1987 05 08

UNIVERS College pakt studievertraging aan Het College van Bestuur van de KUB overweegt extra maatregelen om studenten met een ernstige studievertraging toch nog binnen de gestelde tijdslimiet te laten afstuderen. Vooral voor de problematische 'generatie '82' lijkt de situatie alarmerend. Om zoveel mogelijk studenten uit deze groep vóór of omtrent 1 september 1988 te laten afstuderen stelt het College voor dat de faculteiten op korte termijn met de vertraagde studenten gaan praten. Het College van Bestuur merkt overigens op dat die gesprekken blijkbaar bij alle faculteiten 'ofwel in gang zijn, ofwel reeds gevoerd, ofwel voorgenomen'. Verder denkt het bestuur van de KUB over het geven van begeleiding in groepen door repetitoren: dat kunnen docenten zijn, maar ook pas afgestudeerden die tijdelijk als extra-personeel worden aangesteld. Ook is een zomerprogramma overwogen waarin de studenten nog vóór de cursus 87-88 zover worden bijgespijkerd, dat zij in elk geval het komend cursusjaar gewoon kunnen meelopen zonder nóg meer vertraging op te lopen.

Het College zegt de problematiek van de trage studeerders zeer ernstig op te vatten: 'Dit is allereerst een probleem van de studenten zelf, doch daarnaast ook voor de faculteiten en voor de instelling. De instelling moet zich verantwoordelijk voelen voor de studenten en voor zover deze problematiek leidt tot studiestaking en rendementsdaling, zal zich dit vertalen in daling van middelen en mogelijkheden; een neerwaartse spiraal is denkbaar'. T.G.

'Tachtig procent haalt propedeuse' Van alle studenten in het W.O. haalt ongeveer 80% het propedeuse-examen. Dit zeer gunstige cijfer is bekend gemaakt tijdens een landelijk congres over het Hoger Onderwijs, dat afgelopen woensdag werd gehouden op de K.U.B. De voorzitter van de V.S.N.U., ir. P. van der Schans, onthulde verder dat ruim 70% van alle ingeschreven studenten de

Raad niet 'teleurgesteld' over bezuinigingsaanpak. De motie waarin de universiteitsraad zijn teleurstelling uitspreekt over de bezuinigingsaanpak van het College van Bestuur werd door de indieners tenslotte niet in stemming gebracht. Tijdens de raadsvergadering van 23 april bleek er geen meerderheid voorhanden die het dagelijks bestuur van de KUB op de vingers wilde tikken voor het gevoerde beleid bij de nwp-kortingen. De indieners van de motie van teleurstelling, de leden van de fractie Breed Front, wilden de universiteitsraad een uitspraak ontlokken over de gevolgde procedure bij de invulling van de bezuinigingen voor het niet-wetenschappelijk personeel. Zoals bekend moet de KUB in deze sector twintig banen inleveren om te voldoen aan de ontbureaucratiseringseis van 1,2 miljoen in het kader van de SKGoperatie. Het College van Bestuur had daartoe in eerste instantie veertig plaatsen aangewezen die voor opheffing in aanmerking konden komen, met de bedoeling er daar uiteindelijk twintig van over te houden. Die procedure, aldus de motie van Breed Front, getuigt nauwelijks van een beleidsvisie: bovendien heeft hij wantrouwen en onrust veroorzaakt en onnodig veel schade toegebracht aan de motivatie van talloze medewerkers van de KUB. Breed Front had het College graag op het matje geroepen en willen aansporen om in het vervolg meer oog te hebben voor de belangen van het personeel en voor de werksfeer. De overige raadsfracties lieten zich in een eerste gespreksronde ook kritisch uit over de aanpak van het College van Bestuur. Vooral het ontbreken van een coherente visie in het personeelsbeleid was de meeste fracties opgevallen. Het

College van Bestuur verdedigde zich met de bewering dat het met het oog op het voorkomen van gedwongen ontslagen juist heel moeilijk is geweest vanuit een algemene beleidsvisie te opereren. Kennelijk had de raad hierna niet meer zo'n behoefte o m de uiting van teleurstelling aan het adres van het College te onderschrijven. Waarop Breed Front de motie introk.Overigens moest het bestuur van de KUB beloven dat men binnenkort de mogelijkheid en wenselijkheid van decentralisatie van beheerstaken bij het niet-wetenschappelijk personeel nader zal onderzoeken. Een motie om in de Nota Formatie-ontwikkeling 1988-1992 ruimte op te nemen voor vernieuwing in de nwp-sector werd door de raad overgenomen met 16 stemmen voor en 5 tegen. Tenslotte nam het College van Bestuur een amendement van de fractie PLM over, waarin de oorspronkelijke invulling van de twintig bezuinigingsplaatsen op details wordt bijgesteld.Zo wordt de aanslag van de Dienst Algemene Zaken nu verhoogd met een halve formatieplaats ten laste van de afdeling Pers en Voorlichting en hoeft de drukkerij voorlopig minder formatieruimte in te leveren dan in het oorspronkelijke plan van het College was voorzien. T.G.

Werkloosheid academici De werkloosheid onder academici is sinds vorig jaar november licht gedaald. Volgens cijfers van het ministerie van sociale zaken stonden eind februari 17.141 werkzoekende afgestudeerden van de universiteiten ingeschreven bij de arbeidsbureaus. Daarvan zijn 10.975 mannen en 6.166 vrouwen. De cijfers van november 1986 waren respectievelijk 17.590 (totaal): 11.304 (mannen) en 6.286 (vrouwen). vervolg op pagina 9 eindstreep haalt van de studierichting waarmee men Is begonnen. De Tilburgse rector R.A. de Moor, ook een van de sprekers op het V.S.N.U.-congres, pleitte in zijn redevoering voor een integratie van de propedeuse in het wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs. De overheid moet die integratie niet opleggen, maar wel alle hinderpalen er voor weghalen. I n de doctoraa Ifase zou men daarna de volgende hoofdtypen gaan onderscheiden: onderzoekersopleidingen, praktijkoppleidingen en algemeen vormende opleidingen. De inrichting van de ondenwijsprogramma's zou helemaal aan de instellingen zelf moeten worden overgelaten, aldus rector De Moor. T.G.

7

Surinaamse vakbonden w o r d e n het synnbool van verzet tegen de militaire dictatuur en de enige h o o p op terugkeer naar de democratie, aldus dr. Campbell (foto), die o n langs aan de K U B promoveerde. •

8/9 Westeuropese normen en waarden werden op grote schaal onderzocht. Drie Tilburgse sociologen en hun onderzoeksleider prof. dr. Ruud de M o o r publiceren deze week het Nederlandse aandeel van dit onderzoek in 9 Westeuropese landen.

3

Het Lustrumprogramma voor de viering van 60 jaar K U B is in grote lijnen rond, ondanks de acties tegen Deetman en het snoeien in de beschikbare lustrumgelden.

'Voorzichtig met privatiseren'

De universiteitsraad heeft het College van Bestuur van de KUB gevraagd voorzichtigheid te betrachten bij de privatisering van enkele diensten van de universiteit. In de voorstellen tot bezuiniging had het College aangekondigd te streven naar privatisering van de onderhoudsdiensten, inclusief tuinwerkzaamheden en schoonmaak. Een met meerderheid van stemmen aanvaarde motie van Breed Front verzoekt het College van Bestuur vooralsnog geen stappen te zetten in deze richting en eerst een studie te maken van de mogelijke gevolgen, onder meer op organisatorisch, financieel en rechtspositioneel gebied. 'De universiteitsraad', aldus de motie van Breed Front 'heeft zich nog nimmer uitgesproken over de wenselijkheid van privatisering van nwp-taken en de universiteitsraad heeft geen inzicht in de positieve en negatieve gevolgen van privatisering'. j Q

INGEZONDEN

COLOFON MATSERTJES

"Reaktionair" is een rubriek waarin raakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Een boekje open over de V.E.S. Hoewel het niet in de aard van onze fractie ligt, om in te gaan op hetgeen andere stu. dentenfracties tijdens de verkiezingscampagne beweren, getuigt hetgeen de V.E.S.-studentenfractie naar voren heeft gebracht van een dermate gebrek aan realiteitszin en fatsoensbesef dat wij ons toch genoopt zagen een korte reactie hierop te geven. 1. Er wordt gesteld dat 'V.E.S. en fiscalisten weinig of nooit van mening verschilden'. De raadsvergaderingen tonen echter een opmerkelijk groot verschil van mening, met name op het gebied van de massaliteit in het onderwijs. Bij een bestuursvoorstel dat een verhoging van het aantal propedeusestudenten economie van 550 nu, naar800per 1 septembera.s. inhield, deed de V.E.S haar mond niet open (!) en stemde met het voorstel mee. De Fiscaal-Economen stemden, als enige studentenfractie, tegen vanwege de negatieve consequenties voor de kwaliteit van het onderwijs. 2. Door de V.E.S. worden cijfers zodanig verzonnen, dat fiscaal-economen en postdoctoralen Belastingkunde zouden moeten geloven dat De Fiscaal-Economen onmogelijk in de faculteitsraad kunnen terugkeren. Nadat de V.E.S. met het haar niet onbekende natte vingerwerk al een paar cijfers verkeerd heeft weergegeven (bv. 1350 stemmen i.p.s. 1154) doet zich het sum-

mum van cijfermatige misleiding voor als de V. E.S. verklaart dat er maar 230-240 potentiële fiscalistenstemmers zijn. Hier 'vergeet' de V.E.S. gemakshalve de postdoctoralen Belastingkunde (circa 210 studenten). Derhalve komt het aantal potentiële fiscalistenstemmers op 440-450 wat dus ruim voldoende is voor een zetel in de faculteitsraad. 3. De fatsoensnormen worden echter overschreden als de V. E.S. beweert dat de 'fractie fiscalisten' zelf onderkent dat ze niet zal terugkeren in de faculteitsraad. De Fiscaal-Economen hebben zich nimmer in een dergelijke richting uitgelaten, temeer daar men een voudig kan becijferen dat De Fiscaal-Economen vrijwel zeker zullen terugkeren. 4. Tot slot vermeldt de V.E.S. dat zij samenwerkt met de 'fractie fiscalisten'. Het moge duidelijk zijn dat samenwerking met een fractie van dergelijk twijfelachtig kaliber voor ons uitgesloten is. De Fiscaal-Economen

Gruwelijke vergissing De schrijver van 'Problemen en Schijnproblemen' in de filosofie' (Univers 24:30) gaf geen blijk van groot logisch inzicht toen hij schreef dat een Nedelandse wiskundige een logische fout maakt door een uitspraak met de structuur 'Voor alle x is er een y' en 'Voor alle y is er een x' door elkaar te halen. Wat de bedoelde wiskundige wél door elkaar haalde was natuurlijk 'Voor elke x is er een y' en 'Er is een y voor elke x'. Henk Visser NASCHRIFT: 'Anderzijds was ik er in de omgang met mijn meester van bewust geworden, en werdil< me in de dagen die volgden steeds meer bewust, dat de logica vele diensten kan bewijzen, op voorwaarde dat men zich erin begeeft, maar haar vervolgens weer achter zich laat.' Umberto Eco, De naam van de roos, p. 276. RvH

Univers

^ ^

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TYPEWERK: Wilt u uw werk netjes op een electronische machine getypt, belt u dan s.v.p. 672466. SOCRATES-FILM: Dinsdag 12 mei om 20.00 uur is in CZ 101 de film 'A Passage India' te bewonderen. Entree: ƒ 2,50. Verder programma mei: dinsdag 26 mei: 'Paris, Texas' en donderdag 11 juni: 'Stop making sense' in het Noorderiigt. VACATURE: Post - doctoraal stage klinisch psycholoog de Wever-Ziekenhuis, Heerlen. Inl. Drs: L.A.J.M. Maas 045-766470. FEEST!!: Als afsluiting van het collegejaar organiseert 'Socrates' donderdag 11 juni een groot feest in het 'Noorderiigt'. Naast twee bands kun je dan kijken naar de muziekfilm 'Stop making sense' en alle tentamenfrustraties tot vroeg in de morgen eruit dansen! VAKANTIE: Heb je zin om komende zomer 3 weken naar Marokko te gaan. Reizen per truck, zelf koken, kamperen. Ook gaan we komende herfst 3 maanden naar West-Afrika. Reizen door woestijn, savanne en regenwoud. Vertrek 1/10. Wil je meer weten? Tel.: 020-120008/255424. Meestal 's avonds bereikbaar. TYPEWERK: Secretaresse typt scripties, proefschriften, verslagen e.d. in Nederlands, Frans, Duits, Engels op moderne apparatuur. Tel. 013-702978. GEVRAAGD: Advocatenkantoor Mr. Baruch Moszokowicz zoekt met spoed een jurist. Ervaring wenselijk. Sollicitaties richten aan: Mr. Baruch Moszkowicz, Willem II Singel 40, 6041 HT Roermond. GITAARSTUDIO: Walter Stadhouders. Gitaaries, jazz, klassiek, liedbegeleiding enz. Vier lessen proef voor ƒ 45,—. Inl. 013-358562. ZOMERCURSUS ITALUANS: Intensieve communicatieve tweeweekse zomercursus Italiaans in Rome, inclusief accomodatie een excursies naar droomplekjes: ƒ 395,—. Bel voor meer informatie: Angelique van Groeninghen 030-513118.

SKG-studenten krijgen financiële tegemoetlaoming Evenals bij de taakverdelingsoperatie kunnen studenten, die moeten overstappen naar een andere universiteit of studierichting omdat de oude vestigingsplaats sneuvelt in de krimp- en groeioperatie, een financiële tegemoetkoming krijgen. Bij een overstap naar een andere studierichting aan dezelfde universiteit of van de ene naar de andere Amsterdamse instelling bestaat recht op 250 gulden. Bij een verhuizing naar een universiteitsplaats die maximaal 75 'spoorkilometers' weg ligt is dat 1000 gulden, lé de afstand groter, dan wordt dit 1750 gulden. Dat staat in het ontwerpbesluit sociaal beleid studenten, dat door ministers drs. W . J . Deetman naar de Tweede Kamer is gestuurd. De tegemoetkomingen worden uitbetaald door de colleges van bestuur, die deze vervolgens kunnen declareren bij de minister. Daarvoor is met ingang van 1987 vijf jaar lang een half miljoen gulden uitgetrokken. Deetman verwacht overigens dat er niet veel gebruik zal worden gemaakt van de tegemoetkomingen, omdat ouderejaars

^ ^ matsertjes

hun studie meestal nog wel in de oorspronkelijke stad kunnen afronden. Voor de huidige jongerejaars zal een overstap wel noodzakelijk kunnen zijn. In het besluit worden ook weer spreidingscommissies ingesteld, die de studenten van een opgeheven studierichting moeten verdelen over de overblijvenden. Elke betrokken universiteit benoemt daarin één lid. Ook voor de begeleiding van de studenten die moeten overstappen worden per studierichting commissies ingesteld. De universiteit, waar een vestiging wordt opgeheven, heeft daarin de meerderheid. De begeleidingscommissies zullen de studenten en de ontvangende studierichtingen adviseren over de inpassing van studieprogramma's. Een belangrijke voorwaarde daarbij is dat de totale studielast van de verhuisde student niet mag worden vergroot. U.P.

TE KOOP: BNB 1970-1981 incl. registers, vakstudienieuws 1970-1981. WFR 1954-1966 en 1970-1983, H.N. de Bruijn, tel. 070-766257 (9-17 uur) of 070-977099 t.e.a.b. STOP: Wat doe jij deze vakantie? Zeil- en surfschool Wijnstra voor jongeren en volwassenen. Tevens zeilboten-, surfplanken- en kanoverhuur. Folder op aanvraag. Uitwellingerga (Frl.). Tel. 05153-214. VAKANTIE: Wij gaan naar Marokko, Turkije of de Noordkaap. Hiervoor zoeken we nog reisgenoten. Info: 053-301450/313349. AFSTUDEREN: Geef een feest of borrel in La Cabane (special price). Bel of kom langs. Donderdag t/m zaterdag vanaf 21.00 uur open en zondag vanaf 15.00uur. Academielaan 73, Tilburg. Tel: 013673384/354223. THEATER: De Werkgroep Universiteitstheater Tilburg (W.U.T.) zoekt voor een nieuwe productie nog enkele acteurs/actrices met ervaring en/of talent. Bellen: Susan 432062; Ingrid: 360048.

Het nieuws van de BBC; Ook ik, Ali 'Ach, de beste methode om Europa te co\ercn is vanaf vliegveld Heathrow." Reportage: hoe de BBC - voorzichtig - het nieuws brengt. Over censuur en regcringsdruk. Opmerkelijk: Buitenlandse arbeiders hebben het in Nederland net zo slecht als in Duitsland: 'Ze staan hier lÓO procent gif te vreten." Onthullend: het bewijs dat Braks hogere visvangsten opgaf dan er waren. Bibeb en filmregisseuze Lili Rademakers. De rede \an Jan Blokker over hel Kunstenaars\erzet.

HET KANTONGERECHT

In de vernIcuHde kleurenbijlage: de nadagen van het kantongerecht. Elf rechters over 'hun' rechtbank, en het recht \an dag tot dag. Het Duo: Sonja Barend, Ellen Blazer. En: acht kinderen op hongertocht, een familie\erhaal uit de oorlogswinter.

Lees naast UW krant Vrij Nederland

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers tome asselbergs, huge backx, ben beljaars, hans de brouwer, claartje van der grinten, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, astrid tates, yvonne ton, nanny timmers, lil wagenmakers columnisten dr. a.j.w. boelhouwer, c m . van diek dr. p.f.m. kop, prof. dr. j.a. stalpers samenstelling redaktleraad prof. mr. p. van seters (voorzitter) dr. h. van erp, m. ackermans (adviseur), drs. th. schouw, h. van kleef, drs. c.p.m. broekhof officiële mededelingen afd. persen voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn. redaktl»«dres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern: 2277en 2506 kamer B 12enB 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em. de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden / 15, — per jaargang 8 mei 1987

Voorlopig programma twaalfde lustrum

'De samenleving (van generaties) in de jaren negentig' Het voorlopig programma voor de viering van tiet twaalfde lustrum van de KUB komend studiejaar is rond. Na flink v\/at vertraging en met een forse reductie van de aanvankelijk geplande activiteiten vanwege de tegenvallende financiën hiakte de lustrumcommissie tialf april de knoop door. De afwijzing van fiet grootste deel van de subsidie-aanvraag bij het Steunfonds is de voornaamste financiële tegenvaller. Het Steunfonds honoreerde slechts een derde deel van de aanvraag van de lustrumcommissie, in de vorm van een voorgenomen garantiesubsidie van 75.000,-. Bovendien moet dit geld specifiek ten goede komen aan wetenschappelijke activiteiten die bijdragen aan de goede naam van de KUB en die nog nader uitgewerkt aan het Steunfonds gepresenteerd moeten worden. Ook van de bedoeling om agtief te zoeken naar sponsors is tot nu toe weinig terecht gekomen. Collegelid J . van Berkom, voorzitter van de lustrumcommissie wijt dit vooral aan tijdgebrek, een factor die eveneens zorgde voor de vertraging in de lustrumvoorbereidingen. Toen de bezuinigingsvoornemens van minister Deetman bekend werden, verdwenen de lustrumplannen even naar de achtergrond. 'We vroegen ons af of er eigenlijk nog wel reden was om feest te vieren', verwoordt Van Berkom de tweeslachtige positie van de lustrumcommissie vorig najaar. De benaderde studentenorganisaties en faculteiten toonden volgens hem destijds ook al niet veel animo om een activiteit voor hun rekening te nemen. Ze voerden actie tegen Deetman of wilden zich nog niet voor een ver in de toekomst liggend lustrum vastleggen.

door een adviesgroep. 'Generaties in de jaren negentig' gaat in de huidige opzet als een soort rode draad door het programma lopen met name in een themacongres en bij de diesrede.

HOOFDTHEMA In een toelichting bij het voorlopige programma benadrukt de lustrumcommissie echter dat 'De samenleving in de jaren negentig' het hoofdthema blijft. Deze constructie doet wat gekunsteld aan. Blijkbaar is de commissie er toch niet in geslaagd in haar poging zich te ontworstelen aan het opgelegde hoofdthema met de keuze voor een rode draad. Niet voor alle lustrumactiviteiten bood de generatieproblematiek immers een goed aanknopingspunt. Deze activiteiten pasten dan altijd nog wel onder de ruime noemer 'De samenleving in de jaren negentig' In het voorlopige programma ligt een sterk accent op wetenschappelijke activiteiten: diverse symposia en con-

gressen met als een van de hoogtepunten een themacongres over generaties, voorafgegaan door de presentatie van een wetenschappelijke bundel. Verder ondermeer een congres over drugsproblematiek in de jaren negentig en de rol van het strafrecht daarin; een symposium Brabant; een gezondheidsdag door de psychologen en de Ziekenhuisraad en een studiedag over ouderenbeleid door de wetenschapswinkel. Voor een deel bevat het programma evenementen die elk jaar gewoon plaatsvinden zoals de opening van het academisch jaar, de diesviering en de Oldendorflezingen. Ditmaal aangepast aan het lustrum. Ook de vorig jaar gestarte openbare cultuurcolleges krijgen een vervolg en Studium Generale gaat een cyclus over biotechnologie voorbereiden. Naast wetenschap ook cultuur, zij het voor een deel eveneens evenementen die al enkele jaren plaatsvinden: de Kunstkermis en misschien de Nacht van het Boek. Verder wordt gedacht aan cabaret, toneel door het universiteitstheater en een optreden van het universiteitskoor. Studenten en afgestudeerden leveren ook een aandeel in het lustrum. Vite organiseert een congres over Oost-West verhoudingen, Olof een wetenschappelijke dag over electronisch bankieren en Kon-tekst een themadag over uiterlijk in de jaren negentig.

Voorzitter lustrumcommissie, CvB-lid J . van Berkom.

Behalve financiële en organisatorische problemen zorgde het lustrumthema voor minstens evenveel hoofdbrekens. Voordat de commissie van start ging in de zomer van '86, was het lustrumthema namelijk al vastgesteld door het College van Dekanen: 'De samenleving in de jaren negentig'. Hoewel de commissieleden liever een concreter onderwerp zagen, viel aan het lustrumthema niet meer te tornen. In de periode daarna zocht de commissie naar mogelijke ingangen om het thema gestalte te geven en koos een aantal deelonderwerpen. Een daarvan, de opeenvolging van generaties, viel bij iedereen in de smaak en werd uitgediept

Veel belangstelling voor taalvaardigheid Engels De cursus Taalvaardigheid Engels voor medewerkers is een groot succes. Maar liefst 68 wetenschappelijke medewerkers, variërend van AIO tot professor gaven zich als deelnemer op voor deze door het werkverband Taalvaardigheid van de Letterenfaculteit georganiseerde cursus. Dat is veelmeer dan de docenten die de cursus geven hadden durven dromen 'We verwachtten eigenlijk dat er maar een man of acht zou reageren op het voorstel om een cursus te organiseren', vertelt Andree Tingloo, één van de docenten van de cursus Taalvaardigheid. 'De cursus is opgezet omdat er door enkele medewerkers zelf om is gevraagd. Vaak gebeurt het namelijk dat wij teksten in het Engels van medewerkers moeten corrigeren, zonder dat we met de auteurs kunnen overleggen. En de auteurs stappen op hun beurt niet zo makkelijk naar ons toe.' Zo bleven de medewerkers en de correctoren met vragen zitten: wat bedoelt de corrector met zo'n opmerking en wat wil de auteur met zo'n zin zeggen. Marianne Sanders, die samen met Andree Tingloo de cursus verzorgt

legt uit hoe de cursus in elkaar steekt: 'De cursus heeft de vorm van een workshop en bestaat uit zes sessies van ieder twee uur. We hanteren de 'common error approach' binnen de cursus. Dat wil zeggeni dat we de cursisten enerzijds laten oefenen met verschillende teksttypes als een onderzoeksverslag, een brief of een referaat. Deze teksten worden ingeleverd en door ons nagekeken. De algemene fouten die we dan veelvuldig tegenkomen behandelen we in de volgende sessie. Anderzijds laten we de cursisten zelf met vragen komen. De meesten zijn bezig een artikel te schrijven en kunnen de problemen waar ze op dat moment mee zitten naar voren

brengen.' Hoe is het te verklaren dat er zo'n ovenweldigende belangstelling voor de cursus is? De docenten hebben daar geen verklaring voor. Andree Tingloo: 'Er wordt nu wel meer achter de mensen aangezeten om te publiceren. En in een beetje internationaal tijdschrift wordt verlangd dat je Engels schrijft. We merken het ook aan de hoeveelheid correctiewerk die we krijgen. Dat wordt steeds meer, we moeten het nu af en toe zelfs weigeren omdat we het niet meer aankunnen. Een andere reden is misschien dat de mensen elkaar aansteken. Zo hebben we bijvoorbeeld drie aanmeldingen uit één kamer.' Herman Soppe, 46 jaar, is medewerker van de psychologische faculteit. Waarom is hij de cursus gaan doen? Herman Soppe: 'Schrijven is moeizame arbeid, zelfs in je moedertaal. Schrijven in het Engels is extra moeilijk omdat je de handicap hebt van een beperkte woordenschat en een grammaticale kennis die niet zo goed is als die van je moedertaal. Hoe beter je je nu in het Engels schrijven bekwaamt, hoe makkelijker het wordt om te doen.' Herman Soppe vindt de cursus 'plezierig om te

TOEZEGGING Angeli Poulssen van Kon-tekst reageert verbaasd op het verzoek iets meer te vertellen over de themadag. 'We hebben nog helemaal geen officiële toezegging van de lustrumcommissie gehad, wel een mondelinge.' Deze studentenvereniging van de Letteren wil een congres organiseren, met een socioloog, trendoloog, econoom en een modeontwerper om vanuit hun vakgebied in te gaan op de betekenis van het uiterlijk. Het geheel zou ondersteund moeten worden met video's en een modeshow. Is de commissie zelf te spreken over het voorlopige, gereduceerde programma? Van Berkom: 'Het is een goed samenhangend geheel, dat ook in spreiding en volume aantrekkelijk is.' Lustrumcoördinator Ben Beljaars toont zich eveneens tevreden, hoewel hij het jammer vindt dat een aantal culturele ideeën, waar hij enthousiast over was, afvielen. De Pythische Spelen bijvoorbeeld. Lange tijd werd met Maastricht - waar deze manifestatie voor studentenkultuur vorig jaar voor het eerst werd gehouden - onderhandeld om de spelen naar Tilburg te halen. De Maastrichtse studenten willen de Pythische Spelen echter niet kwijt en zoeken geld voor een nieuwe editie . Zelf een soortgelijke manifestatie opzetten zou te kostbaar worden, zegt Beljaars. Hetzelfde gold voor een idee voor een combinatie van cultuur en wetenschap zoals bijvoorbeeld in de Biënnale van Venetië. Momenteel wordt gedacht aan een mogelijkheid om dit idee toch nog te laten doorgaan in de vorm van een congres gekoppeld aan de Kunstkermis, gefinancierd door overheidssubsidie. In het vorig nummer van Univers liet commissielid Leon Lejeune zich critisch uit over het functioneren van de lustrumcommissie tot dusverre. Hoe denkt voorzitter Van Berkom daarover? Van Berkom: 'Het werk vereist een zekere spanning die door de onzekerheid over de bezuinigingen verbroken werd. Toch heb ik de indruk dat door het voorlopige programma een nieuwe injectie is gegeven. Er is niet met voldoende enthousiasme gewerkt, maar dat ligt aan Deetman.' Binnenkort doet zich binnen de commissie een bestuurswisseling voor. Lustrumcoördinator Ben Beljaars legt zijn taak eind juni neer en wordt vervangen door de bijna afgestudeerde letterenstudente Marike Kuperus. Y.T. doen'. En wat steekt hij er van op? Herman: 'Dat is toch moeilijk te zeggen. In de eerste plaats word ik nu gedwongen om oefeningen te maken en me te verdiepen in het schrijfproces. In de 'klas' wordt alleen Engels gesproken, om zo de cursisten te dwingen zich in het Engels uit te drukken. Dat levert - net als vroeger op school - wel eens moeilijke situaties op. Herman: 'Als je eens het antwoord niet kunt verzinnen blijven ze je keihard aankijken tot je iets zegt.' Marianne voegt eraan toe dat dit de beste manier is om vaardigheid te krijgen in het Engels. Is er voor de docenten eigenlijk verschil in het lesgeven aan medewerkers of aan studenten? Een klein beetje wel, vinden Andrée en Marianne. 'Medewerkers zijn gemotiveerder. Ze zijn echt bereid om alles te doen wat we maar voorstellen, ook al is het niet op hun vakgebied toegespitst'. Wat vooral op prijs gesteld wordt is het persoonlijk contact. Het is bij zo'n cursus mogelijk om uitleg te vragen. En voor de docenten is het dé manier o m j n e ^ i n z i c h t te krijgen in de verschillende 'vakjargons'. Want iedere discipline brengt zija eigen prozastijl mee! )

BOEK

Dertien door macht gefascineerde denkers 'Wellicht leggen de filosofen meer getuige­ nis af van het geloof in de macht van de mens dan dat zij die macht als feitelijk be­ staande realiteit hebben aangetoond. Maar misschien bestaat de macht van de mens ook meer in dat kunnen geloven in zichzelf dan in het feitelijk bezit van een bepaalde macht', zo besluiten Herman van Erp en Wouter van Gils hun historische inleiding in de sociale filosofie. De titel van hun boek Mensen en macht is bedoeld als tegen­ hanger van Elias Canetti's Masse und Macht, waarin de sociaal­psychologische kanten van het fenomeen macht zo indrin­ gend zijn beschreven. Zelf constateren de auteurs van Mensen en macht dat men bij de door hen besproken filosofen tevergeefs zal zoeken naar een verklaring voor de aan­ trekkingskracht van macht en voor de drijfveren van al die kleine en grote macht­ hebbers die het gezicht van de geschiedenis bepaald hebben. Niet dat de wijsgeren zich geen rekenschap gaven van de veelheid van drijfveren ­ begeerte, tirannie, haat, af­ gunst ­ die met macht verbonden lijken te zijn, maar typerend is dat zij ieder op hun eigen wijze wilden laten zien hoe op een specifiek menselijke manier met macht om te gaan. Voor velen ligt in recht en moraal de sleutel tot het beheersen van macht; voor enkelen is macht niet alleen maar een noodzakelijk kwaad dat aan banden ge­ legd moet worden, maar juist de mogelijk­ heid voor de mens om een 'virtuoos' leven te leiden (Machiavelli, Nietzsche). Mensen en macht lijkt ook wel de meest compacte formulering van het onderwerp van een nooit duidelijk afgebakende disci­ pline als sociale filosofie. Haar problema­ tiek beweegt zich op het uitgestrekte terrein van moraal, recht, politiek, economie en staatsinrichting. Traditioneel kwamen de­ ze onderwerpen ter sprake in meer duide­ lijk omschreven onderdelen van de wijsbe­ geerte, zoals ethiek*, rechtsfilosofie en poli­ tieke filosofie of in het algemeen de 'prak­ tische wijsbegeerte', en voorts zijn er na­ tuurlijk raakvlakken met wijsgerige antro­ pologie en politieke economie. Het gewicht en de plaats die aan de onderscheiden on­ derdelen toegekend worden, lopen bij de

'praktische' denkers nogal uiteen. Bij de Grieken en in de Middeleeuwen overweegt het morele gezichtspunt. Zo vallen bij Pla­ to ethiek en politiek volledig samen. Filo­ soof zijn is een zaak van politieke uitver­ kiezing of roeping en de leiding van de staat dient derhalve in handen te zijn van de wijsgeer­koning. Bij Aristoteles gaan ethiek en politiek uiteen en wordt dit laat­ ste een meer specifiek onderdeel van de praktische filosofie, naast ethiek en econo­ mie. Het morele gezichtspunt verdwijnt bij de'harderealisten'AfecA/flve///en//oööeï, voor wie het machtsstreven van de mens slechts in toom gehouden kan worden door een totahtaire staatsverordening onder lei­ ding van een almachtige vorst. Daarna tracht Locke de rechten van het individu te­ genover de staat weer veilig te stellen en legt daarmee de basis voor de constitutionele monarchie en de moderne (liberale) demo­ cratie. Bij Adam Smith lijken moraliteit en economie (berekenend eigenbelang) hand in hand te kunnen gaan, maar in Kants fi­ losofie ligt het accent weer volledig op ethiek en recht. Hegel heeft ethiek, economie en politiek weten te synthetiseren tot de meest conse­ quente en systematische uitgewerkte uit­ eenzetting van geschiedenis en samenle­ ving. Zijn filosofie is doortrokken van de overtuiging van de macht van de rede, die zij overal als een dialectische kracht aan het werk ziet. Dit moet leiden tot een zede­ lijke gemeenschap van redelijke subjecten met een door iedereen gewilde staat als be­ kroning. K ritici beweren echter dat Hegel erop uit was de Pruisische staat tot 'mo­ delstaat' uit te roepen. Na Hegel loopt de zelfverzekerdheid van de rede zijn eerste averij op door Marx, die de eenheidsstaat te kijk zette als een bur­ gerlijke mystificatie van het politieke, ter versluiering van de werkelijke maatschap­ pelijke tegenstellingen.

Het boek van Van Erp en Van Gils lijkt mij een aanwinst in de reeks filosofische over­ zichten. Het is helder en vlot geschreven, met als uitschieter het hoofdstuk over He­ gel. Petje af voor de beknopte maar gede­ gen uiteenzetting van diens complexe dia­ lectische redeneertrant, al zal ook deze bij­ drage de vele filosofen die zeggen niets van Hegel te begrijpen niet van hun stuk bren­ gen. Merkwaardig is wel dat de auteurs zich een uitzondering toestaan op hun beperking tot als 'klassiek geboekstaafde filosofen. In het hoofdstuk over nota bene Plato wordt ene Popper omstandig in de pole­ miek betrokken, als was hij een tijdgenoot v^n de oude Griek. De verdiensten van de hedendaagse filosoof Popper liggen vooral in de wetenschapstheoretische sfeer. Zijn politieke geschrift 'The open society and

Al O's landelijk verenigd Een landelijke belangenvereniging voor AIO'S (assistenten in opleiding), die 28april in Utrecht werd opgericht, heeft in een ver­ klaring met klem geprotesteerd tegen de lage salariëring van deze nieuwe universi­ taire personeelscategorie. De minister motiveert dit lage salaris door te wijzen op de 45 procent 'nlet­produktie­ ve arbeid' bij AIO's, de tijd die de assisten­ ten niet besteden aan hun onderzoek, maar aan hun opleiding. Volgens het over­ leg is dit onzin: iedere wetenschappelijke medewerker schoolt zichzelf en krijgt daar­ voor ook salaris. Tien van de dertien uni­ versiteiten doen mee. Aan al deze instellin­ gen bestond al een plaatselijke belangen­ vereniging van AIO'S. Alleen Wagenin­ gen, Eindhoven en Amsterdam (VU) lieten het afweten. De belangenvereniging heeft drie commis­ sies In het leven geroepen. Een van die commissies gaat het AlO­stelsel evalue­ ren. M inister Deetman heeft een Lelds on­ derzoeksbureau (de Stichting Research en Beleid) opdracht gegeven een soortgelijke evaluatie uit te voeren, maar daarop wil de belangenvereniging niet wachten. Drs. W. van der Poel, die voor Utrecht In het

its ennemies', dat veelvuldig tegen Plato in stelling wordt gebracht, lijkt mij eerder een cri de coeur van een filosoof in een tijd (1945) waarin de vrije wetenschapsbeoefe­ ning bedreigd werd door nazisme en stali­ nisme, dan een systematische sociale of po­ litieke fïïosofie. Onder de dertien (sic) gepresenteerde den­ kers heb ik Spinoza en Bentham gemist. Spinoza wordt wel vermeld, maar verdient volgens de auteurs geen apart hoofdstuk vanwege zijn sterk aan Hobbes verwante principes. Het utilitarisme van Bentham ­ waarvan het ethisch beginsel volgens velen het fundament vormt van de verzorgings­ staat ­ had meer verdiend dan de korte aan­ duiding als tegenhanger van Kants plichts­ ethiek. Luc Jeurissen Herman van Erp en Wouter van Gits, Mensen en macht, een geschiedenis van het sociaal­filoso­ fisch denlcen. Uitgeverij Boom. Prijs f 34,~.

bestuur zit: 'Nog voor de zomervakantie willen we de minister een rapport aanbie­ den met een kwantitatieve evaluatie ­ sla­ gen de universiteiten erin genoeg AIO's te werven? ­ en een kwalitatieve evaluatie op basis van een enquête naar de kwaliteit van de opleldings­ en begeleidingsplannen, de rechtspositie en de arbeidsvoorwaarden.' Een tweede commissie onderzoekt juri­ disch de Wet op het minimumloon (de AIO zit daaronder). Een derde groep buigt zich over de extra financieringen binnen het AlO­stelsel. Gebleken Is dat de ene univer­ siteit (faculteit) wel extra middelen ter be­ schikking stelt voor bijvoorbeeld reis­, onderzoeks­ of overheadkosten, terwijl een andere universiteit (faculteit) dat niet doet. A.H./UP

Giro

55055 AstmanFonds Kollekteweek 11­17 mei

Raadslag

2) Wat zijn onafhankelijken? In politieke context heb ik de term 'ona/hankelijk' nooit begrepen. Neem nou de Fractie II Onafhankelijken (wederom bij de ekonomenj. Ona/hankeJijk waarvan? Onafhankelijk van P een program? Van de achterban, de kiezer? Zijn de kandidaten soms o n a y h a n k e J i / k e S f

htfJ f rZT '""■'"''" 'ƒ T ' ^^"'^ ^"^ -fr°^««? Of betekent onajhankelijkheid dat de n r b S S n t u i n r v l l S ? ' ^ ^ '' '°''^^" ^'''^" ''^ ^^" ^'^^'^"^ ieder'agendapunt | Hei stikt van de kandidaten. Viert de demokratie hoogtij afzijn de raden het voorportaal van wat een giansri)ke carrière moet worden? Drie symptomen van de 'demokratie in cri­ 1] Lddt je aanprijzen! Bij de vakgroep Marketing en Marktonderzoek (ekonomen) weet men door wel raad mee Politiek IS marketing tenslotte. Marketing­boys zijn niet de minst bescheiden soort en ken­ nen beroepshoJve hun Pfl­lessen. De eerste: prijs de te slijten waar onbescheiden in de ze­ vende hemel en doe dat met schaamteloze overtuiging. Zo heeft het wededel hoogbegaafde kandidaat­raadslid, tevens marketer, dr. WiUiam de Freytas, kapaciteiten als geen ander Tenminste als we zijn kollega drs. Marco Versteijne moeten geloven in de Univers Verkie­ zmgsbijlage En waarom zouden we twijfelen aan uitspraken van redamejongens in het al­ gemeen, tijdens verkiezingen in het bijzonder? De pluspunten van het verkiesbare artikel, genaamd De Freytas. liegen er niet om: kapabel ervaring kontakten, motivatie en een brede blik. Zó kom je ze tegenwoordig niet meer te^ Sen'Verkiesbare kandidaten. }e zal trouwens ól die eigenschappen maar bezitten. Daarom WiUiarn is gewoon tè goed voor de ekonomische faculteit. William heeft te véél kwaliteiten om ordinair raadslid te worden. William solliciteert beneden zijn kunnen, gewoon. Als men ergens op de hoogte dient te zijn van verspilling van talenten dan is het toch bij ekonomen^ Ik stel dan ook voor dat William wordt voorgedragen (wegpromoveren is iets anders) als rektor. Up zi;n mmst. Moor de vraag is uiteraard; is er nog leven nd de Moor?

De fraktie volstaat met een groepsfoto zonder dame. De mooie belogen staan op de gezichtengeschreven. Men beseft dat je in het visuele informatie-tijdperk stemmers niet met tè 1 veel informatie moet opzadelen. Een visie moet je uitstralen en niet toelichten. Anders T f / - l ^ ^ K 5 ^^ T , ^ " " geëxpliciteerde visie, van utigangspunten en principes. Onn?n°ï ' ? ^ ^ " "T^ ^V^f "'^' ° ° " ^^^°°''' "'^' ° ° " principes, niet aan zichzeJ/maar aan hef moment. Onajhanke/ijken zijn opportunisten, gewoon. ' 3) Apafisch Belang.' ^^JJZi°^Tr ° T '^'^ ''°°'^1°^- ^PP'*^ '^"'''' " " ^^' bierschuim omhoog om kroegpraat i te verheien tot medezeggenschap. Appie propt daartoe zijn hele onderkomen vol met posters waarop de veelbelovende belofte: 'AB PUF: voor méér leven in de brouwen/' ' Dat je met een tapkast een flipperautomaat en een bezopen program, dat ruimschoots op ^ Za"" '^°"^^" neergepend, in de U-raad wordt gekozen (let op: dat gebeurt^] ^ordthèt hoogtepunt van de verkiezingen 1987. Misstanden? Reageer uw agressie niet c^f\ op de flipperkast door hem op tilt te beuken. Meldt u bij de waard en deze brengt de klacht in de raad. Appie regelt dat het CvB twee extra ballen zal financieren. Misstanden? Verf n a V ' ^ / J ? ^" '^'', ''"'•-^'-'^'f ^'^ "'^ Sebral in de raad kegelen. Appie in Univers; 'Zolang de studentenpopuJatie apathisch is, heb je als student geen werkelijke inbreng. Pas aJs ,e de meerderheid van de studenten achter je hebt. kun je wat bereiken.' WAT? Wat dan be'£rn ,t ^'"'- ^ f I fl'PP^'b^i^l" per «P«'? Méér toep-/aciJiteiten en méér decTlT? Méér apathie gewoon? Appie moet het alternatief vormen voor de 60% niet-stemmers de apathische student, aldus AB. Zoals de waard is veHrouwt ie zijn gasten AB PUF: Apathisch Belang: Pils Und Flipperkasten!

K

Het gat van de TIK De Tilburg Introduktie Kommissie (TIK) heeft het moeilijk. Eerst was er een tekort aan leden, nu is er een gat op de begroting van zo'n 6.000 a 7.000 gulden. Dat is ongeveer tien procent van de geplande uitgaven. Er zijn een aantal oorzaken aan te wijzen. Op de eerste plaaats valt een groot deel van de advertentie-inkomsten weg omdat minder boekhandels dan vorig jaar willen adverteren. Tot nu toe is alleen zeker dat Gianotten een advertentie wil plaatsen. Van Pillot en de Vrije Boekhandel is dat nog heel twijfelachtig. Zeker is dat boekhandel Het Centrum (op de Westermarkt) afvalt. De belangrijkste reden voor de verkleinde interesse van de boekhandels : door de centrale boekeninkoop bij de juristen en de economen is hun naamsbekendheid minder belangrijk is geworden. De laatste twee jaar is de opbrengst van de TIK uit de reclame van de boekhandels bijna gehalveerd. Tweede oorzaak van het tekort is dat de gemeente Tilburg haar subsidie van zo'n 2.500 gulden heeft ingetrokken. De gemeente zou indirekt de TIK al voldoende subsidieren. Zo kan de TIK de schouwburg voor een vriendenprijsje afhuren. Thomas Wijnands, een van de twee penningmeesters van de TIK geeft de derde oorzaak aani'Optredens van bands kunnen niet meer zwart betaald worden. Wij hebben vanuit de universiteit, van de afdeling financiën signalen gekregen dat ze voorkeur hebben voor het wit betalen van de bands'. Laatste belangrijke oorzaak is de verhoging van de BTW op drukwerk van 6 naar 20 procent. Op een drukwerk-begroting van 6.000 gulden scheelt dat meteen heel wat. Om het gat te dichten is door de TIK al het besluit genomen de vergoeding voor de mentoren te verlagen van 50 naar 40 gulden. Dit jaar zal ook tijdens het introductiefeest in de schouwburg op donderdagavond slechts een band optreden, vorig jaar waren dit er nog twee. Ook het

met de Stuurgroep Studentenvoorzieningen Hoger Onderwijs Tilburg (SSHOT) is namelijk niet al te best. In de SSHOT hebben de KUB en de HBO-instellingen uit Tilburg zitting. Zij moet de begroting, het programma en het beleid van de TIK goedkeuren. Formeel gezien heeft de SSHOT zelfs de bevoegdheid de leden van de TIK te benoemen.

Veranderingen bij pers en voorlictiting

InhetTIK-lokaal binnenhalen van meer commercie behoort tot de mogelijke oplossingen, maar dat is in de afgelopen jaren binnen de TIK een gevoelig onderwerp geweest. Een van de voorzitters van de TIK, Gerard Kentie hierover:'Wij praten liever niet over commercie, maar over het plaatsen van meer advertenties'. Johan Thissen is evenals Thomas Wijnands penningmeester van de TIK, hij vult aan:'Het is wel de bedoeling dat de TIK op subsidies kan blijven draaien en dat de commercie zoveel mogelijk buiten de deur kan worden gehouden'. Tenslotte bestaat de mogelijkheid om de deelnemersbijdrage die al jaren 35 gulden bedraagt, te verhogen. De TIK heeft er trouwens een hard hoofd in. Hun relatie

Gerard Kentie:'De SSHOT heeft de indruk dat de TIK te duur is en waar ze dat vandaan haalt mag Joost weten. Het zijn met name de vertegenwoordigers van de HBO-instellingen die tegenwerken. Zelf kost het hun bijna niets, want diegene die het meest betaalt is de KUB'. Het hoger beroepsonderwijs betaalt een tientje per HBO-deelnemer. De KUB subsidieert naast het tientje per eerstejaars ook nog de universiteits-introductiedag en ze levert een bijdrage in de vergader en organisatiekosten van de TIK. Thomas Wijnands:'De KUB betaalt een onevenredig deel van de introductie. De HBO-instellingen zien het nut van de Tilburg-introductie niet in omdat ze zelf een introductie hebben. Maar daar zit een grote mis-

Vrouwenstudies als keuzevak op de tocht Door onderwijs en onderzoek inzicht krijgen in het ontstaan van 'scheve verhoudingen' tussen man en vrouw, waarin de vrouw een benadeelde positie inneemt, en daarbij zoeken naar aanknopingspunten om deze 'scheve verhouding' te doorbreken, dat wil de vier-en-half-jaar oude Werkgroep Vrouwenstudies. Nu is Vrouwenstudies nog een keuzevak, maar in de toekomst krijgt misschien iedere propedeusestudent een aantal inleidende colleges over dit vakgebied, of misschien alleen studenten die straks emancipatievraagstukken kiezen als afstudeerrichting. Februari 1987 verscheen het eindrapport van de Werkgroep Emancipatie-onderwijs, een klein jaar nadat het College van Bestuur de werkgroep in het leven had geroepen. De werkgroep moest de behoefte naar en de mogelijkheid tot uitbreiding van het emancipatie-onderwijs onderzoeken, en kijken naar de wenselijkheid van een studie met betrekking tot emancipatievraagstukken. Daarnaast kreeg de werkgroep de opdracht om na te gaan of het vak vrouwenstu'Sies in alle studierichtingen als onderdeel zou kunnen functioneren. Augustus 1986 ging de werkgroep - bestaande uit afgevaardigden van de facul-

Univers

vatting in, sommige mensen binnen de SSHOT hebben onvoldoende inzicht in wat het programma omvat aan cultuur, sport en informatie'. De kritiek van de voorzitter Gerard Kentie is ook niet malsr'Er zitten mensen in het SSHOT die helemaal geen kijk op de introductie hebben omdat ze er te ver vanaf zitten'. Aan het schrappen in het programma wil de TIK liever niet beginnen. Dat is een allerlaatste redmiddel. Laatste mogelijkheid is het verhogen van de deelnemersbijdrage die al jaren 35 gulden bedraagt. R.V.H.

teiten, het vak Vrouwenstudies en andere deskundigen - aan de slag en onlangs verscheen het eindrapport. Ten aanzien van het vak Vrouwenstudies geeft de werkgroep de aanbeveling om het vak in de propedeuse van alle studierichtingen te introduceren en nader onderzoek te verrichten naar capaciteit van de werkgroep Vrouwenstudies en naar niveauverhoging. Verder kwam de werkgroep met het voorstel tot 'de inrichting van een vrije studierichting Emancipatievraagstukken aan de Subfaculteit Sociaal Culturele Wetenschappen. Vrouwenstudies zou dan volgens voorzitter van de werkgroep, M. Rijk, een traject kunnen gaan vormen binnen

die vrije studierichting, om zodoende ook een vastere plaats binnen de KUB te krijgen. Daarnaast moet het volgens de voorzitter wel mogelijk blijven om los van de studierichting het vak Vrouwenstudies te volgen. In het collegejaar 1983/1984 startte het nieuwe keuzevak Vrouwenstudies. Sinds januari 1986 kunnen doctoraalstudenten van alle studierichtingen de verschillende cursussen volgen, zoals daar zijn: Genieten van Kijken (naar de wijze waarop mannelijkheid en vrouwelijkheid in onze cultuur zijn afgebeeld); vrouwen en ontwikkeling; Vrouwen, Mannen, Gekte en Hulpverlening etcetera. Studenten die interesse hebben in de vrouwenproblematiek kunnen na hun afstuderen werken als emancipatiemedewerker bij bedrijven of bij vrouwengezondheids- of therapiecentra. Aan de cursussen van Vrouwenstudies nemen gemiddeld vijftien è twintig studenten deel, om inzicht te krijgen in de asymetrische seksen verhouding, waarin vrouwen, volgens de werkgroep, een benadeelde positie innemen. 'Niet alle onderwerpen vervolg op pag. 11

Met het vertrek van coördinator Daan van Brakel bij de afdeling Pers en Voorlichting van de KUB heeft het College var. Bestuur besloten om het takenpakket van de afdeling 'enigzins' aan te passen. De afdeling blijft tot de Dienst Algemene Zaken (DAZ) behoren, maar een aantal taken op het gebied van de interne communicatie zal worden overgeheveld van Pers en Voorlichting naar een andere afdeling van DAZ, het secretariaat juridische zaken. De afdeling Pers en Voorlichting is belast met de externe en interne voorlichting van de KUB. Aan het hoofd staat Maurice Ackermans die met name de externe voorlichting en de wetenschapsvoorlichting voor zijn rekening neemt en tevens optreedt als woordvoerder van het College van Bestuur. Deze poot van de afdeling telt twee formatieplaatsen en heeft tot taak het 'informeren', adviseren en optreden namens het College van Bestuur inzake voorlichting en public relations van de KUB'. De andere taak, de interne voorlichting, heeft tot doel, 'het bevorderen van een goede communicatie tussen bestuursorganen, personeel en studenten van de KUB'. Hiervoor staan ook twee formatieplaatsen. Het vertrek van Daan van Brakel als coördinator van de afdeling Pers en Voorlichting (hij wordt de hoofdredacteur van het Wagenings Universiteitsblad) en een niet opgevulde vacature bij de afdeling maakt dat er momenteel twee arbeidsplaatsen vacant zijn. Of die ook beide volledig herbezet worden is nog de vraag. 'Daar is wat onduidelijkheid over,' aldus F. van Spaendonck, van DAZ. 'In de universiteitsraad van afgelopen donderdag is er wat aan getornd. Een en ander wordt herbezien. Afhankelijk daarvan wordt bekeken of de twee volle plaatsen herbezet worden'. De 'bewaking' van de huisstijl van de KUB was tot op heden in handen van Pers en Voorlichting maar zal voortaan in de gaten gehouden worden door H. Hopman, secretaris van de KUB. Van verschillende kanten wordt er op gewezen dat men het met de KUB-huisstijl niet zo nauw neemt. Diverse varianten op het officiële logo duiken regelmatig op. 'Er moet een centraal punt zijn om dat de kop in te drukken', zegt F. van Spaendonck. 'De heer Hopman zou dat beter kunnen dan welke afdeling dan ook omdat hij een beter overzicht heeft.' In een brief aan de Grote Staf schrijft secretaris Hopman dat 'geen van de huisstijl afwijkende of daarop lijkende, maar zelf geknutselde produkties mogen worden betaald met middelen van de universiteit'. Het College van Bestuur heeft 8.500 gulden beschikbaar gesteld urt-de post 'onvoorzien' om ontwerpen te makei^fiie stroken met de huisstijl. G.R.

8 mei 1987

Christa Thooien van DSW:

Afhaken eerstejaars niet dramatiseren Aan de Nederlandse universiteiten staakt 37procent van de eerstejaars studenten na korte tijd de studie. Bij theoiogie is de uitval met 10 procent het laagst, bij wiskunde met 36 procent het hoogst. Deze gegevens zijn afkomstig uit een enquête die het Genootschap van Leraren (NGL) onlangs heeft gehouden onder dekanen van de Nederlandse universiteiten. Volgens de respondenten zijn de grote aantallen studiestakers te wijten aan een gebrekkige voorlichting aan aankomende eerstejaars en aan de zwaarte van de studie. In mindere mate speelt volgens hen de studiehouding en -mentaliteit en de motivatie van de studenten een rol. Opvallend is dat de dekanen zichzelf tegenspreken als maatregelen voor het terugdringen van de hoge uitval ter sprake komen. Zegt slechts 7 procent van hen dat het universitair onderwijs zelf mede-veroorzaker is van de studiestaking, aan de andere kant stelt 76 procent van de dekanen voor om datzelfde onderwijs zodanig te veranderen dat meer eerstejaars binnen boord blijven. Zij denken onder meer aan een betere inrichting van de prop)edeuse meteen strakkere planning en een verschoolsing van het onderwijs zodat de overgang van het Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs naar de universiteiten wat soepeler verloopt. Daarnaast willen ze de begeleiding van eerstejaars verbeteren via studie in kleine groepen onder leiding van mentoren. Studieresultaten moeten nauwlettend gevolgd worden zodat studenten die achterop dreigen te raken voor een gesprek opgeroepen kunnen worden. Volgens Christa Thoolen dekaan bij de Dienst Studentenzaken en Welzijn (DSW) van de KUB wijkt het percentage uitvallers onder eerstejaars in Tilburg niet af van het landelijk gemiddelde. Zij plaatst relativerende kanttekeningen bij de uitkomsten van het onderzoek van het NGL en de opvallende manier waarop kranten die presenteerden. De Nederlandse universiteiten werden daarin afgeschilderd als instellingen waar het gevecht om het voortbestaan op het scherpst van de snede wordt gevoerd. Christa Thoolen stelt nuchter vast dat de Nederlandse wetgever het eerste jaar aan de universiteiten ziet als selecterend, oriënterend en verwijzend. 'Dat zit in de twee-fasenstructuur ingebakken, die

drie taakstellingen staan expliciet in de wet vermeld. Dat betekent bijvoorbeeld dat eerstejaars die tot de ontdekking komen dat ze liever een andere studie willen gaan volgen een jaar studieverlenging krijgen. Daar is gewoon een juridische legitimatie voor en dat vind ik een van de grote voordelen van de nieuwe wet, al zal niet iedereen mij die lovende woorden in dank afnemen', aldus Christa Thoolen. De cijfers van de NGL-enquête hebben haar niet de schrik van haar leven bezorgd. 'In en na de propedeuse kunnen de studenten de balans opmaken: ga ik door op de ingeslagen weg, of ga ik niet door en zoek een andere weg. Ik zeg tegen eerstejaars die hier met een witte neus op het

Christa Thoolen

spreekuur komen met het verhaal dat ze het niet meer zien zitten: nou prima, gelukkig datje erachter gekomen bent. Dan kun je je tijd gebruiken om eens te bekijken wat je wel wilt gaan doen. Dat ze hun studie staken moet je helemaal niet opvatten als falen. Ik heb meer last van en werk aan mensen die er na drie, vier jaar achter komen dat ze op de verkeerde weg zitten. Dan valt er weinig te corrigeren, tenzij pa rijkelijk over financiën beschikt en de student zelf nog zin heeft om iets nieuws te proberen. Ik vindt het ontzettend dapper als mensen voor zichzelf durven te erkennen dat ze het eerste jaar niet moeten afmaken en de blik op iets anders richten', zo zegt zij. Daarnaast speelt volgens haar een rol dat de meeste eerstejaars in een roerige periode in hun leven zitten. 'Je moet ineens een hoop dingen zelf gaan doen en dat je daarbij fouten maakt is niet te vermijden, daar kun je alleen maar van leren'.

VOORLICHTING Dat er in de sfeer van de studie- en beroepskeuzebegeleiding op de middelbare scholen een hoop te verbeteren valt staat voor Christa Thoolen als een paal boven water. Niet alle middelbare scholen kennen een hoge prioriteit aan het schooldekanaat toe. 'Schooldekanen zijn docenten met een bepaald aantal taakuren en dat varieert van school tot school. Er zijn dekanen met flink wat uren en er zijn dekanen die dat in de marges van hun lessen moeten doen'. Ook schrikken veel eerstejaars volgens haar van het klimaat op de universiteiten dat zo verschillend is van dat op de middelbare school. 'Ze komen uit een sfeer waar alles vrij gestructureerd verloopt, waar veel sociale controle is en komen terecht in een klimaat dat die kenmerken veel minder vertoont. Er wordt in de voorlichting wel op gewezen dat die overgang zo groot is maar je kunt dat voor de aankomende studenten nauwelijks zichtbaar maken. Ze moeten dat toch aan den lijve ervaren en dat valt dan gewoon vaak tegen'. Uit wat zij hoort van afhakende eerstejaars leidt ze af dat de stof uit het eerste jaar vaak als te abstract wordt ervaren. 'De stof leeft niet voor ze, dat is een klacht die ik al jaren hoor. Ze krijgen in het eerste jaar allerlei in-

leidingen in hun vak, zonder dat er echt concreet van uitgegaan wordt wat die disciplines nu eigenlijk bestuderen'. Ondanks het feit dat veel middelbare scholieren op dat hoge abstractieniveau gewezen worden willen ze toch naar de universiteit. Overwegingen die te maken hebben met de status van een universitaire studie en de invloed die de naaste omgeving van een student in spé op hem of haar uitoefent wegen vaak zwaarder dan nuchtere, feitelijke informatie. 'Er wordt door mensen uit hun omgeving op hen ingepraat in de trant van: als je niet naar de universiteit gaat kun je het wel schudden. De voorlichting die zij krijgen van mensen die daarmee niet belast zijn, ouders, ooms en tantes, geeft vaak de doorslag Ik denk dat het ook veel met de conjunctuur te maken heeft. Als je maar op een universiteit zit dan hoef je later niet bang te zijn dat je zonder baan komt te zitten, zo wordt er geredeneerd', is de indruk van Christa Thoolen. Misschien, zo komt zij voorzichtig tot de conclusie, zou de voorlichting aan aankomende studenten nog wat concreter gemaakt kunnen worden. 'Laat een student en iemand die afgestudeerd is hun verhaal vertellen. Ook datgene wat wij in boekjes en brochures zetten kunnen we nog wat tastbaarder maken. Wij zeggen ook steeds tegen VWO-ers: als je eens iets wil weten, maak dan een afspraak en loop een dag mee op de universiteit. Je zou eigenlijk eens een college mee moeten maken dan proef je al wat van de sfeer waarin je dadelijk gaat studeren. Ze kunnen eigenlijk niet volstaan met het bezoeken van de voorlichtingsdag'. Maar ook met de door haar voorgestelde verbeteringen valt een flink percentage uitvallers niet te vermijden, dat zit gewoon in het huidige systeem ingebakken. Bij DSW bestaat de indruk dat veel afhakende eerstejaars gewoon weer op hun pootjes terecht komen. Velen maken de overstap van het wetenschappelijk onderwijs naar het HBO. De definitieve versie van het rapport van het ORC en van DSW over de motieven van studenten om hun studie te staken wordt komende week aan de Universiteitsraad aangeboden. Danny Backx van de DSW vond het niet juist het onderzoeksverslag vóór de aanbieding aan de raad aan de openbaarheid prijs te geven. Dat de lokale pers ruim anderhalve week geleden al melding maakte van de voorlopige inhoud daarvan was voor Backx geen argument het stuk nu vrij te geven aan Univers. Toine Asselbergs

K N I P T

TER VISIE, het kwartaalmagazine voor KUB-afgestudeerden, gaat in zijn komende afleveringen, de secretarissen van de faculteiten aan het woord laten. Hen zal 'in hoofdzaak gevraagd worden naar hoe het was, en hoe het zal zijn', zo informeert de redactie (niet) veelzeggend in het laatste Ter Visienummer zijn lezers. Als eerste komt Frans Teunissen, de secretaris van de letterenfaculteit, aan het woord. De kleinste faculteit is ook in dit geval dus weer de eerste. Teunissen zegt de letterenfaculteit vanaf het prille begin

Univers

te kennen en getuigt tevens van enige andere kennis: 'En zo ook ken ik mijn voorganger vrij goed. Ik weet en ervaar het dat hij vele zaken erg goed heeft geregeld: hij heeft veel op papier gezet. Ik doe dat nu anders. Ach, ieder zo zijn eigen stijl. Wat hij aan het papier toevertrouwde, regel ik vaak al pratend'. En er is natuurlijk het een en ander geregeld. De snode plannen van Deetman hebben de letterenfaculteit geen windeieren gelegd. Teunissen: 'De minister heeft ons bestaansrecht gegeven. En bovendien hebben we geld gekregen uit de vernieuwingspot zodat we onze hand niet bij andere faculteiten hoeven op te houden'. Er zijn nog meer redenen om jaloers op de letterenfaculteit te zijn. De goede sfeer bijvoorbeeld tussen de medewerkers onderling en tussen studenten en medewerkers. De secretans: 'En het is daarom zo aardig omdat hiermee wordt bewezen dat het niet de structuur is die de sfger bepaalt, maar dat die sfeer afhankelijk is van de mensen die daarbinnen functioneren. Want die structuur zie je overal,

maar zo'n sfeer kom je niet vaak tegen'. Sommigen vinden de sfeer op de KUB te liberalistisch. In de laatste SEC JURE (het blad van de juridische faculteit) van het seizoen vertelt in een interview oud-bestuurslid en oud-activist van de juridische faculteit. Jan Breed, dat hij na zijn afstuderen van de KUB weg wilde omdat hem het klimaat niet meer zinde: 'De hogeschool is namelijk een typische organisatie. Zij biedt een geweldig goede voedingsbodem voor mensen die hard willen werken. Als je iets wilde kon dat ook. Maar door die hele liberalistische benadering en het ontbreken van controle liepen er ook mensen rond die helemaal niets uitvoerden (...)'. In hetzelfde Sec Jure komt nog meer sfeertekening aan bod. Hans Roes, medewerker van de vakgroep economie op de juridische faculteit, mag zijn gal spuien over het feit dat tengevolge van de SKG bezuinigingen zijn vakgroep zal worden opgeheven. Roes is vooral teleurgesteld in de faculteitsraad: 'Ronduit bescha-

mend was het om te zien hoe dan toch uiteindelijk demokratisch gekozen vertegenwoordigers zich van hun taak kwijten, hun ongeïnformeerdheid, hun gebrek aan overzicht, hun gebrek aan inzicht in de kernzaken'. Roes kan het weten want hij is zelf een demokratisch gekozen vertegenwoordiger in de universiteitsraad. Zelfkennis is een groot goed. Bijbelkennis is weer heel iets anders. Zo rond de Pasen wilde FOLIA, het blad van die heidense Universiteit van Amsterdam, wel een blasfemische duit in het zakje doen. Aan het woord komt de anesthesioloog Smalhout over de medische aspecten van de kruisiging: 'Zo'n kruisiging wordt pas echt vreemd als je zou veronderstellen dat Christus in plaats daarvan was opgehangen. Zou dan op iedere kerk een galg gestaan hebben, zou moederoverste aan het einde van haar rozenkrans ook een zilveren galgje gehad hebben.''. Die hangt. H.B.

8 mei 1987

PROMOTIE

Vakbond in Suriname enige hoop op terugiceer democratie V CmUMI l U ■■ ■ *^MI IIIWI ■ 1 ^ ^ f 'De rol van de vakbeweging in tiet Suriname onder tiet militair regime is zeker niet uitges peeld. Maar het is de vraag of de vakbeweging niet gedwongen is een richting in te gaan waar ze onder vrije omstandigheden nooit voor gekozen zou hebben'. Dit zegt dr. E. E. Campbell naar aanleiding van zijn promotie aan de KUB vorige maand. 'Een beeldend en levendig verhaal' noem­ de prof.dr. P. Steenkamp als lid van de promotiecommissie het proefschrift 'Vak­ beweging en arbeidsverhoudingen in Suri­ name', dat op 10 april verdedigd werd. De auteur ervan studeerde sociologie in Am­ sterdam en Rotterdam en is sinds 1970 ver­ bonden aan de vakgroep Arbeidsverhou­ dingen en recht van de faculteit Wijsbe­ geerte en M aatschappijwetenschappen van de Technische Universiteit Eindhoven. 'In mijn proefschrift bekijk Jk de Surinaam­ se arbeidsverhoudingen vanuit de vakbe­ weging, ik ben als het ware in de huid van de vakbeweging gekropen', zegt Campbell (1939). De vakbonden in Suriname zijn on­ dernemingsgewijs opgebouwd. Campbell: 'De werknemers wilden op een heel directe wijze hun belangenbehartiging realiseren. Zo proberen ze de mensen in een bepaald bedrijf te bundelen om in dat bedrijf te ko­ men tot betere arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden. Een organisatie op het niveau van de bedrijfstak is iets wat la­ ter zou moeten komen maar deze fase is in Suriname overgeslagen. Er zijn wel centra­ le organisaties ontstaan, die de onderne­ mingsgewijze bonden bundelen'. In het eerste deel van zijn studie beschrijft Campbell het ontstaan en de ontwikkeling van de vakbeweging in Suriname. Hij besteedt aandacht aan de politieke, eco­ nomische en sociale processen die vorm gegeven hebben aan het systeem van ar­ beidsverhoudingen en daarnaast behan­ delt hij de invloed van de vakbeweging op deze processen. Zo blijkt bijvoorbeeld dat de vakbeweging voor de politieke sector een dempend effect heeft gehad op de etnisch­politieke tegenstellingen en weinig of geen invloed heeft kunnen uitoefenen op het beleid van de overheid en van de grote (met name buitenlandse) onderne­ mingen. Verder zijn de vakbonden vrijwel uitsluitend gericht op de materiële aspec­ ten van de arbeid. Uit de sociale sector kan de conclusie getrokken worden dat de vak­ beweging geen invloed heeft op het socia­ le beleid van de ondernemingen maar daarentegen wel heeft bijgedragen aan een vergroting van de bestaanszekerheid van grote groepen werknemers. Naast de interactie tussen maatschappelij­ ke processen en de vakbeweging gaat Campbell na welke bijdrage de vakbewe­ ging heeft geleverd aan het proces van modernisering van de arbeidsverhoudin­ gen. Een van de componenten die onder het begrip 'modernisering' vallen is diffe­ rentiatie. 'Hieronder wordt het ontstaan van nieuwe instellingen, instituties en or­ ganisaties verstaan', zegt Campbell. Als voorbeelden noemt hij de nieuwe CAO, de Commissie van de Arbeid, de Bemidde­ lingsraad en de arbeidswetgeving. Een an­ der element wat de mate van modernise­ ring bepaald is de segmentering, de twee­ deling van de Surinaamse samenleving. Iets meer dan de helft van de Surinaamse beroepsbevolking is werkzaam bij inheem­ se ondernemingen en de rest bij buitenlan dse bedrijven. Deze laatsten kunnen ar­ beidsconflicten 'afkopen' door toe te ge­ ven aan looneisen.

matische, r : materialistische ^^jr:^,,^^,3^,^ instelling. ,„3^^„?J_ 'Vak­ .^3,. bondsleidersformuleren hun eisen meestal zonder veel inspraak van de leden. Deze le­ den zijn erg volgzaam; ze kijken wie er voor zorgt dat de grootste loonsverhoging ge­ realiseerd wordt en achter die vakbondslei­ der scharen ze zich'. Die volgzaamheid komt ook tot uitdruk­

Dr. E.E. Campbell 'Inheemse maatschappijen kunnen dat niet, maar hun werknemers blijven zich on­ dertussen wel spiegelen aan de trendset­ ters. De arbeidsvoorwaarden lopen zo steeds verder uit een. We moeten die seg­ menteringstendensen tegenhouden, want zo ligt er een soort tijdbom onder het systeem. Een bedrijfstakgewijze organisa­ tie zou daartoe een goed hulpmiddel zijn of anders wel fiscale maatregelen die voorna­ melijk de buitenlandse bedrijven treffen, aldus Campbell. In het tweede deel van Campbells disserta­ tie wordt de vakbeweging van binnenuit geanalyseerd: de vakbondsleden staan hier centraal. Campbell onderscheidt drie typen vakorganisaties, te weten een poli­ tieke, een economische en een op conflic­ tregulering georiënteerde vakbeweging. Uit het onderzoek blijkt dat de activiteiten van de vakbonden in de politieke sector steun vinden bij leden met een groot aantal relatief ongunstige sociaal­economische kenmerken. Zij verwachten het meest van de wetgeving en oefenen druk uit op de overheid. Leden met een sterkere positie op de arbeidsmarkt opteren voor de eco­ nomische oriëntatie van de vakbeweging. Voor hen zijn onderhandelingen lonender dan de weg van de politiek. Een op conflic­ tregulering georiënteerde vakbeweging vindt steun bij leden met relatief zeer gun­ stige sociaal­economische kenmerken. Conflictsituaties vormen voor hen een be­ dreiging en een mogelijke aantasting van hun venA/orven rechten. Zij hebben het meeste baat bij conflictregulering.

VOLGZAAM Volgens Campbell hebben de,vakbondsle­

den in Suriname in het algemeen een prag­ king in het geringe aantal wilde stakingen; de meeste stakingen worden door de vak­ bonden afgekondigd. Na de staatsgreep van 25 februari 1980 lijkt er naar buiten toe een verandering opgetreden te zijn. 'Er zijn na 1980 wel voorbeelden van wilde stakin­ gen, maar dat komt omdat de vakorgani­ saties niet ronduit konden zeggen dat ze achter die stakingen stonden, want dat zou mogelijk repercussies hebben voor de vakbondsleiders', zegt Campbell. 'Bij de stakingen van na 1980, onder andere in de bauxietsector, hebben de vakbondsleiders zich niet nadrukkelijk op de voorgrond ge­ teld, uit angst voor de maatregelen van de militairen. En door het gebrek aan leiders bloedden de stakingen al snel dood'. Ook na de militaire coup blijven de vak­ bondsacties gericht op eng economische zaken. Het idee van een brede vakbewe­ ging, zoals die in Nederland tot ontwikke­ ling is gekomen, kent men in Suriname niet. 'Maar door de beperkingen die het re­ gime oplegt aan de economische mogelijk­ heden ontwikkelen de stakingen zich al gauw tot acties tegen de dictatuur. De wei­ nige stakingen die direct tegen het regime gericht zijn worden uit angst gecamou­ fleerd als economische stakingen', aldus Campbell. De betekenis die de huidige vakbeweging in Suriname heeft gaat niet zo ver dat ze toegang probeert te verwerven t o t machtsposities om van daaruit zelf iets te ondernemen. M en probeert wel mensen op straat te krijgen en hen te mobiliseren tot politieke protesten; de bedreiging die daar vanuit gaat zien de militairen met lede

ogen tegemoet. 'De vakbeweging in Suri­ ogen tegemoet. 'De vakbeweg.ng ,n Su name is onder normale omstandigheden sterk genoeg om ­ als er geen wapens te­ gen hen gebruikt worden ­ voldoende mensen op straat te krijgen zodat een rege­ ring door de knieën gaat', meent Camp­ bell. 'Daarom worden de vakbonden ge­ kortwiekt en door de militairen gedicteerd wat ze wel en niet mogen doen'. De aanleiding van de militaire coup was volgens Campbell uiteindelijk een gewone vakbondsactie. 'Men wilde in het leger een vakbond oprichten omdat er nogal wat wantoestanden waren. Die vakbond werd door de legerleiding verboden, waarop ac­ ties en demonstraties volgden. Dat werd gezien als insubordinatie en de leiders van de acties zouden voor de krijgsraad moe­ ten verschijnen. M aar voor het zover kwam, werd die coup gepleegd. Die coup was helemaal niet gepland, het was een doorgeschoten vakbondsactie. Voordat de heren het in de gaten hadden was niet de legerleiding omgeturnd om de vakbond te erkennen, maar hadden ze het land Suri­ name in handen, zonder dat ze daar op uit waren'. 'De rol van de vakbonden is nog niet uit­ gespeeld. Vakbonden en voormalige poli­ tieke partijen zijn ingeschakeld in het Top­ beraad, dat echter gedomineerd wordt door de militairen', zegt Campbell. De vak­ beweging heeft in het huidige Suriname voor het volk zelfs een heel specifieke be­ tekenis waar de militairen echter al direct een antwoord op hebben. 'Vakbonden worden het symbool van verzet tegen de militaire dictatuur en de enige hoop op te­ rugkeer naar de democratie. De militaire machthebbers proberen dan met alle mid­ delen ­ waaronder zelfs fysieke eliminatie van vakbondsleiders ­ de macht van de vakbeweging te beperken en een volgza­ me vakbeweging dienstbaar te maken aan het 'revolutionair proces', aldus Campbell in zijn proefschrift. Of de Surinaamse vakbeweging na no­ vember '87, wanneer er verkiezingen ge­ houden worden, weer die taken op zich kan nemen die voor haar bestemd zijn, is volgens Campbell nog niet zeker. Hij staat zelfs sceptisch tegen over de aangekon­ digde verkiezingen. 'Bouterse is in het nauw gedreven, hij moet iets doen om de 'respectability' naar buiten toe te vergro­ ten en om de Nederlandse stroom van ont­ wikkelingsgelden weer op gang te krijgen. Vandaar de aangekondigde verkiezingen maar ik betwijfel of het echt eerlijke, niet­ gemanipuleerde verkiezingen zullen wor­ den'. 'Bouterse stelt zich dan wel niet kandidaat voor de Assemblee, zo verklaarde hij on­ langs, maar dat sluit nog niet uit dat hij toch nog president wordt. De president, de uitvoerder van de regeringsbesluiten wordt namelijk benoemd door de Assem­ blee bij gewone meerderheid. En als Bou­ terse president wordt gaan we door met dit failliete beleid. Verder heeft hij zich door de decembermoorden gediskwalificeerd voor het presidentschap'. Bouterse en zijn mannen houden Surina­ me in gijzeling. Wordt de democratie in Suriname weer hersteld dan zullen zij ter verantwoording worden geroepefvvQor de decembermoorden. Dan worden ze moge­ lijkerwijs veroordeeld en dat zullen ze nooit toestaan. Dus krijgen de gijzelaars van h^t land een vrijgeleide: wij krijgen de derfio­ cratie terug maar zijn ontkomen aan hun veroordeling. Het is een kwestie van Irjfs behoud'. M ichel Knaoön

8 mei I9i Univers

rt\

Onder de titel 'Traditie, secularisatie en individualisering' worden deze week de resultaten gepresenteerd van een breed opgezet onderzoek naar normen en waarden in West-Europa. Een grootscheeps onderzoek dat op deze schaal niet eerder is verricht. Onder leiding van een internationale groep onderzoekers, verenigd in de European Value Systems Study Group, werden in 1981 in 9 Westeuropese landen (Frankrijk, Groot-Brlttannië, West-Duitsland, Italië, Nederland, België, Denemarken, Spanje en Ierland) meer dan 12.000 interviews afgenomen. Het Nederlandse aandeel van het onderzoek kwam voor rekening van de Tilburgse sociologen drs. Loek Halman, dr. Felix Heunks, prof.dr. Ruud de Moor en dr. Harry Zanders. Met het verschijnen van het Nederlandse rapport is de reeks van zgn. landenpublicaties over het onderzoek compleet. Nieuw zijn de meeste bevindingen niet. Al in februari '84 presenteerde onderzoeksleider De Moor de eerste op Nederland toegespitste resultaten op een symposium van de (katholieke) Hogeschool voor Theologie en Pastoraat in Heerlen. 'Verrechtsing maatschappij meer schijn dan werkelijkheid', 'Europeaan heeft ongunstig beeld van zijn medemens', 'Huwelijk mag, maar hoeft steeds minder' en 'Steeds minder Europeanen christelijk', dat waren enkele krantekoppen uit die dagen. Is er dan helemaal geen nieuws onder de zon. Dat is zeker niet het geval. In hun jongste publicatie hebben de Tilburgse sociologen de gegevens uit de enquête nog eens uitgebreid tegen het licht gehouden, er is gezocht naar alle mogelijke dwarsverbanden, er is geprobeerd typen in de Nederlandse cultuur op het spoor te komen en enige lijn te ontdekken in de toekomst van de waarden in Europa. Van alle landenstudies die het onderzoek tot dusver heeft opgeleverd is de Nederlandse bijdrage zonder twijfel de meest diepgravende. Vooraf werden vier afzonderlijke waardedomeinen onderscheiden: godsdienst en moraal, sociaal-politieke opvattingen, arbeid, en huwelijk, seksualiteit, gezin en opvoeding. Met behulp van een aantal

Burgerlijk cultuurpatroon i )g steeds in trek sociologische analysetechnieken is men vervolgens op zoek gegaan naar de waarde-oriëntaties die achter de antwoorden op de enquête-vragen liggen. Binnen de batterij vragen toegespitst op een bepaald waardedomein waren steeds groepjes van opvattingen (clusters in sociologenjargon) aan te wijzen die een zekere onderlinge samenhang vertoonden. Deze groepjes zijn door de onderzoekers als waarden of waardeoriëntaties benoemd.

CHRISTELIJK a H H H H M i i ^ ^ In het onderzoek vormen de religieuze waarden het vertrekpunt en tevens een soort van centraal referentiepunt, waar bij verschillende beschouwingen in de studie naar wordt teruggegrepen. Centrale vraag van het onderzoek was 'in hoeverre traditionele christelijke leerstukken en waarden in het Europa van vandaag nog aanhang vinden'. Vreemd is zo'n vraagstelling niet als je bedenkt dat het idee voor dit onderzoek stamt van prof. de Moor, hoogleraar algemene sociologie en sinds '83 rector-magnificus van de Katholieke Universiteit Brabant, en zijn collega prof.dr. Jan Kerkhofs s.j., van de Katholieke Universiteit Leuven. Verschillende kerkelijke instellingen en organisaties, waaronder een aantal kloosterordes, maar ook diverse fondsen, banken en bedrijven bleken bereid op voorwaarde van anonimiteit het onderzoek te financieren. 'De geldschieters zijn zeker niet in meerderheid katholiek,' bezweert prof. de Moor. 'Wat levensbeschouwing betreft is ' t een pluriform samengesteld gezelschap. Maar de vraag die men aan ons voorlegde was steeds dezelfde: Er verandert zoveel op het gebied van normen en waarden in 't Westen. Hoe gaan die veranderingen precies in z'n werk?' Een geldschieter die wel bij name genoemd mag worden is de Europese gemeenschap - niet zo verwonderlijk gezien de

reikwijdte van het onderzoek. Als nu niet'Kerkhofs en De Moor, maar laten we zeggen twee sociologen van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Brussel het initiatief tot dit onderzoek hadden genomen, was er dan een ander beeld uit de bus gekomen? De Moor denkt van niet. 'Dat had niet zoveel verschil gemaakt,' zegt hij. 'In onze vragenlijst is een redelijk brede selectie van allerlei zaken opgenomen die nu 'n rol spelen. Als je over waarden praat in termen van overkoepelende systemen van zingeving, waar moetje dan behalve godsdienst aan denken? De waardesystemen die andere onderzoekers naast de godsdienst onderscheiden blijken geen van alle een duidelijke invloed uit te oefenen. Neem bijv. de milieubeweging of de vredesbeweging. Werken de waarden die daar in het geding zijn door in de opvattingen over huwelijk en gezin of over arbeid en opvoeding? Naar mijn overtuiging is de reikwijdte van dergelijke waarden betrekkelijk gering.'

'Ik ben er niet zo gelukkig aal 3/5 de mensen wier geloof in God op een flanellen borst ift die zij zelfs 's nachts niet uitdoen,' noteert Jules de Go i ergens in het vermaarde Dagboek dat hij samen met 2 oer Edmond van 1851 tot zijn dood in 1870 bijhield (en mee Edmond tot zijn eigen dood in 1896 zou doorgaar)} destijds nog een door weinig mensen gedeelde opvatting M nu voor veel mensen in Buropa een gemeenplaats: de gi. 'mt is voor hen niet langer de bron van normen en waan )ij uitstek die richting en zin geeft aan hun hele leven. Mat t blijkt niet eenvoudig te zijn een samenhangend geheelraml en ethisch gedrag aan te wijzen dat voor de godsdieis levensbeschouwing in de plaats is gekomen. De ontwik j wijst eerder in de richting van een steeds grotere plurifo i aan waarde-oriëntaties: de borstrok van de Goncourts liji Mief te hebben plaats ge rnaakt voor een bont geschak i verzameling t-shirts, hemdjes en chemisettes die 's avon m het slapengaan meestal over een stoel worden geploo

PERMISSIVITEITBM^^ÜI^MM In vergelijking met andere Europeanen, zo blijkt uit het onderzoek, valt de Nederlander op door zijn relatief sterke permissiviteit: over homoseksualiteit, echtscheiding, euthanasie en abortus heeft hij/zij behoorlijk liberale opvattingen. Verder heeft de Nederlander opvallend weinig vertrouwen in de kerken. Vooral bij katholieken is het gebrek aan vertrouwen in de kerk opmerkelijk en natuurlijk bij de onkerkelijken - volgens de enquête-cijfers een groep van 35% van de Nederlandse bevolking boven 18 jaar. De godsdienstige en morele waardeoriëntaties blijken nog maar in geringe mate samen te gaan, stellen De Moor CS. vast: de secularisatie brengt met zich mee dat geloof en moraal betrekkelijk los van elkaar komen te staan. 'Door zeer velen wordt de alledaagse werkelijkheid niet godsdienstig geïnterpreteerd; ook in het prive-leven wordt het geloof in toenemende mate een apart domein. Van een overkoepelend godsdienstig zingevingssysteem, dat overtuigingen, waarden en normen op andere levensterreinen van de mens beïnvloedt, is dan geen sprake meer,' schrijft De Moor. Een opmerkelijke conclusie is verder dat mensen in heel West-Europa op vrijwel identieke wijze bloot staan aan dezelfde invloeden op hun religieuze en morele waarden en er grosso modo ook op gelijke wijze op reageren. Dat wil niet zeggen, stelt onderzoeker Loek Halman, dat er geen grote verschillen in opvattingen meer zouden bestaan. Het betekent wel dat je voor de verklaring van een dergelijk verschil in opvatting niet langer je toevlucht kunt zoeken tot sociologische kenmerken als sociale klasse, woonplaats of opleidingsniveau. In plaats daarvan zul je bijv. eerder rekening moeten houden met verschillen in cultuurhistorische achtergrond.

Drie Tilburgse sociologen: Dr. Harry Zanders, drs. Loek Halman en dr. Felix Heunks

doorLe tKik LINKS I Op het gebied van de sociaal-politieke waarden komt een vrij onverwachte uit slag uit de bus. Van alle Westeuropese volken blijken de Nederlanders het minst geneigd te zijn hun toevlucht te nemen tot onconventionele vormen van protest, zoals boycot, wilde stakingen, demon straties en bezettingen. Als het daarente gen gaat om de vraag of de nadruk op het individu (links) dan wel op orde en gezag moet liggen (rechts), dan tenderen onze landgenoten - met de Denenen na de Fransen - duidelijk naar 'links'. In hun voorkeur voor ofwel een eenvoudig leven ofwel welvaart kiezen de Nederlanders samen met de Denen en de Britten, maar op aanmerkelijke afstand van de Duitsers voor de welvaart. Dat wil overigens met zeggen dat WIJ de Bntten volgen in hun nadruk op wetensnhar, t^rhniPk schap, techniek, prestatie nract.tio en on vrijheid, wrHh^iH in In dit opzicht is Groot-Brittannië de onbetwiste koploper, ten/vijl voor ons land niet meer is weggelegd dan de plaats van hekkesluiter.

uele moraal blijft overeind, hoewel er ich wel een verschuiving heeft voorgelaan naar meer tolerantie op het gebied an seksualiteit of althans minder negaleve waardering. De Denen blijken ' t neest permissief op het gebied van de eksualiteit. Opvallend is dat ze daarbij och weer behoefte hebben aan (morele) retten en regels op dit gebied. Nederind behoort ook tot de meer permissiet landen, maar voor regels voelen onze ndgenoten veel minder dan de Denen. NB de gegevens zijn van 1981, dus van oor de AIDS-koorts!)

VEAUS VAN MODERNITEITi a de presentatie van de bevindingen !r afzonderlijk waardedomein gaan de „fezoekers op zoek naar 'typen in de u.,,^„. \l , _, yy'^«"'^j= S ^ J ƒ " ' * " " ' - • ° ' ' * ' J T ' ^ ^ " ^f «^<=hillende domeinen ditmaal op elaar betrokken. Vervolgens worden de ^....^^ ,,, * ü u 1 ^ 1 ! ^ ^ " " " H " I'^" '^K-'H " " . " n r ^|^ I ' l f L ^ ' "^^^^^^^.^^ '"'! "^^'^ Jfer' ere d^^^ ^ '^^^w-

'Die uitkomst is niet zo geweldig verrassend,' zegt onderzoeksleider De Moor. 'Als je bedenkt dat religie lange tijd de sturende kracht is geweest achter veel opvattingen, op de kijk op ' t leven en de wereld, dan is het niet zo gek dat eerst de religieuze waarden moeten veranderen voordat de kijk op ' t dagelijks leven verandert. Bovendien: huwelijk en seksualiteit hebben meer te maken met het onmiddellijk beleven van mensen. Dan is 't niet zo vreemd dat men eerst op politiek gebied progressieve ideeën gaat aanhangen, voordat men in z'n eigen leven allerlei veranderingen toelaat. De bevindingen zijn dus zeker niet onverklaarbaar, ' t Is alleen leuk dat je zo'n ontwikkeling zo duidelijk terugvindt.' Een andere ietwat verrassende uitkomst is dat er een progressieve politieke instelling lijkt te bestaan bij een meerderheid van de Nederlandse bevolking: een linkse meerderheid zou voor ' t eerst binnen handbereik liggen als onze politieke partijen ook 'ns flink door elkaar gehusseld zouden worden. Loek Halman doet z'n best het enthousiasme van uw verslaggever wat te temperen. Niet zelden, zegt hij, is er verschil tussen wat mensen vinden en wat ze als puntje bij paaltje komt stemmen.

EUROPE A DEUX V I T E S S E S ^ M M Ook op Europese schaal zijn de onderzoekers nagegaan hoe de modernisering in z'n werk gaat. Is er, om de woorden van Mitterand aan te halen, sprake van een Europe a deux vitesses? Ook op cultureel gebied, zo wijst de analyse uit, blijkt er sprake te zijn van een tweedeling Noord-Zuid: de landen rond de Noordzee zijn ' t verst 'gemoderniseerd' op het gebied van normen en waarden. Maar ook een deel van Frankrijk en Noord-ltalië zijn hard op weg naar eenzelfde cultuurpatroon. De opeenvolgende stappen in het proces van modernisering lijken de moderniseringshypothese te ondersteunen, aldus De Moor c.s., die een en ander bevestigd zien in een aantal meer structureeleconomische gegevens (waaronder de welvaartsmaatstaf bij uitstek: de ontwik-

De meest voorkomende niveaus van moderniteit Religie

Politiek

orthodox kritisch/a-rel kritisch/a-rel kritisch/a-rel

conservatief/ liberaal conservatief/liberaal progressief progressief

keling van het inkomen per hoofd van de bevolking). 'De landen die nu nog ' t meest achterlopen zoals Ierland en Spanje,' merkt Heunks op, 'brengen nog een zekere waardering op voor een eenvoudig leven. Maar op een gegeven moment zal ook hier een omslag plaats vinden in de richting van een grotere waardering voor welvaart. Dat lijkt inderdaad een onvermijdelijke ontwikkeling te zijn.'

TOEKOMSTi De Tilburgse onderzoekers stellen vast dat -ondanks de toenemende pluriformiteit van waarden - het burgerlijk waardepatroon op dit moment maar waarschijnlijk ook in de nabije toekomst nog steeds een belangrijke plaats inneemt. Voor de toekomst is nog wel een verdere liberalisering op alle onderscheiden waardedomeinen te verwachten. Dat blijkt als de opvattingen van jongeren en hoger opgeleiden, die straks het hart van de samenleving vormen, nog 'ns extra tegen het licht worden gehouden. 'Op alle besproken gebieden,' schrijven De Moor c.s., 'tekent zich als hoofdlijn van ontwikkeling af: een verminderende betekenis van traditionele waarden en een sterkere nadruk op het individu en zijn persoonlijke vrijheid. Het lijkt er echter niet op dat van een snelle ontwikkeling naar ongeremdheid sprake is.' 'Op godsdienstig en moreel gebied tekent zich een verdergaande secularisatie duidelijk af. In het sociaal-politieke vlak is, evenals op het gebied van huwelijk en seksualiteit, de ontwikkeling naar een centrale plaats voor het individu en een verminderde betekenis van traditie en gezag het duidelijkst merkbaar. In de opvoeding vindt dat zijn weerslag waar vorming tot onafhankelijkheid in betekenis toeneemt. In de arbeid krijgt de individualisering betekenis in de waarde van ontplooiing, maar duidelijke nieuwe ontwikkelingen tekenen zich hier niet af.' Toegegeven: het blijft voorlopig koffie-

ensiotte een aantal niveaus van moderH I I W F I I IK ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ "'^"' uit de bus komen die in de richting n u n c L i ü n ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ an een bepaalde volgorde wijzen. Anders dan wellicht verwacht had mo- iet aardige van deze uitkomst is dat de gen worden, blijft het huwelijk zich in 'n erschillende fases in het modernisegrote populariteit verheugen: noch m mgsproces aan de hand van de overganNederland, noch in Europa kan worden len op een drietal waardedomeinen in vastgesteld dat het huwelijk kraakt |eeld gebracht kunnen worden. Iets Slechts 14% van de Nederlanders vindt ™nder cryptisch geformuleerd: de eerhet huwelijk een verouderde instelling, 'e overgang lijkt te zijn die van een orna de leren en de Westduitsers de todox aangehangen religie naar een krilaagste score. In Frankrijk daarentegen sche of zelfs a-religieuze opvatting; kan 29% van de ondervraagden het hu- aafna vindt de overgang plaats van cowelijk missen als kiespijn. sivatieve of liberale opvattingen naar Onderzoeker Felix Heunks heeft wel 'n 8n progressieve politieke oriëntatie, teridee hoe het komt dat het huwelijk als in- "ll de traditionele opvattingen over hustituut in tegenstelling tot het instituut *li]k en seksualiteit pas in de laatste kerk nog altijd een betrekkelijk grote po- aats overstag gaan voor een meer mopulariteit geniet. Dat komt, denkt hij, ^'ne instelling. doordat het huwelijk in vergelijking met '6 laatste bevinding blijkt overigens de kerk een grotere 'verbouwingsruimte' Wd te sporen met de vaststelling dat er heeft: binnen het huwelijk is meer ruimte "danks de individualisering en ondanks om er 'n nieuwe inhoud aan te geven. * afbrokkeling van godsdienst als leVan een diepgaande erosie van de sek- snsbeschouwing nog steeds sprake is suele moraal kan (nog) met worden Si een wijd verbreide traditionele kijk gesproken, aldus De Moor c.s. De sek- P huwelijk, gezin, seks en opvoeding.

Huwelijk/ seksualiteit traditioneel traditioneel tradtioneel modern

% 19 16 24 26

dik kijken. Maar de bedoeling is, en dat is weer een van de aardige kanten van dit onderzoek, de enquête in 1989 te herhalen. Dan kan ook worden nagegaan of de nu ontwikkelde hypotheses en prognoses kloppen. Te hopen is alleen dat het niet weer zes jaar moet duren voor de analyse-resultaten van de tweede peiling beschikbaar komen. Lennart Kik vervolg op pag. 1

Werkloze academici Uit analyse van de werkloosheidscijfers door het ministerie van onderwijs blijkt dat de daling grotendeels kan worden toegeschreven aan de vermindering van het aantal werkzoekenden die rechtstreeks van de universiteit komen, de zogenaamde schoolverlaters. Bij de presentatie van de cijfers van november 1986 verklaarde het ministerie de stijging door te wijzen op de invoering van de tweefasenstructuur in 1982. In de komende jaren komt daardoor een 'dubbele lichting' op de markt. Nu deze stijging zich de afgelopen maanden niet heeft doorgezet, wijst het departement op een onderzoek van de afdeling onderwijsresearch van de Vrije Universiteit van Amsterdam. Uit dat onderzoek blijkt dat op dit moment slechts zeventien procent van de eerste-fasestudenten in de voorgeschreven vier jaar het doctoraal examen haalt. De grootste daling van de werkloosheid is te zien bij rechten (6,4 procent). De enige studierichtingen die een stijging vertonen, zijn economie met 3,6 procent en diergeneeskunde met 2,3 procent. Voor de overige richtingen bedraagt de gemiddelde daling 2,5 procent. Ook het aantal werkzoekenden dat langer dan een jaar staat ingeschreven, daalde vrijwel even veel als de totale werkloosheid onder academici. Universitair afgestudeerden die langer dan twee jaar naar een baan zoeken, komen echter steeds moeilijker aan werk. Hun aantal is sinds november 1986 gestegen met 200. Volgens het ministerie is deze harde kern werkzoekenden meer dan veertig procent afgestudeerd inwijsbegeerte, klinische psychologie en sociologie. In de technische en economische richtingen, die het best aansluiten op de marktsector, zijn vrouwen sterk ondervertegenwoordigd. In de studierichtingen die meer aansluiting geven in de dienstverlenende sector, is het aantal vrouwen aanmerkelijk groter. Gemiddeld vinden daarom meer hoger opgeleide vrouwen een baan bij de overheid. Het ministerie van onderwijs concludeert daarom voorzichtig dat, als in de toekomst de privatisering van overheidsinstellingen doorzet en een verschuiving plaatsvindt van de quartaire sector naar de marktsector, dit een nadelige invloed zou kunnen hebben op de werkgelegenheid onder hoger opgeleide vrouwen. R.P./UP

Univers

Rector R. de Moor

.%

8 mei 1987

DSM...

grensverleggend in chemie

DSM biedt ACADEMICI een aantrekkelijk carrièrer ^ ^ i^Q r ^ / ^ / ^ / " l O ƒ f ^ ^ l O ^ ^ ^ L x l l ^ *

DSM IS een van de grote chemische industrieën in Europa De uitbreiding van activiteiten ^®* name ook in hoogwaardige nieuwe matenalen en fijnchemie vragen om een duidelijke versterking van het Managementpotentieel in de meest ruime zin Erisdaarbij zowel plaats voor hoogwaardige vakdeskundigheid als operationeel management

ontwikkeling naar managementposities U kunt daarbij denken aan produktiestaven, engineenng, onderhoud, produktieplanning

DSM heeft mogelijkheden voor ACADEMICI die in 1987 afstuderen of reeds enkele jaren afgestudeerd zijn in de volgende disciplines

Automatisering

CHEMIE SCHEIKUNDIGE TECHNOLOGIE WERKTUIGBOUWKUNDE INFORMATICA BEORMFSKUNDE DSM zoekt met name ook Vrouwelijke ACADEMICI! De startfuncties liggen in

Marketing U • • • • Profiel van DSM WoridwideZBOOO medewerkers Concern research-organisatie ca. 1500 medewerkers Groot aantal vestigingen buiten Nederland in Europa en VS met in totaal ca 9000 medewerkers Hoofdkantoor in Heerlen, Limburg Grootste activiteit chemie, o a. kunststoffen, harsen, vezelgrondstoffen en meststoffen Toenemend t>elang van fljnchemicalien en hoogwaardige matenalen Belangrijke activiteiten zijn voorts 'Energie' en Kunststofverwerking Belangen in diverse ardere branches, o a automobiel, textiel

kunt starten in de functies binnen Marketing Management Marketing Research Sa les/In koop Technical Market Engineering

De startposities liggen verspreid over meerdere DSM lokaties in Nederland Tot uw takenpakket kunnen o a zaken behoren als analyses van markt- en koopgedrag, technical service, technische marktontwikkeling, project-management, bepaling voorraadopbouw en voorraadhoogte, sales Kandidaten die met specifiek in een marketing nchting zijn afgestudeerd, worden door DSM verder opgeleid

Research Er zijn vele startmogelijkheden bij de centrale DSM Research in Geleen evenals bij de research van DSM Resins in Zwolle Er IS ruim perspectief voor jonge afstudeerders/promovendi, evenals voor academici met 5 - 8 jaar ervanng

De startfuncties liggen met name in de volgende werkgebieden Materiaalontwikkeling In dit gebied bieden o a het onderzoek naar nieuwe composietmatenalen, de ontwikkeling van hoogwaardige polymeren en compounds alsmede de verdere ontwikkeling van de unieke DSMgeltechnologie een uitdagend en veelzijdig perspectief Chemische en polymeersynthese Het onderzoek in dit werkgebied richt zich o a op de bereiding van organische fljnchemicalien, industriële grondstoffen, harsen en speciale kunststoffen Procesontwikkeling In de sector procestechnologie zijn alle, voor procesontwikkeling bij DSM relevante, werkgebieden samengebracht De sector is belast met fundamenteel en toepassingsgericht onderzoek ter verbetering van bestaande en realisatie van nieuwe processen

Produktie en techniek In de komende jaren zal DSM haar produktiecapaciteit op vele gebieden vernieuwen, aanpassen, uitbreiden en met name ook nieuwe geavanceerde technologieën introduceren Dit vergt zeer substantiële investenngen Voor de begeleiding hiervan heeft DSM behoefte aan uitbreiding van technischorganisatorisch management potentieel DSM biedt u functies in de "operations" waar u de basis kunt leggen voor een

DSM heeft een vernieuwings- en "redesign"proces op het gebied van automatisering in gang gezet Daarom is er behoefte aan versterking binnen het werkgebied automatisenng/informatica Grote aandachtsgebieden in dat verband zijn management informatievoorziening en procesbesturing DSM biedt u een zeer gevarieerd aantal startmogelijkheden o a. in Produktiestaven, systeemontwikkeling, administratieve automatisering, instrumentele procesanalyse en informatiemanagement. Uw carrière Voor een loopbaan binnen een onderneming als DSM is een uitstekende vakkennis een belangrijke basis Daarnaast vragen wij van u kreativiteit, analytische vermogen, zelfstandigheid en een gezonde ambitie Op u wacht een gedifferentieerde loopbaanontwikkeling, waarbij middels job rotation uw capaciteitenbeeld optimaal wordt ontwikkeld Reactie/sollicitatie Wilt u uzelf nader onenteren'' Reageer dan, met toevoeging van een curnculum vitae, bij DSM Management Development Hoger Kader Postbus 6500 6401 JH HEERLEN

DSM Ijï

vervolg van pag. 5

Vrouwenstudies die de man-vrouw-verhouding betreffen horen thuis bij Vrouwenstudies', vindt mevrouw drs. Th. van den Heuvel-de Beer, universitair docente Vrouwenstudies en lid van de Werkgroep Emancipatieonderwijs. 'Sommige onderwerpen passen heel goed binnen het programma van andere faculteiten'. Zelf heeft mevr. de Beer Arbeidssociologie gestudeerd. 'Daar was geen aandacht voor de vrouwenproblematiek. Maar er komen steeds meer vrouwen op de arbeidsmarkt. Er zou automatisch aandacht moeten worden besteed aan de positie van vrouwen in de bedrijven. Die is lang niet rooskleurig.' Vrouwenstudies is nu een keuzevak. Het is dus niet mogelijk om op Vrouwenstudies af te studeren. Wel kunnen studenten hun doctoraalstudie afronden vanuit vrouwenoptiek. Th. de Beer: 'Dat hangt af van de begeleiding vanuit de faculteiten en aan het onderwerp van de scriptie. Vanuit Vrouwenstudies is dan begeleiding mogelijk. Bijvoorbeeld bij de richting Cultuunwe-

tenschappen aan de Sociaal-Culturele Subfaculteit gebeurt dit regelmatig'. De Emancipatie-onderwijswerkgroep doet in haar rapport geen uitspraak over een eventueel afstudeervak Vrouwenstudies. Dit is volgens de werkgroep een 'facultaire aangelegenheid'. Th. de Beer weet dat sommige van haar collega's bij Vrouwenstudies willen dat het vak een afstudeervak wordt uitgebouwd bij de Sociaal-Culturele en Psychologische Subfaculteiten. 'Dat werkt statusverhogend en we krijgen dan meer mogelijkheden voor cursussen en voor diepgang binnen het vakgebied'. De docente ziet dat zelf niet zo zitten: 'Vrouwenstudies is geen vak maar een optiek waarmee je naar de samenleving kijkt. Ons vakgebied hangt altijd nauw samen met politiek of cultuur. Bovendien hebben dan docenten van andere faculteiten een argument om geen aandacht meer te besteden aan vrouwenproblematiek.' En dat is nu juist wat de werkgroep en Vrouwenstudies niet willen. Daarom heeft de emancipatie-onderwijswerkgroep de aanbeveling van Vrouwenstudies overgenomen om het vak Vrouwenstudies te in-

voordeel dat straks de vrije studierichting misschien veel studenten zal trekken en dat vrouwenstudies dan een graantje meepikt, ziet de docente opname van haar vak als een tracé binnen de toekomstige richting als een nadeel: 'Ik denk dat het dan ook niet meer mogelijk is om alleen het keuzevak Vrouwenstudies te volgen. Je moet dan meteen kiezen voor een hele richting. Bovendien is het vak niet meer op zich herkenbaar, maar wordt het een onderdeel. Ons vak moet het eigen gezicht blijven houden'. Voorzitter van de werkgroep M. Rijk denkt daar heel anders over: 'Vrouwenstudies is binnen de werkgroep niet inhoudelijk besproken. Als traject binnen de vrije studierichting Emancipatievraagstukken zou Vrouwenstudies een vastere plaats kunnen krijgen. En dat was één van onze opdrachten. Wij vinden het goed dat Vrouwenstudies bestaat. Maar als het een onderdeel kan zijn van een groter geheel dan vind ik dat ze dat moeten doen. Wel moeten studenten in staat blijven om het als keuzevak te kiezen, als ze dat willen, los van het traject. Nanny Timmers

troduceren in de diverse propedeuseprogramma's. Voorzitter M. Rijk: 'Studenten komen dan zodoende in aanraking met het vak. Ze weten dan wat er in zit. Vrouwenstudies moet toegankelijk zijn voor alle studenten.' Th. de Beer staat een beetje sceptisch tegenover die aanbeveling van de werkgroep: 'Ik denk niet dat het vak Vrouwenstudies ooit in de propedeuse zal komen. Het propedeuseprogramma van de faculteiten zit nu al propvol.' Aan de Subfaculteit Letteren is al enige jaren ervaring opgedaan met Vrouwenstudies in het eerste jaar. Sinds enkele jaren verzorgen coördinatrices een inleidend college binnen het verplichte onderdeel 'Oriëntatie op onderzoek en beroep'. De werkgroep Emancipatie-ondenwijs komt in haar eindrapport met een voorstel tot de oprichting van een vrije studierichting Emancipatievraagstukken. Voor een klein deel overlapt die richting Vrouwenstudies. 'Maar', zegt Th. de Beer, 'Emancipatievraagstukken kijkt niet alleen naar vrouwen maar naar alle onderdrukte groepen in de samenleving.' Buiten het

WIE VERSTANDIG IS, LUISTERT NU OOK EVEN NAAR EEN ANDER. Mogen v^'e u een paar minuten storen. Laat u even de bedienen. Bovendien schept een dergelijke basis de beste mogelijkheden om binnen een organisatie vooruit te komen. Wie grote mannen met rust en richt uw aandacht een moment op Coopers & Lybrand Eveneens belangrijke namen waar u goed is gaat snel bij C&L. Zonder te soleren overigens, want wij beschouwen sameiiwerking, of zo u wdlt, teamwork mogelijkerwijs nog iets van kunt leren. Nu al. Want alhoewel we besefïen, dat de eindstreep moge- als een groot goed. Rest ons nog te zeggen dat er voor uitblinkers lijk nog een paar jaar verwijderd ligt, kan een kennismakingmet met internationale aspiraties kansen liggen. C&L zoekt reeds nu kontakt met studenten bedrijfsC &L al een eerste stap in uw accountancy loopbaan betekenen. economie, NIVRA tot algemeen deel of HEAO-RA. Maar allereerst een introduktie: Coopers & Lybrand Nederland vormt een belangrijk Wij geloven, dat mensen er wijs aan doen zich in een vroeg onderdeel van de wijdvertakte organisaöe Coopers & Lybrand stadium op de toekomst te oriënteren. (International). Met vestigingen in Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam. Aldaar is ons er alles aan gelegen,aspirant-accounCoopers & Lybrand Nederland tants vanaf de start te begeleiden en een stevige opleiding te Accountants geven. Wij geloven in defilosofie,dat een solide onderbouw Amsterdam - Eindhoven • Rotterdam noodzakelijk is om onze gevarieerde cliëntenkring optimaal te

I Ik wil meer weten over Coopers & Lybrand Stuurt u mij daarom de I n Gedrukte bedn)fsbrochure D Diskette Commodore 64 D Cassette Commodore 64 D Diskette IBM PC compaüble Naam

:_

Adres Postcode

:.

Woonplaats Telefoon Studie-fase. _ Coopers & Lybrand Nederland t a v mevrouw A G van der Goes, [Antwoordnummer 3037, 3000 WB ROTTERDAM TH2 [

MAKEN WIJ HIER STRAKS EEN DISCOTHEEK VAN?

■:i;f;;f;p:?jl|ii|^ssss»^^

Ooit vormde de kwaliteit van ons hoger onderwijs, samen met dijkbouw, zeesleepvaart en bollenteelt, Nederlands nanonale trots. Er was geen vak of je kon het m ons land studeren ­ en dat tegen een minimale vergoeding. Toen kwam de numerus clausus, vervolgens de verhoging van het collegegeld, de verkorting van de studieduur, en nu de samenvoe­ gingen van faculteiten, de sluitingen. De nieuwe overheidsplannen betekenen dat het in sommige collegezalen drukker wordt dan ooit. In andere daarentegen zal het zo stil worden datje de banken kunt horen spreken. Maargeen nood, de mid­ denstand heeft bewezen dat voor leegstaande grote

mimtes altijd een creatieve bestemming is te vinden: tapijthal, 'witte markt' of disco. Of is dit te dramatisch gesteld? Is wellicht de enige tragedie, dat we nu pas de moed vinden om van een miljarden verslindend apparaat een minimum aan pragmatiek te eisen? De meningsverschillen lopen hoog op. Geen wonder, want zowel in matenële als immateriële zin gaat het om grote belangen. NRG Handelsblad neemt deel aan de discussie door het belichten van de onderscheiden standpunten, door het verschaffen van achtergrondinformane en door mimte te geven aan hen die ex cathedra hun opinie willen ventileren.

Mocht dit u leerzaam lijken, dan is een proefabonne­ ment op NRG Handelsblad zeker te overwegen. Vier weken kosten u slechts i. 13,10. Als u voor half acht 's avonds kosteloos 06­0555 belt, hebt u het eerste studiepakket binnen een paar dagen in huis.

VOOR WIE DENÜMCE ZOEKT.

MEDEDELINGEN

mUEVEREN VAN KOPM VOOR OE MEDSOEUNOENPAGIMA Kopij voor de madedeliogenpagina moet uiterlijk op vrijdagochtónd voor het verschijnen van Univers (op de daaropvolgende donderdag) ingeleverd zijn op de afdeling Pers en Voorlichting, Itamer B11. Tel. 2000. Omdat er per nummer slechts 1 pagina beschikt>asr is, is het zaak de berichten zo kort en kernachtig mogelijk te formuleren. BI} een teveel aan kopij wordt voorrang gegeven aan de mededelingen met de hoogste actualiteitswaarde.

JUR S T A A T S EN A D M I N I S T R A T I E F RECHT D, ONDERDEEL DECENTRALISATIE Op maandag 18 mei wordt van 14.0017.30 uur spreekuur gehouden door: - Drs. E. Janse de Jonge op kamer B 840 - Mw. Mr. C. Merkx op kamer B 832 Op het tentamen mag alleen gebruik gemaakt worden van: - de jurisprudentiebundels - de jurisprudentlesyllabus - de Kluwer-wetgevingseditle, mits niet van aantekeningen voorzien. REPETITIE COLLEGES Burgerlijk recht A en B Het repetitiecollege van Burgerlijk Recht A is op 4 juni om 19.00 uur In zaal AZ116. Het repetitiecollege van Burgerlijk Recht B is op 9 juni om 19.00 uur In zaal AZ116. In beide gevallen dient u vragen uiterlijk 1 juni schriftelijk in te leveren op kamer B 920 bij mw. I. Smit. Aan de hand van deze vragen kan de sectie burgerlijk recht een college opstellen. Capita Burgerlijk R e c h t De opdrachten m.b.t. de Trust en de Economie Analyses kunt u vanaf heden afhalen bij m w . I. Smit, kamer B 920. Het tentamen Capita Burgerlijk Recht Is een gedeeltelijk open boek tentamen. Dit houdt In dat u uitsluitend van Zeben/Sterk, zevende druk, de ]urlsprudentlesyyllabi nrs. 650.86.170 en 650.86.171 en de studiepocket van Brahn over fiduclaire eigendomsoverdracht tot zekerheid (nr. 13) mee mag nemen naar het tentamen. Degenen die Van Zeben/Sterk zesde druk in hun bezit hebben, mogen deze bundel meenemen Inclusief de copieën van de volgende (wel in de zevende druk vermelde) arresten: Kaelen/ECS NJ 84, 106; Overstekende ree N J 84,331; Verstekeling NJ 84, 536; Besmet varken NJ 84.415; St. Oedenrode NJ 84.669; NVB/Helden NJ 84.679; Sinnema/Van der Zwaag NJ 85.510; Verhoeven/Peters NJ 85.374; Amro/Enkelaar NJ 85.68; Buena Vista NJ 85,624. U mag geen copieën van andere arresten meenemen. U mag ook geen verwijzingen en opmerkingen in de boeken en opmerkingen In de boeken en jurisprudentiebundels opnemen. Wel mag u onderstrepen. PRIVAATRECHT B PROPEDEUSE Studenten die een paper inleverden krijgen dit - voorzien van een cijfer en opmerkingen - omstreeks 15 mei thuisgestuurd. U hoeft niet naar uw docent te bellen!

PEW/SCW/SZW T E N T A M E N STATISTIEK ( S M T I I ) Hjet tentamen Statistiek (SMT II) stof NIjdam/Van Buuren deel I en II is verplaatst; het vindt niet plaats op 29 mei maar op dinsdag 23 juni.

Univers

CIF C O L L O Q U I U M DR. P. M O Y A E R T Op woensdag 13 mei 1987 om 16.00 uur In CZ 111 zal Dr. P. Moyaert uit Leuven een colloquium houden over 'Problematiek van het Trauma en Consequenties voor het Bewustzijn'. Belangstellenden zijn van harte uitgenodigd

ECO INFORMATICA PROPAEDEUSE /. Herkansing theorietoets De eerste herkansing van het theoriegedeelte informatlcapropaedeuse zal plaatsvinden op 22 t / m 25 juni 1987 In CZ230a/231. De groepsindeling is aanwezig op het Informatiebord nabij de practicumzaal. 2. Herlonsing practicun) De herkansing van het practicumgedeelte informatlcapropaedeuse zal plaatsvinden op 18 t / m 20 mei 1987 voor groep l a t / m 1h, 1 t / m 3juni 1987 voor groep 2a t / m 2h, 15 t / m 17 juni 1987 voor groep 3a t / m 3h. Verdere informatie te verkrijgen bij de practicumlelder Dhr. W . MInnaert, kamer B 409, tel. 2339. A F N E M E N SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S I N M E I EN J U N I A.S. (ECONOMISCHE FACULTEIT) Let op dat diverse schriftelijke tentamens (geheel of gedeeltelijk) de komende tentamenperiode buiten de universiteit worden georganiseerd. Raadpleeg hiervoor nauwkeurig uw oproep die u inmiddels heeft ontvangen. De twee letter code op de oproep Is middels een toegevoegd stempel vertaald in het juiste adres van het tentamen. De onderstaande tentamens worden geheel of gedeeltelijk buiten de universiteit afgenomen. Administratieve technieken, 14 mei 09.30 uur, gedeeltelijk in W P = 'T Wit Paardje, Lijnsheike 8, Tilburg. Sociale Economie 2, 26 mei 09.30 uur, gedeeltelijk in W P = 'T Wit Paardje, Lijnsheike 8, Tilburg. Bedrijfseconomie 2, 4 juni 09.30 uur, gedeeltelijk In WP = 'T Wit Paardje, Lijnsheike 8, Tilburg. Wijsbegeerte 2, 11 juni 09.30 uur, gedeeltelIjMn WP = 'T W i t Paardje, Lijnsheike 8, Tilburg. Statistiek, 18 juni 09.30 uur, gedeeltelijk in SH = Studenten Sporthal, Academielaan 5, Tilburg. Voortgezet Boekhouden 1, 25 mei 09.30-17.30 uur, geheel in RB = Pelllkaan Sportcentrum, Rueckertbaan 219, Tilburg. W.R.S. 3, 25 mei 09.30 uur, geheel in RB = Pellikaan Sportcentrum, Rueckertbaan 219, Tilburg. Bekijk de plattegrond van Tilburg in de hal van gebouw B en zorg dat u geen vervoersproblemen heeft op de dag van het tentamen.

T E N T A M E N REGIONALE ECONOMIE I Het tentamen Regionale Economie 1 zal voortaan uitsluitend mondeling worden afgenomen. Studenten worden verzocht contact op te nemen met de docent (drs. F. Boekema, kamer B 514, tel. 662023) om concrete afspraken te maken over de te bestuderen stof en de tentamendata. Het is dus niet meer mogelijk het tentamen regionale economie 1 schriftelijk af te leggen.

8 mei 1987 »

UNIVERSITAIRE LERARENOPLEIDING E C O N O M I E , KUB Het is op basis van een doctoraal getuigschrift mogelijk een onderwijsbevoegdheid algemene economie en/of bedrijfseconomie van de 1 e graad (HAV O / V W O / H B O ) te venwerven. Voorwaarde daarvoor Is dat men een lerarenopleiding voltooid heeft. Aan de economische faculteit wordt een cursusprogramma In dat kader aangeboden. Dit programma bestaat uit twee delen: a. een oriënteren programma bestemd voor vierde jaars (doctoraaOstudenten, dat verzorgd wordt in het eerste semester en dat een studiebelasting heeft van 2 SB's. Het volgen van dit programma is een noodzakelijke voorwaarde voor toelating tot de lerarenopleiding van de tweede van de tweede fase (zie verder onder b.), maar Is ook waardevol voor hen die niet de t)edoellng hebben leraar te worden vanwege de gedachte die aan algemene communicatieve vaardigheden wordt gegeven. b. een lerarenopleiding van de tweede fase die een jaar In beslag neemt. Voor toelating tot deze lerarenopleiding van de tweede fase is het gevolgd hebben van het oriënterend programma bedoeld onder a. een noodzakelijke voorwaarde. Al naar de samenstelling van het doctorale vakkenpakket kan men een algemene dan wel een bedrijfseconomische variant volgen. Ook een gecombineerde opleiding behoort tot de mogelijkheden.

Opm. Degenen die voor 1 september 1987 afstuderen en in hun doctoraal de cursus bedoeld onder a. hebben gevolgd kunnen gebruik maken van een Interimregeling die inhoudt dat het programma van de tweede fase slechts twee maanden duurt (eind augustus t / m eind oktober 1987). Studenten die belangstelling hebben voor de lerarenopleiding worden uitgenodigd voor een Informatiebijeenkomst op 15 mei 1987 om 13.30 uur in CZ 105, alwaar ook de mogelijkheid zal worden geboden tot aanmelding voor de programma's. Eventuele nadere inlichtingen bij Drs. H.J. Klok, kamer B 510, tel. 013-662318.

FVACATURES VACATURE Bij de vakgroep Privaatrecht van de faculteit der rechtsgeleerdheid wordt met Ingang van 1 september 1987 gevraagd een STUDENT-ASSISTENTIM/V) ter ondersteuning van onderwijs en onderzoek op het gebied van het bouwrecht. Het dienstverband wordt in principe aangegaan voor de duur van één jaar; verlenging met ten hoogste één jaar iDehoort tot de mogelijkheden. De omvang van het dienstverband bedraagt tot 31-12-1987 drie eenheden CWi dag per week), daarna zal het

dienstverband In beginsel 2 eenheden ( = 1 dag per week) bedragen. De taal( van de student-assistent zijn:

zal

- het vervaardigen van ondenwljsmateriaal; - het actualiseren en uitbreiden van een (aanwezig) databestand met betrekking tot arbitrale rechtspraak in de bouw; - het verrichten van verkennend onderzoek (met betrekking tot de Nederlandse en ook buitenlandse literatuur) en rechtspraak op het terrein van het bouwrecht. De voor deze functie vereiste hoedanigheden zijn: - belangstelling voor een juridischfunctlonele benadering van het recht; - een uit reeds behaalde studieresultaten blijkende, goede aanleg voor de rechtenstudie; - een goede schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid; - een redelijke (passieve) beheersing van tenminste twee vreemde talen; - een praktisch organisatievermogen; - enige vaardigheid in de omgang met geautomatiseerde informatie-systemen strekt tot aanbeveling. Nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij de docent bouwrecht, mr. M.A.M.C, van den Berg, kamer B 816, tel. 013-662308 (KUB) en 013344448 (privé). Sollicitaties schriftelijk, vóór 22 mei 1987, te richten aan de secretaris van de faculteit der rechtsgeleerdheid, mr. S. Toncman.

Amro Banking Course, een uitgelezen kans voor een brede oriëntatie op het bankvak De Amro Bank organiseert van 7 tot en met 10 september 1987 in haar nieuwe hoofdkantoor te Amsterdam een Banking Course voor doctoraalstudenten die hun geschiktheid voor een nationale of internationale bancaire loopbaan willen toetsen en voor wie de tijd is aangebroken zich meer nadrukkelijk op de eerste loopbaanstap te oriënteren. Hoewel wij oök openstaan voor andere studierichtingen, spreekt het voor zich dat het accent zal liggen bij studenten Bedrijfseconomie, Algemene Economie, Rechten en Bedrijfskunde. De Banking Course biedt aan een beperkt aantal deelnemers de gelegenheid intensief kennis te maken met de dagehjkse praktijk van het bankieren. Het bankiersvak wordt gekenmerkt door een zeer gevarieerd takenpakket, zodat voor een adequate functievervulling onze medewerk(st)ers van meer "markten" (management, commercie, marketing, financiële analyse, recht, produktontwikkeling, planning & control, treasury, etc.) goed op de hoogte moeten zijn. De Banking Course besteedt aan deze facetten -door middel van inleidingen, praktijkcases, simulatiespelen en dergelijke- ruime aandacht. U zuh kunnen discussiëren met ervaren bankiers/specialisten en tijdens informele bijeenkomsten kennis kunnen maken met Amro medewerk(st)ers die zelf de opleidingsfase net achter de rug hebben. ^

Vanzelfsprekend komt het Amro loopbaanbeleid en de daarbij behorende opleidingstrajecten eveneens aan de orde. Kortom, een uitgelezen moment om gedurende 4 dagen (inclusief 3 avonden en overnachtingen) eens in de "keuken" van een grote internationale bank te kijken. De ervaring leert dat de belangstelling voor de course groot is. Teneinde een voorselectie mogelijk te maken, nodigen wij u uit een brief aan ons te richten waarin u de reden van uw belangstelling zorgvuldig onder woorden brengt en ons informeert over uw ambities en personalia. Mogelijk leidt uw brief tot een gesprek in de eerste helft van juni, dat de basis vormt voor een definitieve plaatsing in de Amro Banking Course. Uw brief ontvangen wij gaarne voor 10 mei a.s. en kunt u richten aan: Amro Bank Concern Management Development t.a.v. de heer L. Nooter Herengracht 586 1017 CJ Amsterdam.

Amro Bank''^^ Nationaal en internationaal speelt de Amro Bank een vooraanstaande en actieve rol m de bancaire dienstverlening aan bedrijfsleven, particuliere relaties, overheden en instellingen De Amro Bank heeft ruim 20 000 medewerkers, werkzaam in meer dan 800 vestigingen in binnen- en buitenland.

MEMO

Studentem VITE-NAK In verband met de voetbalwedstrijd is de lezing van Paul Aarts getiteld 'Kaddafi's Liblé: Mythe en Realiteit' verschoven naar woensdag 20 mei. Plaats: The Gallery Club, Heuvelring 37, Tilburg. Tijd: 20.00 uur. NEDERLANDERS BU ENGELSEN TE GAST Wederom zullen Nederlanders met de Paas- en zomervakantie dit jaar de mogelijkheid krijgen om met de Stichting English Conversation Club mee naar Engeland te gaan en Engelsen van hun eigen leeftijd te ontmoeten tijdens een kort of langer verblijf bij een gastgezin van de Stichting in Northampton of Torquay. Net als vorig jaar zullen de Engelsen hun Nederlandse gasten verwelkomen en krijgt jong en oud de gelegenheid hun Engelse spreekvaardigheid in praktijk te brengen d.m.v. conversatielessen van Engelsen in de ochtend en kan men meedoen aan sport en spel in de middag of kan men met hen uitstapjes maken naar de cultureel Interessante plaatsen Cambridge, Oxford of Stratford-on-Avon. Meer informatie over de Stichting E.C.C, kan men verkrijgen bij: MIeke & Ans O ostra. Tel: 04304-12126/b.g.g. 070-458282.

Menu

pmomnrmtshiB MAANOAGIt/5 h«*tefe kip/kervBteoei» - «ssestaartso^ runrfertei;^ - sMi^ - «Bwau*. rode kooi im% ^ppet- l«*iecipw« of pookte aardajjpöSen Veg: hachêe - rode kool met seppeH aardappelpHjree

DfNSDAG « / 5 heldere ^xmffaaó6fi - w*tt&faon6««oep saté met ^ttdSKWs - gebakken banaan g r o e n t e ^ t j o y - kroepoek - r ^ seroerKleflg - kip - smjbcxsn^ gekookte aardapfwfm Veg; saté - pindasatjs - groantetjap ^ kroepoek - $efoefiden8 ' " 1 ^

WOENSDAG ia/6 mozïft^csoep - sekteriesoep gehaktbal -tevertepje- piccaltaysaus spercieboontjes - kxx)tealade gebakken of gekookte aardafjpelen Veg: gevuld f t e n ^ - spercieboontjes gebakken aardappelen DONDERDAG 14/5 katfssoep - jufiënnesoep gevulde paprika - tomatensaus gebakken macaroni met groente - kaas tartaart)* met uien - vtees)us and^ie - gekookte aardappefen Veg- gevulde paprika - toniatensaus macaroni - kaas VRIJDAG 15/5 goulashsoep - vermtcettysoep gebakken vis - bieslooksaus worteJtjes - deense schnitzel tuinboort^ è la crème patates frites of gekookte aardappeien Veg. 2 vegetarische kroketten worteltjes - patates frites

TAALCURSUS ZWEEDS Uppsala University International Summer Session organiseert taalcurssussen Zweeds (alle niveaus, beginners tot vergevorderden). Tevens cursussen m.b.t. cultuur en samenleving in het Engels: The Arts in Sweden, Comparative Education, Modern Swedish Social Institutions, The Swedish Family, Swedisch History and Scandinavian literature. In het Zweeds worden voorts speciale conversatie-, grammatika- en uitspraaklessen gegeven, een cursus rond het maatschappelijk leven in Zweden en Zweedse literatuur. De eerste twee weken bovendien: wolverven, houtsnijwerk, pottenbakken, drama etc. Gedurende de hele cursus Zweeds koken en weven. Excursies, films, lezingen en optredens van Zweedse troubadours en volksdansers. Verblijf in 1-persoonskamers. Deelname 10, 8, 6of 4 weken in de periode van 7 juni tot 14 augustus 1987. Schrijf of bel voor uitvoerige brochure en informatie naar: Jan-Gunnar Agren of Nelleke Dorrestijn, Alette Jacobslaan 9,2314 EL Leiden, tel: 071-414955.

SBIT - CONGRES 13 ME11987 De informatiedirecteur van de toekomst. Automatiseren is meer dan alleen een kwestie van geld. Juist het definiëren van dat 'meer', dat wil zeggen het formuleren en scheppen van de voorwaarden voor een geslaagde automatisering, blijkt voor veel ondernemers een probleem te zijn. Het congres 'De informatiedirecteur van de toekomst', dat op woensdag 13 mei 1987 in de aula van de KUB wordt gehouden, zal vooral aandacht besteden aan de rol van het informatiemanagement in relatie tot het strategisch beleid en de bestuuriijke informatievoorziening binnen een onderneming. De organisatie is in handen van de Studievereniging Bestuuriijke Informatiekunde Tilburg. De toegangsprijs bedraagt f 75,— voor medewerkers van de KUB, f 25,— voor studenten en f 15,— voor leden van SBIT. Deze bedragen zijn inclusief een uitgebreide lunch. Informatie en aanmelding: 013(66)2995 op werkdagen tussen 12.0014.00 uur.

INTEGRAND De nieuwe intekrant is weer verschenen. En voor degenen die het nog niet weten; deze krant is een uitgave van de stichting Integrand waarin o.a. opgenomen: interviews met bedrijfsf unctionarissen en met studenten die een Integrandopdracht hebben uitgevoerd. Waar verkrijgbaar: de Intekrant is niet alleen gratis maar tevens bestemd voor studenten uit alle studierichtingen en vericrijgbaar op het nieuwe Integrand-kantoor 076. JOJO JoJo organiseert voor Joodse Jongeren/studenten in Nederiand contacten met Joodse studenten aan buitenlandse universiteiten. Drt contact verioopt individueel via penvrienden en collectief via een groepsreis naar (vooriopig) Engeland. De groep, die met deze reis meegaat, zal een aantal keren bijeenkomen, zodat je in ieder geval alvast je reisgenoten een beetje hebt leren kennen. Interesse in de reis en in het vergroten van je kennissenkring? Bel naar: Barbara 020-431040 Jochewet 040-417373 Sagittalaan4, Eindhoven

TIAS Door de school voor Mens- en Maatschappijwetenschappen van het Tilburgs Instituut voor Academische Studies (TIAS) wordt op 14 mei 1987, 13.30-16.30 uur in CZ 107 t.b.v. aio's en andere promovendi een college Staatsrechtfilosofie verzorgd, dat gegeven wordt door Prof. Mr. E.M.H. Hirsch Ballin.

PC-PROGRAMMATUUR PC-PROG is een pakket voor het oplossen van lineaire, geheeltallige, kwadratische en gemengd geheeltallige programmerings problemen op een personal computer. Sinds kort is er binnen de FEW een site-license van PCPROG. Dit pakket kan ook door studenten worden aangeschaft voor gebruik op hun eigen PC tegen een minimale prijs van f 32,50. PC-PROG veronderstelt een IBM compatible PC met of zonder een 8087 coprocessor en minstens 512 KB RAM. Het programma kan met maximaal 250 variabelen (exclusief slack variabelen) werken en maximaal 250 voorwaarden. Het maximum aantal kwadratische termen is 50. Invoeren van het model gebeurt met een full-screen editor (vgl. TURBOPASCAL). Econometrie en BIK-studenten die het Besliskunde 1 college reeds hebben gevolgd kunnen tegen betaling van de bovengenoemde prijs voor PC-PROG intekenen in de maand mei op de dagen dinsdag en donderdag van 8.30 tot 12.30 uur op de kamer van dhr. Minnaert (B 409). Bij het intekenen moet een contract worden getekend.

DSWt D.S.W. Openingstijden Informatiecentrum D.S.W. (gebouw N, kamer 24) maandag 13.00-15.00 uur dinsdag t/m donderdag 11.00-15.00 uur vrijdag 11.00-13.00 uur dinsdag óók 16.30-18.00 uur (alleen tijdens collegeperioden) Telefonische informatie en afspraken met de dekenen: tel. 662211. Buro Welzijn (studie- en beroepskeuzeadviseur, psychologen en medewerker vorming en welzijn) tel. 662218, studentenartstel. 662116. Uitstel militaire dienst AIO's Mededeling: alle AIO's (Assistent In Opleiding) die dit studiejaar hun doktoraal halen en rond hun 24e jaar zijn, kunnen rekenen op verder uitstel van militaire dienst. Recht op medeverzekering in het ziekenfonds Om als studerende tot 27 jaar gratis medeverzekerd te blijven in het ziekenfonds gold de voorwaarde dat de studerende in belangrijke mate door de verzekerde ouder werd onderhouden (kinderbijslagkriterium). Voor de meeste studerenden met een WSFtoelage geldt dat de studerende niet meer in belangrijke mate door de ouder wordt onderhouden. Er is echter gekozen voor de handhaving van het recht op gratis medeverzekering van de betreffende kategorie van studerenden. Er moet een minimale toekenning WSF zijn van f 1, —. Studerende kinderen van niet verplicht verzekerden waren aangewezen op een particuliere ziektekostenverzekering en blijven dat ook. Terugval in inkomen van de ouders Voor het bepalen van de hoogte van de aanvullende financiering gaat men uit

van de hoogte van het belastbaar inkomen van de ouders. Voor 1987 wordt gekeken naar het belastbaar inkomen van 1985 (= het zgn. peiljaar). Wanneer er na het peiljaar sprake is van een terugval in het inkomen, dan kan in bepaalde gevallen gekeken worden naar een ander jaar. Daarvoor geldt een viertal voorwaarden. 1. De terugval moet minstens 15% van het belastbaar minimumloon in het peiljaar zijn. Dit is een bedrag van ^3.192,-. 2. De terugval moet 15% zijn t.o.v. beide ouders in het peiljaar. Als beide ouders verdienen en het inkomen van maar één van de ouders kent een terugval dan vindt alleen voor die ouder een veriegging van het peiljaar plaats. 3. Het moet gaan om een strukturele terugval van het inkomen. 4. Het mag niet gaan om een schommeling van het inkomen die eigen is aan de beroepssoort (bv. agrariërs, detaillisten, beoefenaars van vrije beroepen).

Sport i TILSAC HUTTENTREKTOCHT In de periode van 27 juni tot 7 juli 1987 organiseert de Tilburgse Studenten Alpen Club een huttentrektocht in de Ecrin (Frankrijk). In dit ruige en nauwelijks ontgonnen gebied kunnen de deelnemers kennis maken met de basistechnieken van het alpinisme. De tocht bestaat uit afwisselende dagtochten en als afsluiting de mogelijkheid om een 4000-der te beklimmen (Barre des Ecrin). Voor belangstellenden zijn nog enkele plaatsen vrij. Informatie bij Luc Koning (013-633586), Joost Kunst (013433200) en iedere dinsdag van 17.00 uur tot 19.00 uur tijdens de TILSACtraining (St. Maartenszaal).

ZEILTJALKEN Na 2 geslaagde proefweken in 1986, zal Zeiltjalkenverhuur'De Wadden'ook dit jaar enkele zeiltochen over het wad met een meevarend bioloog organiseren. Deze bijna afgestudeerde marienbiologen waren hiervoor o.m. werkzaam in het vooriichtingscentrum van de Waddenvereniging op Terschelling, waar ze o.a. wad-excursies begeleidden. Als voordeel voor een zeiltocht met natuurgids boven een excursie zien ze dat: - eb en vloed in belangrijke mate de dagindeling bepalen. Men is voor een week afhankelijk van de natuur en wordt zich deze afhankelijkheid bewust; - er iedere dag gezeild wordt, het biologische programma is geconcentreerd in de periodes dat het schip droog ligt. Dit zorgt voor afwisseling en voorkomt dat de opvarenden overvoerd worden met informatie; - de groep dag en nacht op het wad is, men ziet en ervaart dus veel meer dan bij een excursie; - er aan boord een 'werkhoek' is ingeruimd voor aquaria, microscoop, binoculair e.d. Daarnaast is een bibliotheek aanwezig, waardoor men de mogelijkheid heeft het een en ander nog eens na te slaan. Naast de zomeraktiviteiten (2-weekse tocht vanuit Denemarken over vrijwel het gehele waddengebied) werden er dit jaar ook tochten met bioloog in voor- en najaar georganiseerd, zowel voor groepen als individuelen. Voor meer informatie: Zeiltjalkenverhuur'De Wadden', Postbus 14, Hariingen. Tel. 05178-8222.

Agenda MB VRIJDAG 8 MB C!!n«eltt8> Sfi-t» twr: 'The french UegtenafiTa Wonian*. Wet Meiyl Stre«p- Reg»: Kart fleisz, It/ttt S ' S^SJ <!Sn«!d«4,22.<!0aur: 'MSnnw', Regie: Ooms Dötm. Wm 1 3 ^ $cho«V)É*ur«. 50-**5 uar, studio; De zaak met 'Bedf<^' V8« ISnier. Nopnlerigt, Ted HaA^rts. ^tehouwburt^r^^.ODtiur; f Hmhöls; 'ir MofBöo'.ftegi©:Simon Bischo» itfm tómefl. SdKHiwiHir^, 22.1S mt'. Pilw^m; Der Rosenk&iïg. Regie; Wmtm Schroeterft/m lartwi).

IQ

ZAïmOAQBMB $iShoavi*ttr9*2ö.1*(«jr: Pi*)j^«j>»-

9t&e m^ '*tet VWjtte Imé' var> Artfiör N o o f d e d ^ 22.0Ö uur. Tafl! Ma«fe, ZONDAG 1ÖMa MBtHoaith», 1 t.3ÖuBr; Viertttg. VoorgsoQ^t HuÉ»Lffimders. Gsmeemdizaag. %2M imn Jdive* SdKKiwborg^ mSO mr, S«;*»ouwberg <:^ t'n jamfe^» mm,v, IMHm &g &>mt^ de lM»itga» School voor Maótk'en DamtTffit haüpsprootcje. MAAfiDAG t l IWB ^fika cenöaal m 'Serote Speate'. IMNSDAQ12 tm SdMttwl»)r9,20.16 umt 'Een bijzonder pmtiQ ver^tchf var» Paul Haenert, $chotü««4Hit9^ ^AS tiw, theaterkei* «iter; Imm vm filSchei Ksrzéc over het W0iNS0AG13M« SctumtiAmtDt'^A^üat, studio: Marcus wi Di*p^: TlieiwrfeqtporftBit. De fBSÓnewi door het lotowttk van Ofen«Att«$. DONOiRDAÖMMEI t^&hXtitMütr, 26.30 ttuf: ƒ%»<*> 1ïiiBa:ter met 'MaehöfttecWs^mo'ondöt regie van Fr^s Rodi. iiftivet«töit, 13.30auf, & 662: \/m^ desng Unrv^^tei6»S3d. ÜCiftrdftritgt, X^M^ DöatscWatfll. ü«lv«»H»lt, UMüw, CZ112; Collo* {(dum «coftomie <B-serie), Dr. QJPX. vm mi (KUUi om 'StsiMmimsmc«B« van dift i«te«wöcmëe Inte^ascrtre ma*t,' tóilv»*tót«ït,20>00uuf, 1^12; 'Desert Meam'. t^in vm Doftn« DeJtch. 1»y fife as a dagi'. R e ^ : Lasse H^SsftriC»» {tfmZt-B. Schow«l>iirgir 22,15 uw. mrivM'. 'Oemt Hmtts'. R « ^ Cferwa Oeftcb

(t/m2fr«).

VRODAGIBMa Schöuwltura, 20.16 ma: 'W<«*)«n' met Jan Denüeir. NoontorfiQt, Hawkind.

8 mei 1987

p^p STADSSCHOUWBURG

Cynisch 'Bedrog' bij De Zaaic Voorstelling: Bedrog van Harold Pinter door Toneelgroep De Zaak. Regie: Mark Timmer. Spelers: George van Houts, Leonoor Pauw en Leopold Witte. Studiozaal Stadsschouwburg 8 mei. Aanvang: 20.45 uur. De vijfkoppige toneelgroep De Zaak pleegt het 'grote' repertoire te brengen. Ontdaan van overbodige franje en langdradigheid, gestoken in een vlot modern jasje is het nu de beurt aan 'Bedrog' van Harold Pinter. De twintig jaar oude tekst is nog springlevend. Verwijzingen naar trendy Amsterdam dragen bij tot een nog grote herkenbaarheid. Het thema 'bedrog' is van alle tijden, de oppervlakkige priet-praat, het totaal langs elkaar leven, enkel uit op eigenbelang, typerend voor de geslaagde maar lege yuppie? Er worden lunch- en squashafspraken gemaakt. De kleding lijkt regelrecht afkomstig uit de dure P.C. Hooftstraat, de modieuze brillen schijnen enkel bedoeld als attribuut waarachter het zo gemakkelijk verstoppen is. Een cynische harde buitenkant, het leven moet nu eenmaal geleefd worden maar of het ook plezier geeft? We maken kennis met drie gearri-

De Zaak speelt Pinter veerde dertigers. Zij is galeriehoudster, haar minnaar literair agent, haar echtgenoot uitgever. Pinter heeft het verhaal in een omgekeerde chronologische volgorde verteld. Tijdens de eerste scène is er van geen enkele relatie meer sprake, het huwelijk is gestrand, de overspelige relatie al twee jaar geleden beëindigd. Langzaam ke-

ren we terug in de tijd naar het begin van een prille verliefdheid. Door deze omgekeerde volgorde komt de aandacht te liggen op het falen van de hoofdpersonen die uiteindelijk bezig zijn zichzelf te bedriegen. Een plateau, beschilderd met motieven van moderne abstracten, Mondriaan is duidelijk te herkennen, ligt middenin een veld van kolengruis. Dit moeilijk te bereiken speelvlak, belicht door felle schijnwerpers, draagt bij aan de irreële moeizame sfeer tussen de drie. Leonoor de Pauw is een genoegen om naar te kijken. Zelfvoldaan als de moeiteloos bedriegende echtgenote, oprecht verbaasd wanneer dat bedrog voor de eerste maal heeft plaatsgevonden. Haar echtgenoot, Leopold Witte verbergt zijn gevoelens achter een wel zeer relaxed uiteriijk. Gecompleteerd met een toch wel onnatuuriijk aandoende geluidloze lach speelt hij de personificatie van het emotieloze personage. George van Hout probeert met een zenuwachtig tikje zijn integriteit te bewaren. De snelle, ingekorte versie van regisseur Mark Timmer laat geen ruimte tot overpeinzen. Het komedieachtige effekt van deze voorstelling komt nog het best naar voren in een knap gespeelde scène

die even aan een cabaretvoorstelling doet denken. Gedrieeën naast elkaar zittend parodieert elke speler haar/zijn tegenspeler door zelf de totale dialogen te spelen. Het komisch effekt laat zich raden. L.W. NOORDERLIGT

Ted Hawlcins Vrijdag 8 mei Solo konsert van TED HAWKINS (USA). Voorprogramma Stormy Weather. Aanvang 21.30 uur. Zaal open 20.30 uur. Ted Hawkins is de beste actieve 'soul' zanger van deze tijd. Niet direct gospel, niet direct soul, niet direct blues, maar hoogstindividuele songs over elementaire emoties die soms lelijk in de knoop zitten. Beeldende verhalen over zijn verleden in een ruwe melodieuze agressie en somberheid aan de ene kant en een optimistische frivoliteit aan de andere. x NOORDERLIGT

Tania Maria Zaterdag 9 mei TANIA MARIA (Braziliö). Aanvang 22.00 uur. Zaal open 21.00 uur. Na een moeilijke periode, waarin duidelijk werd dat het voor een vrouw in de muziekwereld van Brazilië moeilijk is om voor vol aangezien te worden, met als gevolg dat haar muziek werd be-

paald door de producers, vertrok zij naar Parijs. Tania Maria was uitgenodigd voor enkele maanden, maar uiteindelijk bleef zij zeven jaar in Europa, waar zij vijf elpee's uittsracht en vele conserten uitvoerde. Het Newport Jazz festival in de VS was haar eerste grote succes aldaar, met als gevolg: een eerste elpee op een Amerikaans label die haar zeer grote bekendheid bracht: 'Piquant'. Met haar recente elpee 'Made in New York' neemt Tania Maria afscheid van haar cult-status en wordt zij gezien als een zeer inspirerende zangeres die met haar op latin en jazz geschoeide dynamische muziek een groot publiek zal bereiken. Tania Maria wil niet graag in een hokje geduwd worden: 'Ik voel mezelf niet lekker wanneer ik een popof jazz-zangeres wordt genoemd, ik doe latin, jazz, pop, funk, rock en rap en maak daarmee mijn muziek; ik maak gewoon muziek!' PARADOX

I Compani Drt ensemble kreeg in 1985 grote bekendheid met het programma Fellini/ Rota. In 1987 neemt de muziek van Nino Rota een belangrijke plaats in op het programma van I COMPANI. Cynisch, grotesk, tegendraads, meeslepend, is op dit ensemble van toepassing. I COMPANI: met o.a. Bo van de Graaf, Vera Vingerhoeds, en Fred van Duynhoven. Donderdag 14 mei, aanvang 22.00 uur.

GRATIS CARRIÈRE VOOR IEDEREEN DIE AFSTUDEERT Bent u net afgestudeerd, of hebt u nog één jaar voor de boeg? Dan bezint u zich ongetwijfeld' " [ ] Ja, ik wil Elsevier Carrière graag gratis ontvangen. ^ " ^ op uw toel^omstige carrière. Wat staat u te wachten? Hoe ligt de banenmarkt erbij? Wat zijn de NaarT_ __M/V* perspectieven voor de toekomst? Wilt u dat weten, vul dan nu de bon in deze advertentie in.* Voorleners:. . Titel: _ * Elsevier Carrière wordt op aanvraag gratis toegezonden aan iaatstejaars-studenten of pas afgestudeerden aan universiteit of HBO-insteilingen en aan hen die niet ouder zijn dan 45 jaar en op management-niveau of in een specialistische functie werkzaam zijn.

Elsevier Carrière, hét nieuwsweekblad met de betere vacatures Elsevier Carrière is hét nieuwsweekbiad voor de (coming)manager. Het blad biedt u elke vrijdag actueel nieuws, snelle analyses en relevante achtergrondinformatie in een korte en bondige opmaak en stijl; u bent over elk denkbaar aaueel onderwerp in zeer korte tijd volledig geïnformeerd. Elsevier Carrière is meer dan alleen maar nieuwsweekblad. In elk nummer treft u vele pagina's aan met vacatures voor de betere funaies. Zo is Elsevier Carrière het blad voor uw carrière, vandaag en morgen!

Adres:. Postcode;,

Woonplaats: _

Telefoon-„

Geb.jaar-

Onderwijsinstelling-. Studierichting Afgestudeerd: ja/nee ,jaarv afstuderen.

,

Funaie:. Bedrijfsnaam Adres: Postcode

.Plaats.

Telefoon Branche: * doorhalen wat met van toepassing is.

D i k kom niet in aanmerking voor gratis toezending van Elsevier Carrière, maar ik wil wel eenjaarabonnementen betaal hiervoor f60,-. Datum

Handtekening:

Stuur deze bon in een open envelop zonder postzegel naar BV Uitgeversmaatschappij Bonaventura Antwoordnummer 2418 1000 PA Amsterdam

...GOED VOOR DE BESTE... Univers

8 mei 1987

A C H T E R K L A P De manier waarop we werken is te kostbaar om verloren te laten gaan 'Waar zijn we in godsnaam mee bezig', een pagina-grote advertentie in Univers van 3 april 1987. Op die manier willen de Camillianen mensen voor hun orde interesseren. Waarom op zo'n manier de aandacht trekken? 'Op een gegeven ogenblik hebben we gezegd, je kunt blijven zitten waar je zit, maar dan gebeurt er niks. De laatste kan het licht uitdoen. Een aantal jaren geleden was de algemene tendens een beetje dat het kloosterleven een verloren zaak was, het raakt uit de wereld, het raakt uit de tijd. Dit is de derde campagne die w e houden. We hopen wel dat er een paar mensen toetreden.' Dit zegt een van de drie Camillianen uit Den Bosch.

ficiële erkenning wilde hebben moest je goedkeuring krijgen van de kerk. De orde heeft zich uitgebreid over Europa en kreeg na de tweede wereldoorlog een zelfstandige plaats in Nederland. Over heel de wereld zijn 1100 Camillianen waarvan heel veel in Italië. De Ne-

vanuit 14 landen Ook in Oer Bosch en Roermond is die orde gevestigd wat Nederland betreft Camillianen vallen met op Want ze dragen geen pij of sandalen De mannen en vrouwen die zich Camillianen noemen bidden en werken Vanuit een kleine hechte gemeenschap richten zij hun aandacht en werkkracht op het helpen van mensen zieken armen mensen met levensvragen en mensen met praktische en psychische problemen Alsietussei»deI8en40|aarbentenhetievakisofwordtomde'gehele' mens te helpen dan kun je voor kortere ot langere ti]d als Camilli aan lezelf ontwikkelen als gelovig mens én op ie 9eigen vakgebied

Behalve in Univers hebben ze de advertentie ook geplaatst in de universiteitskrant van Nijmegen en in de Volkskrant. Juist die twee universiteiten omdat ze katholiek zijn; in de Volkskrant omdat daarin veel advertenties staan die betrekking hebben op de gezondheidszorg. En zorg voor de zieke heeft bij de Camillianen altijd een belangrijke plaats ingenomen. In 1582 stichtte in Rome een zekere Camilllus deze orde. Hij was ziekenverzorger en verzamelde een aantal mensen om zich heen die in zijn geest mee wilden helpen. Het was eigenlijk helemaal niet zijn bedoeling om een klooster te stichten, maar wanneer je in die tijd of-

derlandse groep bestaat uit 18 mensen. Behalve in Den Bosch zitten er nog een aantal in Roermond. Een Camilliaan: 'Wij proberen op onze manier Christus na te volgen. In de loop der jaren leer je pas wat Camillianen zijn, je groeit erin. In

Informeren kost niets en verphcht tot niets Misschien had ie nog nooit van de Camillianen gehoord Noch van hun werk Als ie belangstelling hetjt is het goed om te weten dat Jezus van Nazareth de Camillianen inspireert Dat het evangelie voor deCamillianen'n leidraad IS die de wegwijst Als dat j ie aanspreekt kom dan kennismal kennismaken Bel eventueel eerst even op maar schrijf liever Kortom als mèn sen ie vak zijn verdienende X ( / \ l M l l « L l / \ l M t W Camillanen die ^ ^ kennismaking Daarna zien we we! verder

Nederland zijn we op het ogenblik werkzaam in de officiële gezondszorg, maar daar zijn we niet aan vastgebakken. We kunnen ook minder gebaande paden betreden, maar daar moet je wel de mensen voorhebben.' De eerste campagne heeft één Camiliaan opgeleverd. 'Dat is dus een hele dure geweest. De tweede is in de fout gegaan omdat er een zin instond die mensen het idee gaf dat we een uitzendingsorganisatie voor Derde Wereldlanden waren. We hebben dat nu beter geformuleerd. Er hebben behoorlijk veel mensen op de advertentie gereageerd, maar niemand weet nu al of hij of zij, tot nu toe zit er één vrouw bij de Camillianen in Den Bosch, tot de orde toe zal treden. 'Je kunt niet op hol slaan. Laat iemand eerst maar eens komen kennismaken, een keertje langskomen om te kijken hoe het is. Laat diegene dan maar weer naar huis gaan om het te laten bezinken', aldus de Camilliaan die van zichzelf zegt: 'Ik heb geschreven, ben gegaan en ben gebleven'. C. v.d. G.

Univers

drukkoni

[QQ

«é

reclaT>e^^ufeau

Em

O*- AAI LlJ t)iftu„U*^'

< <i«n nwi*i<(Hi^4i«M( ^arut

nt*X

d e JORQ b V

P™tij.S i iOAA ODODOMmcM

il. a

torohCBO.!

*wu%/ tU* uA/t U.*'/ W, .

r*«.

U

e^f*

i t Itcrtv^ *t«^ W-U.|<t*UJ*i*.*y^ W--

k. -v-vcU- f ^ o «u>_ . , l i > l |>a;i//«Ju«i.>«i.%.'J*y

^>&W^ _yz^v«^;tó^ MISS KATH HDGESCHQQL BI3L TIJDSCHR TDSfcSCHOULLAAN 225 TlLBUlïG 5037 CC T H ; NETHERLANDS

£>ePaal Je hebt mensen en lantaarnpalen. En de laatsten zijn het produkt van de eersten, vergeet de volksmond eraan toe te voegen. Niet eens het idiootste produkt zelfs. Als ik de eerste mens was en ik mocht in het belang van de vaart der volkeren kiezen tussen lantaarnpalen en wielreflektoren, dan wist ik het wel. In Tüburg rond 1875 vsisten ze ook waar ze het meest aan hadden. Gaslantaams. Dat was de nouveauté van die jaren. Hardstikke handig, maar een hoop gedoe, dat wel. 's Avonds één voor één opsteken, 's Morgens één voor één doven. (Zo bleef iedereen toch maar mooi aan het werk). Dat moest dus efficiënter, en de gasdrukontsteking werd uitgevonden. Eventjes een extra dot gas in de leidingen, en hup: de meeste lantaarns sprongen als vanzelf aan. De meeste, want een klein zuchtje wdnd of een vuiltje in de brander kon het vernuftige mechanisme al ontregelen. Bijgevolg had een lantaarnopsteker toch nog wat te doen, al was het een beetje minder dan daarvoor. Gelukkig voor hem kwamen er steeds meer lantaarns bij. Tot ver na de uitvinding van de gloeilamp hebben ze dienst gedaan. Zo beschikte de gemeente Tilburg in 1956 nog altijd over 3000 gaslantaams tegenover 2800 elektrische lantaarns (waaronder twee kwiklampen). Daarna was het echter gauw met de gas-hegemonie in de stadsverlichting gedaan. Tenslotte werd in 1%2 met het nodige ceremonieel de laatste Tilburgse gaslantaam in het Wilhelminapark gedoofd. De elektrische lamp was aanvankelijk een luxe artikel. In 1911 kreeg Tilbiu'g een elektrische centrale, en dat moest gepaard gaan met enkele elektrische lichtpunten op de meest markante punten van de stad. Het oude gemeentehuis, de Heuvel en de Oude markt werden het eerst voorzien, gevolgd door de voornaamste pleinen iets verder van het centrum verwijderd. Zo werden de eerste elektrische lichtmasten van Tilburg tegelijk de omamenteelste. Het waren 'booglampen'. Die naam sloeg niet op de boogvorm van de paal, maar op de 'lichtboog' die tussen twee koolspitsen werd getrokken door de spaiming op te voeren. Halverwege de Uchtmast bevond zich een soort schemerlampje, dat in het holst van de nacht verder brandde als de hoofdpit uit zuinigheidsoverw^ingen was gedoofd.

te^Moderm (grafische OiidermwiMg mP'HKji'KeTmMe

iftu« *cW XK^I.^^

M<<^'»- (lui

I w v w OU. Ut.£ta^^ic«

tu^

^

,,^^1^

Gevonden in de gang van geb. C (door M. Lukkenaerj.

door Frans Godfrey

Het nadeel van de koolspits-methode ligt voor de hand: afbranden van de koolspitsen, en roet op het lampglas. De booglampen werden na 1914 dan ook niet meer geplaatst. Intussen stonden ze echter op de belangrijkste punten van Tilburg te pronken: bezienswaardigheden bij nacht en dag tot aan de zestiger jaren. Aimo 1987 kon het niet uitbUjven. Een Tilburgse firma, oudijzerhandel Van Raak, heeft bij gelegenheid van haar 75-jarig bestaan de gemeente zo'n lichtmast geschonken. Oorspronke-

lijk bedoeld voor de voormalige lokatie van het bednjt aan de Rushaven, ongeveer waar nu een bejaardenflat staat, maar bij nader inzien is het oudje kontrastrijk geplaatst op de vijfsprong Noordstraat- Stationsstraat-Tuinstraat-Nieuwlandstraat- Korte Schrijfstraat, voor de deur van de binnenstadskresj en het JAC. Volgens openbare-verlichtingsdeskundige W. van Dongen van de Gemeentelijke Energiebedrijven is het de lantaarn die tot 1961 het Korvelplein heeft verlicht. Heden ten dage zitten er moderne lampen in plaats van koolspitsen in, maar na enen dooft net als vroeger de hoofdpit en neemt het kleintje onderin de zaak over. Een groot verschil met de hedendaagse lantaarnpalen is het gewicht. De mast op de vijfsprong is met de nodige mechanische kracht omhoog getakeld. Tegenwoordig is een lichtmast van aluminium en weegt nog geen dertig küo. Dat is niet alleen prettig voor de mensen van de GEB, die hem met hun pink overeind kunnen zetten, maar ook voor de slordige automobiUst die het tegen zo'n paal opneemt. Vroeger lag het automobiel dan wel kompleet in de kreukels (kijk dus maar uit als je de Noordstraat uit komt stuiven), de moderne Uchtmast daarentegen knakt als een lucifershoutje om. Daar staat tegenover, dat de kosten van een afgeknapte lichtmast al gauw enkele duizenden guldens bedragen, dus die rekening valt wel bij de moderne lantaamtoerist in de bus. De kwellendste vraag is nog niet beantwoord: hoe krijgen ze die palen toch zo recht? Van Dongen: 'Dat is het oog van de meester. We kijken die palen als het ware recht. Hoewel, wat is recht? Als er achter zo'n lichtmast een huis zo scheef als wat staat, dan moet je die 'spijker' niet recht op de horizon proberen te zetten. Dat is geen gezicht. Je richt hem naar de achtergrond.' Vakmanschap is meesterschap. Jammer alleen dat ze die palen niet móóier kunnen kijken. Want dat springt natuurlijk het meest in het oog op de vijfhoek sinds de booglamp van Van Raak er staat: che eigentijdse aluminium palen eroniheen gaan volkomen af tegen him gietijzeren overgrootouder. Schoonheid klaagt lelijkheid aan. Je hebt lantaarnpalen en lantaarnpalen. 8 mei 1987