1987 02 20

Tilburgs Universiteitsblad - 20 februari 1987 - jaargang 24 numme^ 22 Ondanks verbaal gesputter

Raad slikt bezuinigingsplan College 'De strategie van verdeel en heers werkt perfect en op alle niveau's', zei Christa Thoolen afgelopen week donderdag in de universiteitsraad. Daarmee verwoordde zijde onmacht van de raad die de voorliggende bezuinigingen van 4,25 miljoen gulden wel moest aanvaarden om te beletten dat minister Deetman het oudere plan voor 5,4 miljoen bezuinigingen, weer opvist. Ondanks verbaal gesputter ging een grote meerderheid van de raad accoord met de manier waarop het College de opgelegde bezuinigingen over de instelling verdeelt. Alleen de vijfkoppige fractie Breed Front en twee PLM'ers stemden tegen. Op tafel lagen drie moties die via kunstgrepen de pijn nog wat willen verzachten. Breed Front wilde het CvB aanporren om het personeel zo spoedig mogelijk duidelijk te maken wat het sociaal beleidskader inhoudt, waaronder de mogelijkheid om gedwongen ontslagen te voorkomen. Onafhankelijk Appel pleitte voor een commissie van beroep bestaande uit interne en externe deskundigen om daar waar de krimpoperatie fricties tussen personeelsleden opwekt als scheidsrechter op te treden. 'Fricties tussen personeelsleden lijken bijvoorbeeld niet uitgesloten op grond van het interne krachtenspel; bovendien heeft ondanks de gedemocratiseerde structuren niet ieder personeelslid de mogelijkheid, de vaardigheid of de positie om voor de eigen of groepsbelangen op te komen', schreef de fractie in een toelichting. PLM vroeg een onmiddelijke benoemingsstop voor het nwp totdat het definitieve personeelsplan bekend is. De drie moties haalden het geen van allen. Vooraf had CvB-lid J . M . M , van Berkom op een besluit van de raad aangedrongen om de grote onzekerheid bij faculteiten en diensten zo snel mogelijk weg te nemen in het

belang van de goede dienstverlening van de instelling. Snelheid is ook geboden omdat het sociaal beleidskader, dat nog een wettelijke vorm zal moeten krijgen, na 31 december van dit jaar overeenkomstig het rijksarbeidsvoorwaardenbesluit niet meer voorziet in de bestaande wachtgeldregeling. 'Dat betekent dat het personeelsplan midden dit jaar klaar moet zijn omdat anders mensen die door deze maatregelen worden getroffen hun rechtszekerheid in gevaar brengen', aldus Van Berkom. De maatregelen van het sociaal beleidskader SKG hebben overigens enkel betrekking op personeelsleden die door opheffing hun baan verliezen of overtollig worden of die door vrijwillig ontslag plaats maken voor met ontslag bedreigde collega's (de remplacanten-regeling). Hoewel het CvB zoveel mogelijk gedwongen ontslagen wil vermijden kon het de motie van Breed Front niet onderschrijven omdat gedwongen ontslagen niet uitgesloten zijn. Zodra de omstandigheden dat toelaten zal het college het als een belangrijke voorlichtingstaak beschouwen de inhoud van het sociaal beleidskader SKG aan alle betrokkenen bekend te maken.

Nog deze week krijgen alle medewerkers een brief met uitleg over de aanpak van de bezuinigingen en de tekst van het sociaal beleidsi<ader. Ook in de motie van Onafhankelijk Appel zag het college geen heil omdat intern voldoende wegen kunnen worden gevolgd o.a. via de dienst personeelszaken en het rechtspositiebesluit om personeelsleden te helpen. De door PLM voorgestelde benoemingsstop werd door het CvB afgewezen omdat zo'n maatregel verregaande consequenties heeft. Het college volgt het advies van de Commissie Personeelsoverleg om de bezuiniging van zes ton op de post 'professionalisering management' niet aan te merken als komende uit het centraal WP-budget maar uit het centraal budget tout court. Het college nam deze wijziging over maar niet zonder de kanttekening dat er voor het college slechts één soort p^soneelslid is. Van Berkom: 'Wij willen uitdrukkelijk voorkomen dat er in dit huis een wp-nwp situatie van bezuiniging ontstaat. .. We achten de voorstellen die voorliggen passen in de solidariteit waaraan we gebonden zijn'. E.V. In totaal zal op basis van de budgettaire kaders voor het jaar 1991 uit de Nota Formatie-ontwikkeling 4.250.000 gulden in mindering v/orden gebracht. Het lijstje van de bezuinigingen tussen nu en 1991 ziet er uit als volgt: Psychologie f 1,2 mij.; Sociologie 0,2 mij. + 0,1 mij nwp vooruitlopend op de herindeling; CIF0,2mlj.; Economie 0,2 mij; Rechten 0,2 mij.; Letteren 0,1 mij.; Diensten 1,2mij.; Centrale budgetten 0,6 mlj.(professionalisering) -t- 0,13 mij (wisselleerstoel) -i- 0,12 mlj.(student-assistenten/AIO'S j.

Faciliteitenbeleid KUB ter discussie Vorig jaar is het college van bestuur begonnen enige lijn te brengen in het faciliteitenbeleid ten aanzien van studentengroeperingen. Na enkele inspraakrondes ligt er nu een CvB-notitie waarover de Commissie Studenten Beleid zich nog zal uitspreken alvorens tot uitvoering wordt overgegaan. Niet iedereen is echter tevreden over de notitie en vooral niet over de gevolgde procedure. Gekeken is hoe nauw de studentengroeperingen verbonden zijn met de KUB, maar ook historische situaties zijn meegewogen. Op basis hiervan worden er vervolgens faciliteiten (huisvesting, meubilair, typemachines, computer- en copieerfaciliteiten etc.) toegewezen. In de nieuwe plannen van het CvB zullen in de 'lange poot' van gebouw O alle studentengroeperingen worden gehuisvest. Uitzonderingen vormen de raadsfracties van de universiteitsraad en faculteitsraden en het mentoraat die in de faculteit gehuisvest blijven. De groeperingen die kunnen beschikken over een eigen kamer zijn AIESEC, POLEK, TEV en VITE. Ook Integrand krijgt een eigen kamer, maar over één jaar wordt de situatie opnieuw bekeken. In eerste instantie zou deDe vette jaren zijn voorbij.

ze studentenvereniging overigens geen enkele faciliteit krijgen. Wilbert Savonije, bestuurslid van Integrand zegt desgevraagd dat dit voor hen 'schokkend' was. 'Vanaf dat moment zag het er naar uit dat wij helemaal geen geld en faciliteiten zouden krijgen. Wij moesten eerst nog eens uit gaan leggen aan het CvB wat wij doen. Het is wel positief dat we nu in gebouw O terecht kunnen, maar uit het voorlopige karakter spreekt nog steeds geen principiële' waardering voor ons.' Integrand is ook op andere universiteiten in den lande te vinden die hen wél faciliteiten verlenen. Andere groeperingen moeten wel kamers met elkaar delen. Zo komen alle studentenbladen op één kamer. Niet ieder faculteisblad is hier gelukkig mee. Volgens Peter Hoeve, redacteur van Foetus (het faculteitsblad van de sociologen) heeft het CvB helemaal niet naar hen geluisterd. Hij erkent wel de positieve invloed die uit kan gaan van een concentratie van alle studentengroeperingen in gebouw O maar Foetus zit momenteel goed in gebouw S. vervolg op pag. 12

8/9 H e l l a H a a s s e

^ IS dit voorjaar gasthoogleraar aan'^'-* de letterenfaculteit. Een gesprek en een innpressie van een van haar colleges Ontwikkelingssamenwerking Praten w e er alleen over of doen w e er echt iets aan Een principestrijd tussen College van Bestuur en economische faculteit. Gezond leven IS eten w a t je met wilt en drinken w a t je met lekker vindt Mark T w a i n zei het al. Stan Maes zegt het hem na. Goeroe Prof.dr. Ernest Mandel w a s back in t o w n . Relatievormend Nederland iaat een sociologisch onderzoeker met graag over de schouder meekijken. De ervaringen van dr. Arno van der A v o r t .

Tijdpad personeelsplan Hoe gaat het nu verder, nu de raad - onder voorbehoud van instemming met het nieuw sociaal beleidskader - het licht op groen heeft gezet voor de bezuinigingen. De nwp-diensten krijgen een dezer dagen na bilateraal overleg tussen college en diensthoofden de omvang en aard van de voorlopige bezuinigingen te horen. Na overleg met de dienstraad verwacht het CvB vóór 16 maart een reactie op het voorstel, bij voorkeur in de vorm van een formatieplan. Eind maart is het CvB klaar met een definitief plan dat dan naar de raad en zijn commissies en naar de CPO gaat. Bij de faculteiten, zijn er deze week gesprekken tussen CvB en besturen. Daarna krijgen de faculteiten een brief waarin de definitieve aanslag wordt vermeld. Zij krijgen tijd tot 23 maart om een plan op te stellen. Eind maart komt dan van het college een voorstel voor bespreking in raad en CPO. Op 23 april komen de formatieplannen van zowel diensten als faculteiten in de Universiteitsraad en aan de hand van de besluiten die daar worden genomen kan het CvB aan het werk om een uitvoeringsplan vast te stellen. Dat gebeurt in de maand mei en in juni zullen de personele consequenties van dat plan in de CPO worden besproken. Na het CPO-advies wil het CvB op 23 juni het definitieve personeelsplan rondJiebben. Ook de evaluatie van de Letteren en het uitwerken van het convenant KUB-KUN krijgen de volgende weken hun beslag. Voor de Letteren is er overleg geweest met het ministerie over de evaluatiecriteria. Er wordt nu gewerkt aan een evaluatieplan dat door het college in maart zal worden vastgesteld. De overeenkomst KUB-KUN inzake het convenant wordt na overleg tussen de betrokken faculteiten in maart op instelingsniveau afgerond. E.V.

INGEZONDEN

COLOFON MATSERTJES

Terug naar de Ivoren Toren? In het artikel 'ondersteunende diensten zijn een eigen leven gaan leiden' in Univers van 13 februari 1987 maakt dhr. Geppaart gewag van centrale voorzieningen aan de KUB die ver afgedreven zijn van hun oorspronkelijke doelstelling, namelijk ondersteuning van ondenwijs en onderzoek. Hij noemt in dit verband o.a. de Wetenschapswinkel. Geppaart gaat hiermee volledig voorbij aan het feit dat een universitaire instelling, naast ondenwijs en onderzoek, een derde doelstelling kent, namelijk kennisoverdracht, door de beoefening van de wetenschap verkregen, ten behoeve van de maatschappij. De instelling dient eveneens aandacht te besteden

aan de bevordering van maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef (Wet op het Wetenschappelijk onderwijs art. 2 lid 2). Het is met name deze doelstelling waaraan de Wetenschapswinkel zijn bestaansrecht ontleent. Dat de daartoe bevoegde organen van mening zijn dat de Wetenschapswinkel haar werk naar tevredenheid uitvoert blijkt uit de beoordeling van de evaluatie van de Wetenschapswinkel. Het evaluatieverslag van de werkzaamheden, in de afgelopen vier jaar, is door het College van Bestuur, alle Faculteitsbesturen (inclusief de Juridische Faculteit) en de Universiteitsraad behandeld en positief beoordeeld. De hoeveelheid vragen vanuit de regio waarmee de Wetenschapswinkel geconfronteerd wordt, is groot. De medewerking van de faculteiten laat echter helaas te wensen over, zoals Geppaart terecht opmerkt. Het blijkt niet eenvoudig dit knelpunt weg te nemen. Maar wellicht bieden Geppaart's uitlatingen een deel van de verklaring voor dit knelpunt: de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de universiteit wordt blijkbaar niet serieus genomen. De Wetenschapswinkel

Wat de boer niet kent, eet hij niet In het Univers van de vorige week staat een voortreffelijk staaltje van provincialisme. Onze hoogleraar belastingrecht, tevens decaan van de faculteit tracht enkele van de kleinste diensten 'kritisch door te lichten'. In het licht van de bezuinigingen, die nu uitgevoerd moeten worden, en waar ook de Faculteit der Rechtsgeleerdheid een, zij het zeer minimale, bijdrage aan moet leveren, is Professor Geppaart bereid om deze mini-buro'tjes één voor één onder de loupe te nemen. Als onze volgzame Univers-redacteur bij Buro Buitenland begint, denkt onze hoogleraar aan zijn persoonlijke ervaringen met buitenlandse reizen: daar is geen apart Buro voor nodig. Terecht: in Brabant zijn er al reisburo's zat. Maar heeft Geppaart al eens van internationale aspekten van wetenschappelijk onderwijs en onderzoek gehoord? Van internationale uitwisselingsprogramma's voor studenten en wetenschappelijke staf? En van cursussen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking? Ik vrees met grote vreze. Ten aanzien van de Wetenschapswinkel geeft meneer Geppaart eerlijk toe dat hij slechts een indruk geeft, en die is dat de dienstverlening aan de regio niet goed uit de verf komt. Gelukkig geeft hij ook daar de reden bij: de faculteiten werken niet mee. Zou dit geen belangrijk punt zijn voor de agenda van een decaan? Lastig vindt hij vooral het Transferpunt, dat de vervelende gewoonte heeft om bij contractresearch te wijzen op zoiets als de Belasting op de Toegevoegde Waarde. Let wel: nog steeds weet de hoogleraar zich verzekerd van de gewillige oren van uw gedienstige Univers-redacteur. Hij vervolgt met het Onderwijs Research Centrum. Dit bemoeit zich teveel met wat des faculteits is (dat wil zeggen: onderwijsvernieuwing, toch geen overbodige zaak met de huidige rendementscijfers bij de Rechtenfaculteit?): 'Naar wat ik zo hoor wordt er heel terughoudend op ge-reageerd'. Zou dat diezelfde tegenwerking door de Faculteit zijn als bij de Wetenschapswinkel? Dan komen we bij het

Univers

commentaar op Studium Generale en Univers zelf. 'De activiteiten van Studium Generale zijn bij Geppaart niet zo bekend' staat in het artikel. Nee, dat haal je de koekoek: Professor Mr. Ch.P.A. Geppaart gaat er namelijk bij iedereen prat op dat hij al zeven jaar het THB/Univers niet meer leest. Waarom niet? U raadt het al?

TE BERDE

Mijn indruk is dat hier iemand aan het woord is die als decaan een relatief kleine bezuiniging op zich af ziet komen, en het dan als zijn plicht ziet om op wilde en onberedeneerde manier om zich heen te moeten slaan. Als men niet veel kennis van zaken heeft, is het over het algemeen het eenvoudigst om wat kleinere afdelinkjes te pakken, en te suggereren dat die maar eens kritisch doorgelicht moeten worden. Men zou bijna denken, dat mijnheer Geppaart het beleid van onze Minister heeft willen volgen: deze wilde immers ook op de kleinste instelling relatief het meest bezuinigen? Maar nee, dat lijkt me niet aardig. In 't Veld en Deetman zullen toch niet zo volstrekt onwetend zijn van wat Tilburg doet, als Geppaart van Studium Generale? Wat opvalt, is dat volgens de mening van de decaan de diensten zich teveel met de faculteiten bemoeien: lastig zijn ze. Liever zou deze belastingdeskundige geen weet hebben van BTW, van maatschappelijke zaken, van internationale en regionale kontakten. Liever leest hij geen Universiteitskrant en koketteert hij met zijn onwetendheid. Lust je nog peukjes? De boer hoeft ze namelijk niet! Marsel van Hoorn Studium Generale

iHHm a t s e r t j e S ^ H 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden / 10,—; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. DISKETTES: Te koop: 'White Label' diskettes double sided/ double density. Per tien voor slechts ƒ 19,50. Per stuk ƒ 2 — Tel. 013-355700. TE KOOP: Bundels Verplichte Arresten Verbint.-recht en Goed.-recht voor doktoraalvak Burg. Recht. Inhouds- en prijsopgave op aanvraag: Postbus 15.025, 3501 BA Utrecht. TE KOOP: Personal computer, volledig IBM compatible. 640K RAM, turbo motherboard 8MHz, 2 floppydrive 360K, 2x par + 2xSER + Gameport lx' Hercules card 720/348, XT keyboard + monitor, prijs ƒ 2250,—. Tel. 04920-41363. SOCRATES FILMi Jewel of the Nile! dinsdag 24 februari, 20.00 uur AZ 115, entree:/ 2,50. In maart en april presenteert SOCRATES 2 muziekfilms: 'Stop making sense' en 'The Wall'. Ook deze films zijn te zien voor de afbraakpriis van/ 2,50! EDUCENTER: Huiswerkbegeleiding, Ieren is ook te leren. / 4.52 per uur. Bel voor info 01623-13624. TYPEWERK: Secretaresse typt scriptie's e.d. in Nederlands, Frans, Duits en Engels op moderne apparatuur! Tevens kopieren mogelijk. Tel. 013-702978. THEATER: De Werkgroep Universiteitstheater Tilburg (W.U.T.) zoekt voor een nieuwe productie nog enkele acteurs/actrices met ervaring en/of talent. Bellen: Susan 432062; Ingrid: 360048. MERLUN: VVV-Ajax 3-0; Gullit naar Italiè; ook bij Merlijn liggen vreugde en emotie dicht bij elkaar. Wij kunnen nog steeds voetballers gebruiken. Zeker nu we ons in 1987 op Internationaal terrein gaan begeven. Bel voor info: Vincent 365430. GEZOCHT: Wij gaan naar TURKIJE, MAROKKO of de NOORDKAAP. Hiervoor zoeken we nog reisgenoten. Bel voor info: 053-313349/301450 ECONOMEN; Baal jij er ook zo van dat het filosofie-tentamen plotseling schriftelijk is en op 'zomaar' een datum is gepland? De VES blijft proberen er wat aan te doen!

Op dinsdag 'studentenprijs* 16,50 van 10.00 tot 15.00 uur Goede instruktie vóór en begeleiding tijdens het saunabad • Grote cabine met ruime ligplaatsen • Aparte wasdouches • Buiten patio • Koel douches slangen • Warm voetbad metwhirlpooleffect • Verwarmd zwembassin met golfslag • Hot whirlpool bubbelbad - Royale rustruimte met heerlijke relax stoelen • Solaria, zonnebanken en hemels • Sfeen/olle bar

Bouterse over óns Desi Bouterse over Nederland, over zichzelf ('Ik ben geen Marcos') en over Brunswijk Cdle werkl met criminelen'). Minister De Korie, over Lubbers, Voorhoeve, de snelle deuk In zijn carrière.Bibeb en Cobrakunslenares Lotti van der Gaag, over Parijs, Jan Cremer, Zadkine. Jan Wolkers: de lezing over Mullatuli.

Ex-gevangenen over samen zitten Mannelijke en vrouwelijke ex-gevangenen over hel voorstel twéé-in-één-cel. Proces verbaal: de OGEM-hoofdpersonen over elkaar. Christie's: de Zonnebloemen van Van Gogh. Ischa en Hans van der Wilk, van '( Patiënten Collectief. De Libanon-walchers op Cyprus. In de kunslbijlage: Oskar Schlemmer. Hlm: de Nederlandse produklle. Paul Simon.

Lees naast UW krant Vrij Nederland REPROMOTIE: Maandag en dinsdag in de mensa informatie over hoe u de flinke kortingen kunt krijgen op uw favoriete week- en dagbladen; opinie en tijdschriften; studie en hobbybladen etc. Kom langs in de middag en avondpauze of kijk op de prikborden bij de houders.

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toineasselbergs, hugo backs, ben beljaars, hans de brouwer, olaartje van grinten, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, astnd tates, yvonne ton, nanny timmers, lil wagemakers columnisten dr a j w boelhouwer, dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h vanerp, m aokermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p nn broekhof offksiële mededelingen afd persen voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor unii^ers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 81 en 83 , (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 1 5 , - per jaargang

RUZIE GEZOND LB/EN

Wie zal dat betalen?

Costa Rica-project wacht op ondertekening De deelname van de KUB aan een universitair samenwerkingsproject met Costa Rica loopt gevaar als er niet snel een oplossing komt voor de financiële afwikkeling. De economische faculteit en het College van Bestuur ruziën over de vraag wie er voor de kosten moet opdraaien. Eind 1985 kreeg de toenmalige Katholieke Hogeschool Tilburg het verzoek om samen met de Universiteit van Utrecht en de Landbouwhogeschool in Wageningen deel te nemen aan een onderwijsproject van de Universidad Nacional in Costa Rica. Tilburg zou met name een bijdragekunnen leveren aan de verbetering van het economie-ondenwijs aan de universiteit in Costa Rica. Drs. W i m Pelupessy van de economische faculteit en drs. Hans de Wit van Buro Buitenland gingen ter plekke poolshoogte nemen. De KHT verklaarde zich in principe bereid de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor het economie-project. Alles leek in kannen en kruiken. De minister van Ontwikkelingssamenwerking reageerde positief en noemde de voorgestelde bijdrage van Tilburg aan het ondenwijs in de economie 'zeer ontwikkelingsrelevant'. Het ministerie nam ook het leeuwendeel van de onkosten voor zijn rekening, van de Brabantse universiteit werd alleen een tegemoetkoming in de compensatiekosten gevraagd. Dat geld is nodig ter dekking van de additionele taken die Tilburgse docenten in het kader van het project zouden moeten uitvoeren, zo-

De Zeeuw: alleen praten of ook doen? als het geven van onderwijs en de begeleiding van Costaricaanse studenten. De

vakgroepen Economie van de Ontwikkelingslanden, Econometrie, Openbare Financiën en Politieke Economie en Maatschappelijke Orde wilden wel aan het project deelnemen. Eind vorig jaar liet het College van Bestuur opeens weten dat de initiatiefnemers niet op compensatie uit de centrale middelen van de KUB hoeven te rekenen. De tekst van de samenwerkingsovereenkomst mocht worden ondertekend, maar het aangaan van definitieve verplichtingen moest worden uitgesteld. Het College vond dat de economen zelf maar in de geldbuidel moesten tasten. De economische faculteit antwoordde prompt dat zij 'zich niet kan veroorloven taken op zich te nemen die een extra beroep doen op de beschikbare middelen, gezien het feit dat de faculteit der Economische Wetenschappen nog steeds een zogenaamde krimpfaculteit is.' Volgens de faculteit is het College voor de kosten verantwoordelijk omdat het hier om algemene middelen en om maatschappelijke dienstverlening gaat. De faculteit moet dan toch maar eens laten zien welke prioriteiten ze stelt, zo riposteerde vervolgens het College van Bestuur. Waarop het faculteitsbestuur besloot dat men op deze manier dus - helaas - geen medewerking kan geven aan het ontwikkelingsproject. Met als gevolg dat de overeenkomst nu al maanden op ondertekening ligt te wachten. Intussen zijn er verschillende alternatieven overwogen met een 'lichtere' vorm van samen-

werking maar het is de vraag of die stroken met de venwachtingen die zijn gewekt In Costa Rica en ook bij het ministerie. Aart de Zeeuw, medewerker van de betrokken vakgroep econometrie, vraagt zich verwonderd af hoe het zover kon komen. Volgens hem is er slechts een marginaal geldbedrag in het geding, ongeveer 50.000 gulden per jaar. Maar kennelijk wil het College noch de faculteit in deze principestrijd het onderspit delven. Volgens de Zeeuw is de kwestie een aardige toetssteen voor de mate waarin de Tilburgse universiteit haar samenwerking met ontwikkelingslanden serieus neemt. De Zeeuw: 'Praten we er alleen over of doen we er echt iets aan? Het ligt voor de hand te veronderstellen dat het beleid van het College van Bestuur is ingegeven door de druk van de bezuinigingen. De consequentie kan zijn dat een echt ontwikkelingsbeleid daardoor geen nieuwe kansen meer krijgt.' Het College van Bestuur betreurt de patstelling waarin de samenwerking met Costa Rica verkeert, maar blijft bij de opvatting dat de economische faculteit zélf de extra middelen moet opbrengen. Binnen de algemene begroting van de KUB is er, volgens het college, geen ruimte meer. Anderzijds kan men het voor de buitenwereld niet maken om de samenwerking af te blazen. Het College is daarom van plan aan de universiteitsraad voor te stellen om - bij de toewijzing van middelen aan de economische faculteit voor 1987 - 0,4 formatieplaats uitdrukkelijk te laten reserveren voor Costa Rica. De fractie Breed Front Is van plan om de kwestie via een amendement op de begroting aan de orde te stellen in de universiteitsraad van 26 februari. T.G.

Eten wat je niet wilt en drinicen wat je niet ieicicer vindt veroorzaakt door ongezonde leefgewoontes. De gezondheidspsychologie, inmiddels een zelfstandige deeldiscipline van psychologie, wil ervoor zorgen dat mensen zich bewust worden van hun gedrag en zich verantwoordelijk gaan voelen voor hun gezondheid. Op dit moment is de Tilburgse vakgroep bezig met een zevental projekten. Ze hebben allemaal een ding gemeen, n.l. educatie in het omgaan met medische problemen en met medische consumptie (het innemen van medicijnen). Zo zijn er twee programma's, een voor hartpatiënten en een voor astmapatiënten, die ervoor moeten zorgen dat de patiënten beter gaan functioneren door hen te leren hoe ze het beste met hun ziekte om kunnen gaan. Verder zijn er een aantal voorlichtende en opvoedkundige programma's: op een aantal scholen start men binnenkort met een videofilm die er op gericht is jonge kinderen (10-14 jaar) van het roken af te houden. Ook heeft men een gezondheidsopvoedingsprogramma voor ouderen en voor vrouwen.

'De enige methode om gezond te blijven is te eten watje niet wilt te drinken watje niet lekker vindt en te doen waar Je geen zin in hebt'. Mark Twain zei het al en Prof. dr. Stan Maes bevestigde het op 13 februari 1987 bij de aanvaarding van zijn ambt als bijzonder hoogleraar in de psycho-analyse van de gezondheidszorg: de gezondheidspsychologie. Stan MaeS is sinds 1981 aan de KUB verbonden als hoofddocent gezondheidspsychologie. Hij behaalde aan de Rijksuniversiteit van Gent het doctoraalexamen in de psychologische en pedagogische wetenschappen en promoveerde in 1976 aan diezelfde.universiteit. Daarna was hij wetenschappelijk hoofd medewerker en lector medische psychologie aan de Universitaire Instelling Antwerpen. In zijn intree-rede pleit Maes voor een nononsense beleid in de gezondheidspsychologie: 'Psycho-sociale doelstellingen als het verhogen van welbevinden en tevredenheid sporen vaak niet met de reële doelstelling: het bevorderen van gezondheidsgedrag. Zo gaat stoppen met roken vaak ten koste in plaats van ten bate van welbevinden.' Het bevorderen van gezondheid en het voorkomen van ziekte zijn de belangrijkste uitgangspunten van de gezondheidspsychologie. Zij bestudeert de relatie tussen gedrag en lichamelijke gezondheid en ziekte. Het is duidelijk dat slechte leefgewoonten, zoals roken, veel drinken, weiUnivers

nig slapen, geen lichaamsbeweging, een bedreiging vormen voor de gezondheid; maar er zijn meer manieren waarop gedrag de gezondheid negatief kan beïnvloeden. Naast bepaalde leefgewoonten onderscheidt de gezondheidspsychologie gedrag dat direkte fysiologische effekten kan hebben, zoals bijvoorbeeld stress. Een derde manier waarop gedrag de gezondheid kan benadelen is de wijze waarop mensen ziekte interpreteren en ermee omgaan. Zowel het minimaliseren van klachten en symptomen als het overdrijven ervan kunnen fataal zijn voor de gezondheid. Ook het niet of het niet in overeenstemming met de voorschriften innemen van medicijnen - vastgesteld is dat dit bij 1 op de 2 chronische patiënten voorkomt - leidt natuurlijk niet tot een optimale gezondheid. Om het opvolgen van medische adviezen te bevorderen trok men in de jaren '70 gezondheidspsychologen aan: een ontwikkeling in de gezondheidszorg die leidde tot een verzelfstandiging van de gezond-

Maes: overdrijven hoeft ook niet. heidspsychologie. Andere redenen waren de stijgende kosten die het noodzakelijk maakten het medische consumptiepatroon te beheersen en de preventieve gezondheidszorg te bevorderen, en de ontdekking dat ongeveer de helft van de huidige ziekten in westerse landen wordt

Stan Maes wil dat men zich bewust wordt van excessen die veroorzaakt worden door een onbedachtzaam en mateloos omgaan met voeding en genotsmiddelen. Hij vindt niet dat je het moet overdrijven: 'Ik eet ook niet alleen maar gras'. Zelf probeert Maes gezond te leven: 'Het feit dat je er bewust mee bezig bent zorgt ervoor dat je veel meer op bepaalde dingen let.' CvdG 20 februari 1987

K

Emancipatiecommissie wil meclewerl<ster aanstellen Op 26 februari behandelt de Universiteitsraad het voorstel van de emancipatiecommissie van de Universiteitsraad om een aparte medewerkster voor emancipatiezaken op de KUB aan te stellen. Dat is nodig, aldus Regina Nieboer, voorzitster van de commissie. Nieboer: 'Op centraal niveau staat men positief tegenover het beleid ten aanzien van vrouwen aan de KUB. Voorzichtig went men daar aan het idee dat men bij ieder beleidsaspect rekening moet houden met emancipatie van vrouwen. Bij de faculteiten is dat nog niet terug te vinden. Notarieel staat bijvoorbeeld vast dat vrouwen deel moeten uitmaken van benoemingscommissies. Bij de faculteiten kent men soms die regel niet eens, of men voert 'm niet uit onder het mom dat daarvoor niet genoeg vrouwen zijn.' De toekomstige emancipatiemedewerkster gaat onder meer controle uitoefenen op de uitvoering van het beleid wat betreft vrouwenzaken. Ook is het de bedoeling dat zij een netwerk op gaat starten van vrouwen die binnen de verschillende diensten een oogje in het zeil houden ais het gaat om de naleving van het emancipatiebeleid. Bij de vaststelling van de Nota FormatieOntwikkeling 1985-1989, 25 oktober 1984 in de raad, zei het CvB al toe dat ze een formatieplaats zou reserveren voor een emancipatiemedewerkster. 'Deze intentieverklaring cirkuleert al enige jaren', zegt Regina Nieboer. 'En telkens verdwijnt hij weer in de la.' Daarom komt de emancipatiecommissie van de Universiteitsraad nu zelf met een voorstel, waarin ze motivering en het takenpakket voor de aan te stellen medewerkster uit de doeken doet. Het CvB gaat er vanuit dat het beleid ten aanzien van vrouwenzaken deel uit moet maken van het totale beleid, op personeelsgebied, studentenbeleid en ten aanzien van onderwijs en onderzoek. De emancipatiecommissie treedt op als adviescommissie van de Universiteitsraad en kan ook advies uitbrengen aan het CvB. In de commissie zitten raadsleden en nietraadsleden. Deze commissie stelde ondermeer vast dat een speciale medewerker

het emanicpatiebeleid moet gaan coördineren en evalueren. Nieboer: 'Het CvB onderkent dat er speciale aandacht nodig is voor vrouwenzaken op de KUB, maar ze vinden dat dit eigenlijk een taak is voor de reguliere diensten en speciaal voor de Dienst Personeelszaken. Ik ben bang dat door het t u mult rondom de bezuinigingsacties, emancipatie een ondergeschoven kindje gaat worden. In het verleden bleef het meestal bij intentieverklaringen van het CvB. Van echte uitvoering van het emancipatiebeleid is eigenlijk geen sprake. In de huidige begroting, in het kader van de SKGoperatie, staat zelfs niets expliciets meer over emancipatie. Het is blijkbaar een overbodige luxe.' lyi j

Xatch-as-catch-can' op financiële markten lOp allerlei gebieden, denk maar aan de goederenhandel, zien we een voortdurende scheiding en verdeling, tenwijl op monetair gebied juist een voortgaande coördinatie en integratie plaatsvindt. En hoewel de voortgang van deze ontwikkeling ook weer niet overdreven moet worden, moet dit als een goede zaak beschouwd worden', stelde Drs. Limburg, chief economist van de Amro-bank. Limburg was in het kader van de VITE-monetaire cyclus uitgenodigd een lezing te houden over 'de integratie van nationale financiële markten tot één internationale financiële markt'. De financiële wereld is in beweging. Kredietverstrekking via de internationale kapitaalmarkt vertoonde van 1985 op 1986 een explosieve groei. Hetzelfde kan gezegd worden over de handel in waardepapieren, effecten en valuta's. En ook de internationale bankuitzettingen vertonen vanaf 1984 weer een gestage groei. Ook kwalitatief gezien gebeurt er nogal wat. Er is een voortgaande integratie van financiële markten op wereldniveau; de opkomst van de computer geeft het financiële gebeuren meer en meer een 'hightech'-karakter; banken gaan zich steeds meer internationaal oriënteren, waardoor er een wederzijdse penetratie van nationale markten plaatsvindt. Over de specifieke oorzaken van deze nieuwe trends is Limburg voorzichtig: 'Oorzaak en gevolg zijn vaak moeilijk te onderscheiden. Je komt daar nooit helemaal

Vreugde en tranen

Wie bij de KUB-massa van 2200 behoorde die op 12 november 1986 het Binnenhof massief opvulde en wie toen tegen de diepblauwe herfstlucht de steeds groeiende feestwolk van oranje ballonnen zag opstijgen, die heeft toen ongetwijfeld een bedwelmende vervoering van vreugde en victorie beleefd, die alle twijfel over de gouden toekomst van onze universiteit helemaal deed wegdrijven. Het Jeven zou voortaan hemelsblauw, oranje en goed zijn. Maar hoe gaat het dan?! - Beeds op de terugweg keren hartslag en ademhaling tot hun normale ritme terug. Uit het hypergeventileerde brein zakt aJIe ekstase weg en je ontnuchterde hoofd gaat zich afvragen of het allemaal wel waar zal worden. Weliswaar zegt Nietzsche 'alle Lust wiil Ewiglceit, tiefe, tiefe Ewigkeif, maar Freud had al jaren eerder hel antwoordbrie/Je geschreven: 'Elk voortduren van een uit het lustprincipe opgewekte situatie loopt slechts uit op een gevoel van lauw onbehagen'. Onze menselijke aard gunt ons geen blijvende vreugde, geen eeuwige schoonheid, geen Deetmanioze slaap. Na de tocht naar Den Haag heeft Univers de vreugden gerapporteerd, maar ook de halve vreugden en desillusies die er op volgden: na veel geharrewar zijn de psychologen niet helemaal ontevreden; worden nu de sociologen het kind van de rekening? en - in het nummer van vorige week - die mooie, aangrijpende klassieke klacht van een zekere Monic Foppele: 'het zal bij de Letteren nooit

achter. Het lijkt meer op een wisselwerking en samenlopen van een aantal factoren'. Enkele voorbeelden van zulke factoren zijn technologie, tekorten/overschotten op de lopende rekening, en rentemutaties. Gevolg van deze ontwikkeling is natuurlijk wel, dat het voor de banken steeds moeilijker wordt om verantwoord zaken te doen. Limburg: 'Aan de ene kant zijn er nu enorme mogelijkheden voor een bank om uit te breiden: de markt is zeer explosief. Aan de andere kant leidt de toenemende concurrentie tot steeds lagere winstmarges. Vroeger waren er afspraken over die winstmarges, tegenwoordig zie je een toenemende verbrokkeling: er vindt een soort catch-as-catch-can plaats op de financiële markten.' Macro-economisch gezien hebben de genoemde trends natuurlijk ook gevolgen, met name voor de te voeren monetaire politiek. De timing en het effect van monetaire maatregelen zijn steeds moeilijker in te schatten. De noodzaak van internationale beleidsafstemming wordt steeds dringender. Of zoals Drs. Limburg aangeeft: 'Zelfs een groot land als West-Duitsland is niet meer in staat om een onafhankelijke rentepolitiek te voeren'. Internationale coördinatie van beleid derhalve. Dit gaat voor Drs. Limburg verder dan slechts het maken van afspraken. Hij wil komen tot een concrete inperking van nationale soevereiniteit. Hij rekent daarbij af met personen die een terugval in nationale of regionale autarkie bepleiten: 'Nationale autonomie is volstrekte onzin als je tegelijkertijd intensieve (handels)betrekkingen met het buitenland hebt. Immers, dan ben je al niet meer autonoom. De waarheid is natuurlijk, dat mensen inconsequent zijn: je kunt niet aan de ene kant auto's willen importeren maar aan de andere kant zeker zijn van je baan'. J.C.

KUB op de bres voor Chileense studenten 'In' het verleden heeft onze instelling blijk gegeven van bijzondere aandacht voor Chili. Ook nu weer wil de Katholieke Universiteit Brabant te Tilburg haar bezorgdheid uiten over de schending van de mensenrechten en de herhaalde gewelddadigheden in uw land.' Aldus begint de brief die drs. R. Kraakman stuurde naar de universiteit van Santiago. Hij deed dit in het kader

Voorzitter Stichtingsbestuur overleden Op 69-jarlge leeftijd is maandag de voorzitter van het Stichtingsbestuur van de KUB, mr. dr. Th.E.E. van Schaik overleden. Van Schalk, advokaat van beroep, was jarenlang juridisch adviseur van de katholieke vakbeweging NKV. In zijn woonplaats Maarssen was hij twintig jaar lid van de gemeenteraad, waarvan tien als wethouder. Van 1967 tot 1976 was hij lid van de Tweede Kamer voor de KVP. Vervolgens werd hij benoemd tot lid van de Raad van State. Vanaf 1980 was Van Schaik voorzitter van het Tilburgse Stichtingsbestuur. van de Chili-actie die Amnesty International september vorig jaar begon. De studentenopstanden begonnen in april 1986. De Chileense regering maakte toen plannen bekend om de toelagen voor studenten te verminderen. Daarnaast wilde zij militairen gaan benoemen tot rector op de universiteiten. De demonstraties die deze plannen ontketenden werden hardhandig uit elkaar geslagen en studenten werden opgepakt. Driekwart jaar later is de rust bijna teruggekeerd, alleen de plannen zijn nog niet van tafel. Kraakman: 'De universiteit werkt aan deze actie van Amnesty mee omdat de regeringsplannen in Chili de academische vrijheid beperken. Ook zitten er nog enkele studenten die destijds opgepakt zijn vast. Met deze brief willen wij tenminste onze bezorgdheid uiten over de gang van zaken in dat land.' j g

meer worden als vroeger.'' Een woord om bij avondlicht en onder harpklanken heel lang en klagelijk uit te zingen. Hoe droef is het dagelijks bestaan als mens zich de bloeiende boomgaard herinnert. Hoe droef is de boomgaard als men het hek open ziet staan richting ver-l gankelijkheid. ' Maar als je dat nu weet, net zo diep als deze Foppele-sybille, wat moet je dan met je vreug-1 den en verrukkingen? Al van tevoren afdemmen? Kijk, de engelsen doen dat. Het boek van 1 Gombrich, dat in Nederland 'Eeuwige Schoonheid' heet, heef in het engels 'The Story of\ Art: Geen flauwekul daar. Let's play it cool. Hou de schoonheid een duim lang. \ Ik stel voor dat wij dat toch maar weigeren. Ik denk dat het tenslotte beter is te leven in de gekke cyclus van verrukkingen en tegenvallers en in de dramatische ambivalenties van het 1 bestaan, ledereen heeft het recht momenten te ervaren dat de geest overstroomt als het helemaal goed is zelfs letfwriijk, met vreugdetranen. De bruid moet tranen schreien, de vader dient te janken bij de geboorte van zijn kind, men mag eens goed vol zijn van een oranje ballon. ]e mag dan eens meer beleven dan er zakelijk voorhanden is. En dan is er fase twee. ]e weet, terwijïje kijkt, dat de ballonnen ergens verlept zullen dalen en dat alle vreugde wegebt. ]e weet, terwijl je naar de ballonnen kijkt, dat Deetman en In 't Veld pas na een halfuur zullen komen, een lege lucht zullen zien en tegen elkaar zullen zeggen; 'geen bal aan'. I Terwijl hel feest duurt weet je dat het straks voorbij is. De fapanners hebben daar een apart woord voor, 'aware', het gevoel van immense droefheid en spijt dat opwelt bij het zien van het vergankelijke en onvoltooibare. Maar opnieuw hier: het is niet zo slecht of onmenselijk te ervaren hoe kwetsbaar het geluk is en dat het bij iedere vreugde steeds een beetje regent Laten we maar fasisch doorleven. It is better to have loved and lost, than never to have laved at all. Beter wat geteisterd dan zonder nonsense.

Univers 20 februari 1987

GOEROE

Voor Tilburg is IVlandel geen onbel<ende, zoals Boerboom in zijn inleiding stelde, al was het elf jaar geleden dat Mandel voor het laatst op deze universiteit sprak. N a de lezing constateerde Boerboom wel dat er in die elf jaar nogal wat veranderd was. De discussie die nü met Mandel gevoerd werd was ronduit mat te noemen. Professor Mandel, hoogleraar aan de Vrije Universiteit van Brussel, begon zijn lezing met twee 'burgerlijke' verklaringen van de economische crisis, die allebei een variant zijn van de klassieke conjunctuurtheorie. De eerste verklaring, die van de aanbod­ economen, gaat uit van de crisis van de schaarste. De investeringen bevinden zich op een te laag peil, evenals de winsten. Het is zaak om de kapitaalaccumulatie te be­ vorderen; lonen zullen moeten dalen zodat de winsten kunnen stijgen. N eo­keynesia­ nen daarentegen stellen dat de vraag te­ kort schiet: de crisis leidt tot werkloosheid doordat de koopkracht te laag is. Verlaging van de lonen is hier dus uit deh boze. De twee verklaringen zijn aldus onverenig­ baar met elkaar. 'Alle twee de verklaringen hebben gedeeltelijk gelijk, dus hebben ze allebei ongelijk. Beide bezien slechts één enkel aspect van de crisis', zei Mandel. Omdat in een kapitalistische economie het realiseren van én hogere lonen én hogere ■winsten erg moeilijk is, zal de depressie lang duren. De filosofie achter de burgerlijke verklarin­ gen gaat uit van de hypothese dat iedere crisis uniek is en dus ook unieke verklarin­ gen vereist. Zo werd de verhoogde olieprijs als de oorzaak van de crisis van de jaren 70 beschouwd. Mandel stelde daar tegen­ over, dat iets dat 21 keer gebeurt in een tijdsbestek van 150 jaar, nooit een bijzon­ dere oorzaak heeft. Gemiddeld duren al deze crises dan 7 Va jaar ­ vol trots zei Man­ del dat Marx voorspeld had dat crises tus­ sen de vijf en tien jaar duren. Conclusie kan dan ook niet anders zijn dat de crisis geen uniek karakter heeft. Voor marxisten is de crisis een systeem­immanent gegeven. De stelling van Marx dat er geen duurzame stijging van de produktie mogelijk is zonder een radicale wijziging van de produktie­

'Deze crisis is niet uniei<'

Meteen ouderwets, maar twijfelachtig 'l<ameraden'heette Wim Boerboom afg elopen maandag avond een ruim halfvolle zaal AZ 10 welkom. Werkg roep Polek (Politieke ekonomie) had prof. dr. Ernest Mandel naar de Tilburg se universiteit g ehaald, waar zo'n honderd man kwam luisteren naar de 'marxistische verklaring van de crisis in de Westerse economie' volg ens 'de goeroe', zoals een student Mandel omschreef.

Prof. Mande/in Polek-lezing techniek, was voor Mandel het uitgangs­ punt om de crisis te verklaren. Technische vooruitgang vloeit voort uit onderlinge concurrentie en het gevolg is een substitu­ tie van arbeiders door machines en een ho­ gere produktie die in veel gevallen niet af­ zetbaar is. Door deze overcapaciteit zullen de prijzen moeten dalen, de verwachte winsten worden niet gerealiseerd en de

zwakste bedrijven vallen af. Deze kapitaal­ vernietiging kan empirisch worden be­ vestigd, aldus Mandel.

TEGENREFORMATIE Naast het economisch aspect van de crisis, noemde de Belgische hoogleraar ook nog een sociale factor. Deze komt voort uit de duale maatschappij, of 'de tegenreforma­

tie, de uitschakeling van de hervormings­ trend waarover een consensus bestond'. Deze consensus was een les die getrokken was uit de crisis van de jaren 30 en bestond er in om de spanning tussen rijk en arm af te bouwen door middel van geldpolitiek en belastingen. Volgens Ernest Mandel is die consensus nu gebroken: de afschaffing van de minimumlonen leidt tot een loonda­ ling, die de arbeiders op hun bordje krijgen, tenwijl de belastingverlaging ten goede komt aan de rijken, die nu meer kunnen in­ vesteren. De kloof tussen rijk en arm Wordt aldus breder. Het socialistisch antwoord op de crisis valt voor prof. Mandel uiteen in twee delen. De strategie is de afschaffing van het kapita­ listisch systeem en de overgang naar de socialistische produktiewijze. Voor de werklozen is dit echter geen bevredigend antwoord; het opvangen van de gevolgen van de crisis (de tactiek) staat dichter bij de arbeiders. Voor Mandel betekent dit dat er een programma van werkverschaffing moet komen. In arbeidsduurverkorting zonder looninlevering en het opzetten van grote milieuprojecten (bijvoorbeeld op het gebied van de stervende bossen) ziet Man­ del perspectieven. N ationalisatie van een reeks van bedrijfstakken moet deze plan­ nen financieren. 'Een crisis die aanhoudt leidt bijna zeker tot een anti­kapitalistische houding', zei Man­ del, 'maar dit hoeft niet noodzakelijkenwijs een pro­socialistische houding te zijn'. De geloofwaardigheid van het socialistische tegenmodel wordt steeds kleiner, er wordt steeds maar verwezen naar Polen en de Sowjet­Unie. Al met al blijft prof. Mandel positief gestemd over de toekomst. De jongste electorale successen van de Grünen en de sociaal­democraten in West­Duitsland en de strijd om de 35­urige werkweek aldaar bieden nog genoeg hoop. Die 35­urige werkweek zal volgens Mandel zelfs conse­ quenties hebben voor heel Europa. 'We moeten solidariteit betuigen aan onze West­Duitse klassebroeders en ­zusters', besloot Mandel zijn voordracht. M.K.

IVA-onderzoek volgens B&W Tilburg te theoretisch 'Watje van ver haalt is lekker', zal het Tilburg se college van B£tW gedacht hebben. Een onderzoek dat moeten aantonen of Middenbrabantse ouders hun kinderen liever naar een openbare of bijzondere school sturen, g aat naar het Nijmeegs Instituut voor Toegepaste Sociologie (ITS). Brabant heeft volg ens BBW blijkbaar voldoende voor zijn universiteit g estreden, want het aan de KUB verbonden Tilburg s Instituut voor Sociaal-wetenschappelijk Onderzoek (NA) liep deze opdracht mis. ITS en IVA hadden beiden offertes uitge­ bracht voor het onderzoek, dat gehouden wordt onder 2375 ouderparen in de regio Tilburg. Die krijgen een vragenlijst waarop ze kunnen invullen welk ondenwijs ze voor hun kind, dat nu nog op de basisschool zit, het meest geschikt vinden. Dat onderzoek zou nog voor de aanmeldingsperiode voor voortgezet onderwijs ­ half maart ­ gehou­ den moeten worden. Het Tilburgse college koos voor de N ij­ meegse instelling, omdat die 'binnen het beschikbare budget van 50.000 gulden het meest te bieden heeft'. Persvoorlichter Moorman van de gemeente legt uit wat: 'Het IVA had een theoretische vraagstel­ ling en legde de opdracht ruimer uit dan noodzakelijk is. Het ITS geeft een concre­ Univers

tere invulling van de opdracht en beperkt zich in de vraagstelling. Hun benadering is praktischer. Verder nam het IVA één steekproef in het hele gebied terwijl het on­ derzoek van het ITS de hele regio omvat en ook afzonderlijke delen van dat gebied in kaart brengt. Het N ijmeegse ITS beantwoordt de Til­ burgse vraag dus concreter, maar geeft toch meer uitgebreide gegevens? 'Daar komt het wel op neer. Bij de afwe­ ging wordt wel nadrukkelijk vermeld dat zowel IVA als ITS gerenommeerde onder­ zoeks­instituten zijn, maar dat de Tilburgse instelling op dit gebied minder ervaring heeft. Het ITS heeft al eerder meegewerkt aan soortgelijke onderzoeken'.

FAILLIET Prof. dr. J . Segers, directeur van het IVA, is nog niet op de hoogte van de preciese beweegredenen van de Gemeente en geeft daarom liever nog geen officiële reactie. De eerder genoemde argumenten verbazen hem echter niet: 'Dat verschil ty­ peert beide instituten al dertig jaar. Het zou het IVA in elk geval sieren als onze opzet theoretischer was. Theoretisch hoeft niet per sé slecht te zijn, anders was het IVA al­ lang failliet geweest'. Dat de gemeente ook voor het Nijmeegse instituut kiest om­ dat dat meer ervaring heeft, maakt Segers niet zo veel uit. 'Wij houden niet van her­ haal­onderzoekingen', zegt hij. Segers verwacht nog een gesprek met wethouder Timmermans van onderwijs, waarin de wethouder de keus van de ge­ meente zal toelichten. 'Het is maar een klein onderzoek, we liggen er niet wakker van. Wat ik wel wil benadrukken, is dat wij graag een hechtere relatie met de gemeen­ te zouden hebben. Maar dat hangt niet van dit onderzoek af.' B & W weten nog niet wat ze met de resul­ taten van het ITS­onderzoek gaan doen. Ze willen 'niet aan de uitkomsten van het onderzoek opgehangen worden', zei een

woordvoerder onlangs in Het Nieuwsblad. Wat is dan de bedoeling van dit onder­ zoek? Moorman: 'We proberen inzicht te krijgen in de wensen van de Middenbrabantse ouders. Maar als er bij voorbeeld uitkomt dat die liever een openbare school willen dan een katholieke, wil dat nog niet zeggen dat er meer openbaar onderwijs komt. Dat hangt ook van een aantal andere factoren af.' Zoals? 'Tja, dat is moeilijk te zeggen. Je zou kun­ nen denken aan de kosten, of misschien heeft de bouw van een ander soort scholen voorrang'. Het mag duidelijk zijn met wat voor opzet het IVA een volgende opdracht van de ge­ meente wel in de wacht kan slepen. B & W hebben behoefte aan een concrete vraag­ stelling, die antwoorden oplevert waarmee je alle kanten op kunt. H.d.B.

20 februari 1987

PARTI PRIS

'Nieuwe voorstellen rechtsbijstand broddelwerk 'De verdeling van de werkzaamheden tussen de verschillende groepen advokaten in de notitie van Korthals Altes is gespeend van iedere realiteitszin en is niet onderbouwd met argumenten. Advokaten die contracten moeten gaan afsluiten met bureaus voor rechtshulp mogen zich alleen nog maar bewegen op de terreinen die aan de bureaus zijn toegewezen, terwijl vrij gevestigde advokaten zonder contract van die juridische gebieden moeten afblijven. Ik denk dat dat een werkverdeling is die in de praktijk niet functioneert. De huidige verdeling van de werkzaamheden tussen de bureaus voor rechtshulp en de advokatuur is er een van eerste lijn en tweede lijn. Helemaal zuiver is dat niet meer Mr. Marlus de Jong (41) studeerde van 1967 tot 1977 rechten aan de KUB. In die periode was hij betrokken bij de oprichting van de eerste juridische EHBO in Nederland in Tilburg. Hij was tevens t w e e jaar medewerker van de rechtswinkel. In 1979 sloot hij zich aan bij het Advokatenkollektief aan het Wilhelminapark waar hij nu nog werkzaam is. Marius de Jong reageert op een ambtelijke notitie waarin nadere regelingen staan over een nieuwe Wet op de rechtsbijstand. Via deze nieuw e w e t wil het ministerie van justitie greep krijgen op de steeds hoger wordende uitgaven voor rechtsbijstand. In de notitie staat te lezen dat de bureaus voor rechtshulp exclusief belast worden met het geven van gratis hulp op het gebied van arbeidsrecht, sociale zekerheid, huurrecht en belastingrecht. De vrij gevestigde advocaten zouden de pro-deo zaken moeten beperken tot kwesties van personen- en familierecht, vreemdelingenrecht en strafrecht.

omdat veel mensen rechtstreeks naar een advokaat stappen, waarna die advokaat een toevoeging krijgt. In die zin zitten advokaten ook wel in de eerste lijn, maar bureaus voor rechtshulp op hun beurt nooit in de tweede. De minister ondergraaft deze redelijk goed werkende structuur nu door te zeggen: ongeacht of het eerstelijns of tweedelijns rechtshulp is, bepaalde gebieden wijs ik exclusief toe aan bureaus voor rechtshulp inclusief de daaraan verbonden contractsadvokaten, andere gebieden zijn alleen voor de vrije advokaten.' 'Het Idee van contractsadvokatuur is eigenlijk niet van de minister zelf, maar afkomstig uit de sociale rechtshulpverlening. Die had daarmee voor om via een contract garanties te geven voor de kwaliteit van de juridische hulp die mensen krijgen. Aan welke eisen iemand moet voldoen die rechtshulp geeft. Dat element van kwaliteit is in het nieuwe voorstel niet terug te vinden. De contracten worden alleen nog maar ingevoerd om de financiering binnen de perken te houden. De nieuwe wet is een opeenstapeling van instrumenten die de minister in handen krijgt om de volgens hem ongebreidelde stijging van de uitgaven van de rechtsbijstand in te tomen. Volgens mij valt die stijging de laatste jaren wel mee. Je merkt dat ook aan het feit dat het aantal advokaten niet of nauwelijks meer stijgt.' 'Voor mij en de andere mensen van ons advokatenkollektief zal er als de nieuwe wet wordt ingevoerd niet zo vreselijk veel veranderen. Een belangrijk gedeelte van ons werk ligt op het gebied van het arbeidsrecht en het sociale zekerheidsrecht, dus ik denk dat wij wel in aanmerking komen voor contracten met het bureau voor rechtshulp. Of wij ons straks ook nog zouden kunnen bewegen op de gebieden die voorbehouden

K

De Limburgse universiteit neemt afscheid van Rob van den Biggelaar die tien jaar lang voorzitter van het College van Bestuur was in Maastricht. Reden voor OBSERVANT om Van den Biggelaar eens uitgebreid te interviewen. Van den Biggelaar komt uit het bedrijfsleven: voordat hij tien jaar geleden de Maastrichtse universiteit kwam besturen was hij direaeur bij een uitgeverij. In het bedrijfsleven word je volgens Van den Biggelaar niet zomaar bestuurder: daar word je streng geseleaeerd. Dit in tegenstelling tot de universiteit: 'Bij een College van Bestuur van een universiteit wordt daar allemaal niet naar gekeken. Ik heb hier internisten de portefeuille FinanciĂŤn zien behandelen; ik heb rertoren gehad die alleen managerial (management) ervaring hadden i%t hun eigen secretaresse en die dat er zelfs niet zo best van afgebracht hadden! Je hoeft je er niet over te Univers

af te sluiten. Ik denk dat het zeer wel mogelijk is om de bureaus voor rechtshulp zo onafhankelijk te maken dat de minister geen greep kan krijgen op de inhoudelijke aspecten van de contracten die met advokaten worden afgesloten.' 'Nederlanders die in het buitenland terecht moeten staan en illegaal in ons land verblijvende buitenlanders hebben nu nog recht op gratis rechtsbijstand. In het nieuwe voorstel is daar geen sprake meer van. Dat vind ik een volstrekt onbegrijpelijke zaak. Men zou toch denken dat men op het ministerie van justitie, dat immers het centrum van wetgeving is, logisch over dergelijke zaken nadenkt, maar dat blijkt nergens uit.'

PARTI FRIS zijn aan vrij gevestigde advokaten, dat is allemaal nog onduidelijk. De notitie is daar vaag over. Ik zou het bijvoorbeeld niet erg vinden als ik verlost werd van echtscheidingszaken. Alles bij elkaar genomen neem ik aan dat het geen grote veranderingen in onze omzet en inkomen zal brengen.' 'Ik denk niet dat de minister via de contracten die advokaten met bureaus afsluiten meer invloed op de inhoud van de rechtsbijstand krijgt. Nu is het zo dat er standaardvergoedingen gelden voor pro-deo zaken ongeacht de tijd die advokaten daaraan besteden. De minister heeft instrumenten in handen om bepaalde rechtsgebieden van pro-deo hulp

De teleurstelling over de kwaliteit van dit wetsontwerp is alom. Ik denk dat het onmogelijk is om dit voorstel er door te krijgen, zeker gezien het feit dat iedere beroepsbeoefenaar tegen is. Men is er al jaren mee bezig en wat men nu aflevert is broddelwerk. Het enige dat men voor ogen heeft is de zorg voor de portemonnee van het ministerie.' Toine Asselbergs

Oproep De redactieraad van Univers moet worden aangevuld. Vacant zijn de zetels van: - een lid van het wetenschappelijk personeel - een lid van het niet-wetenschappelijk personeel - een studentlid Degenen die er iets voor voelen om vanuit de Redactieraad het zakelijk en journalistiek beleid van de Univers te begeleiden kan zich aanmelden bij de redactie, kamer B 12 of B 13, telefoon 662506 of 662277.

N I P T

verwonderen als het fout gaat, maar het is wĂŠl een wonder als het goed gaat (...)'. De scheidende voorzitter vertelt ons ook hoe oud-minister Pais faculteiten uitdeelde: 'Misschien had dat met Deetman ook wel gekund als hij meer geld had gehad. Maar goed, ik kwam bij Pais, en die zei me: 'Rob, als je nou met een paar goede rapporten aan komt zetten krijg je binnenkort Lichamelijke Opvoeding (nu Bewegingswetenschappen) en Economie erbij'. Moet je voorstellen! Een hele faculteit cadeau (...)'. Wisse Dekker is ook iemand die uit het bedrijfsleven komt: jarenlang was hij presidentdirecteur bij Philips en sinds vorig jaar is hij buitengewoon hoogleraar aan de juridische faculteit van de universiteit van Leiden. MARE sprak met Dekker en vroeg hem of het een trend wordt dat de universiteiten weer meer contact zoeken met het bedrijfsleven. 'Een klimaatverandering die niet op zichzelf staat, maar zich op allerlei gebieden heeft voltrokken. Universiteiten hebben altijd, en dat is toch wel goed, gestaan op een zekere mate van onafhankelijkheid. Ik denk dat ze dat ook moeten blijven doen. Je moet het alleen niet zo ver laten komen dat je weggroeit van elkaar. (...) Naar mijn gevoel is een nauwe samenwerking tussen het bedrijfsleven en de universiteiten een logische zaak. En dat geldt naar mijn idee niet alleen

voor de relatie tussen bedrijven en universiteiten maar ook voor bijvoorbeeld het HBO en MBO. Op den duur komt een groot aantal afgestudeerden toch bij bedrijven terecht'. De samenwerking tussen het HBO en WO begint over heel het land vastere vorm te krijgen. Het Utrechtse U Blad maakt melding van een raamovereenkomst tussen de Utrechtse universiteit en de paramedische opleidingen die gefuseerd zijn in de Hogeschool Midden-Nederland. De faculteiten Geneeskunde, Letteren en Sociale wetenschappen werken volgens de raamovereenkomst samen met de HBO-scholen. Ondanks de studentenstop die Deetman onlangs afkondigde voor de paramedische opleidingen zal de samenwerking gewoon doorgaan, aldus het U Blad. Een smaakmakend onderwerp op de Utrechtse universiteit blijft tenslotte de dienstauto van Collegevoorzitter Veldhuis. Nu is zelfs directeur generaal In 't Veld in de affaire betrokken. Het U Blad bericht over de continuing story 'Wie zal dat betalen'. Toen Veldhuis eind 1985 collegevoorzitter in Utrecht werd bedong hij bij het ministerie dat hij een dienstauto met chauffeur zou krijgen opdat hij niet zou hoeven te verhuizen. Hij kreeg de auto maar het ministerie wilde niet betalen. De Utrechtse unive-

risteitsraad weigerde vervolgens op de begroting gelden uit te trekken voor de luxe van Veldhuis. Hierop weigerde het Utrechtse College dit raadsbesluit uit te voeren en het voor te dragen ter vernietiging aan de Kroon. De Raad van State, die aan de minister advies over deze vernietiging moet uitbrengen, nam onlangs de zaak in behandeling. Hierbij kwam aan het licht dat directeur generaal In 't Veld aan Veldhuis de auto toegezegd schijnt te hebben voor heel de periode dat deze voorzitter in Utrecht zou zijn. Ondertussen rijdt Veldhuis vrolijk in de auto met chauffeur rond. Had Van der Reijden daar maar aan gedacht. H.B.

20 februari 1987

RELATIES

Relatievormend Nederland laat socioloog niet graag meekijken Het partnerschap-type, in studentenkringen geen onbekende relatievorm, blijkt, zo heeft Van der Avort ontdekt, een veeleisende manier van relatievorming te zijn. In tegenstelling tot de burgerlijke vorm ligt bij de start van een partnerschapsrelatie nagenoeg niets vast. In een intensief proces van onderhandelen bepalen de partners gaandeweg de relatie hun positie ten opzicht van elkaar. Zo komen ze tot een eigen, particuliere invulling van hun relatie waarin individualiteit en daaraan gekoppeld bewegingsvrijheid een belangrijke plaats innemen. Van der Avort bestrijdt de veel gehoorde opvatting als zouden partners in een dergelijke relatie geen verantwoordelijkheid ten opzichte van elkaar willen nemen en maar vrijblijvend bezig zijn. Nee, hij heeft een beeld aangetroffen van mannen en vrouwen die in intensief en veeleisend overleg hun relatie gestalte geven. Bij lezing van het proefschrift krijgt men zelfs de indruk dat deze paren alleen maar onderhandelen, eigenlijk proberen elke keer opnieuw het wiel uit te vinden en niet toekomen aan het genieten van hun relatie. Voortdurend sleutelen aan de vorm van de relatie en niet toekomen aan de inhoud daarvan. Die indruk is, zo zegt Van der Avort, niet juist. 'Zo is het nu ook weer niet. Ik geef toe dat de beschrijving in mijn proefschrift debet is aan die indruk omdat ik de belangrijkste basisoriëntatie van de drie typen relaties niet beschreven heb. Die oriëntatie komt zonder uitzondering neer op het verkrijgen van liefde, warmte, geborgenheid in de relatie. Wat dat betreft is er geen enkel onderscheid tussen de door mij beschreven typen relaties.' 'Het is ook niet zo dat de onderhandelingen die in het partnerschapstype zo veelvuldig plaatsvinden het beleven van die gevoelens volledig ondersneeuwen. Ik ben er via de interviews achter gekomen dat het onderhandelingspatroon van partners een grote mate van vanzelfsprekendheid vertoont. De meeste mensen uit de partnerschapsgroep waren al vijf tot tien jaar bij elkaar - wat niet gering is voor samenwoningsrelaties - en hebben in die jaren klaarblijkelijk een groeiproces doorgemaakt waarin vanzelfsprekendheden zijn ontstaan. Ze onderhandelen in tegenstelling tot mannen en vrouwen van het burgerlijke type weliswaar nog steeds maar dat is door de gewoontevorming minder inspannend geworden dan bij het begin van hun relatie'. Van der Avort leidt hieruit af dat de onderhandelingsinspanningen tot een aanvaardbaar niveau gereduceerd zijn en men daardoor toe kan komen aan affectieve gevoelens die de basis van de relatie vormen. Overigens is het niet zo dat getrouwd zijn gekoppeld is aan het onderhouden van een burgerlijke relatie en samenwonen aan een partnerschapsrelatie. Drie gehuwde paren werden ingedeeld in de partnerschapsgroep, een samenwonend paar behoorde tot het burgerlijke type.

ELITAIR De mensen met een relatie van het partnerschapstype blijven behoren tot een minderheid in de Nederlandse samenleving. Volgens Van der Avort is het in zekere zin ook een elitaire groep die vanwege een hoog opleidingsniveau en maatschappelijke positie in staat is om een eigen invulling

derland gedaan worden. 'Ik zou in de fout gaan als ik zou zeggen dat in de Nederlandse samenleving ongeveer 50 procent een partnerschapsrelatie heeft, 30 procent een burgerlijke relatie en de rest een gemengde relatie. Maar ik veroorloof mij als socioloog wél om buiten de strikte kaders van de onderzoeksgegevens te gaan en een schets van mogelijke toekomstige ontwikkelingen te geven. Die interpretatie is natuurlijk niet waarderingsvrij'.

NON-RESPONSE

Van der Avort met vrouw na de promotieplechtigheid: Een partnerschapsrelatie??

De vernieuwingsbeweging van de jaren zestig heeft, op de lange termijn bezien, oo/< haar sporen nagelaten in relatieland. Er werd gaandeweg minder getrouwd en meer samengewoond. Een tendens die zich nog steeds, zij het in een langzaam tempo, voortzet. De Tilburgse gezinssocioloog dr. Arno van der Avort schreef er een proefschrift over waarop hij eind januari aan de KUB promoveerde. In 'De gulzige vrijblijvendheid van expliciete relaties'doet hij ondermeer verslag van een onderzoek onder vijftig Tilburgse paren. Hij komt op grond van interviews met hen tot drie typen relaties. Het burgerlijke type (ik hou van jou en ik blijf je trouw), het partnerschap-type (kameraadschappelijk, sterk gericht op het behoud van de individualiteit) en het gemengderelatietype, waarin de ene partner op de lijn van de burgerlijke relatie zit en de andere partner (meestal de vrouw) de relatie wil openbreken in de richting van partnerschap.

Gezinssocioloog Van der Avort aan de relatie te geven. Onderhandelingsprocessen eisen immers communicatieve vaardigheden die bij uitstek bij hoger opgeleiden aangetroffen worden. Een ander kenmerk van dit type relatie, individualiteit, kan voornamelijk dan gestalte krijgen wanneer de partners ook in financiële zin onafhankelijk van elkaar zijn. De opvattingen van deze elite-groep sijpelen langzaam door in de Nederlandse samenleving. Van der Avort: 'Ik vergelijk het met het patroon van concentrische cirkels dat onstaat wanneer je een steen in het water gooit. In het centrum experimenteren mensen met relatievormen, de effecten daarvan worden naarmate ze uitwaaieren steeds zwakker totdat je alleen veran-

deringen van opvattingen over en niet van gedrag in relaties aan de buitenkant overhoudt'. Van der Avort denkt dat grote groepen mensen het burgerlijk relatiemodel niet zullen verlaten wanneer er niet een bepaalde gewoontevorming in onderhandelingsprocessen in de partnerschapsrelaties tot stand komt. 'Blijft die gewoontevorming uit dan zullen veel mensen het veranderen van hun relatie als te moeilijk en te zwaar ervaren. Ik denk dat de voornaamste problemen in de communicatieve sfeer liggen'. Op basis van de uitkomst van zijn studie kunnen overigens geen algemeen geldende uitspraken over relatievorming in Ne-

Van der Avort werd bij de aanvang van zijn onderzoek al direct voor het probleem van bijzonder hoge non-response gesteld. Van de in totaal 188 gehuwde paren die benaderd werden voor deelname aan het onderzoek lieten 163 het om uiteenlopende redenen afweten. Van de 123 paren, waarvan de promovendus via een ingewikkelde procedure van zeven van adresmateriaal het vermoeden had dat ze samenwoonden, deden uiteindelijk maar 24 aan het onderzoek mee. Dat privacy-overwegingen daarbij een grote rol spelen ligt voor de hand. Relatievormend Nederland laat een sociologisch onderzoeker niet graag over de schouder meekijken. Maar volgens Van der Avort is er meer dan dat aan de hand. 'Op de eerste plaats was er niet een bepaald probleem dat de aanleiding was om dit onderzoek te gaan doen. Dat betekent dat je mensen niet vanuit een vooropgesteld probleem kunt motiveren om mee te doen. Ga je bijvoorbeeld onderzoek verrichten naar de financiële positie van éénoudergezinnen dan is er op voorhand een motivatie om mee te doen. Ze kunnen hun hart luchten en misschien hebben de uitkomsten wel invloed op de mensen die het te vertellen hebben. Dat speelde hier niet. Op de tweede plaats vond ik het vanuit een soort ethische overweging juist om aan de introductiebrief een antwoordstrook te hechten waarop men kon aangeven dat men direct van deelname aan het onderzoek afzag. Dan denk ik wat is er nu eenvoudiger dan een antwoordstrook terugsturen. 40 procent van de niet-deelnemers stuurde de strook terug. Als ik deze vorm niet had gekozen was de non-response lager geweest'. De invloed van de hoge non-response op de onderzoeksresultaten is volgens Van der Avort moeilijk te controleren. 'Of de groep die wel heeft meegedaan in sterke mate verschilt van de groep van niet-deelnemers valt moeilijk na te gaan omdat ik van de laatste te weinig weet. Wel viel op dat de non-response bij gehuwden veel groter was dan bij samenwonenden... Overigens gaven beide groepen aan hun privacy te willen behouden. Dat heeft volgens mij twee betekenissen. Bij gehuwden: wij praten over ons huwelijk niet met u. Bij samenwonenden: wij zijn weliswaar samenwonend maar wij willen niet dat officiële etiket opgeplakt krijgen', aldus Van der Avort. De kersverse doctor zelf is sinds 1980 getrouwd. Over het type relatie dat hij met zijn vrouw heeft hult hij zich in stilzwijgen. Zijn promotor prof.dr. Hans Adriaansens lichtte in de laudatio tijdens de promotieplechtigheid een tipje van de sluier op. Van der Avort en zijn vrouw onderhouden volgens hem een partnerschapsrelatie. Toine Asselbergs 20 februari 1987

Univers

GASTHOOGLER/jR HELLA HAASSE Een vrouwelijke canon in de letteren, Dat zegt me niet zoveel 'Ik heb de indruk dat mensen die veel lezen en zich bezighouden met literatuur, vooral zijn toegespitst op de naoorlogse letteren of alleen de literatuur van deze eeuw', zegt Hella Haasse. 'Ik vraag me af hoe je daar enig inzicht in kunt krijgen als je niet weet hoe die literatuur ontstaan is en wat de achtergronden zijn. Mensen lezen hoofdzakelijk wat er door de reclame aangeboden wordt. Commerciële literatuur, werken die op dat moment 'in' zijn. Eigenlijk kijkt men nauwelijks meer achterom. Het treft mij vaak als in het werk van moderne Nederlandse vrouwelijke auteurs, dat zij dezelfde problematiek hebben als die van de achttiende eeuwse schrijfsters. Alleen op een eigentijdse wijze'. De 'Bentinck boeken' en de 'Daal-enBergse brieven' van Hella Haasse, vormen het vertrekpunt voor de cursus die ze aan de Tilburgse studenten geeft. 'Er werd mij gezegd dat ik zelf mijn onderwerp kon bepalen. Bij het schrijven van deze boeken heb ik me verdiept in allerlei aspecten van de achttiende eeuw en ben ik me daar erg voorgaan interesseren. Vandaar dat ik ook dit als onderwerp voor de colleges heb genomen'. 'Bepaalde achttiende eeuws auteurs, ik denk aan Belle van Zuyien, Betje Wolff en Aaje Deken, Pamela, Rousseau, Goethe en Samuel Richardson, hebben een enorme invloed gehad op de ontwikkeling van de ideeën over menselijke verhoudingen. Ontwikkelingen in de persoonlijke bewustwording, vooral wat de relatie tussen man en vrouw betreft. Er is een duidelijke parallel te trekken tussen de manier waarop vrouwen in die tijd hun problemen beschreven in dagboeken, memoires, brieven, dagboeken en gedenkschriften en hoe diezelfde problematiek in de romanliteratuur opduikt. Terwijl de roman een genre was, waar in die tijd op neergekeken werd. Dat werd eigenlijk als een soort bastaardgenre gezien.' In het werk van Hella Haasse komt vaak de rol van de vrouw ter sprake, vooral in huwelijkssituaties. Vanuit de gedachte dat mannen en vrouwen elkaars natuurlijke opponenten zijn, schrijft ze over de verhouding tussen mannen en vrouwen. Toch wordt haar werk door de vrouwenbeweging niet gekoesterd. Hella Haasse schrijft wel over vrouwenthema's, maar niet vanuit een strijdbare opvatting. 'Als feministen een rechtvaardiging van hun theorieën willen vinden in mijn boeken, dan zitten ze verkeerd', zegt ze in een interview met Johan Diepstraten in 1984. 'Ik vind dat ze terecht heel wat grieven aan de orde stellen, maar ik word afgeschrikt door de drammerige Univers

toon. Ik wantrouw bepaalde aspecten van het zogenaamde hedendaags feminisme. Ik heb soms het gevoel dat vrouwen gemanipuleerd worden, dat ze als een politieke hefboom gebruikt worden. Daar word ik schichtig van en daar doe ik niet aan mee'. Toch werd Hella Haasse onlangs genomineerd voor de Anna Bijnsprijs. 'Ik was daar heel verbaasd over', zegt ze. 'Maar de bevordering van de erkenning van de vrouwelijke canon in de letteren, dat zegt me niet zoveel. Wat is dat nou, een vrouwelijke canon? Ik vind dat heel moeilijk om te definiëren. Voor mij is er in principe geen onderscheid tussen mannelijke en vrouwelijke auteurs. Een schrijver is op de eerste plaats verantwoording schuldig aan de taal, de structuur en de stijl. En wat hij daar dan in uitdrukt dat is ieders recht. Waarom kun je niet een meesterwerk schrijven dat tevens een feministisch boek zou zijn?'

Hella Haasse heeft twee autobiografieën op haar naam staan. 'Zelfportret als legkaart' (1954) en 'Persoonsbewijs' (1967). 'Wat is dit zoeken naar de kracht die mij drijft, die zich in mij en door mij manifesteert, die niet 'ik' is, maar oneindig veel meer dan 'ik', schrijft ze in 'Zelfportret als legkaart'. Het schrijven van deze autobiografie betekende een soort ommekeer in haar schrijversschap. 'Crisis is misschien te sterk uitgedrukt, maar ik was toen op een moment waarop ik dacht: ik heb nu wel van alles zitten verzinnen, maar wie ben ik eigenlijk?', zegt ze hierover. 'Je stelt je als schrijver van een autobiografie kwetsbaar op, maar de aandachtige lezer van mijn werk, lezers met een zeker psychologisch inzicht, die kunnen veel persoonlijkere dingen uit ander werk halen, dan ik in mijn autobiografie schrijf.' Een aspect van haar schrijverschap is het sterk persoonlijke in de thematiek

Hella Haasse, schrijfster van,et wmvangrij'k oeuvre, in 1981 onderscheiden met de Constaii^gensprijs en in 1983 met de PC Hooftprijs, geeft in de maaiisbruarien maart gastcolleges aan de KUB. Het thema waaramet studenten én belangstellenden van buiten de universk werken is de invloed van de achttiende eeuwse auteurs op mkkelingen van de vrouw/en in die tijd. Lidwien Gevers had een ge. ispn t de schrijfster en schreef een overzicht van Haasse's leven i Twan Geurts nam plaats in de collegebanken en raakte in nm Haasse's verteltalent.

door Lidwien G en Twan Geurts van haar romans: in de vorm van dele vensverhalen van haar personages verwerkt ze haar eigen werkelijkheid 'Het is niet zo dat je je pas blootgeef als je een autobiografie schrijft. On een schrijver te leren kennen hoef hem of haar niet persoonlijk te ont moeten of een autobiografie te lezen de persoonlijkheid van een schrijve vind ik wel in zijn werk terug. Vla woordkeus, de onderwerpen en é

manier waarop die onderwerpen benaderd worden, geeft een schrijver meer van zichzelf prijs, dan je op het eerste gezicht zou vermoeden. Ik ben me er van bewust dat ik in mijn werk metal mijn hebbelijkheden, mijn positieve en negatieve kanten te vinden ben. En eerlijk gezegd vind ik dat ook de juiste plaats waar je de schrijver moet zoeken'. Lidwien Gevers

Welke bijzondere gaven heeft de Natuur geschonken aan de Man? Hella Haasse is een begenadigde vertelster. Dat blijkt niet alleen uit haar romans; zij bevestigt die reputatie tijdens de gastcolleges aan de Letterenfaculteit. Elke twee weken reist mevrouw Haasse vanuit Saint Witz, haar woonplaats even boven Parijs, naar Tilburg om hier college te geven. Op maandagmiddag en dinsdagmorgen vertelt zij haar overwegend vrouwelijke toehoorders over het achttiende eeuwse vrouwenleven in de werkelijkheid en in de literaire verbeelding. Deze week nam zij haar eigen historische roman 'Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter' tot leidraad voor haar literaire les. Het lijvige boek over de achttiende eeuwse mevrouw Charlotte Sophie Bentinck is geheel samengesteld uit of gebaseerd op authentieke documenten en brieven. Het beschrijft het huwelijk van de Nederlandse staatsman Willem

Dochter van een di ctive-schrijver en een concertpianiste Hella Haasse, dochter van de man die onder het pseudoniem W.H. van Eemlandt enige bekendheid als detectiveschrijver verwierf en van een concertpianiste, werd in 1918 in Batavia gebo ren. Na haar eindexamen In 1938 ver trekt ze naar Nederland om in Amsterdam Scandinavische talen en letteren te gaan studeren. Twee jaar later breekt ze haar studie af en na een paai maanden secretaresse-opleiding begint ze met een opleiding aan de Amsterdamse toneelschool, waaraan ze in 1943 afstudeert. In 1945 debuteert ze officieel in de Nederlandse letteren met de dichtbundel 'Stroomversnel ling'. Haar bekendste vroege werk is wel 'Oeroeg' uit 1948, waarmee ze de prijsvraag van het CPNB won. Deze novelle over een Indische jeugd werd het boekenweekgeschenk van dat jaar. Het oeuvre van Hella Haasse bestaat voor een groot gedeelte uit historische romans. In 1949 verscheen 'Het woud der verwachting', een roman over de dichter-vorst Charles d'Orleans. 'Een gevaarlijke verhouding of Daal-en Bergse brieven', ook gebaseerd op geschiedkundige bronnen is een soort essay in romanvorm over La Marquise de Merteuil, een geleend personage uit de achttiende eeuwse roman in brieven 'Les liaisons dangareuses' van Choderlos de Laclos. Andere belangrijke historische romans van Hella Haasse zijn 'Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter', over de ondergang van het huwelijk van het achttiende eeuwse echtpaar Charlotte Sophie en haar saaie echtgenoot Willem Bentinck en 'De tuinen van Bomarzo', waarin de dromen van de schrijfster het vertrek-

i

punt zijn bij het zoeken naar een verklaring voor de raadselachtige nachtmerrie-beelden in die zestiende eeuwse tuinen. Bekende fictieve romans van Hella Haasse zijn 'Huurders en onderhuurders' (1971), 'Cider voor arme mensen' 11960), 'De ingewijden' (1957) en 'De verborgen bron' (1950). Hiernaast schreef Hella Haasse een groot aantal sssays (onder andere over Simon Vestdijk, Anna Blaman en PC Hooft), poëtisch werk, toneelstukken en bijdragen aan boeken In de vorm van brieven, gedichten, lezingen, inleidingen en verhalend of essayistisch pro-

za. Hella Haasse ontving in 1981 de Constantijn Huygensprijs en in 1983 de PC Hooftprijs. De laatst verschenen romans van Hella Haasse zijn 'De wegen der verbeelding' (1983) en 'Het blauwe huis' (1986). In de loop van dit jaar hoopt ze uit te komen met een biografie van Joan Derk van de Capellen, de man die in 1782 het pamflet aan 'het volk van Nederland' publiceerde, waarin een aantal ideeën over de democratie onder woorden worden gebracht, die in de Franse Revolutie verder zijn uitgewerkt. L.G.

a Haasse: In de achttiende eeuw was elke vrouw autodidact.

Bentinck (1704-1774) met de Duitse rijksgravin Charlotte Sophie von Aldenburg (1715-1800). De gravin is voor Hella Haasse het prototype van de zich aan conventies ontworstelde, naar mede-zeggenschap strevende vrouw als 'maatschappelijk autodidact'. Mevrouw Bentinck is een feministe avant la lettre. In een brief van 12 juni 1742 vat zij de onderdrukking van de vrouw in een achttal punten zo kernachtig samen, dat men zich nu alleen maar kan verbazen over de blijvende actualiteit van haar observaties. De gravin schetst de voorrechten die de man in haar tijd geniet en zij vraagt zich af: 'Iedereen zal toegeven, dat bovengenoemde voorrechten de kostbaarste en belangrijkste zijn die de mensheid kent. Ik vraag nu: welke bijzondere gaven heeft de Natuur geschonken aan de Man, dat hij alleen daar aanspraak op zou mogen maken? - Om een opvoeding te krijgen, geschikt tot het ontwikkelen van de geest, en te rijpen door de confrontatie met andere volken, hun manier van denken, hun kunst en hun gebruiken; - om een juist ordeel te kunnen vellen in zaken van algemeen belang, en op verstandige wijze een gezin te bestieren; - om kapitaal te beheren en leiding te geven in de financiële en bestuurlijke aspecten van grondbezit; - om de waarheid te zoeken in het licht van de Rede en de ervaring, en haar vervolgens aan anderen door te geven; - om het gedrag van eigen kinderen in goede banen te leiden en het eigendom en geluk van andermans kinderen te beschermen; - om een waarachtige hoogachting te verwerven; - om gedragsregels op te stellen en die té doen eerbiedigen; is het nodig, dat men gebruik maakt van zijn intelligentie en geheugen, van zijn eruditie, van het oordeelsvermogen waaruit de menselijke geest moed put; men heeft behoefte aan aanmoediging van de kant van de overheid, of van een vorst, aan de onderscheiding die men kan verwerven door openlijke blijken van waardering en aan inzicht in het wezen en de onderlinge samenhang der dingen. Als puntje bij paaltje komt zijn dat eigenschappen en omstandigheden die voor beide geslachten gelijk zijn en waarmee vrouwen misschien zelfs in menig opzicht rijkelijker gezegend zijn dan mannen; maar die hebben hun het gebruik ontzegd van bijna al die gunstige latente gaven en mogelijkheden die God hun in zo ruime mate geschonken heeft. Ik kan

niets ontdekken in het wezen van mijn seksegenoten waardoor het gerechtvaardigd zou zijn hun zoveel goeds te onthouden, te meer waar zij een veel hogere prijs moeten betalen dan hun onderdrukkers voor de bijdrage die zij leveren aan de instandhouding en het welzijn van de mensengemeenschap'. Uitgaande van dergelijke passages uit haar boek over Charlotte Sophie Bentinck probeert Hella Haasse voor de studenten een beeld op te roepen van het vrouwenleven in de achttiende eeuw. In haar colleges komen onderwerpen aan de orde als: het 'gevallen' meisje, de huwelijkswetgeving en de onwettige kinderen. De getrouwde vrouw in het Frankrijk van die tijd verkeerde in feite in de positie van een ondergeschikte, aldus Hella Haasse in haar college van afgelopen maandag. De man had niet meer een zo absoluut beschikkingsrecht over haar persoon als in de middeleeuwen; hij mocht in het huwelijk wel gebruik maken van 'gerechtvaardigde strengheid', een term die op velerlei manier kon worden uitgelegd. De vrouw beschikte niet over de materiële of juridische middelen om zich onafhankelijk te kunnen opstellen. En ook haar opvoeding leerde haar geen zelfstandigheid. Het jonge meisje uit de achttiende eeuw is volstrekt afhankelijk van haar familie, zij is haar ouders onvoorwaardelijk gehoorzaamheid schuldig en leert alleen de dingen die haar als onderdanige en behulpzame echtgenote van pas zullen komen. Als ze trouwt krijgt zij een bruidschat mee die als verkoopprijs voor een geschikte echtgenoot fungeert en als levensverzekering voor het geval ze weduwe wordt. Zelf kan ze er niet over beschikken. 'Eigenlijk waren alle vrouwen autodidact', aldus Haasse. 'Beroemde salonnières als Madame du Deffand en Julie de Lespinasse en de geleerde vriendin van Voltaire, Emilie du Chatelet, en ook de schrijfsters, een Madame de Genlis bijvoorbeeld, hadden in hun jeugd slechts een heel gebrekkige scholing gehad, en ontwikkelden zich pas later op eigen kracht door hun intelligentie, ijver en levenservaring'. Voor de meisjes uit het 'volk' lag een en ander natuurlijk nog veel moeilijker. Hoe schreven deze vrouwen over zichzelf in hun boeken en brieven? Volgens Haasse treft men enerzijds veel wensvervullende teksten aan waarmee de auteurs aan hun knellende werkelijkheid proberen te ontsnappen, anderzijds lijken zij er belang bij te hebben 'een zo scherp en correct mogelijke analyse' van hun situatie te geven. Twan Geurts 20 februari 1987

Concentratie Filosofie in één faculteit In de universiteits-raad vergadering van 26 februari zal naar alle waarschijnlijkheid definitief besloten worden tot concentratie van alle filosofie-voorzieningen in één faculteit, de ClF. Bestuur en raad van de CIF zullen vervolgens zelf het onderwijsplan, de vakgroepindeling, het formatieplan e.d. van de vergrootte CIF moeten vaststellen, zo meldt een notitie van het college van bestuur. Volgens Peter Nobel, student en bestuurslid van de CIF zal de programmacommissie die momenteel bezig is de profilering van de filosofie nader uit te werken hier voorstellen voor doen. Op dit moment spelen dus de uitwerking van de profilering (in het kader van het convenant met Nijmegen) en de concentratie van de filosofie-voorzieningen door elkaar. De nadere uitwerking dient te geschieden binnen een aantal 'bestuurlijke randvoorwaarden' die het CvB stelt. Deze zijn: ruimtelijke concentratie op één plaats, een spoedige aanzienlijke reductie van het totale aantal filosofiecursussen, het convenant, 'de uitkomsten van de SKG-operatie en andere beleidsstukken waarin formele beperkingen worden gesteld aan omvang en inhoud van het CIF-ondenwijsplan'. Ook zou er volgens het CvB één vakgroep (met vijf werkverbanden) moeten komen. Nobel zegt hierover dat het bestuur van de CIF dit liever ziet veranderd in 'één danwei een beperkt aantal vakgroepen'. Een CIF met meerdere vakgroepen zou minder star te besturen zijn dan in het geval van één vakgroep. Bovendien heeft de faculteit de bevoegdheid om vakgroepen in te stellen en was de rol van het CvB die van marginale toetsing. < Volgens het CvB zijn zgn. dubbelbenoemingen van het wetenschappelijk personeel in de CIF en in de faculteit waarvoor ze filosofie verzorgen juridisch gezien niet mogelijk. De betreffende faculteit zou danook invloed kunnen uitoefenen op een benoeming. Bovendien zou volgens Nobel de faculteit ook nog enige invloed kunnen hebben op het filosofie-onderwijs. Belangrijke financiële randvoorwaarde die het CvB stelt is dat 'het cursusaanbod zodanig zal worden beperkt dat qua personele lasten een besparing mogelijk is van minstens 0,2 miljoen gulden'. Op dinsdag 17 februari heeft nog overleg plaats gevonden tussen CvB en het bestuur van de CIF R.V.I-.

Drs. W. Bogers over/eden Op zeventien februari overleed drs. W . A . J . Bogers, president-commissaris van D S M . Hij was 64 jaar oud en was al enige tijd ziek. Bogers was voorzitter van de Stichting Steunfonds ten behoeve van het Katholiek Hoger Ondenwijs in Tilburg. Hij studeerde economie aan de Tilburgse economische hogeschool en deed in 1949 doctoraalexamen bedrijfseconomie. Bogers werkte vanaf 1950 bij DSM, eerst als chef afdeling statistiek en later als lid van de directie, president-directeur en voorzitter van de Raad van Bestuur.

VAN DIEN ^ CO TREEDT GRAAG IN CONTACT MET AMBITIEUZE BpA AFGESTUDEERDE BEDRpSECONOMEN m *

Van Dien^Co /tautarts

Schrifteli]ke sollicitaties te nchten aan Van Dien -i- Co Accountants, t a v de heer R H van Ede, Hoofd Personeelszaken, Fizeaustraat 2,1097 SC Amsterdam, tel 020-5686610

*Van Dien + Co Accountants maakt deel uit van de Van Dien groep en is lid van Deloitte Haskms & Sells International Een organisatie met 26 000 medewerkers in yrianden Alkmaar Almere Amsterdam Amhem-Velp Breda Eindhoven Enschede Gouda 's-Gravenhage-Rl)swi)k Gronmgen-Haren Haarlem 's-Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venlo Zaandam Zwolle Willemstad (Curagao) Oranjestad (Aruba) Philipsburg (St Maarten)

VRIJE TIJD BOEKI

Promoveren in Krakow en Tilburg Onlangs promoveerde W. de Freytas tot doctor in de economische wetenschappen. Dit is niets bijzonders maar in het geval van Dr. de Freytas toch wel uitzonderlijl<. Het is immers niet alledaags voor een wetenschappelijk medewerker van de KUB om te promoveren aan een universiteit in Polen en de bul uitgereikt te krijgen aan de KUB. In het midden van de jaren zeventig kwamen de Katholiel<e Hogeschool Tilburg en twee Poolse universiteiten, te weten de Akademia Ekonomiczna van Krakow en de Akademie voor Economische Wetenschappen in Poznan overeen om nauwer te gaan samenwerken. Dit resulteerde in een uitwisselingsovereenkomst tussen de KHT en de twee Poolse universiteiten. Deze overeenkomst regelde twee zaken. Ten eerste een uitwisseling van docenten: ieder jaar zouden vier docenten van de KHT naar Polen gaan, twee naar Krakow en twee naar Poznan; de Poolse universiteiten zouden op hun beurt ook ieder jaar twee docenten naar Tilburg zenden. Het tweede aspect van de overeenkomst betrof een afspraak om iedere twee jaar een congres te houden, waarbij de plaats per tourbeurt wisselde tussen Krakau, Poznan en Tilburg (dit jaar wordt het congres gehouden in Poznan en wel van 31 mei tot 6 juni). In het kader van deze uitwisseling van docenten kwam ook De Freytas in Polen terecht. Hij kwam daarbij op de universiteit van Krakow in contact met Prof .Dr. Habil. Jerzy Kurczala. Daarbij ontstond de idee van De Freytas om met Prof. Kurczala als promotor een proefschrift te schrijven. Met name de Polen waren daar erg enthousiast over. De Freytas reisde dan ook ieder jaar een paar maal naar Krakow om met zijn promotor de vorderingen in zijn werk te bespreken. Dit werk werd afgerond op 15 december 1986, toen De Freytas zijn proefschrift met succes verdedigde in Krakow en aldaar 'sum-

ma cum laude' promoveerde tot doctor in de economische wetenschappen. Normaal gesproken zou de uitreiking van de doctorsbul aan De Freytas dan ook plaatsgevonden hebben aan de universiteit van Krakow. Hun protocol inzake een promotie tot doctor wijkt echter nogal af van dat in Tilburg. Hier verdedigt een promovendus zijn proefschrift tegenover een commissie van hoogleraren, waarna het college zich een kwartiertje voor overleg

Baas boven baas Er bestaat een eigenaardige neiging bij mensen dus ook bij wetenschappers, om mensen in hokjes te duwen, te rubriceren of te rangschikken. Lage mensen, plebs, midden-klassers, bourgeoisie, voorname mensen, top-elite. Baas boven baas. Bedoeling van dergelijke computerspelletjes, want dat is het tegenwoordig, is onder andere te bewijzen dat sommige mensen meer macht, status, aanzien of inkomen hebben dan anderen. Of om te stellen dat de samenleving in bepaalde lagen of klassen is verdeeld én waar, hoe en waarom ergens een scheiding gemaakt kan worden. De meeste onderzoekers houden hun onderzoek vrij abstract en werken een theorie uit, vullen een bestaande theorie aan of verwerpen die met aan nieuwe ontwikkelingen aangepaste (empiriese) gegevens. Voorbeeld: E.O. Wright in zijn boek 'Classes' (Verso 1986). Zo bestaan er vele varianten van klasseanalyse, zoals dat heet. Aan de hand van bepaalde criteria plaatst en onderscheidt men groepen op de maatschappelijke ladder. Van Hezewijk beperkt zijn onderzoek tot de hoogste trede en noemt concreet man en paard (vrouwen zijn daarboven schaars) door 'aan te tonen' dat Schmelzer wèl en Alting von Geusau niet, topambtenaar Rutten wèl en prof. Schouten niet of prof. Bosman wèl en dr. Boel-

L

Univers

houwer niet tot de crème de la crème gerekend mogen worden (om maar wat namen te noemen). Vakbondsvoorzitter Mertens stelde destijds dat de ganse economie door pakweg 2(X) lieden, die frequent met elkander het glas hieven, werd bestierd (de zgn. 200 van Mertens). Dat zei hij in 1968. Het is nu bijna 20 jaar later en veel schijnt er niet veranderd te zijn als we Jos van Hezewijk moeten geloven. Hij bevestigt en actualiseert in feite wat ook Stokman en Fennema in hun 'Graven naar macht' reeds uitwerkten. De fine fleur telt nu een 250-tal grootheden, voornamelijk van conservatief-liberale huize, die de BV Nederland besturen in de functie van topmanager, commissaris, hoogleraar, topambtenaar of politicus. Via een netwerk van contacten in Raden van Bestuur, elitaire clubs (Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging, paardesport, golf. Rotary of deftige 'debating-clubs') maar ook door familiale banden, runt het bestand van Van Hezewijk's elite-databank ons kikkerlandje. Van Hezewijk is van mening dat een (marxistische) samenzwerings-theorie geen hout snijdt. De top-elite kan dan als dagelijks bestuur van Nederland beschouwd worden, in feite heeft ze maar weinig te bekokstoven; externe krachten

terugtrekt en daarna het resultaat van dit overleg meedeelt aan de promovendus. De uitreiking van de bul geschiedt dan (bij een positief resultaat natuurlijk) direct daarna. In Krakow werkt dat anders. Verdediging van proefschrift en uitreiking van de bul gebeuren op verschillende tijdstippen. Vandaar ook dat dr. De Freytas na zijn

verdediging weer terugkeerde naar Tilburg. In Tilburg was ondertussen het plan opgevat om in februari een borrel te houden ter viering van dit heuglijke feit. Men kwam toen gezamenlijk tot de idee om de uitreiking van de bul hier in Tilburg te doen plaatsvinden. Aldus gebeurde het, dat op 11 februari het cortege, samengesteld uit personen van de KUB en de universiteit van Krakow, zich verzamelde in de portrettenzaal. De

overhandiging van de bul geschiedde door Prof. Dr. Habil. Jerzy Altkorn, Rector Magnificus van de universiteit van Krakow (volgens het protocol in Tilburg overigens gebeurt dit altijd door de promotor).

SAMENWERKING

Aangezien er door de jaren heen veel positieve contacten over en weer waren geweest, was besloten de samenwerking tussen de universiteiten van Krakow en de KUB uit te breiden. Dit resulteerde in een samenwerkingsovereenkomst, die ondertekend werd tijdens de bijeenkomst in de portrettenzaal. Deze overeenkomst breidt de reeds bestaande samenwerking tussen de universiteit van Krakow en de KU B verder uit. Er wordt namelijk voorzien in een coördinatie van het wetenschappelijk onderzoek inzake de economische aspecten van een aantal onderwerpen, zoals vrije tijd, toerisme en dergelijke. Bovendien is er een financiële regeling getroffen voor de te dragen kosten van onderzoek. Op de bijeenkomst stelden de sprekers unaniem vast, dat het belang van deze overeenkomst moeilijk overschat kan worden. Universitaire samenwerking is een kleine, maar belangrijke stap op weg naar meer begrip en een vreedzamere samenleving, aldus de sprekers. Het proefschrift, waarop De Freytas promoveerde, draagt als titel 'Developments in Dutch Society and their Impact on Leisure - an economie analysis'. De Freytas analyseert hierin de invloed van belangrijke ontwikkelingen in de Nederiandse samenleving op de vrijetijdsbesteding. Daarnaast geeft hij mogelijkheden aan om de verwachte problemen tot het jaar 2000 te lijf te gaan. Hij legt hierbij speciale nadruk op demografische veranderingen en de 'onvrijwillige vrije tijd', met andere woorden de werkloosheid. Prof. Kruczala noemde het proefschrift een baanbrekend werk, waardoor dr. De Freytas zich dan ook over de toevoeging 'summa cum laude' op zijn doctorsbul mag verheugen. j.c.

van de meest invloedrijke mensen van ons land.' Een bewerkte outprint van op diskdrives verzamelde data, die gerangschikt werden op basis van de hoeveelheid poen en beslissingsmacht met behulp van een zgn. reputatie-methode (hij interviewde 150 top-dogs) en een laakbaar puntensysteem. Aldus graaft de Udenaar willekeurig naar macht zonder theoretische diepgang. In het bestand zitten 2000 namen die van Hezewijk uit de jaarverslagen van de 2(X) grootste bedrijven haalde met daarbij overheid en accountants- en organisatiebureaus. Het boek van Van Hezewijk is een aardig informatief en populair werkje aangaande de personifiéring van de macht in Nederland. Maar zijn methode is dubieus en de theoretische onderbouwing is gewoon mager. En er staan maar twee professoren van de KUB op zijn lijstje: professor Bosman (mag hij daarom zijn kamer nog aanhouden?) en professor van Dijck. Maar daar kan van Hezewijk weinig aan doen. Wat dat aangaat, stelt hij, kun je Van Hezewijk, gezeten achter zijn PC, beter in Leiden studeren of gestudeerd poogt VIPS op zijn beeldscherm in kaart hebben. Daar blijkt het gros van de fine te brengen met het doel de gegevens te fleur rechten gestudeerd te hebben. Why verkopen aan gemteresseerden. Van Heare some people more important than zewijk beheert een elite-databank: het Centrum voor Informatieve en Organisa- others ...? Clemens van Diek torische Dienstverlening (CIOD) met een adressenbestand van zo'n 200 'invloedrij705 van Hezewijk, Topelite van Nederland. Bake' Nederlanders. Een onlangs van zijn lans, 1986, 184 blZ; ƒ 24,50. hand verschenen populair boekwerkje Donderdag 26 februan houdt de auteur een lehandelt 'over de leefwijze en familierelazing aan de KUB (zie pag. 14). ties, ondernemingen en dubbelfuncties

op de Nederlandse economie leggen teveel gewicht in de schaal. Waarmee Van Hezewijk zijn eigen personifiéring van de macht relativeert. Niettemin stelt de Udenaar als een van zijn belangrijkste conclusies dat de Nederlandse samenleving toch persoonlijker in elkaar steekt dan op het eerste gezicht lijkt. Dat persoonlijke wordt vooral door de middle-class weggedrukt om plaats te maken voor de macht van de ideologie. Het gekke is nu dat topmensen en de onderste bevolkingslagen het eens zijn over het feit dat macht persoonlijk aanwijsbaar is.

20 februari 1987

vervolg van pag. 1

Spoeling wordt dunner Een 'pragmatische reaktie', noemt hij zijn standpunt. 'We zitten momenteel goed, sommige studentengroeperingen gaan er misschien wel op vooruit.' De werkgroep politieke ekonomie, POLEK, is ook allesbehalve tevreden over het faciliteitenbeleid, en met name wat betreft de gevolgde procedure. Koen Langenhuysen spreekt van een dictaat dat opgelegd is door het CvB, er is volgens hem geen sprake geweest van goed overleg. Het CvB heeft eerste een criterium vastgesteld (verbondenheid met de KUB), toen de behoeften die er bestonden bij studentengroeperingen geïnventariseerd en vervolgens is onderzocht wat de mogelijkheden zijn. Normaal gesproken had dit volgens hem in omgekeerde volgorde gemoeten. De kritiek van POLEK, verwoord door Langenhuysen spitst zich toe op twee punten. Ten eerste is nog steeds niet duidelijk wat de totale behoeften van de totale mogelijkheden (faciliteiten) zijn. Ten tweede is er sprake van een algehele vaagheid, zo is het nog steeds niet duidelijk wat er in de toekomst met gebouw O gaat gebeuren. POLEK zou vóór de vergadering van de Commissie Studenten Beleid (de CSB is een adviescommissie van de universiteitsraad) op woensdag 18 februari nog zeker haar mening aan deze commissie kenbaar maken. De voorzitter van de CSB, Stijn Schoonderwoerd heeft begrip voor het ruimtegebrek waarmee de universiteit te kampen heeft, maar denkt dat er nog heel wat te verbeteren valt. Het ruimtegebrek blijft en ook 'kleine praktische zaken' (zoals type-linten, reparatie van schrijfmachines) dienen goed geregeld te worden. Al met al verwacht hij dat de notitie van het CvB vrij ongeschonden, na de vergadering van de CSB, de eindstreep zal halen. Aangetekend dient wel te worden dat Schoonderwoerd bij het schrijven van dit artikel nog geen reakties binnen had van studentengroeperingen. De voorzitter van AIESEC, Laura Ostendorf zegt ook begrip te hebben voor de 'moeilijke situatie van het CvB'. AIESEC is volgens haar naar omstandigheden tevreden. Normaal gesproken subsidieert de subsidiecommissie geen faciliteiten maar activiteiten. Omdat bleek dat er te weinig geld was voor de aanschaf van meubilair, typemachines etc. besloot de subsidiecommissie wat geld beschikbaar te stellen. Het is wel de bedoeling dat dit bedrag pas in laatste instantie aangesproken zal worden, bovendien gaat het om een garantiesubsidie. De subsidie heeft een éénmalig karakter. De vette jaren, zo die er al geweest zijn, zijn ook voor de studentengroeperingen voorbij. Het CvB wijst er in de notitie dan ook op dat de middelen de komende jaren nog beperkter dreigen te worden. Walter van den Eisen, lid van de subsidiecommissie: 'Het totale bedrag aan uit te keren subsidies IS vooralsnog hetzelfde, maar er komen wel steeds meer studentenactiviteiten. Meer mensen moeten een stuk van dezelfde koek hebben'. René van Hooren

Univers

Even de agendc^s trekken! U zit in de eindsprint van uw studie, en bent dus ongetwijfeld druk bezet. Toch willen we u vragen binnenkort tijd vrij te maken vooreen kennismaking met een vrij onbekende multinational in Nederland, CargillB.V. Maar in die onbekende wereld ligt een fascinerende toekomst, die het onderzoeken méér dan waard is. Wat dacht u van een bedrijf dat qua omzet behoort tot de top-15 van Nederland? Van een bedrijf dat zijn akademici een half tot twee jaar gunt om wérkelijk thuis te raken in kommerciële aktiviteiten met doorgroeimogelijkheden naar algemeen management? Of een bedrijf dat terecht claimt, de wereld als werkterrein te hebben? Toch vindt u geen pakje "Cargill" in de supermarkt en hoort u nooit beursnoteringen van Cargill aandelen. Een goede reden om wat nader kennis met ons te maken, op de bedrijvendag die binnenkort door AIESEC wordt georganiseerd. Als u even uw agenda pakt, dan mag u ons noteren voor de volgende datum:

26 februan 1987

de wereld als werkterrein

MEDEDELINGEN

lÜJ^CRÉN VAN KCK*M VOORraS MEOËDEUNGENPMaWA mow «itt<Hifkt9i> «te vriidagochteBd vow hot v«««htinen van Univ«w ii)|)f*l4a«r«pvols»«d9don«t*r4«8f m ViHinltdrtrnö, tower B ïft. T«d.20QO Omdat «r{>«r nummw slechts 1 patfit» ismeiuMffMt}», is het zaak da baridttan zo kort an kanwcht^ moQ^i^c te fonnuteren. »§ aaft taveel aan kop^ mttét voanmu »*gBvaftaahdaBMMtedettngArtniatlia hoogste actualitattswaarda.

ALG COMMUNIQUÉ VAN DE VERGADERING VAN DE UNIVERSITEITSRAAD 12-2-1987 De agenda van deze extra Universiteitsraadsvergadering telt slechts één punt: kwantitatief kader bezuinigingen SKG (Selectieve Krimp en Groei). Hierbij worden door de Raad twee moties en 4 amendementen ingediend. De fractie Breed Front constateert in een motie dat het CvB tot nu toe weinig actief is geweest om het personeel over de mogelijkheden van het Sociaal Beleidskader te informeren. Het CvB wordt in deze motie opgeroepen, meer en beter voor te lichten en een zodanig beleid te voeren dat gedwongen ontslagen voorkomen worden. De Raad verwerpt de motie met 6 stemmen voor en 7 tegen. De fractie Onafhankelijk Appèl verzoekt het CvB bij motie een beroepsinstantie in te stellen voor personeelsleden die daaraan behoefte hebben n.a.v. de verwerking van de SKGaanslag binnen hun eenheid; deze instantie zou CvB en Raad dienen te adviseren alvorens tot definitieve besluitvorming over te gaan. De Raad verwerpt ook deze motie en wel met 9 stemmen voor en 15 tegen. Vervolgens dient de fractie Onaf hankelij Appèl een amendement in m.b.t. een op organisatie-onderzoek gefundeerd plan ten aanzien van af te stoten en/of samen te voegen taken in de nwp-sfeer. Dit amandement wordt ingetrokken gehoord de opmerking van het CvB dat een dergelijk onderzoek in de toekomst te ovenwegen zal zijn. De fractie PSF dient een amandement in om de SKG-aanslag over psychologie voor ten hoogste 0.7 miljoen gulden te relateren aan O & O-taken en voor ten hoogste 0.5 miljoen aan nwpformatie binnen de instrumentele dienst. De Raad verwerpt deze motie met 4 voor en 20 tegen. Tenslotte spreekt de Raad zich uit voor een amendement van de fractie PLM. Dat omvat een voorstel om de aanslagen voor 8 PW en SCW te verdelen in f 1.125.000,— voor psychologie, f 200.000,— voor sociale-culturele wetenschappen en f 175.000, — vooruitlopend op de effecten van de facultaire herindeling nieuwe Sociale Faculteit. De Raad verwerpt dit voorstel met 8 stemmen voor en 16tegen. Met dezelfde stemverhouding wordt een voorstel om het centrale budget 'professionalisering' te wijzigen in centraal budget 'nader te bestemmen' verworpen. Het herziene concept-besluit van het CvB wordt door de Raad met 15 stemmen voor en 7 tegen aanvaard. Het besluit luidt: de Universiteitsraad besluit het CvB te verzoeken - op basis van budgettaire kaders - voor het jaar 1991 uit de Nota Formatie-ontwikkeling 1987-1991 de

Univers

navolgende bedragen in mindering te brengen: - psychologie f 1.200.000, — - sociaal-culturele wetenschappen 200.000,- effecten herindeling nieuwe Soc. faculteit (nwp) 100.000,— -Cl F 200.000,-FEW 200.000,-FRW 200.000,-SLE 100.000,- Diensten 1.200.000,— - centrale budgetten: - professionalisering 600.000, — - wisselleerstoel 130.000, — - vermindering budget stud. ass. i.v.m. vermindering van wpformatie, voor resterend bedrag AIO's 120.000,4.250.000,-

studiejaar ('87-'88). Belangstellenden kunnen iedere maandag vanaf 16 februari terecht in P 53 tussen 12.30 uur en 13.30 uur.

ECO AFSTUDEERDERS GELDWEZEN Van de deelnemers aan de colleges over het MORKMON-model (te beginnen op donderdag 19 maart om 08.30 uur in PZ 205) wordt verwacht dat zij in het bezit zijn van Monetaire Monografie Nr. 2 van DNB en dat zij uit deze publikatie hoofdstuk 2 reeds globaal hebben bestudeerd. Voor degenen, die zelf willen simuleren (b.v. voor de derde-jaars scriptie of het afstudeerwerkstuk) is daarnaast in het dictatenmagazijn een handleiding -l- bijlage beschikbaar (kenmerk: 330.87.030/031). Deelnemers aan de colleges dienen zich op te geven bij Dr. H.G. van Gemert(B531).

COMMUNIQUE VAN DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE PERSONEELSOVERLEG d.d. 12 FEBRUAR11987 1. De commissie kan, gelet op de blijkALGEMENE ECONOMIE: baar niet te ontkomen bezuinigingen, instemmen met het stuk inzake de fi- De avondcolleges 'Prop. Macro-Economie' van Drs. P. Meulendijks op 25 nanciële kaders SKG zoals dat door het februari 1987 vinden geen doorgang. College aan de Universiteitsraad is Zij zullen opnieuw doorgang vinden op voorgelegd; men stelt echter voor om woensdag 11 maart 1987. de bezuiniging die het gevolg is van het schrappen van de post 'professionalisering management' op een andere HERTENTAMEN BESLISKUNDE I wijze te verdelen. Studenten die het tentamen BesliskunHet College acht een andere verdeling de 1 in het kader van het doctoraalexaeen bevoegdheid van de Universiteitsmen Bestuurlijke Informatiekunde of raad en acht deze alleen aanvaardbaar Econometrie willen herkansen kunnen indien de gekozen verdeling van de bedit doen middels een mondeling tentazuinigingen over het w.p. en het men in direct overleg met Dr. R. Heuts n.w.p. daarmee niet te discussie wordt of Ir. L Strijbosch. gesteld. Besloten wordt om het advies van de ÓNDERNEMINGSFINANCIERING CPO ter kennis te brengen van de Universiteitsraad. Standaarduitwerkingen van de Daarnaast maakt de CPO het voorbeseminar-tentamens 3A t/m 3D van de houd dat in een later stadium bij de nadecember/januari-periode liggen ter dere invulling van de plannen kan worinzage in het Economisch Archief (Kaden teruggekomen op de eerder ingemer B 016). nomen standpunten indien de omstanInzag in de individuele uitwerkingen digheden daartoe aanleiding geven. van de studenten m.b.t. de seminar2. De CPO neemt kennis van het feit tentamens 3C en 3D (beide van 19 dedat het College de medewerkers(sters) cember) en van 3A (van 26 januari) van de KUB nu op korte termijn zal inlichten over de wijze waarop men binnen de instelling de uitvoering van de SKG-operatie ter hand wil nemen en kan zich daarin vinden. De brief die aan alle medewerkers(sters) zal worden verzonden en o.a. de tot nu toe bekende informatie over het sociaal beleiderskader II bevat, wordt besproken. 3. De commissie is niet overtuigd van de noodzaak van het voornemen van het College om op dit moment te besluiten tot een reorganisatie van de wijsbegeerte. Zij wil de rapportage van de verkenningscommissie afwachten teneinde te voorkomen dat er tweemaal een reorganisatie bij de wijsbegeerte zal moeten plaatsvinden. De CPO adviseert het College te bevorderen dat de inhoudelijke discussies (over o.a. het onderwijsprogramma) en de verdere voorbereiding wel doorgaan maar op dit moment niet over te gaan tot een formele organisatiewijziging. Het College is evenwel van mening dat niet langer kan worden gewacht. Op 26 februari a.s. zal de Universiteitsraad terzake een besluit nemen. 4. De volgende vergadering van de CPO is gepland op 12 maart 1987.

wordt geboden op 24 februari van 9.30 tot 12.30 in het Economisch Archief. Belangstellenden dienen zich uiterlijk op 23 februari aan te melden door intekening op de desbetreffende lijsten op de klapdeuren van de tweede etage van gebouw B (oostzijde).

SBIT Donderdag 19 maart organiseert de Studievereniging Bestuurlijke Informatiekunde Tilburg een excursie naar het Computer Uitwijkcentrum (CUC) in Lelystad. Inschrijven kan tot 10 maart bij Paul Gelsing (013-670009). Prijs:/^ 10,—voorleden, f 15,—voor niet-leden (max. 50 personen).

ECQCIF Op donderdag van 09.30 tot 12.30 uur geeft Dr. E. Berns in CZIWeen doctoraal werkcollege rond het thema 'waarde in de economie en filosofie'. Achtereenvolgens worden Aristoteles, Smith, Menger, Brentano, Chisholm en anderen behandeld. Het college kan als keuzevak genomen worden voor economie en filosofiestudenten.

JUR TENTAMENDATA KEUZEVAK BELASTINGRECHT Het (schriftelijke) tentamen in het keuzevak belastingrecht (studiebelasting 300 uur) zal worden afgenomen op woensdag 17 juni en maandag 24 augustus, telkens om 14.30 uur. Aanmelden bij bureau examens vóór 1 april resp. 1 juli. OMVANG WERKGROEPEN Bij deze doet Uw faculteit een zeer dringend beroep op U om de maximale omvang van de werkgroepen niet te overschrijden.

Het moge duidelijk zijn dat te grote werkgroepen het onderwijs in de desbetreffende werkgroep niet zal bevorderen en wellicht consequenties zal hebben voor de door U te behalen studieresultaten. BURGERLIJK RECHT B Mededeling voor fiscalisten. Op pagina 9 van de leidraad bij de bestudering van het vak Burgertijk Recht B (verbintenissen uit de wet en vertegenwoordiging) 1986/1987 staan de onderdelen van de studiestof vermeld die voor studenten fiscaal-recht (tweefasenstructuur) vervallen. Hierin is de volgende wijziging aangebracht: - Het onderdeel zaakwaarneming wordt ook voor fiscalisten verplichte stof (nr.VII in de leidraad: Asser-Rutten-Hartkamp III p. 219-233) - Ter compensatie vervallen de volgende arresten: - HR 31-1-1919 NJ 19, 161 Lindebaum-Cohen - HR 16-2-1973 NJ 73, 463 MaasWillems - HR 09-1-1939 NJ 39, 1011 Bruynzeel Overige mededelingen Burgerlijk recht B. - Op pagina 2 van de leidraad staat bij de aan te schaffen literatuur onder punt 3 vermeld Asser - Rutten - Hartkamp Verbintenissenrecht deel 4 III, De verbintenis uit de wet, 6e druk 1983. Dit laatste moet zijn: 7e druk, 1986. INZAGE TENTAMEN ECONOMIE Op vrijdag 27 februari 1987 is er van 15.00 tot 16.30 uur voor propedeuse studenten rechten in de dagopleiding, gelegenheid tot inzage in het tentamen economieyan 16 januari. Plaats B 720. DEELTIJDSE OPLEIDING HSCAAL RECHT De colleges Omzetbelasting zullen voor de deeltijdstudenten fiscaal recht worden gegeven op de dinsdagen 10 maart, 14 april en 28 april door mr. D. Bijl. Tijd: 18.45 uur-20.30 uur. Zaal/\Z 111.

PSY

De Tilburgse Introduktie Kommissie zoeict enthousiaste mensen om mee te werl<en aan l^et organiseren van deze introdutctie. BEL VANDAAG NOG OF KOM LANGS:

STUDENTEN gezocht die tijd en moeite willen steken in bestuurlijke aktiviteiten op de subfaculteit psychologie. Er zijn mensen nodig die zitting willen nemen in de faculteitsraad en/of studierichtingscommissie voor het komende

Dienst Studentenzaken en IVelzijn. Kdtliolieke L/niversiteit Srabant. GebousfJ N, kamer 2:013-662211. [>De dit wei vóór 26 februari 1987.

MEMO

Vrouwent OPROEP Ten behoeve van onderzoek naar vormen van homoseksueel ouderschap zoeken wij contact met vrouwen die binnen een lesbische leefsituatie - overwegen om kinderen te krijgen - één of meer kinderen hebben gekregen en die deze kinderen alleen, of met anderen grootbrengen. reacties naar: Interfacultaire Werkgroep Homostudies, t.a.v. onderzoek homoseksueel ouderschap, postbus 80140 3508 TC Utrecht, tel. 030-534779.

OPEN PODIUM Zondag 22 febr. a.s. organiseert 'Literalust' een 'Open Podium' voor vrouwen uit Tilburg e.o. Verborgen schrijftalenten krijgen nu eindelijk eens de kans hun verhalen en gedichten ten gehore te brengen. De 'close harmony' groep 'Honest and Truly' uit Nijmegen zal de middag voorzien van een passend cachet. Zondag 22 febr. 14.00 uur entree: / 3,50. Vrouwencentrum Nieuwlandstr. 43 Tilburg. Kresj aanwezig

MENU

PERtO{:«23T/M27FEBRyARI MAANDAG2^2 gouJa^ * ^tevir* - vteesjus mexfcomix- tusiboontjes r ^ of gekoe*^ aardgf^iöen ^ ^ . : goulash-nieöaeorrwx - 1 ^ DINSDAG 24-2 heidere la(^/tetv«l8oep - vissoep pep«fSi^i^tz^' ts^^rrasout f»teft>QO««jes - rett«*i»}ade gebakken aardapp^rt of Veg. • groentesouffH - retóchs»l»te gebakken aardappetm W06NSOAG25-2 erwtensoep - heidere seWeriesoep tartaartjes - uiensaus ^mjftjes -aardappefpuree mextcaanse borienschotel wortel/ seêdefiesalade Veg.. bonenschotel wortelsöderiesaJade DONDERDAG 2&-2 kwecrèmesoep - groentesoep gevutde paprfta - tomatensaus - kaas gebakken macaroni deense scfinitzel - espagnotesaus kapucijf»ers - gekookte aardappelen Veg.: gevutde papnks - tomatensaus kaas - macaront VRU DAG 27-2 tomatengroentesoep - vermlceflysoep kip grand mere gebakken kabeljauw - hoSandaisesaus worteftjes met champignons gekookte aardappelen Veg,: 2 vegetarische kroketten worteftjes met champignofts gebakken aardappelen

Variay PC-CURSUSSEN Er worden dit semester nog een aantal cursussen verzorgd. Een cursusboekje zal in de loop van februari verschijnen. Hier volgen al enkele data: Inleiding DOS ma 23 febr. aanv. 9.30 uur in SZ 174 Inleiding Dbase III do 19 mrt. aanv. 9.30 uur in SZ 174 Inleiding Lotus 1-2-3 di 10 t/m wo 11 mrt. aanv. 9.30 uur in SZ 174 Inschrijven kan d.m.v. een inschrijfformulier dat op het Inzagebureau van het Rekencentrum (C 235) te verkrijgen is. Dit formulier moet op het secretariaat van het Rekencentrum samen met een kwitantie * è ^ 5, — per cursus worden ingeleverd (C 220). * Dit bedrag moet aan de kas van de Universiteit worden voldaan. Daar er maar voor een beperkt aantal deelnemers plaats is, gelieve eerst op het secretariaat te informeren!

Bum

Buitenlands

HUISVESTING POOLSE STUDENTEN Van maandag 16 maart t/m zaterdag 11 ap/7/verblijven 16 Poolse studenten In Tilburg als gast van de KUB. Buro Buitenland zoekt voor deze periode gastgezinnen/studenten die hen onderdak willen bieden. Enige kennis van Engels en/of Pools is wel gewenst plus ook graag de bereidheid om de Poolse studenten in 't huiselijk verkeer te betrekken. De vergoeding voor logies en ontbijt bedraagt^ 275,— . Voor nadere inlichtingen graag bellen naar: tel. (66)2236, Mieke Grazell.

Studenteni LEZING ERGON ERGON, de Tilburgse studentenvereniging van Ergonomie, organiseert voor haar leden en andere belangstellenden een lezing met als thema 'Beeldscherm/werkplekken in de kantoortuin'. De lezing wordt verzorgd door de heer G. Lekkerkerker, werkzaam als organisatie-medewerker bij Interpolis. Datum: donderdag 26 februari 1987. Aanvang 20.00 uur, plaats SZ 35. Toegang: gratis. VitE ORGANISEERT: Internationale monetaire cyclus: do. 26 febr. 'Financiële vernieuwingen en stabiliteit' door prof.dr. J.J. Sijben (hoogleraar geld, krediet, bankwezen KUB) om 14.00 uur in/\Z 9. do. 5 maart 'De ECU een Europese 'doe-het-zelf' munt voor europeanen die willen timmeren aan een europees monetair systeem' door dhr. A.A.L. Swings (directeur kredietbank Brussel) om 14.00 uur in/\Z 9. Excursie naar de EEG te Brussel op dinsdag 24 maart: Wegens grote belangstelling wordt er dit voorjaar nogmaals een excursie naar de EEG georganiseerd. Er worden op deze dag lezingen gegeven over: gezondheids- en veiligheidsnormen binnen Europa, 2-stromen Europa met betrekking tot industrie, mogelijkheden tot aanwerving en stage binnen de E.G. en de internationale financiële markt. Inschrijving is mogelijk voor leden én niet-leden. Meer informatie over deze excursie is te verkrijgen in de Vitekamer, gebouw O.

Univers

LEZING 'DE TOPEUTE IN NEDERLAND' Jos van Hezewijk, sociaalgeograaf en oprichter van het C.I.O.D. in Uden is recentelijk in het nieuws gekomen door zijn publikatie 'De topelite in Nederland'. Een boek dat de nodige stof heeft doen opwaaien. Van Hezewijk geeft hierin nl. een uitgebreid overzicht van de (dubbel)funkties van topfunktionarissen in het bedrijfsleven en bij de overheid. Het belang van familierelaties in dit milieu wordt door Van Hezewijk overtuigend aangetoond. Associaties met de z.g» '200 van Mertens' dringen zich op, toch komt Van Hezewijk tot andere konklusies dan deze vakbondsmin deed in het midden van de jaren zestig. Tijdens de lezing zullen er dia's worden vertoond. do. 26febr. K.U.B, zaal AZ6. 13.30 u. toegang: vrij. Org.: Polek

ATTENTIE BIKKERS Op dinsdag 24 februari houdt studievereniging bestuurlijke informatiekunde Tilburg (S.B.I.T.) haar tweede algemene ledenvergadering. De ALV zal om 19.(X) uur beginnen in zaal AZ 6. De agenda voor de avond kan afgehaald worden op 23 en 24 februari van 12.30 tot 13.30 uur in O 6. Op de vergadering zal een nieuw bestuur voorgesteld worden. Tegenkandidaten kunnen zich telefonisch melden vóór 23 februari: 013-351318. Bikkers: kom allemaal:

AIESEC BEDRIJVEN INFORMATIE DAG Aiesec-Tilburg organiseert op 26 februari haar bedrijven informatie dag (BID) voor economen. Een groot aantal bedrijven zullen zich in verschillende sessies presenteren. De inleiding van deze dag wordt verzorgd door crisismanager J.van de Nieuwenhuizen. Tijdens deze dag bieden wij u tevens de mogelijkheid nader kennis te maken met de deelnemende bedrijven tijdens een afsluitende borrel. Inschrijving: dagelijks van 10.00-11.00 uur. Kosten f 7,50 incl. informatiemap. Schriftelijk: Aiesec Tilburg, kamer B 729 Katholieke Universiteit Brabant Hogeschoollaan 225 5037 GC TILBURG.

DSWu TIK De Tilburgse Introduktie Kommissie organiseert jaarlijks de Tilburg Introduktie voor HBO en WO studenten. De uitgangspunten van de TIK zijn: 1. Kennismaking met Tilburg d\somgeving voor wonen, werken (d.i. studeren) en vrijetijdsbesteding. 2. Kennismaking en integratie in de breedste zin van het woord, tussen HBO studenten, W.O. studenten en de Tilburgse bevolking. De TIK zoekt enthousiaste mensen om mee te werken aan het organiseren van deze introduktie. Bel vandaag nog of kom langs: Dienst Studentenzaken en Welzijn, /fatholieke t/niversiteit firabant. Gebouw N, kamer 2: 013662211. Doe dit wel vóór 26 februari 1987.

Openingstijden Informatiecentrum D.S.W. (gebouw N, kamer24). maandag 13.00-15.00 uur

dinsdag t/m donderdag 11.00-15.00 uur vrijdag 11.00-13.00 uur dinsdag óók 16.30-18.00 uur (alleen tijdens collegeperioden) Telefonische informatie en afspraken met de dekanen: 662211. Buro Welzijn (studie- en beroepskeuzeadviseur, psychologen en medewerker vorming en welzijn) tel. 662218, studentenarts tel. 662116. Omzwaaien Het is geen zeldzaam verschijnsel dat studenten na 'n aantal maanden tot de konklusie komen dat zij voor de verkeerde studie hebben gekozen en daarom een andere studie of opleiding willen beginnen. Deze studenten krijgen met verschillende aspekten te maken, welke wij hieronder in het kort belichten. We beperken ons hierbij tot omzwaaien van 'n W.O.- naar 'n andere W.O.-studie of van 'n W.O.- naar 'n H.B.O.-opleiding. (Met omzwaaien wordt hier dus niet bedoeld dezelfde studie op een andere universiteit of H.B.O. gaan volgenl) Aanmelding W.O.-studenten die na 'n aantal maanden willen omzwaaien naar 'n andere W.O.-studie hoeven zich niet centraal aan te melden bij het C.B.A.P. (Centraal Buro voor Aanmelding en Plaatsing). Zij moeten echter wel toestemming vragen aan de fakulteit en het CvB (College van Bestuur) om alsnog voor de betreffende studierichting te mogen worden ingeschreven. Neem daarvoor kontakt op met de studieadviseur van de studierichting. Daarna vraag je aan het C.B.A.P. een plaatsingsbewijs, watje in de regel krijgt als er toestemming is van het CvB. W.O.studenten die per 1 september 'n andere W.O.-studie willen gaan volgen moeten zich op de normale wijze via een aanmeldingsformulier (verkrijgbaar in het Informatiecentrum) aanmelden bij het C.B.A.P. Het H.B.O. kent geen centrale aanmelding. Het bevoegd gezag van de school beslist zelf over de toelating. Voor het H.B.O. dien je jezelf meestal wel zeer tijdig in te schrijven omdat daar vaak grote belangstelling voor bestaat. Inschrijvingsduur Na het W.O. kent nu ook het H.B.O. een beperking van de inschrijvingsduur. Deze zijn echter niet van invloed op elkaar. D.w.z. dat je 'n volledige H.B.O.-opleiding kunt volgen en daarna 'n W.O.-opleiding of omgekeerd. De wettelijke regeling betreffende de inschrijvingsduur is zowel voor het W.O. als H.B.O. hetzelfde. Voor beide studierichtingen geldt 'n maximale inschrijvingsduur van 6 jaar. Bij omzwaai binnen 2 jaar, binnen het H.B.O. en W.O., krijgje verlenging van de inschrijvingsduur van maximaal 1 jaar (afhankelijk van de samenhang tussen de programma's van beide richtingen). Het aanvragen van verlenging doe je bij de school waarnaar je omzwaait. Hóe je aanvraagt is verschillend. Op sommige scholen zijn standaard formulieren. Aan de K.U.B, vraag je aan d.m.v. een schriftelijk verzoek. In het Informatiecentrum is een folder verkrijgbaar over de procedure. Uitstel militaire dienst In geval van omzwaaien is allereerst de hoofdregel van toepassing: je krijgt uitstel (óók voor 'n tweede studie) als je de studie aanvangt in het kalenderjaar waarin je 19 jaar wordt óf wanneer je na 30 september bent geboren in het jaar waarin je 20 wordt.

Heb je deze leeftijd op het moment van omzwaaien overschreden dan krijg je bij omzwaaien binnen het W.O. verder uitstel indien je verlenging van inschrijvingsduur hebt gekregen. Zwaai je om van het W.O. naar het H.B.O. dan is

verder uitstel alleen mogelijk als de omzwaai binnen of nó 1 jaar plaatsvindt, naar een verwante studierichting (bv. van ekonomie naar H.E.A.O.) én als hierover door de fakulteit een positief advies is gegeven. Financiering Wanneer je besloten hebt tot omzwaaien en je kunt/wilt niet meteen met je nieuwe studie beginnen dan zijn er in principe 3 mogelijkheden om je kosten van levensonderhoud te financieren. 1. Je behoudt je WSF. Je hebt daar nog steeds recht op want je staat nog gewoon ingeschreven bij 'n onderwijsinstelling (of je ook daadwerkelijk studeert is niet relevant). Een nadeel kén zijn dat je ook in die tijd schuld opbouwt. 2. Je zet de WSF stop. Ben je nog geen 21 jaar dan heb je 'n wachttijd van 'n Vi jaar alvorens in aanmerking te komen voor 'n uitkering. Je ouders komen dan wél in aanmerking voor kinderbijslag. Een voordeel kén zijn dat je geen schuld opbouwt. Let wel, uitschrijving o.g.v. omzwaaien is niet mogelijk! Je verbruikt dus gewoon de inschrijvingsduur die in dat studiejaar resteert en er kan geen restitutie van het collegegeld plaats vinden. 3. Je zet de WSF stop en je bent 21 jaar of ouder, dan kom je in aanmerking voor een RWW-uitkering die je moet aanvragen bij de Gemeentelijke Sociale Dienst. Je moet daarvoor ingeschreven staan bij het Gewestelijk Arbeids Buro en een verklaring hebben van Buro Inschrijving (B 102, open: dagelijks 9.30-13.00 uur) dat je je studie gestaakt hebt. Uiteraard geldt ook in deze situatie de regeling betreffende de inschrijvingsduur en de restitutie van het collegegeld (zie punt 2). Er is geen algemene regel te geven over wat het voordeligst is omdat dit per individuele situatie verschilt. Informatie Voor meer informatie over dit onderwerp kun je bij de D.S.W. terecht. In het Informatiecentrum is een hoek ingericht met informatie over H.B.O.studies en studiegidsen van andere universiteiten. Met de studie- en beroepskeuzeadviseur kun je een afspraak maken wanneer je nog twijfelt over de nieuw te kiezen studie. Bij de studentendekanen kun je terecht over zaken als verlenging van de inschrijvingsduur, de financiële aspekten, uitstel militaire dienst, vrijstelling, alsook voor informatie over andere (W.O.-) studies.

Sporti SPORTCENTRUM NIEUWS Dansexpressie en volksdansen Weten julie dat het Sportcentrum ook een cursus dansexpressie en volksdansen geeft. Vanaf 2 februari is deze cursus gestart en wel op: maandagavond 18.00-19.15 uur dinsdagavond 19.00-20.30 uur Beide cursussen vinden plaats in de grote zaal van de HTS-accommodatie en worden gegeven door Karinka Burg. Als jullie belangstelling hebben, kom dan eens langs op maandag of dinsdag. Natuurlijk wel je sportkaart meebrengen! Tot ziens bij dansexpressie en volksdansen. Tennis Er zijn nog enkele plaatsen vrij voor beginnende tennissers (nivo 5) op: maandag 13.45-14.30 uur 14.30-15.15 uur woensdag 12.45-13.30 uur donderdag 15.25-16.10 uur Indien je belangstelling hebt, meld je dan zo spoedig mogelijk bij de docent in de betreffende les.

20 februari 1987

iB

STUDIUM GENERALE

Het grote licht Kant Donderdag 25 februari, 14.00 uur, zaal AZ 7, door Herman van Erp (KUB) 'Verlichting betekent dat de mens naar buiten treedt uit de onmondigheid die hij aan zichzelf te wijten heeft'. Zo luidt de eerste beroemde zin van het opstel van Immanuel Kant over de vraag: 'Was ist Aufklarung?'. Verlichting is een vorm van bevrijding die de mens zelf kan bewerken door een kritisch gebruik van zijn denkvermogen. Kant is in dit opstel vooral geïnteresseerd in de vraag hoe niet alleen individuele personen, maar ook collectiviteiten als generaties, volken en staten verlicht kunnen zijn. Voor een dergelijke Verlichting is een zelfstandige filosofiebeoefening een voorwaarde. Overigens heeft Kant geen hoge dunk van de mate waarin zijn tijd al verlicht kon heten en koesterde hij ook geen hooggestemde verwachtingen voor de nabije toekomst. Van een vooruitgangsoptimisme is bij de meeste Verlichtingsfilosofen geen sprake. Juist daardoor wordt de toekomst een zaak van de eigen en gezamenlijke verantwoordelijkheid en bindt de filosofie een ware strijd aan met allerlei vormen van onwetendheid en bijgeloof. In Kants geschiedenisfilosofie is het een centraal thema, dat de na-

tuur niet uit zichzelf redelijk is, maar dat ze de menselijke rede met steeds heviger drang als het ware ertoe noodt om zichzelf te verwerkelijken.

VRIJDAG 20 FEBRUARI Olof, 19.00 uur; Bistro door de mannelijke gastronomen. Universiteit, 16.15 uur: Openbare rede Prof. T. Kumpe. IVIaranatha, 20.00 uur: Open huis Schouwburg, 20.15 uur: Het Brabants Orkest. Concert rond Otto Ketting.

UNIVERSITEIT

Schilderkunst in Oostbrabant nè 1945 Piet Hagenaars, directeur van het Jan Cunencentrum in Oss, geeft op dinsdagavond 24 februari een lezing over hedendaagse Oostbrabantse schilderkunst. In A 114. Aanvang 20.00 uur. Entree: f 7,50.

Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Solaris' van Andrei Tarkovski ( t / m 21-2) Cinecitta, 20.00 uur: 'La historia oficial'. Regie: Louis Puenzo. ( t / m 25-2)

Op grond van een onderverdeling in verschillende 'stromingen', wordt ingegaan op visie en werkwijze, alsmede op de motieven die kunstenaars tot hun schilderkunst aanzetten. Voor de lezing wordt gebruik gemaakt |, van beeldmateriaal dat door de Nieuwe Brabantse Kunst Stichting ter beschikking werd gesteld. De invalshoeken zijn de volgende: lyrisch abstracte schilderkunst, uitbreiding van het schilderij, fundamenteel schilderen, nieuwe schilderkunst en realistische schilderkunst.

Cinecitta: 22.00 uur: 'Wetherby'. Regie: David Hare. ( t / m 22-2). ZATERDAG 21 FEBRUARI Schouwburg, 20.15 uur: 'Een nieuwe dood' van Jos Brink over 'Aids'. Schouwburg, 20.45 uur: studio: Danseres Truus Bronkhorst. 't Heks, 21,00 uur: Forma: La voix humaine. Stuk van Jean Cocteau in een regie van Alie Roelofs. ZONDAG 22 FEBRUARI:

STADSSCHOUWBURG

Truus Bronkhorst danst Bronkhorst, Truus Zaterdag 21 februari. Studio-zaal. Aanvang 20.45 uur. Truus Bronkhorst was in 1981 een van de oprichters van Vals Bloed. Een dansgezelschap dat zich zeldzaam theatraal en wilskrachtig manifesteert. Die allure sloeg en slaat aan in binnenen buitenland. Na drie produkties was Vals Bloed toe aan de definitieve internationale doorbraak, maar juist op dat moment besloot Truus Bronkhorst Vals Bloed te verlaten. Zoals ze eerder in haar carrière het Gezelschap Dansproduktie de rug had toegekeerd. Truus Bronkhorst die van zichzelf zegt: 'Ik ben danseres van oorsprong en uit passie', leeft desondanks op gespannen voet met de danswereld. Haar eigenzinnige opvattingen over dansen en spelen dwingen haar te experimenteren met haar vakkundigheid als danseres en haar acteertalent. Zo stortte ze zich enkele jaren geleden al in performances, trad op in mimevoorstellingen en bracht eind '84 in regie van Rob Malasch een verrassende danssolo. Na haar vertrek bij Vals Bloed trad zij toe tot de keur van recalcitrante Nederlandse acteurschap: Nationaal Fonds.

Deze groep bracht gezamelijke, vanaf de eerste voorstelling beruchte productie uit: 'Entre Nous', waarin alleen fysieke aanwezigheid van acteurs op toneel het stuk bepaalde. Velen spraken er schande van. Nog onder auspiciën van Nationaal Fonds kwam Truus Bronkhorst met de weergaloze solo 'In Concert' die tot dolenthousiaste reacties in de pers leidde, maar eigenlijktijd volledig onbegrip teweegbracht bij de behoudende critici. Met deze solo liet Bronkhorst in theatraal opzicht in ieder geval de hele danswereld de hielen zien. Truus Bronkhorst heeft inmiddels Nationaal Fonds verlaten en vaart op eigen koers. In het seizoen 86-87 brengt zij in samenwerking met het Shaffy Theater, Amsterdam en de Stichting van de Toekomst deze nieuwe solo-voorstelling. In deze voorstelling glijdt ze in 5 scènes door de verschillende gedaantes van Oost en West: de gratie en stilering van het Oosten, het woest en uitbundige karakter van Latijns-Amerika, de dreiging en monotonie van het Westen. Truus Bronkhorst blijft uitdagen.

FARCE THEATER

Chaoz speelt nieuw stuk van Darcia Maraini Donderdag 26 februari speelt in het Farce Theater Theatergroep Chaoz 'Sor Juana Inés de la Cruz' eeri nieuw toneelstuk van de Italiaanse schrijfster Darcia Maraini. Aanvang 20.30 uur. 'Sor Juana de la Cruz' is gebaseerd op auto-biografische gegevens van een intellectuele Mexicaanse non in de 17e eeuw. 'Toen ik zes jaar oud was en al kon lezen en schrijven als een volwassene, hoorde ik over de universiteit. Ik maakte mijn moeder gek met mijn voortdurende smeekbeden mij naar de stad te sturen om te studeren. Ze zei echter dat de universiteit verboden was voor vrouwen.' Deze woorden uit Juana's dagboek typeren haar verdere leven, dat in het teken van studie en

schrijven zal staan. Op 19-jarige leeftijd treedt ze in het klooster. Vooral omdat ze niets voor het huwelijk voelt. Hier schrijft ze gedichten, proza-teksten en toneelstukken en theologische geschriften. Na het schrijven van een theologisch werk met een afwijkend standpunt, verbiedt de aartsbisschop haar het schrijven. Enkele jaren later sterft ze. Nu staat ze bekend als de grootste Mexicaanse dichteres van de 17e eeuw. Een unieke vrouw die uiteindelijk ten onder gaat aan een politieke macht, de kerk, die een vrouw andere eigenschappen en taken toedenkt. 'Juana' wordt gespeeld door Karen de Vries. Rosamaria Rinaldi tekent voor de regie.

NOORDERLIGT LITERAIR CAFE

De Schoolmeester 25 februari, aanvang 20.30 uur. De J . H . Leopoldstichting organiseert op25februari a.s. In-Cafe Du Commerce een literaire avond rond de negentiende eeuwse dichter Gerrit van de Linden. Deze werd bekend vanwege de door Jacob van Lennep posthuum uitgegeven bundel: 'De Gedichten van den Schoolmeester'. Van de Linden was student theologie in Leiden. Vanwege schulden en een erotisch schandaal moest hij uitwijken naar Engeland. In die tijd schreef hij veel brieven aan zijn vriend Jacob van Lennep, aan hem stuurde hij ook zijn gedichten die veel geestigheden en scabreuze grollen bevatten. Marita Mathijsen, die op de literaire avond over de Schoolmeester zal spreken, gaf een bloemlezing uit van zijn brieven onder de titel 'Waarde van Lennep' (Amsterdam 1977). Mathijsen is verbonden aan het Instituut voor Neerlandistiek in Amsterdam en zal binnenkort promoveren op de Schoolmeester. De bekende acteur Jerome Reehuis zal voordragen uit het werk van de Schoolmeester. Aanvang 20.30 uur. Toegang gratis. Truus Bronkhorst

Blues avond met Muskee Gang en Lavent Band Zaterdag 21 februari. Aanvang 22.00 uur, zaal open 21.00 uur. Entree f 1 0 , - . Sinds 1977 was het betrekkelijk stil rond Muskee, ooit eens verbonden aan een in de jaren zestig legendariese popgroep die Cuby & The Blizzards heette. In ogenschijnlijke stilte heeft hij de ideale muzikanten bij elkaar gezocht en zijn band gevormd op een manier die hem voor ogen stond: gewoon meer blues spelen en dan niet ouderwets of oubollig, maar strak, rockend met zweet en tranen. De muziek die hem, 'de Legend' op zijn lijf is geschreven; een logisch gevolg op zijn verleden. De elpee's 'The Legend' en het onlangs uitgebrachte album 'Rim Shots in The Dark' getuigen daarvan. De beste ritme sektie van het noorden, aldus Muskee, bestaat uit Gino Jansen, bas en Hannes Langkamp, drums die uit de funk hoek komen (Fox the Fox). Verder David Gardeur op toetsen en Erwin Java op gitaar en natuurlijk de krassende en kreunende stem van Harry Muskee.

Maranatha, 11.30 uur: Dienst met gemeentezang. Thema: Je zult achter de Heer aanwandelen. Voorganger: G. Bouwman. Buurthuis Binnenstad, Langestraat 13: 14.00 uur: 'Naar een hernieuwde internationale solidariteit'. Inleider: Lou Keune. M A A N D A G 23 FEBRUARI Olof, 20.00 uur: Film in hét thema van de nieuwe almanak. Olof, 22.00 uur: Almanakuitreiking. Universiteit, 20.15 uur, aula: Liedertafel met Via Nova Strijkkwartet. Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'De jeugd van Iwan' van Andrei Tarkovski. ( t / m 25-2) Cinecitta, 22.00 uur: 'Stammheim'. . Regie: Reinhard Hauff. ( t / m 25-2). DINSDAG 24 FEBRUARI Universiteit, 20.00 uur, / ^ - 1 1 5 : Socrates-film 'Jewel of the Nile'. 't Heks, 21.00 uur: Het Werktheater: Altijd wat. Universiteit: 19.00 uur: AZ-6: Algemene ledenvergadering S.B.I.T. WOENSDAG 25 FEBRUARI Café du C o m m e r c e , 20.30 uur: Literaire avond 'De schoolmeester'. DONDERDAG 26 FEBRUARI Universiteit, 14.00 uur, AZ-7: Lezing door Herman van Erp (KUB over 'Geschiedenis en Verlichting in de optiek van Immanuel Kant'. Org. Stud. Gen. Universiteit, 13.30 uur, B-602: Vergadering universiteitsraad. Farce-theater, 20.30 uur; Chaoz met 'Sor Juana Inés de la Cruz'van Darcia Maraini. Universiteit, 13.30 uur, AZ-6: Lezing door Jan van Hezewijk over 'De topelite in Nederland'. Org.: Polek. Universiteit, 20.00 uur, SZ 35: Lezing. Ergon. G. Lekkerkerker (Interpolis) over 'Beelscherm/werkplekken in de kantoortuin'.

A C H T E R K L A P Frans Teunissen- Museum Twee vitrines (in bruikleen van het volkenkundig museum) gevuld met onderdelen uit gedemonteerde voorlopers van de moderne PC - zoals printplaten en 'disc-drives', éen digitaal meisjeshorloge en een miniatuur 'terminal' - waarvan een en ander op verhoginkjes van plastic bekertjes; een tafel met daarop achter een glasplaat verschillende soorten 'geheugens'; een andere tafel met daarop een gedateerde telmachine en een oude ponskaartmachine. Dit alles staat sinds kort in de gang die langs de computerkamer van de Letterenfaculteit loopt. Initiatiefnemer van dit 'Letteren-Museum' is kunsthistoricus en computer deskundige Hans Paijmans: 'Het idee bestaat al sinds ik hier rondloop en ik vond dat de gang in gebouw A wel érg breed en érg leeg was.' Ongeveer een jaar geleden kwam Paijmans in het nieuws met de affaire rond de HERMA-computers.

Afgelopen vrijdag de 13e, bij de opening van het museum refereerde Paijmans in het openingswoord aan deze kwestie, omdat hij destijds de inzet en bemiddeling van het bestuur van de faculteit - m.n. van de secretaris - bijzonder op prijs heeft gesteld. De computerdeskundige stelde voor het museum daarom naar de secretaris te vernoemen. En zo is de faculteit het 'Frans Teunissenmuseum' rijker geworden. Hierna kreeg Frans Teunissen het woord en de op een - door de studentassistent gedragen - rood fluwelen kussen gelegen schaar aangereikt waarmee - geheel in stijl - het rode lint doorgeknipt kon worden. Een en ander in een sfeer van 'lachen, gieren en brullen'. Genodigden en belangstellenden konden na het officiële gedeelte de tentoongestelde curiositeiten uit een recent verleden bewonderen, alsmede met een programma spelen dat door een groep stu-

Ponsmachine anno 1975. denten werd geschreven. Daarnaast kon men genieten van chips en zelf meegebrachte drankjes.

Wat hebben de uitgestalde computeronderdelen nu met Letteren te maken?

'Niets', geeft Paijmans toe, 'maar uit didactisch oogpunt is het nuttig, juist omdat deze dingen buiten het gezichtsveld liggen. De meeste Letterenstudenten weten er niet zoveel van. Verder maakt de computer zeker bij Taal en Informatica de helft van het Letterenleven uit.' De organisator hoopt nu dat dit museum de aanzet is tot groter opgezette tentoonstellingen 'zolang er maar geen Nicaraguaanse hondedrollen in komen', voegt hij eraan toe. Het belangrijkste struikelblok op dit moment is daarom het krijgen van vitrines. 'Dat kost geld. En geld krijgen we door een vereniging 'vrienden van het Frans-Teunissen-museum' op te richten. Zo'n vereniging - van minimaal 40 leden - zou per jaar voldoende aan contributie daarvoor kunnen opleveren', redeneert Paijmans verder. 'Ja, en voor de rest hangt het af van het initiatief van studenten en docenten'' Y.C.

door Frans Godfroy

Koning Willem U Vorige week stond het in de krant: er zal een gedenknaald worden opgericht voor Willem II. Niet voor de voetbalclub, maar voor de koning. Hij was het die TUburg uitkoos voor zijn üefhebberijen, en daarmee de loop der gebeurtenissen voor die provinciestad een belangwekkende wending gaf. Gelukkig komt in zo'n geval vroeg of laat het partikulier initiatief in het geweer, dat alles in het werk stelt om het onderwerp van hun interesse aan de vergetelheid te ontrukken. Alleen daaraan is het te danken dat straks op Univers

een onverwachte lokatie (namelijk de plaats van een verdwenen naald op het evenzeer verdwenen Willemsplein) het monument zal verrijzen. Van kwaad tot erger. Ook de oude Koningswei was ooit een pretentieus 'city-plan' geweest: ongeveer een eeuw voordat die buurt plaats moest maken voor de smakeloze steenvlakte die we Koningsplein noemen vroegen de Oranjes zich af wat er met de bezittingen van de overleden Koning Willem II in Tilburg moest gebeuren. Een kommissie van hovelingen moest de vorstehjke eigendommen in het Hart van Brabant beheren.

Koningsplein

De man was koud begraven, of men begon zijn landerijen met opstallen, zoals de Koningshoeven ten zuidoosten van de stad, te verpatsen, 's Konings uitvalbasis echter, het in Engelse stijl opgetrokken 'paleis', bleef, evenals het achtergelegen park, voorlopig objekt van touwtrekken tussen Tilburgse en Haagse belangen. Het paleis onder de strikte voorwaarde dat er een Rijks Hoogere Biu-gerschool zou worden gevestigd die de naam van de voormalige bewoner zou dragen. Aldus geschiedde. Rond Willems achtertuin ontstond een langdurig gevecht. Openlijk

Lieten de Oranjes weten weinig vertrouwen te hebben in de gemeentelijke overheid als mogelijke beheerder. Bovendien had het Hof bepaalde plannen: 'De gunstige ligging van dat terrein voor eene eventueele bebouwing met huizen heeft bij ons het denkbeeld doen ontstaan om door eenen deskundigen een plan te laten ontwerpen, hetwelke voldoet in de eerste plaats aan ons verlangen om aan het voormalige Paleis, de tegenwoordige Hoogere Rijksschool, eene fraaije ruime omgeving te verschaffen, in de tweede plaats, om in de behoefte aan eene betere gemeenschap tusschen het spoorwegstation en de stad tegemoet te komen.' De grond werd echter niet aan de gemeente Tilburg verkocht, die door Willems erfgenamen van spekulatieve plannen werd verdacht, maar aan de architekt H.J. van Tulder, die er overeenkomstig de koninklijke wensen een woonvrijk had geprojekteerd. Nog voordat de terreinen hem voor de somma van ƒ 18.000,—waren gegund, had hij de straatnamen van het plan al vastgesteld: Koningstraat, Anna Paulownastraat, Prins Hendrikstraat, Prinses Sophiastraat, Prins Frederikstraat, Paleisstraat en in het hart het Willemsplein. Zo ontstond de Koningswei. Een legendarische buun, waarover menig Tilburger, verkast naar een nieuwbouwwijk, nog met weemoed verhalen kan vertellen. Wat er in de jaren zestig van de twintigste eeuw van is gemaakt tart elke beschrijving. De verantwoordehjke burgemeester Becht hield er zijn bijnaam 'Cees de Sloper' aan over. Onder het door hem hartstochtelijk beleden motto 'kaalslag' het hij de Koningswei van voor naar achter met de grond geUjk maken. Zo maakte hij de omgeving van het paleis - inmiddels 'Paleis-Raadhuis' - ruim en allesbehalve fraai. Wie nu over het leüjkste plein van de wereld tuurt, ziet aan de horizon een gebouw met daarop een manshoge lichtreklame: 'TOTAAL WONEN'. In zijn ironie doet dat monimient vele malen meer recht aan het verleden dan de beoogde gedenknaald ooit zal kimnen. Om maar te zwijgen over het ter plekke geplande 'stadskantoor'. (De naam alleen al.) 20 februari 1987

r