1986 11 28

UNIVERS Tilburgs Universiteitsblad - 28 november 1986 - jaargang 24 numnner 14

Rekenkamer: universiteiten kunnen efficiënter werken De universiteiten moeten meer aandacht besteden aan de bevordering van het efficient functioneren van hun instelling. Daarnaast moet de overheid bij toel<omstige wijzigingen van de Wet op het Wetenschappelijk Ondenwijs meer vertrouwen op het zelfregulerend vermogen van de instellingen voor wetenschappelijk onderwijs. Op die manier, kunnen zij beter worden' aangesproken op hun verantwoordelijkheid. Dat schrijft de Algemene Rekenkamer in de aanbevelingen van een onderzoek naar de besteding van middelen door de universiteiten van Leiden, Utrecht, Amsterdam (de VU), Rotterdam, Twente en Eindhoven. Het rapport van de Rekenkamer werd vorige week openbaar. De Rekenkamer keek bij het onderzoek vooral naar de 'bestuurlijke informatievoorziening' binnen de universiteiten. Voor een efficiënt functioneren is die informatievoorziening volgens de kamer van groot belang. Onder bestuurlijke informatievoorziening verstaat de kamer 'het systematisch verzamelen, vastleggen en

verwerken van gegevens, gericht op het verstrekken van informatie ten behoeve van besturen en ten behoeve van de verantwoording die daarover moet worden afgelegd'. Volgens de Rekenkamer is het met dit alles bij de onderzochte universiteiten droevig gesteld. De beslissingen over de besteding van middelen voor onderwijs- en onderzoekstaken worden genomen binnen de faculteiten. Op centraal niveau beschikken de instellingen niet over op systematische wijze verzamelde informatie omtrent de uitvoering daarvan. De beïnvloeding van de facultaire beslissing door het universitaire niveau blijkt 'van geringe betekenis'. De Rekenkamer kritiseert in dit verband minister Deetman, die van de instellingen desondanks profilering vraagt. De kamer noemt dit streven van de bewindsman 'weinig realistisch'. De globale ontwikkelingen in het wetenschappelijk onderwijs in de afgelopen jaren vormen volgens de Rekenkamer een goede illustratie van het gebrek aan sturingsmogelijkheden van colleges en uni-

versiteitsraden. Terwijl de middelen drastisch terug liepen, namen de onderwijs- en ondezoeksinspanningen toe'. Bij geen van de onderzochte universiteiten trof de kamer echter 'een afweging tussen taken en middelen die daaraan ten grondslag heeft gelegen' aan. Volgens de Rekenkamer zullen de universiteiten, 'nu in de veranderende bestuurlijke verhouding tussen overheid en instellingen meer sprake zal zijn van afstandelijk bestuur en zelfbeschikking', beter moeten administreren om dergelijke afwegingen in de toekomst wel te kunnen maken. En ook de overheid zou door de beteugeling van de eigen regelzucht een duit in het zakje kunnen doen. Zo waarschuwt de kamer tegen de door de overheid voorgeschreven 'rigide facultaire organisatiestructuur'. De toenemende derde-geldstroomactiviteiten passen vaak niet binnen deze structuur en daarmee lopen de verantwoordelijke instanties het risico dat deze activiteiten zich in de toekomst steeds meer aan hun zicht zullen onttrekken. R p /UP

Letterendies werd overwinningsfeest

Eredoctor Van Oorschot: 'Ik heb zonder de geringste De anarchist en atheïst Geert van Oorschot twijfel toegezegd/ was zichtbaar in zijn nopjes met het ere'We hebben dit feest ten volle verdiend'. Zo verwoordde Prof. dr. Hugo Verdaasdonk vorige week donderdag de algehele opluchting en tevredenheid bij de viering van de 59e Dies Natalis van de Tilburgse universiteit, tevens het eerste lustrum van de letterenfaculteit. Deetman is tot inkeer gekomen: letteren en psychologie mogen blijven. En ook al zijn er nog heel wat duistere punten die om opheldering vragen, de diesviering op 20 november kreeg vanzelf het karakter van een overwinningsfeest. Hoogtepunt vormde ongetwijfeld de uitreiking van het eredoctoraat aan uitgever/schrijver G.A. van Oorschot. De letterenfaculteit greep de Dies dankbaar aan om nog eens breeduit te etaleren wat men zoal aan onderwijs en onderzoek in huis heeft.

doctoraat van de Katholieke Universiteit Brabant. Ook al stond hij er wat onbeholpen bij met de bul onder zijn arm geklemd. Erepromotor Hugo Verdaasdonk noemde het fonds van Van Oorschot van een zeldzame allure. Vele klassieken heeft hij aan de vergetelheid ontrukt, hij heeft veel jonge talenten ontdekt en aangemoedigd, het poëziefonds van Van Oorschot is zonder weerga. Multatuli, Couperus, Du Perron, Ter Braak, Reve, Hermans, de grote Rusvervolg op pag. 7

8/9

Kunst in Tilburg Kwaliteit, kultuurarm, Kol<on, kunstbeleid, Kathareze, Kultureel Sentrum, Klep, Kunsten koffie, Kikstra, kiezen, kloddertje, kortom kunst. (Op de foto: Salon Geene)

Viuchtelingenstudenten De stichting UAF voor vluchtelingen-studenten zoekt donateurs.

Filosofiestudenten willen duidelijkheid over de toekomst van de ClF Studenten van de Centrale Interfaculteit (CIF) van de KUB willen 'op zeer korte termijn' geïnformeerd worden over de gevolgen van het convenant tussen Tilburg en Nijmegen voor de filosofiestudenten aan de KUB. Zij willen weten wat de voornemens van het faculteitsbestuur en College van Bestuur zijn inzake de filosofie-Opleiding. Dit schrijven de studenten in een open brief aan het faculteitsbestuur, die door een meerderheid van de studenten is ondertekend. Het College van Bestuur heeft een afschrrft van de brief ontvangen. De studenten stellen dat er 'aanzienlijke onzekerheid' bestaat over de toekomst van de CIF. 'Deze onzekerheid wordt bij studenten (en medewerkers) nog vergroot door het ontbreken van relevante informatie met betrekking tot de stand van zaken', schrijven zij in de brief. Tot op heden zijn de studenten door het faculteitsbestuur nog niet geïnformeerd over de plannen met de Centrale Interfaculteit. In het convenant is er sprake van een 'optimalisering' van de filosofievoorzieningen aan de Tilburgse en Nijmeegse universiteiten. De Tilburgse filosofie-opleiding zal zich in het

plan beperken tot 'basisvoorzieningen'. 'Het feit dat er geen informatie is knaagt aan de mensen', aldus Hans Gribnau, de initiatiefnemer van de open brief. Volgens hem zijn er verschillende studenten die uitkijken naar andere universiteiten om daar de studie te vervolgen. Hans Gribnau: 'Filosofie wordt als wisselgeld voor Letteren en Psychologie gebruikt. Een leuk lokaasje voor Deetman maar wij moeten speculeren wat die basisvoorzieningen inhouden. Dat moet maar eens verteld worden.' Het niet verschaffen van informatie 'lijkt op onzorgvuldig bestuur', aldus de filosofiestudent. Secretaris Martin van den Akker van de CIF vindt een reactie van de studenten 'begrijpelijk en terecht'. Het bestuur kan echter nog geen nadere informatie geven. Voor de faculteit is er financieel nog geen duidelijkheid en intern is men aan het beraadslagen wat er onder basisvoorzieningen moet worden verstaan. 'Voorde nadere uitwerking moet nog overleg tussen het College van Bestuur en het faculteitsbestuur plaatsvinden', aldus Van den Akker.

Eredoctor Van Oorschot tussen decaan Verdaasdonk en vice-decaan Extra

G.R.

TE BERDE MATSERTJES

Het wezen van de universiteit en het universitaire onderwijs Wanneer gesproken wordt over de kwali­ teit van de universiteit en over de werkijver van de universitaire wetenschapper, dan wordt er maar al te snel van uitgegaan dat we met natuurverschijnselen te maken hebben. Natuurverschijnselen die kunnen worden bestreden met een Deltaplan­aan­ pak: een aanpak van buitenaf. De werke­ lijkheid lijkt mij anders. Minister Deetman heeft er geen weet van, maar O&W oogst nu wat ze heeft gezaaid. Daar waar de werkgever bepaalde presta­ ties wel en andere prestaties niet waardeert, moet door de werknemer een keuze wor­ den gemaakt. Wanneer voor lijfsbehoud een bepaalde hoeveelheid gewaardeerde prestaties geleverd moet worden, is het ver­ klaarbaar dat de inspanning met voorrang daarop gericht wordt. Daarbij kan een spanning ontstaan tussen de genoemde (of extrinsieke) drijfveren en bij de werknemer aanwezige (of intrinsieke) drijfveren. Naarmate minder ruimte overblijft voor het volgen van intrinsieke drijfveren, loopt de spanning op. Een van de manieren om deze spanning op te heffen is afzien van in­ trinsieke drijfveren die niet corresponde­ ren met de extrinsieke en tegelijk de extrin­ sieke als intrinsieke te accepteren. Een an­ der manier om de spanning te verminderen is voldoen aan de gevraagde resultaten met een zo gering mogelijke inspanning, zodat mogelijkheden'overblijven om aan intrin­ sieke drijfveren te voldoen. Degene die het eerste doet zal sneller gefrustreerd raken, dan degene die het laatste doet. In de prak­ tijk doen we vaak beide en wel afhankelijk van het ojiderwerp. De hausse in studentenaantallen heeft in de achter ons liggende jaren velen naar een universitaire positie gelokt. De meesten hebben hun opleiding gehad aan een van onze universiteiten. Die opleiding is sterk gericht op individuele prestaties, maar heeft vanwege de grote aantallen studenten eerder een 'anoniem' effekt. Ook ken­ merkt die opleiding zich niet door de in­ houdelijke voldoening van de studie, maar door het voldoen aan gestelde normen. Niet de vreugde over een goede vraag, niet het genoegen van een verrassend ant­ woord, maar de dooddoener wordt be­ loond. I nterne gedrevenheid, nieuwsgie­ righeid, originaliteit, creativiteit zijn alleen van belang voor zover ze punten opleve­

TE BERDE door drs. A.J. van Reeken

ren. Dat weten onze studenten al aan het eind van de propaedeuse. Vele studenten slagen er slecht in afstand te doen van hun eigenheid. Dezen zijn het die we gewoonlijk aanduiden met de term: mi­ nimumlijders. Ze steken niet meer tijd in het behalen van de vereiste documenten dan strikt nodig is en houden zo energie over voor waar hun hart naar uitgaat. De studenten die er wel in slagen zich 'aan te passen' steken al hun energie in de studie. Zij 'presteren' en worden onze ouputleve­ raars, die daarom later in posities komen waarin zij hun maatstaf voor prestaties aan de anderen kunnen voorhouden. Zij bren­ gen op hun beurt minimumlijders en out­ putleveraars voort. De verwoestende kracht van deze dynamiek is slimmer en er­ ger dan die van 'Befehl ist Befehl': de out­ putleveraars bevelen zichzelf. Heeft Deet­ man hier wat van? Prof. M.J. de Vries vraagt (NRC, 21 okt. j.l.) naar de bezinning over het wezen van de universiteit. Welke universiteit? Het we­ zen van de Nederlandse universiteit heb ik hierboven aangegeven. We oogsten thans wat we jaren aan een stuk hebben gezaaid.

Het bericht in de vorige Univers over de in­ schrijvlngscijfers van de eerstejaarsstu­ denten van 1 oktober dit jaar bevat enkele storende fouten. Hieronder volgen de juiste cijfers over het aantal ingeschreve­ nen in het eerste jaar, inclusief dubbeltel­ lingen en exclusief extranei en toehoor­ ders. De cijfers zijn het totaal van voltijd­ en deeltijdstudenten. Tussen haakjes staan de inschrijvingen van vorig jaar. In totaal schreven zich 1414 nieuwe stu­ denten in (1248). Economie schreef 548 nieuwe studenten in (453) en Econometrie 101(95). Bij Sociologie begonnen 107 stu­ denten (89) en bij Psychologie 164 (172).

BU6ELUKE GESCHIKTHEID

De Rechtenfaculteit verwelkomde 365 nieuwe studenten (354) en de Centrale In­ terfaculteit 52 (29). Letteren mocht 75 eerstejaars inschrijven (54) en van 2 stu­ denten is onbekend aan welke faculteit ze zich ingeschreven hebben. G.R.

Tijdens het wildseizoen serveren wij een l<euze van: wildgerechten Wederom ons bekende wildmenu (6 gangen) Menuprijsf

In de bijlage van VN een opzienbarend onderzoel(. Wat is er in 13 jaar veranderd door M/V? Door voortgaande emancipatie, door stuurgroepen en nota's? Mannen en vrouwen op liantoor, de invloed, de hiërar­ chie, de betaling. Gemeten in 1973, en nu opnieuw. 'Geschikte vrouwen zijn witte ra­ ven'. Lees: dertien jaar emancipatie.

Sda"

Ook tijdens lunchuren geopend Voor verdere Informatie en/of reservering Restaurant

DEN SCHOUT

Oranjwtraat 4 ■ TUburg­Csntrum (tusMn PaMsring en EmiTUMtraat) Tel. 013­434612­674394 Donderdag rustdag

Dubbelstudenten

Copy master doet iets!!! voor z'n klanten Gratis warm worstebrood met koffie gedurende de maand december vanaf 100 kopieën en meer bij Copy master in de Heuvelstraat. Kopieëren vanaf 8 et. Sneldruk vanaf 4 et excl. btw (voor meer dan 100 druks per origineel) Heuvelstraat 133a, 5038 AD Tilburg, tel. 013­435998

Copymaster Univers

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten z e / 5,—. Tus­ sen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. DANK: Voor de blijken van belangstelling bij de viering van 12,5 jaar werken aan de KUB. Ad van de Sanden. WINTERSPORT: Twee jonge sportleraren zoeken mensen voor skivakantie met kerst. Busretour + appartementshuur + skilessen + skimateriaal + liftabonnement/ 655,-. Bel voor informatie: Han de Fouw 04164-3238, Cedel Borghouts 030-932468. TE KOOP: Ford Escort 1300 Bravo. September 1983, 64.000 km, veel extra's. Tel. 04166-2367. REPROMOTIE: Flinke korting op opinie, hobby, studie, week en majandbladen. Neem een folder mee van de prikborden. TE HUUR: Kamer (12 m^) in vrij huis voor meisje, ƒ 250,— incl. per maand, 013-367443. Kasteeldreef 1, Tilburg. THEATER: De werkgroep universiteitstheater (W.U.T.) zoekt toneelspelers met ervaring en/of talent en met veel inzet, voor volgende producties. Bellen Susan 432062; Ingrid 360048.

univers

WILDFESTIVAL 1986

R^.. ïi:;i?>

Lees naast UW krant Vrij Nederland

De kwaliteit van onze universiteiten vol­ doet uiteindelijk aan de norm waarmee we de kwaliteit van onze studenten meten. Het wezen van de universiteit heeft geen grote­ re inhoud en geen andere betekenis dan die norm. Wie daarmee niet tevreden is ­ hij moge docent of minister van onderwijs zijn ­ zal de kwaliteitsnorm waaraan volgens hem de universiteit moet voldoen, ook in het onderwijs moeten hanteren. Wellicht dat we na enige tientallen jaren ­ als we het snel eens worden over de kwali­ teitsnorm en als ook de vertaling naar de onderwijspraktijk niet stagneert ­ de uni­ versiteit hebben opgebouwd die aan die hogere norm voldoet. De gedachte dat de kwaliteit van de univer­ siteit zal verbeteren door het soort bestuur­ lijke maatregelen waarvan we nu kennis hebben benomen, is van de gekken. Deze maatregelen reduceren wellicht de kosten. Dat is weliswaar niet onbelangrijk, maar het is volstrekt onduidelijk of daarmee de kwaliteit omhoog of omlaag zal gaan. Wanneer deze maatregelen leiden tot meer van hetzelfde onderwijs, doordat bijvoor­ beeld ook ik mijn onderwijs verder moet 'extensiveren', dan is de verwachting van kwaliteitsverhoging weinig realistisch. Onze bestuurders zouden het sprookje 'De nieuwe kleren van de keizer' nog eens moe­ ten bestuderen en dan met name het effekt dat efficientie­maatregelen hebben op het produkt van de keizerlijke kleermakers.

Rectificatie Insctirijvingscijfers

^ ^ ^

Twee studies doen in plaats van één: luxe, pragmatisme of noodzaak? Rost van T.: in 1946 zorgde de Tweede Kamer ook opmerkelijk goed voor zichzelf. En: hoe de Regeringscommissaris voor de rijksdiensten gedwarsboomd werd. Een jonkheer liep de marathon van New York. Nick Cave. The Supremes. In de Boekenbijlage: schrijven met een Tekstverwerker: literatuur en apparaten.

■iHin a t s e r t j e s ^ a

28 november 1986

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) tvi/an geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers ben beljaars, gerard rutten, hugo backx, astrid tates, claartie van der grinten, hans de brouwer, michel knapen, yvonne ton, frank sonieus, lil wagemakers cohimnisten drs. j.d. bartlema, dr a.j.w. boelhouwer, dr. p.f.m kop, prof. dr. j a. stalpers samensteilHig redaktieraad prof. mr. p. van seters (voorzitter) dr. h. van erp, m. ackermans (adviseur), drs.'th. schouw, h. van kleef, drs. c.p.m. broekhof offKJtfle mededelingen afd. pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn. redaictie-eckes/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern: 2277 en 2506 kamer 81 en 83 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkbigsveifoand universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut-nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) dn* drukkerij em. de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden /■ 15,— per jaargang

Strijd rond auteursrecht wetenschappelijk personeel Aan de reeks conflicten tussen minister Deetman van onderwijs en de universitaire w/ere/d /<omt voorlopig geen einde. Nu dreigt een geschil over het toekennen van auteurs-, octrooi- en kwekersrechten aan de Colleges van Bestuur. In het Rechtspositiereglement Wetenschappelijk Onderwijs (RWO), dat binnenkort ingevoerd wordt, wil het departement wetenschappelijk medewerkers deze rechten afpakken. Prof mr. D. Verkade, hoogleraar economisch recht aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, protesteert in het Nederlands Juristenblad van 8 november fel tegen de voorgestelde regeling. Ook de Tilburgse auteursrechtdeskundige mr. Roland de Moor is mordicus tegen. De hele discussie spitst zich toe op artikel 7 van de Auteurswet en de artikelen 20 en 21 van het nieuwe rechtspositiereglement. De kwestie rond octrooi- en kwekersrechten laten we gemakshalve maar buiten beschouwing omdat de KUB geen bèta-wetenschappen kent. Artikel 7 gaat over het werkgeversauteursrecht. Dat houdt in dat iemand die bij een werkgever aangenomen is om 'bepaalde werken van letterkunde, wetenschap of kunst' te maken, het auteursrecht bij de werkgever laat. Laatstgenoemde is dus, zoals iedere auteursrechthebbende, gerechtigd om wijzigingen in het 'produkt' van zijn werknemer aan te brengen of het zelfs gewoon niet te publiceren. Het is sinds de totstandkoming van de Auteurswet in 1912 altijd al de vraag geweest of universitaire medewerkers onder de werking van artikel 7 vielen. Als dat al het geval was dan hebben de universiteiten er in al de jaren dat de wet bestaat geen gebruik van gemaakt. Alleen al door dit feit, een gewoonte die gegroeid is, zou artikel 7 als niet (meer) van toepassing op de universitaire wereld verklaard kunnen worden. 'Maar dat is aan de rechter om dat uit te maken', zo stellen Verkade en De Moor. De artikelen 20 en 21 van het nieuwe RWO kennen de auteursrechten, in weerwil van de gewoonte, volledig toe aan het college van bestuur. De Moor daarover: 'Als de universiteit docenten in dienst neemt dan worden die aangetrokken voor het geven van onderwijs en het verrichten van onderzoek. Wat je onderzoekt maak je samen met je vakgroep uit. De keuzes en de invulling zijn helemaal vrij en dat verdraagt zich heel moeilijk met artikel zeven dat immers spreekt over het vervaardigen van een bepaald werk. Daar is op de universiteit geen sprake van. In de juridische discussie komt de vrijheid van wetenschappelijk onderwijs en onderzoek om de hoek kijken. Roland de

kend door de ambtenaren op het ministerie van onderwijs'. De Moor heeft de afgelopen tijd wat informele contacten met adjunct-secretaris Kraakman van de KUB over de auteursrechtkwestie gehad. De Moor: 'Ik denk dat het rechtspositieregisment in deze vorm er wel komt, maar daarna moet er nog een nadere invulling door de universiteit komen. Ik denk dat het mogelijk is het nieuwe reglement van de KUB op dit punt een zodanige invulling te geven dat alle partijen daar vrede mee hebben. Het college zou bijvoorbeeld kunnen opnemen dat ze alleen maar het gebruiksrecht van artikelen

READERS

Moor: 'Het probleem bij het toekennen van auteursrecht aan de universiteit is dat, wanneer iemand een proefschrift schrijft, het college van bestuur na lezing kan zeggen: deze onderzoeksresultaten zien we liever niet in de openbaarheid dus dit proefschrift wordt niet uitgegeven. Iedereen zal zeggen dat dit nooit zal gebeuren. Maar de universiteit bepaalt als auteursrechthebbende of iets wel of niet uitgegeven wordt. Dan zit je natuurlijk op een hellend vlak, dan ben je op een terrein gekomen waar het wetenschappelijk onderzoek levensgroot in gevaar komt. Het gaat er mij niet om dat ik denk dat ons College van Bestuur op een dergelijke manier gaat ingrijpen. Integendeel, die zijn wel wijzer. Ik denk dat je het gevaar in ieder geval wel moet signaleren. Dat gevaar is niet onderof boeken vraagt. In dat geval is er van in-

vloed van de kant van het college geen sprake meer. Er blijft dan alleen nog een financiële component die geregeld moet worden. Maar al met al wordt het er niet lolliger op'. Het heeft De Moor en andere auteursrechtdeskundigen sowieso verbaasd dat het ministerie van onderwijs met een regeling voor de auteursrechten komt gebaseerd op de bestaande wet. Roland de Moor: 'In de literatuur over artikel 7 van de Auteurswet is een heel sterke tendens te bespeuren in de richting van afschaffing van dat artikel. Er zitten te veel haken en ogen aan, de echte maker is elke keer in het geding. Die kan geen wijzigingen meer aanbrengen, staat buitenspel en dat ervaart men als onmenselijk. Voor artikel 7 moet een conctractuele regeling in de plaats komen die de maker in ieder geval de

Één wet voor het Hoger Onderwijs Minister drs. W . J . Deetman wil de wetgeving voor het hoger onderwijs samenbrengen in één wet. Een concept voor die wet moet in april klaarliggen. De aparte wetten voor WO, HBO en Open Universiteiten verdwijnen daarmee. Dat schrijft Deetman in een brief aan de universiteiten. Het plan wordt 1 december in de HO-kamer besproken. Tijdens de parlementaire bespreking van de nota Autonomie en Kwaliteit, eind oktober, werden Deetmans plannen om een hoger onderwijswet te maken al duidelijk. Maar, zei Deetman toen, hij wilde de uitvoering'van die nota niet afhankelijk maken van zulke wetgeving. De HOAK-voorUnivers

creatieve rechten geeft. Over de commerciële kant van het verhaal zou men dan nog kunnen twisten'. Prof. Verkade geeft in zijn beschouwing in het juristenblad, die de zeer toepasselijke kop 'Een nog net niet verboden artikel' heeft, een aardige ilustratie van het effect van de maatregelen van de minister. Hij schrijft: 'Ik ben in dienst van de Katholieke Universiteit Nijmegen, en ik doceer daar o.m. auteursrecht. Wordt artikel 20 RWO op het stuk dat u nu leest van toepassing geacht (zijn beschouwing in het juristenblad-red.), dan zal het Bevoegd Gezag van de KU volgens haar toekomend auteursrecht deze publikatie kunnen verhinderen. Nu u deze publikatie kunt lezen, was ik nog net op tijd. Voor het geval dat art. 20 rechtskracht verkrijgt, moet ik afscheid nemen van mijn lezers, of van de door mij tot dusverre zo geliefde universiteit'.

stellen moeten snel worden ingevoerd en als het maken van een wet daarbij een hinderpaal is, dan moeten de drie bestaande wetten maar gewijzigd worden. Maar in de brief aan de universiteiten schrijft Deetman nu dat hij het proces om zo'n nieuwe wet te maken in elke geval onder stoom wil houden. In januari wil hij bijvoorbeeld rond zijn met het overleg met de universiteiten. Een van de problemen die nog moet worden opgelost, is de sectorindeling. In het HOAK-regime wil de overheid niet dieper ingrijpen dan op het niveau van zo'n sector. De universiteiten nu vrezen, dat een sector daardoor een soort nieuwe bestuurslaag zal worden. Ongegronde

vrees, vindt Deetman: op het moment gaat de indeling naar studierichting, en dat is evenmin een aparte bestuurslaag. Sectoren moeten wel 'maatschappelijk herkenbaar' zijn - de studierichtingen in een sector moeten ook een zekere" samenhang hebben. Deetman overweegt voorts om vergelijkbare, opleidingen in WO en HBO dezelfde naam te geven. Half januari wil hij van de instellingen een voorstel tot sector indeling zien. En ook wat de kwaliteitsbewaking betreft, wil hij begin '87 een plan voor zo'n stelsel ontvangen. E.H./UP

Een ander gevolg van invoering van het nieuwe rechtspositiereglement is dat uitgeverijen kunnen fluiten naar hun centen als vergoeding voor het opnemen van artikelen en gedeelten van studieboeken in universitaire readers. In de Nota van Toelichting bij het nieuwe reglement wordt de universiteiten op het hart gebonden dat zij de rechten van reproduktie in ieder geval moeten vasthouden. Verkade verklaart iedere uitgever die onder deze omstandigheden nog een studieboek van een universitair docent wil uitgeven voor gek. 'Onder het regime van het RWO zullen dus geen studieboeken van universitaire personeelsleden meer worden uitgegeven', zo voorspelt hij in het juristenblad. Afgelopen zomer bereikten de uitgeverijen en de Nederlandse universiteiten overeenstemming over een vergoeding voor het opnemen van artikelen in readers. Aan dat akkoord ging een zeer duidelijke en scherpe uitspraak van de Rotterdamse rechtbankpresident vooraf, die de Erasmus Universiteit, en daarmee eigenlijk alle universiteiten, veroordeelde tot het betalen van vergoedingen aan uitgeverijen. Verkade verdenkt de Colleges van Bestuur ervan dat zij zo 'loyaal' aan de vergoedingsregeling meewerkten omdat zij toen al wisten dat er een nieuw rechtspositiereglement aan zat te komen. 'Er werd al gewerkt aan een systeem dat er toe moet leiden dat de uitgevers gefopt worden', zo schrijft Verkade. Helemaal bont maken de reglementenbouwers uit Zoetermeer het nu blijkt dat het rechtspositiereglement niet uitsluit dat het Bevoegd Gezag met terugwerkende kracht auteursrecht kan claimen. Ronald de Moor daarover: 'Dat zou natuurlijk helemaal waanzin zijn. Dan zouden ze van mensen kunnen verlangen dat ze royalties die ze gekregen hebben voor boeken gaan terug betalen. Dan komen die mensen zelf ook weer in problemen want hun uitgever zegt dan: hoor eens wij hebben toen dat boek van je uitgegeven en nu komt jouw baas die zegt dat het auteursrecht van hem is geweest. Je hebt dus ten onrechte dat boek bij ons laten uitgeven, dat mocht je helemaal niet. Wij hebben er schade door, gelieve dat te vergoeden. Dat zal ontzettende problemen veroorzaken, mensen uit de universiteit wegdrijven. Als ik een boek wil schrijven kan ik beter ergens anders gaan zitten. Dat is het gevaar'. Toine Asselbergs 28 novennber 1986

K

Congres Van koepel naar markf Op vrijdag 28 november vindt in de aula van de Tilburgse universiteit het congres 'van koepel naar marl<t: analyses en beschouwingen over veranderingen in de gezondheidszorg in Nederland en de Verenigde Staten' plaats. Aanleiding is het 25-jarig bestaan van de cursus Ziekenhuisbeleid aan de KUB. De laatste tijd gaan er steeds meer stemmen op die pleiten voor het versterken van het marktmechanisme in de gezondheidszorg. Tot voor kort was hiervoor slechts aandacht in wetenschappelijke kring - en dan met name binnen de economie van de gezondheidszorg - en bij de werkgeversorganisaties. Maar ook een organisatie als de Vereniging van Nederlandse Ziekenfondsen (VNZ) lijkt nu warm te lopen voor het uit de Verenigde Staten overgewaaide idee van meer competitie in de gezondheidszorg. Op het congres staat de vraag centraal of het Amerikaanse voorbeeld wel naar de Nederlandse situatie overgeplant kan wor-

den: Koepelorganisaties als het VNNZ, de KLOZen de LSV nemen nu een belangrijke plaats in binnen de Nederlandse gezondheidszorg. Welke gevaren kleven aan een overgang van koepel naar markt en is competitie in de gezondheidszorg wel op alle onderdelen even zinvol? De inleiders die zich over deze vraag zullen buigen zijn prof. dr. J . J . J . van Dijck, hoogleraar Bestuur, beleid en organisatie aan de KUB, prof.dr. R.M. Lapré, hoogleraar Gezondheidsbeleid en economie van de gezondheidszorg aan de Erasmusuni-. versiteitin Rotterdam, prof.dr. F.F.H. Ruften, hoogleraar Economie van de gezondheidszorg in Maastricht en tenslotte zijn Tilburgse collega prof.dr. A.P.W.P. van Montfort. Voorzitter is prof.dr. H.A. Tiddens, directeur van de Stichting Onderwijs Ziekenhuisbeleid. Het congres is alleen toegankelijk voor de deelnemers van de cursus Ziekenhuisbeleid. L.K.

Het effect van markeringen 'Door leerlingen in het voortgezet onderwijs te verbieden in hun leerboeken te onderstrepen, onthoudt men hun een belangrijke studeertechniek.' Dat is een stelling van Bernadette van Hout Wolters die vrijdag 21 november promoveerde tot doctor in de sociale wetenschappen op het proefschrift 'Markeren van kerngedeelten in studieteksten'. Van Hout Wolters deed onderzoek naar het studeren aan de hand van schriftelijk studiemateriaal. Haar proefschrift wil een bijdrage leveren aan de verbetering van de onderzoeksmethoden en de opzet van het onderzoek op dit gebied. Daartoe bestudeert ze onder meer de methoden voor het verzamelen van informatie over de leerprocessen en mentale inspanning van leerlingen tijdens het bestuderen van een studietekst. Dit alles mondt uit in een onderzoek naar het markeren (onderstrepen) van kerngedeelten in de tekst, zowel door de auteur of de docent als door de leerling. In het bijzonder is Van Hout Wolters nagegaan wat het effect is van deze markeringen op de leerprocessen, mentale inspan-

Bernadette van Hout Wolters ning en leerresultaten van een groep HAVO-leerlingen. Bernadette van Hout Wolters studeerde

Tevreden terug

Zij keek uit het raam van de stoptrein die langzaam tot stilstand kwam op station west. Het licht van de honderden ramen van gebouw B scheen tussen de dennentakken door, vertrouwd, veilig. Ze was een tijdje weg geweest. Even helemaal eruit, naar een plaats toe waar je mensen ziet zonder tanden, die bovendien on/ris ruiken. De vanzelfsprekende netheid van het tegelpad op weg naar kantoor, de enkele nietszeggende collega die meeloopt met zijn gepoetste schoentjes, terug van vakantie, dat gaf haar een gevoel van truttige tevredenheid. Een merkwaardige leegte ga/dat, geen strijdlust, geen ergernis en geen sarcasme. Ze was zichzelf niet. Het weldoorvoede gezelschap van haar collega's met hun ontevreden gezichten deed haar niets. Goeiig vond ze ze, als verwende kinderen. Dus kwam ze wat moeilijk op gang die dag, de stuwende kracht ontbrak. Het was bijna alsof er niets was om te bewijzen, niemand om vóór o/tegen te vechten. Het leek of alles wat echt de moeite waard was al in haar bezit was. De artikelen in de vaktijdschriilen kwamen haar onbetekenend voor, de collegestof oppervlakkig, de studenten en de staf al even oninspirerend als de koffie. Een aandoenlijke optocht van mopperende bungalowbezitters dat elkaar liep te duwen en treiteren, maar eensUnivers

psychologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. In Nijmegen was ze verbonden aan het facultair instituut Algemene Onderwijskunde voor de Lerarenopleiding, waar ze haar promotie-onderzoek verrichtte. Op dit moment werkt ze aan de Universiteit Twente bij de vakgroep Instructietechnologie/Lerarenopleiding van de faculteit Toegepaste Onderwijskunde. Haar promotoren waren prof.dr. L.F.W. de Klerk, hoogleraar Onderv\^jspsychologie in Tilburg, en prof.dr. A . M . P . Knoers, hoogleraar Algemene Onderwijskunde en puberteitspsychologie in Nijmegen. L.K.

Succesvolle geheugenprocessen 'Hoe kunnen mensen een reeks opeenvolgende gegevens onthouden? Hoe komt het dat wij in staat zijn een telefoonnummer te draaien, dat wij een aantal woorden begrijpen als een samenhangende zin, dat wij iets uit het hoofd uit kunnen rekenen?' Deze vraag staat centraal in het proefschrift 'Search processes in short-term memory' van Paul Hendrikx, die vrijdag 21 november promoveerde. Volgens Hendrikx is een psychologisch antwoord op deze ogenschijnlijk eenvoudige vraag minstens zo moeilijk als de natuurkundige verklaring voor het feit dat een appel van de boom naar beneden valt. Volgens een gangbare opvatting in de cognitieve psychologie is ons geheugen goed te vergelijken met een informatieverwerkend systeem, met een computer dus. Het geheugen vertaalt gegevens in een 'geheugencode' en slaat ze daarna op. Bij het herinneren worden ophaalprocessen uitgevoerd die grotendeels verlopen zonder dat daarvan een bewuste ervaring ontstaat. Deze processen zijn dus enkel door middel van experimenteel onderzoek op het spoor te komen. Tot nu toe werd het geheugen onderzocht door het falen ervan vast te stellen. Het proefschrift van Hendrikx is daarentegen gericht op het ontdekken van eigenschappen van succesvolle geheugenprocessen. Daarbij wordt de reactietijd van deze prpcessen gemeten: de snelheid waarmee een enkel gegeven uit een reeks herinnerd kan worden. Het proefschrift toont aan dat met de reactietijd-gegevens bepaalde verklarin-

Paul Hendrikx gen over het falende geheugen venworpen kunnen worden. Zo blijkt dat een zwakker geheugen voor bepaalde gegevens niet wordt veroorzaakt door het onduidelijker worden van de opgeslagen informatie, maar doordat de informatie moeilijker bereikbaar is. De grote moeilijkheid voor ons geheugen ligt volgens Hendrikx blijkbaar in het niet kunnen vinden van de gewenste informatie, tenwijl de informatie wel goed kan worden opgeslagen en vastgehouden. Paul Hendrikx studeerde psychologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Sinds 1970 werkt hij in Tilburg, de laatste jaren bij de vakgroep Functieleer; Ondenwijspsychologie en Ergonomie van de subfaculteit Psychologie. Een groot deel van het promotie-onderzoek werd mogelijk gemaakt door steun van ZWO. De promotoren waren prof.dr. A . J . W . M . Thomassen van de Katholieke Universiteit Nijmegen en prof.dr. A.F. Sanders van de RheinischWestfalische Technische Hochschule in Aken. L.K.

gezmd was over het grote onrecht dat de KUB was aangedaan. Zij was getuige van een absurd gebeuren, dat drie pas achter liep bij de werkelijkheid, maar was daarin eenzaam Want om haar heen, daar nam men de dingen au serieux. Daar dachten zij ontwikkelingen vóór te zijn, daar doceerden zijn, togen zij met spandoeken naar het binnenhof plakten zij stickers op hun auto's en vergaderden zij. Dat vonden zij nuttig en belangrijk, of zij deden net alsof Ook begonnen ze aan haar te twijfelen: was ze wel gemotiveerd? Aan wiens kant stond ze eigenlijk? Zoveel eensgezindheid om haar heen, dat maakte haar wat angstig. Toen zei ze; 'De mensen wiens belangen op het spel staan bij de bezuinigingen in het wetenschappelijk onderwijs zijn niet bepaald de minst gepriviligieerden van de samenleving. Dat wil niet zeggen dat die voorstellen zinnig zijn. Dat betekent wèl dat onze betrokkenheid uitsluitend is ingegeven door eigenbelang. Iets nobels kan ik er niet in zien, evenmin als iets verwerpelijks overigens. De democratie bestaat bij de gratie van het evenwicht van eigen belangenbehaHigmgen. De perfecte voorspelbaarheid van onze reactie op de voorstellen van de minister IS echter van een slaapverwekkende verveling, die elke overtuiging mist. Ik zal mij i dan ook van deze reactionaire beweging distantiëren. Het zijn de werkelozen die onze aandacht verdienen, niet de academici met vaste banen. Overigens ben ik van mening dat er hier te weinig vrouwelijke professoren rondlopen, en ook te weinig mannelijke secretaresses.' Natuurlijk is moraliseren taboe. Irritant en oubollig. Ze voelde zich dan ook onbehagelijk na deze woorden. Haar tevredenheid maakte plaats voor een wrevel, die weggewerkt moest 1 worden. Ze schreef artikelen, ze gaf haar college en ze vergaderde. Ze mengde zich in het geroezemoes. Ze was er weer. Het had weer zin, maar met de KUB naar Den Haag, nee daar zag zij niets in. Zo ontevreden kon zij nog niet zijn. 28 novennber 1986

Stichting voor viuchteiingen-studenten zoeict donateurs Rond acht december krijgen alle studenten en medewerkers van de KUB een informatiefolder en een acceptgirokaart van de stichting voor viuchteiingen-studenten UAF toegestuurd. Op deze manier wil het UAF haar werk onder de aandacht brengen en geld inzamelen. De verzending is om privacyredenen in handen van de universiteit. De stichting voor viuchteiingen-studenten UAF - voorheen University Assistance Fund - is een niet gesubsidieerde particuliere instelling uit Utrecht, die hulp biedt aan vluchteling-studenten in de vorm van begeleiding en studiebeurzen. Het UAF is ontstaan als solidariteitsactie van de Nederlandse universiteiten in het jaar 1948, tijdens de dreigende inval van de Sowjetunie in Tsjechoslowakije. De universiteit van Praag had om buitenlandse steun gevraagd. Toen Rusland daadwerkelijk het land binnenviel moesten duizenden studenten en docenten die in het verzet zaten vluchten. Enkele tientallen konden in Nederland terecht, waar het UAF zich over hen ontfermde. Tot op de dag van vandaag biedt het UAF steun aan vluchtelingstudenten in Nederland. 'Het moet gaan om mensen waarvan onze overtuiging is dat ze hun land moesten verlaten omdat ze de terechte vrees hadden dat ze daar vervolgd zouden worden. Dat beoordelen we zelf', aldus Klaas Keuning, directeur van de stichting. Men hanteert een definitie zoals die internationaal gangbaar is: een vluchteling is iemand die zijn land moet verlaten omdat hij gegronde vrees heeft voor vervolging vanwege ras, geloof, politieke overtuiging of behoort tot een sociale groep die dit lot boven het hoofd hangt. 'In die zin stellen we ons onafhankelijk op. We gaan niet kijken of iemand door de overheid is goedgekeurd als vluchteling', aldus Keuning. Vluchtelingen die bij het UAF aankloppen krijgen een uitgebreid gesprek om vast te stellen of de persoon binnen de hierboven omschreven definitie van vluchteling valt. Van landen waarvan veel bekend is, worden de door de aspirant-vluchteling verstrekte gegevens nagetrokken. Als het minder bekende vluchteling-landen betreft, wordt contact gezocht met Amnesty International of landdeskundigen in Nederland. Het resultaat van de gesprekken en de onderzoeken wordt aan een bestuurscommissie voorgelegd die de betreffende persoon al dan niet tot vluchteling erkent.

ning terwijl ongeveer 5% de officiële vluchtelingstatus wordt toegekend. Tegen deze beslissing van de overheid is beroep mogelijk tot en met de Raad van State. Dit kan een dikke vijf jaar duren. 'Wij vinden het niet reëel dat die mensen maar moeten

DEELTIJDSTUDIE

Het komt met de regelmaat van de klok voor dat de overheid iemand niet, en de stichting iemand wel als vluchteling aanmerkt, aldus de directeur van het UAF. In 1985 werd slechts 20% van de individuele asielaanvragen door de overheid gehonoreerd. Die krijgen dan een verblijfsvergun-

wachten en al die tijd niets mogen doen', aldus Klaas Keuning. Het UAF steekt de helpende hand toe. Iemand met redelijke capaciteiten om te studeren kan bij het UAF in aanmerking komen voor een studiebeurs uit het eigen fonds. De erkenningsprocedure leidt vaak tot on-

Deetman icomt tandartsen tegemoet Minister Deetman houdt de mogelijkheid van sluiting van slechts een faculteit tandheelkunde open. Dat bleek woensdag tijdens de Uitgebreide Commissievergadering die de Tweede Kamer besteedde aan de bezuinigingen in het wetenschappelijk onderwijs. 'Ik zeg niets toe, ik ga de komende weken praten met de betrokken instellingen en je weet nooit wat daar uitkomt', aldus de bewindsman. Deetman deed zijn toezegging toen bleek dat een Kamermeerderheid van CDA, PvdA en W D problemen met de sluiting van de twee faculteiten tandheelkunde heeft. CDA-woordvoerder Lansink vroeg de minister om naast de Amsterdamse ook de Nijmegse faculteit open te houden. Zijn collega's Wallage (PvdA) en Franssen (WD) gingen wat dat betreft minder ver: zij pleitten voor een onderzoek om een gefundeerde keuze tussen de vestigingen in Nijmegen en Groningen te kunnen maken. Univers

zekere situaties, vertelt Klaas Keuning: 'Als de beslissing is gevallen kan je in beroep maar het staat niet vast of je tijdens de beroepsprocedure in Nederland mag blijven. In ongeveer de helft van de gevallen wordt beslist dat je eerst Nederland uit moet en later wel eens hoort of je terug mag komen.'

Een dergelijk onderzoek wees Deetman overigens van de hand. De bereidheid om zijn voornmens bij de tandheelkunde nog eens te ovenA/egen vormde de enige toezegging van Deetman tijdens het debat. Een motie van de Kamerleden Wallage en Nuis (D'66) om de bezuinigingen bij sociale wetenschappen en letteren uit te stellen werd door de minister ontraden. De bewindsman wist zich daarbij gesteund door CDA en W D .

Lansink noemde uitstel 'onmogelijk' en ook Franssen zei zich te kunnen vinden in de aanpassing van de concept-beleidsvoornemens die Deetman vorige week bekend maakte. De woordvoerders van de regeringspartijen vroegen wel om een bredere taakstelling van de visitatiecommissies die de samenvoegingen bij sociale wetenschappen moeten 'optimaliseren'. Met de oppositie vonden zij dat die commissies ook naar de niet bij die samenvoegingen betrokken vestigingen van de betreffende studierichtingen moeten kijken. Ook een motie waarin de oppositie vroeg om de gevolgen van de bezuinigingen in het Randstedelijk medisch cluster voor de patiëntenzorg van de academische ziekenhuizen in kaart te brengen wees Deetman van de hand. De minister noemde die gevolgen 'een punt van aandacht' en verwees de Kamer voor het overige naar zijn

Van de in totaal 600 vluchtelingen waarmee het UAF contact heeft, studeert ongeveer de helft. Zo'n driekwart studeert aan een universiteit, 15% aan een HBOinsteling en 10% bij het Middelbaar Beroepsonderwijs. Omdat de middelen van de stichting terugliepen werden de 90 studiebeurzen die zij per jaar te vergeven had dit jaar teruggebracht naar 70. Jaarlijks vragen zo'n 110 mensen een beurs aan bij de stichting. Op het moment zijn er 140 student-vluchtelingen met een studiebeurs van het rijk en ongeveer 80 mensen met een beurs van het UAF. Het aantal deeltijders is dit jaar vergeleken met het vorig jaar vervijfvoudigd. Van 20 naar 1(X). De beperkte middelen van de stichting en de invoering van het nieuw stelsel van studiefinanciering, dat geen beurs toekent aan mensen die ouder dan dertig zijn, liggen hieraan ten grondslag. Vluchteling-studenten zijn gemiddeld ouder dan Nederlandse studenten. 'Ze zijn een aantal jaren ondergedoken geweest, hebben in de gevangenis gezeten, zijn actief geweest in het verzet en hier moeten ze een of twee jaar voorbereiden alvorens ze een studie kunnen beginnen', aldus de UAF-directeur. In de nieuwe studiefinancieringswet is geen uitzondering gemaakt voor de viuchteiingen-studenten. Klaas Keuning: 'We hebben het eerst geprobeerd in overleg met het ministerie en het antwoord was gewoon botweg: Nee. We proberen het nu nog via de Tweede Kamer. Als het dan niet via een officiële regeling kan, dan willen we dat de minister belooft om soepel op te treden. We willen bij de beroepscommissie, die in april van start gaat, proberen te bewerkstelligen dat voor enkel heel duidelijke gevallen een uitzondering gemaakt kan worden. Op die manier hopen we de deur voorzichtig open te krijgen.' G.R. collega Brinkman van WVC. Vrijwel de hele Kamer verweet Deetman woensdag een gebrek aan planning op langere termijn. Wallage betitelde het optreden van de minister in de afgelopen jaren als 'ijsschotsen springen' en met zijn collega's toonde hij zich zeer nieuwsgierig naar het gebeurde eind augustus in Slot Zeist. Deetman zei dat zijn uitspraken daar over de mogelijke sluiting van universiteiten in de toekomst inmiddels waren 'verdampt als sneeuw voor de zon', waarop Wallage antwoordde: 'Dat zou u wel willen.' Samen met Franssen diende hij vervolgens een motie in waarin om een lange-termijn visie van de minister werd gevraagd. W D en PvdA verlangen van de minister dat hij voor het opstellen van zo'n visie onafhankelijke deskundigen raadpleegt en willen bij de vaststelling van de definitieve beleidsvoornemens in het voorjaar van 1987 al een eerste aanzet zien. Na de behandeling van de onderwijsbegroting, volgende week, wordt over de moties van de Kamer gestemd. R.P./UP 28 november 1986

Nieuw boekje over solliciteren

'Dames in rok en heren jasje­dasje' Solliciteren is geen eenvoudige klus. Wie zelf weleens een sollicitatiebrief heeft ge­ schreven of een huisgenoot heeft zien worstelen met de juiste formulering van het curriculum vitae, kent de zielepijn die het jagen naar banen met zich mee kan brengen. Vooral de onzekerheid over de voorkeuren van de werkgever in kwestie vormt een voortdurende bron van verwarring voor de sollicitant. 'Moet ik mijn briefschrijven of mag ik hem typen? Wordt een bondige stijl op prijs gesteld of moet ik juist uitvoerig ingaan op mijn motivering? Kan ik het ma­ ken om te eindigen met zoiets gedurfds als 'Ik reken op een uitnodiging voor een ge­ sprek'?' In het kader van het lustrumthema 'Stu­ dent en bedrijfsleven' is de lustrumcom­ missie van de Utrechtse studentenvereni­ ging Unitas een antwoord op deze en ande­ re vragen gaan zoeken op de meest voor de hand liggende plaats: bij de personeels­ functionarissen van een aantal (middel­) grote bedrijven. Wat die van een sollicitant verwachten, staat te lezen in het onlangs verschenen boek 'Help, ik ben afgestudeerd'. De uitgave van Unitas wil studenten niet al­ leen een inzicht geven in de eisen die het be­ drijfsleven aan sollicitanten stelt, maar wil ook praktische hulp bieden aan soUicitan­ ten in spe. Over enkele zaken zijn de meeste bezochte bedrijven het wel eens. Bijna alle 'selec­ teurs' blijken de voorkeur te geven aan ge­ typte boven geschreven brieven en boven­ dien is men vrij algemeen van mening dan een kantje A4 voldoende is. Voor de AMRO­bank bestaat een goede sollicita­ tiebrief uit een inleiding, een afsluiting en drie alinea's, waarin de sollicitant aangeeft waarom hij goed is voor de organisatie, waarom hij voldoet aan de eisen van de or­ ganisatie en waarom hij die functie wil heb­ ben. En verder geen gelul, met andere woorden, dat kost alleen maar tijd. De meeste werkgevers zeggen prijs te stel­ len op studenten die ook buiten de studie actief zijn geweest. Of dat in een korfbal­ club of in een politieke partij is geweest, maakt niets uit, vindt Unilever. Maar daar­

mee zijn niet alle bedrijven het eens. Gist­ Brocades stelt prijs op nevenactiviteiten, maar dan wel buiten de studentenwereld, want 'in een studentenvereniging ben je al snel voorzitter van een commissietje'. De AMRO­bank daarentegen: 'Studenten­ bestuursfuncties zijn veel belangrijker dan burgerfuncties bij badmintonclubs, van­ wege het niveau waarop de activiteiten plaatsvinden.' Maar wat je ook hebt gedaan, je moet je­ zelf in ieder geval verkopen. Dat is ook het advies van oud­Unitaslid Nadine America. 'Ik vertelde niet dat ik Ab actis Societeits­ bestuur was geweest, maar dat ik elke dag leiding gaf aan dertig vrijwilligers bij het runnen van een eettafel van 500 eters per dag.' Nadine vertelde in het sollicitatie­ gesprek ook maar niet dat ze samenwoon­ de. De werkgever mocht eens denken dat zij kinderen wilde.

SPROOKJES In het Unitas­boek komen alle aspecten van het solliciteren aan bod, waarbij de ad­ viezen aan sollicitanten in spé worden afge­ wisseld met beschouwingen over de ver­ schillende aktiviteiten van bedrijven in het kader van personeels werving. Fokko Wientjes, psychologiestudent aan de KUB en een van de auteurs van het boekje, over de samenstelling van 'Help, ik ben afgestu­ deerd': 'Door middel van interviews met personeelsfunctionarissen geven we aan hoe een en ander in de keuken van de be­ drijven bereid wordt. Wat verwachten zij van de sollicitant? Daar hebben we een analyse van gemaakt en daarna hebben we aanwijzingen gegeven.' De belangrijkste vraag is of studenten die gaan solliciteren, iets met dit Unitas­ boekje kunnen beginnen. Zoals uit enkele aangehaalde citaten al blijkt, bestaat er binnen de geënquêteerde bedrijven zelf nauwelijks eenstenmiigheid over de eisen die aan sollicitanten dienen te worden gesteld en de auteurs komen wat dat betreft dan ook niet veel verder dan wat algemene aanbevelingen in de sfeer van: pas je aan de wensen van het bedrij f aan, maar zorg toch dat je iets eigens uitstraalt. 'Studenten ko­ men slecht voorbereid met betrekking tot

K

De 'corpsvariant' van de yuppie heet 'ballen­ bijter'. De term 'ballenbijter' slaat, zo staat de­ ze week in QUOD NOVUM, op studenten met ambitie die iets meer willen dan met de neus in de boeken zitten. I n Quod Novum komen drie bestuurders aan bod van de 'EHitch Michigan State University Alumni Association'. De drie keurig in het pak zitten­ de studentenheertjes zijn er trots op ballenbij­ ters genoemd te worden. Ze studeren bedrijfs­ economie en denken het internationaal hele­ maal te gaan maken. Het liefst in de 'States'. In het kader van het werkcollege 'Commer­

Univers

Studiedag 'Vrijheid als illusie' Is de mens een wezen dat zich in de ge­ schiedenis tot een vrij wezen kan ontwik­ kelen of domineert de geschiedenis over de menselijke ontwikkelingen zodat die vrijheid nooit bereikt kan worden en is de solliciteren van de universiteiten af', stelt vrijheid die we nu kennen dan niet een il­ Fokko. 'Ze kennen sprookjes, die voort­ lusie? komen uit te weinig kennis van de bedrij­ Dat is de vraag die ten grondslag ligt aan ven', vervolgt hij. Hij pleit voor meer con­ het symposium 'Subjectiviteit en Geschie­ tact tussen de studenten en het bedrijfsle­ denis' dat door de Centrale Interfaculteit ven. Meer contact leidt tot meer kennis wat Wijsbegeerte van de KUB op donderdag 4 op zijn beurt leidt tot minder sprookjes. december georganiseerd gaat worden. Fokko: 'Je weet dan wat je te wachten Uitgangspunt van deze studiedag is de staat. Wij proberen met het boekje de mens als vrij handelend subject. Ideeën kloof tussen het bedrijfsleven en studenten over dit onderwerp worden in veel filosofi­ te verkleinen.' sche stromirtgen aan de orde gesteld en Het boekje richt zich exclusief op het be­ staan momenteel grondig ter discussie. drijfsleven en de vraag is in hoeverre de ge­ Prof.dr. L. Heyde, hoogleraar in de ge­ geven aanbevelingen ook opgaan voor an­ schiedenis van de moderne en hedendaag­ dere sectoren. Neem het advies van Unitas se wijsbegeerte aan de KUB en een van de over de kleding: 'Een correcte presentatie sprekers op het symposium verstaat onder is essentieel. Dames in rok of desnoods net­ een menselijk subject 'de mens voor zover te broek en heren jasje­dasje.' De gemid­ hij het resultaat is van een aantal krachten, delde welzijnsinstelling zal daar niet direct zoals historische en maatschappelijk ont­ van ondersteboven zijn. Fokko Wientjes wikkelingen en psychologische proces­ daarover: 'De aanbeveUngen zijn voorna­ sen'. De vraag wordt gesteld of de mens melijk gedaan voor het bedrijfsleven, niet binnen de processen nog een eigen zelf­ zozeer voor welzijnsinstellingen. We pre­ standigheid heeft weten te behouden, tenderen niet dat we een uitputtend alge­ m.a.w. is de geschiedenis de plaats waar meen plaatje over solliciteren in een boek de vrijheid doorbreekt. In zijn inleiding zal kunnen vangen. We proberen een afgeba­ hij de relatie tussen het 'recht' van het sub­ kende doelgroep te bereiken.' Volgens hem ject en 'macht' van de geschiedenis bij He­ is het boekje positief ontvangen. Fokko gel behandelen. Hierbij kan men zich onder Wientjes: 'Maar we kunnen pas echt zeg­ andere voorstellen hoe de mensenrechten gen dat het geslaagd is als er mensen naar zich hebben ontwikkeld door de geschie­ ons toekomen die zeggen: 'I k heb jullie denis heen. boekje gelezen en nu heb ik een baan." Een tweede filosoof die de geschiedenis Daarvoor is het boekje echter nog te kort een belangrijke plaats In zijn werk heeft op de markt, zegt hij. toegekend is Heidegger. Prof.dr. S. IJsseling, hoogleraar in de geschiedenis van de E.H./UP/GR moderne wijsbegeerte aan de Katholieke Universiteit van Leuven zal spreken over Het boekje 'Help, ik ben afgestud eerd ' kost twaalf gulden vijftig en is te bestellen bij Unitas, 'Heidegger en de geschiedenis'. Prof.dr. Lucas Bolwerk 8 te Utrecht of telefonisch onder A. Peperzak, die aan de Katholieke U niver­ nummer 030-312962. Binnenkort ligt het in de siteit van Nijmegen ethiek, kenleer en me­ boekhandel. tafysiek doceert, zal de studiedag afsluiten met een systematische beschouwing over subjectiviteit en geschiedenis. Inschrijving voor het symposium is nog steeds mogelijk bij het bureau van de Cen­ trale Interfaculteit (tel. 662140). De lezin­ gen zullen plaats vinden in zaal AZ 9. M.K.

N

ciële Beleidsvorming' brachten zij een bezoek aan Michigan en hebben daar het licht gezien: ■ 'Je klopt gewoon op de deur en vraagt 'Is the­ re a party tonight.' Oh, isn't. Well let's make a parry.' En als je dan een kratje naar binnen schuift wordt het dikke pret'. Waar denken de heren ballenbijters later carrière te gaan maken?: 'Ach, als ik firmant bij McKinsey ben, zou ik wel tevreden zijn' en 'Nee, als Philips mij zou vragen van de compaa disc een wereldwijd succes te maken, dan weet ik het wel. Hoewel ik vraag me af of ik in die bu­ reaucratie van zo'n grote onderneming wel voldoende ruimte heb'. Tot zover klinkt het ons allemaal nog heel vertrouwd in de oren. Toch is het corps anno 1986 niet meer wat het geweest is. Nou weten we onderhand wel dat homo's overal zitten maar in een corps, dat schijnt toch nog nieuws te zijn. Uit Folia van deze week blijkt dat de landelij­ ke studentencorpora sinds enige tijd verrijkt worden met homo<lisputen. Folia sprak met Floris Michiels van Kessenich die corpslid is én homoseksueel: 'De studenten zien dan

mensen in grijze pakken, die erg lijken op on­ getrouwde ooms, maar die niet die afstand scheppen die een andere presentatie van homoseksuelen soms wel oplevert'. Van Kes­ senich voelt zich heel emancipatorisch bezig: 'Wij komen niet alleen bij elkaar omdat we toevallig allemaal op heren vallen. We hebben onze paardrijweekends, onze zeilweekends'. De ongetrouwde omes in het driedelig grijs die elkaar bij binnenkomst zoenen. Heel mooi. Minder mooi is het alcoholprobleem op de universiteiten. Er schijnt heel wat afgeborreld te worden. De bedrijfsarts van de Universiteit van Amsterdam wil daar wat aan gaan doen. Een van de oorzaken van het vele drinken op een universiteit is volgens Lafeber, de Amster­ damse bedrijfsarts, de stress die veroorzaakt wordt door 'de onduidelijkheden die een ge­ democratiseerde struauur voor veel mensen met zich mee brengt' en de spanningen van de telkens terugkerende bezuinigingsrondes in het wetenschappelijk onderwijs. Lafeber wil drastische maatregelen gaan nemen. Als meest vergaande maatregel overweegt hij een

leverfunctietest bij nieuwe aanstellingen. La­ feber: 'Niemand vindt het gek dat wij een bloed­ proef doen bij mensen die met straling gaan werken, of naar rugklachten kijken bij werk­ nemers die veel staand werk moeten doen. Dus waarom zou het dan zo gek zijn als we naar alcohol keken.''. Tenslotte nog iets over hoe de acties van de KUB tegen de bezuinigingen op­de kamerle­ den indruk hebben gemaakt. Wallage vertelt in zijn column in het Delftse DELTA: 'En hoewel de kolommen van NRC en Volks­ krant de hooggeleerden dagelijks ter beschik­ king stonden, ging er geen dag voorbij of een bedreigde vakgroep wendde zich tot de Ka­ mer. En dan niet meer een enkel briefje, nee, per nota met bijlagen. Onze katholieke vrien­ den in Tilburg maakten het helemaal bont. Elke dag een groot pakket in frisse kleuren, meestal met sticker 'Brabant strijdt voor zijn umversiteit', met daarin weer nieuwe cijfers'. FOLIA had deze week de leukste kop: 'Minister geeft geen krimp'. H.B. 28 n o v e m b e r 1986

Universiteiten tiouden voorlicliting liever in eigen tiand De universiteiten willen de studievoorlichting aan middelbare scholieren in eigen hand houden. Alleen voor 'instellingsoverstijgende activiteiten' zou samen met het HBO een 'bestuurlijk orgaan' moeten worden opgericht. Dat schrijven de instellingen in een notitie die maandag ter discussie staat in de HO-kamer, het overlegorgaan van de minister met het hoger onderwijs. Volgens de universiteiten zijn zij met de toenemende differentiatie in het onderwijsaanbod zelf de eerst aangewezenen om de voorlichting aan scholieren te verzorgen . Zij achten zichzelf goed in staat om

de betrouwbaarheid en de objectiviteit van de verstrekte informatie te bewaken. De instellingen willen zich verplichten om de voorlichting over de verschillende studies te complementeren met informatie over maatschappelijke betekenis en beroepsperspectieven. De opstelling van arbeidsmarktprognoses gaat hun daarbij echter te ver. Op dat laatste had het ministerie in februari van dit jaar aangedrongen. Voor de instellingsoverstijgende activiteiten denken de universiteiten aan de oprichting, samen met het HBO, van een afzonderlijk bestuurlijk orgaan. Dat orgaan zou

een totaaloverzicht van de studiemogelijkheden in het hoger onderwijs moeten maken. Daarnaast willen de universiteiten deze instantie belasten met de opstelling van een voorlichtingscode en de instelling van een klachtenbureau. R.P./UP

Instemmingsrectit breei<punt voor val<bonden Tijdens een informeel overleg met het ministerie van onderwijs en wetenschappen hebben de bonden van het personeel in het

wetenschappelijk onderwijs vrijdag geëist dat zij instemmingsrecht krijgen bij de vaststelling van personeelsplannen door de colleges van bestuur. Zij hebben daarmee het oog op de naar schatting dertien gevallen waarin de gevolgen van de TVC-operatie nog niet zijn uitgewoed, terwijl de nieuwste bezuinigingsoperatie al begint. De bonden willen dat het instemmingsrecht in de zg. 'wurgwet' van de operatieSKG wordt opgenomen. Onderwijs bleek vrijdag niet tegemoet te willen komen aan de (aloude) wens van de bonden. Een vakbondsvertegenwoordiger deelde vrijdag mee te verwachten dat het instemmingsrecht een 'breekpunt' wordt bij de afrondende onderhandelingen over het sociaal beleidskader en de SKG-wet, medio december. B.B./UP

vervolg van pag. 1

Gür: 'Ik wil net zoals du Perron vooroordelen doorbreken' sen: al deze schrijvers komen in het fonds van de Amsterdamse uitgever voor. Verdaasdonk: 'Zijn keuze was vaak vol risico's. Het valt op dat er veel eigenzinnige en strijdbare schrijvers bij zijn'. Diezelfde eigenzinnigheid sprak ook uit de dankrede van de kersverse eredoctor. Hij relativeerde de waarde van de onderscheiding waar hij maar kon. Van Oorschot: 'Er is wel wat overdreven met dit eredoctoraat. Men mag mij met die titel dan ook alleen in zeer ironische en sarcastische zin aanspreken'. Veel vrienden hadden Van Oorschot de gewetensvraag gesteld of hij het als overtuigd atheïst wel kon maken om uitgerekend van een katholieke universiteit een dergelijke onderscheiding in ontvangst te nemen. Van Oorschot: 'Een halve eeuw geleden, toen mijn boeken nog werden gecensureerd door het Tilburgse instituut IDIL, zou ik zeker niet hebben geaccepteerd. En ook niet in de tijd dat deze universiteit werd omgedoopt tot Karl Marx universiteit en de studenten meer vergaderden dan studeerden. Maar nu moeten we niet meer zeuren. Dit is een vrije en volwassen universiteit die niet door een ideologie wordt gemanipuleerd. Iedereen kan zich hier laten inschrijven. Ik heb dan ook zonder de geringste twijfel toegezegd'. Sterker nog, zo betoogde van Oorschot vinnig in een uitspraak die moeiteloos het acht-uur journaal van de Nederlandse Omroep Stichting haalde, 'liever een eredoctoraat van het katholieke Tilburg dan van het socialistische Amsterdam waar schrijvers als Hermans en van het Reve tot ongewenste burgers worden verklaard'.

ETIQUEnE De Diesrede 'Cultuur en Keuzes', uitgesproken door letterendekaan Prof.dr. Hugo Verdaasdonk, vormde een soort hernieuwde beginselverklaring voor de faculteit, met name voor de literatuursocioloUnivers

gie. Verdaasdonk maakte een vergelijking tussen de regels van de étiquette en de regels van de litereaire smaak.

Halik Gür Verdaasdonk: 'Geachte toehoorders, keuzeszijn van primordiaal belang in het maatschappelijk leven. De étiquette codificeert keuzes inzake gedrag, die als correct en succesvol gelden. Ook binnen het domein der kunsten, in casu binnen het domein der literatuur, zijn keuzes van cardinaal belang. Uitgevers kiezen uit hun voorgelegde manuscripten of uit het aanbod op de buitenlandse markt; boekhandelaren en bibliothecarissen kiezen uit de fondsen van uitgevers; het publiek kiest uit het boekhandelassortiment of de bibliotheekcollectie; literaire critici kiezen welke boeken zij niet en welke zij wel bespreken. De keuzen die ik net noemde vormen aanleiding om iemand goede, minder goede, of apert slechte smaak toe te kennen. In dit opzicht bestaan sterke overeenkomsten met de keuzes die de étiquette codificeert: wie kiest wordt op grond van haar of zijn keuzes een bepaald niveau van beschaving toegekend'. De consumenten van boeken, zo meent Verdaasdonk, beleven hun literaire voorkeur vaak als de uitdrukking van hun diepste individualiteit, als de manifestatie van hun vrijheid. Maar de werkelijkheid toont aan dat lezers zich bij de keuze van hun boeken laten leiden door motieven van conventionele aard. 'Auteurs en uitgevers hebben grote interesse bij de condities waaronder een dergelijke conventionalisering optreedt'. Verdaasdonk ziet veel overeenkomst tussen de keuzes die étiquette voorschrijft en de keuzes die inzake boeken worden gemaakt. Niemand doet ooit een poging om het niet-verwerven van bepaalde boeken

te rechtvaardigen; 'daarmee worden alternatieve keuzes die mogelijk waren doch kennelijk onwenselijk werden geacht, door hetzelfde impliciete taboe getroffen als de onmogelijkheid waartoe Mevrouw Amy Groskamp-ten Have in haar boek Hoe hoort het eigenlijk? ongepast geachte gedragingen veroordeelt'. Kortom, een aardige diesrede. Voor de insiders waarschijnlijk lichtelijk belegen, voor de buitenstaander zeker hier en daar moeilijk te volgen. In het programma dat aan eredoctoraat en diesrede voorafging kwamen allerlei aspecten van de Tilburgse letterenfaculteit aan bod. Zo besteedt men op de subfaculteit veel aandacht aan het taalondenwijs aan ethnische minderheden in ons land. Tijdens de Dies werd bekend gemaakt dat de provincie Noord-Brabant een subsidie van tienduizend gulden heeft uitgetrokken voor de ontwikkeling van lesmateriaal, dat buitenlandse kinderen kunnen gebruiken als voorbereiding op het leren lezen en schrijven van de Nederlandse taal. De subfaculteit gaat dit aangepast materiaal maken samen met de provincie en het Katholiek Pedagogisch Centrum te Den Bosch. De productie van lesmateriaal voor buitenlandse basisschoolkinderen is te beschouwen als een cadeautje van dr. Alphons Kloosterman van datzelfde Katholiek Pedagogisch Centrum. Kloosterman kreeg afgelopen donderdag ook een erepenning uitgereikt namens het Werkverband Taal en Minderheden vanwege zijn 'Landelijke verdiensten met vraagstukken inzake ondenwijs aan etnische groepen'. De onderscheiden Kloosterman hield daarop een dankwoord waarin een niet geringe ingenomenheid met zijn eigen werk en persoon aan het licht trad. Ook via de uitreiking van de E. du Perronprijs wil de Letterenfaculteit de band met de cultuur van minderheden tot uitdrukDr. A. Kloosterman

king brengen. Deze nieuwe prijs zal jaarlijks worden toegekend 'aan personen of instellingen die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de bevordering van wederzijds begrip en een goede verstandhouding tussen Nederlanders en ethnische minderheden, zoals tot uiting komt in een substantiële bijdrage aan de cultuur'. De schrijver Eddie du Perron, aldus de motivering van de prijsuitreikers, had einde jaren dertig de moed openlijk voor de Indonische vrijheidsstrijd te kiezen en stimuleerde zo een proces dat in bepaalde kringen leidde tot een erkenning van het Indonesische nationalisme. De uit Turkije afkomstige schrijver Halil Gür mocht de eerste E. du Perron prijs ontvangen uit handen van prof. Jaap Goedegebuure. Gür werd in 1951 geboren in Gaziantep, een stad in het zuidoosten van Turkije. Als toeristengids kwam hij in contact met Nederlanders, hetgeen hem tenslotte naar ons land voerde. Halil Gür raakte als schoonmaker en kelner vertrouwd met het sombere levenslot dat veel van zijn landgenoten hier is beschoren. Hij ontdekte een middel om aan de misere te ontsnappen: het schrijverschap. De twee boeken die Halil Gür tot nu toe heeft gepubliceerd heten 'Gekke Mustafa' en (pasverschenen) 'Mijn dappere moeder'. Gür: 'Ik wil als schrijver niet de aanklager uithangen, ik wil alleen laten zien dat wij buitenlanders ook mensen zijn van vlees en bloed. Ik wil vooroordelen doorbreken, net zoals du Perron dat heeft gedaan.' Na de voordracht van Gür kwamen twee andere aspecten van 'de Tilburgse School' aan bod. Dick Houwaart, hoofd van de afdeling voorlichting op het Ministerie van Binnenlandse Zaken, sprak over 'de taal als voorlichting: informatie of propaganda?' Houwaart die als voorlichter vier ministers diende, zweert bij een houding van neutraliteit en afstandelijkheid. Hij constateert bij veel collega's een toenemende neiging om propagandistische middelen te hanteren bij hun voorlichtingsactiviteiten. De bekende schrijver/columnist dr. Hugo Brand Corstius wijdde een beschouwing aan de relatie tussen taal en informatica. Brand Corstius ('Het is altijd november als men mij vraagt me te bezinnen op mijn bezigheden') gaf toe dat hij sinds 1974, toen hij als computertaalkundige bij de Erasmus universiteit in dienst trad sceptischer is geworden over de mogelijkheden van de computer in de taal. 'Het probleem van het begrijpen, de semantiek, is gebleven. De computer kan een tekst niet begrijpen. De computer kan geen boek lezen, zoals de televisie ook niet kan zien'. T.G. 28 n o v e m b e r 1986

KUNST [ILBURG

De expositie in de grote zaai lieeft iel weg van een houthalcicersicamp De oudste en grootste galerie in Tilburg, is Kokon in de Stationsstraat. Zestien jaar runt Resy Reynen de expositieruimte inmiddels. Daarvóór gaf ze balletles en studeerde ze aan het Brabants Conservatorium. Waarom begon zij met Kokon? 'Mijn man is hiermee eigenlijk begonnen. Hij is zelf beeldend kunstenaar en destijds waren er in Tilburg nauwelijks tentoonstellingsruimten. Er was weliswaar de Brabantse Kunststichting, maar daarvan moest je eerst lid zijn en mensen van de academie kwamen er niet binnen.' Resy Reynen beoordeelt de kunstenaars die ze uitnodigt op hun werk en niet op bekendheid. 'Als ik het werk goed vind kan de kunstenaar hier exposeren.' Reynen is enthousiast over de kwaliteit en kwantiteit aan beeldende kunst in Tilburg. Een enthousiasme dat door velen wordt gedeeld als het gaat om particulier initiatief. Het gemeentebeleid blijkt echter nogal wat te wensen over te laten. Behalve Kokon, telt Tilburg nog acht particuliere expositieruimtes. In de Nieuwlandstraat zit reeds acht jaar galerie Resy Muysers, genoemd naar de eigenares. In de hoge vierkante ruimte staan dit keer een aantal langwerpige 'beelden' opgesteld. Hoge slanke vormen, met pasteltintjes overgoten, geven de ruimte in combinatie met de witte muren een liefelijke aanblik. Achter één zo'n skulptuur hangt een groot, wild schilderij van Dietrich Maus, uit de serie 'Carni Vora'. Een pakkende combinatie, de geschilderde bloemen en de houten modellen. Muysers kijkt naar kwaliteit en komt dan vaak terecht bij kunstenaars met enige nationale bekendheid. Af en toe krijgt echter ook een Tilburgse kunstenaar een kans. Wilhelminapark 38. In groen plastic hangt de naam 'Artikel' voor het raam. Drie bestuursleden en drie vaste medewerkers zitten bij toerbeurt achter het bureau achterin de galerie. Terwijl een van hen (een rechtenstudent) koffiezet, vertelt Gerrie Peeterman het een en ander over stichting Artikel. In januari 1987 bestaat de galerie twee jaar. Allerlei soorten kunst komen er aan bod, van zeefdruk tot sieraden en sculpturen. De komende tijd zal er een expositie van 'kadokunst' te zien zijn. 'Speciaal rond de tijd van sinterklaaskadootjes en kerst- en

Univers

relatiegeschenken,' lacht Gerrie Peeterman. Vlakbij swingtent De Spoel, maar van buitenaf niet duidelijk aangegeven zit sinds anderhalf jaar galerie Wing. Op het moment dat ik binnenkom, hangen er schilderijen van galerie-houdster Jozina-Marina van Hees. Enorme doeken met uitbundige kleuren, waarin naakte mannen en vrouwen de hoofdrol spelen. Achter de vrij kleine tentoonstellingsruimte ligt het atelier. 'Ik ben met deze galerie begonnen omdat ik zelf beeldend kunstenaar ben en me wilde bemoeien met het expositiebeleid in de gemeente. Ik nodig hier ook alleen kunstenaars uit waarmee ik me verwant voel. Hoeveel ik ervan verkoop, ach, dat zie ik wel.' Voordat ik naar de volgende galerievertrek staat Jozina-Marina van Hees erop dat ik een krabbeltje in het gastenboek zet. 'Wij schrikken misschien af door wat we doen. Ik denk ook niet dat we voor een breed publiek toegankelijk zijn. Volgende maand bijvoorbeeld hebben we hier een beeldhouwer, Ed Klep, die werkt met hout en touw. En nu zie je werken van Cor Knops aan de muur hangen. Grote doeken met veel zwart/wit.' Aan het woord is Henk van de Anker, assistent van Zero-eigenares Mariette Tuppe. Galerie Zero bestaat inmiddels vier en een half jaar en brengt abstracte hedendaagse kunst uit Zuid-Nederland, met veel afwisseling in de disciplines: schilderkunst, beeldhouwkunst, fotografie en textiel, en met variatie tussen 'minimal' en 'maximal' art. Volgens Henk van den Anker kan een galerie goed lopen als ze lange tijd gevestigd is en niet verandert van naam en openingstijden. Textielkunst is niet zo bekend. In heel Nederland zijn maar drie galerieën voor textielkunst te vinden. Eentje staat in de Nieuwlandstraat in Tilburg. Kathareze is niet groot. Aan de witte houten muren hangen slechts een achttal textielvormen. De rest van de ruimte is leeg, op een plant, een stoel en een telefoon na. Achteraan is een atelier. Carine Bedaux en Marie-Thérèse Blomme runnen de zaak en zijn beiden in de textielkunst werkzaam. Volgens hen wordt het belang van de textiel binnen de beeldende kunst behoorlijk onderschat. Wat er zo apart aan is? Textiel

Galerie 'Artikel'

is aantrekkelijk om te vormen, vooral voor ruimtelijk werk. Over het belang van Kathareze valt te twisten, merk ik tijdens mijn tocht langs het Tilburgs galeriewezen. Jan Doms van de Stichting Musische Vorming ziet in de galerie kenmerken van een winkel en Marijke Voster van de Moller-afdeling textiel vindt dat er te wisselend met de kwaliteit wordt omgesprongen. 'Ze doen te veel concessies aan de beeldende kwaliteit, wat ik weliswaar kan begrijpen, maar toch jammer vind. Verder echter alle lof voor de poging.' De groei van het beeldende kunstleven in Tilburg ligt ongetwijfeld voor een deel aan de aanwezigheid van de afdeling TeHaTex op het Moller en aan de Academie voor Beeldende Vorming. Mollerstudenten worden opgeleid tot tweedegraads leraar en slechts tien procent gaat na zijn afstuderen rechtstreeks de wereld van de vrije kunst in. De rest wordt leraar of stroomt door naar de Academie. Daar bestaat nu sinds twee jaar ook de mogelijkheid om te kiezen voor de autonome of toegepaste kunstrichting. Afgelopen jaar koos veertig procent van de academiestudenten voor één van beide richtingen. Volgens adjunct-directeur Van Genk wordt op de academie veel kwaliteit afgeleverd. Dat komt door een sterke begeleiding van de student ten opzichte van het gekozen vak en door het brede programma van de academie. Kortom, de student krijgt een brede basis mee. Wat gebeurt er eigenlijk met afgestudeerden? Van Genk: 'Veel mensen blijven in Tilburg hangen, omdat ze hier hun kennissen hebben zitten. Sommigen gaan werken als leraar, anderen beginnen zelf een galerie of vormen groepen en treden gezamenlijk naar buiten. Enkele afgestudeerden trekken al op de eindexamententoonstelling de aandacht. Zij worden er door de galeriehouders uitgepikt en maken een snelle start van hun carrière. De meeste gaan bijbaantjes zoeken, want zij redden het niet

Bloeien de beeldende kunstei 7 Univers bezocht alle galeneen, expositieruimten en fet kunstkenners, kunstenaars en galeriehouders. Conclusie: tuitstraling van een stad is niet makkelijk meetbaar. Hetisge& optelsom van aantallen kunsthuizen en kunstoplei 'éitie, kapitaal en zuigkracht tellen ook mee. DoorS iRakds in de kunst, zeker nu de BKR (Beeldeni, „,^ teenecomschrijft de salon als een ideeële Kunst Regeling) zal wegvallen. Uiteindelij imte ten behoeve van een beter begrip zijn het er maar enkelen die als kunstens_an de kunst en kunstenaars, ontstaan uit overleven.' nvrede met de houding van de bestaande riehouders. 'De belangstelling van de Tweeëneenhalf jaar geleden begonnene alerie kele afgestudeerden met behulp van ^„.lehouders is klein ten opzichte van de van de academie. Wij hebMidden Brabantse Kunstenaarsverenig [gestudeerden f( met een eigen expositieruimte: Bagger, en behoefte om werk te laten zien en we de St. Jozephstraat. Frans van Amelsfoi inden dat het kwaliteit heeft.' is een van de mensen die de ruimte be .B, lesyFReynen van galerie Kokon vindt het ren. erecht dat de beginnende kunstenaars log geen onvenweldigende belangstelling 'Galeriehouders hebben weinig belang!.. ;[ijgen. 'De mensen die van de academie ling voor beginnende kunstenaars. Als jee omen zijn opgeleid voor het vak van lebinnen wilt komen, moet je er eigenlijki jar Zi| moeten eerst leren aanschuiven. bekend zijn. Vanuit die achtergrond is he en kunstenaar moet eerst zijn sporen veridee ontstaan voor een eigen expositie lenen. Als zijn werk kwaliteit heeft komt ruimte. Bagger bestaat nu twee en een «taltijd op zijn plek.' jaar en wordt door vier mensen gerund li januari houden wij er mee op en neemt e« lugene Geene is een van de mensen die andere groep het over. Nu kunnen jonge «reen januari Bagger gaan overnemen. onbekende en liefst Tilburgse kunstenaai Ii| vertelt dat het beleid zal worden verande ruimte huren. Zij maken zelf hun aff lerd en dat er onder meer ook aandacht zal ches en verzorgen verder de hele tentoon «orden besteed aan performancekunst. stelling. De huur wordt betaald door* let nieuwe bestuur koos ook voor een ieuwe naam: Museum voor Nieuwe MBK.' !unst. Een indirecte venwijzing naar het Met dezelfde gedachte in het achterhoofB««t aanwezige Museum van Beeldende als de mensen van Bagger, startte Eugei» iunsten Geene, vers van de academie, vorig Tenslotte stichting voor kunst Ennu, Wilmet Salon Geene. In zijn huis in de Ver lielminapark 53. De zware houten deur verstraat wordt regelmatig de huiskamei zwaait open. Via een aantal gangen waar ontruimt, zodat er plaats is voor expositie ontelbare deuren op uitkomen, leidt Guido van schilder- en beeldhouwwerk, maarbj Geelen mij naar zijn atelier, een gedeelte voorbeeld ook voor film. Bovendien van de oude kapel van het 'Maria-Goretti niseert de salon contacten, lezingen, ex huis' De zaal is de grootste die ik tot nu toe cursies, muzikale gebeurtenissen. Eugem heb gezien en bovendien ontzettend hoog

en leeg. In het midden staat een bureau, in de hoeken een aantal beelden. Een reuzenei, in liggende en staande houding een vervormde stoel. Achter ons is een glazen ruimte ingericht als woonruimte. Terwijl zijn woorden via alle wanden worden weerkaatst, vertelt Guido Geelen het verhaal van Ennu. 'Vijfjaar geleden richtte een groep van tien kunstenaars Erinu op. Er zaten behalve mensen van de academie bijvoorbeeld ook een danser en een fotograaf bij en de doelstelling was een integratie van alle moderne kunsten. Het unieke van ons ideaal was dat we de beschikking hadden over een ruimte waarbinnen zowel de mogelijkheid tot werken als het houden van tentoonstellingen / performances aanwezig was. Twee jaar geleden zijn we daar wat van teruggekomen. We zijn nog met zijn zessen en we willen minder vaak dingen gaan organiseren. Het waren steeds mensen van buiten die hier kwamen en op een gegeven moment voel je je toch een soort liefdadigheidsinstelling. Je eigen werk kwam in het gedrang. Toen hebben we eerst het gebouw helemaal zelf opgeknapt en pas anderhalve maand geleden hadden we weer voor het eerst een tentoonstelling. We zijn nu een privé-aangelegenheid die af en toe openbaar is, meer niet.' Tijdens het praten met galeriehouders, mensen uit de opleidingen en kunstenaars wordt steeds opnieuw benadrukt hoe weinig de gemeente Tilburg doet voor kunst in het algemeen en Beeldende Kunst in het bijzonder. Voor 1987 is op de begroting van de gemeente 14 miljoen uitgetrokken voor Kunst- en Oudheidkunde. Daarvan gaat het leeuwenaandeel naar het textielmuseum, waar de nadruk ligt op het historische karakter en slechts een beperkte ruimte beschikbaar is voor textielkunst. In Tilburg is geen museum voor beeldende kunsten, maar de gemeente heeft die taak zo'n beetje toebedeeld aan het Kultureel

Sentrum in de Stadsschouwburg en beschouwt de ruimtes daar als dè expositieruimte van Tilburg. Myria Nulden die over het expositiebeleid van de schouwburg gaat, ziet dat zelf niet zo zitten. 'Als ik kijk naar de rest van het land is hier alles minder, kleiner en slechter. En dat is allemaal terug te voeren tot te weinig geld. Zo hoorde ik vandaag dat onze mooi uitgewerkte plannen voor een beeldende kunstencentrum middenin de stad weer voor twee jaar de ijskast in kunnen.' Het Kultureel Sentrum heeft lange tijd boven de centrale bibliotheek gezeten nnaar zou op een gegeven moment een eigen huisvesting krijgen. Wederom speelde geldgebrek de belangrijkste rol bij de keuze voor het vestigen van het Sentrum in het restaurant van de stadsschouwburg. Myria Nulden: 'De schouwburg is een particuliere stichting, maar omdat hij sterk gesubsidieerd wordt zijn w e toch een beetje afhankelijk van de gemeente. We stellen dan ook eerst een beleidsplan op dat moet worden goedgekeurd. Alhoewelwij net als het Textielmuseum en de Stichting Musische Vorming (SMV) het 'gevolg' zijn van het gemeentebeleid, bestaat er tussen ons geen samenwerking. Met het Textielmuseum zijn tot nu toe alle pogingen tot contact mislukt. Met de SMV zijn we regelmatig aan tafel gaan zitten, maar zijn de uitgangspunten te verschillend.' Jan Doms van de Stiching Musische Vorming: 'De stichting vindt dat er in Tilburg te weinig capaciteit is voor het presenteren van beeldende kunst. Daarom proberen wij deze capaciteit te verbeteren door zelf vier ruimtes ter beschikking te stellen. De Tilburse overheid stelt dit niet op prijs.' De Stichting Musische Vorming heeft vier steunpunten verspreid over de stad om zoveel mogelijk mensen bij de kunst te betrekken. Door cursussen, workshops, kunsthistorie en kunstbeschouwing. In de St. Josephstraat zit het Duvelhok, omschreven als een werkcentrum voor beelden en audio-visuele vorming. Het gebouw is enorm groot. In de rechtervleugel van de oude textielfabriek zijn twee grote expositieruimtes. In de ene ruimte exposeert t / m 29 november E. Commenga met tekeningen en monotypes. De expositie in de grotere zaal heeft veel weg van een houthakkerskamp. In het midden ligt een

Wet eens een museum voor n\ ^erne of welke kunst dan ook,' Beeldende kunst in Tilburg is nog zeer jong. Rond de eeuwwisseling werd het plaatselijk kunstleven beheerst door textielfabrikanten die hun portretten lieten maken. Chris Bergman is als kunstcriticus goed geïnformeerd over heden en verleden van het Tilburgse kunstleven: 'Daar zijn schilders uit voortgekomen die het tot directeur van de academie gebracht hebben; mensen die echt fantastisch goed schilderen.' Maar door het wegkwijnen van de textiel zakte ook de portretkunst weg. Na de Tweede Wereldoorlog ging de kunst in Tilburg weer wat opleven. Daarna werd de plaatselijke overheid door de BKR overvallen. Kunst was niet de specialiteit van het Tilburgse college. Veel van wat toen via de BKR werd verzameld is nooit getoond en moet nog ergens in kelders staan. Eind zeventiger jaren was die verzameling zo omvangrijk, dat Leo Pot (toen directeur van het Kultureel Sentrum) en anderen plannen ontwikkelden voor een 'centrum voor beeldende kunst': half expositieruimte voor het BKR-werk en half museum. Die plannen duiken af en toe weer op. Zo'n centrum zou de situatie in Tilburg kunnen veranderen. Chris Bergman: 'Ik denk dat er in Tilburg kunstenaars rondlopen die internationale allure hebben, die kwaliteit op internationaal niveau maken, zoals Hessel Kikstra, beelhouwer pur sang. Maar er is geen doorstroming, ook Kikstra breekt interna-

tionaal niet door. Het komt ook nauwelijks weg getimmerd.' Maar of Tilburgse voor dat een galerie een plaatselijk kunste- kunstenaars en galerieën landelijk of over jrenzen een rol spelen, of ze een uitstranaar over de grenzen tilt. Zo werkt het ook ling hebben en meespelen in het internationiet, het is geen mechanisch proces' Bergman schreef, toen hij nog voorde nale kunstgebeuren, in toonaangevende schouwburg werkte, een verhaal: 'waar en/of vernieuwende stromingen, dat durft om komen Tilburgers niet naar de schouw Myna sterk betwijfelen. 'Ligt dat aan de burg.' Een van zijn beschouwingen Tilbuf Tilburgse situatie of aan de opleiding, dat gers hebben het idee dat het de moeite mei vraag ik mij af. Het kan zijn dat de kunstewaard is om uit hun hokje te komen Hiei naars daar geen zin in hebben of omdat ze telt toch niks mee, denken ze. Tilburgse voelen dat ze toch niet aan de bak komen of omdat ze het gewoon niet geleerd hebbeeldende kunstenaars denken net zo Volgens hem zou de schouwburg li ben,' Wat Myria opvalt is dat mensen vaak theater moeten produceren en dan metal- de weg niet weten: 'Dan denk ik: wat leen een Tilburgse revue, maar ook kuitu vreemd dat daar in je opleiding geen aanrele producties. Zelf creaties maken zo» dacht aan besteed wordt. Ik wil geen . het kulturele peil optillen, en dat geldt ooi schuldvinger uitsteken maar ik merk dat voor beeldende kunst. De overheid moet kunstenaars in de praktijk vaak niet weten er geld voor over hebben om een centrum waar zich te melden, niet weten dat er een met een collectie, met expositieruimtes ut Rijksdienst Beeldende Kunst bestaat die alle beroeps-beeldende kunstenaars van te bouwen. Myria Nulden is niet alleen verantwoorde Nederland inventariseert en voorziet van lijk voor het expositiebeleid in de stads informatie over opdrachten etc.' schouwburg, zij runt al veertien jaar de Til Ovengens heeft Myria hoge verwachtinburgse kunstuitleen en is dus goed gf 9en van de opleiding zoals die momenteel plaatst om de plaatselijke kunstwereld t( aan de academie wordt gegeven, niet albeoordelen. Dat doet ze heel voorzichtig leen wat betreft de recente opleiding vrije namen van galeriehouders of kunstenaais schilderkunst maar ook linken die er gelegd worden met theater, fotografie, video. 'Ze laat ze niet vallen. De eersten zijn haar collega's, met kunste- l(unnen er aan veel technieken ruiken en naars moet ze dagelijks omgaan. Ze wil m dan meer multidisciplinair werken'. Het rehaar functie iedereen te vriend houden sultaat ziet ze op beoordelingsdagen in de 'De kwaliteit gaat van zeer laag tot zeer Academie, daar voelt ze duidelijk meer vrijhoog. Er wordt hier en daar flink aan de tieid. Maar jonge kunstenaars raken de

dag na het afstuderen al vaak het spoor bijster. Ineens staan ze voor een zwart gat, zonder begeleiding, zonder collega's, zonder de vertrouwde werkruimte. Zeker nu minister Brikman plannen heeft om alleen topkunstenaars aan het werk te houden. De rest moet maar zien hoe ze het redden. Vooral nu is het voor beginnende kunstenaars hard knokken. Valt er heil te venwachten van de Tilburgse galerieën. Myria Nulden: 'Galerieën moeten toch leven van wat ze tonen. Of ze het willen of niet, ze moeten toch gaan kijken naar enige commerciële aspecten in het werk.' Een enkele galerie durft risicovol werk te tonen, waar het grote publiek nog lang niet aan toe is. Myria weet dat enkele galerieën zich internationaal willen oriënteren, door contacten te leggen op kunstbeurzen zoals in Bazel. In de grote kunstcentra zoals Keulen, Milaan, Parijs en New-York komen Tilburgse kunstenaars niet aan de bak. Het is ook haar grote droom om in Tilburg een museum voor beeldende kunst te krijgen: 'want het is toch een vreemde situatie dat de zevende stad van het land niet eens een museum voor moderne of welke kunst dan ook heeft.' Bagger heet alvast Museum voor nieuwe kunst. E.V.

Het Duvelhok

houten geraamte in de vorm van een in de lengte doorgesneden wespennest. Kromme ruwe takken worden met touw bij elkaar gehouden: J . Sietzema met bouwsels, maquettes en schetsen. In Noord, Lannerstraat 1, ligt Atelier/Theater 't Heks. De SMV spreekt van een uniek centrum voor beeldende kunst en dramatische activiteiten. Er is een theater, werkplaatsen en een expositieruimte. Zouavenlaan 77, het centrum voor kunst en vormgeving is gevestigd in een oude school. Van de oude klaslokalen zijn werkruimtes gemaakt. In het midden ligt een aula met bovengalerie, een ruimte die uitermate geschikt is voor tentoonstellingen en manifestaties. Tenslotte zit in de Willem II straat behalve het centraal bureau van de SMV ook een nieuwe expositieruimte: Dokument. Jan Doms over het kunstbeleid van de gemeente: 'Een voorbeeld: het textielmuseum krijgt vier en een half miljoen subsidie voor exposities en trekt jaarlijks 48.000 bezoekers. De SMV krijgt nul cent subsidie voor haar tentoonstellingen en trekt er 12.500. Verder heeft een op de tien mensen uit Tilburg en omgeving jaarlijks met ons te maken. Maar in plaats dat de gemeente dit positief beoordeelt, krijgen we dit jaar weer minder subsidie.' Deze algemene onvrede over het gemeentelijke kunstbeleid bestaat al jaren. In februari van 1970 verscheen een zwartboek en rond dezelfde tijd ontstond de MBK, de Midden Brabantse Kunstenaarsvereniging. Kunstenaars wilden greep op het beleid krijgen. De MBK werkt mee aan nota's en probeert het kunstbeleid op lange termijn zoveel mogelijk te beïnvloeden. Er kwam inderdaad een klimaatsverbetering; de percentageregeling werd meer toegepast. Er kwam een groter budget voor kunstaankopen en er werd geprobeerd bepaalde monopolieposities te doorbreken. Momenteel zit de MBK in een adviescommissie voor kunst. Daar is Jan Karremans, voorzitter van de MBX echter niet onverdeeld gelukkig mee: 'Door een dringend ambtenarentekort komt steeds meer werk op ons neer en dat is niet de bedoeling. We willen alleen adviseren, niet uitvoeren.' Behalve adviseren doet de MBK meer. Bagger was één initiatief. Stichting Carré is een ander.

28 novennber 1986

vervolg van pag. 9

Kunst en Koffie Jan van Beverwijckstraat2a. St. Elisabethziekenhuis staat er met grote letters boven de ronde doorgang. Een ander opschrift meldt dat hier inmiddels Stichting Carré is gehuisvest. Binnen, aan de muur: 'bijdragen aan de koffie vijfentwintig cent per kop.' Bijna elke stoel is anders van vorm en op de leuningen versleten. Het ziet er niet bepaald naar uit dat het de stichting voor de wind gaat. Carré ontstond in oktober 1983, toen er behoefte bestond aan betaalbare atelierruimte. Dankzij de inzet van de MBK kon een gedeelte van het St. Elisabethziekenhuis in erfpacht genomen worden. De stichting heeft nu een apart bestuur, die ruimtes verhuurt aan personen die op de een of andere manier met kunst of cultuur te maken hebben. Slechts twee ruimtes zijn momenteel verhuurd. De gehele opbrengst van de huur gaat echter op aan de erfpacht en aan energiekosten. Geld voor personeel is er nauwelijks en voor inrichting al helemaal niet. Dit initiatief van de IVIBK vond navolging en momenteel gebeurt in de oude brandweerkazerne in de St. Annabuurt en in een oude school in de Korte Schijfstraat hetzelfde. De MBK organiseert ook de jaarlijkse kunstmanifestatie. In 1981 werd voor het eerst en in samenwerking met het Kultureel Sentrum de aandacht specifiek gericht op Tilburgse kunstenaars. Aanleiding was het aanbieden van een nota waarin het gemeentelijke kunstbeleid werd doorgelicht. De toenmalige Hogeschool fungeerde een maand lang als centrum voor een tentoonstelling, die daarna ieder jaar in een andere vorm terugkeert. Een vereiste is dat de kunst iets te maken moet hebben met Tilburg. Ook de Tilburgse Evenementen Stichting (Test) gebruikt de universiteit als podium voor haar activiteiten. Test is ontstaan in 1983, en begon met het organiseren van het straatfestival, vanuit het OIofdispuut Iduna. In 1984 vond de eerste kunstkermis plaats. De kunstkermis is inmiddels uitgegroeid tot een dermate grote gebeurtenis dat Test voor andere activiteiten geen tijd meer heeft. Test werd opgericht om het sluimerende cultuurleven in Tilburg, te stimuleren. De groep wil kunst aan een zo breed mogelijk publiek presenteren en een podium bieden aan jonge kunstenaars. De organisatie bestaat uit studenten. De universiteit stelt financiën en faciliteiten ter beschikking en verder wordt er samengewerkt met de commissie beeldende kunst van de KUB, onder voorzitterschap van dr. J. Stalpers. Er wordt nu vergaderd met de Stichting Kunstmanifestatie Tilburg, over de mogelijkheid om zowel kunstkermis als kunstmanifestatie eind mei samen te brengen. Vast staat dat de kunstkermis volgend jaar nog grootser van opzet zal zijn dan dit jaar, toen er tienduizend bezoekers kwamen. De aandacht zal voornamelijk gericht zijn op de Zuid-Nederlandse kunst en het Vlaamse kunst en kultuurgebeuren. Test wil drempelverlagend werken, bijvoorbeeld naar studenten toe. De titel kunstkermis wijst er ook op dat we gewoon gezellig met kunst om willen gaan. Het moet leuk blijven. Susanne Rakels Univers

VAN DIEN ^ CO TREEDT GRAAG IN CONTACT MET AMBITIEUZE BPA AFGESTUDEERDE BEDRPSECONOMEN M/v *

Van Dien^Co Accountants

Schriftelijke sollicitaties te richten aan Van Dien + Co'Accountants, t.a.v. de heer R.H. van Ede, Hoofd Personeelszaken, Fizeaustraat 2,1097 SC Amsterdam, tel. 020-5686610

*Van Dien + Co Accountants maakt deel uit van de Van Dien groep en is lid van Deloitte Haskins & SeUs International. Een organisatie met 26 000 medewerkers in 71 landen. Alkmaar Almere Amsterdam Amhem-Velp Breda Eindhoven Enschede Gouda 's-Gravenhage-Rijswijk Groningen-Haren Haarlem 's-Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venlo Zaandam ZwoUe Willemstad (Curasao) Oranjestad (Aruba) Philipsburg (St Maarten)

28 november 1986

BOEK

De m o e i i p i ^ B n ^ ^ ^ ^ n baan is tevens zijn aantrèlkeiijkheid

Adam Smith: Meer zichtbaar gemaakt 'Wanneer een man die wat voorstelt een idee in de wereld zet, dan rukken bewonderaars er eerst grote stukken uit (...) en verscheuren hun meester zoals de vossen het kadaver; dan vernietigen de tegenstanders de zwakke plekken en in een ommezien blijft er niet meer over dan een hoopje aforismen waaruit vriend en vijand zich naar believen bedient.' (R. Musil in 'Mann ohne Eigenschaften') Met dit citaat besluit B. Hamminga zijn lezenswaardige bijdrage in een onlangs verschenen studie over Adam Smith. (E.E. Berns (red.): Adam Smith, Ethiek, politiek, economie, Tilburg University Press 1986, 325 blz. ƒ 40,—) Die betekenisvolle man met een idee, dat zou Smith kunnen zijn. Immers, zijn oorspronkelijke gedachtengoed treft men verscheurd en verbrokkeld aan in economieleerboeken of videocolleges van, pakweg, Milton Friedman of Arnold Heertje. En daarin is de welwillende, verstandige en rechtvaardige, de gepaste en sympathieke, de staat verdedigende of de arbeidswaardeleer promotende Adam Smith onvindbaar, 'invisible'. De studie van Tilburgse en Nijmeegse economen/filosofen rekent af met een hoopje aforismen dat in de loop van twee eeuwen van Smith is overgebleven. Alleen om die reden al is het project geslaagd te noemen. Impliciet luidt de boodschap van de bundel: terug naar de klassieken (w.o. Smith) om de grondgedachten van met name de economische wetenschap opnieuw te doordenken in een tijd dat er onder economen flinke verdeelheid heerst, 'waarbij zelfs de grondslagen van de economishe wetenschap in het geding zijn', aldus J. Peil in zijn bijdrage 'Smith en de economische wetenschap' (p.268), waarop hij de vraag stelt: 'Kan de nieuwe interpretatie van de geschriften van Smith vruchtbare inzichten opleveren inzake de crisis waarin de economische wetenschap zich thans bevindt?' Het boek heeft een logische opbouw en kent een duidelijke tweedeling. Enerzijds de bijdragen die vooral de economische klassieker The Wealth of Nations (WN) bestuderen (B. Hamminga, C. Cools en J. Peil) en anderzijds de stukken die, laten we zeggen, het niet-economische werk van Smith onder de loep nemen. Het betreft hier artikelen over Smith's moraal- en politieke (rechts) filosofie. Maar ook zijn wetenschapstheoretische opvattingen (H. van Erp, E. Brugmans, P. Meijs en B. Kerkhof). De schakel tussen de politiek-ethische beschouwingen en het economische deel van de bundel wordt gevormd door het artikel van E. Berns en R. van Stratum: 'De plaats van de economie in Smith's Moral Philosophy'. Hierin onderzoeken beiden hoe Smith in zijn Theory of Moral Sentiments (TMS) het 'economische' afbakent van het 'politieke' en 'ethische'. Een rode draad in het boek wordt hier als het ware samengespannen. Het zgn. Adam-Smith-probleem komt dan aan het licht, t.w. de tegenstelling tussen een altruïstisch mensbeeld in de TMS en een egoïstische in de WN. Berns/van Stratum stellen dat het veld van economische theorievorming slechts denkbaar is gebleken binnen een algemener metafysisch kader dat de verhoudingen van de economie tot Unlvers

het normatieve en ideale karakter van menselijk handelen te regelen heeft. Zij stellen de vraag aan de orde hoe dit gebeurt. ACMA Accountants en Belastingconsulenten. Het aanHet boek legt nog enkele paradoxen in het 'n Baan moet een uitdaging in zich hebben. Ooi^ tal vestigingen bedraagt ruim 35, de totale organisatie als (bijna of zojuist) a^estudeerde bedrijfseconoom denken van Smith bloot. E. Brugmans is, telt meer dan 2.400 personen. En door het lidmaatzult u zich ongetwijfeld in dat "statement" Icunnen met Smith, geboeid door de paradox dat de schap van Arthur Young International reiken de vinden. De vraag is alleen: wat ziét u als uitdaging? mens moreel gerechtvaardigd handelt terBezig zijn met de uitvoering van beleidszaken in dienst contaaen tot ver buiten de grenzen. wijl hij tegelijk het lijden van een ander beHet is duidelijk dat uw mogelijkheden bij zo'n van een bepaald bedrijf? Of het behandelen van de sterke organisatie groot zijn. U krijgt er alle gelegenwerksteUigd (p. 129). Meijs en Brugmans meest uiteenlopende bedrijfseconomische zaken voor heid uw vaardigheden, ook dié op het managementtal van relaties? Van representanten van multinatiostellen in hun bijdrage 'Staat en economie nals tot het midden- en kleinbedrijf van overheden tot vlak, te ontwikkelen. En dank zi| de internationale in historische perspectief' dat Smith voor banden kunnen Moret-mensen in staat worden gesteld particulieren? een systeem van natuurlijke en perfecte deel te nemen aan cursussen in Europees verband. 't Laatste is het perspeaief dat Moret 8. Limperg vrijheid wettelijke maatregelen afwijst en Als bedrijfseconoom vindt u bij Moret 8, Limperg u biedt als u kiest voor een carrière in de accountancy. dan ook het ideale klimaat voor de postdoaorale desondanks een staat noodzakelijk acht De moderne accountancy. Waarbij het analyseren en accountantsstudie, 'n Studie die hand in hand gaat controleren van financiële gegevens uiteraard centraal zowel voor de realisering van die natuurlijmet de praktijkgerichte interne opleiding Als de staat. Maar waarbij u in de taakuitoefening als advike vrijheid als voor de bescherming van het uitdaging u aanspreekt, moet u het balletje maar seur vele stappen verder gaat. eigendom. Ze stellen dat Smith de politieke eens aan het rollen brengen. Ondernemerszin en inzicht in bedrijfsbeleid Schrijf of bel: Moret S, Limperg Registeraccounmacht als verlengstuk ziet van de economigeven de accountant van nu en morgen een belangrijke rol in het beslissingsproces bij relaties rond inves- tants, Centrale Personeelsafdeling, Postbus M07, sche macht en dat deze politieke macht de 3000 BK Rotterdam, telefoon: 010-4072518 (doorkiesteringen, kredieten, fusies en administratieve ontwiktegenstelling tussen 'rijk' en 'arm', tussen nummer). kelingen - inclusief automatisering. Kortom een baan 'bezitten' en 'niet-bezitten' zowel stabilimet een hoge moeilijkheidsfactor, maar tegelijkertijd seert als creëert. Smith lijkt aldus 'een steeen uitdaging als u ambitieuze carrièreplannen heeft. rotype verdediger van het burgerlijk klasseMoret & Limperg behoort tot de grote accountantskantoren van ons land. Zij heeft een hechte karakter van de staat.' (p. 174). Moret & Limperg relatie met Moret Gudde Brinkman Belastingadviseurs C. Cools schetst in zijn bijdrage 'Een • LID VAN ARTHUR YOUNG INTERNATIONAL en speciaal voor het midden- en kleinbedrijf met waarde-volle puzzel van Smith' de rol die de arbeidswaardeleer in WN speelt. Die arAccountancy bij Moret & Limperg...voor academici die in de praktijk willen slagen beidswaardeleer is vaak verwaarloosd hoewel die toch essentieel is in Smith's economische theorie. Dit betekent niet dat van Smith een Marx avant la lettre gemaakt kan worden. De arbeidswaardeleer heeft bij Smith een individualistische basis, die van Marx een sociale. J. Peil maakt duidelijk dat de neo-klassieke interpretatie van Smith orthodox is. Smith zou de 'founding father' van de neoklassieken zijn maar in feite nemen zij alleen het prijsmechanisme van hem over. Waarmee de rest van Smith wel erg 'invisiDE KORTSTE WEG NAAR WERK. ' ble' wordt gehouden.' Smith was een van de eersten die de econoNieuw op de Nedeiiandse Arbeidsmaiid mie, het 'economische', als een bijzondere studie in kaart bracht. Na de verschijning Job-Link is een speciale computerdatabank voor werkzoekenden. Recent afgestudeerden van WN kreeg de economie een brede puen afstuderenden van universiteiten en kunnen zich gratis bij Job-Link inschrijven. Bedrijblieke belangstelling, of zoals Hamminga ven en instellingen kunnen bij Job-Link abonnee worden en aan Job-Link selectie opdrachhet stelt, het werd 'een denksport met eigen ten geven. Op die manier kunnen zij bij vacatures snel in contact komen met de juiste kanregels' (p. 206) waarop anderen later voortdidaten. borduurden. Interessant is te weten waarom en onder welke omstandigheden juist Spedaal voor studenten in die tijd (Smith leefde van 1723 tot 1790) Als u een functie zoekt op academisch- of h.b.o.-niveau, biedt Job-Link u de volgende voordelen: zoiets ontstaat als het 'economische'? ^ Gratis inschrijving Waarom economie en politiek, 'state' en U kunt zich bij Job-Link gratis inschrijven. Het uitgebreide inschrijfformulier is samengesteld door 'civil society', twee afzonderlijke zijden deskundigen op het gebied van personeelsvoorziening. Dit gemakkelijk in te vullen tormulier laat werden van dezelfde medaille? Dit punt u alle mogelijkheden om persoonlijke motivaties en voorkeuren te beschrijven. Inschrijving is al wordt o.i. te weinig uitgewerkt. mogelijk in het laatste jaar van de opleidbig. Job-Unk kan dus voor u al aan de slag, terwijl u nog afstudeert. Wat opvalt is dat het economische gedeelte ^ Enorme contactmogelijkheden/Meer keuze van het boek veel interpretatiever en poleJob-Link verstrekt regelmatig overzichten van de inhoud van de databank aan enkele duizenden mischer van aard is dan de meer filosofiorganisaties, die regelmatig advertenties plaatsen voor academici en h.b.o.-ers. Dit vergroot uitersche stukken. Dat kan natuurlijk aan aard de kansen van de ingeschrevenen, zonder dat zij daarvcxjr extra moeite hoeven te doen of kosSmith zelf liggen maar ook aan de auteurs. ten hoeven te maken. Er ontstaan zo veel meer keuzemogelijkheden, dan u zelf ooit zou kunnen Een groter gemis in het boek is het ontbrebewerkstelligen. ken van een inleiding die motivatie van het ^ Privacy gegarandeerd boek (waarom Smith?) en de lijnen in en Job-Link voldoet aan alle regels op het terrein van de privacy. Gegevens van ingeschrevenen staan alleen ter beschikking van opdrachtgevers en abonnees. ledere ingeschrevene heeft altijd het recht tussen de bijdragen aan elkaar breit. Nu van inzage en wijziging. U kunt uw informatie altijd laten verwijderen. moet de lezer zelf maar op zoek naar de roJob-Unk is gratis en verplicht tot niets. Als u nu of over enkele maanden een goede baan zoekt, is de draad. Wie had het ook al weer over een dit uw kans. Vraag dus een gratis inschrijfformulier aan. Stuur dus de bon op of bel 01720-44252. Adam-Smith puzzel?

A

VKiigings(>lMt$«n M

JOB-UNK

Bart van Riel Clemens van Diek

P.S. Dinsdag 2 december houden E. Berns en J. Peil een inleiding over Smith. Zie memopagina.

-%€-

A n t w o o r d c o u p o n invullen en in enveloppe opsturen naar Job-Link Antwoordnummer 10114, 2400 VB Alphen aan den Rijn (een postzegel is niet nodig) D Ik ben geïnteresseerd in inschrijving, stuur mij het informatiepakket. Naam Postadres Postcode — Plaats —— Telefoon Univere

Met de UNIX-gestuurde IBM 6150 Microcomputer kunt u ook uitrekenen hoeveel geld u bespaart.

Met de 6150 introduceert IBM een multifunctionele microcomputer waarvan de prestaties en de prijs (v.a.zo'n f 35.000,-) menigeen zullen verbazen. UNIX Deze 32-bits computer heeft 'n RISC microprocessor en heeft'n AfX operating systeem. Dit is een door IBM ontwikkeld besturingssysteem, dat alle mogelijkheden biedt van UNIX® en nog veel meer. TOEPASSINGEN Naast administratieve toepassingen is de IBM 6150 zeergeschikt voor professionele toepassingen in CAD/CAM systemen. Daarbij is het systeem af te stemt'^'T^„ men op het aantal gebruikers. Van een tot zestien aansluitingen, waarbij u gebruik kunt maken van o.a. ETHERNET en ASCII-terminals. De nieuwe IBM 6150 werkt voor u zowel in een IBM omgeving als in een niet-IBM omgeving. Compatibiliteitsproblemen behoren tot het verleden.

INFDRMATIE Voor meer informatie kunt u bellen met het IBM klanteninformatienummer 020-5653300. U kunt zich ook wenden tot één van de volgende IBM Dealers: Alpha Computer Diensten B.V., Hettenheuvelweg 51, UOl BM Amsterdam, 020-56739U. - Storkdata B.V., Vlaardingenlaan U, 1062 HM Amsterdam,020-5189555.Info'Products Holland B.V., Duitslandweg?, 2411 NT Bodegraven, 01726-19346. - PP Computer Centers, Ingenieursgroep Ir.A.Kooijman B.V., Hoofdstraat 119,3971 KG Driebergen,03438-21051.INAD Computer Groep B.V., Professor Dr. Dorgelolaan 20,5613 AM Eindhoven, ^è 040-43&407-Greenoek Engineering B.V., Iwekkeler Es 26,7547 SM Enschede, 053-,306537 - Multiware Computer Services B.V, Doesburgweg 7, 2803 PE (;ouda, 01820-62922. - Int(>r Access Systems B.V., Naarderstraat 66, = = : i . = = 1251 BE Earen,02153-130(K).

4 ^ J T I

\ l \ i s , . n h a i H l i l s n i . rkvanlBM l M X i , , , n hand.ISTIH rk van \ l & l in il< VSinamleri landi n H H h R \ H ision handi Isnii rk van Xi rox lm

MEDEDELINGEN

V sew JUR CURSUS OVERHEIDSCOMMUNICATIE De cursus 'Overheidscommunicatie' maal<t deel uit van het curriculum van de studierichting Bestuurs- en Beleidswetenschappen (B.B.), en wordt verzorgd door dr. P. van Harberden (docent vakgroep Bestuurs- en Organisatiewetenschappen). Voorde B.B.-studenten is het een verplicht onderdeel, terwijl de studenten van de studierichting Sociologie en Cultuunwetenschappen het als keuzevak in hun onden/vijsprogramma kunnen opnemen. Ook studenten van de Juridische Bestuurswetenschappelijke studierichting (JBW), die de 'bestuurskundige manier van denken' willen accentueren, kunnen de cursus als keuzevak opnemen in hun afstudeerprogramma. De cursus is ingeroosterd in het tweede semester, donderdagavond 18.0019.15 uur. De cursus start op 5 februari 1987. Voor informatie over deze cursus kan men zich wenden tot: dr. P. van Harberden (S-162; 013-662111).

JUR SEMINAR TE LUXEMBURG STUDIEDAGEN VOOR DOCTORAALSTUDENTEN De Afdeling Bezoeken en Studiebijeenkomsten en het Voorlichtingsbureau in Den Haag zijn in het kader van de voorlichtingsactiviteiten van het Europees Parlement voornemens in 1987, net als in voorgaande jaren, een studiebijeenkomst te organiseren voor studenten uit Nederland en Vlaanderen die een doctoraalscriptie of werkstuk willen schrijven over het EP. Deze bijeenkomst zal in februari of maart 1987 worden gehouden op het secretariaat-generaal van het EP te Luxemburg, terwijl een later bezoek aan Straatsburg tijdens een vergaderweek tot de mogelijkheden behoort. In 1985 en 1986 hebben ook studenten van onze faculteit aan deze seminars deelgenomen. Hun ervaringen waren zeer positief. Het ligt in de bedoeling de diverse activiteiten van het EP te bespreken. Van de studenten wordt verwacht: - dat zij een behoorlijke voorkennis hebben van de activiteiten en de instellingen van de Gemeenschap;

gische Psychologie plaats van 13.30-15.30 uur in plaats van 15.30-17.30 uur. Het hoorcollege Statistiek op 28 november en de werkgroep 3/4 Statistiek op vrijdag 5 december zijn van 15.30-17.30 uur. Doctoraal De eerste gelegenheid van het tentamen over het theoretisch gedeelte van het onderzoekspracticum vindt plaats op donderdag 27 maart 1987 om 18.30 uurin AZ 115. De tweede en derde gelegenheid vinden plaats op respectievelijk woensdag 27 mei en donderdag 14 augustus. De in.de studiegids vermelde derde gelegenheid op 13 januari komt hiermede te vervallen.

- dat zij een doctoraalscriptie zullen schrijven over het EP (of een daarmee verbonden onderwerp); - dat zij bereid zijn mede te werken aan de verslaggeving over de studiebijeenkomst; - dat zij een goede beheersing hebben van de Engelse taal. Kennis van het Frans en/of Duits strekt tot aanbeveling. Het EP vergoedt reis- en verblijfkosten van de deelnemers. Nadere inlichtingen worden verstrekt door Mr.P. Banda, kamer B 827, tel. 013-662302 of 01612-6333. Aanmelding (via de juridische faculteit) kan geschieden tot medio december. CAPITA SELECTA STAATSRECHT Begin februari 1987 start de cursus Capita selecta staatsrecht voor sociologen en economen. Studenten die deze cursus willen volgen worden verzocht vóór 12 december contact op te nemen met Mw.Mr. C.J.M. Verkleij, kamer B 826, tel. 662302.

CURSUS 'MULTIVARIATE METHODEN EN TECHNIEKEN' VOOR ASSISTENTEN-INOPLEIDING BIJ DE SUBFACULTEIT PSYCHOLOGIE In de loop van het academisch jaar 1986/87 verzorgt de vakgroep Statistiek en Methoden en Technieken van Onderzoek van de subfaculteit psychologie een cursus 'Multivariate Methoden en Technieken' ten behoeve van de assistenten-in-opleiding van de subfaculteit psychologie. De eerste bijeenkomst van deze cursus is gepland op 8/12/1986 van 10.30 tot 12.30 in PZ 202. Deze cursus staat ook open voor alle studenten en medewerkers van de subfaculteit psychologie en van de subfaculteit sociaal-culturele wetenschappen. Meer informatie kan verkregen worden bij Dr. M. Croon (tel 2284). Belangstellenden moeten zich op dit nummer ook opgeven.

KEUZEVAK MILITAIR STRAF- EN TUCHTRECHT Aan de U.v.A'dam kan het keuzevak militair straf- en tuchtrecht gevolgd worden. Prof.Mr. G.L. Coolen behandelt dit rechtsgebied tijdens 12 wekelijkse hoorcolleges te beginnen op 16-1-1987. De inschrijving geschiedt op het eerste college en het tentamen is mondeling na afspraak. Verdere informatie: de studieadviseur of 020-5253941 /3944.

PSY

THEO

PSYCHOLOGIE Doctoraal De vierde gelegenheid van het tentamen van de cursus 'Psychologische Aspecten van Marktverschijnselen' vindt plaats op maandag 5 januari 1987 in AZ 6 om 13.30 uur. De vierde gelegenheid van het tentamen van de cursus 'Inleiding in de Economische Psychologie' vindt plaats op donderdag 29 januari 1987 in AZ 6 om 13.30 uur.

20-JARIG BESTAAN TFT Zoals bekend wordt volgend jaar het 20-jarig bestaan van de faculteit gevierd. De Commissie Culturele Zaken is reeds bezig met de voorbereiding van een aantal aktiviteiten. Eén aktiviteit zal in elk geval betrekking hebben op een feest voor studenten en docenten van de faculteit zelf. Ter voorbereiding zoeken we nu al contact met enkele mensen die onder verantwoordelijkheid van onze commissie willen meewerken aan de voorbereiding van dit feest. Ook ideeën i.v.m. de lustrumviering zijn welkom. Graag melden bij drs. A. Polspoel.

Inschrijven voor 12 december bij de secretaresse van de vakgroep. Mevr. M. Smulders, kamer P 705, telefoon 662480. Propedeuse Op vrijdag 28 november en vrijdag 5 december vindt het hoorcollege Fysiolo-

ij verzorgen al uw drukwerk.

drukkerij uitgeverij _

.

,

ALG COMMUNIQUÉ VAN DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE PERSONEELSOVERLEG D.D. 13 NOVEMBER 1986. 1. Het College informeert het Personeelsoverleg over de stand van zaken m.b.t. de bezuiningsplannen van de minister van Onderwijs en Wetenschappen. Het College zegt de commissie toe dat, zodra in het parlement definitieve besluiten zijn genomen, met deze commissie overleg gevoerd zal worden over de wijze waarop binnen de Universiteit verdere besluitvorming zal plaatsvinden. De corfimissie is het met het Collegge eens dat de uitvoering van de plannen inzake de reorganisatie bij de filosofie voorlopig, in afwachting van de reactie van de minister op het convenant, opgeschort zal worden. 2. Over de veranderingen in de bedrijfsgeneeskundige voorzieningen, wordt met de commissie van gedachten gewisseld. Het voorstel van het College van Bestuur om het algemeen periodiek onderzoek in zijn huidige vorm af te schaffen en om te buigen naar werkplekgericht onderzoek, ontmoet bij de ongeorganiseerden en aanvankelijk ook bij de CFO nogal wat bezwaren. Het College is op voorstel van de Abva/Kabo bereid om in overleg met de (nieuwe) bedrijfsarts te bezien in hoeverre in het kader van de bedrijfsgeneeskundige zorg, preventieve gezondheidszorg een rol kan sjjelen.

ONZE BESCHEIDEN PRIJZEN BIEDEN U DE FINANCIËLE ARMSLAG OM ZOWEL BINNENSALS BUITENSKAMERS FLINK HUIS TE HOUDEN. Wie er een beetje aardig bij wil zitten, koopt verstandig en voordelig bij Xenos. Leuk, goed en goedkoop. Zodat er nog wat overblijft om de bloemetjes buiten te kunnen zetten. • POTTEN EN PANNEN • KEUKENGEREI • SERVIESGOED • GLASWERK • VLOERKLEDEN

• • • • •

WANDKOMBINATIES TEGELMATTEN ROLGORDIJNEN DEURGORDIJNEN HOUT EN RIET MEUBILAIR

r_

reclame bureau ElTI. 0 6 J O n Q D.V. Postbus 8 — 5110 AA Baarle-Nassau — Telefoon 04257 - 8922'

LUnivers

waarbij niet uitgesloten wordt dat invoering van (delen van) het algemeen periodiek onderzoek wordt heroverwogen. De ongeorganiseerden blijven het verdwijnen van de A.P.O.-'s betreuren. De werkafspraken die met de nieuwe bedrijfsarts gemaakt zullen worden, zullen ook met deze commissie besproken worden. Een vertegenwoordiger van het Personeelsoverleg zal zitting hebben in de benoemingsadviescommissie bedrijfsarts. 3. Sollicitatieprocedure Het merendeel van de ongeorganiseerden en de CFO vragen zich af of het hanteren van een interne procedure gunstig is voor de instelling én voor interne kandidaten. Het College blijft bij zijn standpunt (ondersteund door de Abva/Kabo) dat in principe interne kandidaten de voorkeur verdienen en legt daarbij een koppelring naar het loopbaanbeleid; tevens acht het College het van belang dat er duidelijke benoeming-criteria voor vacatures worden gehanteerd en dat vanuit de dienst Personeelszaken strikt zal worden toegezien op naleving van de procedure. Na twee jaar zla een evaluatie plaatsvinden. 4. De commissie gaat akkoord met het voorstel van het College om in 1987 slechts collectief te sluiten in de periode tussen Kerstmis en Nieuwjaar (25 december 1987 t/m 3 januari 1988) ten laste van het ADV-tegoed voor 1987. 5. De volgende vergadering is gepland op 18 december 1986.

Alkmaar, Al melo, Amsterdam, Arnhem, Breda, Eindhoven, Enschede, Den Haag, Groningen, Haarlem, Heerlen, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg, Utrecht, Venio

28 november 1986

MEMO

Varidê

stateren. Naast de afgestudeerden die lid kunnen worden van deze vereniging, bestaat er ook de mogelijkheid voor medewerkers en voor huidige studenten van de Subfaculteit Psychologie om buitengewoon lid te worden.

VERENIGING V A N AFGESTUDEERDE PSYCHOLOGEN Dit jaar zijn er verschillende verenigingen voor afgestudeerden aan de Katholieke Universiteit Brabant opgericht, hiertoe gestimuleerd en financieel ondersteund door het Prof. Cobbenhagenfonds/TAEK. Naast de Jursitenvereniging voor Afgestudeerden in Tilburg (JUVAT), de Vereniging van Tilburgse Economisten (VvTE) en de Letterenvereniging (Ex Libres) stelt zich nu een vierde vereniging op: de Vereniging van Afgestudeerde Tilburgse Psychologen. De oprichtingsvergadering van deze nog naamloze vereniging zal plaatsvinden op donderdag 27 november a.s. te 20.00 uur in het PUF. Alhoewel er voor deze datum officieel nog geen leden kunnen worden geregistreerd, heeft de Initiatiefgroep tot oprichting van deze psychologenvereniging een groot animo onder afgestudeerden mogen con-

Door de School voor Mens- en Maatschappijwetenschappen worden in het collegejaar 1986-1987 drie cursussen verzorgd t.b.v. aio's en andere promovendi, verbonden aan de KUB. De eerste cursus betreft Methoden van Dataverwerking. Deze cursus start op 8 december a.s. en wordt verzorgd door de vakgroep Statistische Methoden en Technieken. De cursus betreft veel voorkomende statistische methoden in de Sociale Wetenschappen. Cursus Methoden van Datavenverking De cursus begint in december en eindigt in mei. Het programma is als volgt: 8 december: 10.30-12.30 u.: Dr. M. Croon, zaal P 202, KUB, onderwerp: matrix-algebra, Minitab, SPSS. (uit Harris: p 354-380) 15 december: idem 22 december: idem 5 januari: idem Januari-februari: Dr. M. Berger, onderwerp: multiple regression, Hogelings T^, Discriminant analyse, Manova, BMDP. Literatuur: Harris (tijd en plaats nog niet bekend) Maart: Dr. M. Croon, onderwerp: Pricipale Componenten, Factor Analyse Literatuur: Harris, (tijd en plaats nog niet bekend) April-mei: Drs. A. Heynen, USREL(de literatuur voor dit gedeelte wordt nog bekend gemaakt, evenals tijd en plaats).

Menu

Verplichte literatuur: R.J. Harris, A Primer of Multivariate Statistics, 2nd edition. Academie Press, 1985. (Hoofdstuk 5 vervalt).

f-cMAANDA

KRIS-LEZING Titel: Adam Smith B de ethiel< van het eigenbelang inleiders: drs. J . Peil (KUN) en dr. E.E Berns(KUB) plaats: AZ-8 datum: 2 december 1986 tijd: 12.30-13.30

papr<fiE3S(3tst2e('>ist a f k o o k t e

DiMSÖAG geh^Jftöfeeferdp

soep

Veg,: tahos - sfeof l)ie WOe*SDA t)8ptio-v-satê se^omümg - kroe, bfófbwger - apsitfvjeste gekochte aard^^ejèn V^Q,. i ^ ^ y - saté kroepoek '4 ««oendeng -ijst DONDERDAG 4/12 { j e t « r s ^ e s » p « f NfcJ»e tomateftóo^

tates f j t e of gekooktes

VRUOAÖ6/T2 k^ïriesoeo me$ teoccc* of < géSbakteo fnacaron» -1 vteesspies- cauvi^cogt^ - k a ^ of Veq r«aöaronjgcli0t«(jtretieaas fStl«*G$t

Univers

TIAS

i

De inleiders. Jan Peil en Gido Berns, zullen de vraag aan de orde stellen hoe het handelen uit eigenbelang op de markt zich verhoudt tot de ethiek. Heeft economisch handelen per definitie te maken met geoorloofd en ongeoorloofd handelen? Beiden zullen hun eigen visie en interpretatie van het werk van Adam Smith (vooral 'Theory of Moral Sentiments' en 'Wealth of Nations') weergeven waarna ze op elkaar zullen reageren. De Nijmeegse en Tilburgse wetenschappers hebben meegewerkt aan een net verschenen boek over Adam Smith, uitgegeven bij de Tilburg University Press (TUP). Titel: 'Adam Smith: Ethiek, Politiek, Economie.' (f 42,40). Of dit redactionele 'convenant' ook tot een inhoudelijke overeenstemming heeft geleid tussen de heren, valt te betwijfelen

Buro Buitenlandmm INTER-UNIVERSITY CENTRE DUBROVNIK Van 2 - 2 0 februari wordt aan het Inter-University Centre Dubrovnik de curs International Law and International Relation gegeven. De volgende onderwerpen zullen in deze cursus aan bod komen: 1. The Enlargement of the E.C.: internal and external consequences - Jan van Lith (Tilburg)

2. Unilateral act as a source of International L a w - V.D. Degan (Zagreb) 3. E.E.C, external power in the light of the most recent practice development Paolo Mengozzi (Bologna) 4. Exclusive economic zone in the New Law of the Sea - Vladimir Ibler (Zagreb) 5. Terror, terrorism is international law - Vogin Dimitrijevic (Belgrado) 6. Civil liability for pollution from ships Hrvoje Kacic. 7. The law of Treaties concluded by International Organizations - Renata Sonnenfeld 8. Peaceful Use of Outer Space - Dumitra Popescu 9. Means and Mechanisms of the implementation of the humanitarian law R. Kosirnik 10. Development in the law of nationality - Ko Swan Sik 11. British Foreign Relations Law - St. John Bates (Glasgow) 12. Recent jurisprudence of the International Court of Justice - Schneider (Tilburg) 13. Current legal problems in International Organization: selected issues - Karel Wellens (Nijmegen) De inschrijving van deze cursus staat open voor doctoraal studenten. De totale kosten van het verblijf bedragen ongeveer f 1 . 8 0 0 , - , waarvan 50% door de student zelf betaald dient te worden. Course director van deze cursus is drs. J . van Lith. Inlichtingen zijn te verkrijgen bij Buro Buitenland (tst. 2236). CYCLUS 'FILOSOFEN V A N DE DERDE WERELD' Eerder is in Univers en in anderszins verspreide informatie aangekondigd dat op 4 december a.s. Hans Achterhuis de cyclus zou afsluiten. Omdat hij verhinderd is, hebben wij gezocht naar een andere deskundige, en Gerrit Huizer bereid gevonden de epiloog van de cyclus voor zijn rekening te nemen en wel op donderdag 11 december om 15.30 uur in zaal SZ 37. Gerrit Huizer is hoogleraar der Anthropologie aan de KUN. Tevens leidt hij het Derde Wereld Centrum van deze Universiteit. Gedurende vele jaren heeft hij onderZoek gedaan in landen van de derde wereld, en in Latijns Amerika in het bijzonder. De strijd van de autochtone bevolking om het bestaan en daarmee om de onafhankelijkheid en de vrijheid heeft in zijn werk altijd centraal gestaan De strijd van de boeren tegen feodale en kapitalistische systemen van onderdrukking heeft hij niet alleen veelvuldig beschreven, maar ook ondersteund. In zijn onderzoek heeft hij herhaaldelijk het repressieve karakter van de vigerende nationale en internationale sociaal-economische verhoudingen aangetoond, en het verzet daartegen theoretisch en praktisch richting geven. Een van de belangrijkste aspecten in het werk van Huizer is het besef, dat wij voor de kennis van de ons omringende wereld en haar problemen allengs meer zullen moeten steunen op de ervaringen en inzichten die de denkers afkomstig uit de derde wereld ons steeds weer voorhouden. In zijn voordracht zal hij met name aan dit laatste aspect aandacht besteden. Nadere inlichtingen over de Cyclus bij Buro Buitenland (662236) of bij Kees Vermunt (662136).

Sport \ SPORTCENTRUM Woensdag 17 december, aanvang 18.00 uur - Badminton in de grote zaal - Judo in de kleine zaal - Zaalvoetbal in de grote zaal

Donderdag 18 december, aanvang 18.00 uur - Volleybal in de grote zaal - Karate in de kleine zaal Als extra festiviteit die avond een playback show in de bar. Voor diegenen die geen kans hebben, geen zin, door alle sportaktiviteiten een fatsoenlijke maaltijd klaar te maken hebben wij gemeend vooraf een licht verteerbare boerenkoolmaaltijd het worst te organiseren. Het spreekt vanzelf dat onze meesterkok Nout Akkermans dit klaarmaakt. Let op: Deelname aan een sportonderdeel kost één piek Deelname play-back show gratis Deelname boerenkoolmaaltijd f 5,50 Consumpties (bier en fris) één piek Inschrijven via de sportdocenten of aan de balie van het sportcentrum. INSCHRIJFPROCEDURE 2e SEMESTER Op maandag 19 januari 1987,12.00 uur zijn er weer inschrijfformulieren te verkrijgen voor de volgende takken van sport in cursusverband: 1. tennis nivo 3 en 4 2. jazz-gymnastiek 3. badminton 4. jiu-jitsu 5. conditietraining met gewichten Een ieder dient zich persoonlijk in te schrijven en in het bezit te zijn van een sportkaart. Ook nu geldt weer: wie het eerst komt, die het eerst maalt. Het tweede semester voor deze lessen in cursusverband start derhalve pas op maandag 2 februari 1987. Het eerste semester loopt in januari '87 (vanaf 5-1) dus nog gewoon door.

Cursussen Volkdans en Dansexpressiell! Vanuit het sportcentrum zijn twee nieuwe cursussen georganiseerd. De eerste, volksdans, vindt op maandagavond plaats van 18.00 tot 19.15 uur. In deze cursus zullen traditionele volksdansen uit oost-Europa gedanst worden, o.a. uit landen als Hongarije en Bulgarije. Ook West-Europa en Amerika komen aan bod. De muzikale begeleiding zal bestaan uit opnames van voornamelijk authentieke volksmuziek. Zin gekregen? Of misschien is dansexpressie iets voor jou? Deze tweede cursus wordt gegeven op dinsdagavond van 19.00 tot 20.30 uur. Dansexpressie beoogt de dansontwikkeling van alle deelnemers individueel te bevorderen. Iedereen danst op zijn/haar eigen manier, via dansopdrachten door de docent gegeven. Geen pasjes leren dus, maar leren dansen op jouw eigen manier. Beide cursussen worden gegeven in de sporthal van de HTS. Belangstellenden kunnen inlichtingen verkrijgen of inschrijven door te bellen naar Karinca Burg, tel. 085-514527 na 18.00 uur. Ook kan je je inschrijven via de inschrijfformulieren op het sportcentrum en faculteiten en volgende week op de genoemde tijden komen meedansen.

Tafeltennis Op woensdag 3 december organiseert de tafeltennisvereniging Hyperion wederom een toernooi. Aanvang 20.00. Op de studentensporthal hangt een lijst waarop je je kunt inschrijven. Het is een gemengd toernooi, dus ook heren zijn welkom I Tevens biedt de vereniging de mogelijkheid om vanaf januari aan de competitie, zowel NTTB als de Tilburgse Tafeltennis Liga, deel te nemen. Voor een bedrag van f 30,— (TTL) of ^ 6 0 , — (NTTB), kun je een heel jaar competitie spelen.

28 n o v e m b e r 1986

NOVBMBER / DECEMBm \

CilBeclt^, ^m «»22.15 mn 'Down by Jew/van JtT>4»tm«8«*it/8t M% S«lwatt»l>u»9, mSD Bur: FÉnhafc' '8ïrfwiö*«' 29-t15.

v»>

Faaöwiisier

{t/m

SlihdimébftrQ, 20.«ffi aur, s t u ^ : CarKJ8SÖ fiset " 8 ï « f e » t i g j « en de

P»«»-*h»«t»rf 2ö.30öUf; Pteafer<8f*. ^ f » festival, M,m,v, D Ö . P,, Jan 8öer$t<^, IvQ de VWj««.a< UnhwsJtrtfc I 3 J 0 mn A Z ^ i m Le«l08 stoor Proldr. A. Ne«ft]e lUwA) övet "Analjii» van <*& Moxm^ ecojw-

ZATERDAÖ 29 NOWEMSER litoordsiSgt, 21.36 ««r:

'U

l»-ogranwtia Mother Lode

mmAQmmNBmm S c h o u v t ^ r g , 13,00 mtt- Schrgvet, «t^ever e» etsctootor 6.A, van Ot».

MA/U«DA01 DgCBMBÊR Setiouw^mrs^ 2Ö.15 aitr; Cyrano de Bergermi. Ragfe: Helmert ^!M<ienÈierg«iHüa3Bfo<j$» S^o«wiJ*»«9. 20.00 mn fsilsjhais: 'mma^ K(fe»f«' fat*(t vam ffimmer vaifi f asstÉioter Wm 2*12J,

Okrf, 21.00 i i u r : Stoteikteas op so

WÖENSDAS 3 DECÊMB'^ Schmcwburg^ 20.15 t tfaerZ-L tSfoep.

Sclwtiwt>«tigi, 20.45 m< temet^iBiixxJisenhais'» swn. f ï « ^ ; Teurt^ Kim' ^*o«»fJ»«r8,20.00 «ur oeïimwttt 'Joflias' vafl Oi vkk, 1 ^ St>o»tr 23dt» mix T va/futifcband 'Chthsafeua 130NDeRDA<5 4 OECSMP Ktoortteriist, 21.36 aur Hoogten* mat Clas of X ï^Tïiar.

Sctiottw^bttre, ^ « ^ 5 «11

twrats CWcast o.S.v. »6r»y kart ^ao Bttj<*Bar«ft Mart St^UVtiÉai^, 20.00 vKi The «akes tM sovanf, ^6otó<t/m6-l2>. ' S < ^ t i w l ) w § , £2.15 <ju ' Ö i Briest' van fesstwidei UnivMSitett, mOO »w, j ^ Morpi vat» ïfctecWei Kfjswna. SeB«oÖek is < «e*Hi»«wl>«»i|f, 1415 öur moÖelJm, ^MMJ. Oerx «^>Mi 'Nederfwtd «ft de van 1 ^ ttarxttls» att beta SehiHw^urs, 16.15 uur motie Pr». Jf.M.M. yaft<ter 1») proefsclwift; 'H«t «wen « d » v«8f(isSw^ft. («dl' 9e!Mm i>| het ujitvoei^m' 0|3fiP8f>hten ift t»t isgsi t«f.^/&«i:'!:il

HO^pQ^ elkaar opleggen. De ontdekking speelbal te zijn van krachten uit zichzelf en uit anderen, doet Henryk besluiten de anderen van zich af te schudden en zelf te gaan heersen om zodoende een hereniging met Mania te bewerkstelligen. De aanvang van de voorstelling is steeds om 20.30 uur en de entree bedraagt ^ 6 , — . Reserveren: 013-368381. STUDIUM GENERALE

Informele Economie

STADSSCHOUWBURG

Globe speelt Ibsen 'Een Poppenhuis' van Henrik Ibsen werd in 1879 gesclireven en baarde enorm veel opzien. De kranten stonden vol over Nora, de hoofdpersoon in het toneelstuk, die op het einde haar man en kinderen verlaat. Bekende actrices waren bereid het stuk in hun repertoire op te nemen op voorwaarde, dat het slot veranderd werd in een happy-end. Het werd Ibsen zelfs herhaaldelijk gevraagd hoe het verder met Nora zou aflopen. Het stuk kan vanuit diverse achtergronden en visies worden benaderd. Regisseur Teuntje Klinkenberg heeft gekozen voor een situatie in de vijftiger jaren. Een periode die bij de bezoekers

van de voorstelling zeker herinneringen oproept. Een tijd die gekenmerkt wordt door een langzame economische wederopbouw, maar van de andere kant ook een tijd die gedomineerd wordt door de normen en waarden van voor de Tweede Wereldoorlog. Dit profiel zien we weerspiegeld in de verhouding tussen Nora en haar man Heimer, die na jaren van afzien eindelijk carrière maakt en Nora, die zich verheugt over de aanschaf van nieuwe meubels en kleding. Op 3 en 4 december in de studiozaal van de Tilburgse stadsschouwburg. Aanvang: 20.45 uur.

16.

ZAAL ZESTIEN

'Het Huwelijk' van Grombowicz Het Lijntheater uit Breda, bekend van o.a. de 'Boulevard of Broken Dreams', speelt op vrijdag 28, zaterdag 29 en zondag 30 november zijn produktie 'Het Huwelijk' van de Poolse schrijver Witold Grombowicz (1904-1969) in Zaal Zestien. Dit splinternieuwe theater is gevestigd in de kapel van het voormalige St. Elizabethziekenhuis, Carré

'Het Huwelijk' (1947) is Grombowicz' tweede theaterstuk. Henryk, een Pools soldaat, gelegerd aan de frontlinie in W.O. I, droomt van zijn thuiskomst, een hereniging met zijn ouders en van een huwelijk met Mania. Maar al snel blijkt hij in een web verstrikt te raken van leugens die hij zonder het te willen in de wereld heeft geholpen. Alle personages vertegenwoordigen iets van Henryk zelf. Hij is de optelsom van zijn omgeving. Wat de mensen onderling bindt, vormt tevens de beperking die zij

Donderdag 4 december. Aanvang 13.30 uur. Zaal AZ 116. Analyse van de informele economie door Prof .dr. A. Heertje (Universiteit van Amsterdam) De betekenis van de informele economie neemt nog steeds toe. Het verschijnsel grijpt dieper in het economisch leven dan aanvankelijk werd gedacht. Ook uit een oogpunt van de theoretische economie is er veel werk aan de winkel. In deze lezing wordt er een indruk van de historische ontwikkeling, de praktische betekenis en de theretische analyse van de informele economie gegeven. STADSSCHOUWBURG

Schrijver, uitgever en eredoctor G.A. van Oorschot 'Als schrijver zou ik graag een heel bescheiden achterneefje van Tjsechov willen wezen. Je moet schrijven met een apothekersschaaltje. Elk woord teveel is schadelijk. Dat is mijn ervaring als schrijver, dat is ook wat ik van een man als Tsjechov heb geleerd. G.A. (Geert) van Oorschot is vooral bekend als uitgever van kwaliteitsliteratuur: in zijn fonds treft men de namen aan van Hermans, Reve, Multatuli en de grote Russen onder wie Tsjechov. Zijn staat van dienst in dit opzicht is zo indrukwekkend dat van Oorschot daarvoor op 20 november een eredoctoraat van de Tilburgse Letterenfaculteit kreeg aangeboden.

Tien dagen later komt een ander aspect van deze geweldenaar in de Nederlandse literatuur aan bod tijdens een Literaire Matinee in de Schouwburg Tilburg. Op zondagmiddag 30 november stelt de Stichting J.H. Leopold (in samenwerking met boekhandel GianotVoorf },— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. ten, de Letterenfaculteit en de Schouwburg) de schrijver Geert van De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken Oorschot centraal. Het programma beof spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. gint met de vertoning van de film 'Het Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. verleden', een drieluik naar verhalen van de auteur die publiceert onder het pseudoniem R.J. Peskens. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. Na de film zal de schrijver voorlezen uit een van de boeken die hij bij zijn eigen ^ uitgeverij publiceerde, waaronder Twee vorstinnen en een vorst. Mijn tante Coleta, Mijn moeder was eigenlijk een Italiaanse en De man met de urn.

Betaald matseren

ID

Naam: Adres: (Tel.: Univers

)

Haagse Post-recensent en letterenhoogleraar Jaap Goedegebuure gaat Peskens/Van Oorschot vervolgens aan de tand voelen in een interview over de vele, kleurrijke aspecten van diens leven en werk. Tot slot krijgt het publiek de kans om vragen te stellen aan de schrijver/uitgever die zegt zijn schrijfwerk een beetje te beoefenen als een zondagsschilder. Van Oorschot: 'Reve, Claus en Hermans, dat zijn echte schrijvers die niks anders willen kunnen. Zo'n schrijver ben ik niet, want dan was ik geen uitgever geworden. Ik schrijf met grote onregelmaat. Elke dag wel eens wat, ik maak notities, ik heb ook een dagboek waarin ik zo af en toe wat noteer. Maar dat is niet het echte schrijven.

STADSSCHOUWBURG

Subliem spel Cees Linnebank als Cyrano Voorstelling: Cyrano de Bergerac. Auteur: Edmond Rostand. Vertaling en bewerking: Gerrlt Kouwenaar. Regie: Helmert Woudenberg/Huib Broos. Decor en kostuums: Frank Raven. Stadsschouwburg, maandag 1 december. Aanvang: 20.15 uur. De naam van Edmond Rostand is onverbrekelijk verbonden met zijn enig werkelijk groot succes, 'Cyrano de Bergerac'. Cyrano is een stuk boordevol romantiek, avontuur en poëzie. De tragl-komedie heeft een sterk intrige, is nog steeds actueel en zou daarom nog best kunnen boeien wanneer er maar eens flink gestoeid zou worden met die tekst. De taal die Rostand in 'Cyrano' gebruikt is het mooiste Frans ooit in versvorm geschreven. Dit werk vertalen is een gewaagde operatie. De vertaling/bewerking die Gerrit Kouwenaar maakte in opdracht van Toneelgroep Theater volgt het origineel praktisch op de voet. Maar vier uur theater is lang wanneer de enscenering niet voortdurend de aandacht vasthoudt. De dappere en Innemende Cyrano is helaas met een enorme neus bedeeld. Hij vat een hopeloze liefde op voor zijn nichtje Roxane. Hopeloos want door Cyrano's eigen toedoen verliest zij haar hart aan de knappe maar enigszins onbeduidende Chrlstlaan. Cyrano, uitgerust met zowel vlijmscherpe tong als degen, durft niet, gehandicapt door schuchtere Inborst én buitensporig lange neus voor zijn verliefdheid uit te komen. Toch kan hij zijn liefde uiten door poëtische liefdesbrieven, uit naam van Chrlstlaan aan Roxane te sturen. Roxane wordt eigenlijk verliefd op dat wat zij leest en daardoor Indi-

rekt op Cyrano. Chrlstlaan sterft aan het front, Roxane treedt In een klooster en Cyrano houdt zijn liefde geheim tot aan het uur van zijn dood. Pas dan bekent hij Roxane zijn liefde en het geheim van de brieven. Cees Linnebank Is een schitterende Cyrano en het middelpunt van de voorstelling. De vele kanten van het personage weet hij afwisselend te treffen. Of het nu een heldhaftige en vurige gardist Is of de gevoelige dichter met het gebroken en daardoor cynische hart, Linnebank laat zijn publiek In hem geloven. Zijn altijd al wat gebroken stem is geknipt voor een rol met Ingehouden liefdesverdriet- en verlangen. Helmert Woudenberg valt op als de patserige. Ijdele De Gulche en Alexander van Heteren speelt de mooie Christlaan. De vrouw waar alle mannen voor vallen wordt door Caroline Beuleman misschien wat te Ingehouden gespeeld, als hartenbreekster Is zij niet overtuigend. Toneelgroep Theater probeert al geruime tijd toneel voor het hele gezin te maken. Spektakel, massascènes en oogverblindende kostuums trekken natuurlijk gemakkelijk een enthousiast publiek. Frank Raven heeft ook nu weer borg gestaan voor prentenboekkostuums en een opvallend, soms wankel bordkartonnen decor. De klassleken die Theater uitbundig van stal haalt verdienen een wat eigenzinniger aanpak. Maar de regisseurs Helmert Woudenberg en Huib Broos zijn dol op actie en komen daar telkens weer rond voor uit. Lllle Wagenmakers 28 n o v e m b e r 1986

A C H T E R K L A P het te schrijven als je ervan uitgaat datje daarmee meestal pas begint als de colleges al zijn afgelopen en meer kracht dan stakingen of beje ze voor het begin van het volgend zettingen.' semester in wil leveren. Anders zit Hoewel het vertrouwen in actie je dat semester met 10 werkstukvoeren lijkt te tanen, sprak Ton ken en wordt de frustratie nog groRegtien, oud-voorzitter van de ter. De eerste ellende begint bij het Landelijke Studentenvakbond, de verzinnen van een onderwerp. Je hoop uit dat 'tegenover het gebrek wil origineel zijn, maar overal is al aan visie bij de minister, de studenover geschreven. Heb je eindelijk tenbeweging een nieuw elan kan een onderwerp gevonden dan tonen. In de archieven liggen nog stoomt de informatie binnen zo dat prachtige ideeën uit de jaren twinje niet weet waar je moet beginnen. tig en zestig, over een open en Vroeger kon je drie maanden krijmaatschappelijk relevante univergen om een tentamen te leren. Wat siteit. We moeten ons eigen orgalijkt mij dat heerlijk; slechts met één nisme gezond houden: actie voeding tegelijk bezig zijn en je er heleren, op welke manier ook, is een maal in verdiepen. De huidige vorm van ademhalen.' twee-fasen student kan zich dat F.v.d.P./UP niet permitteren. Planning, efficienTweefasenstudent, vijfdejaars en cy en rentabiliteit, daar gaat het nog steeds niet bezig met afstude- om. Naast je studie alleen dingen ren? l-loe l<an dat? Ja, je mag er zesdoen die direkt nut op leveren. Toch organiseert het Buro Buitenjaar over doen, maar ze liebben toch liever dat je na vier jaar ver- land van de KUB nog reizen naar dwijnt. Dat is precies lang genoeg Polen. Een maand weg, dat moet om alle verplichte vakken, stage en kunnen, al levert het niet onmiddelscriptie te hebben afgerond. Kort lijk studierendement op. Maar het maar krachtig, na vier jaar klaar blijft niet bij één maand, want als je voor het maatschappelijke leven. terugkomt heb je nog minstens een maand nodig om bij te komen. Om Tentamens leren komt neer op daarna nog vakken te gaan volgen stampen en spuien. Behalve de tentamenstof nog interessante aan- heeft weinig zin. In plaats van een vullende literatuur lezen is er niet maand mis je een heel semester. meer bij. Werkstukken schrijven En zo kan het gebeuren datje als wordt een grote frustratie als je er vijfdejaars student in de tweevijf in een semester moet maken. fasenstructuur niet aan afstuderen Even rekenen laat zien datje voor denkt. ieder werkstuk één week hebt om Claartje van der Grinten

'Actie voeren is een vorm van ademlialen' Op de manifestatie 'Help Deetman uitz'n droom' is de Landelijke Studentenvakbond een inhoudelijke camF>agne op langere termijn begonnen. De onderwijsdag, vorige week donderdag in Paradiso te Amsterdam gehouden, was het voorlopig einde van de directe acties tegen de krimporganisaties van Deetman. Het verzet tegen de plannen zal een vervolg vinden in discussies over de toekomst van het hoger onderwijs. Onafhankelijke wetenschappers werden opgeroepen om in de ter plekke opgerichte 'Wetenschappelijke Raad tegen het Regeringsbeleid' zitting te nemen, de tegen-

hangervan de 'Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid'. De politicoloog Siep Stuurman uit Amsterdam heeft zijn medewerking toegezegd. Wim Boerboom, econoom van de Katholieke Universiteit Brabant, toonde eveneens belangstelling. Het is de bedoeling niet alleen gefundeerde kritiek te leveren, maar ook voorstellen te doen voor een 'beter politiek beleid'. De raad wil zich richten op de structuren die de maatschappelijke relevantie van de universiteiten tegenwerken. Activist David Engelsman: 'We moeten ons op een principiëler manier verdiepen in onderwijs en onderzoek. Ideeën heben vaak

Naweeën van de PEMO-strijd De laatste loodjes van de 'PEMOstrijd'. Onlangs behaalde prof. dr. Jörg Glombowski zijn 'habilitation'. Dit was een van de eisen die het stichtingsbestuur - tegen de gewoonte in - stelde om Glombowski te benoemen als hoogleraar in de Politieke Economie en Maatschappelijke Orde per 1 april 1979. De aanstelling van de hoogleraar ging niet van ganser harte. Aanvankelijk weigerde het bestuur Glombowski te benoemen maar na acties zag zij zich gedwongen om alsnog accoord te gaan. Met die restrictie dat hij binnen redelijke tijd zijn 'habilitation' zou halen. Dit is een extra academische bevoegdheid om in Duitsland zonder vaste aanstelling in een bepaald vakgebied te mogen doceren. De uit Duitsland afkomstige Jörg Glombowski solliciteerde medio 1977 naar het hoogleraarschap.

De instelling van de leerstoel leverde 'nogal wat problemen' op, stelt hij. Toen dit achter de rug was bleek het bestuur problemen te hebben met de persoon van Glombowksi, hoewel hij als nummer een was voorgedragen. Na een aanvankelijke weigering ging het stichtingsbestuur schoorvoetend accoord met de benoeming, mits hij binnen redelijke tijd zijn 'habilitation' zou halen. 'Diegenen die het gevecht verloren hadden, probeerden zo de benoeming tegen te werken. Ik was blijkbaar de beste van de zeventig sollicitanten maar ik was ook niet goed genoeg', aldus Jörg Glombowski. Zeven jaar later na zijn aanstelling schrijft hij in een brief aan het stichtingsbestuur dat hij aan zijn verplichtingen heeft voldaan. Aan de Freie Universitat Berlin hield hij, na een twintigtal publikaties, op 22 okto-

LEKKENDE KRANEN

m

Ellende

Jörg Glombowski ber zijn Habilitationsvoordracht. Dezelfde dag verleende de faculteitsraad van de Berlijnse universiteit Glombowski unaniem de academische lesbevoegdheid in de

LAZARUS, het verhaal van een wederopstanding 13 Na de vreselijke ervaring met het meisje op het biljart lijkt Daan de helzeer nabij. Hij vlucht het park in, waar 's nachts zwervers vertoeven. De avondlucht was zacht, ja bijna warm. Daan had zich liggend uitgestrekt op het houten bankje in het park en om hem heen klonk zacht gesnurk, geklets en gemopper van zwervers, alcoholisten en anderszins gederailleerde geesten. En Daan hoefde zich in dit wereldje niet dissonant te voelen, want ook hij was ontspoord. Daar in het biljartpaleis, naakt op het groene laken, had hij de laatste en besUssende manoeuvre van het noodlot niet kimnen ontvluchten. Daar was hij van de weg geraakt, in de bermen van onzekerheid, de velden van eenzaamheid, de sloten van verdriet. Ja, zó moest hij het opschrijven. Met schreeuwende metaforen, opdat de lezers wisten - als Daan er niet meer zou zijn - welke zware beproevingen hij moest doorstaan. Eens lag de wereld voor hem open en mocht hij zich student noemen aan 's lands voorbeeldigste universiteit. Nu had de wereld zich voor hem gesloten en was hij een zwerver in 's lands naargeesti^te stadspark. 'Pardon,' hoorde Daan opeens en opende verschrikt zijn ogen, 'u zit op mijn vrouw...' Een grote, brede man met lang grijs haar, een stoppelige kin, uitgedost in kleding die zo smerig was dat geen luis of vlo erin zou willen leven, was naast zijn bank komen staan. 'Uw vrouw?' vroeg Daan, keek verward om zich heen en ging rechtop zitten. 'Ja, ik had haar hier even laten liggen. Ik kom net terug van m'n avondwandelingetje...' 'Sorry, zei Daan een beetje huiverend, 'ik had haar niet gezien, misschien dat ik nachtblind ben of zoiets...' 'Geeft niet,' zei de zwerver en zijn kegel verried dat hij sterke drank gedronken had, 'Meis kan wel tegen een stootje, niet waar Meis?' En de lange man plofte naast Daan neer. Een stofwolkje ontsnapte aan het textiel om zijn lijf. Hij legde zijn magere benen over elkaar, trok een zakflacon nun uit de binnenzak van zijn jas, nam een teug en hield toen Daan het flesje voor. Daan, huiverig voor de ziekten die hij kon oplopen door het flesje aan zijn mond te zetten, weigerde beleefd. 'Ik ken je niet,' zei de man, 'Meis ken jij hem? Nee, Meis kent jou ook niet...' 'Ik kom hier doorgaans nooit. Ik ben nameUjk student, althans, ik sta als zodanig ingeschreven...' 'Student!' riep de man met een zekere verrukking in zijn stem, 'dat is mooi. Dat is heel mooi. Ik heb ook gestudeerd, kerel. Tijden geleden. Ach, hoe mooi was het... Hier drink...' Deze keer kon Daan niet ontkomen aan de gulheid van de zwerver. Hij nam het flesje aan en probeerde te drinken zonder met zijn hppen het besmette halsje te beroeren. Intussen had zich tussen de denkbeeldige Meis en de zwerver een korte discussie ontwikkeld.

Staatshuishoudkunde, in het bijzonder de algemene economie. De zo felbevochten leerstoel is echter via een andere weg aan het afkalven. Glombowski: 'Inmiddels is die leerstoel waar ik zit in het kader van de TVC tot 0,4 hoogleraarsplaats gereduceerd.' Politieke

motieven zullen bij de bezuinigingen ook meespelen, vermoedt hij. 'Die mensen die de leerstoel vroeger niet nodig vonden, zullen nu ook zeggen dat het allemaal niet nodig is', aldus Glombowski. De strijd gaat door. G.R.

door Jaap Houdijk

'TuurUjk kan ik dat wel vertellen,' zei de man, 'het is mijn leven en ik kan er van vertellen en verzwijgen wat ik wil!' Hij keerde zich weer tot Daan, liet een krachtige boer en vervolgde, soms vertriestend in zijn herinneringen, zijn verhaal. 'De grote filosofen, daar stortte ik me in. En ik was goed! Kant, Nietzsche, Schopenhauer, Eigenheimer...' 'Eigenheimer?' vroeg Daan,'Is dat geen aardappel?' 'Hele mooie vergelijking!' riep de man na enig aarzelen, 'Hij schijnt ook uiterlijk zeer veel op een boer te lijken. Let wd, een boer met een ongekend genie. Denk maar aan zijn 'Zijn en Tijd'... Voorwaar geen kattepis!' 'U bedoelt Heidegger?' vroeg Daan voorzichtig, want zwervers zijn onberekenbaar. 'Natuiu-Ujk, Heidegger las ik ook...' 'Maar zojuist sprak U over een aardappel?' 'Correctie: jij sprak van een aardappel, ik leefde me slechts in in die vergelijking. Ik ben altijd al heel sterk geweest in inleven. Ik was een kei, dat kan ik je vertellen. Tot ik Meis leerde kennen... Nee, Meis, ik vertel het wel! Dat lucht op, zelfs na zoveel jaren. Geloof me: het was een euforie. Alles wat ik aan kennis had geabsorbeerd, werd ondergeschikt aan Meis, aan erotiek. Ik cuhnineerde slechts nog fysiek. Ik vrijde mijn intellect in scherven, vergat tijd en verantwoordehjkheden. En toen Meis me verUet... Ja, Meis, het is om de drommel geen onwaarheid dat je mij verUet in ruil voor zendeUngswerk bij de Maori's, bij godvergeten aborigines! En ik ben gaan drinken. Eerst met mate, maar daarna met steUige overmate. Ik heb de filosofie uit me weg gedronken. Kijk nu, ik eet schoenzolen, jaag op regenwormen en kevers, graas als een koe van het gras en weet niets meer. Niet eens mijn naam. Ik ben een wrak. Ik kan niet meer culmineren al zou ik wülen! Alles is al dood. Ik heb een dood pakkie van vlees aan en van het kleine leventje dat nog zit ingesloten, drink ik de laatste dagen af... Vreemd, ik krijg ineens een ontzettende zin in een aardappel...' Daan had met openhangende mond en grote ogen geluisterd en was bang. Zó eindigden onvoorzichtige, ijverloze studenten! Hij móést zijn lichamelijke impotentie zien te verhelpen, als hij niet wilde dat ook een geestelijke impotentie zou intreden! 'Een gebakken Heideggertje met een klein kloddertje mayonaise... zou heerlijk zijn,' sprak de zwerver,'ach wat, gebakken! Ik zou em rauw kimnen eten!' En de man dook naar de aarde en groef als een bezetene. Onthutst staarde Daan naar zijn zo dierlijke handeUngen. Toen keek hij naar opzij, naar de plaats waar Meis zou zitten. Hij knikte en liet zich toen voorzichtig van het bankje schuiven, angstvallig zijn voeten plaatsend om er niet een kwijt te raken aan de hongerige zwerver.