1987 03 27

Universiteitsblad - 27 maart 1987 - iaarqanq 24 n u m m e r 26

Stichtingsbestuur wil invloed benoeming collegeleden In zijn vergadering van 26 maart bespreel<t de universiteitsraad de procedureregels die het stichtingsbestuur heeft opgesteld voor de benoeming van leden van het College van Bestuur. De regels hebben vooral betrekking op de aanbeveling die de universiteitsraad mag doen over de benoeming van twee leden van het CvB. Het stichtingsbestuur wil, zo blijkt uit de regeling, reeds vóórdat de raad officieel met de aanbeveling komt, de 'mogelijkheid krijgen om kandidaten af te wijzen. Verder wil het stichtingsbestuur benoemingscriteria gaan opstellen waarmee de universiteitsraad bij zijn aanbeveling rekening moet houden. Volgens de nieuwe W e t op het wetenschappelijk onderwijs (WWO) zullen voortaan alle leden van het CvB door de minister benoemd worden. Op de KUB neemt het stichtingsbestuur die taak over. Voorheen, onder het regime van de W U B , had de universiteitsraad het recht om - al naargelang de omvang van het College - een of twee leden van het CvB te benoemen. Dat recht heeft de raad onder de werking van de nieuwe W W O verloren. Daarvoor in de plaats mag de raad bij het openvallen van een vacature in het CvB (behalve die van de rector) een aanbeveling opstellen met twee namen. Naar aanleiding van deze aanbeveling benoemt het stichtingsbestuur dan het Collegelid. Het stichtingsbestuur mag overigens van de aanbeveling afwijken. Het stichtingsbestuur heeft nu een procedure voorgesteld over hoe de raad tot zijn aanbeveling kan komen. De raad moet zich bij het kiezen van kandidaten houden aan benoemingscriteria die het stichtingsbestuur opstelt. Wat men zich bij dergelijke criteria moet voorstellen is niet duidelijk. De commissie die de universiteitsraad adviseert over de invoering

van de W W O heeft in een eerder stadium gesteld dat het zwaartepunt bij de selectie van CvB-leden - met uiteondering van de rector - bij de raad dient te liggen en dat benoemingscriteria, wanneer het om de sfgnatuur gaat, nooit een afwijking mogen inhouden van het bestaande benoemingsbeleid. Het presidium van de raad heeft al gezegd in ieder geval bij het opstellen van de benoemingscriteria betrokken te wil

Het huidige CvB werd nog volgens het WUB regime samengesteld. Kiezen zit er voor de raad niet meer bij, wel aanbevelen.

Ook in april wordt aan studenten met een aanvullende beurs nog een voorschot uitbetaald. Om elk risico van verkeerd vastgestelde beurzen te vermijden wil minister drs. W.J. Deetman pas in mei de preciese, aan de hand van alle relevante gegevens berekende bedragen uitbetalen, zo schrijft hij in een brief van 19 maart aan de Tweede Kamer. Het voorschot zal rond 10 april worden uitbetaald. Dat is tien dagen eerder dan oorspronkelijk de bedoeling was. Vanaf mei zal de uitbetaling rond de twintigste van iedere maand vallen.

Tegen de latere uitbetaling van de beurzen en tal van andere problemen is de afgelopen weken fel geprotesteerd door de Landelijke Studentenvakbond, die zelfs een

m 5. Zuidafrikaanse universiteiten verzetten zich steeds scherper tegen de politiek van de overheid.

3. Prof. IMeii iVlurphy is van alle financiĂŤle markten thuis. Deze Amerikaanse specialist gaf gastcolleges op de KUB.

Nieuwe onduidelijkheid over instroomcriterium Letteren Het College van Bestuur van de KUB is geschrokken van de definitieve beleidsvoornemens Selectieve Krimp en Groei, die minister Deetman begin vorige week aan de Tweede Kamer heeft aangeboden. De weergave van de beleidsafspraak met de KUB dekt volgens het Tilburgse college 'deels niet en deels niet geheel' de afspraken die tijdens het bilateraal overleg van 5 maart j . l . zijn gemaakt over de evaluatie van de letterenfaculteit in 1990. In een brief van 23 maart vraagt het college de minister alsnog de nodige aanpassingen aan te brengen in de tekst van de beleidsafspraak met de KUB.

Studiefinanciering blijft i<nelien

Deetman kondigt ook een compensatieregeling aan voor (grote) gezinnen, die er door de invoering van de nieuwe studiefinancieringswet en het gelijktijdig vervallen van de kinderbijslag minstens 2500 gulden per jaar op achteruit zijn gegaan. Zij krijgen in 1987 driekwart van de achteruitgang gecompenseerd, in 1988 de helft en in 1989 nog een kwart. Voor het overige is Deetman niet bereid tot aanpassingen van de wet.

len worden. Interessant in dit opzicht is dat het presidium donderdag 26 maart een eerste discussie wijdt aan een nieuwe, vertrouwelijke concept-notitie van het stichtingsbestuur over de signatuur. Naar verluidt moet deze notitie beschouwd worden als een reactie van het stichtingsbestuur op de opvatting dat de KUB niet zozeer katholiek maar bovenal regionaal zou zijn. Deze opvatting werd ten tijde van de anti-Deetmanacties veelvuldig op de KUB gehoord. De notitie zal besproken worden in het overleg dat het presidium op 3 april voert met het stichtingsbestuur. De procedure over de aanbeveling die de raad mag doen bij de benoeming van CvB-leden stelt tevens voor het stichtingsbestuur onmiddellijk op de hoogte te brengen van de namen die bij de raad als kandidaten aangemeld worden. Op die manier kan het stichtingsbestuur meteen laten weten welke kandidaten onacceptabel zijn. Tegen deze regel, die een mogelijke aanbeveling van de raad vroegtijdig kan verhinderen, heeft het presidium van de raad geen bezwaren geopperd. De raad zelf oordeelt op 26 maart over de procedure. H.B.

kort geding aanspande om betaling op de eerste van iedere maand af te dwingen, zoals dat in het oude studiebeurzensysteem gebruikelijk was. De rechter doet daarover op 25 maart een uitspraak. Een dag later debatteert de vaste kamercommissie voor onderwijs en wetenschappen opnieuw met Deetman over de wet op de studiefinanciering. De LSVB heeft voor die dag een landelijke demonstratie aangekondigd op het Binnenhof, nadat vorige week her en der in het land al actie werd gevoerd. Doel: het wegnemen van de 'knelpunten' die bij de uitvoering van de wet aan het licht zijn gekomen, waaronder

de latere uitbetaling. Het aanstaande kamerdebat is een herhaling van een in oktober vorig jaar gehouden overleg, toen de meeste knelpunten ook al bekend waren. Een meerderheid van de kamer berustte toen in de vaststelling van Deetman, dat het nog veel te vroeg was om conclusies te trekken; de wet was nog geen maand in werking. Inmiddels heeft de minister zijn conclusies wel getrokken: er is - afgezien van de extreme achteruitgang voor grote gezinnen nog steeds geen aanleiding tot wijzigingen, zo blijkt uit zijn brief. Geen oplossing dus voor minderjarige studenten met weigerachtige ouders - de brief rept er niet over; geen eerdere uitbetaling van beurzen; geen tegemoetkoming voor alleenstaande bijstandmoeders of -vaders, die er door de nieuwe wet fors op achteruit zijn gegaan; en geen voorschotten op het collegegeld, behalve als de totale bijdrage die de ouders moeten leveren lager is dan 1604 gulden per jaar - maar dat was al eerder bekend. Gevolg van dit laatste is dat het collegegeld door de meeste studenten voor het hele studiejaar moet worden voorgeschoten, tenwijl de vergoeding daarvan pas achteraf - in 12 maandelijkse termijnen - wordt uitvervolg op pag. 6

Tijdens bilateraal overleg van 5 maart hebben rector prof .dr. R. de Moor en letterendecaan prof.dr. H. Verdaasdonk uitgebreid met minister Deetman gesproken over de eisen die in het kader van de Krimpen Groeioperatie aan het voortbestaan van de Tilburgse letterenfaculteit werden gesteld. Aanvankelijk eiste Deetman een instroom van 120 voltijdse studenten per 1 december 1989. Tenslotte bleek hij toch bereid tot enige versoepeling: het 'mechanisch ijkpunt' van 120 studenten zou komen te vervallen en de nieuwe afspraak zou kunnen zijn 'dat krachtig wordt gestreefd naar een instroom van 120 studenten in 1990, waarbij het gaat om een duidelijk aantoonbare trend'. Dat was althans de interpretatie van het Tilburgse College van Bestuur. In de definitieve versie van de beleidsafspraak met de KUB hanteert Deetman daarentegen de formulering 'dat sprake moet zijn van een minimale instroom van 120 voltijdse studenten in het studiejaar 1990/91, zulks te bepalen op grond van lineaire extrapolatie van de instroomcijfers blijkens de 1 decembertellingen met ingang van 1986'. Het College van Bestuur schrijft nu in haar brief aan de minister dat de woorden 'minimaal' en 'lineaire extrapolatie' tijdens het bilateraal overleg helemaal niet zijn gebruikt. 'In het kader van de bereikte overeenstemming,' aldus de brief, 'nemen wij aan dat u de formulering wilt aanpassen.' vervolg op pag. 6

BOEK

COLOFON MATSERTJES

Dromend raadsel 'De rommel die Ibsen aan elkaar lijmt in de vorm van toneelstukken, moet ieder be­ hoorlijk mens onpasselijk maken.' ­ 'Die Ibsen­schepsels zijn mannen noch vrou­ wen. Het zijn griezels. Gemene, onnatuur­ lijke, morbide monsters. En het zou voor de maatschappij het beste zijn, als zij zich allemaal onmiddellijk verdronken'. ­ 'Uit­ weiden over zulke afschrikwekkende rom­ mel zou beledigend zijn voor het begrip van al onze lezers.' De waardering van de brave burgerij van rond de eeuwwisseling voor de boeken van Henrik Ibsen, of van August Strindberg, hield blijkbaar niet over. En ook zijner­ zijds was de waardering die Ibsen voor zijn medemens opbrengen kon minimaal. Hij was een bars en brommerig mens, lijkt het. Bij een ter zijner ere aangerichte maaltijd zaten een veertigtal vrienden en bewonde­ raars aan. Georg Brandes hield een gloed­ volle tafelrede, waarin hij toegaf dat de waardering voor het werk van Ibsen pas te elfder ure was gekomen, maar toch meen­ de te bespeuren dat de Noren al eerder met loven waren begonnen. 'Daar begon Ibsen zijn zware, grijze hoofd te schudden. Bran­ des was verrast en begon een lange verkla­ ring om aan te tonen dat wij hem, Ibsen, toch hadden begrepen vóór anderen; maar hoe meer hij verklaarde, des te harder schudde Ibsen zijn hoofd.' Na dit incident bleef de stemming wat be­ drukt, maar een groot acteur haaste zich Ibsen te danken voor alle prachtige toneel­ rollen die hij voor het gezelschap had ge­ schreven. 'Ik heb geen rollen geschreven voor acteurs of actrices. Ik heb geschreven om mensen, hun leven en hun lot te schil­ deren, niet om rollen te schrijven', snauw­ de Ibsen. 'En na nog een opmerking van een actrice over Hedda Gabler baste hij:'Ik schrijf om mensen uit te beelden, en het is mij volkomen onverschillig wat fanatieke feministen wel of niet prettig vinden! Boem!' Wat later op die avond werd nog gemeld dat die Brandes best professor mocht wor­ den maar zich dan niet 'met de Noorse lite­ ratuur moet bemoeien, want daar heeft hij geen grein verstand van.' Een innemende persoonlijkheid lijkt Ibsen niet geweest te zijn. Of was het allemaal maar masker, nodig om een verlegen man tegen onbegrip, roddel en ressentiment te beschermen? Lezend in de herinneringen die zijn schoondochter Bergliot opschreef komt dat vermoeden op. Zij schetst wel de brom­ beer, maar al dat gebrom en gebas richt zich toch vooral tegen de pogingen van de grote wereld in zijn wereldje in te dringen. De beeldhouwer Vigeland kreeg nul op het rekest toen hij verzocht een buste van Ibsen te mogen maken. Pas na lange smeekbeden vermurwde hij Ibsen, maar naar het atelier komen wilde Ibsen niet en drie keer tien mi­ nuten vond hij meer dan genoeg beslag op zijn tijd. En zo poseerde hij dus, woedend en met het horloge in de hand. De beelhou­ wer beefde van woede toen Ibsen precies tien minuten later opstond en weer aan het werk ging; maar Vigeland maakte wel een vande mooiste portretten van hem. Eigenlijk, schrijft Bergliot Ibsen, was haar schoonvader lui. Of liever, dromerig. Hele dagen kon hij werkeloos laten passeren. Maar het was zijn vrouw die in zijn genie geloofde en de voorwaarden schiep voor de ontplooiing ervan. 'Een paar dagen voor haar dood voelde zij ^e behoefte, te spreken over wat zij voor Henrik Ibsen was geweest. Iets van wat zij vertelde heb ik op­

Univers

Ibsens's studeerkamer

geschreven. Heel moeilijk sprekend zei zij: 'Toen wij jong waren kwamen er veel zoge­ naamde vrienden bij Ibsen, maar ik zette ze buiten de deur.' Na een lange pauze: 'Ik heb er heel wat scheldwoorden over te ho­ ren gekregen, maar daar trok ik mij niets van aan... want hij moest rust hebben om te werken.' Na weer een lange pauze: 'Ib­ sen had geen ijzersterk karakter... maar dat gaf ik hem.' In die ring van rust kon hij zijn drama's schrijven die de wereld een goed deel van haar rust en burgerlijke gezapigheid zou­ den beroven. Rond de eeuwwisseling was zijn invloed in Europa en Amerika groter dan die van Nietzsche. Peer Gynt was de trompet van het ontwakende nationa­ lisme. Nora of Het Poppenhuis gold als hét stuk waarin het ontkomen aan de verstik­ kende rol van het benepen huisvrouwtje verbeeld werd. Was Nora feministisch. Een vijand des volks was socialistisch, pure opruiing van het plebs oordeelde men van gezaghebbende zijde. Brand en Als wij do­ den ontwaken zijn nog steeds moderne stukken. Naast de delen van zijn verzameld werk staan in het Norsk Folkemuseum de schriftjes waarin hij, getroffen door een at­ tack, als zeventiger met grote beverige koeieletters opnieuw het schrijven pro­ beerde te leren. Treffend beschrijft Ber­ gliot hoe intens Ibsen in zijn wereld leefde. 'Toen hij aan Het Poppenhuis werkte, kon hij fru Ibsen vertellen welke jurk Nora 'vandaag' aan had. Z o kon hij zeggen: 'Vandaag heeft zij haar blauwe jurk aan.' of : 'Vandaag haar groene.' De gestalten waren dag en nacht om hem heen, ook wanneer het hem niet goed uitkwam. Als hij in gezelschap was, konden zij hem ver­ strooid en verward maken. Ik herinner mij dat hij onder een diner naar mij toekwam, hij zag er­hevig geschokt uit. Ik vroeg hem wat er aan de hand was. Het was het uiter­ lijk van zijn tafeldame dat hem geheel van zijn stuk gebracht had. Hij zei: 'Stel je voor, zij had de handen van Nora, maar toen ik haar aankeek ­ toen was het Nora niet...' Bergliot Ibsen schreef haar goed vertelde herinneringen aan Henrik Ibsen op tijdens de laatste oorlogsjaren in volstrekt isole­

^■■m a t s e r t j e S^ÊÊÊ 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ , bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant I betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tus, sen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. YOGA-MED.: Zondag 5 april is er weer een yoga-medidatieochtend.van 10.00-13.00 uur. Je kunt dan kennis maken met Jyengar-yoga of Vipassana-meditatie. Niet alleen voor psychologiestudenten of -medewerkers interessant. Bel voor info: 013-366570. VAKANTIE: Wij gaan naar Marokko, Turkije of de Noordkaap. Hiervoor zoeken we nog reisgenoten. Info: 053-301450/313349. BETALING: In natura? Vergeet het maar! Voor een redelijk bedrag typ ik snel alle scripties, werkstukken e.d. Bel: 422510, vraag naar Til. ZEILINSTRUKTIE: ANWB-erkende zeilschool De Kikkert in Lemmer zoekt ervaren zeilers om in de zomermaanden zeilinstruktie te geven. Info: 05146-3752. TE KOOP: Electronische schrijfmachine, IBM Superselectric I. Nieuwprijs/ 2400,—. Nu acht maanden oud voor/ 1800,—.Tel.: 013-431658. AFSTUDEREN??? Geef een feest of een borrel in La Cabane (special price). Bel of kom langs. Donderdag t/m zaterdag vanaf 21.00 uur open en zondag vanaf 15.00 uur. Academielaan 73, Tilburg. Tel.: 013-73384/354223. GEZOCHT: Wie heeft donderdag 19maart j.l. mijn collegesjaal (blauw-wit-grijs) uit de mensa meegenomen. Bel even: 073-560956 (Erik). P.S.: Ik heb jouw sjaal. ROCKGROEP: Uit Tilburg zoekt vlot persoon voor het boeken van optredens (zalen, bellen, info verzenden, enz.) Vergoeding: van ieder geboekt optreden 10 procent. Enig doorzettingsvermogen gewenst. Inlichtingen: 013-350216 (Liefst 18.00-19.00 uur). TYPEWERK: Wilt u uw werk netjes op een electronische machine getypt, belt u dan s.v.p. 672466. ment hoog in de Noorse bergen. Het is een boeiend boek en we mogen aannemen dat het thans in het Nederlands vertaald werd vanwege het pleidooi dat Nel Bakker in haar De blauwe gordijnen van Ibsen er voor hield. Bergliot Ibsen: Dromend raadsel. Henrik Ibsen, zijn vrouw, zijn zoon. Uitg. De From, Baarn.

Hoogleraar Vrijetijdswetenschappen Met ingang van 1 maart Is dr. Th. A . M . Beckers benoemd tot hoogleraar Vrijetijdswetenschappen aan de KUB. Binnen de vrije studierichting Vrljetljdswetenschappen, die In september 1986 van start Is gegaan, zal hij zich vooral toeleggen op planning en beleid voor overheid en marktsector. Beckers (45) studeerde sociale geografie In Nijmegen. Na zijn afstuderen was hij enkele jaren leraar In het middelbaar onderwijs en stafdocent NWIT (Nederlands Wetenschappelijk Instituut voor Toerisme en Recreatie) in Breda. Vanaf 1976 was hij werkzaam bij de vakgroep Sociologie aan de Landbouwuniversiteit te Wageningen. In 1983 promoveerde hij daar op het proefschrift 'Planning voor vrijheid. Een hlstorlsch-soclologische studie van de overheidsinterventie In recreatie en vrijetijd'. In Wageningen, zo meldt het plaatselijke universiteitsblad, stond dr. Beckers tot voor kort op de nominatie om hoogleraar te worden bij de werkgroep Recreatie aan de Landbouwuniversiteit.

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) \\Nan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toineasselbergs, huge backx, ben beliaars, hans de brouwer, claartje van der grinten, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, astrid tates, yvonne ton, nanny timmers, lil wagenmakers columnisten dr a j w boelhouwer, c m van diek dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van saters (voorzitter) dr h vanerp,m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof officiöle mededelingen afd persen voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopi| moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor met universiteitsleden f 15,— per jaargang

Van alle financiële markten thuis

Prof. Murphy: Deregulering vormt het recept voor de toekomst 'Geen enkel land kan zich tegenwoordig nog afsluiten op monetair gebied. De financiële markten zijn internationaal zo vervlochten dat zelfs de Derde Wereld en Japan zich hieraan niet kunnen onttrekken'. Tot die uitspraak kwam de Amerikaanse professor Neil Murphy van de universiteit van Connecticut die vorige week te gast was op de KUB. Beteugeling van de inflatie was jarenlang het hoofddoel van de monetaire politiek. De rentestand en de hoogte van de wisselkoers speelden hierbij een rol. Elk land probeerde op haar eigen manier die inflatie te beheersen. De structuur van de financiële markten weerspiegelde dat beeld. Een gesprek met deze Amerikaanse specialist op het gebied van financiële markten. De laatste jaren is er verandering gekomen in de structuur van de financiële markten. De markten worden internationaal steeds meer met elkaar verbonden wat het voor de landen moeilijker maakt om een eigen onafhankelijke politiek te blijven voeren. Prof. Murphy signaleert een duidelijke tendens t o t internationlisering die hij globalisatie noemt. 'Het wordt voor de verschillende landen bijna onmogelijk zich onafhankelijk op te stellen. Door de verwevenheid van de financiële markten krijgt de hoogte van de wisselkoers of het niveau van de rentestand ook een internationaal karakter. De politiek moet daar rekening mee houden'. Als reactie op deze ontwikkeling zijn de financiële innovaties ontstaan. Dit is een verzamelnaam voor allerlei instrumenten om valuta- of renterisico af te dekken. De afgelopen vijf jaar hebben deze innovaties zoals futures, fonwards en swaps een plaats veroverd in de financiële wereld. 'In een onzekere omgeving hebben mensen behoefte aan financiële innovaties om zich tegen die onzekerheid te beschermen. Op de oude, gesloten financiële markten was geen behoefte aan futures ed; nu des te meer' aldus Murphy. Bij deze tendens tot globalisatie is het de vraag of beleggers of andere potentiële investeerders nog in staat zijn het geheel te overzien. De aandelenkoersen en de hoogte van de wisselkoers worden gelijktijdig bepaald in de verschillende financiële centra. In Londen, Tokio en New York vindt dus op hetzelfde moment prijsbepaling plaats van een aandeel of de koers van de dollar. Toch denkt Murphy dat deze gelijktijdige prijsbepaling geen nadelige invloed heeft op de werking van het marktmechanisme. De prijs die tot stand komt is de juiste ongeacht of dit gebeurt op 1 of op 10 plaatsen tegelijk. Integendeel, de markten worden steeds efficiënter en betrouwbaarder in hun prijsbepaling. Murphy hierover: 'Er is meer informatie beschikbaar voor meer mensen op meer markten. Er vindt diversificatie plaats, dat wil zeggen spreiding van aandelen en obligaties in verschillende portefeuilles. Kortom de markt weerspiegelt meer de verwachtingen van de belegger en wordt dus veel efficiënter'. De rol van de techniek is belangrijk maar niet bepalend. Door het gebruik van computers komt informatie sneller ter beschikking van de beleggers. Dit kan tot excessen leiden zoals vrij recent op Wall Street te zien was. De aandelenkoersen fluctueerden toen zeer sterk als gevolg van speculatie met behulp van de computer. Murphy verwacht niet dat dit in de toekomst vaker zal gebeuren en een herhaling van de beurs crisis uit 1929 Univers

acht hij uitgesloten. 'De prijzen van aandelen zullen blijven stijgen zolang de mensen denken dat het een goede investering is. Van windhandel zoals in '29 is nu zeker geen sprake'.

ontwikkelingslanden geen uitzonderingspositie mogen claimen. 'De Derde Wereldlanden mogen hun problemen niet afschuiven op de veranderde financiële omgeving. Zij ondervinden van de globalisatie geen schade. Er komen meer potentiële investeerders. Veel problemen zijn terug te voeren op de eigen gebrekkige marktstructuur; de meeste ontwikkelingslanden hebben geen vrije interne markt waar mensen kunnen investeren. Eigenlijk willen ze ons nu nog niet toelaten maar ze hebben geen keus. Het geld moet tenslotte ergens vandaan komen en zonder geld kunnen ze hun politieke onafhankelijkheid niet omzetten in economische onafhankelijkheid'. Murphy gaat zelfs zover dat hij pleit voor locale aandelenbeurzen in de Derde Wereld. 'De aandelenkoersen geven precies de

schuldenlast; de koersen van de aandelen en de hoogte van de wisselkoers lieten dat beeld al zien'. Behalve als hoogleraar heeft Murphy zijn sporen verdient als lid van de speciale adviescommissie voor de regering Nixon. In 1971 kwam deze commissie met een rapport waarin werd gepleit voor deregulering van het monetaire systeem. De strakke regels waaraan het systeem was gebonden moesten plaats maken voor het vrije spel van vraag en aanbod. De aanbevelingen van het rapport werden door de regering niet opgevolgd. Pas in 1977 was van deregulatie sprake. 'Het rapport was een voorspelling dat de strakke regulering op termijn niat zou voldoen. Pas toen de symptomen die wij hadden voorspeld zichtbaar werden zoals hoge rente en een hoge inflatiegraad zag de regering dat we gelijk hadden. Als een soort scenario heeft de toenmalige regering het rapport vervolgens gebruikt'. Murphy toont zich een groot tegenstander van regulering. In zijn ogen dienen de overheid en de Centrale banken zich zo min mogelijk te bemoeien met de werking van het monetaire systeem. Toch zullen in de toekomst een aantal regels nodig blijven. Niet alle marktkrachten werken perfect en soms zijn regels nodig om die krachten te stimuleren. Op lange termijn acht Murphy deregulering onvermijdelijk en noodzakelijk. 'De beste graadmeter blijft de markt. Daar wordt bepaald wat een aandeel of munteenheid werkelijk waard is. Het heeft dan ook weinig zin om te trachten de koers van de dollar te stabiliseren zoals de WestEuropese Centrale Banken willen. Het is moeilijk om een munteenheid kunstmatig op een waarde te houden die niet met de verwachtingen van de markt overeen komt. Als de markt bepaalt dat de dollar een lagere waarde moet hebben dan is daar op termijn niets aan te doen. De Centrale Banken kunnen het proces vertragen maar niet stoppen' zegt Murhpy hierover. Over de toekomst van ons monetaire systeem heeft prof. Murphy duidelijke ideeën. De toegenomen internationalisatie zal er op termijn toe leiden dat de f i nanciële wereld wordt verdeeld in drie grote monetaire btokken met nog wat kleinere locale blokken er omheen. In het Westen blijft de dollar toonaangevend daarbij aangevuld met een Europese munt. De yen komt in het Oosten als sleutelvaluta naar voren. Dit is een logisch gevolg van de Japanse ontwikkeling sinds de Tweede Wereldoorlog en de vergrote invloed van Japan op ons monetaire systeem. In dit kader ziet Murphy protectionisme als middel tegen de Japanse expansie niet als oplossing. 'Japan heeft een gigantisch handelsoverschot. Dat geld moeten ze kwijt en momenteel zie je al dat zij grote belangen in Amerikaanse financiële instellingen proberen te verwerven. Het heeft geen zin om hun buiten te sluiten door middel van protectionistische maatregelen. Op termijn wordt dat onze eigen ondergang'.

Prof.dr. N.B. Murphy Bij de internationalisering van financiële markten is geen speciale rol weggelegd voor de ontwikkelingslanden. Zij zullen de nieuwe ontwikkelingen moeten volgen. Murphy stelt nadrukkelijk dat de

situatie in een land weer. Gaat het slecht dan zien we dat onmiddellijk aan de koersontwikkeling. Een voorbeeld dat die markt prima werkt is Brazilië. Het land heeft te maken met een enorme

V.P./F.S.

27 maart 1987

K

Colloquia geen verlengstuk van het onderwijs 'Het publiek is niet flauw. Het zijn je eigen collega's en als het niet deugt dan krijg je het ook te horen. Het kan er soms fel toegaan.' Aldus Professor Dr. W.G.H, van Hulst, voorzitter van de colloquium-commissie der Economische Faculteit. Elk jaar wordt door de Economische Faculteit een serie colloquia georganiseerd. Dit zijn lezingen die aan onderzoekers de mogelijkheid bieden om voor het eerst proefschriften en onderzoeken aan een klein publiek te presenteren. Het gaat hierbij niet alleen om onderzoeken aan deze universiteit, maar ook om produkten van elders. In de B-serie worden lezingen gehouden met betrekking tot lopende onderzoeken, terwijl in de A-serie de pas gereed gekomen produkten aan de orde komen. De colloquia bestrijken de verschillende gebieden binnen de faculteit: algemene economie, bedrijfseconomie, econometrie, BIK en overige vakken. De onderzoekers kunnen aan de hand van deze colloquia profiteren van de opmerkingen en discussies die plaatsvinden en deze gebruiken om eventuele aanpassingen te maken aan hun proefschrift. Van de kant van de sprekers is er dus be-

hoefte aan deze lezingen, maar ook de faculteit kan er zijn voordeel mee doen. Tijdens een colloquium kan een spreker namelijk bepaalde details presenteren die hij in zijn proefschrift buiten beschouwing heeft gelaten. De colloquium-commissie gaat zelf op zoek naar de sprekers aan de hand van tips die ze krijgt van collega's in heel Nederland. Eventuele reiskosten worden vergoed door de faculteit, maar deze kosten stellen volgens Van Hulst niet veel voor. Wèl worden beroemdheden uitgenodigd die al toevallig in de buurt zijn. In de praktijk doen zich wat de belangstelling betreft een aantal problemen voor. In de A-series wil het nog wel eens druk zijn omdat het hier 'voldragen' onderwerpen betreft met een brede strekking, maar er zijn colloquia waar het publiek slechts bestaat uit 6 tot 8 personen. Professor Van Hulst vindt dat dit ten eerste te maken heeft met het grote aantal

andere lezingen dat op donderdag op de universiteit plaatsvindt. Het tweede probleem betreft het grote aanbod, waardoor er vaak teveel colloquia worden georganiseerd. Er wordt naar gestreefd slechts 4 lezingen per semester te houden. Ten slotte valt op dat er regelmatig sprake is van een wetenschappelijk onderonsje van hoogleraren, specialisten en medewerkers. Studenten zijn zelden aanwezig, tenzij het gaat om een voordracht van een docent. Dit komt volgens Van Hulst, doordat het presenteren van een onderzoek al snel inhoudt dat je op een gespecialiseerd terrein bezig bent. 'Studenten hebben al vele andere dingen aan hun hoofd, dus staan colloquia bij hen niet hoog genoteerd. Dat is ook niet de bedoeling. Je moet colloquia niet zien als een verlengstuk van het onderwijs. Het uitgangspunt blijft, dat de mogelijkheid wordt geboden een onderzoek te presenteren.' Veelal houdt men de lezingen op donderdagmiddag op de universiteit. Ze worden in Univers aangekondigd en iedereen is welkom. V.P.

Aids geen rem op uitzending naar derde wereld 'Van enige voorlichting over Aids is geen sprake, je moetalles zelf uitzoeken.' Dat is de ervaring van de Nijmeegse wetenschapper dr. L. Schellekens, die binnenkort voor langere tijd naar de Afrikaanse staat Botswana vertrekt. Een korte tour d'horizon langs de diverse Bureaus Buitenland van de Nederlandse universiteiten leert, dat men zich nog vrijwel nergens zorgen maakt over studenten en wetenschappers die naar de derde wereld vertrekken. Aan de andere kant zijn er evenmin tekenen die duiden op een verminderde belangstelling om enige tijd in Afrika te gaan werken. Terwijl daarginds toch, aldus een woordvoerder van het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking - net terug van vier weken Kenia -, 'een verschrikkelijke ramp' dreigt. Vrijwel alle Nederlandse universiteiten hebben één of meerdere ontwikkelingsprojecten lopen op het Afrikaanse continent, zij het niet altijd in de directe gevarenzone. Toch zijn er maar weinig Instellingen waar uit te zenden medewerkers of studenten grondig worden voorgelicht over het Aids-gevaar. Hier en daar wor-

den aarzelend pogingen ondernomen, zoals in Groningen. Volgens Marjoleioe Gardeur van het Bureau Buitenland daar wordt er sinds kort aandacht aan be-, steed. Het bureau dringt met name aan op de grootst mogelijke voorzichtigheid bij sexuele contacten en zo min mogelijk gebruik te maken van bloedtransfusies. Mocht dat toch noodzakelijk zijn dan is voorzien in een snelle repatriëring naar Nederland. Ze constateert echter dat Aids niet bepaald een hot issue vormt in de gesprekken: 'We hebben vanmorgen toevallig nog zitten praten met een groep studenten die uitgezonden wordt, maar dat ging toch vooral over malaria.'

In dit huis

'Hoe haalbaar gaan we met elkaar om in dit huis? /argon om braakneigingen van te krijgen. Maar in de 'gremia' bezigt men dergelijke taal. 'In dit huis...' wordt doorgaans uitgebraakt door Jieden die zich hier thuis voelen (dat zie je aan de tred) maar die toch niet durven spreken van 'in mijn huis', ze zouden wel willen maar dat is 'onhaalbaar'. Ook zo'n term die huisgenoten zich graag laten ontvailen aJs een argument op zich. Geen bewijs nodig. Geen discussie. Het zij zo. Men krijgt dan bet realistische rationele zakelijke gelijk aan zijn kant. Want de stelling dat iets (onjhaolbaar is suggereert ervaring en kennis van zaken omtrent machtsverhoudingen in dit huis. Bij nader inzien blijken soortgenoten te lobbyen over de haalbaarheidsoptie. Braaaaaak. 'In dit huis plachten we anders met elkander om te gaan'. ^ 'Met-elkaar-omgaan'. Ook al zoiets. Afs puntje bij paaltje komt blijkt wie in dit huis met-

Ook de Landbouwuniversiteit Wageningen heeft nogal wat medewerkers in Afrika, vooral in Ivoorkust, Zambia en Mozambique. Van hen is nog geen enkel signaal ontvangen dat men graag met enige spoed terug zou willen. Wel zijn zij erop attent gemaakt dat er via de Nederlandse ambassades pakketten verkrijgbaar zijn om bij eventuele bloedtransfusies de kwaliteit van het plasma te controleren. Eenzelfde soort basispakket, maar dan met schone injectiespuiten krijgen Utrechtse medewerkers mee naar Afrika. Daarnaast is men in Utrecht bezig om in samenwerking met de bedrijfsgeneeskundige dienst een informatiepakket samen te stellen. Zoals vrijwel overal elders in het land is ook hier niets te bespeuren van een verminderde animo en ook van moeilijkheden met verzekeraars is (nog?) geen sprake, aldus een woordvoerder. 'Wij doen niet mee aan het creëren van een angstpsychose,' zegt drs. J . Willemsen van het Nijmeegse Bureau Buiten-

land. Vanuit de KUN gaan nogal wat studenten geneeskunde naar de derde wereld om daar hun co-schappen te lopen. In gesprekken en discussies worden zij wel gewezen op mogelijke gevaren en op preventiemaatregelen. Maar dat blijkt ook in Nijmegen geen remmende werking te hebben, aldus Willemsen. Bovendien: 'Niemand is verplicht om te gaan.' Dat geldt uiteraard ook voor Leo Schellekens van het Derde Wereld Centrum. Hij wordt uitgezonden via het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking om te gaan doceren aan de universiteit van Botswana. Schellekens maakt zich extra zorgen omdat zijn vriendin in juni - hij vertrekt in mei - een kind verwacht. Daar zou wel eens een bloedtransfusie aan te pas kunnen komen, 'daarom heb ik van het ministerie een visum geëist voor Zuid Afrika. Twintig kilometer over de grens is namelijk een uitstekend ziekenhuis en ik wil de garantie dat ik daar in noodgevallen ook naar toe kan.' Voor zichzelf is hij niet bang: 'Mijn vriendin heeft dezelfde bloedgroep.' R.K./UP

elkaar-zijn-omgegaan en bepalen wat haalbaar is en wat niet door op zijn minst de indruk te wekken dat ze volgens de procedure met iederéén zijn omgegaan. Diegenen die de regels kennen, volgens die regels met elkaar omspringen en zich de taal weten toe te eigenen, worden opgezogen in de argumentloze zelfregelende en zei/censurerende democratie van (onjhaalbaarheid in dit huis, dat dusdoende geworden is tot hün huis. Het KUB-management gaat nog roomser dan de paus met huisbewoners om. Ze overvraagt. CvB-lid van Berkom reageert óver op een ingelast agendapunt over de óverbotstrategie en overwint. Van Berkom (aan geoormerkte plaatsen op de publieke tribune): 'Poesie mauw, kom eens gauw, dit huis heeft lekkere a/vloeiingsmelk voor jou. En voor mij, rijstebrij, och wat haalbaar smullen wij.' Van Berkom (aan de U-raad): 'Hondje waf, geen geblaf, blijf van die haalbare melk af Aardig dier, kom eens hier, geef me een pootje van plezier.' Voorstel. De topsalarissen leggen de op te brengen bezuinigingsaanslag op tafel. Nivellering in dit huis. Er hoeft dan niemand in de najaarsaanbieding ontslagen te worden o/vervroegd uit te treden. Zo'n voorstel zou het niet eens in een visitatiecommissie halen. Laat staan in een onderzoekscommissie. Wie iets dergelijks zou durven opperen wordt gegarandeerd bestempeld als een grenzeloos naïeve fantast en krijgt te horen: 'Nivellering in dit huis op eigen houtje is onhaalbaar. En zó solidair gaan we in dit huis niet met elkaar om, amice' (Amice; men houdt het hier gezelligj. Our house is a very very very fine house, with two cats in the yard. Maar géén poespas en géén kattepis in dit huis. Laten we hel brabants gezellig en vooral haalbaar houden. Zó, dat we nog in lengte van dagen met elkaar kunnen omgaan.

'De universiteiten in Zuid-Afriica zijn in geen enliei opzicht vrij' De maatregel van de Amerikanen is vooral een tegenslag voor de grote, (invloed)-rijke, blanke universiteiten, waar de wetenschap bloeit (voor zover dat daar nog mogelijk is). De Engelstalige universiteiten, die meer dan de Afrikaanstalige op het buitenland zijn georiënteerd, maken zich al jaren zorgen over de nadelige gevolgen van de apartheid. Juist daar hebben zich de afgelopen maanden heftige confrontaties voorgedaan, met als inzet: de academische boycot en het imago van de liberale universiteit. Het klimaat aan de blanke universiteiten is nog mild, vergeleken bij dat aan de zwarte universiteiten. Bij die instellingen, door hun afgelegen ligging ook wel rimboe-universiteiten genoemd, zijn politie-invallen regel en is zoiets als academische vrijheid een fictie. Dankzij de repressie en de oriëntatie van de pers op het blanke gebeuren, sijpelt slechts af en toe iets naar buiten over de situatie op de zwarte universiteiten.

De universiteiten in Zuid-Afri/<a werden vorige maand opgeschrikt door een nieuwe en nu zeer grondige boycotactie. Het Amerilcaanse bedrijf University i\/licrofiim international (UMI), dochter van Bell and Howell, kondigde aan zijn diensten aan de Zuidafrikaanse universiteiten te staken. UMI heeft het monopolie van de leverantie van Amerikaanse wetenschappelijke informatie op microfilm aan alle Zuidafrikaanse universiteiten. Het nieuws van de drooglegging leidde tot anonieme, bezorgde reacties van academici. Zij vreesden niet'alleen voor de kwaliteit van hun werk, maar zelfs voor hun internationale status als academicus. Ze dienden nu hun informatie via andere kanalen te krijgen, met alle nadelen van dien: vertraging, verbrokkeling, hogere kosten en piraterij. Ook de wetenschapper raakt nu opgezadeld met de belangrijkste Zuidafrikaanse kopzorg: boycot-busting.

EIGENDUNK Op de vijf Afrikaanstalige of Afrikaner universiteiten, met tien jaar na Soweto nog 99 procent blanke studenten en 98 procent blanke stafleden, krijgt een organisatie tegen de apartheid nog geen voet aan de grond. Bij de studenten heerst de Afrikaner Studente Bond (ASB), de opleidingsschool voor 'Afrikaner' politici. In Zuid-Afrika is de blanke bevolking meer dan waar ook ter wereld academisch geschoold (uitgezonderd Amerika). Het peil ligt echter ver onder het Westerse niveau. Dit verklaart wellicht iets van de nogal onbeschaamde eigendunk van de Zuidafrikaanse blanken en van de grote invloed die het universitaire leven daar heeft op de politiek en omgekeerd. Evenals de grote politiek raakte de ASB het afgelopen jaar danig ontredderd, nadat 'verligten' massaal het jaarcongres hadden verlaten, omdat de bond zich nog steeds niet met politiek wilde bemoeien. Weliswaar lonkte de ASB al enige tijd naar de Inkatha-jeugdorganisatie van de thuislandleider Buthelezi, maar formele banden waren tot dan toe vermeden, omdat dat velen al te ver ging. In het gat dat door de verdeeldheid bij de Afrikaner studenten is ontstaan, is al een nieuwe organisatie opgedoken: Jeugdkrag. Zij belegde pal na het fiasco van het ASB-jaarcongres een massa-conferentie met de Inkatha-jongeren.

STELLENBOSCH Een buitenbeentje temidden van de Afrikaner universiteiten is de universiteit van Stellenbosch (98 procent blank). Zij vormde eens de denktank voor de invoering van de apartheid en nu wordt zij wel het bolwerk van de Afrikaner 'verligten' genoemd. Onlangs was Stellenbosch wereldnieuws, nadat 27 academici zich openlijk tegen de huidige regeringspolitiek hadden uitgesproken. Dit gebeurde na een stormachtige bijeenkomst met de kanselier van hun universiteit, president Botha zelf. Hier en daar wordt deze actie voorgesteld als het begin van het einde van de apartheid. In het Nederlandse parlement reageerden woordvoerders van CDA en W D met een hartstochtelijk pleidooi om contacten aan te gaan met deze wetenschappers. De kritische Zuidafrikaanse pers is wat gereserveerder. De Weekly Mail wijst erop dat het hooggeleerde protest niet alUnivers

Wits studenten demonstreren tegen de staat van beleg in 1985 leen qua omvang, maar ook qua oriëntatie nog steeds marginaal is. Het richt zich vooral tegen de stagnatie in de door Botha in gang gezette hervormingen. Het hoofddoel van deze 'verligten' is een pact met de door het verzet verfoeide thuislandleider Buthelezi.

ENGELS Heel anders is de situatie op de Engelstalige universiteiten. Daar bestaat al wel geruime tijd grondig verzet tegen de apartheid. Bij de prestigieuze universiteit van Witwatersrand laaiden de afgelopen maanden de tegenstellingen echter hoog op. Na de exclusief blanke Afrikaner universiteit van Pretoria is Witwatersrand met 16.500 studenten de grootste van het land. Meer dan tachtig procent van de studenten is er blank. Sinds een jaar krijgen de medewerkers van de Wits die toegang zoeken in het kritische buitenland, een instant-verklaring mee van hun universiteit, waarin zij zich tegen de apartheid keert (hoewel nog niet alle faculteiten voor zwarten open staan). In april vorig jaar lanceerden drie wetenschappers van de Wits in het internationale tijdschrift Nature een oproep om alleen nog te communiceren met Zuidafrikaanse academici die zich tegen discriminatie en dergelijke verklaren, aangezien 'veel mensen varen in het kielzog van onze liberale instellingen, zonder actief bij te dragen aan een einde van de apartheid.' Ook het verzet kent de problemen van de wetenschapper. De woordvoerder van

de verzetsorganisatie Verenigd Democratisch Front, Murphy Mopobè, sprak onlangs van de noodzaak van 'tactische flexibiliteit. Het is het regime dat we willen isoleren en om dat te bereiken ondersteunen we de boycot. Maar er zijn gevallen waarin onbuigzaamheid niet geschikt is.' Uitzonderingen op de boycot kunnen volgens Morobe alleen worden gemaakt, indien er controle is door een brede democratische beweging. Die beweging is er op tal van terreinen, maar niet in de academische wereld. Er is weliswaar de organisatie van blanke Engelstalige studenten, de National Union of South African Students (NUSAS), die een radicale anti-apartheidskoers vaart en bij het Verenigd Democratisch Front is aangesloten. De wetenschappers blijven echter nog in gebreke. Er zijn individuele academici, vaak vroegere NUSASactivisten, die actief bijdragen aan de anti-apartheidsstrijd, maar zij zijn niet of slechts incidenteel op universitair niveau georganiseerd. In het Zuidafrikaanse blad Work in Progress van december pleitte een Engelse wetenschapper voor een selectieve boycot, in de hoop dat er via organisatie een adekwaat antwoord van de Zuidafrikaanse wetenschappers komt. 'Zo'n organisatie zou er niet moeten komen louter als antwoord op de druk van een academische boycot. Maar als de boycot leidt tot een constructieve interne reactie, is de waarde van de boycot duidelijk.'

GEVECHTEN De enige organisatie van wetenschappers die zich de laatste tijd op de Zuidafrikaanse universiteiten manifesteert, is de University Freedom of Speech Association. Zij roerde zich danig bij recente ongeregeldheden op de Wits-universiteit; onder meer tijdens een bezoek van de Ierse academicus Conor Cruise O'Brien, voormalig voorzitter van de Anti-Apartheidsbeweging in Ierland. O'Brien zag zich genoodzaakt een aantal lezingen op de universiteiten van Witwatersrand en Kaapstad af te breken, nadat studenten zijn colleges na gevechten met de universitaire bewakingsdienst hadden verstoord en hadden omgedoopt tot 'volksparlement'. O'Brien werd verweten dat hij zonder overleg met de studenten aan zijn tournee was begonnen en de academische boycot flauwekul, 'Mickey Mouse Stuff', had genoemd. 'Dit individu heeft bewust, of uit eigen naïviteit, de Zuidafrikaanse regering in de kaart gespeeld,' verklaarde een spreker namens de Black Student Society, de organisatie van de zwarte studenten op de Wits. Op de Wits hadden zich al eerder gevechten voorgedaan, niet alleen met de politie, maar ook tussen BSS-leden en leden van de Student Moderate Alliance, een plaatselijke tak van een nog jonge, maar luidruchtige club conservatieve studenten, de National Student Federation. De federatie werd twee jaar geleden opgericht ter bestrijding van de 'autoritaire overheersing van de Zuidafrikaanse campussen door radikalen.' In 1985 organiseerde zij al een Youth for Freedomcongres met conservatieve studenten uit 35 landen, variërend van Afghanistan, via Engeland, Japan en Nicaragua, tot de Verenigde Staten. Datzelfde jaar werd de NSF lid van de European Democratie Students, maar die organisatie schijnt nauwelijks iets voor te stellen. In Zuid-Afrika zelf manifesteren de gematigden zich duidelijker. De confrontaties met vooral de spaarzame zwarte studenten op de Wits leidden vorig jaar augustus tot een kettingreactie, toen de landelijk voorzitter van de NSF op de universiteit van Witwatersrand werd gemolesteerd. De University Freedom of Speech Association riep op tot een justitieel onderzoek naar de discipline op de universiteiten. In de pers verschenen oproepen aan het bedrijfsleven om beurzen en subsidies voor de Witsuniversiteit in te trekken. Het aftreden van rector magnificus Kar/ Tober werd geëist, omdat hij in een lezing voor een Amerikaanse universiteit de 'moderates' nog radicaler dan de Ku Klux Klan had genoemd. Half december verscheen het verslag van een onderzoek naar de ongeregeldheden op de Wits. Het 75 pagina's tellende rapport weet de onrust aan het provocatief optreden van de politie en de 'moderates'. De conservatieve studenten leken 'voorzien van kwistige anonieme fondsen diep verwikkeld in een aanval op Wits' geloofwaardigheid'. Als tegenwicht tegen de mediacampagnes adviseerde de onderzoekscommissie de universiteit meer te afficheren 'als een van de weinige tertiaire instellingen in het land, die met enige mate van succes op non-raciale wijze functioneert.' Voorts werd aangeraden meer variatie in het nogal blanke personeelsbestand aan te brengen. vervolg op pag. 6 27 maart 1987

Communicatie in bedrijf en beroep Zaterdag 28 maart vindt aan de KUB een studiedag plaats rond het thema Communicatie in bedrijf en beroep. Na een inleiding van prof.dr. Jan Renkema, hoogleraar tekstwetenschap aan de KUB, over de rol die taalkundigen spelen bij de communicatie in het bedrijfsleven en instellingen, staat een vijftiental lezingen op het programma. De lezingen gaan over taalkundig onderzoek naar commerciële teksten (bv. reclame), teksten met gerichte doelstellingen (bv. rapporten) en hoe communicatieve opleidingen efficiënter kunnen worden. De organisatoren, de Nederlandse Vereniging voor Toegepaste Taalkunde, willen met deze studiedag aangeven dat taal- en communicatiedeskundigen zich steeds meer inlaten met zakelijke communicatie. De studiedag vindt plaats in gebouw A van de KUB, van half tien 's morgens tot drie uur in de middag, en is na betaling van tien gulden voor eenieder toegankelijk. G.R.

vervolg van pag. 1

Studiefinanciering betaald. De enige versoepeling waartoe Deetman wel bereid is bestaat uit een verlenging van de termijn waarbinnen de tussen oktober '86 en april '87 te veel uitbetaalde voorschotten moeten worden terugbetaald. Oorspronkelijk zou vanaf april iedere maand een zevende van het teveel betaalde worden in gehouden op de beurs. Nu wordt vanaf mei telkens / 203,35 per maand gekort, totdat alles is verhaald. De kans dat een meerderheid in de Tweede Kamer bereid is om de knelpunten weg te nemen is dan niet groot. Afgezien van de latere uitbetaling - daaraan zullen de meesten na lang rood staan bij de giro uiteindelijk wel wennen - worden de problemen die de wet veroorzaakt daarmee bestendigd. Zij doen zich ieder jaar voor. Het is de vraag of minister Deetman, die alles heeft gedaan om nog voor de verkiezingen van 1986 'zijn' wet rond te krijgen, daarmee is gebaat. Steeds opnieuw komen mensen tot de ontdekking dat het paradepaardje van de minister voor hen toch niet zo-gunstig uitpakt. Elke zomer stelt de betaling van het collegegeld hele volksstammen voor problemen. En telkens weer

vervolg van pag. 1

Belangstelling letteren groeit Verder pleit het college voor aanpassing van de formulering dat de letterenfaculteit wordt opgefieven, tenzij in 1990 is voldaan aan bepaalde uitgangspunten. Dit staat haaks op het tijdens eerder bilateraal overleg vastgestelde uitgangspunt dat de faculteit wrodtpe/7a/7<//7aa/c/, tenzij in 1990 in onvoldoende mate is voldaan aan een aantal ijkpunten. Uit de formulering 'handhaving, tenzij' sprekt volgens het college het 'vertrouwen dat nodig is om vroegtijdig eroderende effecten bij staf en personeel te vermijden. Bij 'opheffing, tenzij' zou dit vertrouwen wel 'ns als sneeuw voor de zon kunnen wegsmelten.

In een reactie wijst pro-decaan prof.dr. G. Extra op de gunstige ontwikkeling van de belangstelling voor een letterenstudie aan de KUB. Volgens de meest recente peiling van het Centraal Bureau Aanmelding en Plaatsing (CBAP) in Groningen (d.d. 4 maart) mag de faculteit het komende studiejaar rekenen op 86 studenten, een aantal dat de komende maanden nog verder kan oplopen. 'De jongste CBAP-cijfers geven ons nieuwe hoop,' zegt Extra. 'Misschien is 120 studenten in 1990 toch nog 'n haalbare zaak. We blijven er in elk geval naar streven, maar minister Deetman moet ons daar niet aan ophangen.' |_ |^

moeten minderjarige studenten van gescheiden ouders naar de rechter lopen om (doorgaans) de vader te dwingen zijn portie te betalen. Er is geen wet die dat verdraagt, op den duur. B.B./UP vervolg van pag. 5

De campusonrust in Zuid-Afrika IMAGO Deze adviezen kregen extra gewicht, doordat in dezelfde week van publicatie twee felle aanvallen werden ondernomen op de liberale universiteiten. De zwaarste kwam van de belangrijkste landelijke zwarte studentenorganisatie, het South African National Students' Congress, Sanso (voorheen Azaso) is aangesloten bij het VDF en publiceerde een concept-memorandum over de crisis in het zwarte universitaire onderwijs. De bestuurders van de Engelstalige universiteiten werden ervan beschuldigd dat zij zich onttrokken aan de brandende vraagstukken van deze tijd. Zij hadden slechts een bescheiden rol gespeeld in de oppositie tegen de regeringsmaatregelen om de toelating van zwarte studenten tot hun instellingen te beperken. De hoge studiekosten maken een studie vrijwel alleen mogelijk voor kinderen van rijke zwarten, zoals advocaten, dokters, zakenlui en thuislandministers. De instellingen hebben hun non-raciale image herhaaldelijk opgepoetst om subsidies overzee los te peuteren, zonder dat de zwarte studenten daarbij werden geraadpleegd, aldus het memorandum. Het bedrijfsleven, dat de oorlog aan de apartheid zou hebben verklaard, werd door Sansco beschuldigd van woordbreuk. Want de leningen en beurzen die de bedrijven onder strenge voorwaarden aan zwarten beschikbaar stellen, worden ingetrokken als een student zich met acties tegen de Apartheid inlaat. Drie dagen later deed de schrijfster /Va<//ne Gordimer er een schepje bovenop. Tijdens de jaarlijkse plechtige diplomauitreiking op de Letterenfaculteit van de

K N I P T heid kunnen beoordelen. Dat mag Soudijn nu ook gaan doen bij zijn eigen faculteit, aldus suggereert Ad Valvas.

Is de maatschappelijke belangstelling voor de letteren afgenomen? Deze vraag werd gesteld op het symposium 'Is er nog leven na de krimp?' dat onlangs op de VU gehouden werd. AD VALVAS bericht over de bevindingen van het letterensymposium waar een aantal Tilburgse wetenschajjpers het woord voerden. De Tilburgse socioloog Van Stokkum stelde dat onder invloed van het positivisme de aandacht voor het meetbare de overhand heeft gekregen, ten koste van de bespiegeling. De 'humaniora' zijn volgens Van Stokkum tevens uitgehold doordat het huidige universitaire onderwijs tezeer uitgaat van de eigen motivatie van de studenten en te weinig inspanning eist. Volgens Ad Valvas was het betoog van de Tilburgse psycholoog Soudijn een treffende illustratie van het thema van het symposium. Als psycholoog zou Soudijn aan zijn eigen subfaculteit de literatuur over de gevolgen van dreigende bedrijfssluitingen op haar juistUnivers

De maatschappelijke belangstelling voor de minder harde studierichtingen mag dan teruggelopen zijn, de belangstelling van de universiteiten voor de maatschappij neemt zienderogen toe. Met name voor het geld dat in die maatschappij te halen valt. De Leidse universiteit denkt er serieus over om naast contractonderzoek, met contrzctonderwijs te komen. Dit houdt in, zo bericht MARE, het aanbieden van kant en klare cursussen voor een zacht prijsje. De universiteit denkt zo op den duur wel een paar miljoen in de wacht te slepen. Drs. O.H. Postma, industrial liaison officer van het Centrum voor bio-farmateutische wetenschappen, is ervan overtuigd dat de universiteit net bedrijfsleven veel meer te bieden heeft dan algemeen wordt aangenomen. Als ze het tenminste goed aanpakt: voorlichtingsbrochures - 'en dan geen kartonnen flodders, maar professioneel materiaal' - advenenties, nieuwsbrieven en vooral een flinke portie durf zijn onontbeerlijk als de universiteit haar kennis succesvol aan de man wil brengen. In Leiden hebben ze sowieso gevoel voor commercie. Op de universiteit aldaar is al geruime tijd het Academisch Bedrijvencentrum actief. Dit centrum verleent aan beginnende ondernemers een aantal voorzie-

nmgen waaronder kantoorruimte. Het centrum is een groot succes. De beschikbare ruimtes zitten vol. Voorzitter Enthoven van de Stichting Academisch Bedrijvencentrum zou graag meer beginnende studenten bij het centrum zien. Hij wijt het gebrek aan belangstelling van die kant aan het gebrek aan publiciteit: 'Het bedrijvencentrum heeft geen folders verspreid, geen advertenties gezet. Het enige dat we konden aanbieden was immers een vol gebouw'. Binnenkon gaat het centrum - met subsidie - bijbouwen. De universiteiten moeten zich meer gaan verkopen. Dat vindt ook Paul van Loon, hoogleraar bedrijfseconomie aan de Limburgse universiteit. Van Loon, enkele jaren geleden nog ambtenaar aan de KUB, zat in de visitatiecommissie sociologie en werd daarover door OBSERVANTAzn de tand gevoeld. 'Kijk, je moet natuurlijk wel aan de weg timmeren, je moet jezelf verkopen. Zoals die Amerikajien dat doen op symposia, met complete dia-shows, dat werkt. Maar dat stuit de kamergeleerden in Nederland tegen de borst. Hetzelfde geldt voor de afkeer van management. Wij hebben gezien dat de groepen die hoog scoorden op onze indicatoren, ook allemaal goed gemanaged werden. Die deden het goed bij de verwerving van ZWO-geld, van contract-onderzoek, alles. Dergelijke groepen zijn bedrijfjes op zich, die goed ge-

universiteit van Kaapstad verklaarde zij dat het hoger onderwijs in Zuid-Afrika was gedegenereerd tot training in blanke suprematie. 'Wat bekend staat als campusonrust, is de verwerkelijking en het bewijs geworden - te laat opgekomen en te schoorvoetend geaccepteerd door de onderwijsinstellingen zelf -, dat deze instellingen machtsstructuren zijn, zoals alle andere pilaren van het bouwwerk van de racistische Zuidafrikaanse samenleving (...) De universiteiten in Zuid-Afrika zijn in geen enkel opzicht moreel vrij.' Bert Determeyer/UP

m

•fjJi Restaurant

CULINAIR LENTEFESTIJN Naast onze a la carte-gerechten bereiden wij een keur van

VOORJAARSPRIMEURS Ter kennismaking serveren wij 3 CULINAIRE LENTEMENU'S Menupnjs vanaf f 55, — Restaurant

'DEN S C H O U T ' Oranjestraat 4 (tussen Paleisring en Emmastraat) Tel. 013-434512/674394-Tilburg (Donderdag rustdag)

JL 1 V, *J

..j^^

rund worden. Dat is van het hoogste belang, ook om internationaal te kunnen scoren'. Scoren kun je als universiteit ook als je smeuïge lezingen houdt. FOLIA bericht uitgebreid over de aandacht die Crea, de culturele organisatie van de Universiteit van Amsterdam, besteedt aan het verschijnsel SM. Opgetuigd met een foto van kruipende dames in té eng huishoudplastic vertelt Paul Damen over een forumdiscussie waarin de volgende aanbeveling werd gedaan: 'Als je van SM houd, trek je de autogordels wat strakker aan'. Op de Eindhovense universiteit zijn ze ook al wat losbandiger geworden. CURSOR meldt over een lezing door de Chemische Kring over de 'Chemie der liefde'. Aan het woord kwam de Amsterdamse gynaecoloog Gooren. Volgens hem is de seksuele geaardheid van mensen nog steeds niet biologisch te verklaren. De invloed van de mannelijke hormoon op allerlei seksuele functies werd ook aangestipt. Het is al eeuwen bekend dat gecastreerde dieren smakelijker vlees opleveren. Een gecastreerde haan heet een kapoen. 'En inderdaad', zegt Gooren, 'Sinterklaas kapoentje heeft ermee te maken, want een kapoen is namelijk een rare snuiter, een castraat'. Je kunt wel merken dat het lente wordt. H.B.

27 maart 1987

POLEK

'Vakbeweging moet in 2000 nog steeds een tegenstander zijn' '\/oor de werknemers is de arbeidsmarkt op weg naar een moderne slavenmaatschappij'. Donderdag 19 maart sprak Cees Schelling in de lezingencyclus van de werkgroep Politieke Ekonomie (Polek) over de Nederlandse arbeidsverhoudingen in de jaren '90. De ex-voorzitter van de Voedingsbond FNV schetste een somber beeld van de vakbeweging. 'Wij zien in de samenleving de functie en de strategie van de vakbeweging te star en te eenvormig'. Schelling begon zijn voordracht door aldus de huidige FNVvoorzltter Hans Pont te citeren. Dit citaat liep als een rode draad door de boeiende lezing van Schelling, die als vanouds een aangename verteltrant aan de dag legde. Schelling kon niet anders doen dan Pont gelijk geven: 'De vakbeweging heeft zich zelf in een isolement gedreven. Ze heeft een arrogante houding, zo van: wij hebben de wijsheid in pacht'. Volgens de voormalige FNV-bestuurder is het juist dit isolement dat de vakbeweging verzwakt. 'De vakbeweging is nooit verder gekomen dan slechts adhesie te betuigen aan de derde wereld en aan de milieu-, vredes- en vrouwenbeweging, terwijl W i m Kok eens zei: we moeten de luiken naar buiten toe open gooien'. Dat laatste is nooit gebeurd volgens Schelling. Er is naar zijn zeggen de afgelopen tien jaar slechts één duidelijke trend waar te nemen in het vakbondsbeleid en dat is veel te weinig om aantrekkelijk te zijn. 'De vakbeweging laat zich volledig leiden door economische principes, ze staat er helemaal in dienst van en daardoor graaft ze haar eigen graf'. Schelling heeft ook kritiek op de tweeslachtige houding van de vakbeweging. Aan de ene kant wil ze de technologische ontwikkelingen niet stuiten en zegt ze er ruimte voor te vinden in haar beleid, maar aan de andere kant acht ze de gevolgen van die ontwikkelingen, het verlies aan arbeidsplaatsen, onaanvaardbaar. Weinig goede woorden had Schelling over voor de 'meedenkstrategie' van de vakbeweging. Een strategie die volgens Schelling gefaald heeft: 'Toen ik Hans Pont vroeg wat ze willen met het beleidsplan FNV-2000, zei hij: voor het jaar 2000 hebben we ons geen doel gesteld, we hebben er geen verwachtingspatroon over ontwikkeld'. Voor Schelling is de meedenkstrategie hiermee veranderd in een 'niet meer nadenken over wat ze willen'. Cees Schelling, die acht jaar lang voorzitter is geweest van de Voedingsbond, ging dieper in op de aparte plaats die de-

Univers

een meerderheid daarentegen is vóór invoering van een basisinkomen. Een aspect waar binnen de Voedingsbond grote aversie tegen bestaat is de flexibilisering van de axb&ó.- Schelling: 'Flexibilisering is een puur economisch gegeven. Voor de werkgevers is het natuurlijk een goede zaak, maar ze moeten niet doen alsof er enige vroomheid aan zit. Er zit gewoon weinig sociaals aan. De werknemers zien de arbeidsmarkt daarentegen langzaam op weg gaan naar een moderne slavenmaatschappij. Flexibilisering tast de werkzekerheid en de kwaliteit van de arbeid aan'. De houding van de bonden ten aanzien van flexibilisering is volgens de voormalige vakbondsman nogal hypocriet. 'Ze zeggen wel dat de solidariteit tussen werkenden en niet-werkenden er door gevaar loopt, maar volgens mij bestaat die solidariteit al lang niet meer'. Het is voor Schelling nog lang niet duidelijk of het resultaat van deze discussie zal zijn dat er sprake is van 'recht zonder werk of werk zonder recht'. Het beeld van de toekomst van de arbeidsverhoudingen dat Schelling voor ogen heeft omschrijft hij zelf als 'somber'. De dominante positie van de werkgevers, het feit dat arbeiders hun werk steeds minder waarderen als gevolg van de flexibilisering en het zich op de achtergrond houden van de overheid als het om beschermende maatregelen gaat leiden tot dit sombere beeld. 'Als de vakbeweging nu maar wat breder wil gaan kijken en een aantal regenten naar huis stuurt, dan zal ze wel een goede tegenpool kunnen zijn. We willen namelijk in het jaar 2000 ook nog een tegenstander zijn', aldus Schelling. De Polek-lezing was getiteld 'modernisering of aftakeling' en in dit kader vroeg Schelling zich af of er in de laatste decennia zo veel veranderd is: 'Twintig jaar geleden klaagden we rijke sultans aan die een verpauperde bevolking onder de duim hielden. Nu zitten we in Nederland met 750.000 mensen onder de armoedegrens terwijl premier Lubbers bestolen wordt voor meer dan een ton aan sieraden'.

ze vakbond inneemt binnen de FNV. Voor die aparte positie gaf hij een drietal gronden. Op de eerste plaats achtte hij de Voedingsbond de meest gedemocratiseerde vakbond binnen de Federatie. Het samengaan van onder andere katholieke en socialistische voedingsbonden in 1976 en het naar huis sturen van een aantal oude regenten leidden ertoe dat er een nieuwe wind door de bond ging

Werken met af roepkrachten In Univers 23 van 27 februari jongstleden werd melding gemaakt van een vacature voor een invalkracht bij de dienst 'Post en Bewaking' van de KUB. Hans Roes van de fractie 'Breed Front' stelde hierover een vraag in de Universiteitsraad. Hij vindt namelijk dat het hier gaat om een zgn. af roepkracht. Dat is iemand die bij wijze van spreken thuis aan de telefoon moet wachten tot de werkgever hem opbelt. De afroepkracht krijgt dan voor een bepaald aantal uren werk en wordt dan ook slechts voor die uren betaald. Roes vindt het gebruik ma-

waaien. Zo beslissen tegenwoordig de leden of er al dan niet gestaakt wordt, en niet voorzitter Greetje Lubbi. Wat ook uniek is, is dat een bestuurder even veel verdient als de voorzitter. Daarnaast heeft de Voedingsbond de meeste leden met de laagste inkomens. Volgens Schelling heeft de bond ook nog eens de meeste leden die hun werk helemaal niet leuk vinden. Tot slot heeft

ken van afroepkrachten 'één grote puinhoop': 'een pure afroepkracht heeft geen enkel contract en dus ook totaal geen rechtszekerheid. Ik noem dit bezig zijn over de ruggen van de rechtspositie van de werknemers'. J. Spoel, hoofd van de dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken (waaronder Post en Bewaking valt) vindt het met die rechtszekerheid wel meevallen: 'Het is immers iets waar de deelnemers zelf mee instemmen'. Daarnaast vindt Spoel het bedrijfsmatig gezien 'bijzonder handig' om met afroepkrachten te werken:

Cees Schelling de Voedingsbond de meest linkse leiders van alle bonden. Aldus verklaart Cees Schelling de meer radicale houding van de Voedingsbond FNV. Uiteindelijk bepalen de leden het beleid (iets wat Hans Pont helemaal niet leuk vindt, zegt Schelling) en die leden voelen minder voor matiging dan de leden van de andere bonden. Weinig leden zijn vóór de herverdeling van het werk. 'Iemand in volledige dienst nemen is niet rendabel want dan groeit je basisbezetting te veel. Maar er zijn bepaalde pieken in een werkdag, dan komt een afroepkracht heel goed uit'. Ook Cees Boor, hoofd Post en Bewaking, is erg blij met het fenomeen afroepkracht. Hij stelt: 'Met de roosters die wij hebben kun je gewoon niet anders werken. Dat is godsonmogelijk. Als er bijv. avonddienst is bij bewaking en een vaste medewerker zegt af, dan ben je gewoon onderbezet en moet je iemand hebben om in te vallen'. T. van Gulik, zelf afroepkracht bij Post en Bewaking: 'Ik persoonlijk zit bij deze dienst wel goed. Het is soms iets lastig

M.K. In de lezingencyclus 'Modernisering of aftakeling' van POLEK staan nog twee sprekers op het programma. Donderdag 2 april houdt Maria van Veen (Voorzitter Vrouwenbond FNV) een voordracht (15.00 uur) en een week later komt drs. J.C. Blankert, voorzitter van de werkgeversvereniging FMB {metaal en electrotechnische industrie) naar de KUB 113.30 uur). Beide lezingen vinden plaats in AZ 6, de toegang is vrij. maar daar staat tegenover dat ik vaker werkweken van 40 uren draai. Bij de afdeling Restauratieve Voorzieningen komt het echter vaker voor dat iemand voor één of twee uur wordt opgeroepen'. Op de vraag waarom hij geen vaste baan kreeg aangeboden als hij toch regelmatig weken van 40 uur draaide antwoordt Van Gulik, dat dit 'waarschijnlijk aan de beschikbare formatieplaatsen ligt'. De zaak afroepkracht is overigens door de Universiteitsraad doorgegeven aan de Commissie Personeels Overleg, waar een en ander onderzocht zal worden. J.C.

27 nnaart 1987

Cursusevaluatie

Docenten handhaven normen van voor de tweefasenstructuur

Openbaarheid cursusevaluatie fel omstreden

'Op deze manier kan het niet, daar is iedereen het over eens. De normale groep studenten /<an het niet halen in vier jaar', verwoordt prof. mr. C.P .A. Geppaart, decaan van de juridische faculteit van de KUB, het zorgwekkende studierendement na vier jaar tweefasenstructuur. Van de 297 voltijdstudenten die in 1982 hun studie rechten begonnen, studeerde er slechts één binnen vier jaar af. Rendement: minder dan één procent.'

Het bestuur van de juridische faculteit heeft een besluit van de faculteitsraad ter vernietiging voorgelegd aan het College van Bestuur. Het besluit houdt onder andere in dat alle gegevens van de tweemaal per jaar terugkerende standaardcursusevaluatie aan de faculteitsraad worden meegedeeld.

De rest van de studenten heeft een ach­ terstand opgelopen die in sommige ge­ vallen aan het begin van het studiejaar 86/87 al meer dan twee jaar bedroeg. En ook van de groep studenten met kleinere achterstanden valt nog maar af te wach­ ten hoeveel er binnen de maximale in­ schrijvingstermijn van zes jaar de eind­ streep zullen halen. Niek van Keulen en Ronald de Brouwer van de studentenfractie Recht Vooruit komen met de sombere prognose van 25% van de eerste lichting tweefasen­ studenten die uiteindelijk maar hun bul zullen behalen. Studieadviseur mr. Har­ rie Claassens is iets optimistischer met een schatting van 50 of hooguit 4 0 % . Maar ongeacht de prognoses, het streef­ getal van 70% lijkt in ieder geval onbe­ reikbaar. Nu is men zich aan de juridische faculteit al langer bewust van de rendementspro­ blemen. In september vorig jaar ver­ scheen de Nota Onderwijsbeleid als neerslag van ideeën en mogelijkheden tot onderwijsverbetering. Cursussen moeten regelmatig geëvalueerd worden, de studielast moet beter gespreid wor­ den en er moeten richtlijnen komen die de representatieve waarde van tenta­ mens verhogen. Dit zijn enkele van de concrete actiepunten die in het onder­ wijsbeleid uitgevoerd moeten gaan wor­ den. Achter in de Nota zijn deze actie­ punten vervat in een tijdschema, lopend tot het einde van dit studiejaar, dat aan­ geeft wanneer ze in de faculteitsraadver­ gadering op de agenda staan. Een half jaar na het verschijnen van de nota is de toestand nauwelijks beter te noemen. De te zware studiebelasting wordt als één van de belangrijkste oorzaken gezien van de lage studierendementen en de achter­ standen. Het onderwijsprogramma blijkt onvoldoende aangepast aan de tweefa­ senstructuur, menen zowel de twee stu­ denten van Recht Vooruit als studieadvi­ seur Harrie Claassens. Op papier is het programma keurig teruggebracht tot vier jaar, maar in de praktijk blijken docenten vaak vast te houden aan de eisen van vóór de tweefasenstructuur. Ronald de Brouwer: 'Het wetenschappelijk perso­ neel hamert altijd op kwaliteit en doet alsof een kortere studieduur onmiddellijk slechter zou zijn. Men handhaaft de nor­ men van voor de tweefasenstructuur. Weliswaar is de voorgeschreven litera­ tuur wel aangepast, maar men gaat er van uit dat je even goed de totale stof be­ heerst. Bij de tentaminering blijkt dan dat de eisen veel hoger liggen dan je ver­ wachtte.' Harrie Claassens signaleert een spanning tussen wat studenten maximaal kunnen presteren en wat docenten eisen. 'Do­ centen willen hun eisen niet omlaag schroeven en studenten doen hun best, heb ik de indruk. De stof is wel vermin­ derd, maar wat verdwenen is zou je de Univers

aanbevolen literatuur kunnen noemen. Dat maakt het eigenlijk moeilijker, want het programma is daardoor ingedikt. Ik heb voorgesteld dat docenten nog eens kijken naar het aantal onderwerpen dat ze in een cursus behandelen. Je kunt be­ ter wat minder behandelen en dan wat diepgaander.' Wetenschappers hechten meestal veel meer belang aan onderzoek dan aan on­ derwijs, is een ander kritiekpunt van de twee studenten van Recht Vooruit. Ze geven les zonder zelf in hun opleiding di­ dactische vaardigheden gekregen te hebben en moeten die in de praktijk maar aankweken. Tegenover de in 1984 ver­ plicht gestelde docententraining van het Ondenwijs Research Centrum (ORC) staan de studenten vrij sceptisch. Ook in de Nota Onderwijsbeleid wordt de on­ dergeschikte rol van het onderwijs on­ derkend in één van de randvoorwaarden die aan de onderwijsverbeteringen ge­ steld worden. 'In de thans bestaande structuur wegen met name de onder­ zoekprestaties zwaar. Enige verandering hierin is geboden, opdat beide taakele­

vertraging die ze oplopen, aldus het oor­ deel van alle betrokkenen. Ze gaan bij­ voorbeeld bij andere werkgroepen zitten dan waar ze voor ingetekend hebben, zodat toch weer te grote groepen ont­ staan. Soms zijn ze zich onvoldoende bewust van hun studieachterstand en volgen de struisvogelpolitiek: zij redden het heus wel binnen zes jaar. De moge­ lijkheid dat veel studenten wellicht be­ wust de zes volle jaren benutten om ook nog wat naast hun studie te doen, wijst Niek van Keulen van de hand. 'Niemand zal bewust vertragen. In de introductie worden studenten al gewaarschuwd voor de zware studiebelasting; het is dan ook erg moeilijk om mensen te vinden voor activiteiten naast hun studie. Hoog­ uit zullen studenten misschien tevoren hun studie wat ruimer plannen omdat het nominaal toch niet haalbaar is in vier jaar.' Drs. K. Hermans houdt zich binnen het ORC met name bezig m e t de juridi­ sche faculteit. Ook hij stelt vast dat de studielast in het doctoraal aanzienlijk toeneemt, maar denkt dat studenten in het algemeen ver onder de norm van 1700 uur studiebelasting per jaar blijven. 'Je zou dus mogen verwachten dat er nog een zekere rek in de tijdsbesteding zit,'aldus Hermans. vervolg op pag. 11

Weinig studenten binnt vier jaar afgestudeerd afstuderen nog .negen maanden duurt, dan zullen 27 economiestudenten en twee econometristen niet afstuderen vóór sep­ tember '88. Duurt het afstuderen zes maanden, dan komen er twaalf studenten in de problemen, waaronder één econo­ metrist. Zij hebben namelijk aangegeven om pas in maart '88 met het afstuderen te beginnen'. Deze cijfers moeten wel met de nodige reserve bekeken worden, vindt Pij­ nenborg. Van de groep van 29 mensen die in januari '88 met afstuderen willen begin­ nen is nog niet iedereen zeker of ze die da­ tum wel halen, want 'het is nog zo ver weg. Daar komt nog bij of ze in september '88 wel afstuderen of niet: het afstuderen kan namelijk ook nog langer duren dan die ne­ gen maanden', zegt Pijnenborg. De volledige studierichting wijsbegeerte is als twee­fasen opleiding voor het eerste van start gegaan in 83/84. Dat jaar meld­ teemgevallen. den zich negentien studenten aan en één halen binnen de gestelde termijn van zes 1 de economische faculteit studeerde bij­ ' toehoorder. Na een jaar hadden twaalf stu­ jaar. In de eindfase van een studie kun je a eenvijfde van de eerste lichting tweefa­ denten hun propedeuse op zak en na twee niet meer zo goed zien hoe hard ze gaan, anstudenten (die hun propedeuse behaal­ j ^ r achttien. Wat de verwachtingen be­ omdat veel mensen bezig zijn met hun sta­ en) binnen de nominale tijdsduur af (het treft ten aanzien van het uiteindelijke doc­ ge en andere onderzoeksactiviteiten'. iserendement). Het generatierendement toraalrendement laat het faculteitsbureau Bij <ie psychologen komen slechts drie stu­ 19 lager: bijna eenzevende van de in­ desgevraagd weten: 'Gezien de denten van de generatie 82/83 echt in de Iroom van september '82 kon zich na vier propedeuse­resultaten (twaalf geslaagd problemen. Dat jaar lieten 107 voltijdse ar doctorandus noemen. In 1982 begon­ van de negentien in één jaar) zou ongeveer studenten zich inschrijven. Na twee jaar sn 444 studenten met hun studie econo­ 60 procent van het cohort 83/84 in staat had ruim driekwart haar propedeuse. lie; en 43 econometristen. Na twee jaar geacht moeten worden het doctoraaldi­ Twee studenten waren klaar binnen de no­ ras de balans als volgt: 298 economen be­ ploma in de resterende drie jaar te behalen. minale studieduur (vier jaar). Momenteel salde hun propedeuse (30 econome­ Hierbij is uitgegaan van de veronderstelling staan er van het cohort 82/83 nog 63 stu­ ■isten), 48 economen werden afgewezen dat de propedeuse representief is voor het denten ingeschreven. Studie­adviseur fertien econometristen) en er waren bij de doctoraalprogramma'. Noor Polkamp: 'Acht studenten halen het «nomen alleen 98 studiestakers. Studie­ M.K. vermoedelijk niet binnen de zes jaar. Vijf dviseur Jos Pijnenborg: 'We hebben aan hiervan krijgen verlenging van de inschri)­ ||e studenten van onze faculteit gevraagd vingsduur, maar voor drie mensen wordt «i welke vakgroep ze af willen studeren en het moeilijk. Ze kunnen zich in laten schrij­ ranneer ze daar mee dachten te begin­ ven ais toehoorder nieuwe stijl; ze verlie­ len. Gaan we uit van het gegeven dat het

Na vieren een half jaar is het 'generatierendement'(het rendement in dan wel hun studiebeurs maar ze kun­ nog wel afstuderen'. Polkamp gerelateerd aan de instroom in het jaar 1982} aan de KUB als volgt. inndtdan dat het op de psychologische facul­ Van alle psychologiestudenten die in september 1982 aan hun studielit'zo slecht nog niet gaat'. begonnen heeft zeven procent haar doctoraal gehaald. Bij de socio­ 11982 begonnen 28 voltijders en 70 deel­ met hun studie sociologie. Na twee logen staat dit percentage op veertien. Vijftien procent van de eco­ ^ers ar hadden 23 voltijders en 32 deeltijders nomen is inmiddels afgestudeerd en zestien procent van de econo­ un propedeuse (rendement 56 procent). metristen. Het percentage bij de letterenstudenten staat op 62; hier an de generatie 82/83 staan nu nog 38 ludenten ingeschreven, waar onder 22 is echter al in 1981 met de tweefasenopleiding gestart. Er zijn nog oltijdse studenten. 'Dit jaar studeren nog geen doctorandussen in de filosofie; hier kent men pas sinds 1983 ngeveer zeven voltijders af. Vijftien möe­ Bn er vóór september '88 afstuderen en een tweefasenopleiding. at zal ook wel lukken', zegt studie­ De studenten van de eerste lichting van de tweefasenstructuur die dviseur Marius van Boxmeer. In dit stu­ nu nog ingeschreven staan, zullen niet allen de eindstreep halen. Bij iejaar studeren ook nog eens naar ver­ rachting zeven deeltijders af. De overige de juristen wordt het uitvalpercentage geraamd op 60. Bij de andere «gen hebben echter nog de tijd tot sep­ faculteiten ligt dit percentage veel lager: de ramingen variëren van 01 amber '92 om hun doctoraalbul te halen n ook hier ziet Van Boxmeer geen pro­ tot 6%. Voor de filosofen is de eindstreep nog te ver weg.

Mr. Harrie Claassens menten een gelijkwaardige positie in het beoordelingsproces gaan innemen,' al­ dus de Nota. Hoe echter dit soort rand­ voorwaarden ­ die dus nog vooraf gaan aan concrete beleidsvoornemens ­ ge­ realiseerd moeten worden, komt nergens duidelijk naar voren in de Nota.

STRUISVOGELPOLITIEK Studenten moeten gedeeltelijk ook de schuld bij henzelf zoeken voor de studie­

De letterenfaculteit was in 1981 de eerste faculteit in Tilburg die met een tweefasen­ opleiding startte. Dat jaar meldden zich 58 studenten aan. Nu de opleiding vijf en een half jaar oud is, zijn 24 studenten van die generatie nog niet afgestudeerd. Wouter Mulders, studie­adviseur van de letteren­ faculteit voorziet echter geen ernstige pro­ blemen wat het afstuderen van deze groep betreft. 'Twintig studenten zullen nog wel binnen de periode van zes jaar afstuderen. De overige vier doen er iets langer over maar krijgen verlenging van de studie­ duur', aldus Mulders. Van de 74 studenten die in september '82 begonnen zijn hebben slechts acht studenten hun doctoraal ge­ haald binnen de periode van vier jaar. Na vier en een half jaar zijn er nog 61 die af moeten studeren. Mulders: 'Het is moeilijk in te schatten hoeveel er de eindstreep niet

De bedoeling is dat vanaf 1 september 1987 alle rechtenstudenten ieder semester een lijst vragen beantwoorden. Het gaat hier om vragen betreffende de kwaliteit van de cursussen en het functioneren van de docenten. De gegevens zouden dan moeten worden meegedeeld aan het facul­ teitsbestuur, de voorzitter van de desbe­ treffende vakgroep en de docent. Volgens het besluit zou ook de faculteitsraad volle­ dige inzage moeten krijgen in de resultaten van de evaluatie, ze zouden dan in een besloten vergadering kunnen worden besproken. Het faculteitsbestuur wil som­ mige gegevens niet verstrekken aan de raad omdat de privacy van de docenten zou kunnen worden aangetast. Het gaat hier om vragen zoals in welke mate de leerstof op een heldere wijze is uitgelegd, de hoorcolleges goed zijn gegeven en of de docenten van de cursus gemakkelijk bena­ derbaar waren. De studentenfracties (die gezamenlijk de meerderheid hebben) wil­ len echter inzicht in alle resultaten van de evaluatie en zodoende ligt er nu een besluit tot volledige openbaarheid van de gege­ vens. Eerder al had het CvB negatief gead­ viseerd. Mr. F . de Koning, lid van het faculteits­ bestuur, licht haar standpunt toe: 'Wij leg­ gen het besluit ter vernietiging voor aan het CvB vanwege het formele argument dat de raad zélf het CvB in een eerder sta­ dium heeft verzocht advies uit te brengen. Het CvB adviseerde negatief en het bestuur zag hier een bevestiging in van

Vooruit: 'Er wordt een koppeling gelegd tussen het persoonsgebonden karakter van sommige vragen en inbreuk op de pri­ vacy van iemand. Dat verband is ons niet duidelijk. Wij willen helemaal niets weten van de oorzaken van het slechte functione­ ren van een docent, maar wij willen als fa­ culteitsraadsleden wel controle uitoefe­ nen. We moeten kunnen bekijken of er ook iets gedaan wordt wanneer blijkt dat iemand slecht presteert. Bovendien is een onderdeel van het besluit dat de enquête in een besloten raadsvergadering zal worden besproken, dus verder komt niemand het te weten.' De Koning reageert desge­ vraagd hierop: 'Dat de studenten het in een besloten vergadering en verder willen bespreken is wat mij betreft niet eens aan de orde. De faculteitsraad is niet bevoegd hierover te praten, personele kwesties zijn een bestuursaangelegenheid.' Hiermee sluit zij aan bij de argumenten die het CvB voor haar negatieve advies hanteert. Het CvB stelt in die brief namelijk dat het gege­ vens betreft die nodig zijn om te bezien of en zo ja welke maatregelen getroffen moe­ ten worden in de personele sfeer, en dit is géén bevoegdheid van de raad. De facul­ teitsraad is wel bevoegd te besluiten over maatregelen die liggen op het terrein van onderwijs (onderwijsprogramma en orga­ nisatie en coördinatie van het onderwijs). Dat de evaluatie ook onderwijs­ beleidsrelevante gegevens bevat doet vol­ gens het CvB niets af aan haar standpunt dat de raad geen inzage mag krijgen in per­ soonsgebonden informatie. R.V.H.

Vragen over/age slaagkans eerste fase

Mr. F. de Koning haar standpunt. Ten tweede is er het in­ houdelijke argument dat het openbaar ma­ ken van persoonsgebonden gegevens niet bevorderend werkt voor de kwaliteit van het onderwijs. Wanneer blijkt dat iemand slecht college geeft werkt dit juist stigmati­ serend. De raad kan door controle uit te oefenen toch niet het functioneren van do­ centen bevorderen. Dat is een taak voor het bestuur in de jaarlijks terugkerende be­ oordelingsgesprekken.' Ronald de Brou­ wer, lid van de studentenfractie Recht

Het tweede kamerlid drs. J . Wallage (PvdA) wil van minister drs. W . J . Deet­ man weten wat hij gaat doen om het suc­ ces van studenten in de eerste fase 'drastisch' te vergroten. Dit naar aanlei­ ding van het onderzoek van de Vrije Uni­ versiteit in Amsterdam naar de slaagkans van studenten in de eerste fase. Volgens dit onderzoek heeft de wet twee­ fasenstructuur, die in 1982 werd inge­ voerd, die kans niet vergroot, tenwijl dat wel de bedoeling was. De afdeling onder­ wijsresearch van de V U , die het onderzoek hield, verwacht dat het percentage stu­ denten, dat de eindstreep haalt, tussen de 50 en 60 procent ligt, evenveel als voor de invoering van de tweefasenstructuur. Aan de VU haalt slechts 17 procent van de stu­ denten het doctoraal­examen in de nomi­ nale studieduur van vier jaar. Wallage wil van de minister weten hoe dit aan andere instellingen ligt en wat de oorzaak is van de slechte resultaten. Ook vraagt hij of Deet­ man de mening van de onderzoekers deelt dat veel faculteiten nog niet vertrouwd zijn met het idee, dat het doctoraal onderwijs anders moet worden gegeven dan de pro­ paedeuse. B.B./UP 27 maart 1987

BURO BUITENLAND

Echtpaar Sison: bevoorrechte Filippijnse getuigen Gedurende de Marcos-dictatuur waren zij belangrijke initiatiefnemers van het voll<sverzet op de Filippijnen. Als gevolg van deze activiteiten werden beiden door het militaire regime gevangen genomen. Hij moest negen jaar eenzame opsluiting verdragen; zij werd kort na haar arrestatie weer vrijgelaten. Nu, tijdens de Aquino-periode, gaat de strijd van José en Julieta Sison voor een nationale democratie door. Hoofdinzet hierbij is het verminderen van de invloed van de Verenigde Staten op de Filippijnen. De V . S . die een militaire basis op de eilandengroep heeft en daarom graag aan de politieke touwtjes wil blijven trekken. Minstens even belangrijk voor het echtpaar Sison IS echter de kwestie van de sociale gerechtigheid in een land waar een klein groepje 'compradors' (grootgrondbezitters) nog steeds het grootste deel van de nationale koek voor zich opeist. Bureau Buitenland wist de Sisons naar Tilburg te halen, alwaar zij dinsdag 31 maart beiden een lezing zullen geven over de situatie op de Filippijnen van nu (José aan de KUB, Julieta aan de Theologische Faculteit). José Sison werd in 1939 geboren in Cabugao, llcocos Sur. Op 20-jarige leeftijd promoveerde hij tot 'Bachelor of Arts', wat ongeveer hetzelfde is als ons oude kandidaatsdiploma in de kunstwetenschappen. Daarna zien we de naam José

Sison op een groot aantal gebieden terugkeren. Zo was hij in de jaren zestig en zeventig actief in verschillende politieke bewegingen die als doel hadden de Marcos-dictatuur omver te werpen. Daarnaast schreef hij boeken, zoals het 'Struggle for National Demacracy' in 1967, en schreef hij artikelen voor verschillende tijdschriften. Tevens was hij van 1963 tot 1968 uitgever van het Filippijnse tijdschrift 'Progressive Review'. In 1977 werd Sison door de Marcosmilitairen gearresteerd. Hij werd er van verdacht leider te zijn van de Filippijnse Communistische Partij; daarnaast zou hij schrijver zijn geweest van het in de linkse beweging zeer gewaardeerde boek 'Philippine Society and Revolution'. Na jarenlange eenzame opsluiting en regelmatige martelingen kwam hij onder het bewind van Cory Aquino in maart 1986 ein-

delijk vrij. Overigens had er in die negen jaar geen proces plaatsgevonden over de aanklachten. Sindsdien is José Sison als leraar en onderzoeker verbonden aan het 'Asian Centre' van de 'University of the Philippines'. Tevens werkt hij aan een nieuw boek, dat als titel zal dragen 'Philippine Crisis and Revolution'. Veel van zijn tijd gaat echter zitten in het geven van lezingen in de gehele wereld over de situatie op de Filippijnen van nu. Steeds terugkerende kernpunten in deze lezingen zijn de thema's landhervorming, onafhankelijkheid ten aanzien van de Verenigde Staten, en de mensenrechten. Landhervormingen, omdat op de Filippijnen nog steeds 90 procent van de landbouwgrond in handen is van 200 mensen; met andere woorden, de arme boer uit de Marcos-periode is nog even arm. Onafhankelijkheid ten aanzien van de V.S., want CIA en dollars hebben nog steeds grote invloed op de dingen die gebeuren op de eilandengroep. Mensenrechten, aangezien, de terreur van militairen op het platteland nog steeds bestaat, terwijl er sinds oktober 1986 weer 603 politieke gevangenen zijn bijgekomen, en dit bovenop de 188 politieke gevangenen die nog altijd niet zijn vrijgelaten sinds de verjaging van Marcos.

ren in Iriga City, Filippijnen. Naast haar taken als moeder van vier kinderen heeft ze een indrukwekkende 'erelijst' van activiteiten weten op te bouwen. Na haar promotie tot 'Bachelor of Science' aan de 'University of the Phillippines' was ze begin jaren zestig bibliothecaresse aan verschillende universiteiten op de Filippijnen. Ze was van 1964 tot 1969 manager van het 'Progressive Review' en in 1964 mede-oprichter van de 'Kabataang Makabayan', een jongerenorganisatie. In 1977 werd ze tezamen met haar man gevangen genomen. Om kort daarna weer vrijgelaten te worden omdat het beleid van de Filippijnse militairen niet toeliet beide ouders tegelijk gevangen te houden. In de jaren tachtig was Julieta Sison weer bijzonder actief op verschillende terreinen. Zo ijvert ze voor het herstel van de mensenrechten en schreef ze belangrijke werken over de vrouwenbeweging op de Filippijnen. Ze was medeoprichter van de 'Partido ng Bayan' (Volkspartij, opgericht in 1986), die voortkomt uit gewone Filippino's. Tevens is ze werkzaam als journaliste. In haar lezingen geeft ze veel aandacht aan het belang en de invloed van de vrouwenbeweging op de Filippijnen. Haar komende lezing staat in het teken van de strijd van deze vrouwenbeweging, die zich niet alleen met vrouwenzaken bezighoudt.

Julieta L. Sison, Jose's vrouw en moeder van vier kinderen werd in 1938 gebo-

GEDIJT EEN TROPISCHE GARNAAL IN SCHOTLAND? In een laboratonum in het Schotse basis voor de meeste Unilever-produkten Aberdeen simuleerden ünilever-specialis- en -processen, t w. ten de Indische Oceaan water van 28°C, - Natuur- en scheikunde, de basis voor constant zoutgehalte en 12 uur per dag traditionele Unilever-produkten als wasverlichting. In dat milieu kweekten zij een middelen en marganne garnalensoort uit die Indische Oceaan - Fabricagetechnologie, die alle aspecten Alle aandacht van de researchers werd van de sterk gediversificeerde produktie gencht op de juiste voeding, het vooromvat van machines tot computers komen van ziekten en de bestudering van - Biotechnologie, de toepassing van groeipatronen. Het resultaat na jaren biologische organismen, systemen en onderzoek was een vleesrijke, gezonde processen in de produktie garnaal Op basts van deze kennis begon Nieuwe produkten en processen, Unilever elders op de wereld garnalenafkomstig van de grote, eigen projecten in het groot. Onder andere in researchlaboratoria, worden door de Sn Lanka ontwikkelmgslaboratoria van de werkmaatschappijen zonodig aan de Een ander "fish-farming"-succes betrof zalm Eveneens m Schotland, m dit plaatselijke omstandigheden aangepast geval aan de westkust, in Lochailort Op deze wijze wordt een wereldUnilever was een der eersten die de bijwijde overdracht van technologische zonder moeilijke kweek van deze veel kennis gewaarborgd. gevraagde vis aandurfden. Nu vertegenwoordigt Unilever 31% van de produktie Literatuur van de Schotse boerderijzalm Dat komt Voor belangstellenden zijn de volgende neer op ruim 2000 ton per jaar uitgaven kosteloos verkrijgbaar Zo is Unilever dagelijks intensief -Jaarverslag Unilever bezig met geavanceerde research en - Zoeken naar vooruitgang - wetentechnologie Innovaties zijn daarbij even schap, technologie en Unilever belangrijk als verbetenng van bestaande - Unilever produkten en produktieprocessen Aanvragen kunnen ongefrankeerd Het zeer brede gebied, bestreken worden toegezonden aan door Unilevers research en ontwikkeling, Unilever NV, IS het logische gevolg van de sterk uitAfdeling Externe Betrekkingen 0 5 , eenlopende activiteiten van het concern Antwoordnummer 74 Dne kennisgebieden vormen de 3000 VB Rotterdam

UNILEVER,

Dies de Jonge beeldend kunstenaar te Rotterdam - ets(ergen druk) origineel formaat 60 X 80 cm

JE RAAKT ER NIET OP UITGESTUDEERD.

J.C.

de rijksuniversiteit groningen vraagt: assistent in opleiding m/v

vervolg van pag. 8

Studierendement rechten Die extra tijdbesteding zou dan betekenen: nog meer uren alleen achter de boel<en zitten. Hermans: 'Voor studenten blijkt dat solistisch optreden moeilijk te zijn. Daarom was het tutoraat (extra vorm van studiebegeleiding vorig jaar bij wijze van experiment voor de eerstejaars, yt) een goed experiment. Ook zou het goed zijn om studenten vanuit de faculteit nog eens te confronteren met hun achterstand. Natuurlijk weten ze zelf ook wel dat ze achterlopen, maar het zou een extra waarschuwing betekenen.' Studieadviseur Claassens vertelt dat hij in de propedeuse altijd haivenwege het jaar contact opneemt met studenten die in de eerste tentamenreeks weinig gehaald hebben. In de doctoraalfase liet hij studenten met flinke studievertragingen tot voorheen pas na 6,5 jaar bij zich komen. Na invoering van de tweefasenstructuur Is daar nog geen verandering in gekomen. Claassens geeft toe dat die begeleiding nu te laat komt.' We moeten toe naar een systeem waarin we tijdig kunnen signaleren wanneer studenten achterstand oplopen,' aldus Claassens. De lage rendementen na vier jaar tweefasenstructuur werden een paar jaar geleden al voorzien. Zo wees de fractie Recht Vooruit herhaaldelijk op de forse achterstanden die studenten in 1983 en 84 al hadden opgelopen. En die ontwikkeling zette zich volgens Hermans alleen maar voort. Hermans: 'Slechts een kleine groep studenten slaagt erin een achterstand weer in te lopen. Éénmaal vertraagd, blijft vertraagd. Dat is een empirisch feit.' Ondanks deze waarschuwingen gebeurde er weinig aan het systematisch en regelmatig bijhouden van studievorderingen van studenten. Cijfers waren wel beschikbaar volgens Hermans, maar werden niet steeds op dezelfde manier verwerkt. Dit geldt niet alleen voor de juridische faculteit, maar ook voor andere faculteiten, in de universiteitsraad worden studievoortgangscijfers nu sinds een jaar behandeld. Aan een eenduidige rapportage van die cijfers bij de verschillende faculteiten ontbreekt het volgens Hermans nog. 'Dat heeft een traditie nodig.' EFFECT Op de vraag of er al effecten zichtbaar zijn zes maanden na het verschijnen van de Nota Ondenwijsbeleid reageert men nogal terughoudend. Claassens: 'Je moet geen overdreven venwachtingen hebben van de Nota in die zin dat de rendementscijfers irieens met sprongen omhoog gaan. Het is vooral de bedoeling om mensen enthousiast te maken voor onderwijsverbeteringen.' En Hermans benadrukt dat de Nota geen nieuwe ideeën bevat die zomaar uit de lucht kwamen vallen. 'Ideeën die al lange tijd leefden, zijn in de Nota op een rijtje gezet en op het beleidsniveau geplaatst.' Ook Prof. Geppaart legt uit dat het nog wat vroeg is om nu al duidelijk resultaat te zien. 'In schijnbaar eenvoudige dingen zit ontzettend veel tijd. Dat merkten we bijvoorbeeld bij de verschuiving van handelsrecht van het tweede naar het derde jaar. Ook de gesprekken die we als faculteitsbestuur op het moment hebben met alle verschillende vakgroepen afzonderlijk kosten erg veel tijd, omdat hun standpunten erg verschillend zijn. Maar we hebben zeker niet het idee dat we voor niets werken: vergeleken met drie of vier jaar geleden is veel nu Univers

(vac.nn 870311/2508) bij de sectie Economische en Sociale Geschiedenis van de Vakgroep Algemene Economie van de Faculteit der Economische Wetenschappen. Onderzoeksproject: Beroepsstructuur en levensstandaard in Noord-Groningen 1800 -

1850. Dit promotie-onderzoek maakt deel uit van een groter - gedeeltelijk door Z.W.O. gesubsidieerd - project in het kader waarvan de integrale geschiedenis van de Groningse kleistreken zal worden geschreven voor de periode 1770 -1850.

Prof. Geppaart.

bespreekbaar geworden.' Richt de Nota Ondenwijsbeleid zich blijkbaar om ondenwijsverbetering op de langere termijn, dan doet de vraag zich voor wat er nu moet gebeuren met de eerste lichting tweefastenstudenten die er niet in zijn geslaagd in zes jaar hun bul te halen. Mogen ze hun studie afmaken of moeten ze zonder bul vertrekken? Het faculteitsbestuur buigt zich nog over die vraag of liever gezegd gaat dat nog doen. 'We zijn er mee bezig', laat Geppaart weten, 'maar je moet prioriteiten stellen en kijken naar wat het meest urgent is. Op het moment zijn we redelijk bij met de actiepunten uit de Nota Onderwijsbeleid.' Studieadviseur Claassens vindt dat de faculteit deze studenten in de gelegenheid moet stellen om zich in te schrijven als toehoorder nieuwe stijl en onder die status hun studie af te ronden. Hoewel dat voor de faculteit geen gunstige regeling is: toehoorders nieuwe stijl tellen in de begroting namelijk niet mee. 'De faculteit heeft de morele plicht dat toe te staan', meent Claassens. Prof. Geppaart ziet dat niet als ideale oplossing. Vooriopig ziet hij twee mogelijkheden. 'Ten eerste kunnen we kijken of die termijn van zes jaar veriengd kan worden, maar dat is juridisch moeilijk. In hoeverre daar rek in zit, moet blijken uit overieg met het College van Bestuur. Ten tweede kunnen we de eisen vertegen maar dat wil natuuriijk niemand. Dan krijg je wel meesters in de rechten maar geen juristen. Blijft die termijn van zes jaar staan, dan kunnen we eventueel de eindtermen bijstellen, zonder dat dat mag leiden tot kwaliteitsveriies.' In de vergadering van het College van Bestuur van afgelopen dinsdag kwam de rendementsproblematiek bij de juridische faculteit aan bod. Volgens collegelid L. Schellekens werd allereerst een veri<ennend gesprek met het faculteitsbestuur gevoerd. Welke precieze maatregelingen getroffen moeten worden voor de groep studenten die er niet in slaagden binnen zes jaar af te studeren, moet eind april verder besproken worden. Aan die termijn van zes jaar kan echter niet getornd worden. Het College denkt meer aan de mogelijkheid van studenten om zich in te laten schrijven als toehoorder nieuwe stijl. Normaal gesproken hebben ze dan geen recht meer op voorzieningen als scriptiebegeleiding bijvoorbeeld. Dat moet echter voorkomen worden, aldus Schellekens. Y.T.

Taakomschrijving: Het reconstrueren van de economische structuur en de veranderingen daarin voor de eerste helft van de 19e eeuw. Daarbij dienen de uit archieven verzamelde gegevens omtrent onder meer de beroepsstructuur, lonen en prijzen, tevens in relatie gebracht te worden met andere maatschappelijke variabelen. Het onderzoek zal een sterk kwantitatief karakter dragen. Voorts zal de aan te stellen assistent het onderwijsprogramma, dat door de in de Economische Faculteit bestaande A.I.O. school wordt aangeboden, volgen. Ook zai de A.i.O. worden belast met enkele met het project samenhangende onderwijstaken. Vereisten: — doctoraalexamen economie of geschiedenis, bij voorkeur met als hoofdvak Economische Sociale Geschiedenis — ervaring met kwantitatief historisch onderzoek en het bijbehorende computergebruik. Het salaris bedraagt op grond van ministeriële richtlijnen f 1758,- bruto per maand in het eerste en / 3133,- bruto per maand in het laatse aanstellingsjaar. Opmerkingen: De aanstelling vindt plaats voor de duur van 4 jaar. Datum indiensttreding: zo spoedig mogelijk. Nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij Dr. R Kooij, Vakgroep Algemene Economie, telefoon 050633680 of 050-633734.

Sollicitaties, vergezeld van een curriculum vitae, vóór 18 april a.s. te richten aan het hoofd van de afdeling Personele Zaken der Rijksuniversiteit Groningen, Postbus 72, 9700 AB Groningen, onder vermelding van het desbetreffende vacaturenummer op brief en envelop. Opgemerkt zij, dat de RUG streeft naar een grotere deelname van vrouwen in functies waarin zij thans ondervertegenwoordigd zijn.

Mensen kijken naar het nieuws op de^ TV. En naar programma's die de achtergronden van dat nieuws belichten. Als 't daarbij gaat om armoede, levensvragen, gezondheidszorg, is dat Ăłnze wereld. Als de TV uitgaat zijn de problemen weg, maar zeker niet de wereld uit. Er zijn mensen die vanuit een gelovige achtergrond het besef hebben dat de wereld niet in aparte wereldjes is verdeeld. Zij splitsen de wereld niet op in ik en zij, maar denken: wij. De Camillianen. Geen doem- maar doen-denkers. De Camillianen zijn een katholieke orde. Al sinds honderden jaren steken zij de handen uit de mouwen in de gezondheidszorg en het welzijnswerk overal ter wereld. Een internationale orde die opereert vanuit 14 landen. Ook in Den Bosch en Roermond is die orde gevestigd, wat Nederland betreft. Camillianen vallen niet op. Want ze dragen geen pij of sandalen. De mannen en vrouwen die zich Camillianen noemen bidden en werken. .Vanuit een kleine, hechte gemeenschap richten zij hun aandacht en werkkracht op het helpen van mensen: zieken, armen, mensen met levensvragen en mensen met praktische en psychische problemen, Alsjetussendel8en40jaarbentenhetjevakisofwordtomde"gehele" mens te helpen, dan kun je voor kortere of langere tijd als Camilliaan jezelf ontwikkelen als gelovig mens ĂŠn op je l^eigen vakgebied.

In Nederland. In Nederland kun je als Camilliaan werken op diverse terreinen van de gezondheidszorg. Door de vergaande specialisatie binnen de gezondheidszorg bestaat steeds meer behoefte aan mensen die oog hebben voor de levensvragen. Als Camilliaan wil je juist voor die vragen open staan bij de lichamelijke of pastorale verzorging. In Tanzania en Colombia. Daar zijn verpleegkundigen nodig. Mannen. Met ervaring in wijkverpleging en het werken in een polikliniek. Maar ook als pastor in de gezondheidszorg. Informeren kost niets en verplicht tot niets. Misschien had je nog nooit van de Camillianen gehoord. Noch van hun werk. Als je belangstelling hebt, is het goed om te weten dat Jezus van Nazareth de Camillianen inspireert. Dat het evangelie voor deCamillianen 'n leidraad is die de weg wijst. Als dat i je aanspreekt... kom dan kennismaken. Bel eventueel eerst J,^ even op,maar schrijf liever. Kortom: als mensen je vak zijn, verdienen de Camillianen die ^ ^ kennismaking. Daarna zien we wel verder.

CAMILLIANEN

De Camillianen Vughterweg 17 5211CJ 's-Hertogenbosch Telefoon 073-133414 (a.u.b.na 19.00 uur)

MEDEDELINGEN

ALG 'itlÜ^atEN VAN XÖI>M VOOR CHE MEOEDEtlNGENPAOINA Kopij voor de mededeJingenpaglna moet ulteflijk op «te vrijdagochtend voor het verschijnert van Urn vers (op de daaropvolgende donderdag > ingeleverd zijn op de afdeling Pers en Vooriichting, kamer B 10. T«l.2000 Omdat er per nummer slechts t pa­ gina beschikbaar is, is het mak de berichten zo kort en k«r«ach«$t mogelijk te formttteren. Bij een te­ veel aan kopij wordt voorrang ge­ geven aan de mededelingen met de hoogste actualiteagwaarde.

CIF SOCIALE FILOSOFIE (PROPEDEUSE) Het extra college Sociale filosofie (pro­ pedeuse) van H. van Erp vindt plaats op woensdag 1 april 1987 om 10.30 uur inPZ205.

CIF/SZW STUDIEADVISEUR/ ONDERWIJSCOÖRDINATOR Mevr.drs. D. Lindenau heeft met in­ gang van 16 maart 1987 haar funktie weer hervat en is dagelijks te bereiken, m.u.v. dinsdag­ en donderdagmiddag, op kamer P 22.17, tel. (66)2043. Studenten van de studierichting Socia­ le Zekerheidswetenschap kunnen tot 1 mei 1987 nog terecht bij drs. J. Verhei] op kamer P 22.16, tel. (66)2969 op dins­ dag, woensdag en donderdagoch­ tend.

ECO BELANGRUK VOOR ECONOMIESTUDENTEN De studievereniging van de economi­ sche faculteit, EF ACT, organiseert de middag: Carrière­perspectieven, ver­ wachtingen en werkelijkheid. Het onderwerp Is: de aansluiting van de Tllburgse economiestudie op de praktijk van het beroepsleven. Deze middag vindt plaats op donder­ dag 9 april vanaf 13.30 u. Uitgenodigd zijn o.a. 5 mensen die recentelijk af­ gestudeerd zijn in de economie in Til­ burg en die nu bij het bedrijfsleven en overheid werken. Zij zullen spreken over hun eigen studietijd in Tilburg, hun afstuderen, hun oriëntatie op de arbeidsmarkt voor economen en hun huidige functies. De studenten krijgen bovendien gelegenheid om vragen te stellen aan deze oud­Tilburgers, die dan uit eigen ervaring kunnen ant­ woorden. Verder kan men kennis op­ doen uit de bundel die ledere deelne­ mer ontvangt. Na afloop van de mid­ dag is er een borrel voor sprekers en studenten. Een toegangsbewijs voor deze dag kan binnenkort voor f 2,50 aangeschaft worden bij een van de EFACT­stand­ jes. Daar kan men voor f 10, — lid wor­ den van Efact. Leden hebben gratis toegang tot de carrièreperspectieven­ middag. EFACT nodigt ieder van harte uit om van deze gelegenheid gebruik te maken!

Univers

WISKUNDE A-I-B 2 juni 1987 Wiskunde b 18.30­20.30 uur 23 juni 1987 Wiskunde a + b 18.30­21.30 uur Aanmelding vóór 1 april bij Bureau Exa­ mens. N.B. Deze tentamens zijn alleen toe­ gankelijk voor deeltijdstudenten.

JUR TENTAMEN KEUZEVAK BURGERLIJK PROCESRECHT Het tweede tentamen van het keuze­ vak Burgerlijk Procesrecht voor het cursusjaar 1986/1987 zal In de maand mei op twee data mondeling afgeno­ men worden. De data zijn vrijdag 8 mei en vrijdag 22 mei a.s. Aanvragers die­ nen een tentamen­briefje In te sturen of eventueel mondeling contact op te ne­ men met mr. M. de Folter, B 823, tel.: 662746. GELDIGHEIDSTERMIJN VAN VOLDOENDES BEHAALD IN DE PROPEDEUSE Onlangs heeft de faculteitsraad beslo­ ten de geldigheidstermijn van voldoen­ des, behaald in de propedeuse, te ver­ ruimen. Voortaan blijft een voldoende voor alle tentamengerechtigden (vol­ tijdstudenten, deeltijdstudenten, toe­ hoorders nieuwe stijl en extranèfl In ieder geval geldig gedurende vijf jaar. Na afloop van deze termijn kan de exa­ mencommissie in het betreffende exa­ menonderdeel aanvullende eisen stel­ len. F eitelijk komt het er in dit systeem voor de student derhalve op aan ervoor te zorgen binnen vijf jaar na het beha­ len van de eerste voldoende de laatste voldoende in de propedeuse te beha­ len. Deze regeling rond geldigheid van voldoendes dient men te zien los van de bestaande regeling rond maximale inschrijvingsduur als student in de pro­ pedeuse: 2 jaar voor voitijdstudenten, 2V2 jaarvoor deeltijdstudenten. Na ver­ strijken van de maximale Inschrijvings­ duur als student kan men inschrijven als extraneus of wellicht als toehoorder nieuwe stijl. PRIVAATRECHT B PROPEDEUSE RECIDIVISTEN M.b.t. privaatrecht B propedeuse krijgt u de gelegenheid een paper over een bepaald onderwerp te schrijven. Wanneer voor het paper een 6 of meer is behaald, kunt u op een van de ko­ mende tentamens van dit studiejaar (dus mei of augustus 1987) éénmaal een ­ op het tentamen aangegeven­ ca­ suspositie laten vallen: uw papercijfer komt daarvoor In de plaats. Bij de secretaresse van de vakgroep privaatrecht (kamer B 920) kunt u op­ halen de 'Richtlijnen voor het schrijven van een paper' en een aanvulling/recti­ ficatie daarop. VERLENGD EXAMEN IN DE PROPEDEUSE Onlangs heeft de faculteitsraad beslo­ ten dat voortaan ieder die in de prope­ deuse nog slechts één onvoldoende heeft, zijnde een 5 of een 4 Vi, in de ge­ legenheid wordt gesteld een verlengd examen af te leggen in dit onderdeel, althans indien dit cijfer werd behaald in de voorafgaande tentamenperiode. Dit verlengd examen wordt mondeling of schrrftelijk afgenomen binnen één maand nadat de examencommissie de uitslagen van de tentamenperiode heeft vastgesteld. STAGEHANDLEIDING JBW Voor de studenten van de Juridische Bestuurswetenschappelijke studierich­ ting is er een stagehandleiding ver­ schenen. Deze stagehandlelding heeft als kenmerk 660.87.158 en Is verkrijg­ baar bij het dictatenmagazijn.

LEZING VOORUCHTINGSPROJECT DEUNQUENTIE EN SAMENLEVING Het mentoraat aan de juridische fa­ culteit organiseert dit jaar evenals vo­ rig jaar twee lezingen van het Voor­ lichtingsproject Delinquentie en Sa­ menleving, dit in samenwerking met de vakgroep Strafrecht. De lezingen zullen gaan over hoe het is om na een jarenlang verblijf In een strafinrichting terug te keren in de maatschappij en de problemen die men daarbij ondervindt. De lezingen zullen plaatsvinden op maandag 30 maart In AZ 117. De eerste zal om 13.30 uur beginnen, de tweede om 15.30 uur. Alle studenten zijn welkom. Alleen in geval van plaatsgebrek zullen we de voorkeur geven aan eerstejaar rech­ tenstudenten. Op 13 april organiseert het mentoraat twee verdere lezingen. Deze gaan over de ervaringen van een man die het grootste deel van zijn jeugd in te­ hulzen en strafinrichtingen heeft doorgebracht. Ook hiervoor nodigen wij alle studenten uit. De lezingen zullen plaats vinden In SZ 37 en beginnen om half 2 en om half 4.

PSY FOTOGRAAF M/V HYSTERISCH zijn we nog niet. Maar de Introductiecommissie zoekt nog wel steeds een fotograaf (m/v) voor het psychokamp (14­17 augustus). Erva­ ring en bezit van camera strekt tot aan­ beveling. Kost en inwoning gratis, ple­ zier gegarandeerd. Schrrftelijk aanmel­ den bij Noor Polkamp, kamer P 311.

augustus 451.032 SMT III (soc/bb), 29 mei, 28 augustus 451.033 SMT III (cw), 29 mei, 28 augustus 421.010 Klass. soc, 5junl, 21 augustus 421.014 Maatsch. verandering en mo­ dernisering, 19 mei, 18 augustus 421.011 Actuele sociologie, 26 mei, 14 augustus 431.023 Cultuurfilosofie, 5 juni, 11 augustus 451.046 Basiscursus Informatica, 19 mei, 26 augustus 4 Psy. van de Vrije Tijd, 12 juni, 14 augustus Opgave voor schriftelijke propaedeuse en doctoraal tentamens vla de stan­ daardformulieren (hal gebouw P of bij B 107), vóór 1 april 1987. Is het tentamen niet vooraf opgeno­ men op de lijst, dan erbij schrijven (dus maar één formulier invullen). Is het pro­ paedeuse examen nog niet gehaald, dan moet verzoek om deel te mogen nemen worden ingediend bij de docto­ raal examencommissie. DOCTORAALVOORLICHTING Op woensdag 15 april in de middag en avond en op donderdag middag 16 april is er voorlichting over de verschil­ lende doctoraal (vrlje)studlerichtingen. Uitvoerige Informatie in een brochure en een programma­overzicht Is ver­ krijgbaar op kamer S 14. AFSTUDEER-STAGEPROJECT EVALUATIE KANTOORAUTOMATISERING Gevraagd: Studenten die de in de periode april ­ december 1987 betrokken kunnen worden ten behoeve van hun afstu­ deerverpllchtingen bij een onderzoek

naar de effecten van kantoorautoma­ tisering op productiviteit en kwaliteit van informatiearbeid In een zestal kantoren, resp. afdelingen van een grote bank. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het C.P.I. Centrum Productivi­ teitsonderzoek Informatiearbeid in samenwerking met de Vakgroep Be­ stuur en Organisatie van de sub­ faculteit der Sociaal­Culturele We­ tenschappen. Studenten die belangstelling hebben komen in aanmerking voor een on­ kostenvergoeding. Zij dienen afkom­ stig te zijn uit de disciplines van Arbeids­ en Organisatiesociologie en/of psychologie. Bestuurlijke In­ formatiekunde of Bedrijfseconomie. Gegadigden kunnen contact opne­ men met Dr. A.A. Wentink van de sub­faculteit der Sociaal­Culturele Wetenschappen, Gebouw S ­ 161, telefoon: 662153 en b.g.g. 662069.

VW DOCTORAALVOORUCHTING Op woensdag 15 april van 20.30­ 22.00 uur in SZ 30 en op donderdag 16 april van 14.00­16.00 uur in SZ 30, vooriichting voor respectievelijk avondstudenten en dagstudenten die in 87/88 aan deze doctoraalstudie willen beginnen. Deze doctoraalstu­ die is mogelijk in aansluiting op pro­ pedeuse economie, sociologie, psy­ chologie en rechten. Voor meer Infomiatie: brochure op S 14 of informatiecentrum DSW of telefoon: 013­662088.

soc DOCTORAALVOORUCHTING Op woensdag 15 april van 20.30­22.00 uur in PZ 203 en op donderdag 16 april van 14.00­16.00 uur in SZ28, voorlich­ ting voor respectievelijk avondstuden­ ten en dagstudenten, die In 87/88 aan deze doctoraalstudie willen beginnen. Deze doctoraalstudie is mogelijk In aansluiting op: propaedeuse sociologie, economie, psychologie. Voor meer informatie: brochure op S 14 of Informatiecentrum DSW of tel. (013­66)2088.

66fi

szw

O.a,;

* kranten (in offset­rotatie) * periodiel<er^ * boel<en * brocliures .* foiders * Inandels­ en famiiiedrul<werk

INLEIDING SOCIALE FILOSOFIE Het extra college Inleiding sociale filo­ sofie van H. van Erp vindt plaats op woensdag 1 april 1987 om 10.30 uur In PZ205.

PW SCHRIFTELIJK DOCTORAAL TENTAMENS resp. code, vak, mei/juni, augustus 421.083 Filosofie II, 9 juni, 25 augustus 431.084 Filosofie III, 22 mei, 25 augus­ tus 451.034 SMTIV (soc), 2 juni, 11 augus­ tus 451.035 SMT IV (bb), 2 juni, 11 augus­ tus 451.036 SMT IV (cw), 2 juni, 11

00

drukkerij uitgeverij reclame­bureau

_ . , . ElTI. 0 0 J O P g D.V.

PosttxisS 5110 AA Roosakkerstrocit 5­7 5111 CL Boarle­Nassau Telefoon 04257 ­ 8922­ ■ Telefax 04257­9100 ­ Telex 52602

27 maart 1987

MEMO

Studentenm^^^ VRUWILUGERS GEZOCHT Nu het vakantieseizoen aanbreekt staan de media vol met talloze mogelijkheden. Vakantie is voor de meeste Nederlanders een levensbehoefte - dit geldt dus ook voor lichamelijk en zintuiglijk gehandicapte mensen. Naast groepsvakanties is er een toename in de keuzemogelijkheden tot indivkiuele rekreatie (van een dagje-uit tot één of meerdere weken vakantie). Veel gehandicapten willen met vakantie, maar kunnen dit niet altijd zonder begeleiding. De Stichting Werken heeft met name voor buiten het hoogseizoen nog een grote behoefte aan vrijwilligers: mensen van 20-65 jaar, mét verpleegkundige- of zondere verzorgingservaring. Mensen die bereid zijn om mee te gaan op vakantie met lichamelijk of zintuiglijk gehandicapten en hulp te bieden waar nodig. Belangstellenden kunnen meer informatie krijgen bij: Stichting Werken, Lange Voorhout 48 2514 EG Den Haag, Tel.: 070-649920. POLEK-LEZING In het kader van de Polek lezingencyclus 'Modernisering of aftakeling?' (de nederlandse arbeidsverhoudingen in

Menu

/

^

PERIODE 30 MAART T/M 3 APRIL MAANDAG 30/3 kjppecrèmesoep - uiensoep rundergoulash - slavink - vte^jus doperwten met paprika - kapucijners r§st of gekookte aardappelen Veg: goulash - doperwten/paprika rijst DINSDAG 31/3 schotse boeresoep - groerrtesoep gepaneerde kipfitet - kerryburger champignonsaus fTBCéddne legumes - rettichsalade patates frites of gekookte aardappelen Veg: 2 kaaskroketten - rettichsalade frites WOENSDAG 1/4 erwtensoep - heidere selderysoep bami goreng - kroepoek

uienring in beslag

mini loempia - zoetzure saus met atjar vafkensroBade - koolrabt è la crème gekookte aardappelen Veg: barm goreng - kroepoek kjempia - saus met atjar DONDERDAG 2/4 hekJere kip/kerveisoep - vissoep varkenslapje - bretonse schijf mierikswortefsaus - rode koolsaiade boterboontjes gebakken of gekookte aardappelen Veg: gevukl flensje - boterboontjes gebakken aardappelen VRIJDAG 3/4 tonnatensoep - vermk»Hysoep gevulde paprika - tomatensaus - kaas gebakken spaghetti met groente gebakken vis - tomatensaus witte boontjes - gekookte aardappelen Veg: spaghettischotel - kaas tomatensaus

Univers

de jaren negentig) geeft Maria van Veen, voorzitster van de Vrouwenbond FNV, donderdag 2 april om 15.00 uur een lezing in AZ 6. De twee aspekten die onder meer voor deze bond van belang zijn, zijn de geringere geneigdheid van vrouwen om lid te worden van een vakbond en het toenemend aantal flexibele art>eidkontrakten waarmee met name vrouwen te maken krijgen. Biedt de Vrouwenbond voor de FNV de mogelijkheid om vrouwen met flexibele kontrakten te organiseren? Donderdag 2 april om 15.00 u(!!) in /VZ 6: Maria van Veen. Voorzitster Vrouwenbond FNV. De lezingen worden georganiseerd door de werkgroep Polek. De lezingen zijn voor iedereen vrij toegankelijk. LEZINGENCYCLUS HOMOSTUDIES In april en mei 1987 organiseert de wericgroep lesbische en homostudies Tilburg een cyclus van drie lezingen en een film. Het programma is als volgt: 2 april, 20.00 uur, AZ 6: Coby Langenkamp (werkzaam bij de Schorerstichting) Lesbische seksualiteit. 15april, 20.00 uur, AZ6: Evelien Eshuis (voormalig CPN-kameriid) Lesbische vrouwen en karrière. 29 april, 20.00 uur, AZ 6: Maurice van Lieshout (medewerker van SEK) Homo's tussen fictie en werkelijkheid. 14 mei, 20.00 uur, PZ 12: Desert Hearts, Film van Donna Deitch, Officiële openingsfilm van het International Gay and Lesbian Filmfestival. De cyclus wordt gehouden aan de Katholieke Universiteit Brabant, Hogeschoollaan 225 te Tilburg. De lezingen en de film zijn vrij toegankelijk. Voor meer infomiatie: Anne Smit, tel. 013-636611.

Inaugurele rede. 41 p. / 8,50. Vertcrijgbaar in de boekhandel of op onderstaand adres. Tilburg University Press Katholieke Universiteit Brabant Gebouw A Kamer 6 -Postbus 90153 5000 LE Tilburg Tel.: 013-662146/662121. HOMOVRIENDEUJK PERSONEELSBELEID Op vrijdag 3 april organiseert Studium Generale van de Erasmus Universiteit Rotterdam een studiedag over homovriendelijk personeelsbeleid bij rijksoverheid, gemeenten en maatschappelijke organisaties. Deze dag is bedoeld voor mensen die persoonlijk, beroepshalve of in het kader van de homo- en lesbische emancipatiebeweging geïnteresseerd zijn in de vraag wat lesbisch- en homovriendelijk personeelsbeleid zou moeten en kunnen inhouden. Het accent ligt op discussies n.a.v. korte inleidingen (20 min.) op basis van stellingen. Als inleiders spreken onder andere: Evelien Eshuis, Rob Tielman, Ton Ie Mair, Pieternel Rol, mr. F.G. Wijnstra van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Coco Snoek van personeelszaken Gemeente Amsterdam en mevrouw N. van der Pol, wethouder Rotterdam. Discussieleider van de dag is mw. Th. Hezemans. Plaats: Erasmus Universiteit, Hoboken, Dr. Molewaterplein 50, Rotterdam, Collegezaal 7. Tijd: 9.4517.00 uur. Toegang gratis. Programmafolder en inlichtingen: 0104081144/4634139.

OPENINGSTUDEN INFORMATIECENTRUM D.S.W. (gebouw N, kamer 24) VITE ORGANISEERT: maandag 13.00-15.00 uur Op dinsdag 31 maart 1987: borrel voor dinsdag t/m donderdag alle vite-leden vanaf 21.00 uur in café 't 11.00-15.00 uur Onverstand, Oude markt, Tilburg. 11.00-13.00 uur Congres over Onaffianl^elijke Europese vrijdag dinsdag óók 16.30-18.00 uur Defensie op woensdag 15 april 1987. (alleen tijdens collegeperioden) Nauwere Europese samenwerking op het gebied van de veiligheid is een acTelefonische informatie en afspraken tueel onderwerp van gesprek. Vraag is met de dekenen: tel. 662211. niet zozeer of gepoogd moet worden Buro Welzijn (studie- en beroepskeutot een dergelijke grotere verbondenzeadviseur, psychologen en medewerheid te komen, maar hoever die poginker vorming en welzijn) tel. 662218, gen moeten gaan. studentenarts 662116. Groepsbegeleiders voor Hoe hierover gedacht wordt in de verVoorlichtingsdag schillende Europese landen en bij de NAVO, wat de visie is van deskundigen Op 23 april a.s. (de donderdag na paop dit gebied kunnen de bezoekers van sen) wordt er door de D.S.W. een het VITE-congres te weten komen op vooriichtingsdag georganiseerd voor woensdag 15 april. mensen met belangstelling voor een studie aan de K.U.B., voornamelijk Sprekers op dit congres zijn: 5-V.W.0.-ers met hun ouders. Voor - Mss. Jane Sharp. Medewerkster van veel studenten zal drt geen onbekend het SIPRI verschijnsel zijn, omdat ze zelf ooit aan - J . van Hou walingen. Staatssecretaris zo'n dag hebben deelgenomen als a.s. van Defensie student of later als groepsbegeleider. - Generaal b.d. de Jager. Voormalig Wederom zoeken wij ouderejaars stuvoorzitter van het militaire comité van denten die op deze dag als groepsbede NAVO geleider op willen treden. Wij verwach- Prof. P. Volten. Verbonden aan het ten van hun dat zij op deze dag 'n groep instituut Clingendael van 12 è 15 personen (a.s. studenten - J. Roper. Verbonden aan het Royal en evt. ouders) onder hun hoede neInstitute for International Relations te men. D.w.z. tot in het vroege middaLonden. guur ( ± 14.00 uur) door het programAlle geïnteresseerden zijn welkom dit ma leiden, vertellen over hun ervarincongres bij te wonen. De kosten bedragen als student en vragen van de groep gen f 2,50 voor VITE-leden en f 5, — beantwoorden. Je kunt je (ook samen voor andere studenten. Inschrijving met vriend of vriendin) opgeven bij de kan bij de Aula in gebouw A of in de D.S.W., zowel persoonlijk in het InforVITE-kamer. Voor meer informatie: Vimatiecentrum als telefonisch (zie bote, gebouw O kamer 25, tel: 662722. ven). De groepsbegeleiders krijgen een onkostenvergoeding è f 10,— en na afloop van het programma een borrel aangeboden.

Varia

^m^^a^^^

TUP Nieuwe Publikaties S.(C.)M.J.C. Maes: Wat is gezondheidspsychologie?

Agenda TILBURGSE STUDENTENKAMPIOENSCHAPPEN Van dinsdag 31 maart tot en met donderdag 2 april worden op het KUBsportcentrum de Tilburgse studenten kampioenschappen gehouden. Het programma is als volgt: dinsdag 31 maart: - hockey - atletiek (coopertest) - jeu de boule woensdag 1 april: - volleybal - jeu de boule - stepestafette - atletiek (sprint knock-out) donderdag 2 april: - rugby (seven-a-side) . - voetbal - softbal De sporten worden op verschillend niveau beoefend, zodat iedereen mee kan doen. Tevens wordt er op donderdagavond een ludieke dansmarathon gehouden waar men, mits verkleed, aan kan deelnemen. Donderdagavond is er na de dansmarathon een groots slotfeest in de kantine van het sportcentrum, waar elke deelnemer van harte voor wordt uitgenodigd. l-|pt inschrijfgeld bedraagt slechts 1 gijlden. Inschrijfformulieren liggen op het KUB-sportcentrum, Academielaan 5. PENDRAGON Fun Games Ze zijn er weer de Fun Games! Dit wordt de tweede maal dat het internationaal sportweekend voor recreanten in Wageningen wordt gehouden. In teamverband (8 pers.) worden de volgende 10 sporten beoefend: estafetteloop, badminton, basketbal, frisbee (ultimate), jeu de boule, minivoetbal, softbal, stepestafette, volleybal en 'fun-game'. Dit toernooi waarbij sportiviteit en gezelligheid centraal staan, vindt plaats op 6 en 7 juni 1987 op de Bongerd in Wageningen. Kosten f 25,— per persoon, uiterste inschrijfdatum: 17 april. Info en inschrijving: bel Ellen (0837020450), Yvette (08370-20456) of Heleen (08370-22257). Doe mee als je een keer fun in je games wilt hebben! Nationale Studenten Squash Kampioenschappen Op 16 en 17 april a.s. wordt door de Minerva Squash Kampioenschappen te Leiden georganiseerd. De kosten zijn f 15,— per persoon. Inschrijven kan vóór2 april. Inschrijfformulieren zijn te verkrijgen bij Pendragon, KUB-sportcentrum, Academielaan 5. SPORTCENTRUM NIEUWS Diefstal In de nacht van 17 op 18 maart is bij jullie Sportcentrum op 'mysterieuze' wijze het bord bij de toegangsweg verdwenen. Enkele weken geleden is ook al de vlag bij jullie Sportcentrum weggehaald. Het is te begrijpen dat we daar niet zo gelukkig mee zijn. Als je het bord en/of de vlag hebt gesignaleerd op een plaats waar die niet behoort te zijn, zou je dan contact kunnen op nemen met het Sportcentrum, telefoonnummer 671898. Geld dat moet worden uitgegeven ter vervanging van gestolen goederen kan niet worden uitgegeven aan het sportprogramma. Je benadeelt jezelf en je collega-sporters. We hopen dat onze spullen op deze wijze toch terugkomen. Wees sportief en zorg dat het naambord van het KUB Sportcentrum en de vlag terugkomen. Tot nu toe zijn 'geleende' eigendommen van het Sportcentrum steeds teruggebracht. We hopen dat dat ook deze keer het geval zal zijn.

MAART VRIJDAG 27 MAART Cinecitta, 20.00 uur: 'Hannah and her sisters'. Regie: Woody Alten. (t/m 1/4). Cinecitta, 22.00 uur: 'Vroeger is dood'. Regie: Ina Schenkkan, (t/m 1/4). Schouwburg, 20.30 uur, alie zaten: Nacht van het boek. Noorderligt, 22.00 uur: 'Burning Spear'. Reggae uit Jamaica. ZATERDAG 28 MAART 't Heks, 21.00 uur: Pont mobite: Messmer. Vier nationafiteiteft en vier disciplines. Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Westward the women. Regie; W. Weltman. Schouwburg, 22.15 uur: Filmhuis: 'They died with their boots on'. Regie: Raoul Walsh. MAANDAG 30 MAART Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Meet me in St. Louis'. Regie: Vineente Minelli. (t/m 31/3). Schouwburg, 22.15 uur: 'Red river'. Regie: Howard Hawks, (t/m 31/3). DINSDAG 31 MAART Universiteit, 12.30 uur, portrettenzaal: José Maria Sison over 'Corazon Aqumo'. Org. Buro Buitenland. Theologische Faculteit, T-12: Julieta Sison over het verband tussen vrouwent)eweging en volksbeweging op de Filippijnen. Org. Buro Buitenland. Schouwburg, 20.15 uur: Het Brabants Orkest o.l.v. John Carewe met als solist Malcolm Frager, piano. Werken van Mozart, Brahms en Si- | beiius. Duveihok, 20.30 uur: Fotograaf Tajiri vertoont twee van zijn 'documentaires' en geeft daarop toeiichting.

APRIL

:

WOENSDAG 1 APRIL Schouwburg, 20.45 uur: 'Tegen de tachtig' productie van 'Mug met de gouden tand'. Regie: Jan Ritsema. Schouwburg. 20.15 uur: Filmhuis: 'Rio Graride'. Regie: John Ford. Schouwburg, 22. IS uur: Filmhuis: 'Rio Bravo'. Regie: Howard Hawks. DONDERDAG 2 APRIL Universiteit, 16.15 uur, aula: Promotie Drs. H. Visser. Titel proefschrift: 'Logical Analysis and Ontologk^l Reconstruction. Two programs in the analytic tradition'. Universiteit, 14.00 uur, AZ-7: Lezing door Dr. Lieven Vandekerckhove (Rechtssocioloog te Leuven) aver. 'De betekenis van het fenomeen straffen' en Prof. Mr. C. Kelk (hoogleraar strafrecht Utrecht) over 'Ontwikkelingen en achtergronden van het Nederiands strafrecht'. Org. Stud.Gen. Vidar: Quiz. Universiteit, 20.00 uur, AZ-6: Lezing door Coby Langenkamp {Schorerstichting) over Lesbische seksualiteit. Schouwburg, 20.4S uur, studio: Grifteater met twee solo-mime-voorsteilingen. VRIJDAG 3 APRIL Universiteit, 16.15 uur, aula: Inaugurale rede prof. dr. C.P. Veerman. Schouwburg, 20.46 uur, studio: Pauline Daniels: Geen plek nergens. Korte choreografiön.

27 maart 1987

ffli^gE STUDIUM GENERALE

Straf en recht

BI

Donderdag 2 april, 14,00 uur, zaal AZ 7. Voordracht door dr. L. Vandekerckhove (KU Leuven) Van straffen gesproken' Via de analyse van de justitiële bestraffing van suïcidaal gedrag tijdens het ancien régime probeert Vandekerckhove tot een karakterisering en een duiding te komen van het fenomeen van de straf. Wat is dat, straffen (w/at is de identiteit van de straf) en waar komt dat vandaan (wat is de bron van de straf)? In een poging om' de straf te 'ver-klaren', d.i. om op één of andere wijze de bestaansgrond van de straf te 'verhelderen', konfronteert Vandekerckhove twee belangrijke opvattingen over de straf met het historisch bestraffingspatroon dat hij empirisch bestudeerde: de opvatting namelijk dat de straf in wezen een afschrikkingsmiddel is dat de maatschappij aanwendt om potentiële delinkwenten van delinkwent gedrag af te houden, en vervolgens de opvatting dat de straf het verweer vormt van de samenleving tegen ieder handelen dat op zich schade berokkent aan die samenleving. 15.00 uur. Voordracht van Prof. mr. O. Kelk (RU Utrecht) 'Ontwikkelingen en achtergronden van het nederlands strafrecht'. Sinds de ven/anging van de napoleontische Code Pénal door het Wetboek

van Strafrecht van 1886 en de afschaffing van de lijfstraffen en de doodstraf wordt de gevangenisstraf als de voornaamste straf voor misdrijven beschouwd. Nadat het strafrecht aanvankelijk was geënt op vergelding en verantwoordelijkheid, kwam na de eeuwwisseling steeds meer de persoon van de dader centraal te staan. Als reactie op de Tweede Wereldoorlog werd ook in het nederlandse strafrecht een sfeer van vermaatschappe-lijking, van humanisering en vermilding voelbaar. Het gevangeniswezen werd aan een algehele hervorming onderworpen met als belangrijkste resultaat dat in het gevangenisregime de resocialisatie van de gedetineerden centraal zou komen te staan. Deze ontwikkeling werd gestimuleerd door het inzicht dat de vrijheidsstraf, in psychisch en fysiek zowel als sociaal opzicht, schadelijk is voor de mens. Niettemirt is de vrijheidsstraf de harde kern van het strafrecht gebleven en zeer maatgevend voor het strafrechtelijk klimaat. FARCE THEATER

'Stukken van vrouwen' 'De situatie is te vergelijken met een chirurg die je ene been afzaagt en tegelijkertijd onder je andere voet kietelt'. Zo typeert een speelster van de toneelgroep Piccolo hun voorstelling 'Stukken van vrouwen', die donder-

dag 2 april vertoond wordt in het Farce Theater. Dario Fo schreef deze serie monologen voor zijn vrouw Franca Rama, een in Italië zeer gevierd actrice. De oorspronkelijke titel is 'Tutta Casa, letto e chiesa' ofwel 'Alleen voor huishouden, bed en kerk'. De losstaande monologen gaan over de afhankelijke, onderdrukte situatie van de vrouw in de Italiaanse samenleving. Voor een eenvoudig toneel, wat schotten, een tafeltje en een stoel, verhaalt steeds één van de meisjes over gebeurtenissen in haar leven. Op een komische of overdreven manier. Het zijn stukken van vrouwen over vrouwen en vooral bedoeld voor mannen. De monologen worden afgewisseld met Italiaanse liederen. Frans Roth vertaalde en regisseerde het stuk. Aanvang: 20.30 uur. Entree: f 3,50. STADSSCHOUWBURG

Mug met de Gouden Tand Woensdag 1 april om 20.45 uur in de studio-zaal. 'Tegen de tachtig' is de derde productie van de groep 'Mug met de Gouden Tand'. Eerdere producties in samenwerking met Jan Ritsema en Hans Klasema waren 'Wilhelm Meisters Leerjaren' van Goethe en 'Om Eleanor' naar

de roman 'The Years' van Virginia Woolf. Met deze stukken ontwikkelde de groep - bestaande uit studenten van de toneelacademie Amsterdam - zich tot het meest beloftevolle gezelschap van het afgelopen jaar. 'Tegen de tachtig' gaat over 'jaren', over leeftijd en tijd, over wat drie al door de dood bevangen Franse schrijfsters drie redelijk onbevangen Nederlandse actrices (Mouna Borgesius, Joan Nederlof en Maureen Teeuwen) te zeggen hebben. HASSELTSE KAPEL

Virgiliuscantorij

Na een consert in 1985 zal de Virgiliuscantorij uit Breda voor de tweede maal in Tilburg optreden. Op vrijdag 27 maart a.s. zingt de Virgiliuscantorij o.l.v. Alex Le Mat twee boetepsalmen van R. de Lassus (15311594) en twee motetten van Palestrina (1525-1594) en da Vottoria (15401611). Het consert vindt plaats in de Hasseltse Kapel, Hasseltplein Tilburg, vrijdag 27 maart a.s., aanvang 20.30 uur, entree f 5,-. STADSSCHOUWBURG

Pauline Daniels 'Geen plek. Nergens' is de titel van het nieuwe solo-programma, waarmee Pauline Daniels op vrijdag 3 april in de

Mug met de gouden tand. studio-zaal komt. De basis van dit nieuwe programma vormt een reekt van korte choreografieën, die speciaal voor Pauline Daniels gemaakt werden door Hans van Manen, Viola Barber, Matthew Hawkins, Marc Vanrunxt en Mark Tompkins.

Kleine podia wericen samen tegen dominantie Brabantse schouwburgen Een aantal kleine podia in Brabant hebben zich verenigd. BOX is de naam van het nieuw/e samenwerkingsverband, dat is opgericht om als tegenpoot van de Brabantse schouwburgen als een volwaardige partij in de Brabantse theaterwereld te staan. 'De natuurlijke vijand van de kleine podia zijn en blijven de schouwburgen, die vaak als een paradepaardje van de gemeente fungeren', zegt Pietjan Dusee, medewerker bij de Stichting Musische Vorming, die één van de initiatiefnemers is van BOX. 'Daar hebben ze geld en dus de mogelijkheden om theaterprojecten te realiseren. Dat is bij de kleine podia niet het geval, maar ze vormen wel een belangrijk onderdeel van het culturele gezicht van de stad. In principe zijn de schouwburgen en de kleine podia geen concurrenten van elkaar, want ze hebben beiden een ander doel. Een schouwburg biedt het publiek een doorsnee van wat er op theatergebied In Nederland allemaal te koop is. De kleine podia zijn juist actief op het terrein van het ontwikkelingstheater. Ze bieden vaak jonge mensen een kans, die zonder poen een persoonlijke vorm van theater aan het ontwikkelen zijn. Daar is weinig plaats voor in de gevestigde theaterinstituten, maar het Is wel noodzakelijk dat er een circuit Is waar deze Initiatieven getoond kunnen worden. En daar is geld voor nodig'. Om de kleine podia een volwassener gezicht te geven en om bij de provincie meer voet aan de grond te krijgen. Is de vereniging BOX opgericht. De Effenaar (Eindhoven), 't Heks (Tilburg), theater Bis (Den Bosch) en het Farce Theater (Tilburg), die al langere tijd proUnivers

grammeren, werken binnen BOX samen met min of meer nieuwe Initiatieven, zoals het Duwtheater en de Stichting Blunt/Rob's café in Eindhoven en theater Zaal Zestien in Tilburg. Door het uitwisselen van informatie en gezamenlijk theaterinitiatieven te ondersteunen, hopen de kleine podia binnen het Brabantse theaterbestel een belangrijke plaats In te kunnen nemen.

KWALITEIT Of de oprichting van Box ook een kwaliteitsverbetering van de kleine podia met zich mee brengt, daar heeft Dusee nog zijn twijfels over. 'Ik denk ook zeker dat het In bepaalde opzichten nadelig kan zijn.

zo'n samenwerkingsverband. Door het onderling uitwisselen van informatie, loop je de kans dat als één van de podia een bepaalde theatergroep niet ziet zitten, de andere podia geneigd zijn automatisch aan te nemen dat dat waar Is. Op die manier kun je hele markten dichtgooien. Ik denk wel dat we door' dit samenwerkingsverband eerder in aanmerking komen voor subsidies, waardoor je circuits van theatermakers op kunt zetten, die anders door geldgebrek in het niets zouden verdwijnen, maar die wel heel talentvol zijn. In die zin Is er wel sprake van een kwaliteitsverbetering'.

ZAAL ZESTIEN De Tilburgse theaterwereld staat niet stil. Podia verdwijnen, maar er worden even zo snel weer nieuwe opgericht. Het Farce theater, gevestigd In het baanlozencentrum in de Voltstraat, dreigt opgedoekt te worden omdat er geen geld meer Is. Ook het Kultureel Sen-

trum, dat een paar jaar geleden van het Koningsplein naar de schouwburgring verhuisde, heeft niet meer de status die het vroeger had. Het bestaat officieel nog wel, maar het wordt overschaduwd door de activiteiten van de studiozaal. Daartegenover staat de oprichting van theater Zaal Zestien, dat waarschijnlijk vanaf september vanuit Kafee Carré met een programma gaat starten. De verbouwingskosten worden door de gemeente gefinancierd, maar het geld dat ze nodig hebben om het programma op te zetten moeten de initiatiefnemers zelf bij elkaar zien te rapen. Het bestaan van Zaal Zestien zal dus afhankelijk zijn van de publieke opkomst. Denkt Dusee dat dit initiatief levensvatbaar is? 'Het Is natuurlijk koffiedik kijken, maar ik vermoed dat het op niets zal uitdraaien. Voorwaarde voor het bestaan van een klein podium. Is dat er een vast bedrag beschikbaar Is voor de programmakosten. Zodra je afhankelijk bent van de publieke opkomst, komt de continuïteit van het programma In gevaar en dan ben je weer terug bij af'.

KUNSTMATIGE INSEMINATIE Dusee heeft geen hoge pet op van het cultuurbeleid van de gemeente Tilburg. 'De politiek hier bestaat uit het slopen van theaterinitiatieven om vervolgens op de kale rotsen kunstmatige Inseminatie te plegen. Een duidelijk voorbeeld hiervan Is het opdoeken van het Farce theater en de oprichting van Zaal Zestien. Particuliere initiatieven worden hier niet gewaardeerd. De gemeente moet kunnen pronken met haar eigen veren. De schouwburg Is daar een exponent van'. Interieur Theater 't Heks.

Desondanks Is Dusee van mening dat Tilburg een cultuurstad bij uitstek is 'Dat hebben we niet aan het beleid van de gemeente te danken, maar aan de hoeveelheid particuliere initiatieven. Het Tilburgse jazz-circult Is daar een mooi voorbeeld van, Paradoks, maar ook op het gebied van danstheater is Tilburg actief. Het feit dat het conservatorium hier gevestigd is, draagt daar natuurlijk wel toe bij. Je ziet dan ook dat de gemeente meteen met een dubbeltje op de eerste rij gaat zitten, alsof zij dat allemaal gerealiseerd hebben'. Hoe het komt dat Tilburg zo'n initiatiefrijke theaterstad Is, heeft volgens Dusee te maken met het uiterlijk van Tilburg. 'In zo'n lelijke stad moet je wel naar andere dingen zoeken om het klimaat te veraangenamen. Ik ben er van overtuigd dat Breda zo'n saaie stad is omdat hij er zo mooi uitziet. Daar heb je alleen een rijke, maar nonproduktleve café-cultuur'. De oprichting van BOX heeft al geresulteerd in een voorlopig werkplan van de samenwerkende kleine podia. In september en oktober van dit jaar zullen er op de Brabantse kleine podia een aantal hoogtepunten uit Le Grand Prix du theatre te zien zijn, een nationale wedstrijd voor ongesubsidieerde theatermakers. November staat in het teken van het Amsterdamse Stagedoor-festival, waaruit een aantal voorstellingen naar Brabant komen. In februari '88 is de programmering van de kleine podia gericht op Brabantse theaterinltlatieven en in april van het volgend jaar heeft BOX een serie voorstellingen van jonge Vlaamse theater groepen op het programma staan. L.G. 27 maart 1987

ACHTERKLAP Bels lijntje bij Oude Warande. Tilburg genoemd gaat worden in het grote transeuropese railsnet gaat Tilburg in de vaart der volkeren omhoog. 'Tilburg University' moet dan op grote borden met de KU B-huisstijl langs die baan gezet worden.' __

Tilburg aan het spoor Amsterdam-Parijs? De kans bestaat dat de Train è Grande Vitesse (TGV), een supersnelle treinverbinding tussen Parijs en Amsterdam, over enkele jaren door de achtertuin van de KUB raast. De jongste voorstellen van de Belgische minister van verkeer De Croo, om de TGV niet bij Roosendaal Nederland binnen te laten dringen maar bij Baarle-Nassau en Baarle-Hertog, brengen de TGV letterlijk en figuurlijk dichtbij. Immers: van Turnhout tot Tilburg ligt het momenteel ongebruikt Bels Lijntje. In de onlangs gelanceerde plannen van De Croo voert de trein vanaf Turnhout tot de beide Baarle's over dit spoor. Over hoe het dan verder gaat wordt met geen woord gerept, maar dat laat zich makkelijk raden. Als de trein af zou buigen in de richting van Breda, doorkruist het een zeer natuurrijk gebied, waaronder de bossen van Chaam. Daarbij komt dat er al een traject ligt tot Tilburg. Dit Bels Lijntje heeft zijn eindpunt op een steenworp afetand van de KUB: in de Oude Warande, het bos ten westen van de universiteit. 'De ontwikkeingen worden met belangstelling gevolgd', zegt een woordvoerder van de gemeente

Tilburg. Een ambtenaar heeft informeel contacten gelegd over deze zaak. 'Mocht het zo zijn dat de trein langs Tilburg komt, dan zal de gemeente Tilburg zich er sterk voor maken dat er ook een halte komt', aldus de gemeentelijke voorlichter. 'Dat is goed voor het prestige en de economie van de stad', voegt hij er aan toe. In België leven er al enkele jaren plannen om een netwerk van snelle spoorlijnen aan te leggen die Brussen met Parijs, Amsterdam, Keulen en - als de kanaaltunnel af is - met Londen moet verbinden. Eind vorig jaar verscheen er een rapport van een internationale werkgroep die de plannen tweeëneenhalf jaar bestudeerde en tot de conclusie kwam dat het project economisch en technisch haalbaar is. De ministers van verkeer van de betrokken landen lieten zich in positieve zin uit over de TGV. In oktober komen zij weer bij elkaar en zullen dan verdere beslissingen nemen, bijvoorbeeld over de trace's. In het oorspronkelijke plan was een verbinding ojjgenomen van Parijs naar Brussel om dan via Antwerpen bij Roosendaal Nederland

De Haai

Bijeenkomst over TGV te penetreren. Van daaruit zou het verder gaan naar de Randstad. Dit traject heeft de Belgische minister laten varen om via de Belgische plaatsen Herentals en Turnhout de Belgisch-Nederlandse grens bij Baarie te bereiken. Een woordvoerder van de minister zei tegen een Tilburgse krant hierover: 'Daarmee wordt tegemoet gekomen aan de bezwaren van de milieugroeperingen. Dit traject is ook goedkoper omdat gebruik kan worden gemaakt van de bestaande infrastructuur.' Een woordvoerder van het Milieu Overleg Kempen (MOK), dat de snel groeiende actiecomitees tegen de TGV bundelt, stelt dat het nieuwe traject door Nederland is afgedwongen omdat zo de maximum snelheid gehaald kan worden. Via Antwerpen IS dat niet mogelijk. Een

Belgische krant schreef in december vorig jaar over de keuze van de trajecten: 'Van belang is namelijk en dat zie je op de kaart - dat een onderdeel van de nieuwste Belgische variant voor een snelspoor van Brussel naar Amsterdam via Herentals, kan samenvallen met bestaande lijnen. Tot Herentals is dat een enkel spoor dat momenteel voor goederenverkeer wordt gebruikt; vanaf Turnhout ligt een bedding richting Tilburg (Nederland) die momenteel wel ontmanteld is maar snel kan hersteld zijn.' 'Als de TGV alleen langs onze gebouwen dendert, denk ik dat vanuit de universitaire gemeenschap er niemand op staat te wachten', meent Maurice Akkermans, persvoorlichter van de KUB. Als er een halte wordt aangebracht ziet hij wel voordelen. Akkermans: 'Als

ANSICHTEN

Hij maakt alle foldertjes en krantjes zelf; op zijn eigen huisdrukkerij, bestaande uit een typmachine, een 'inbrander' en een stencilapparaat. Hij houdt vol, dat hij de grootste vuurwerkleverancier van Tilburg is, en - in weerwil van de postbuséénenvijftig-spotjes - dat dat vuurwerk nog 'veilig' is ook. Jo Dellemijn is al vijfendertig jaar de uitbater van Hengelsporthuis De Haai aan de Broekhovenseweg, op de hoek van de Groenstraat, recht tegenover het roemruchte café Bet Kolen. 'De hengelsportspecialist, alles voor zee- en zoetwater-, karper- en vüegvisserij', poneert een twee meter hoog bord. In de maand december wordt er vuurwerk verkocht, want de hengelsport is een seizoengebonden activiteit, en zo valt er ook 's winters enige omzet te maken. Een opmerkelijk bedrijf. Het grootste deel van de gevel van het hoekpand wordt sinds de laatste vijftien jaar gevuld met levensgrote taferelen uit de visvangst. Links, in de Groenstraat, verschalkt een potige hengelaarster juist een exemplaar. (Zee-, zoetwater-, karper-, vlieg-, wie zal het zeggen?) Het decor ziet er on-hoUands uit: de rotsachtige bodem, gecombineerd met de luchtige kleding van de hoofdpersoon, suggereert een zuidelijke oceaankust. Rechts, op de Broekhovenseweg, is een manneUjke hengelgenoot m de weer. Zijn vistuig ziet er stevig genoeg uit, maar of hij werkeUjk een haai aan de haak heeft onttrekt zich aan het gezicht van de toeschouwer, want daar is de fantasie-schildering al overgegaan in de etalageruit, waarachter de werkeUjkheid van de sportvisserij ten toon is gesteld. Rondom de winkeldeur op de hoek, en aan de zijkant van de vensterruiten kronkelen letters en vissen door elkaar. Helemaal rechts onderaan, richting Ringbaan Zuid, vinden we de signering van het werk: 'B. Venmans'. Univers

Jo - De Haai - Dellemijn: 'Ben Venmans heeft het er in twee dagen opgezet. Ik gaf hem een paar voorbeelden, en daar is hij vrij mee aan de gang gegaan. De gemeente had er achteraf geen moeite mee, omdat het er zo netjes uitzag. Maar ze hadden ook kunnen zeggen, dat het er weer af moest. In andere steden zi)n ze daar minder soepel in.' Dat de schildering er na al die jaren nog zo goed op zit is te danken aan de vakkundig door de schilder aangebrachte beschermlaag. Volgens Dellemijn kan de verf zo nog jaren mee. Misschien overleeft het kunstwerk zijn oorsprong zelfs, want er is geen opvolger, en het is nog niet gezegd, dat er een gegadigde te vinden is om het bloeiende be-

drijf voor een net bedrag over te nemen. Je kunt zo'n zaak alleen maar goed runnen, als je zelf enthousiast sportvisser bent, wordt me uitgelegd, voordat ik mijn vinger eventueel had kunnen opsteken. Het is duidehjk: deze onderneming zal niet te grabbel worden gegooid. Trots toont Jo Dellemijn zijn zelf ontworpen vissersbankje, dat zo tegen een schuine waterkant kan worden geplaatst, dat je toch recht kan zitten. We hebben te doen met een 'ondernemer' in de ware zin van het woord. 'Vanwaar die naam 'De Haai'?' vraag ik volkomen argeloos. Ik bUjk er maar weinig van te begrijpen. 'Natuurlijk omdat ik op haaien vis.'

Om de voor- en nadelen van de Train è Grande Vitesse (TGV) op een rij te zetten organiseert het Milieu Overleg Brabant (MOB) dat de protesten tegen de TGV wil bundelen, een informatieve en demonstratieve bijeenkomst aan de KUB. Deze vindt plaats aanstaande woensdag om half één in de PUF-ruimte. De plannen voor de supersnelle trein zullen dan - voor zover bekend - verduidelijkt worden. Ook probeert de organisatie om Jef van Eijck, van het Milieu Overleg Kempen (MOK) naar Tilburg te halen om zijn bezwaren tegen de TGV te berde te brengen. De mogelijke routes van de TGV zullen door middel van grote landkaarten inzichtelijk worden gemaakt. Verder zal er een model TGV-trein te bezichtigen zijn. G.R.

door Frans Godfroy 'Hier, een foto van ons haaienclubje uit 1969.' Aan de muur tussen de hengels hangt een ingeUjst kiekje van een man of acht voor een Hanomag-busje met hun trofeeën tussen hen in: haaien - ik herken ze uit de stripverhalen - van diverse afmetingen. 'We visten bij Ierland en Helgoland in de Duitse Bocht. Deze hier - (de spreker wijst naar boven, en aan het plafond ontwaar ik een opgezette haai van anderhalve meter) - hebben we de grens overgesmokkeld. Want je mag ze eigenlijk niet zomaar invoeren. Hij had een dikke buik. Daar zaten aUemaal kleintjes in. We hebben ze in het water gegooid en ze zwommen zo weg.' Uit de etalage haalt Dellemijn een afgesloten plexiglas koker met daarin zo'n haaienbaby op sterk water. 'Jammer voor hem, maar deze hebben we niet laten gaan.' Ik ben overtuigd. Nooit meer zal ik grappen maken over vissers en hun latijn. 'Enne... de grootste haai ooit gevangen?' 'Ruim vier meter.' Op aanraden van Dellemijn ben ik nog even naar de wonderUjk uitziende voormalige ouderlijke woning, aan de Varkensmarkt 9, van de enkele jaren geleden overleden schilder Ben Venmans wezen kijken. Eén ding is zeker, het is een mens met humor geweest. Toen de zijkant van het huis was vrijgekomen na de sloop van de naburige panden (inmiddels wordt het uitzicht weer belemmerd door nieuwbouwwoningen), zag die er naar de zin van Ben te kaal uit. Dus schilderde hij er een Beiers vakwerk-motief op, plus twee vensters kompleet met geruite gordijntjes. En, zijn scheppingsdrang de vrije loop latend, bracht hij er met zijn penseel een 'Frans' straatnaambordje op aan: 'Place de la Kuus', wat inderdaad veel Tilburgser klinkt dan 'Varkensmarkt'. Ben Venmans was humorist, schilder en woordkimstenaar. 27 maart 1987

É