Issuu

UNIVERS Cv B-plan: 'Met de minst mogelijke pijn' Het plan van het CvB om 40 n.w.p.-banen bij de diensten op de tocht te zetten haalde onvoorzien en tegen de zin van het CvB toch de raadsagenda. De reacties van diensthoofden onder meer in Univers van afgelopen week en de onrust die het plan volgens sommige raadsleden in de KUB veroorzaakt was voor de fractie Breed Front aanleiding om dit onderwerp als agendapunt in te brengen. Nogal wat raadsleden wilden weten waarom het CvB binnen de centrale diensten dubbel zoveel n.w.p.-platsen ter discussie stelt dan strikt noodzakelijk voor de ontbureaucratisering. Wil het college een reorganisatie doorvoeren? Wil men privatiseren? Welke nieuwe taken heeft het college voor ogen wanneer de overvraging met 20 plaatsen o.a. beargumenteerd wordt met het creeëren van nieuwe taken. Het CvB is niet gelukkig met het inlassen van dit agendapunt omdat daarmee de vastgestelde procedure wordt doorkruist. Volgens Collegelid J . Van Berkom gaat het

duidelijk om twintig plaatsen. De aanslag is nu hoger, omdat het college niet de kaasschaafmethode heeft willen toepassen en niet de weg van het natuurlijk verloop wil volgen maar wel omdat het bestuur uitdrukkelijk wil dat het diensthoofd gaat kijken wat er binnen zijn dienst mogelijk is en hoe zwaar het voorstel aan zou komen. Door het feit dat er meer plaatsen zijn aangewezen hoef je op dit ogenblik niet over mensen te praten maar het is van belang dat er straks mogelijkheden komen om mensen naar andere plaatsen te brengen. 'Vandaar ons verzoek aan de diensthoofden om eens na te gaan of er ook vernieuwingen mogelijk zijn. Door de grotere aanslag bezuinig je misschien wel 30 plaatsen met het gevolg: een personeelsproces waardoor mensen op een betere plaats terechtkunnen komen', aldus Van Berkom. Op reacties dat het college uit is op een reorganisatie van de diensten, antwoordt het college: 'Neen, alles wat we gedaan hebben is zoeken waar eventueel bezuinigd

kan worden.'Mgemene kritiekonUenuwt het college met volgende woorden: 'Het CvB heeft niet de indruk dat er op deze instelling, geluierd wordt, heeft niet de indruk dat er hier te veel mensen zijn, maar wij weten dat er 20 plaatsen ingeleverd moeten worden en dat zal pijn doen. Hoe kunnen we toch de kwaliteit van deze instelling in stand houden met de minst mogelijke pijn. We hebben de ruimte gegeven binnen de diensten om eventueel andere plaatsen aan te geven en we zullen straks in een zorgvuldige horizontale afweging aangeven hoe we tot die 20 plaatsen komen.' De raadsvoorzitter vindt dat nu verder diensthoofden en dienstraden moeten reageren op het voorstel. De raad zal volgens de procedure opnieuw reageren als er een definitief voorstel van het CvB is. Raadsvoorzitter H. Geleynse stelt vast dat de raad het CvB heeft uitgenodigd om met een voorstel te komen op basis van 20 plaatsen. 'Ik denk dat we daar in ieder geval ook het CvB aan zullen houden. De raad zal dan het voorstel van het CvB beoordelen op basis van de kwaliteit van dat voorstel, op basis van de mate waarin daarover overleg heeft plaatsgevonden en op basis van de mate waarin rekening is gehouden met alle sociale en andere implicaties voor het personeel Daarom zal het advies van COPI en CPO van grootbelang zijn.' L. Keune van Breed Front drong er bij het CvB op aan om over dit punt op korte termijn met de COPI te praten. E.V.

Universiteitsraad accoord met bestuursen kiesreglement

Definitief besluit concentratie filosofie De universiteitsraad heeft donderdag 26 februari het definitieve besluit genomen tot concentratie van alle filosofie-voorzieningen in één faculteit per 1 september 1987. Het College van Bestuur heeft een amendement van de Progressieve Studenten Fraktie overgenomen waardoor enkele bezwaren tegen onderdelen van het besluit worden opgeruimd. Zo Is de mogelijkheid opengehouden voor het Instellen van meer dan één vakgroep. Het bestuur van de CIF-wijsbegeerte wil liever meerdere vakgroepen zodat er recht kan worden gedaan aan vakinhoudelijke verschillen. Dat zou de bestuurbaarheid van de faculteit ten goede komen. Volgens de nieuwe Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs (de WWO) moeten er grote vakgroepen komen (onderverdeeld in werkverbanden). Ook uit organisatorisch oogpunt wil het CvB liever één vakgroep. Daar voegt het amendement nu aan toe 'waarbij de optie van één vakgroep er een is die, naar de mening van het College, vooralsnog de voorkeur heeft, maar daarnaast alternatieven niet bij voorbaat geheel uitgesloten zijn'. Juridisch gezien blijkt het niet mogelijk wp-

ers én in de faculteit waar ze het filosofieonderwijs verzorgen én in de toekomstige faculteit der wijsbegeerte te benoemen (de zgn. dubbelbenoeming). Dit stuitte op bezwaren uit enkele faculteiten omdat de betrokken personeelsleden dan actief en passief kiesrecht alléén in de faculteit der wijsbegeerte zouden hebben. Het amendement stelt daarom dat 'gestreefd zal worden naar dubbele tewerkstellingen'. Frank Berkhout, lid van de PSP licht toe: 'De KUB kan mensen niet dubbel benoemen, maar de W W O laat wel de mogelijkheid open voor de betreffende instelling om te bepalen waar iemand tewerk wordt gesteld, zodoende hebben ze toch actief en passief stemrecht in de faculteit waarvoor ze onderwijs verzorgen'. Het CvB laat nu ook voor personeelsleden de mogelijkheid open om gehuisvest te blijven in een andere dan de faculteit der wijsbegeerte, mits hierover consensus kan worden bereikt tussen de betreffende faculteit, de Cl F en het betrokken personeelslid. Hiermee komt het CvB terug op haar eerder ingenomen standpunt dat alle filosofen ook wat betreft de huisvesting geconcentreerd moeten worden. R.V.H.

De universiteitsraad van de KUB heeft vorige week donderdag het Bestuursreglement en het Kiesreglement met algemene stemmen goedgekeurd. Een herziening van de reglementen was noodzakelijk vanwege de invoering van de Wet op het Wetenschappelijk Ondenwijs in januari van dit jaar. Tijdens de behandeling bevestigde het College van Bestuur de eerder gedane toezegging dat de raad geïnformeerd zal worden over de taakverdeling binnen het college. Door de W W O ligt het bestuur van de universiteit in beginsel bij het college en niet meer bij de raad. Het college is derhalve het bevoegd gezag op punten die niet expliciet aan de raad zijn toebedeeld. Een motie van de Progressieve Studenten Fractie (PSF), dat het college verzoekt om met de raad te overleggen over het op te stellen model-faculteitsreglement, is met algemene stemmen aanvaard. Ook verzoekt de motie om aandacht te besteden aan een regeling voor de wijze waarop studierichtingcommissies binnen de faculteiten tot stand komen. Aangaande het Bestuursreglement zijn verschillende amendementen ingediend. De raad bleek niet bereid om het aantal raadsleden te verminderen, noch tot 18 zoals het college voorstelde en ook niet tot 21 zoals de fractie Onafhankelijk Appèl bij wijze van compromis inbracht. Een gezamenlijk amendement van de PSF en de VIP (Vinger In de Pap) om het aantal van 24 raadsleden te handhaven, werd met 17 stemmen voor en 7 tegen overgenomen. Ook de omvang van de faculteitsraad bij letteren blijft ge-

3 Baanlozenfonds in de Stationsstraat wordt overbodig door AlO-stelsel. 5 DSW geeft colleges studiefinanciering om de onduidelijkheid weg te werken. 7 Stijlvol schermen bij de studentenschermvereniging Excalibur. 8 Stalpers verlaat de KUB en blikt terug en licht toe wat hem bewoog. 9 Hermans concludeert dat universiteiten hun zelfstandigheid kwijtraken aan een bemoeizieke minister.

Interne begroting 1987 De universiteitsraad moest zich door een stapel moties en amendementen worstelen alvorens de interne begroting 1987 en de aanvullingen en wijzigingen daarop kon worden vastgesteld. Enkele krenten uit de pap. De prijs van de sportkaart blijft voorlopig ƒ 65, —. Dit is het gevolg van een overeenkomst tussen college, Pendragon en de commissie studentenbeleid. Er is nu nog te weinig inzicht in de inkomsten die Pendragon, mede door HBO-deelname kan krijgen. In juni komt de zaak opnieuw in de raad. De meerderheid van de raad stemt in met een amendement van Breed Front om een halve plaats uit de Vrije Beleidsruimte te bestemmen voor het Costa-Rica-project. Het CvB wilde deze samenwerking met de nationale universiteit van Costa-Rica betalen met de f 350.000,— die nog zonder bestemming op de begroting van de Economische Faculteit staan. Ook succes voor een motie van Breed Front en VIP om 1 formatieplaats van DPZ aan te wenden voor emancipatiezaken. Het CvB wilde daarvoor slechts een halve plaats bij DPZ claimen want meer zou door deze dienst gegeven de SKG-operatie niet te behappen zijn. Maareen halftime emancipatie-medewerkster vonden beide fracties ontoereikend voor de goede uitvoering van de taken genoemd in het voorstel van de emancipatiecommissie. E.V. handhaafd op 14 personen. Het college stelde voor het aantal raadsleden bij letteren terug te brengen tot 10 maar een meerderheid van de universiteitsraad schaarde zich achter het PSF-amendement om het huidige aantal op 14 te laten staan. Een voorstel van PSF om de zetelverdeling van vier faculteiten te wijzigen, werd door de raad met ruime meerderheid venworpen. Behalve het Bestuursreglement werd ook het Kiesreglement met algemene stemmen aanvaard, zij het met hier en daar een aanpassing. G.R.

De Abe Lenstra van het Marxisme

Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Beleggen is geen gokwerk In Univers no. 21 was een interview te lezen waarin drie leden van de Beleg gingsstudleclub 'de Studiebeurs', waar onder ikzelf, verslag deden van hun ak tiviteiten. De laatste regels bevatten een stelling van W i m Boerboom die speculeren ge lijk stelde met gokwerk en als niet ethisch omschreef vanwege de verkeer de manier waarop men rijkdom naar zich toetrekt. Beleggen kan m.i. niet als gokwerk worden omschreven, omdat het verga ren van kennis over de kapitaalmarkt en de daarop opererende bedrijven zeer veel werk met zich meebrengt. Resul taat valt slechts dan met redelijke zeker heid te behalen als men er voldoende tijd voor over heeft zich de werking van het kapitaal eigen te maken. De koersverschillen zelf zijn weliswaar geen resultaat van de arbeid van de be legger maar worden algemeen gezien als premie voor het genomen risico, en een meerwaarde veroorzaakt door toe komstverwachtingen . Het niet ethisch zijn van beleggen komt dan eerder voort uit de opvatting dat winstmaken op zich als niet ethisch wordt gezien. Het is daarom wellicht van belang in te zien datmet het geld van bijv. pen sioenfondsen grote investeringen kun nen worden gedaan die op zich werk gelegenheid genereren. Ik denk niet dat je in het algemeen de beleggers de schuld kunt geven dat ze een politiek systeem in stand houden. De opzet van onze club is om studen ten wegwijs te maken in het beleggen en het vergaren van de benodigde ge gevens. Beleggen is geen gokwerk maar voor velen een beroep op zich. De ethische vraag is sterk afhankelijk van een ieders maatschappijbeeld. J.C. Donkhorst

De door Polek georganiseerde lezing door Prof. M ande] over de economische crisis trok een redelijk volle zaal. Door de orga nisatie was in de aankondigingen omstan dig verwezen naar het debat tussen Heertje en Mandel in 1976 en het was precies die le zing, die ook de scheidslijn betekende tus sen twee categorieën belangstellenden. De ene groep werd gevormd door hen, die het fameuze debat nog hadden meegemaakt, de andere door studenten van nu, die toen nog op de lagere school zaten. Nostalgie naast jong (rood) elan in de banken. M et een klank in de stem als waren zij oorlogs veteranen memoreerden de ouderen hoe de kemphanen elkaar de huid hadden volge scholden, alvorens Heertje de zaal woe dend verlaten had, M andel als grote win naar achterlatend. De jongeren bewaarden bij deze verhalen een eerbiedig stilzwijgen. Dat waren nog eens tijden! Voor de pauze zette Mandel zijn ideeën uit een. Prachtig (?), er was nog niets veran derd. Hetzelfde verhaal als elf jaar gele den. De tijd heeft blijkbaar geen greep op de (dogmatisch) M arxistische theorie vorming. Het vragenuurtje na de pauze deed denken aan de traditionele nieuwjaarswedstrijd tussen de Koninklijke HFC en de oud internationals. De HFCers lopen over van respect voor de oude meesters en daarom wat minder hard dan anders. Er wordt niet stevig getackled. Slechts zelfden durft men een sliding te maken uit angst de benen, waaruit vroeger zulke virtuoze staaltjes

verantwoordelijkheidsbesef van de student in de vorm van lezingen, brede kritische informatievoorziening, tentoonstellingen, toneel, muziek etcetera. Wij zijn van mening dat voornoemde activiteiten op een universitaire instelling als noodzakelijk gezien moeten worden. Overigens, de KUB staat wijd en zijd bekend om het hoge niveau van deze activiteiten. Wij zijn van mening dat studenten die door de huidige opleidingsstructuur al weinig kans krijgen zich buiten hun eigen studiegebied om te ontwikkelen, van een dergelijk aanbod gebruik moeten kunnen blijven maken. Dit aanbod achten wij onder de huidige omstandigheden al minimaal.

TE BERDE

voetbal werden getoverd, te beschadigen. Mandel was als spitsspeler van de oudin ternationals opgesteld. Zijn medespelers gaven van tijd tot tijd afgemeten voorzet ten en de oude meester mocht scoren. Het geloof in de rode en gouden toekomst van M andel sprong niet over op de zaal. Men luisterde vol respect (en soms verba zing) naar de ideeën van de secretarisgene raal van de vierde internationale. Hoe hij hoop putte uit enkele schaarse signalen in de samenleving, die naar zijn overtuiging het begin vormden van een nieuw tijdperk. Meneer pastoor begroette twee nieuwe pa rochianen en sprak over de bloei van het geloof, maar had niet in de gaten dat de kerk was leeggestroomd.... Het was maar goed dat Heertje niet in de zaal zat. Die zou zijn tegenstander van we leer vermoedelijk met iets minder respect behandeld hebben dan de aanwezigen. Laten we het er maar gewoon op houden, dat de grote Abe Lenstra van het Marxisme in zijn nadagen nog één keer afscheid heeft mogen nemen van 'zijn' publiek, de herin nering aan de spannende wedstrijd van we leer koesteren en dit laatste potje maar gauw vergeten.

goed herinneren waar het crisisbeleid van Colijn toe leidde. Wij willen er zorg voor dragen dat economische motieven niet worden gehanteerd om studenten essentiële aanvullende vorming te ontnemen. Wij zullen ons ongenoegen en angstige gevoelens in deze op een ernstige wijze onder de aandacht brengen van de universiteitsgemeenschap. Genootschap Ter Behoud En Bescherming Van Cultureel En Maatschappelijk Besef (naam en adres bij redaktie bekend)

J.W. Spoel

Aanslag op cultuur Met ontsteltenis hebben wij kennis genomen van het feit dat het College van Bestuur van de KUB voornemens is te bezuinigen op diensten die zorgdragen voor het culturele en maatschappelijke

van 10.00 tot is.oo uur I ■ I I I

Goede instruktie vóór en begeleiding tijdens het saunabad • G rote cabine met ruime ligplaatsen • Aparte wasdouches • Buiten patio • Koel douches slangen • Warm voetbad met whirlpooleffect • Verwarmd zwembassin met golfslag • Hot whirlpool bubbelbad Royale rustruimte met heerlijke relax stoelen • Solaria, zonnebanken en hemels • Sfeervolle bar

THEATER: De Werkgroep Universiteitstheater Tilburg (W.U.T.) zoekt voor een nieuwe productie nog enkele acteurs/actrices met ervaring en/of talent. Bellen: Susan 432062; Ingrid: 360048. TYPEWERK: Secretaresse typt scriptie's e d. in Nederlands, Frans, Duits, Engels op moderne apparatuur. Tevens mogelijkheid tot kopieren. Tel 013-702978. GEZOCHT: Collegeaantekeningen van het 4e jaars keuzevak Geldwezen oude structuur 1983/1984 van Dr G. van Roy. Tel. 013-552872. GEZOCHT: Wij gaan naar TURKIJE, MAROKKO of de NOORDKAAP. Hiervoor zoeken we nog reisgenoten. Bel voor info: 053-313349/301450. THE WALL: Deze fantastische muziekfilm is te bewonderen op dinsdag 10 maart, 20.00 uur in AZ 115. Entree: / 2,50. The Wall is een film die overrompelt. Een fantastisch schouwspel. Kijk en luister zelf maar naar de derde film uit de Socratesfllmcyclus.

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) tw/an geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toine asselbergs, hugo backs, ben beljaars, hans de brouwer, claartje van der gnnten, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, astnd tates, yvonne ton, nanny timmers, hl wagenmakers columnisten dr a j w boelhouwer, c m van diek dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof

Koffiekamer G ebouw S

Op dinsdag 'studenten prijs* 16,50

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden / 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

Drs. Willem de Lange

Ons Genootschap telt leden die zich nog

Uiterst bedroefd waren wij over het artikeltje over de koffiekamer in gebouw S, zoals dit onder de terechte benaming 'Achterklap' verscheen in Univers van 27 februari jl. Een groot landelijk ochtendblad laat ook vaak personen in het voetlicht treden die iets gehoord hebben zonder te weten hoe de vork werkelijk in de steel zit. Een telefoontje naar ondergetekende zou voldoende zijn geweest. Stukje vol onwaarheden. Bladvulling?

^iHm a t s e r t j e S ^ B

Strijd om Aidspatiënten; de Twee van Breda In VN: de strijd op leven en dood om Aidspalienlen. Kven opmerkelijk: ge>.prek mei Peler Oauweiler, Beiers slaalssecrelaris voor polilie/aken, veiligheid en Aidsbestrijding. Oe Twee van Breda: v*ie zijn iiel, en voor al: wal deden ze eigenlijk. I)e gifwolk In Alphen a.d. Rijn: hoe rea geerden de rampendlenslen op zo'n onver wacht, 30 gewonden eisend, ongeluk.

Khadaffi; Sean Connery Bezoek aan Khadaffi: opgeruimd gaal hij er opnieuw tegenaan. Sean Conner»: zonder mijn Shakespearetrainlng was ik nooit /o'n goede James Bond geweest. Jan Wolkers: meer liefs over Mullaluli. In de bijlage: het China (in foto's) van Koen Wessing. Bofkont: de nieuwe Harr> Mu llsch. Tom Stoppard over Hemingwa).

Lees naast UW krant Vrij Nederland

Univers 6 maart 1987

officiSIe mededelingen afd. pers en voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto nen siers iandeRjk samenwerfcingsverfoand universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk ' drukkerij em de jong bv, baarle-nassau aixmnementen voor niet-universiteitsleden ^ 1 5 , - per jaargang

TI AS-fonds wordt afgebouwd

Directeur Verhagen: AIO's maken baanlozenfonds overbodig. Donkere wolken pakken zich samen boven het pand in de Stationsstraat in Tilburg waarbaanloze academici 'proletarisch onderzoek' verrichten met behoud van uitkering. Onlangs werden de circa vijfentwintig jonge academici geconfronteerd met een halvering van het maximale onderzoeksbudget. Halvering bleek nodig omdat het baanlozenfonds, onderdeel van het Tl AS, binnen anderhalfjaar uitgeput dreigde te raken. Deze maatregel en een forse subsidieaanvraag bij het Gewestelijk Arbeidsbureau moeten voorkomen dat de bodem van het fonds in zicht komt. Maar ook al wordt die subsidie toegekend, dan nog is de toekomst van het baanlozenfonds hoogst onzeker omdat het AlO-stelsel een groot gedeelte van de functie overneemt. Wie het TIAS-pand betreedt komt in een ruime hal met een marmeren vloer waarover een rode loper is uitgerold. De deuren zijn sierlijk bewerkt en ook de hoge plafonds zijn rijkelijk versierd. Krantenknipsels op een prikbord tonen koppen als: 'Promoveren is vaak slopend' en 'De marginale onderzoekers'. De artikelen gaan over de 'jonge onderzoekers' die 'proletarisch onderzoek'\/err\chten. We spreken met Eduard Ponds in een klein kamertje dat toch nog groot genoeg is om een tafel, kast en bureau met personal computer te herbergen. Aan de kamer grenst een balcon waaraan een vlaggestok is bevestigd. De vlag hangt niet uit, daar is dan ook geen enkele reden voor.

raad moet de belangen van de onderzoekers aan de Stationsstraat behartigen. De eerste mensen die naar venwachting

volgend jaar promoveren zouden wel eens de laatsten kunnen zijn. Toen het secretariaat van het TIAS, dat zich naast de baanloze onderzoekers voornamelijk bezighoudt met de nog niet zo lang gestartte post-doctorale opleidingen, verhuisde van de Stationsstraat naar de KUB, werd duidelijk dat de bodem van het promotiefonds in zicht kwam. Het bestuur van het TIAS verlaagde daarom de onderzoeksbudgetten. Het jaarlijkse maximumbedrag per onderzoeker werd omlaaggeschroefd van 5.000 gulden naar 2.500. Deze maatregel kwam voor het gros van de onderzoekers als een donderslag bij heldere hemel. De meesten waren niet op de hoogte van de noodzaak van bezuinigen. In een brief aan het bestuur protesteerden zij tegen de maatregel en tegen de gevolgde procedure. Tijdens een overleg van het bestuur met de onderzoekers werd zonneklaar waarom de maatregel is genomen. De onderzoekers konden niets anders dan zich er in schikken. 'We kunnen verder niets doen', aldus het OR-lid. 'Als we het meest slechte scenario nemen dan is het binnen anderhalf jaar afgelopen met de TIAS-onderzoekers. Dan is er gewoon geen geld meer.' Het bestuur stelt wel pogingen in het werk om aan het dreigende geldgebrek een mouw te pasen. Men heeft een subsidieverzoek ingediend bij het Gewestelijk Arbeidsbureau. Vanuit 'Den Haag' is er geld beschikbaar gesteld aan arbeidsbureau's om baanloze academici aan de bak te helpen. Hoe hoog het bedrag is weet hij niet. 'Maar het is genoeg om de mensen die hier werken een promotie te garanderen', aldus Eduard Ponds. Echter, ook al zal het Arbeidsburau de aanvraag van het TIAS honoreren, dan nog zal het karakter van het baanlozenfonds in de nabije toekomst drastisch veranderen. Dit

'De maatregel van de budgetverlaging is niet teruggedraaid. De logica erachter wordt zo ongeveer door iedereen onderschreven, zo kun je dat wel stellen. Als er niks gebeurt dan is over anderhalf jaar de kas leeg. Dan is het afgelopen.' Dit zegt Eduard Ponds, lid van de Onderzoekersraad (GR) die naar aanleiding van de commotie over de financiën is opgericht. Deze

Transferpunt moét 'centraal ioicet' worden In oktober 1985 berichtte Univers over de formele oprichting van een eigen verkoopkantoor van de KUB inzake know-how, expertise en onderzoek: het Transferpunt. Doel hiervan was bedrijven en (non-profit)organisaties te voorzien van advies en eventueel onderzoek wanneer zij met een specifiek probleem naar het Transferpunt toestapten. Naar aanleiding van de lezingencyclus 'Kennis is kracht' van het Transferpunt analyseert Univers deze week de resultaten tot dusver. 'Kennis is een produkt', aldus Drs. P. Gerlach, hoofd van het Transferpunt. Noodzakelijk gevolg is natuurlijk, dat je dat produkt moet gaan verkopen. Daartoe hanteert het Transferpunt een actieve verkooppolitiek. Allereerst is het bureau aanwezig op evenementen als kleinere beurzen en bedrijvencontactdagen in de regio. Daarnaast organiseert men zelf, of zoals nu het geval is in samenwerking met de Brabantse Kamer van Koophandel, lezingencycli aan de KUB. Bedrijven worden dan uitgenodigd om aanwezig te zijn bij lezingen met uiteenlopende ondenwerpen, zoals marketing, organisatie, management, etc. Op basis van deze activiteiten hoopt het Transferpunt aanvragen van bedrijven en (non-profit)organisaties binnen te krijgen. 'Zo'n aanvraag wordt dan in het bureau twee keer behandeld', aldus Gendch. Allereerst zoekt men uit of de ü'^^vraag überhaupt binnen de KUB geplaatst kan worden. Daarna probeert men een faculteit te vinden, die de aanvraag kan en wil behanUnivers

delen (het eigenlijke onderzoek wordt dan vaak gedaan door studenten in het kader van een scriptie, maar steeds onder begeleiding van een medewerker van de faculteit). Deze hoop op aanvragen blijkt niet ijdel. Vrijwel iedere dag komt er wel een aanvraag voor advies of onderzoek binnen op het Transferpunt. Gerlach stelt, dat hier in de loop der tijd toch ook nogal wat knelpunten zijn gesignaleerd . Het komt nogal eens voor, dat een aanvraag niet geplaatst kan worden bijv. omdat de vakgroep onder druk staat vanwege haar onderwijslast. Bovendien ligt het meewerken aan zo'n onderzoek niet in de beloningssfeer en weegt het niet mee in het personeelsbeleid van de KUB. Met andere woorden, medewerkers doen dit in feite pro deo. Blijkbaar is dit soms een reden om niet aan dergelijke onderzoeken mee te werken. Het bestaan van deze knelpunten levert nogal wat problemen op voor het Transferpunt. 'Je hebt namelijk nu minder tijd om

aanvragen intern te accommoderen', vindt Gerlach. Hij pleit er dan ook voor om, b.v. via inkomsten uit contractwerk, binnen de verschillende vakgroepen capaciteit vrij te maken. De taak van het Transferpunt zou dan meer een coördinerende moeten worden, of zoals Gerlach het stelt: 'Het Transferpunt moet een 'centraal loket' worden, dat aanvragen verdeelt naar de verschillende vakgroepen toe en daarnaast alleen de voortgang van het onderzoek controleert'.

houdt rechtstreeks verband met de invoering van het stelsel van Assistenten In Opleiding (AIO's). Het TIAS-promotiefonds zou dan kunnen dienen ter overbrugging van hen die op zo'n AlO-plaats moeten wachten. 'De mensen zitten dan bij het fonds in afwachting van een AlOplaats', aldus de jonge onderzoeker. 'In de tussentijd zal de groep die hier zit de mogelijkheid worden geboden om te promoveren of om een paar jaar onderzoek te doen', zo verwacht hij.

BIJWAGEN

Collega-onderzoeker Luc Maas ziet de noodzaak van bezuinigen wel in maar wijst op de andere kant van de medaille. Luc Maas: 'Aan de ene kant heb je de redelijkheid van het bezuinigingsvoorstel maar aan de andere kant bedenk je of je onderzoek niet in gevaar komt. Je hebt een onderzoeksvoorstel ingediend dat met wederzijdse goedkeuring is geaccepteerd en daar wordt nu verandering in gebracht' H ij vraagt zich af of het omlaagbrengen van het plafondbedrag wel de juiste manier is. 'Je zou ook percentsgewijs de bezuinigingen kunnen doorvoeren', oppert hij. Dan levert iedereen een evenredig deel in, zegt hij. Nol Verhagen, directeur van het TIAS legt uit dat het instituut een samenwerkingsorgaan is van vier faculteiten, te weten rechten, psychologie, sociologie en economie. Begin 1986 is het opgericht om de postdoctorale opleidingen te verzorgen. 'Dat is de hoofdmoot van het TIAS en formeel gesproken zelfs de enige poot van het TIAS', aldus Verhagen. Het baanlozenfonds is een soort bijwagen van het TIAS. Toch stond deze tak aan de wieg van het TIAS. De voorgeschiedenis is als volgt. In 1983 is op partikulier initiatief van prof. Peeters en enkele andere hoogleraren het Tilburgs Invervolg op pag. 11

Blijft de vraag in hoeverre wetenschap en onderzoek in feite dienstbaar voor het bedrijfsleven mogen worden gemaakt. Blijven door een commercieel gerichte onderzoekspolitiek niet andere onderzoeksvragen liggen omdat je ze niet zo goed kunt verkopen? Drs. Gerlach is daar niet beducht voor. Hij stelt concreet: 'Als geld verdienen alléén de bovenhand zou voeren zou dit gevaar inderdaad aanwezig zijn. Echter, we zijn hier ook bezig met een soort 'maatschappelijke dienstverlening', en dat is een aan de universiteiten expliciet in de wet opgedragen taak. Daarnaast is het zo, dat we alleen binnen de vastgestelde onderzoeksprogramma's van de KUB blijven, terwijl, revenuen uit de verkoop van onderzoek ook gebruikt kunnen worden voor onderzoeksterreinen die anders niet aan bod zouden komen.' Verder kunnen de opbrengsten ten goede komen aan alle taken van de vakgroep of aan de ondersteunende faciliteiten. Dat het Transferpunt haar commerciële activiteiten in ieder geval wel wil uitbreiden blijkt uit het volgende. In het verleden is het reeds voorgekomen, dat tijdens een onderzoek ontwikkelde ideëen (bijv. software-pakket) succesvol op de markt konden worden gebracht. Nü is het plan opgevat om individuele medewerkers, studenten of eenheden te helpen om, met door henzelf ontwikkelde ideëen, zelfstandig ondernemer te worden. Voor geïnteresseerden: zie de memo-pagina van het vorig nummer. J.C. P. Gerlach.

6 maart 1987

A VC-beleidsnota: Efficiency middels doorberel<ening. Verhoging van produktiviteit, kwaliteit en doelmatigheid bij de audio-visuele dienstverlening. Deze drie aspecten vormen het thema van de in begin februari uitgekomen 'beleidsnota van het Audio Visueel Centrum (AVO. Om daaraan tegemoet te komen wil het centrum zich vooral richten op het veranderen van de financiering van de dienstverlening. Wat kun je verzelfstandigen of privatiseren, is volgens het AVC-afdelingshoofd, drs. Rob van Rookhuijzen de belangrijkste toekomstvraag. Het idee om te verzelfstandigen is niet alleen het gevolg van het verder dichtdraaien van de universitaire geldkraan. Het AVC streeft er naar om een zo hoog mogelijke efficiency te bereiken. Van Rookhuijzen: 'Er staat hier veel dure apparatuur, terwijl de bezettingsgraad tien è twintig procent Is. Als we die gebruikswaarde willen opvoeren dan hebben we meer personeel nodig. Dat kan, want in de audio-visuele wereld wordt veel gewerkt met free-lancers. Dit zouden we dan kunnen doorberekenen naar de klant.' In het kort houdt doorberekenen in dat interne klanten, bijvoorbeeld faculteiten, en externe opdrachtgevers gaan betalen voor de geleverde audio-visuele diensten. In Nederland zijn op verschillende universiteiten al op deze manier AVC-afdelingen geprivatiseerd. Volgens Rob van Rookhuijzen draait het AVC in Twente zelfs zo zelfstandig dat het haar eigen gebouw financiert. 'Ik kan nu nog niet alle consequenties van het doorberekeningssysteem overzien', zegt Rob van Rookhuijzen. 'We moeten goed na gaan welke voordelen het biedt voor de KUB, en of het nodig is.' De laatste jaren ontwikkelt de audio-visuele techniek zich in een sneltreinvaart. Bijvoorbeeld, digitale videocamera's komen steeds meer op, net zoals computergestuurde montage-apparatuur. Deze ontwikkelingen komen vooral de beeldkwaliteit van de productie ten goede. De consequentie is wel dat audio-visuele apparatuur relatief veel meer kost dan een aantal jaren geleden. Daar tegenover staat, volgens het AVC-hoofd, dat in de toekomst de financiële middelen minder zullen groeien. Van Rookhuijzen: 'We hebben geen overzicht over wat ons financieel de komende jaren te wachten staat. Het lijkt me wel zinvol om een investeringsplan te maken, zoals we voorstellen in de beleidsnota. Bedrijfseconomisch advies van buitenaf zal dan onontbeeriijk zijn.'

Om de efficiency te verhogen wil het AVC ook een vooriichtings- en reclamecampagne starten. Niet alleen voor instellingen buiten de KUB, die gebruik zouden kunnen maken van de audiovisuele dienstverlening. 'De dienstveriening aan de KUB staat voor het AVC centraal', zegt Rob van Rookhuijzen daarover. 'Bij de Psychologen liggen we goed in de markt. Letteren en Economie komen als klant ook steeds meer op. Maar bijvoorbeeld de Juridische Faculteit is van oudsher een kleinere afnemervan onze diensten. Natuurlijk heeft dat te maken met onwetendheid.' De beleidsnota gaat via de adviescommissie AVC naar het College van Bestuur. N.T.

Depositie van de vrouw op de KUB 'Verbetering van de (arbeids-)positie van de vrouw' is het devies van vrouwenorganisaties en het motto van de Internationale Dag van de Vrouw (8 maart). Men streeft naar gelijke kansen voor vrouwen en mannen op zowel economisch, sociaal als juridisch gebied. Gelijke kansen zijn alleen haalbaar als - behalve de instelling van mensen - ook de arbeidsorganisatie zélf verandert. ^

/nv/oedrijke families in Nederland Als zich de gelegenheid voordoet wil iedereen wel een kijkje nemen in de Nederiandse Dynasty-keuken. Dat bleek eens te meer bij de lezing, georganiseerd door de weri<groep Polek, over de top-elite van Nederiand. Een bomvolle zaal AZ 9 luisterde naar Jos van Hezewijk die op basis van zijn boek een lezing hield met als centrale vraag: 'Wie is de baas in Nederiand?'. Jammer genoeg draaide het gebeuren uit op een schier eindeloze presentatie van dia's met stambomen van belangrijke familie-takken, grote huizen en foto's van invloedrijke mensen. Het leek dan ook meer op een promotie van zijn boek 'de top-elite van Nederiand' dat dan ook ter plekke te koop was inclusief hantekening van de auteur. Diep ging van Hezewijk niet in op de toch heel boeiende vraag of de top-elite werkelijke macht bezit of dat er 'slechts' sprake is van een bepaalde concentratie van invloed. Volgens de vooraankondiging zou deze vraag wel beantwoord worden. Als de mensen in de zaal tijdens de 'discussie' er niet op aangedrongen hadden was daar zelfs helemaal niets over gezegd. In ieder geval neigde van Hezewijk toch meer naar het standpunt dat de topelite wel een zekere invloed heeft, maar het aantonen van direkte uitoefening van macht is zeer moeilijk, zo niet onmogelijk. Invloedrijke families zijn bijvoorÉjeeld de familie Loudon die een dikke vinger in de pap hebben bij Shell en de familie Fentener van Vlissingen, eigenaar van het SHV-concern. Toch treden deze families niet vaak voor het voetlicht, in tegenstelling tot vergelijkbare functies in het buitenland. Dit heeft volgens van Hezewijk misschien iets te maken met het calvinistische karakter van Nederiand. Het kapitaal wordt vergaard ter meerdere eer en glorie van God, men oefent slechts het rentmeesterschap uit. Binnen de top-elite is er sprake van verzuiling. Maar ook is er een zekere regionale verdeling. Zo zijn de belangrijkste, van el-

Dia-show top-elite

kaar gescheiden en elkaar beconcurrerende top-elite-centra van Nederland; Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en het Katholieke Zuiden. Voor wie eens een zondagmiddag niets te doen heeft kan zich nog altijd aan de optrekjes van onze Nederiandse Ewings en Carringtons vergapen. Die zijn volgens van Hezewijk vooral te vinden in Wassenaar, Laren, Aardenhout en Noordwijk aan Zee. Kenmerken van 'deze elite: ze hebben meerdere functies (bijvoorbeeld meerdere commissariaten), hebben een familierelatie met een andere tak van de top-elite en hebben een groot familievermogen. Velen studeerden rechten in Leiden. Ze leven in een heel eigen wereldje. Van Hezewijk: 'Ze zijn in een glazen huisje opgevoed en hebben er geen idee van wat er in de samenleving leeft'. Wie behoefte heeft aan nog meer feiten en feitjes moet, zoals Jos van Hezewijk zelf ook zei, zijn boek gaan lezen. R.V.H.

Forumvöorzitter Regina Nieboer Een ariSeidsorganisatie die bij uitstek geschikt is om het voortouw te nemen in het emancipatiestreven, is de overheid. Een paar jaar geleden gaf het ministerie van sociale zaken en weri<gelegenheid een brochure uit over de z.g. 'positieve actie' - ook wel 'positief actieplan' genoemd. Het doel van deze positieve actie is om een 'evolutie' ten gunste van vrouwen te bewerkstelligen binnen een organisatie. Maatregelen die daartoe ondernomen kunnen worden zijn o.a. het creeëren van de mogelijkheid

voor deeltijdarbeid (veel vrouwen combineren weri< met gezin), kinderopvang, flexibele werktijden en het voeren van een vrouwvriendelijk' personeelsbeleid. Ook aan de KUB worden positieve actieplannen ontwikkeld en uitgevoerd. Hiervoor is o.a. de emancipatiecommissie in het leven geroepen. Deze emancipatiecommissie organiseert in samenwerking met het College van Bestuur op maandag 9 maart a.s. van 12.(X)-14.00 uur in de Aula een bijeenkomst waarop aandacht geschonken wordt aan de positie van de vrouw, m.n. hier op de Universiteit, en hoe er met positieve actie gestalte kan worden gegeven aan het emancipatiebeleid. Het

programma voor deze middag ziet er als volgt uit: er wordt een lezing gehouden over positieve acties door Anneke van Doorne-Huiskes (Rijks universiteit) Utrecht). Deze lezing wordt gevolgd door een forumdiscussie. In dit forum nemen o.a. de volgende sprekers zitting: Lambert Schellekens (lid College van Bestuur) en Peter Kersten (Dienst Personeele Zaken), terwijl het forum voorgezeten zal worden door Regina Nieboer. Verder zal de muzikale omlijsting verzorgd worden door de Psychologen-band. Behalve personeelsleden van de KUB - en in het bijzonder de vrouwen onder hen - zijn andere belangstellenden van harte welkom. Y.C.

gebreid Lager Onderwijs, met dank aan Piet Vroon] moeten gaan verzorgen dansen triomfantelifk rond het gouden kol/dat Convenant heet, terwijl ze met één hand hun neus dichtknijpen om de lijkenlucht op de sub/aculteit toch vooral maai niet te ruiken. Ze weten zich gesteund door de hoogste bestuurders van de instelling, die niet aarzelen om de boze minister aan te roepen ds hun getuige om te bewijzen dat het dlemad zo moet. Zo wordt functieleer, hèt basisvak van de psychologie, om zeep geholpen en teruggebracht tot een enkel cursusje. Je kunt dit het beste omschrijven als bet verloochenen van je eigen afkomst, maar welke toevallige Convenant-kampioen ligt daarvan wakker? Maar de echte kampioenen zitten elders, namelijk in het transferpunt. Toegerust met meer Stapje voor stapje wordt de wurgklem strakker aangedraaid. Dat geldt zowel voor het nietcomputers dan menige sub/aculteit hebben ze bij de laatste begroting nog maar eens vijiiig wetenschappelijk personeel van de instelling als voor het personeel van de subfaculteit psy-duizend gulden toegewezen gekregen voorde aanschaf van nog meer computers en luie chologie. Veertig nwp plaatsen bij de diensten staan op de tocht, terwijl er toch maar 20 stoelen om achterover leunend 10% van alle inkomsten uit de derde geldstroom te kunnen plaatsen moeten worden ingeleverd. Bij de subfaculteit psychologe is het onderwijsplan ge- incasseren zonder er iets voor te doen. Omdat het transferpunt desondanks nog steeds met volgd door een onderzoeksplan. En inderdaad, wat sommigen ondanks alle mooie ivoorden groot verlies draait is inmiddels iets anders bedacht. Iedere medewerker die in de wachtgel-1 d vreesden komt nu echt uit. Psychologie verdwijnt en verwordt tot een soort sociale dregeling terecht komt moet 10% van zijn wachtgeld afstaan aan het transferpunt, dit is de \ academieopleiding. Kwaliteit speelt geen enkele rol meer, nieuwe afstudeerrichtingen die z.g. transfersom van iedere medewerker. Ben je zo gelukkig om elders een baan te vinden even goed zijn te benoemen als agologie of cultuurwetenschap duiken op met in de titel iets dan bedraagt je transfersom 20% van je oude salaris. Binnenkort bestelt het tromfeipunt psychologisch. De medewerkers die dit soort ZULO-psychologie (ZULO staat voor Zeer Uit- gouden voetenbankjes.

Kampioen

Unlvers

6 maart 1987

Brochure erg summier

Colleges studiefinanciering moeten duidelijkheid brengen 'Ik wist het niet' /<an Je duur /<omen te staan. Dat is de slogan waarmee Christa Thoolen van Dienst Studentenzaken en Welzijn volle collegezalen wil trekken in de week van 9 tot en met 13 maart. Gedurende die week worden er tijdens de middagpauzes 'c olleges studiefinanciering' gegeven. Vorig jaar april organiseerde DSW ook al een aantal informatierondes over het nieu we stelsel van de studiefinanciering. 'Ik ben toen toch wel erg geschrokken van de geringe belangstelling', zegt Christa Thoo len, 'er zijn misschien maar zo'n 500 men sen naar de sessies gekomen'. Zij verwacht dat het nu wel drukker zal worden, 'ik bespeur nu toch wel meer onrust'. Er bestaan nogal wat onduidelijkheden over de Wet op de Studiefinanciering, die op 1 oktober 1986 van kracht geworden is. De Centrale Dienst Studiefinanciering in Groningen heeft in november vorig jaar een brochure uitgegeven maar volgens Christa Thoolen is deze lang niet volledig. 'We willen studenten attent maken op al lerlei zaken die onvoldoende in de brochu re naar voren zijn gekomen en we willen een aantal onduidelijkheden recht zetten. Bovendien is het belangrijk dat de studen ten goed weten hoe ze moeten handelen, omdat ze, meer dan vroeger, zelf initiatie ven moeten nemen om hun recht te halen en om allerlei zaken, zoals veranderingen in de gezinssituatie, zelf door te geven'. Een van de onderwerpen die in de G ro ningse brochure nogal wat misverstanden wekt en die tijdens de voorlichtingssessies zeker aan de orde komt is de eigen inko mensregeling. 'In de wet staat dat je een bepaald bedrag mag bijverdienen. Dit vrije bedrag, het zogenaamde f ranchisebedrag staat op ongeveer 200 gulden per maand. Groningen is, in het opzetten van de bere keningssystematiek voor het eigen inko men, uitgegaan van het in één keer inzet ten van de gehele franchise. In januari kij ken ze hoe groot het totale franchisebe drag per jaar is: maximaal 2400 gulden.

Dan krijg je een heel ander plaatje dan wan neer je die franchise per maand inzet. Voor studenten die alleen staan maakt dat niet veel uit maar voor studenten die een part ner hebben kan dat soms duizenden gul dens schelen', aldus Christa Thoolen. Welke berekeningssystematiek correct is, is nog niet duidelijk. 'Groningen zegt, zoals wij het doen is juist. Maar de Minister zegt op vragen in de Kamer, dat een franchise inzetper maand ook mogelijk moet zijn. De berekeningssystematiek van G roningen kan echter niet zo maar gewijzigd worden. Dus wat doet G roningen nu: als mensen opgeven dat ze eigen inkomens hebben, dan hanteren we onze eigen systematiek, wat dus voor de student nadelig kan uit pakken . Wil de student dat veranderd zien, dan moet hij daar zelf maar om vragen. Wéét je dat niet, dan kun je voor een hoop geld de boot in gaan'. Wat ook erg summier in de brochure be handeld wordt is de hardheidsclausule. Hieronder bevindt zich de problematiek van de weigerachtige ouders. Christa Thoolen: 'Ook het nieuwe stelsel studiefi nanciering is nog afhankelijk van het ou derlijk inkomen. Stel dat je ouders weige ren om te betalen, om wat voor reden dan ook, dan kun je een beroep doen op de hardheidsclausule. Maar dat beroep is al leen mogelijk als je ouder bent dan 21 jaar. Mensen tussen 18 en 21 zitten in zo'n situa tie klem. Daar is ook aandacht voor ge vraagd bij de Minister na mondeling over leg met de Kamer, maar daar wil hij niks van weten. Er moet in dat geval maar een civiele procedure aangespannen worden, zei minister Deetman'. De beroepsmogelijkheid is overigens een

onderwerp dat ook wat vragen onbeant woord laat. In tegenstelling tot het vorige stelsel hebben studenten nu de mogelijk heid om beslissingen van Groningen aan te vechten. Als ze daar hun gelijk niet krijgen kunnen ze naarde rechter toe: de Commis sie van Beroep Studiefinanciering. Mo menteel zijn er nog weinig beroepszaken aanhangig gemaakt. Het eerste halfjaar na 1 oktober 1986 is namelijk een over gangsperiode geweest. 'De beginfase van de invoering van de wet is allemaal wat ■ moeilijk verlopen. G roningen was tech nisch gezien nog niet klaar met de uitvoe ring van de nieuwe wet, er was nog geen geschikt computerprogramma. Om dat op te vangen werd de voorschotregeling inge voerd. Van dat voorschot weet je echter niet of het een bedrag is waar je ook daad werkelijk recht op hebt. Veel mensen krij gen dan na 1 april te horen dat ze een te hoog voorschot hebben gekregen en moe ten flink gaan terugbetalen. Door de voor schotsperiode zijn er nog weinig beschik kingen afgegeven waarop de korting op grond van het ouderlijk inkomen staat. Na 1 april komen al die beschikkingen af. Je moet dan na kunnen gaan of die beschik kingen inderdaad juist zijn. Deze proble matiek van de beroepsprocedure en de be schikkingen is in feite de reden geweest dat we deze intensieve voorlichtingscam pagne gaan houden', zegt Christa Thoolen. 'Het punt is ook dat er in het mondeling overleg tussen Minister en Kamer er door de Minister een aantal uitspraken is gedaan die nog niet venwerkt zijn in de wet. Dat moet in de reparatiewetgeving gebeuren en de vraag is of dat met terugwerkende kracht gebeurt. Maar het zijn ondertussen wel uitspraken waarop je je als student kunt beroepen. Je moet het natuurlijk wel wéten en zelf weer initiatieven nemen', al dus Christa Thoolen. DSW is verder nog bezig om een folder sa men te stellen die een aanvulling is op de brochure van G roningen. Deze folder, die onder de Tilburgse studenten verspreid

Internationale ric htlijnen nodig om banken te c ontroleren Het ontbreken van internationale solvabili teitsrichtlijnen leidt er toe, dat de Centrale Banken onvoldoende toezicht kunnen uit oefenen op de mate waarin banken kredie ten en opties op kredieten verlenen. Vooral deze laatste vorm neemt hand over hand toe. Op dit aspect van de kredietverlening ging Prof. Sijben, hoogleraar geld, kre diet en bankwezen aan de KUB, in het ka der van de VITEmonetaire cyclus nadruk kelijk in. Het thema van de lezing was fi nanciële vernieuwing en stabiliteit! Traditioneel gezien is bankieren geld aan trekken en daarvoor een bepaalde rente betalen, om dit geld daarna weer uit te le nen tegen een hogere rente. Zo was het vroeger. Tegenwoordig is de zaak een stuk gecompliceerder. G rote ondernemingen, die een krediet nodig hebben, stappen niet meer naar een bank, maar zoeken het be nodigde geld direct in de markt (bijv. bij een andere onderneming). Dit is vaak een stuk goedkoper dan wanneer een bank wordt in geschakeld. De bank als financië le intermediair wordt daarmee in feite bui tenspel gezet. De gevolgen voor de ban ken zijn, dat winstmarges onder druk ko men te staan en marktaandelen verkleinen. Univers

In het bankwezen heeft men alert op deze verschuivingen gereageert. Via financiële innovaties tracht men de verloren grond weer goed te maken. Swaps, future en fonwardcontracten, en allerlei vormen van opties moeten het voor ondernemingen weer aantrekkelijk maken de bank als inter mediair te gebruiken. Deze produkten zijn

gewoon op de balans van een bank terug te vinden. Daarnaast wijst Sijben ons echter op een belangrijke nieuwe trend in het bankwe zen: de zogenaamde 'offbalance'activi teiten. Zoals de naam reeds zegt, ver schijnt dit soort financiële innovaties niet op de balans van een bank. Een goed voorbeeld hiervan is de krediet garantie. De bedrijven betalen een vergoe ding voor deze kredietgarantie, een soort optie op een krediet, maar zijn niet ver plicht ook daadwerkelijk dat geld te lenen. De banken houden hier rekening mee bij het verstrekken van die kredietgaranties. De gevolgen zijn duidelijk: als de bedrijven toch allemaal gebruik maken van de kre dietgarantie heeft de bank hiervoor onvol doende middelen en komt in solvabili teitsproblemen. De richtlijnen die de Cen trale Bank moet uitvaardigen houden zich met deze problematiek bezig. Deze situatie stelt de Centrale Banken voor een moeilijk parket. Sijben spreekt over een afruil tussen twee mogelijkheden. Aan de ene kant willen Centrale Banken niet te veel regels opstellen, omdat zij het vrije on dernemerschap in het bankwezen willen Prof. Dr. J.J. Syben

gaat worden, handelt over de hoofdlijnen van het stelsel studiefinanciering, de situa tie vóór 1 april, de wijzigingen na 1 april, de terugbetaling, de eigen inkomsten, de her zieningen van de hardheidsclausule en de beroepsproceduren. Christa Thoolen: 'Al lemaal zaken die ook centraal staan tijdens de voorlichtingsbijeenkomsten'. M.K. Maandag 9 tot en met vrijdag 13 maart: dagelijlis voorlicfitingsronden over studiefinanc iering, vtfoensdag, donderdag en vrijdag tussen 12.30 uur en 13.30 uur, maandag en dinsdag van 12.3013.00 uur in AZ

handhaven. Aan de andere kant brengt de genoemde ontwikkeling risico's met zich mee voor het monetaire systeem als ge heel; dit vereist juist regulering. Prof. Sij ben besluit dan ook met het wijzen op de noodzaak van internationale coördinatie en harmonisatie van het toezicht op het bankwezen. Hij denkt daarbij met name aan internationaal verbindende richtlijnen ten aanzien van solvabiliteits en liquidi teitspercentages van banken. In het licht van de eerder genoemde ontwikkelingen en het eventuele gevaar dat hiervan uitgaat voor de stabiliteit van het monetaire systeem, moeten de offbalanceactivitei ten van banken ook aan zulke richtlijnen onderworpen worden. Het 'toeval' wilde, dat de VITElezing (en overigens nog ander lezingen) precies sa menviel met de door AIESEC georgani seerde bedrijvendag. Van Meenwijk, voor zitter van VITE, vond dit zelf ook jammer, maar had daar wel enige verklaringen voor: 'zo'n lezingencyclus wordt lang van tevo ren gepland; dan kun je niet alles overzien. Daarbij komt nog eens, dat onze kalender overvol zit. Het kwam inderdaad slecht uit, maar daar is in feite niets aan te doen'. J.C. 6 maart 1987

PARTI PRIS

T r moet echte openheid over vervuiling van de Kempen Icomen' 'Laat ik voorop stellen dat ik hoop dat de maatregelen die nu aangekondigd zijn om de vervuiling in de Kempen aan te pakken ook werkelijk uitgevoerd gaan worden want zo eenduidig is dat niet op mij overgekomen. Zeker gezien het feit dat de provincie de bal van de financiering van de schoonmaakoperatie doorspeelt naar het rijk. Komt die financiering rond dan denk ik dat het afgraven van enkele vierkante kilometer ernstig vervuilde tilinbouwgrond en enkele aanvullende maatregelen voorlopig wel voldoende zijn. Het omzetten van akkerbouw in grasland voor veeteelt is in dit verband een zinnige maatregel omdat cadmium niet in de melk terecht komt en bijvoorbeeld wel in de gewassen die zeer gevoelig zijn voor opname van cadmium'. 'Het hele vervuilde gebied van 350 vierkante kilometer afgraven dat is natuurlijk wel een moeilijk punt. Er is wel wat voor te zeggen om dat te doen, maar het is politiek niet haalbaar, ook niet op de wat langere termijn. Bovendien zou daar een gigantisch bedrag mee gemoeid zijn. Wat er nu gaat gebeuren is al een flinke operatie. Er is nu nog een heel groot probleem dat niet opgelost wordt: bij de zinkfabriek in Budel-Oorplein ligt nog een grote berg afval, zinkas met enorme hoeveelheden cadmium erin. Men weet niet goed wat men daar mee aanmoet. Het is een chemische tijdbom die daar niet kan blijven liggen. Verbranderr kan niet, want dan gaat het cadmium net als vroeger via de schoorsteen de lucht in. Vroeger is met dat zinkas aan wegverharding gedaan in de Kempen, maar toen zat er door een ander produktieproces minder cadmium in, nu zou men absoluut geen toestemming krijgen om dat spul ook maar één meter de poort uit te krijgen'. 'Die vervuiling door Belgische en Nederlandse zinkfabrieken in de Kempen is eigenlijk al een heel oude affaire. Belgische sociaal-geografen hebben eind vori-

ge eeuw onderzocht waar die fabrieken het best gevestigd konden worden. Een van de belangrijkste argumenten om die bedrijven daar neer te zetten was dat er grote gezinnen woonden, die bereid waren om tegen een zeer laag loon te werken en die een zodanig laag opleidingsniveau hadden dat ze geen bezwaar zouden aantekenen tegen de uitworp van dit soort materialen. Er zijn rapporten van 1900 waarin heel duidelijk beschreven staat onder welke deplorabele omstandigheden de mensen moesten werken. Er zijn onderzoeken van medici van enkele tientallen jaren terug waarin zonneklaar wordt aangetoond dat door de zinkfabrieken de gezondheid van die mensen zeer sterk wordt aangetast. De mensen in de Kempen hadden daar ook een eigen naam voor: de zoete dood, omdat, wanneer je organen door cadmium waren aangetast, je een zoete smaak in je mond kreeg. Naar de mensen die rapporten schreven is eigenlijk nooit geluisterd, bijna tot op de dag van vandaag niet. In 1984 is de vlam pas goed in de pan geslagen na een onderzoek van het Rijksinstituut voor Milieubeheer. Toen werd voor het eerst op ambtelijk niveau aandacht besteed aan de vervuiling in de Kempen. Allerlei rapporten van kritische medici hebben al die jaren geen rol gespeeld. Dat vind ik het cynisch-wrange van dit verhaal, dat de sociaal-geografen die de heren adviseerden om in de Kempen hun fabrieken neer te zetten precies gelijk hebben gekregen. Het is in dit verband aardig om het volgende denkmodel op tafel te brengen. Je moetje afvragen hoe de situatie geweest zou zijn als deze fabrieken niet in de Kempen neergezet waren, maar laten we zeggen in het duingebied tussen Wassenaar en Leiden. Ik neem maar een willekeurige lokatie in Nederland. Denk je dan dat deze processen zich op dezelfde manier hadden afgespeeld. Nee dus, dat is precies waar het mij om gaat. Het is gewoon

PARTI PRIS heel selectief wat er gebeurd is, dat heeft allemaal met de maatschappelijke positie te maken van de mensen die het aangaat. Dat er de laatste jaren wel veel aandacht voor is heeft zeker te maken met de zeer hardnekkige houding van de milieugroeperingen die, ondanks alle tegenwerking die ze iedere keer weer van de kant van allerlei overheidsinstanties ontmoetten, steeds hebben volgehouden'. 'We blijven natuurlijk wel zitten met het probleem van Belgische zinksmelterijen vlak over de grens. De mogelijkheid om in België grip te krijgen op dit soort situaties is velen malen slechter dan hier in Nederland'. 'Ik vind het nieuwe beleid redelijk, maar ik ben nog niet tevreden. Ik zou willen dat er echte openheid van zaken kwam, dat nu ook eens een keer duidelijk wordt hoe de produktieprocessen van die smelterijen in elkaar zitten. Als die smelterij gefraudeerd had met geld dan was er allang een inval geweest van de FIOD. Nu fraudeert het bedrijf met de gezondheid van mensen en dan dient er een inval van de milieudiensten te komen. Het moet toch niet zo zijn dat er dankzij de hardnekkigheid van enkele milieumensen en een paar journalisten zo nu en dan enkele gegevens naar boven komen'. Toine Asselbergs

Drs. Jan van der Straaten werd in 1974 lid van de vakgroep regionale economie van de economische faculteit van de KUB. Hij verricht er onderzoek en geeft onderwijs. Op milieugebied verleent hij medewerking aan projecten van de Brabantse Milieu Federeatie. Hij is lid van de ruilverkavelingscommissie in Goirie en actief binnen de Werkgroep Natuurbehoud en Milieubeheer. Van der Straaten reageert op de plannen die onlangs bekend werden om de vervuiling met het zware cadmium in de Brabantse Kempen te lijf te gaan. Vele tientallen jaren hebben Nederlandse en Belgische zinksmelterijen dit zwaar giftige metaal via de schoorsteen over de streek uitgestort.

K N I P T

Het fusieplan van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant waarmee KUB en TUE vorige week werden overvallen heeft ook in Eindnoven de pennen in beweging gezet. Liefst drie anikelen waaronder een heus redactioneel commentaar, wijdt het Eindhovense zusterblad CURSOR san het uitlekken van het opzetje van WD-gedeputeerde Jellema. Het blad citeert een boze PvdA-gedeputeerde T. Brugman die het schandalig vindt dat Jellema op de eerste de beste verkiezingsbijeenkomst zijn mond voorbijpraatte. Dat blijkt Brugman helemaal in het verkeerde keelgat geschoten te zijn omdat het nota bene de PvdA was die tijdens de Statenvergadering over de dreigende afslanking van Tilburg heeft gepleit voor samenwerking tussen KUB en TUE. Terwijl nu mogelijk de W D met de politieke eer gaat strijken... In haar rubriek 'Bekijk 't maar' breekt Cursor een lans voor de arme WD-gedeputeerde Univers

die in korte tijd én zijn collega's van GS én de beide Brabantse universiteiten over zich heen kreeg. Natuurlijk, schrijft het blad, moet je als gedeputeerde niet je mond voorbijpraten als je samen met een journalist, met pen en blocnoot in de aanslag, aan de bar zit. Maar GS zit zelf ook fout. Er valt namelijk niets te fuseren. Dat ligt zelfs bij wet vast, merkt Cursor fijntjes op. En zoals gebruikelijk in politieke kring steekt nu niet GS de hand in eigen boezem. Nee, degene die 'gelekt' heeft moet aan de schandpaal. Niet alleen in Tilburg, ook in Groningen wordt het bureau Studium Generale met afslanking bedreigd. Volgens het ^ n . Contourenplan, in Groningen door de secretaris van het College van Bestuur H. Bruins opgesteld om de plaatselijke krimp het hoofd te bieden, moet Studium Generale aan de RUG een hele formatieplaats (van de 2,8) inleveren. Een korting die catastrofale gevolgen kan hebben, zo blijkt uit een bericht in de Groningse UNIVERSITEITSKRANT. In allerijl is er daarom 'n soort reddingsplan uit de grond gestampt, dat inhoudt dat Studium Generale in Groningen moet gaan samenwerken met het aanpalende HBO. 'Op zich vinden we samenwerking met het HBO een prima idee,' reageert Niekle Swierstra, hoofd van het Groningse bureau. 'We zijn ook al samen aan het praten. Ik weet alleen niet of dat echt de oplossing voor de bezuiniging is. Naar mijn

idee zouden er dan eerder mensen bij moeten dan eraf.' Samenwerking tussen Studium Generale en de HBO-instellingen ter plaatse bestaat al enige tijd in Maastricht. OBSERVANTmsikie een portret van de cultuurbewakers van de Rijksuniversiteit Limburg en kreeg een litanie van klachten om de oren: Studium Generale gaat er gebukt onder een krap budget, een expositieruimte die van alles te wensen over laat en... een gebrek aan mankracht. Hoewel, met dat laatste valt het wel mee. De laatste tijd is er zelfs sprake van een 'luxe' situatie. De formatie werd uitgebreid tot twee hele personeelsplaatsen en ook een gewetensbezwaarde dienstweigeraar is de gelederen komen versterken. Dat kan allemaal aan de RL, onze enige resterende groei-instelling pur sang. De belangstelling van studentenzijde voor de Studium Génerale-programma's valt niet tegen, stek Observant vast, al hangt die uiteraard nauw samen met de behandelde onderwerpen. 'Het filosofieprogramma scoorde hoog tot zeer hoog. Moderne muziek en beeldende kunst zijn in. Maar onderwerpen die betrekkingen hebben op de samenleving, zoals Milieu, Vredesvraagstukken en Vrouw en Organisatie trekken weinig belangstelling. CoDega's in andere universiteitssteden signaleren dezelfde tendenzen. Er lijkt een soort golfbeweging in te zitten. Maatschappelijke vraagstukken zijn uit de mode.' Toch be-

nieuwd hoe de nieuwe cyclus (over lasers en hun toepassingen) aan de KUB gaat lopen. Een zaak die we zo langzamerhand niet meer tot in definesseskunnen doorgronden is de affaire-Heertje aan de Universiteit van Amsterdam. Voor de ingewijden is het waarschijnlijk nog elke keer smullen. FOLIA blijft in ieder geval trouw verslag doen van elke aflevering van de continuing story. De oorsprong van de problemen in de vakgroep Economie van de Amsterdamse juridische fït culteit was een in 1979 ontstane ruzie tussen prof. Heertje en zijn medewerker Evert Schoorl. De sfeer raakte sindsdien dusdanig verziekt, dat het college van bestuur besloot de hele vakgroep onder curatele te stellen. Bemiddelaar drs. Bob de Hon, ex-lid van het Amsterdamse college, had begin dit jaar na een curatorschap van negen maanden z'n hielen nog niet gelicht of er was al weer bonje. Ditmaal klaagden studenten dat een van Heertje's medewerkers weigerde college te geven omdat hij zonodig zijn proefschrift moest voltooien. Aanvankelijk hield Heertje hem de hand boven het hoofd, maar toen het faculteitsbestuur onder verwijzing naar aanbevelingen van De Hon dreigde de vakgroep op te heffen ging hij - en met hem de hele vakgroep -alsnog overstag. 'Vakgroep Heertje moet zich vermannen,' bloklettert Folia boven het bericht. Dat lijkt ons nog niet zo'n gek advies. L.K.

6 maart 1987

Stijlvol in de aanval bij Excalibur

'Schermen geen elite-sport' Stijl en etiquette, daar draait tiet in de schermsport voor een belangrijk deel om. Een vechtsport die op één lijn gesteld kan worden met judo en karate, maar die ook een vergelijking met schaken kan doorstaan. Schermen is exclusief, maar zeker niet elitair, vinden ze bij Excalibur. De Tilburgse studentenschermvereniging voert een actief promotie-beleid om deze sport wat meer bekendheid te geven. W e halen alleen de krant als er ongelukken gebeuren', klaagt Margriet Sitskoorn die zich voor Excalibur met de public-relations bezighoudt. Univers kwam op bezoek en keerde ongedeerd weer terug. Ondanks dat een impressie van een training bij Excalibur. Excalibur was de naam van het zwaard van de legendarische koning Arthur, die in de zesde eeuw voor verschillende Britse overwinningen zorgde. Of Arthur zijn wapen met overleg hanteerde valt te betwijfelen, de leden van Excalibur doen dat in ieder geval wel. Wie niet volgens een bepaalde strategie te werk gaat, komt in de schermsport niet ver. Schermers vergelijken hun sport met schaken: je moetje steeds afvragen hoe de tegenstander op een aanval reageert en daarom een paar stoten vooruit denken. Zonder meer op je tegenstander inhakken is dus niet de bedoeling, voor elke aanval of verdediging zijn regels en vaststaande technieken. De basistechnieken die iedere schermer onder de knie moet hebben, zijn die van het aanvallen, het weren en de repost, dat wil zeggen een tegenaanval doen. Vaste onderdelen op de beginnerstraining, na de warming-up. Vooral de beenspieren hebben het bij het schermen zwaar te verduren, want om in de juiste houding te staan moet je licht door de knieën zakken. Na het verplichte rondjes hollen en rekstokoefeningen kunnen de beschermende vesten en handschoenen aan en de maskers op. Het wapen voor de beginners is de floret, het lichtste wapen. De Univers-verslaggever constateert met enige opluchting dat de punt van een rubber beschermdop is voorzien. De eerste oefening is het weren van de aanval van de tegenstander, waarbij je meteen op een aantal zaken tegelijk moet letten. De juiste houding, een stap naar achteren doen en de floret naar links bewegen. Daarna komt de aanval en ook daarbij is het voetenwerk belangrijk. Als de volgende oefening begint is het onder het masker behoorlijk warm geworden. Na het weren van een aanval moet je nu meteen een tegenaanval doen, de repost. Een kwartier trainen is al behoorlijk vermoeiend, het is een opluchting als het masker daarna af kan. 'Schermen kost ontzettend veel energie', legt Margriet Sitskoorn uit, 'daarom zijn de oefeningen vooraf ook nodig.' Het schermen met de floret, waarbij alleen het vest trefvlak is, was oorspronkelijk alleen voor vrouwen, de musketiersters. Nu is de floret het wapen waarmee elke schermer begint. Iets zwaarder is de degen, waarmee je op het hele lichaam mag treffen. Voor het echte zware werk heb je de sabel nodig, daar kun je echt mee houwen, maar dan wel alleen op de romp.

ELEKTRISCH

De floret waarmee deze training geschermd wordt is mechanisch. Bij tournooien wordt de elektrische floret gebruikt. In plaats van de rubber beschermdop zit daar een schakelaar op de punt van Univers

niet, de vesten zijn niet op het lichtnet aangesloten! Er staat maar weinig stroom op, die van een paar batterijen komt. Schermen is helemaal geen gevaarlijke sport, als je materiaal tenminste goed is. De eisen zijn wat dat betreft behoorlijk streng. Voor een tournooi wordt bij voorbeeld op je masker geschoten om te controleren of het sterk genoeg is.' Tijdens een schermtoernooi spelen alle categorieën tegen elkaar, je kunt als beginnend schermer tegenover de nummer één van Nederland komen te staan. Mannen en vrouwen spelen wel gescheiden. De

is elitair?', vraagt Margriet Sitskoorn zich af. 'Als je uitgaat van het aantal mensen dat schermt zou je het een elitesport kunnen noemen, we hebben maar 25 leden. Toch denken we niet dat we elitair zijn.' Er ontstaat een discussie over de definitie van 'elitair', waarin ook trainer Eric Mathieu zich mengt. Hij vindt niet dat je het aantal mensen dat zich met schermsport bezighoudt als maatstaf moet nemen. Er zijn in Nederland maar zo'n 2100 schermers, maar volgens hem wordt schermen bij de Tilburgse studenten steeds populairder. Er melden zich elk jaar ongeveer dertig geïnteresseerden aan, waarvan de helft blijft hangen. Er is bij Excalibur wel een groot verloop van leden, om de eenvoudige reden dat het lidmaatschap niet langer duurt dan de studie. Het lidmaatschap van Excalibur is in elk geval niet alleen betaalbaar voor de 'happy few'. Voor 25 gulden ben je lid en het lidmaatschap van de Koninklijke Nederlandse Algemene Schermsport (KNAS) kost dertig gulden, waarvan de vereniging er vijf betaalt. Margriet Sitskoorn vindt dat niet duur, maar zegt wel dat het materiaal dat je nodig hebt nogal wat kan kosten. 'Het eerste jaar kun je materiaal van studentensport gebruiken, dat kost je dus niets. Daarna wordt het vrij duur, dan moet je een eigen floret aanschaffen en een vest.' Om een indruk van die prijzen te geven: een mechanische floret kost ruim 46 gulden, een electrische iets meer dan 72. Een vest kun je voor rond de honderd gulden aanschaffen en een masker is ongeveer even duur. H.d.B. Excalibur organiseert 15 maart een toernooi in de studentensporthal. Hierbij wordt alleen op de floret geschermd en de beste schermers van Nederland zullen er te zien zijn. Meer informatie over Excalibur kun je krijgen bij Margriet Sitskoorn, 013-672569.

Forse energiebesparing aan universiteiten

het wapen en de schermers dragen een elektrisch vest. 'In dat vest zitten koperdraden en bij een treffer klinkt een signaal. Zo kan één hoofdsecondant de score bijhouden, terwijl bij mechanische wapens vier secondanten en een hoofdsecondant nodig zijn. Elke partij heeft dan twee secondanten die bij een treffer de hand opsteken, waarna de hoofdsecondant het spel stillegt', vertelt Margriet Sitskoorn. Wilde verhalen over schermers die in hun elektrische vest geëlektrokuteerd werden verwijst ze naar het rijk der fabelen: 'Dat kan

schermsport is gebonden aan strakke regels, vooral wat de étiquette betreft. Zo moeten de partijen elkaar en de hoofdsecondant voor het begin van de wedstrijd groeten. De sport is van oorsprong Frans, zo ook een groot deel van het ritueel voor een partij. De secondant vraagt 'Vous êtes pret?' aan de partijen, en op hun antwoord 'Oui' zegt hij 'Allez!', waarna de strijd begint. Door dit soort gebruiken krijgt de schermsport een elitair tintje, wat volgens de leden van Excalibur niet terecht is. 'Wat

Tussen 1979 en 1985 is op de universiteiten gemiddeld 17 procent bespaard op het totale energieverbruik. Gemeten in het verbruik per vierkante meter vloeroppervlak was de besparing nog iets groter: 19 procent. Met de totale besparing van bijna 40 miljard kubieke meter brandstof zijn de universiteiten ieder jaar ruim 18 miljoen gulden minder kwijt aan de energierekening. Deze resultaten staan vermeld in een evaluatie door het ministerie van Economische Zaken van het nog lopende energiebesparingsprogramma bij de rijksoverheid. Het rapport verwacht dat in de jaren 1986 en 1987 de besparing op de universiteiten nog kan toenemen tot in totaal 23 procent. Voor deze jaren is op de onderwijsbegroting 20 miljoen beschikbaar. Volgens een raming is echter liefst 32 procent besparing haalbaar. Naast de 40 miljard kuub zou derhalve nog eens 35 miljard kubieke meter kunnen worden bespaard. In plaats van 20 miljoen is daarvoor echter 100 miljoen gulden aan investeringen nodig, en die ontbreken. Op dit moment vindt overleg plaats tussen ambtenaren van de departementen van economische zaken en onderwijs om te bezien of het programma voor de universiteiten ook in 1988 kan worden voortgezet. De gemiddelde terugverdientijd van projecten is zeven jaar, hetgeen volgens het rapport rendabel is gezien de lange levensduur van de maatregelen. B.B./UP 6 maart 1987

Prof. Stalpers:

'Onderwijs moet meer zijn dan monodimensionaal • I I I 'seinen van disciplines' 'Je moet mensen kansen geven, laten zien dat het straalt en datje van hen houdt en dat ze nog zouden kunnen groeien. Als je dat teweeg brengt dan zit er dikwijls meer in mensen dan je ven/vacht.' Dat is altijd de stellige overtuiging geweest van prof. dr. Jacques A. Stalpers, hoogleraar Cultuurwetenschap aan de KUB. Een overtuiging die als een rode draad loopt door zijn wetenschappelijke maar ook sociale carrière. Vrijdag 6 maart neemt prof. Stalpers afscheid van de Tilburgse universiteit waar hij meer dan 25jaar aan verbonden was. Een paar weken eerder al blikte hij terug op deze tijdspanne en lichtte toe wat hem bewoog. In 1960 werd prof. Stalpers benoemd tot buitengewoon lector in de 'Sociale Pedagogiek' aan de toenmalige Katholieke Hogeschool. Zes jaar later was die benoeming gewijzigd in gewoon hoogleraar in de 'Agologie' en uiteindelijk werd dat 'Cultuurwetenschap'. 'Die verschillende termen duiden niet op een principiële koerswijziging', verklaart Stalpers. Al die jaren hield hij zich bezig met vormingswerk, opbouwwerk en maatschappelijk werk; vanuit een methodische maar vooral analytische invalshoek. Zelf omschrijft Stalpers zijn werkterrein als: 'het bestuderen van problemen van groepen mensen die bepaald worden door maatschappelijke verhoudingen'. In de jaren zestig begon de hele ontwikkeling van maatschappelijk werk en weizijnsvragen, "t Was toen nog een beetje éénmansland, of liever gezegd twintigmansland. Er waren nog niet zo veel mensen die zich vanuit de academische hoek met de welzijnsproblematiek hadden bezig gehouden. Dat begon net te komen', aldus Stalpers. Met twee universitaire studies achter de rug - sociale en economische wetenschappen in Tilburg en psychologie in Leiden plaatste Stalpers problemen waar hij mee te maken had in een breed kader en liet hij sociale, culturele en economische facetten aan de orde komen. Binnen de welzijnsproblematiek lag het accent in eerste instantie op wat men destijds noemde: 'sociaal achterblijvende gezinnen'. Om zich problemen eigen te maken verdiepte hij zich eerst grondig in het onderwerp door veel te lezen. Maar ook de praktijk schuwde hij niet. Stalpers: 'Ik ging ergens naar toe om te kijken en rond te wandelen. Ik moest weten hoe het zat en dan kon ik vertrekken met een volstrekte onwetendheid en onzekerheid. Als ik dan langere tijd in zo'n situatie verkeerde, kwam er op een gegeven moment een overtuiging. Op die manier ben ik in staat geweest op allerlei verschillende terreinen beleidsadviezen te geven, dus om te zeggen: probeer dit eens, dan denk ik dat er dét uitkomt.' Zo was prof. Stalpers lid van de Ministeriële Commissie Sociale Integratie Probleemgezinnen (1959-1961), die de nieuwe gedachte lanceerde dat het sociaal achterblijven van probleemgezinnen in hoge mate maatschappelijk geconditioneerd was. Allereerst gaat het om de kansen die deze mensen al dan niet in hun leven gehad hebben, meent Stalpers. Je kunt mensen niet verantwoordelijk stellen voor zaken waar ze niet de mogelijkheden en bevoegdheden voor hebben. 'Je moet mensen kansen geven en dan niet alleen materieel gezien. Ze moeten ook anderen ontmoeten die iets uitstralen. Die laten zien dat ze van hen houden en dat

Univers

ze nog meer zouden kunnen groeien. Als je dat teweeg kunt brengen, zit er dikwijls meer in mensen dan je verwacht'. Het is zeker geen morele kwestie in tegenstelling tot wat veel mensen destijds meenden. Met zichtbaar plezier memoreert Stalpers hoe hij eens uitgenodigd was om voor een groep dominees te praten, waar hij nogal wat opschudding veroorzaakte door morele oorzaken resoluut van de hand te wijzen. 'Ik zei toen: 'Kijk, net zo goed als deze mensen wat u noemt moreel tekortschieten dóór de omstandigheden, kan ik tegen u zeggen dat u zo netjes leeft vanwege uw eigen omstandigheden. Want als u overspel gaat plegen of dronken wordt, verliest u uw baantje'. Toen werden een aantal mensen rood, van woede of omdat ze beschaamd waren.' Stalpers' visie werd door meer mensen becritiseerd. Herhaaldelijk kreeg hij het verwijt de zaken te simpel en te irreëel voor te stellen. Hij vond ondermeer ondersteuning voor zijn ideeën door in de geschiedenis te kijken naar de feodale samenleving en de plattelandsomgeving. Daar leefden mensen dichter bij elkaar, waren afhankelijk van elkaar en hielpen elkaar. In zo'n soort klimaat zag hij dat ook zeer eenvoudige arbeiders niet uit de boot vielen omdat ze veel meer op anderen konden terugvallen. Om ook in de samenleving van de jaren zestig de afstanden weer kleiner te maken, stelde hij destijds voor om veel meer gemeenschappelijke voorzieningen te treffen vooreen aantal gezinnen. Gezamenlijk koken en schoonmaken bijvoorbeeld, zodat

mensen elkaar konden helpen. Inderdaad kwamen die voorzieningen er ook, onder meer in de vorm van alternatieve leefgemeenschappen. Maar ook in een wat andere vorm dan Stalpers voor ogen had gehad: de friettenten. Prof. Stalpers constateert dat achteraf veel van zijn ideeën toch bewaarheid zijn geworden, alle critici ten spijt. 'Van zoveel dingen waar ik aan begon was ik ook zo overtuigd en in de meeste gevallen klopte dat ook. Ik denk ook dat mijn waarde erin ligt een neus te hebben voor nieuwe ontwikkelingen op dat terrein.'

U heeft herhaaldelijk kritiek uitgeoefend op het welzijnsbeleid van de overheid. Stalpers: 'Dat is een manier om bij te sturen.' Heeft dat altijd wel geholpen? U ageerde bijvoorbeeld nogal tegen de mammoetwet. Is er sindsdien veel veranderd? Stalpers: 'Wat het ondenwijs betreft heb ik nog steeds geen gelijk gekregen, maar ik ben ervan overtuigd dat het onderwijs veranderd moet gaan worden. Kijk eens hoe het onderwijs is afgebroken en hoe kinderen uit de realiteit gehaald werden. Alle aspecten van de wereld werden wetenschapsgewijs in bits verdeeld en over de week verspreid drie maal aangeboden. Uit dat lego systeem moet je dan maar een beeld van de wereld opbouwen. Het is niet dwaas om dat een beetje te doen, maar wel om het zo volmaakt te doen en verspreid over de hele wereld. Ik denk dat je kinderen meer de procesmatige opbouw moet leren; je moet ze ervaringen meegeven, zodat ze inzicht krijgen in hun eigen handelen.' Ook ons volgepropte onderwijsprogramma komt de kwaliteit van het onderwijs niet ten goede, meent Stalpers. Een deel daarvan zou kunnen verschuiven naar de toenemende vrije tijd. Langzaam maar zeker gaan we immers toe naar een 25 urige werkweek, voorspelt hij. En dat is ook nodig om bepaalde problemen het hoofd te kunnen bieden. Man en vrouw kunnen dan beiden én werken én voor hun gezin zorgen. Bovendien is er meer ruimte voor allerlei zaken, waar in de 40 urige werkweek

meestal weinig gelegenheid voor is. Stalpers: 'Nu zijn er een hoop dingen die blijven mislukken. Die chips creeëren werkeloosheid en er wordt steeds maar gezegd dat men dat met volledige werkgelegenheid moet oplossen. Dat is volkomen regressief. Men ziet niet eens dat het zo niet lukt.' Maar als een 25 urige werkweek al niet stuit op onwillige werkgevers, dan bestaan er bij mensen zelf vaak toch nog weerstanden? Stalpers: 'Ze moeten er aan wennen. Er zijn nog steeds mannen die niet achter een kinderwagen willen lopen, zeker niet als enige en eerste in de buurt. Maar dat zijn toch gewenningskwesties en een herdefiniëring van de mannenrol? Het hoeft niet in een vinnige 'battle of the sexes' te gebeuren. Zo zie ik het niet. Het leven wordt er aardiger door.' Even terug naar het onderwijs. Wat vindt u van het universitair onderwijs waar u heel direct mee te maken hebt? Stalpers: 'Ik zie zoveel mensen die angst vertonen om buiten hun vakgebied te treden. Ze hebben één vak geleerd en daarbinnen willen ze dan nog eens uitsluitend in dat kleine specialisme denken. Nou, zo kun je in de praktijk niet werken. Dat beleidsdenken wat ik dan deed, was geen kunst die ik alleen bezat. Dat is een manier van werken. Dat moet iedereen leren die met problemen omgaat. De aanwezigheid van zoveel docenten en zoveel jonge mensen zou meer benut moeten worden. Onderwijs moet meer zijn dan monodimensionaal doorseinen van disciplines. Een aantal mensen speelt dat ook klaar.' Juist om verschillende facettten van problemen te laten gelden is Stalpers voorstander van projectonderwijs. Zijn studenten - zowel sociologie als psychologie hield hij voor dat ze niet alleen hun vak moesten toepassen, maar dat ze mensen moesten kunnen helpen, problerpen kunnen oplossen. Ook normatieve aspecten van wetenschap zouden meer aan bod mogen komen, vindt Stalpers. Niet alleen kijken naar wat nuttig is, maar ook naar het waarom. Hoewel kunst niet behoorde tot de strikte leeropdracht van prof. Stalpers hield hij zich er veelvuldig mee bezig. In zijn visie is kunst dan ook overal aanwezig en beperkt de belangstelling voor kunst zich niet tot een handjevol mensen. 'Arbeiders bijvoorbeeld hebben interesse voor een bewuste kunstbeleving, want er zit volop kunst in hun leven. Wanneer ze een pak aantrekken, kijken ze verdomd goed in de spiegel hoe ze eruit zien. Dat is een vorm van toegepaste kunst: welbewust een vorm kiezen die subjectief expressief is, die gevoelens oproept en een zekere status. Eigenlijk proberen mensen overal die subjectieve kant van wat er objectief bestaat, tot uitdrukking te brengen: door het huis dat ze kiezen en de tuin die ze inrichten.' Met kunst op de KUB heeft Stalpers jarenlang te maken gehad door zijn voorzitterschap van de Kommissie Beeldende Kunst (KBK). Ook in die functie komt zijn visie op kunst duidelijk naar voren. Stalpers: 'We hebben als KBK nogal eens moeten adviseren bij het afsc^.affen van kunst. Het liefste kozen v^/e dan voor opdrachtwerk. vervolg op pag. 10

6 maart 1987

Onderwijsrecht-deskundige H. Hermans:

'Krimp en Groei lean academische vrijlieid bedreigen.'

De universiteiten zijn afdelingen van liet departement geworden. Ze raakten hun zelfstandigheid kwijt aan een bemoeizieke minister die zijn perken ver te buiten gaat. Tot die conclusie komt onderwijsrecht-deskundige dr. Herman Hermans. Hij bestudeerde de geschiedenis van de wetgeving over de bestuurlijke zelfstandigheid van de universiteiten in ons land. De vrijheid van de wetenschap was - in theorie - nooit groter dan in onze tijd. Maar de praktijk van Krimp en Groei toont een beeld dat wel erg afwijkt van de letter van de wet. Kortgeleden schreef dr. H.L.C. Hermans (38) voor de Vereniging voor de vergelijfcende studie van het recht van België en Nederland een pre-advies over de bestuurlijke zelfstandigheid van de universiteiten in Nederland. Onder bestuurlijke zelfstandigheid die de universiteit als geheel heeft ten opzichte van de rijksoverheid'. De bijzondere instellingen van Tilburg, Nijmegen en Amsterdam (VU) blijven vrijwel onbesproken maar volgens Hermans gelden voor deze drie allang dezelfde rechten en plichten als voor de openbare wetenschapsinstellingen. In het pre-advies komt Hermans, docent onderwijsrecht aan de KUB en tevens aspirant-rechter in Arnhem, tot de voorzichtige slotsom dat de verhouding tussen overheid en universiteiten wordt verstoord door 'enkele onevenwichtigheden', die in de praktijk afbreuk zouden kunnen doen aan de bestuurlijke zelfstandigheid van deze universiteiten. De geschiedenis van de wetgeving op dit terrein geeft een bijna constante ontwikkeling naar meer autonomie van de instellingen te zien. Mijlpalen in deze historische hordenloop zijn onder meer het Organiek Besluit van 1815, de Wet op het Hoger Ondenwijs van 1876, de Wet op het wetenschappelijk onderwijs van 1960, de Wet universitaire bestuurshervorming 1970 en, tenslotte, de recent ingevoerde Wet op het wetenschappelijk onderwijs van 1986. Hermans in een toelichting op het pre-advies: 'De universitaire zelfstandigheid is op dit moment - in theorie - groter dan ooit. Toch constateer ik een paar onevenwichtigheden, zoals het ontbreken van een tussenniveau tussen universiteiten en overheid. De pas opgerichte Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten, de VSNU, heeft niet de wettelijke status om die bufferfunctie te vervullen. Dat wreekt zich bij de operatie Krimp en Groei heel duidelijk. Toen de minister met zijn plannen kwam zei de VSNU: minister, u moet de procedure volgen die in de W W O '86 is neergelegd. Dat betekende een pleidooi voor de verdeling van de bezuinigingspijn door de instellingen zelf en ook een vertraging van het te hoge tempo van de minister. Daarmee scoorde de VSNU volgens mij een sterk punt, want als er eenmaal een nieuwe wet is die garanties biedt tegen een al te indringende overheidsbemoeienis, volg dan ook de procedures die in die wet zijn neergelegd'. 'Maar een van de zwakke punten in die wet is dus dat de procedures niet voorzien in een duidelijk tussenniveau. De minister kan met alle instellingen afzonderlijk gaan onderhandelen en ziet kennelijk toch de mogelijkheid om, met terzijdestelling van wat er verder in die wet is geregeld, zo'n procedure te volgen als bij Krimp en Groei. En dat staat natuurlijk lijnrecht tegenover

Univers

foto: Klaas Koppe

de bedoelingen van de Wet op het wetenschappelijk onderwijs'. Krimp en Groei maakt, aldus Hermans, een beleid mogelijk dat zelfs verder reikt dan het niveau van de vakgroep. 'De minister zou zich zelfs kunnen bemoeien met de leerstof. Dat gaat toch wel heel erg ver, vind ik. Dat vormt niet alleen een bedreiging van de positie van de universiteiten zelf, maar ook van wat met een duur woord de academische vrijheid wordt genoemd'. 'De minister zou bijvoorbeeld kunnen gaan voorschrijven wat de inhoud van een vak als Onderwijsrecht zou moeten zijn en dan is het eind zoek'. Maar hebben de instellingen zich niet te gemakkelijk bij die overval neergelegd? Hermans: 'Als Groei en Krimp in het Staatsblad komt is het een wet die de instellingen zullen moeten slikken. Ik vrees dat de universiteiten toch weinig gezag hebben in politieke kring. Ze kunnen geen vuist maken. En er is een toenemende neiging om de universiteiten op dezelfde voet

te behandelen als andere soorten van onderwijs. Met voorbijgaan aan de specifieke aard van het wetenschapsbedrijf'. Hebben de universiteiten recht op die specifieke plaats? Hermans: 'Ja, ik denk dat er aparte structuren nodig zijn om de processen van wetenschapsbeoefening en kennisoverdracht te waarborgen. Daartoe is juist heel zorgvuldig de wet uit 1986 geconstrueerd. En nu blijkt het dus mogelijk om alle ervaringen die bij de totstandkoming van die wet zijn gebundeld met één klap van tafel te werken.' 'In de optie van Groei en Krimp zijn de universiteiten helemaal niet zulke zelfstandige instellingen, maar zijn het afdelingen van het departement. Geregeerd door een directeur-generaal die op wat arrogante wijze zijn jongens de les leest. En dat heeft helemaal niks meer te maken met respect voor universitaire of wetenschappelijke vrijheid. Ook al is het waar dat er bezuinigingen nodig zijn en dat er een afstemming op de arbeidsmarkt moet plaatsvinden'. Hermans: 'De minister baseert zich bij zijn beleid op de mening van externe deskundigen en misschien kan het ook niet zonder het advies van relatieve buitenstaanders, want niemand heft zichzelf graag op, natuurlijk. Maar dat zou veel beter kunnen via een buffer als een Academische Raad of een VSNU. Ongetwijfeld zou dat allerlei interuniversitaire gevechten opleveren en er zouden zeker minder frisse dingen gebeuren, maar dan zijn het in elk geval de uni-

versiteiten zélf die tot bepaalde ingrepen besluiten. Dan hoef je minder beducht te zijn voor allerlei gedetailleerde bemoeienis, omdat de instellingen de neiging zullen hebben elkaar toch een minimale eigen bewegingsruimte te geven. Zij zullen zich zeker niet over eikaars leerstof uitlaten'. Herman Hermans vermoedt dat de tijdgeest het klimaat heeft geschapen waarin de arrogantie van de overheid kan gedijen.

Herman Hermans is universitair hoofddocent in het ondenwijsrecht aan de juridische faculteit. Onderwijsrecht is een experimenteel vak dat vrijwel nergens officieel wordt ondenwezen. Hermans: 'Er zit volgens mij vee! toekomst in. Over de positie van de universiteiten bijvoorbeeld is nog maar heel weinig geschreven en dat weinige stamt van dertig, veertig jaar terug'. De grondwettelijke aspecten van het onderwijs, de vrijheid van richting en inrichting en ook de academische vrijheid: al die aspecten zijn vaak blijven steken in kretologie, aldus Hermans. 'Er is bijna geen gericht onderzoek naar de werkelijke betekenis van dat soort begrippen'. Dat docentschap in Tilburg neemt Hermans overigens maar voor een klein deel van de week in beslag. De meeste tijd is hij werkzaam bij de rechtbank in Arnhem als rechter/plaatvervanger. Tot 15 oktober 1986 was Hermans secretaris van de commissie Polak, de commissie voor de bestuurshervorming van het wetenschappelijk onderwijs. In die hoedanigheid was hij dagelijks op de hoogte van wat er gebeurde in het universitaire ondenwijs, met name wat betreft de voorbereiding en de invoering van de WWO'86. De commissie, momenteel commissie Slagter genoemd, bestaat trouwens nog steeds als begeleidingscommissie voor de nieuwe wet. j^ygn Geurts Dr. H.L.C. Hermans. Preadvies: de bestuurlijke zelfstandigheid van de universiteiten in Nederland. W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1986. ISBN 90 271 2582 9.

'Er IS sprake van een naijlend effect van de zeventiger jaren. Toen is in de publieke opinie - terecht of onterecht - de overtuiging gevestigd dat het maar een losse boel is op die universiteiten. Dat men maareen beetje dik doet en zich graag achter dure kreten verschuilt om ongestoord z'n eigen hobbyisme te kunnen beoefenen. En dat het bestuurlijk een chaos is. Dat laatste is voor maar een heel klein deel bevestigd door het evaluatierapport van de commissie voor de bestuurshervorming. Maar in elk geval, zo rond 1980 leefde de duidelijke overtuiging dat er iets moest veranderen, dat het doelmatiger kon en dat er minder ruimte moest worden geboden aan hobbyisten. Overigens leefde dat gevoelen ook binnen de universiteiten zelf, er kwam ook maar een zwak protest tegen deze constateringen van buitenaf'. 'De afgelopen zes jaar is er veel gedaan om dat imago weg te nemen. Mede daardoor is de schade voor de universiteiten in de Wet op het Wetenschappelijk onderwijs beperkt gebleven'. vervolg op pag. 10 Dr. Herman Hermans

6 nnaart 1987

De eerste stap naar het bedrijfsleven 'Het is met overnamens net als in de liefde: er is een voorspel, een climax en een naspel'. Tot die uitspraak kwam Joep v/d Nieuwenhuizen, crisismanager van professie bijzijn inleiding van de jaarlijkse AlESEC-bedrijveninformatiedag op 26 februari op de KUB. In zeven sessies van circa 45 minuten kregen diverse grote bedrijven de gelegenheid zich te presenteren aan een uitgebreide groep doctoraalstudenten. Voornamelijk bedrijfseconomen en BIK-ers maakten van deze gelegenheid gebruik al was de belangstelling kleiner dan vorig jaar. Laura Ostendorf, voorzitter van AIESEC Tilburg: 'We noteren dit jaar ongeveer 300 inschrijvingen. Dat zijn er 100 minder dan vorig jaar maar dat is ook logisch want toen hadden we een hele grote groep studenten uit de oude structuur erbij. Al met al zijn we zeker niet ontevreden'. De vertegenwoordigde bedrijven waren in drie categorieën onder te brengen. Industriële zoals AKZO, Unilever, DSM en Philips; grote accountantskantoren als KKC, Moret & Limpberg en Van Dien & co en bedrijven uit het bankwezen en de verzekeringswereld. De manier van presenteren verschilde nadrukkelijk al waren duidelijke overeenkomsten op te merken: zo moet de academicus van nu en de kaderfunctionaris van de toekomst naast vakkennis beschikken over communicatieve vaardigheden, leidinggevende capaciteiten, representatieve eigenschappen maar vooral zeer mobiel zijn. Deze eisen zijn hoog maar niet onredelijk, vindt Dhr. Verwijlen, personeelsfunctionaris en namens de AMRO op deze dag aanwezig: 'Het lijkt een schaap met vijf poten maar we moeten wel. De concurrentie is moordend en we willen alleen het beste van het beste binnenhalen'. Vorig jaar kreeg volgens Verwijlen de AMRO 1200 sollicitanten voor een kaderfunctie. Uiteindelijk werden hiervan 35 personen aangenomen. Zij ondergingen naast een kantorenstage van 4 maanden een uitgebreide en zware kaderopleiding van 3,5 maand waar de inmiddels beruchte 'survival'week in de Ardennen deel van uitmaakt.

vervolg van pag. 9

Hermans Als men op de oude voet was doorgegaan zou er een minder voordelige wetgeving zijn gekomen? Hermans: 'Ja, ik denk van wel. In het rapport Gewubd en Gewogen werden toch voorstellen gedaan die een grotere aantasting betekenden van de universitaire democratie dan uiteindelijk in de wet is gerealiseerd. Wanneer de universiteiten fn de afgelopen jaren hun imago niet wat hadden opgevijzeld dan zou de positie van bijvoorbeeld de universiteitsraad nog meer zijn aangetast dan nu is gebeurd'. 'In het vlak van planning en financiering zouden er mechanismen in de wet zijn terecht gekomen die de universiteiten minder waarborgen hadden geboden dan nu het geval is'. Niettemin, zo geeft Hermans toe, is er in de publieke opinie een rest blijven hangen van het chaotische beeld van vroeger. En dat maakt het mogelijk om ook nu nog plannen als Krimp en Groei te lanceren. Hoe kun je de politiek wijzen op haar verantwoordelijkheid? Hermans: 'Men zou de leden van de Staten Generaal erop moeten wijzen dat er Univers

Dat niet alle banken zo weinig academici aannemen bewijst de N M B . Ongeveer 160 kandidaten worden jaarlijks voor een kaderfunctie opgeleid al dient gezegd dat ook hier het aantal sollicitanten groot is.' 'Op één advertentie in november kregen we maar liefst 800 reacties,' vertelt drs F. Holtkamp, personeelsfunctionaris op het hoofdkantoor van de NMB en tevens begeleider van een aantal trainees. Hij vindt dit soort dagen uitermate zinvol al verschilt het resultaat elk jaar. 'Naast de naamsbekendheid komen we hier om goede mensen weg te halen. Gemiddeld houden we aan deze dag en de individuele gesprekkendag zo'n 2 è 3 personen over waarmee we verder gaan. Vorig jaar hadden we een topjaar want van de 8 kandidaten waar we mee spraken bleven 6 man over waarvan er uiteindelijk nog één uit eigen beweging afzegde. Zo'n grote oogst is wel uitzonderlijk,' aldus Holtkamp. Bij de industriële ondernemingen viel het verschil in presentatie duidelijk op. Akzo hield het kort en stelde de bezoekers meteen in de gelegenheid vragen te stellen. Unilever daarentegen had een personeelsfunctionaris uit de commerciële hoek gestuurd. Na een boeiend"betoog wisten de studenten alles af van een commerciële of financieeel economische carrière bij deze multinational. De carrière is hier volledig uitgestippeld; alle functies waar iemand naar doorschuift zijn van te voren bepaald. Het begin is echter het moeilijkste: 'Je wordt met een auto vol folders en ander reclamemateriaal op pad gestuurd en je moet maar zien dat je die op een gunstige plaats in de winkels krijgt. Dat is pure 'onthe-job-training' en essentieel voor elke potentiële marketing-man. Het zijn zeker geen lullige karweitjes waarvoor we niemand anders kunnen krijgen. Als je die periode hebt overleefd volgt het echte werk. een wetgeving is aangenomen die een zeker evenwicht heeft bereikt. En dat men niet veertien dagen na het in werking treden van die wet bij wijze van overval een nieuw wetje kan aannemen waarin al die fraaie principes met voeten worden getreden. Het vertrouwen dat men de universiteiten kennelijk heeft willen geven moet men ook gestand doen. En als het noodzakelijk is bezuinigingen te verwezenlijken, laat dat dan zoveel mogelijk via de lijnen van de W W O gebeuren'. Verkeren de bijzondere instellingen bij dit alles in een uitzonderingspositie? Hermans: 'De positie van de bijzondere instellingen zou aanleiding moeten zijn om een ingreep van hogerhand a fortiori af te wijzen. Maar overigens hebben de KUB, de KUN en de VU - omdat ze sinds 1970 voor 100% bekostigd worden door het rijk - allerlei voorwoorden en wettelijke regelingen moeten accepteren die hen op gelijke voet brengen met de openbare instellingen. Er is dus geen of zeer weinig daadwerkelijk verschil. De bestuursvorm kan verschillen - stichting of vereniging - maar onder dat niveau zijn de regelingen voor iedereen gelijk en in verreweg de meeste gevallen moeten de bijzondere instellingen precies zo handelen als de openbare'. Twan Geurts

dan wordt je productmanager,' aldus de man van Unilever. De reacties op de dag waren positief. Met een zak vol folders, jaarverslagen en informatiemappen gingen de meesten huiswaarts. Een vierdejaars student: 'Je hebt er wel een hoop aan al weet ik dat de echte contacten niet op deze dag worden gelegd'. Een andere student liet een wat kritischer geluid horen: 'ik vond de meeste verhalen erg op elkaar lijken en soms kon je toch wel merken dat ze Tilburg nog als de provincie zien'. De twijfels golden na deze dag vooral het overstelpende aantal sollicitanten en het grote aantal kwalificaties waaraan potentiële kaderfunctionarissen moeten voldoen. Soms valt dat selecteren echter niet moeilijk. Nogmaals Verwijlen van de A M RO: 'Het is niet gemakkelijk om uit 1200 brieven te selecteren maar als mensen gaan schrijven, en dat komt voor: ik solliciteer bij de AMRO omdat ik bij de ABN ben afgewezen, dan vliegen ze er meteen uit'. F.S.

Stichting Reprorectit wil geld van universiteiten De stichting Reprorecht wil dat de universiteiten gaan betalen voor het kopiëren van 'beschermde geschriften'. Uitgaande van het wettelijk vastgestelde tarief van een dubbeltje per pagina, vraagt de stichting de instellingen vooralsnog om een jaarlijks terugkerend bedrag van ongeveer anderhalf miljoen gulden. Het gevraagde bedrag staat los van de kopieerkosten die de universiteiten betalen voor de samenstelling van readers. Vorig jaar spraken de universiteiten, na tussenkomst van de rechter, met de Koninklijke Nederlandse Uitgeversbond (KNUB) af vervolg van pag. 8

Stalpers We richtten ons op objecten die de universiteit dat stadachtige geven in de verdere uitbouw als leefwereld. Daarbij gaat het niet zozeer om het opbouwen van een verzameling kunst die representatief is voor deze tijd of die in de loop der tijd representatief wordt voor deze tijd. Dat is interessant maar niet primair. Het is hier geen tentoonstellingsruimte, waarbij we Sonsbeekje of zo sfselen.' En de kunstkermis dan? Stalpers veert enthousiast op bij het horen van het woord kunstkermis. 'Ja, dat is weer zo'n andere tinteling. Overigens moet ik zeggen dat het initiatief van de TEST komt; wij zijn daarin alleen ontzettend graag meegegaan. Maar de kunstkermis vormt geen tentoonstelling die we zelf willen presenteren. Het gaat er vooral om allerlei vormen van kunst die al in de stad en regio aanwezig zijn, een podium te geven.' U heeft de ontwikkeling van het sociaalcultureel werk vanaf het begin meegemaakt. Is het niet teleurstellend om aan het eind van uw carrière te zien dat ongeveer alle terreinen waar u zich al die jaren voor sterk gemaakt heeft nu door bezuinigingen aan het afbrokkelen zijn? Stalpers: 'Voor een deel kan dat afgebroken worden, omdat er al heel veel mee be-

dat zij die instelling daarvoor voortaan 2,5 cent per gemaakte kopie verschuldigd zijn. Volgens het hoofd van het bureau van Reprorecht, A.F. Beemsterboer, kopiëren de universiteiten echter ook voor andere doeleinden: 'Het totale kopiëren omvat behalve de readers ook syllabi, informatiemappen en dergelijke.' De universiteiten moeten daarvoor eveneens kopieerkosten betalen, dat wil zeggen: voor zover 'beschermde geschriften' worden gereproduceerd. De stichting Reprorecht is de door het ministerie van justitie aangewezen instantie voor de incassering van deze gelden. De stichting betaalt op haar beurt aan uitgevers en auteurs. Beemsterboer heeft de universiteiten in december voorgesteld om voorlopig uit te gaan van honderd gekopieerde pagina's per student per jaar. Met ruim 150.000 studenten en het wettelijk tarief van een dubbeltje per pagina moeten de instellingen dan anderhalf miljoen gulden gaan betalen. Beemsterboer wil een deel van de te innen gelden in eerste aanleg gebruiken om te onderzoeken hoe hoog het aantal pagina's per student in werkelijkheid is. Hij maakt duidelijk dat honderd pagina's geen willekeurige schatting is. Buitenlands onderzoek toonde aan dat universiteiten in landen als Zweden en Duitsland per student jaarlijks tussen de 120 en 600 pagina's - readers niet inbegrepen - kopiëren. Vorige week is van VSNU-zijde op het voorstel van Beemsterboer gereageerd. De universiteiten vinden het getal van honderd pagina's te hoog en stellen dat de juridische basis van de aanspraken van Reprorecht onduidelijk is. Zij hebben voorgesteld om de eigen administraties, die nu het kopiëren van readers moeten gaan bijhouden, te laten inventariseren wat verder nog wordt gereproduceerd. In afwachting van de uitkomsten van die inventarisatie zou er alvast meer duidelijkheid moeten komen over de juridische kant van de zaak. R.P./UP

reikt is. Leefpatronen gaan zich wijzigen. Eerst vormden club- en buurthuizen bijvoorbeeld de maatstaf voor wat iedere wijk moest hebben. Nu ligt het bestedingspatroon van jonge mensen wat betreft tijd en geld heel anders. Ze willen veel meer als vrije consumenten hun eigen plek bepalen. Zo'n clubhuis willen ze hooguit nog als onderdak biedende plaats. Bovendien onstaat er een veelheid van patronen.' Tien jaar geleden bij een manifestatie van bejaarden zei u dat iedereen zelf zou moeten kunnen bepalen wanneer hij met pensioen gaat. Nu is het uw beurt, wilt u eigenlijk al weg? Stalpers: 'Als je denkt dat het alleen in je arbeid ligt, heb je niet ver gekeken. Arbeid zit overal. Overal waar je iets aardigs voor jezelf doet, voor anderen of aan de tuin. Mijn idee is altijd geweet dat er meer 'leisure' in het werk moest zitten en meer werk in de'leisure'. 'Leisure' wil zoiets zeggen als 'vrije tijd', maar ook 'ontspannen'. Ik vond dat verhoudingen in het werk meer plezier en zelfexpressie moesten bevatten. En om gewoon de tijd te hebben om te kunnen nadenken! Ik beleef immens veel plezier aan nadenken en de spanning zolang ik de oplossing nog niet heb. Je hebt zo'n Brabants gezegde dat ook voor mij opgaat: 'k Zou willen da'k verstand had van 't prakkizeren da'k soms doe.' Yvonne Ton 6 maart 1987

KUB-CUP

Spelenderwijs economische verbanden leggen De computer rukt steeds verder op binnen het onderwijs. Maandagavond 23 februari werd op de economische faculteit het eerste officiële én verplichte computerspel gespeeld. Inzet was de KUB-cup, een wisseltrofee waar voortaan ieder Jaar om gestreden gaat worden. Ruim vier jaar geleden werd het spel geïntroduceerd en kreeg de naam S/er-spel mee; Simulatie of International Economie Relations. Sinds drie jaar is het een verplicht onderdeel voor de derde jaars economiestudenten die het vak Internationale Economische Betrekkingen volgen. Drs. Hans Gremmen, docent lEB, houdt zich intensief met het spel bezig. 'Het S/er-spel is een onderdeel binnen de onderwijsvernieuwing en valt in drie delen uiteen. Op de eerste plaats krijgen de studenten een aantal inleidende colleges over het economisch model, dat tijdens het spel gebruikt wordt. Het tweede onderdeel betreft het spelen zelf met behulp van een aantal terminals en ten slotte worden er door de studenten papers geschreven. Op basis van deze papers wordt het cijfer voor het eerste gedeelte van het vak lEB vastgesteld'. Hoewel het S/er-spel een computerspel is, is het niet noodzakelijk dat men goed met een computer overweg moet kunnen. Aan de terminal hoeven de studenten slechts vijf bewerkingen uit te voeren: het intoetsen van yes, no, plus, min en een getal. Het is de bedoeling dat de Poolse studenten, die in maart naar Nederland komen en veel minder computerervaring hebben dan de Nederlandse studenten, het spel ook gaan spelen. Het S/er-spel wordt gespeeld met vier

groepen studenten. Elke groep bestaat uit twee of drie mensen en bestuurt één land. De wereld bestaat aldus slechts uit vier landen die aan elkaar gekoppeld zijn. 'Het is een interactief spel', zegt Hans Gremmen,' als land beïnvloed je alle andere landen. De bedoeling van het spel is om de welvaart van het eigen land te vergroten. Daartoe hebben de studenten de beschikking over een aantal impulsen. Door een verandering in te voeren in de belastingtarieven, de lonen, de wisselkoersen, de ambtenarensalarissen of door ambtenaren te ontslaan of aan te trekken moeten de studenten de welvaart zien te maximaliseren'. De impulsen zijn wel aan grenzen gebonden. Zo mag men maximaal tien procent devalueren en eveneens maximaal tien procent van de ambtenaren ontslaan. De private consumptie, de werkloosheid, de mutatie van het prijsindexcijfer, het finan-

Vervolg van pag. 3

Toekomst baanlozenf onds onzeker stituut voor Academische Studies opgericht. Dat moest een voorziening voor baanloze academici worden, dus wat het baanlozenfonds nu is. 'Van daaruit', aldus Nol Verhagen, 'is in de loop van 1984 en '85 het nieuwe TIAS tot ontwikkeling gebracht: het TIAS dat de post-doctorale opleidingen verzorgt.' Dit werd geen partikulier initiatief maar een universiteitsaangelegenheid. Het geld dat door de oorspronkelijke initiatiefnemers voor het baanlozenfonds bij het bedrijfsleven en instellingen is vergaard, een slordige zeven ton, werd in beheer gegeven bij de Stichting Steunfonds Katfioliel< Hoger Onderwijs. Dat was meer een startsubsidie die over enkele jaren werd uitgesmeerd. Zoals gemeld is dit bedrag danig aan het opraken. Verder is de bijdrage van de universiteit, dat via een potje van het ministerie de kosten van een secretaresse, een onderzoekscoördinator en schoonmakers voor haar rekening nam, gestopt omdat het potje van het ministerie is uitgeput. Het bestuur van het TIAS zag aankomen dat er bij een ongewijzigd beleid over anderhalf jaar geen geld meer zou zijn. Verhagen: 'Het probleem in die kwestie was dat de onderzoekers van de

Univers

Stationsstraat op het moment dat ze te horen kregen dat de budgetten verlaagd zouden worden, geen inzicht hadden in de financiële situatie zoals ik die had. Zij werden nogal plotseling geconfronteerd met de maatregel en er was niet voldoende overleg, zeker niet met iedereen, geweest. Dat hebben we nu hersteld en we zijn met elkaar aan het praten wat we van elkaar mogen verwachten.-' De subsidie die is aangevraagd bij het Gewestelijk Arbeidsbureau zou het fonds uit de brand kunnen helpen, maar dan zijn ze er nog niet. Het AlO-stelsel neemt een groot deel van de functie van het baanlozenfonds over. 'Je zou inderdaad kunnen zeggen, dat is mijn persoonlijke opvatting', meent Verhagen, 'dat tiet fonds in zijn huidige gedaante voor een groot gedeelte overbodig wordt.' Jaarlijks zullen er tientallen AlO-plaatsen op de universiteit beschikbaar komen, zegt hij. De enkelingen die willen promoveren en waarvoor geen plaats binnen het AlO-stelsel is, zouden dan bij het fonds terecht kunnen. Verhagen: 'Afgezien van de vraag waar dat geld vandaan moet komen is de vraag of dat de moeite waard is om zo'n fonds voor in stand te houden.' Ook prof. H. Peeters, voorzitter van het

cieringstekort en het betalingsbalanssaldo zijn de determinanten van de welvaart. Als het spel begint zijn de vier landen precies aan elkaar gelijk. Elke groep studenten heeft dan ongeveer 20 minuten de tijd om een aantal impulsen uit te dokteren. Als alle vierde groepen hun impulsen hebben ingetoetst rekent de computer het welvaartsniveau voor elk van de landen uit. Op basis hiervan worden nieuwe strategieën ontwikkeld. Het is niet uitgesloten dat er handelsblokken gevormd worden: landen met het laagste welvaartspeil kunnen hun economische politiek coördineren, zodat ze gezamenlijk de koploper inhalen. Wordt het spel op het laagste niveau gespeeld, dan worden er acht rondes gehouden. Derdejaars studenten die het vak lEB in het tweede"semester volgen spelen meerdere rondes met langere bedenktijden. Bij hen zijn de economische modellen uitgebreider: er wordt gewerkt met een ingewikkel-

fonds, stelt dat deze voorziening door het AlO-stelsel is ingehaald. 'Ik denk dat je ruwweg mag zeggen dat met het AlOstelsel de noodzaak voor aparte voorzieningen vervalt', aldus Peeters. Daarom is de animo bij het bedrijfsleven om opnieuw geld beschikbaar te stellen minimaal, stelt hij. Met het nog aanwezige geld, eventueel aangevuld met het subsidie van het Arbeidsbureau kan het fonds nog wel een paar jaar doorgaan. Peeters: 'De mensen die nu in huis zijn, proberen we hun ritte laten afmaken en ik denk dat dat wel lukt maar we gaan geen nieuwe verplichtingen aan', aldus prof. Peeters. 'Het zal wel afgebouwd moeten worden.' Gerard Rutten

Geharrewar rond meubilair studentengroeperingen voorbij Er komt zo snel mogelijk duidelijkheid over het meubilair voor studentengroeperingen die gebruik maken van ruimten in de universiteit. Het College van Bestuur zal de Universiteitsraad op de hoogte brengen als het zover is. Het CvB heeft op dit moment onvoldoende inzicht in de hoeveelheid en de kwaliteit van het meubilair en het mate-

dere productiefunctie en de monetaire sector wordt aan het model toegevoegd. De achterliggende filosofie van het computerspel is volgens Hans Gremmen 'om spelenderwijs economische verbanden duidelijk te maken zonder gebruik te maken van de spoorboekjes en laten zien dat economisch beleid erg ingewikkeld is ondanks de relatief eenvoudige modellen'. De beschrijving van de varianten die in dit simulatiespel aan de orde kunnen komen en de theoretische overwegingen ervan vormen het onderwerp van het proefschrift dat Gremmen nu aan het schrijven is. Verder ligt het in de bedoeling dat het spelen van dit computerspel een van de lustrumactiviteiten wordt bij het 60-jarig bestaan van de KUB dit jaar. Dit jaar werden de voorrondes al in de herfst gehouden. Aan de finale van afgelopen maandag deden elf studenten mee, waaronder één vrouwelijke. Nadat Hans Gremmen de trofee had laten zien (in eerste instantie ging het om een plastic koffiebekertje (cup) op een marmeren voetje te plaatsen - 'maar deze zou het maar een avond uithouden') werd het model nog eens doorgenomen en er werden groepjes gevormd: drie van drie mensen en één van twee. In een ontspannen sfeertje - van een wedstrijdelement was nog weinig te merken - verdwenen de groepjes naar een eigen zaaltje en werden de eerste impulsen ingetoetst, hoewel de eenstemmigheid over de te volgen politiek nog ver te zoeken was. Het aantal te spelen rondes werd bewust geheim gehouden daar men anders te veel korte-termijn politiek zou gaan voeren. De resultaten na de eerste ronde leidde tot nogal wat onbegrip en naar mate het spel vorderde, daalde het niveau van het woordgebruik. Uiteindelijk werd het team bestaande uit Anke Meuffels, Alexander Weiss en Ed Willems winnaar van de eerste KUB-cup. Een winst die volgens Hans Gremmen vooral te danken was aan het niet al te rigoureuze beleid dat de winnaars voerden. Prof. Verheyen, decaan van de economische faculteit reikte woensdag 25 februari de beker uit. M.K. riaal dat vrijkomt bij de herinrichting van gebouw P en weet ook nog niet wat voor materiaal de studentengroeperingen nodig hebben. Verder zoekt het College uit, of de bedragen die de subsidiecommissie voor de inrichting van de 'lange poot' van gebouw O toegezegd heeft, voldoende zijn. Het meubilair dat daarvoor nodig is, mag niet los gezien worden van dat waaraan de studentengroeperingen behoefte hebben. Dat is de strekking van een motie van de Progressieve Studenten Fraktie (PSF), die vorige week donderdag door de U-raad aangenomen werd. Daarmee kwam een einde aan de onduidelijkheid die tot nu toe over deze zaak bestond. Het CvB verwacht nog hooguit problemen in de overgangsfase van de (her-)inrichting van de gebouwen P en O. Meubilair dat in gebouw P overbodig is, kan verhuizen naar gebouw O en in overleg met de subsidiecommissie bekijkt het College hoe alles het beste te financieren is. Er komt voor deze operatie in elke geval geen extra bedrag in de begroting, maar als mogelijke financieringsbronnen worden de subsidiecommissie, de beleidsreserve en de regeling af- en overschrijving genoemd. De PSF toonde zich met deze toezegging tevreden en verwacht niet dat in de toekomst nieuwe perikelen rond het meubilair voor studentengroeperingen zullen ont^'^^"-

H.d.B.

Lorna Halley is een vastberaden accountant Ze weet heel goed wat ze wil zelfetandig werken op een topkantooi; zo snel mogelijk manager worden en daama in een even hoog tempo partner Zes maanden geleden solliciteerde ze bij Peat Marwick, waar ze binnen een dag werd aangenomen Wat ze ook zocht en vond is 'sfeer op de werkvloer' want hard aan hun carrière werkende niensen functioneren op de lange tcmiijn immers alleen goed als ze s morgens met plezier uit bed stappen

Om zo'n werkklimaat te scheppen heb je echter wel een unieke organisatie nodig Daarom besteden wij zoveel aandacht aan een gedegen carrierebegeleiding met in- en externe opleidingen Inclusief studieverlof Daarom ook leggen wij een brede basis en richten wij ons beleid op de verwachte expansie Verdergaande internationalisatie is hier het sleutelwoord Tenslotte zorgen wij voor ondersteuning met de meest geavanceerde controletechnieken, waarbij hergebruik van de PC centraal staat

Na dit korte verhaal mag u nog geen overtuigde mening hebben over waar u zich als accountant het beste kunt ontplooien Die heeft u wel na een gesprek met een van onze parmers Hij of zij kan u bijvoorbeeld uide^en hoe u binnen 3 a 4 jaar uw kwalificatie tot registeraccountant behaalt Bij een geëmancipeerde organisatie waar vrouwen gelijke kansen krijgen Ook mannelijke afetuderende bedrijfeeconomen of HEAO'ers mogen bellen vooreenafepraak MevrouwG Bots 0205733411

Carrières nieuwe stijl in accountancy

lË]

PEAT MARWICK NEDERLAND

Strawinskylaanl257,1077XX Amsterdam, Laan van Nieuw Oost-Indie 127,2593 BM Den Haag, Reigerstraat 30,6883 ES Velp

MEDEDELINGEN

FVACATURES Bij het bureau TIAS is vacant de functie van FINANCIEEL ADMINISTRATIEF MEDEWERKISVER Tal<en: - Financiële administratie TIAS en aan TIAS gelieerde instanties - Verrekening interne en externe diensten aan TIAS - Begrotingsvoorbereiding en bewaking - Beheer ruimtes + inventaris Eisen: - Boekhoudkunidge kennis MeaoMBA - Ervaring, zo mogelijk binnen de KUB - Praktische instelling en zelfstandigheid N.B. Functie-omvang kan, afhankelijk van ontwikkelingen later worden uitgebreid. Salaris: vanaf f 2.336,— bruto per maand bij volledige werktijd. > Sollicitaties schriftelijk, vergezeld van een curriculum vitae, onder vermelding van vacaturenummer 256 op de enveloppe, aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg. De programmagroep 'Verdelingsproblematiek bij de Sociale Zekerheid', een interfacultaire werkgroep binnen de Sociale Faculteit zoekt een ASSISTENT TOEGEVOEGD ONDERZOEKER M/V Taak: Verrichten van onderzoek naar de betekenis van verwantschapsnetwerken van bejaarden voor het gebruik van collectieve voorzieningen, met name in de gezondheidszorg. Functie-eisen: Een afgeronde studie in de sociale wetenschappen, economische of gezondheidswetenscha ppen. Gedegen kennis van methoden en technieken van sociaal wetenschappelijk onderzoek. Enige onderzoekservaring strekt tot aanbeveling. Bijzonderheden: De aanstelling geschiedt in principe

voor een periode tot 1 januari 1988. Verlenging van het dienstverband op projectbasis is niet uitgesloten. Salaris: min. f 3.039,- en max. f 4.098,bruto per maand. Informatie over deze functie bij prof.drs. G.A.B. Frinking, tel. 013662249 (werk) of 010-4528458 (prive). Sollicitaties schriftelijk, onder vermelding van het vacaturenummer 171 op de enveloppe, aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg. In het kader van het streven naar de evenwichtige personeelsopbouw worden vrouwen uitdrukkelijk uitgenodigd te solliciteren. Bij de vakgroep Econometrie van de Subfaculteit der Econometrie is de functie vacant van een UNIVERSITAIR DOCENT VOOR DE BEDRIJFSKUNDE In de t>edrijfseconometrie worden die delen van de bedrijfseconomie bestudeerd, waarin wiskundige en statistische analyse-methoden een essentiële rol spelen. Momenteel omvat deze studierichting zowel een theoretische als een meer praktisch gerichte variant. De eindverantwoordelijkheid voor deze studierichting alsmede voor de studierichting besliskunde wordt gedragen door één hoogleraar. De taken: - De onderwijstaak van betrokkene bestaat ten dele uit het verzorgen van colleges in de bedrijfseconometrie voor studenten econometrie, ten dele uit het begeleiden van afstudeerders in de studierichting bedrijfseconometrie; - De onderzoektaak ligt op een deelgebied van de bedrijfseconometrie en zal in overleg vastgesteld worden; - Leveren van een bijdrage aan organisatorische en bestuurlijke taken. De eisen: - Afgestudeerd zijn In de bedrijfseconometrie, bedrijfskunde, besliskunde of wiskundige economie met een goede kennis op het gebied van de bedrijfseconomie, de wiskunde en de mathematische statistiek;

ÖGH modc/tne g/tajisclie oftcfG/tneming met een /tijte t/taditie.

- In staat om in de praktijk spelende bedrijfseconomische problemen te modelleren, op te lossen en het resultaat te vertalen In termen van het oorspronkelijke probleem; - Goede didactische en contactuele capaciteiten. Salaris tot een maximum van f 6.854,-. Inlichtingen zijn te verkrijgen bij drs. J.H.J. Roemen (tel. 013-662054) en prof.dr. P.H.M. Ruys (tel. 013-662052, thuis 013-673918). Sollicitaties te richten aan het hoofd Personeelszaken onder vermelding van vacaturenummer 257 op de enveloppe. Postbus 90153, 5000 LE Tilburg.

JUR MEDEDELINGEN BURGERLMK RECHTB - M.b.t. het onderdeel Vertegenwoordiging: de pp. 94 t/m 112 (nrs. 113 t/m 135) uit Asser-van der Grinten vervallen. - Voor werkcollege lil (dl. 10-3/wo. 11-3) dienen voorbereid te worden de casusposities 11 a, 25 en 27. VAKGROEP SOCIAAL RECHT EN SOCIALE POLITIEK Gelegenheid tot het inzien en bespreken van het tentamen sociaal recht d.d. 21/1/1987 is er op woensdag 11 maarta.s., 17.15uur, AZ 115.

ALG Filmvereniging Letteren presenteert: OBLOMOV (in de cyclus 'Oosteuropese filmers') Deze Indrukwekkende Russische film van regisseur Mikhalkov gunt ons een blik in het leven van een ambtenaar van een jaar of dertig. Hij is eigenaar van een landgoed waarop hij niet woont en we zien hoe zijn leven is geworden tot een verblijf In zijn bed, waar hij weigert uit te komen. Een lyrische beweri<ing van Goncharov's schitterende roman uit 1858. Plaas /VZ 10, datum: 10 maart, tijd: 20.00 uur.

LEER VAN DE SOCIALE ZEKERHEID iV Voor de module 'Beleidsmaatregelen' bestaat de verplichte leerstof uit de Inhoud van de hoorcolleges en H. Deleeck, e.a.. De sociale zekerheid tussen droom en daad, hoofdstuk 2, p. 48-117. Bij de keuze van het werkstukthema kan men zich afzetten tegen Burns en Deleeck, hoofdstuk 2. Op het secretariaat SZW ligt een exemplaar van Burns ter inzage. Het werkstukvoorstel dient ten laatste op 12 maart ingeleverd op het secretariaat SZW. Het college van 9 maart vervalt; de werkstukvoorstellen worden besproken in een vervangend college op maandag 16maart, 13.30-15.30 uur in SZ37.

ECO DOCTORAALTENTAMENS Studenten die nog niet zijn geslaagd voor het propedeutisch examen economie of econometrie, maar toch enkele doctoraaltentamens in mei/juni willen afleggen, dienen een schriftelijke aanvraag hiertoe in te dienen bij Mevr. M.A.C. Timmers-Corvers kamer B 403, vóór 20 maart 1987. Gelieve duidelijk aan te geven welke doctoraal-tentamens het betreft. BETREFT ROOSTERWIJZIGINGEN Het college 'Algebra' voor eerstejaars economeristen van Ir. A.M.H. Gerards wordt vanaf 6 april 1987 verplaatst van woensdagmiddag 13.30 uur naar maandagmorgen 08.30 uur. Het college Algebra wordt dan gegeven van 08.30 uur tot 10.30 uur in SZ17. Vanaf 8 april 1987 is er tussen 10.30 en 15.30 uur wekelijks In CZ 230 en CZ 231 voor alle eerstejaars econometristen een computerpracticum Statistiek gepland. Bijzonderheden over dit computerpracticum zullen gegeven worden op het hoorcollege 'Inleiding tot de Waarschijnlijkheidsrekening en Mathematische Statistiek' van Dr. H.H. TIgelaar. J.C. de Vos, B 410 B.B. van der Genugten, B 435

ALG STUDENTENVERENIGING ONDERZOEK DERDE WERELD Het besturen van Derde-Wereld-onderwerpen en zeker het ter plekke onderzoel< doen, zijn zeer individuele bezigheden. Met vaak onnodig veel moeite kun je je weg uiteindelijk wel vinden. Veel tijd gaat zitten in het vinden van de juiste (bij-)vakken, het vinden van een interessante stage, het vinden van de juiste contactpersoneen en bovenal het vinden van de juslte voortzetting na je studie. Inhakende op dit laatste onderdeel is het duidelijk dat de kansen op de 'arbeidsmarkt' voor Derde-Werelddeskundigen niet zo rooskleurig zijn. Er zijn echter andere mogelijkheden, waaraan in een coördinerende vereniging gewerkt kan worden. Zoals; werken met behoud van uitkering, weri<en als vrijwilliger en het verrichten van onderzoek voor instellingen. Verder valt hier in het land te denken aan werkgroepen c.q. gespreksgroepen over bepaalde thema's. Een belangrijk knelpunt Is verder dat er verschillen bestaan tussen de diverse onderwijsprogramma's die worden aangeboden door de Nederiandse onderwijsinstellingen. De vereniging zou dit nauwlettend in eht oog moeten houden. Op het gebied van de fondsvorming kan ook aardig wat gedaan worden. Je kunt hierbij denken aan een studierelzenfonds en een fonds dat publicaties over de onderwerpen mogelijk maakt. Als belangrijkste randvoorwaarde geldt dat dit alles een positieve houding vereist ten aanzien van de student uit de Derde Wereld. Daar waar mogelijk moet samengewerkt worden. In de toekomst kan dan misschien ook aan uitwisseling gewerkt worden. Voor meer informatie kun je f 2,50 overmaken op gironummer 514773 t.n.v. Mark Renne o.v.v. STUV03W. Zo spoedig mogelijk krijg je dan een informatiepakket toegestuurd. Voor reacties of om sowieso als aspirant lid te worden kun je schrijven naar: STUV03W, p/a Wim Michels, Postbus 40022, Nijmegen.

o.a.; * kranten (in offset-rotatie) * periodieken * boeken * brocinures * folders * handeis- en familiedrukv\/erk

00 Univers

szw

drukkerij uitgeverij _ . , . reclame bureau c m . 0 6 J O P g D . V . Postbus 8 - 5110 /V\ Baarle-Nassau - Telefoon 04257 - 8922*

6 maart 1987

MEMO

Varidi VrTE/NAK-LEZING De Nederlandse Arabische Kring (NAK) organiseert in samenwerking met VITE, een lezing getiteld: Interest-free banking: a banker's view door M. Ashraf Tabassum, directeur van de Pakistaanse Habib Bank te Rotterdam. Het Islamitische réveil strekt zich niet alleen uit tot het religieuze leven, maar heeft ook consequenties voor de economische orde en de economische politiek. Het kapitalisme, socialisme en communisme worden beschouwd als materialistische ordeningssystemen, die schade berokkenen aan de waardigheid van het individu en aan zijn relatie tot Allah. Eén van de meest in het oog springende kenmerken van de Islamitische economische orde is het renteverbod. Dit heeft aanleiding gegeven tot de opkomst van een Islamitisch bankwezen dat momenteel een snelle groei doormaakt. Plaats: The Gallery Club, Heuvelring 37, Tilburg Datum: woensdag 18 maart Tijd: 20.00 uur Info: VITE 662722.

TAALCURSUS SPAANS Spaanse taalcursus in Salamanca! Oudste universiteitsstad van Spanje. 1 maand f 700,— voor collegegeld, boeken en verblijf; f 1050,— mét maaltijden erbij. Gehele jaar door; 5 nivo's, óók beginners. Kortere en langere cursussen. Flamenco-dansen, sauna. Colegio de Estudios Hispanicos Bagijnhof 25, Schiedam, tel. 010-4735767.

PSYCHaAVOND PST organiseert in samenwerking met café De Plaats op dinsdag 10 maart een psycho-avond. Niet geheel zonder trots hebben wij voor deze avond de J.P. Bluesband weten te strikken. De J.P. Bluesband wordt, in de kring van liefhebbers en kenners, als een van de beste bluesbands in Nederland en België afgeschilderd. Deze graag geziene band in de BRT-studio's speelt een strakke swing.

NIEUWE LEDEN Beleggingsclub 'de Studiebeurs' is een vereniging voor studenten die geïnteresseerd zijn in allerlei beleggingszaken. Hiertoe houdt zij zich bezig met de bestudering van beursfondsen en bedrijfstakken, beleggen en het organiseren van lezingen en excursies. Per 1 april (geen grap) is toetreding van nieuwe leden mogelijk. Voor geïnteresseerden wordt een informatie bijeenkomst georganiseerd, waarop de activiteiten nader worden toegelicht en er gelegenheid is tot het stellen van vragen is. Deze bijeenkomst zal gehouden worden op 10 maart, 10.30 uur, in zaal CZ 217. Definitieve aanmelding als lid dient te geschieden vóór 19 maart bij secretaris Corinne Klunder, bij voorkeur op 16 of 17 maart tussen 17.00 en 19.00 uur. Tel. 013-353596.

PERIODE 9 T/M 13 MAART MAANDAG 9/3 preisoep - bamigroentesoep cordon bleu - gebakken lever - vleesjus witte kool - aardappelkroketten of gekookte aardappelen Veg: pasteitje met kaasragout broccolli - aardappelkroketten DINSDAG 10/3 oxtail clair - selderysoep bami goreng - kroepoek - seroendeng kipcorn met satesaus stamppot boerekool - rookworst uiensaus Veg: bami goreng - kroepoek seroendeng - groenterof- satesaus WOENSDAG 11/3 taugésoep - erwtensoep gehakt in bladerdeeg - goulash spercieboontjes - venkelsalade gebakken of gekookte aardappelen Veg: eierragout - spercieboontjes gebakken aardappelen DONDERDAG 12/3 kalfssoep - juliennesoep spaghetti è la bolognese gemengde groente - kaas blinde vink - bleekseldery è la crème gekookte aardappelen Veg: spaghettischotel gemengde groente - kaas VRIJDAG 13/3 tomatensoep - heldere champignonsoep visstick - gyrosburger - ravigottesaus parijse worteltjes - andijviesalade patates frites of gekookte aardappelen Veg: hamburger - ravigottesaus worteltjes - frites

20 ONDERZOEKSBEURZEN EUROPESE INTEGRATIE 1987-1988 Om het universitair onderzoek over de Europese integratie te stimuleren, verleent de Commissie der Europese Gemeenschappen in juli 1987 onderzoeksbeurzen voor een maximumbedrag van f 11.000,-. Reglement: 1. De beurzen zijn bestemd voor jonge universitaire docenten, wetenschappelijke assistenten en hoogleraren aan het begin van hun loopbaan die zich individueel of in groepsverband met de bestudering van de Europese integratie. 2. Aanvragen dienen in tweevoud te worden opgesteld en de volgende stukken te omvatten: - een formulier voor het aanvragen van een beurs (te verkrijgen bij de onderstaande voorlichtingsbureaus); - een beschrijving van 5 tot 10 getikte bladzijden van het voorgenomen onderzoekswerk; - een curriculum vitae; - een attest van de hu idige functie bij de universiteit; - een raming van de uitgaven. 3. De maximumleeftijd is 40 jaar. 4. De beurs kan niet worden verlengd. 5. Het maximumbedrag van de beurs is 4500 ECU, uitbetaald in twee gedeelten, bij de aanvang en bij het einde der werkzaamheden. 6. De bursaal die in gebreke blijft, verbindt er zich toe het reeds ontvangen bedrag van zijn beurs terug te betalen. 7. Personeelsleden van de instellingen der Europese Gemeenschappen alsmede hun echtgenoten en kinderen

komen niet voor een beurs in aanmerking. 8. De studie (minimaal 40.000 woorden) dient te worden gesteld in één van de volgende talen: Deens, Duits, Engels, Frans, Grieks, Italiaans, Nederlands, Portugees, Spaans. De definitieve tekst, getypt in twee exemplaren, dient te worden ingediend vóór 1 oktober 1988. 9. De Commissie van de Europese Gemeenschappen behoudt zich het recht voor, bij te dragen in de kosten van publikatie van de studie. 10. Uiterlijk 15 juli 1987 wordt beslist welke kandidaten voor een beurs in aanmerking komen. 11. Kandidaturen dienen vóór 31 maart 1987 te worden ingediend bij de: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Directoraat-Generaal Voorlichting, Communicatie, Cultuur Voorlichting Universiteiten Wetstraat 200 B-1049 Brussel (Tel. 235.45.83 of 235.25.85). Inl.: Stichting Europa Centrum, 070602273.

EARSEL-SYMPOSIUM Van 4 tot 8 mei 1987 zal in het Leeuwenhorst Congres Centrum in Noordwijkerhout de European Association of Remote Sensing Laboratories (EAReL) haar jaarlijkse symposium houden. Dit symposium zal in 1987 vooral gewijd zijn aan de thans bereikte resultaten op het gebied van de aardobservatie/remote sensing en welke weg nog te gaan is om tot verdere operationele en eventueel commerciële toepassingen te komen. Dit is vooral van belang voor een goede planning van de Europese onderzoeksplanningen en van de toekomstige Europese ruimtevaartaktiviteiten. Om vooral Nederlandse studenten in de gelegenheid te stellen kennis te maken met drt Europese gebeuren, is de Kring van plan hen een reduktie te geven op de inschrijvingskosten. Deze zal f 1(X),- (in plaats van Ffrs. 650) bedragen voor studenten die een dagopleiding volgen aan een Universiteit. Hoger Beroepsonderwijs of andere onderwijsinstelling in Nederland. Als tegenprestatie wordt gevraagd om gezamenlijk een verslag van het symposium te maken en voor de Nederlandse situatie relevante konklusies en aanbevelingen te doen. Aanmelding en betaling dient vóór 1 april 1987 te geschieden bij: Kring voor Remote Sensing, Postbus 64,2600 AB DELFT, Postgiro 4080094.

GELDPREMIE De auteur van een wetenschappelijk artikel, dat een goed overzicht geeft van een van de alfawetenschappen, kan in aanmerking komen voor een premie in geld. Het betreft artikelen op het gebied van taal- en letterkunde, historische wetenschappen, wijsbegeerte en godgeleerdheid. De minister van Onderwijs en Wetenschappen heeft hiervoor in totaal ^ 15.000 ter beschikking gesteld. De premies zullen bestaan uit bedragen tussen de f I.OOOende/^ 1.500. Het te bekronen artikel moet zijn gepubliceerd in 1986 of 1987. Auteurs kunnen hun bijdragen zenden aan de Commissie Alfawetenschappen van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Herengracht 410412, 1017 BX Amsterdam. De inzendtermijn sluit 1 september 1987. De regeling is een experiment en geldt voorlopig voor 3 jaar.

Vrouwen\ LENTEKURSUS VROUWENSTUDIES 14-16 ARPIL1987, KUN Onder de titel 'Als vrouwen samen leven' organiseert het Centrum voor Vrouwenstudies een lentekursus van 14 tot 16 april 1987 o.l.v. dr. Margret Brugman en dr. Magda Michielsens. Het thema van de studiedagen wordt vanuit verschillende invalshoeken bestudeerd, t.w. vanuit de antropologie, literatuur- en minderhedenstudies, zwarte studies, lesbische studies en vanuit de sociaal-geschiedenis, (gastspreeksters zijn o.a. Saskia Wieringa. Flora van Houwelingen, Ria Lemaire, Anja van Kooten Niekerk en Sacha Wijmer, Ulrike Weinhold (o.v.)). Voor het forum zijn 4 experts uitgenodigd die vrouwenwerelden/vrouwenculturen vanuit de praktijk van hun (gedeeltelijk wetenschappeijk) werk kunnen belichten en met het publiek in discussie zullen gaan. Doelstelling van deze studiedagen is: verbreding van kennis over vrouwenstudies, kritische reflectie over vanzelfsprekendheden binnen de westerse kuituur over vrouwenkulturen en vrouwensamenwerkingsverbanden, inzicht in de variatie van deze kultuurvormen zowel cross-cultureel als ook historisch en inbedding van de opgedane inzichten in de bestaande werksituaties van de deelneemsters. De kosten voor de kursus bedragen f 70, — voor kursisten met een betaalde baan; f 35,— voor studentes en baanlozen. Van de kursisten wordt gevraagd vooraf het kursusmateriaal te bestuderen. Een reader zal enkele wekerf voor aanvang van de kursus worden toegestuurd. Inschrijfformulieren en nadere informatie kunnen worden verkregen op het sekretariaat van het Centrum voor Vrouwenstudies, Postbus 9108, 6500 HK Nijmegen, tel. 080-512339/513069, maandag t/m vrijdag van 9.00-13.00 uur. De inschrijving sluit 1 april 1987. ZOMERUNIVERSfTEIT VROUWENSTUDIES Van26junit/m2juli 1987 wordt in Groningen de Zomeruniversiteit Vrouwenstudies georganiseerd voor iedereen die zich betrokken voelt bij Vrouwenstudies en emancipatie, zowel binnen als buiten de universiteit. Voor informatie en inschrijfformulieren kun je terecht bij Coördinatie Vrouwenstudies, kamer S 103, tel. 2684.

Talencentrum Gecombineerde cursus Vergaderen discussietechniek en Spreekvaardigheid Aan de orde komen technische en compositorische problemen bij het voorbereiden van een voordracht; oriëntatie op verschillende typen vergaderingen en op de rollen van vergaderaars. Veel tijd zal besteed worden aan observatie van videomateriaal en oefening. Om 11.00 uur begint het algemeen gedeelte en de middag (vanaf 13.30 uur) reserveren we voor oefeningen. Maximaal aantal inschrijvingen: 20. Het aantal bijeenkomsten wordt in overleg met de deelnemers vastgesteld. Plaats: B 703 Docent: Frans Creemers Ie college: donderdag 12 maart 1987.

O & W - SPORTDAG 1987 OPROEP aan ALLE medeweri<(st)ers inclusief AOI's en student-assistenten van de Katholieke Universiteit Brabant en haar Instituten alsmede de Theologische Faculteit. Op VRIJDAG 22 MEI /SffZ organiseert de Vrije Universiteit in Amsterdam het jaariijkse O & W-sporttoernooi. De personeelsvereniging verzorgt (in opdracht van het College van Bestuur) de voort>ereidingen van dit toernooi voor de Universitertsploeg. Aangezien voor de navolgende sporten nog plaatsen vrij zijn, doen wij een dringende oproep, u alsnog aan te melden. - Voetbal - Tennis, 2 dames - Tafeltennis, 1 dame en 1 heer - Squash, 1 dame en 1 heer Schriftelijke aanmelding s.v.p. per omgaande, doch uiteriijk 20 maart a.s. bij: Leon Lejeune, B 941, telefoon 2700 en Bram Wesdorp, B 940, telefoon 2635.

SPORTCENTRUM NIEUWS Het Sportcentrum heeft voor verschillende takken van sport nog ruimte voor deelnemers: - Dinsdag 17.45-19.00 uur: basketbal, heren beginners - Dinsdag 15.20-16.05 uur: badminton, beginners - Maandag 21.45-23.00 uur: volleybal heren halfgevorderden (in gebouw HTS) Belangstellenden kunnen langskomen. Wel sportkaart meebrengen. Roosterwijziging De volgende roosterwijzi^ing gaat in vanaf 5 maart: - maandag 22.00-23.15 uur: wordt vrij sporten - dinsdag 16.30-17.45 uur: schermen niveau 2 - donderdag 21.00-23.00 uur: schermen niveau 1

FUN GAMES Dit wordt de tweede maal dat het interuniversitaire sportweekend voor recreanten in Wageningen wordt gehouden. In teamverband (8 pers.) worden de volgende 10 sporten beoefend: estafetteloop, badminton, basketbal, frisbee (ultimate), jeu de boule, minivoetbal, softbai, stepestafette, volleybal en'fun-game'. Dit toernooi waarbij sportiviteit en gezelligheid centraal staan, vindt plaats op 6 en 7 juni 1987 op de Bongerd in Wageningen. Kosten f 25,— per persoon, uiterste inschrijfdatum: 17 april. Info en inschrijving: bel Ellen (0^7020450), Yvette (08370-20456) of Heleen (08370-22257).

STUDENTEN KAMPIOENSCHAPPEN PAARDRUOEN De Amsterdamse Studenten Rijvereniging Blok organiseert 13 t/m 15 maart in de Hollandsche Manege het Nationaal Studenten kampioenschap (NSK) paardrijden (dressuur en springen). Dit groots opgezette evenement zal van vrijdagavond 13 maart t/m zondagavond 15 maart in de Hollandsche manege plaatsvinden. Voor nadere informatie over de SNS kunt u Job van Haaften bellen: 030511493.

6 maart 1987

p^^ Agenda

STUDIUM GENERALE

De Laser onder de loupe Toepassingen van de laser en de maatschappelijke gevolgen. Lezing door Willem de Ruiter (Natuurkunde ft Samenleving, Technische Universiteit Eindhoven). Donderdag 12 maart 13.30 uur. zaal AZ 10. In het kader van de Studium Géneralecyclus De laser onder de loupe wordt op donderdag 12 maart de tweede lezing gehouden. De laser is nog maar 27 jaar oud, maar heeft zich al een bescheiden plaats in de samenleving weten te verwerven. Voor de consument zijn de Compact Disc en de holografie het meest in het oog springend, maar de laser kent een groot aantal uiteenlopende toepassingen. De stormachtige ontwikkeling van de lasertoepassingen is vergelijkbaar met de ontwikkeling van de computer, met dit verschil dat de laser 17 jaar achterloopt. De laser wordt in de industrie gebruikt om te snijden, te lassen, te boren en

om metaal te bewerken. Deze industriële toepassingen van de laser groeien verbluffend snel. In de geneeskunde hecht men met de laser een losgelaten netvlies vast, verwijdert men bloedstolsels en wijnvlekken en werkt men aan een kankerbehandeling. De laser kan revolutionaire gevolgen hebben voor onze energievoorziening: in de eerste plaats is het met de laser mogelijk uranium te verrijken en in de tweede plaats doet men onderzoek aan laserfusie. De laser zal een steeds grotere rol gaan spelen in de communicatie die via glasvezelkabels zal verlopen. Tenslotte spelen de lasers een hoofdrol in het Amerikaanse Strategische Defensie Initiatief. In de Studium Generale-map 'De Laser Onder De Loupe' staan diverse artikelen die ingaan op maatschappelijke aspecten van de laser. U kunt deze map voor ^ 6,50 op Buro Studium Generale (tel. 662166) verkrijgen.

Tot 15 maart stelt Jozef Pijnenburg, medewerker van het Rekencentrum, tekeningen en schilderijen tentoon in en rondom de koffiekamer van gebouw S STADSSCHOUWBURG

George Lewis

George Lewis, componist en performer, werd geboren in Chicago in 1952. Hij studeerde trombone bij Dean Hey en compositie bij Muhal Richard Abrams aan de 'School of the Association for the Advancement of Creative Musicians' (AACM), een organisatie waar hij sinds 1971 lid van is. Lewis behaalde tevens een graad in de filosofie aan de Yale Universtiy. Dinsdag 10 maart. Aanvang 20.46 uur. Sinds 1979 is Lewis actief als computermuziek-componist, met een nadruk op 'software composities' d.w.z. de ontwikkeling van real-time componerende en luisterende machines, die interactief reageren op uitvoerende muzikanten. Met zijn werk, 'Rainbow Family' (gemaakt in opdracht van het IRCAM in Parijs) heeft hij sinds de première in 1984 talrijke optredens gehad in de USA. Sinds kort is Lewis bezig om de ideeën, ontwikkeld in het maken van interactieve composities met muziekmachines ook toe te passen in installaties voor het publiek. STADSSCHOUWBURG

Het Nederlands Danstheater

Betaald matseren

Het programma, dat Het Nederlands Danstheater op vrijdag 13 maart in de Voor f 5 — vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. schouwburg-zaal zal brengen, ziet er De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken als volgt uit: 'Wiegelied' van Jiri Kylian op muziek van Alan Berg, 'Franof spatie per blokje) hij de redactie worden ingediend. kenstein!!' van Jiri Kylian op muziek Beuling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. van H.K.Gru beren'Uccelli'van Nacho Duato op muziek van O. Respighi. Het Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. programma zal muzikaal begeleid worden door het Nederlands Balletorkest onder leiding van Wolfgang Rögner (gedeeltelijk op band en gedeeltelijk live). Frankenstein met twee uitroeptekens is de titel van het nieuwe ballet dat choreograaf Jiri Kylian in première brengt. Het wordt een muziekdramatische produktie op de gelijknamige compositie van Heinz Kar! Gruber met teksten van Hans Carl Artmann. Het ballet 'Wiegelied' is een hommage aan Alban Berg's vioolconcert, getiteld 'Dem Andenken eines Engels' uit 1935. De engel naar wie hier verwezen wordt is Manon Gropius, de dochter van Alma Mahler en architekt Walter Gropius, die op jonge leeftijd aan de gevolgen van kinderverlamming overleed.

11 I I I II 1h 1 IJ 1 1 1 1 I I II 11111111111 1 1 11I I 11 II 111 1 1111111 1 1I I I 1 1 1 1 n 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I.-U [ 1 1 1 III II 1111 M I M I - 11M 1 11 M II 1 II II Ml

II ^ 1 II II II II II M 1 II 1 1 nil II II II II II .L±_ 1 1 1 n II 1 M II II 1 II II r 1 1 1 II II II II II 1 II MM r

111

Naam:. Adres:. (Tel.:...

i Univers

III

MAART

FARCE THEATER

Dagdromen 'Dagdromen', de nieuwe voorstelling van Damiët van Dalsum op 12 maart te zien in het Farce Theater. Aanvang 20.30 uur. Entree f 3,50. I Na bijna twintig jaar lang achter de

poppenkast gezeten te hebben, laat Damiët van Dalsum nu zichzelf eens zien. Vol lef toont zij haar sterke persoonlijkheid. De poppen zijn vervangen door, soms manshoge, voorwerpen. Zoals verlichte raamwerken en vissen die als marionetten aan draadjes hangen. Het verhaal gaat over erotiek en de eeuwige ruzie tussen gevoel en verstand. En over de strijd van de vrouw om zich te ontworstelen aan de geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid van de man. LIEDERTAFEL

Maria Joèo Pires Donderdag 12 maart. Universiteit, 20.15 uur, aula. Maria Joèo Pires - geboren in Lissabon - begon met pianospelen toen zij drie jaar oud was. Op die leeftijd speelde zij de stukken, die haar oudere zuster moest instuderen, op het gehoor na. Enkele jaren later - maar nog steeds op zeer jeugdige leeftijd - werd zij leerling van Campos Coelho aan het Conservatorium van Lissabon. Zij studeerde daar ook theorie, compositie en muziekgeschiedenis bij Francine Benoit die haar bijzonder stimuleerde. Na haar eindexamen won zij een studiebeurs die haar in staat stelde in München te gaan studeren bij Ros! Scijmid. Zij beëindigde haar studie in Hannover, waar zij een jaar heeft samengewerkt met Karl Engel. De titel 'Jeunesse Musicale Lisbon' was de eerste van veel onderscheidingen die Maria zou gaan krijgen, de eerste prijs van het Beethoven Concours Brussel 1970 was er daar een van. Om gezondheidsredenen moest zij zich in 1978 tijdelijk terugtrekken. In november 1981 keerde ze echter wiser terug op het concertpodium en sindsdien is ze weer een regelmatige verschijning in vele Europese en Japanse muziekcentra. MARIA ZIEKENHUIS

Muzikaal tweeluik Vrijdag 13 maart, 20.30 uur: Hetty Boeijen, fluit en Rein Boeijen, orgel. Werken van Sweelinck, Bach, Toebosch, Keijzer. Vrijdag 22 mei, 20.30 uur: Ingeborg Vughs, orgel. Eindhovens vocaal ensemble o.l.v. Ruud Huijbregts. Werken van Sweelinck, Bruhns, Schutz, Vivaldi, Bach. In nauwe samenwerking met het Brabants Conservatorium organiseert de Tilburgse Tafelronde de komende maanden een tweetal concerten rondom het fraai Van Vulpen orgel in de kapel van het Maria Ziekenhuis. Entree kapel vanaf 20.00 uur voorafgaande aan beide concerten. De opbrengsten van de concerten waaraan de uitvoerende musici belangeloos hun medewerking verlenen komen geheel ten goede aan het werk van Mill-Hill pater Hans Brugman in de sloppen van Kisumu (Kenia).

VRIJDAG 6 MAART Cinecitta, 20.00 uur: 'Amadeus'. Regie: Milos Forman. Cinecitta, 22.30 uur: 'Mishima'. Regie: Paul Schrader. Universiteit, 16.15 uur, aula: Afscheidscollege Prof.Dr. J.A. Stalpers. Schouwburg, 20.15 uur: Hot & Neon Circus Theater. 't Heks, 21.00 uur: Pauline Prior: Vaandels. Beeldtheater. Noorderligt, 22.00 uur: David Thomas & the Wooden Birds. Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Anne Trister' van Léa Pool (t/m 11-3). Schouwburg, 22.15 uur: Filmhuis: 'Desert Hearts' (t/m 11-3). ZATERDAG 7 MAART Schouwburg, 20.15 uur: Jules Croiset speelt Multatuli. Noorderligt, 22.00 uur: Celia Cruz. ZONDAG 8 MAART Schouwburg, 12.30 uur: Koffieconcert door het Haydn quartet. Werken van Von Webern en Beethoven. 't Heks, 21.00 uur: Theatre de Vagabond: Da Capo. MAANDAG 9 MAART Olof, 21.00 uur: Video-film 'The Blade Runner'. Schouwburg, 20.15 uur: Drie avonden Joup van 't Hek. DINSDAG 10 MAART Olof, 14.30 uur: SMAC-bejaardendag. Schouwburg, 20.45 uur: Concert George Lewis. Computermuziek. WOENSDAG 11 MAART Olof, 14.30uur: SMAC-bejaardendag. DONDERDAG 12 MAART Vidar, Kaasfondue. Universiteit, 22.15 uur, aula: Liedertafel met 'Maria Joao Pires, piano. Universiteit, 'Marketing-dag' Aiesec. Universiteit, 14.00 uur, CZ218: Prof. Steffen Jorgenson (Kopenhagen) over 'Optima! investment, financing and dividends: a Stackelberg d'rfferential game'. Universiteit, 13.30uur, AZ10: 'Wat is een laser'. Inleiding door Dr. Jan van Bentum (KUN). Demonstratie van drie verschillende Lasers door A. van Etteger(KUN). Org. Stud. Gen. Olof, 21.00 uur: EDEL-bierestafette. Schouwburg, 20.15 uur: Nederlands Danstheater. Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Peyton Place' van Mark Robson (t/m 13-3). VRIJDAG 13 MAART Universiteit, 16.15 uur, aula: Promotie drs. G.J.C.Th. van Schijndel. Titel proefschrift: 'Dynamic firm and investor behaviour under progressive personal taxation'. Schouwburg, 20.15 uur: De Appel: Het Verjaardagsfeest. Regie: Lodewijk de Boer. Schouwburg, 20.45 uur, studio: 'Orfeus in de ondenwereld' van Jacques Offenbach door de ad-hoc groep Bouffon. Regie: Henk Wouters.

6 maart 1987

A C H T E R K L A P Pientere Pook in productie Is het nu dan eindelijk zover? Zoe ven we volgend jaar écht volauto matisch weg na voor een stoplicht gewacht te hebben? Komt dat Pientere Pookje van Van Doorne's Transmissie eindelijk op de markt? In Japan is het echt zover. Maar geen zinnig mens die nu nog ge looft dat het VDTsprookje waar heid wordt omdat in het verleden al vaker vooral in het Nieuwsblad werd geschreven dat de schakel band op een haar na productie klaar was. In 1974 werd het bedrijf van de fa milie Van Doorne met veel tam tam naar Tilburg gehaald. Pa Van Doorne had namelijk na zijn pien sioen in zijn knutselschuurtje een super ingenieuze schakelband ontworpen. Deze traploze versnel lingsbak in productie brengen be tekent werk en werk betekent min der werklozen en dét was waar de gemeente Tilburg op zat te wach ten na het verdwijnen van de tex tielindustrie. Aldus geschiedde. Aan de dr. Huub van Doorneweg kwam de fabriek van Van Doorne's Trans missie. Er werden zo'n 150 men sen aangenomen om de boel op poten te zetten. Wanneer er een maal met de massaproductie van de cvt, de continu variabele trans missie, begonnen zou worden, zou dat werk opleveren voor minstens duizend mensen, beloof de mijnheer Van Doorne. Daar zouden nog eens duizend ar beidsplaatsen bijkomen in toeleve ringsbedrijven. Tilburg in alle staten, tweeduizend mensen aan het werk... De subsidiestroom van Den Haag naar Tilburg kwam met enkele mil joentjes op gang. Ondertussen startten in 1978 zes studenten van de Tilburgse subfa culteit voor Sociaal Kulturele We tenschappen een onderzoek naar de handel en wandel van het be drijf. Het rapport dat zij uitbrach ten viel niet zo lekker bij VDT. De subsidiestroom bleef stromen door de hoop op veel arbeidsplaat sen maar wat voorspelden deze studenten? Kort samengevat: 'Pienter Pookje? Prima! Eerder dan

over tien jaar wordt dat niets.' 'Werl<gelegenlieid? Gewoon een farce,' schreven de studenten. ■ 'Wordt fiet ding ooit eens in pro ductie genomen dan zal Tilburg daar weinig van meeprofiteren'. De studenten van bijna tien jaar geleden sloegen de bal niet ver mis. Van Doorne Transmissie zit althans voor de Europese wagen nog steeds, volgens VDT directeur De Bruin 'op een haar na', in de ontwikkelingsfase hoe wel de belangstelling van autocon structeurs groot is. Maar het is voor leken niet erg duidelijk of die belangstelling een verkapte vorm van bedrijfsspionage is dan wel oprechte handelsbelangstelling. Enkele weken geleden kwam in Japan de eerste auto met cvt op de markt. Enkele weken geleden gaf Van Doorne's directeur de heer P. de Bruin daarover daarover een per sconferentie. Vol trots vertelde hij dat de eerste wagens met een éch te cvt nu rondreden (de kleine Ja panse Subaru heeft de eer.) En hij vertelde dat het nu werkelijk gaat beginnen. Maar op het moment dat in Japan de eerste auto mét cvt rondreed schreef de Volkskrant dat General Motors de kat nog even uit de boom kijkt. G .M. heeft grote cvt's nodig en de ontwikkeling van gro tere cvtschakelbanden is destijds stilgelegd. Voorlopig kunnen al leen kleine wagens ermee uit de 'wielen'. De productie in Tilburg blijft erg beperkt: streefcijfer voor 1988: 500 cvt's per dag. Honderdduizend schakelbanden in 1988 en drie è vierhonderddui zend in de jaren daarna. Het break evenpoint gaat volgend jaar ge haald worden; voor het eerst in 15 jaar geen rode cijfers meer. Van Doorne's Transmissie gaat dus de markt veroveren. Op dit moment werken er bij VDT 185 mensen. In het gunstigste geval kunnen dat er 250 worden want' de band moet een redelijke kost prijs houden', aldus de heer De Bruin, 'en dat betekent verder au tomatiseren'... Een karige opbrengst: 250 banen

ANSICHTEN Het stoplicht Het is een eeuwenoude vergissing van heersers, dat een stad iets eigens krijgt door er monumentale bouwwerken, parken of boulevards in te persen. M eestal loopt zoiets uit op gestolde misverstanden. Het eigene van een omgeving verdwijnt en er komt iets oneigenlijks voor terug: Hoog Catharijne, Centre Pompidou, Stopera. Hoe indrukwekkend ook, vraag de oor spronkelijke bewoner van het gebied wat het hem doet, en in het gunstigste geval zal dat niets büjken te zijn. Nog vaker kun je een portie verbittering verwachten. Jammer voor de artistieke, commerciële of bestuurüjke presta ties die zijn verricht: heerser zijn blijft ondankbaar werk. Het eigene van een stad wordt niet ontworpen in salons of ver gaderzalen. Het is een optelsom van toeval en huisvlijt. Verkeer is zo'n toevalsfaktor. Je mag aannemen, dat de opeen volgende stedeplanners van Tilburg het nooit zo hebben be doeld: uitgerekend bij het geleiden van de verkeersstromen laat je zo min mogelijk aan het toeval over. Maar is er ooit rekening gehouden met de samenhang tussen de plaatsing van stoplich ten en de beeldvorming bij de bevolking over de stad? Vast niet.

voor toch minstens honderd mil joen subsidie. Het meest wonder lijke in de hele VDTstory is de rol van de pers. Borg Warner, Fiat, GM en andere geïnteresseerde be drijven kunnen blijkbaar met de re gelmaat van de seizoenen hun scepsis over de cvt naar kranten en vakbladen laten lekken. Met even veel glans laat VDT dan telkens en kele dagen laten optimistischer ge luiden horen via het plaatselijke Nieuwsblad. Niet de inhoud van de verhalen is fundamenteel ver schillend. Maar een bloemlezing van de koppen in het Nieuwsblad van de afgelopen tien jaar vergelij ken met de koppen in andere bla den zou een prachtig studieonder werp zijn over 'objectieve pers' voor studenten van de academie v.d. journalistiek. j g

Aantal proefsc hriften in Tilburg 't laagst De wetenschappelijke produktivi teit uitgedrukt als de optelsom van proefschriften en andere we tenschappelijke publikaties was in 1984 het grootst aan de universi teit van Rotterdam en het geringst aan de Technische Universiteit Eindhoven. In Nijmegen worden relatief gezien de meeste proef schriften vervaardigd. Dat blijkt uit een overzicht van de wetenschap pelijke verslagen over 1984 van de dertien universiteiten, dat is uitge geven door het ministerie van on derwijs. In de publikatie wordt de produkti viteit uitgedrukt in aantallen publi katies per 100 arbeidsjaren van we tenschappelijk personeel, dat in een bepaalde richting werkzaam is. Het overzicht betreft alleen het eerste geldstroomonderzoek en laat dus het door ZWO of op drachtgevers van buiten gefinan cierde onderzoek buiten beschou wing. Opvallend is dat in Eindhoven in 1984 vooral de technische weten schappen laag scoren, terwijl de TUE van de drie technische univer siteiten juist het meest produktief bleek in de alfarichtingen. De ab solute topper op dit gebied was overigens Maastricht, met ruim 5

publikaties per W.P.'er. In de betawetenschappen stond Delft bovenaan met 4,7 publikaties per mensjaar, terwijl Twente en de VU in Amsterdam elkaar nauwelijks ontliepen in het aantal gamma publikaties: 5,5 om 5,3 per W.P. lid. In de medische sector spanden Nijmegen, Rotterdam en Leiden de kroon met elk ruim 10 artikelen. Aan de landbouwuniversiteit Wa geningen, waar alle onderzoek is gerangschikt als 'landbouwkun dig' was de produktiviteit van de gemiddelde wetenschapper 3,3 publikaties per jaar. In totaal werden liefst 8829 medischwetenschappelijke publi katies in ons land vervaardigd. De alfa's en beta's waren minder pro duktief met elk ruim 5000 publika ties. Het gammacluster voegde 5282 artikelen toe aan de vaklitera tuur en in de techniek verscheen 2307 keer een (Nederlands) artikel. Koploper in het aantal proefschrif ten was Nijmegen, met 28,3 dis sertaties per 100 W.P.'ers. Bij hek kesluiter Tilburg lag dit bijna zeven

keer zo laag met 4 , 1 . Opnieuw zijn het overigens vooral de medici in Nijmegen die de persen lieten draaien: Op elke twee medische wetenschappers verscheen in 1984 een proefschrift. Het landelijk gemiddelde voor geneesnkunde is EB 1 op 4. Ook voor het gamma PIS onderzoek stond Nijmegen op voorsprong: 1 op 4, tegen 1 op 7 landelijk. De technische universi teiten staan alle drie in de onderste regionen van de promotie ranglijst. In Delft verschenen 7 proefschriften op 100 W.P.'ers, in Twente 13,9 en in Eindhoven 14,5. In totaal zagen in 19841184 disser taties het licht, waarvan 342 uit het medisch cluster en nog eens 315 uit de betasector. Voor de alfa en gammavakken waren dit er 196, resp. 180, terwijl aan de techni sche universiteiten 104 promoven di werden gesteld. Wageningen tenslotte mocht zich verheugen in 47 nieuwe doctores. B.B./UP

^^ed/e- ^^^llefi^ac^

Oproep De redactieraad van Univers moet worden aangevuld. Vacant zijn de ze tels van: een lid van het wetenschappelijk personeel een lid van het nietwetenschappelijk personeel een studentlid Degenen die er iets voor voelen om vanuit de Redactieraad het zakelijk en journalistiek beleid van de Univers te begeleiden kan zich aanmelden bij de redactie, kamer B 12 of B 13, telefoon 662506 of 662277.

door Frans

Godfroy

"Toch werkt het. Al dan niet neuspeuterend, orenfriemelend of zich uitrekkend heeft de gemiddelde verkeersdeehiemer pas bij het rode licht oog voor zijn omgeving. Wie kent niet de nieuwste lampekappen uit de etalage van Piet Kennis bij het stoplicht in de Bisschop Zwijssenstraat? Wie raakt niet accuut in een vrolijke stemming door alleen maar te denken aan de rijke verkeersüchtenaanplant voor de deur van snackbar 'la gaJté' aan het Julianapark? Persoonlijk wordt ik al jaren geobsedeerd door de knahxxxl gele deurknop van Ringbaan Zuid 111, die als een magneet mijn blikken naar zich toetrekt als het stoplicht ter plaatse me tegenhoudt. Toeval en huisvlijt. Dat is het wat een stad tot mijn stad maakt. Maar het Tilburgst van al voel ik me als het licht voor Ringbaan Oost 22 op rood springt. Ik rem af, kijk op mijn horloge om te zien hoe laat ik vandaag thuis ben en draai werktuigelijk mijn hoofd naar rechts. Daar staat het! Gewillig laat ik de tekst op mijn netvües vallen, en een weldadige golf spoelt door mijn ziel. De werkdag is om. De huiskamer wacht. Niets om me nog druk over te maken. En de rest van de avond zingt het zor geloos door mijn bovenkamer: "t Is altij wé...'