weerbarstigen bestand. Het kan ter plaatse worden vastgesteld aan de hand van een uitgesleten slmproute dwars door de plantenbak.

I