1986 11 14

IJNIVERS^ Tilburgs Universiteitsblad - 14 november 1986 - jaargang 24 nummer 12

É^gÜMlC^NA Ii0 8/9 Polen De nieuwe Wet op het Hoger Onderwijs heeft het sociale leven om zeep geholpen. De kamerfracties van CDA en PvdA hebben waardering voor het convenant. Het buitenlandbeleid van universiteiten is moeilijk te toetsen op mensenrechten. Een congresverslag.

Verhuizing Univers Met ingang van maandag 17 november is de redactie van Univers gehuisvest op de begane grond van gebouw B. De redactielokalen zijn B 81, 82 en 83. Berichten voor de mededelingenpagina graag naar Pers en Voorlichting, kamer B 80.

'Brabant zing met ons mee,het gaat om de KUB' 'Ruudje! Ruudje!' De demonstranten verwelkomden rector-magnificus Ruud de Moor als een voetbalheld toen deze het spreekgestoelte op het Binnenhof beklom. Ruim tweeduizend medewerkers en studenten van de KUB waren woensdag naar Den Haag getogen om daar te protesteren tegen de bezuinigingsvoorstellen van minister Deetman. Het werd een zonnige, vriendelijke manifesatie met alle nadruk op het regionale karakter van de Tilburgse Universiteit. Bij de warming-up 's morgens tijdens de busreis naar de residentie gebeurde het nog schoorvoetend en gniffelend, maar op het Binnenhof zong de menigte uit volle borst dat het leven zo goed is in het Brabantse land. Om half elf arriveerden veertig bussen vol Tilburgse protesterenden op het Haagse Malieveld. In een lange, opvallend rustige, stoet trok de menigte daarna door de zonovergoten binnenstad. Het verkeer op de route langs de Vijverberg, het Spui, de Groenmarkt en het Westeinde raakte behoorlijk ontregeld. Er was veel politie op de been, maar de stemming was Brabants gemoedelijk. Een van de verkeersagenten riep de demonstranten zelfs op tot het aanheffen van een lied. De door het actiecomitĂŠ samengestelde muziekbundel bood daartoe voldoende zangvoer. 'Oh Deetman, oh nee', 'Zeg Deetman wat ben jij van plan', 'Brabant, zing met ons mee, het gaat hier om de KUB'. In zalencentrum Amicitia spraken verschillende vertegenwoordigers van de universiteit de menigte krachtig toe. Maar van eni-

ge opruiende aansporingen was geen sprake. Alles bleef in het zeer nette, vriendelijk en ludiek. Collegelid Van Berkom legde nog eens de strategie voor het Binnenhof uit. Bij het vertrek uit Amicitia, heel wat later dan gepland, zat de stemming er al aardig in. En toen de tienduizend KUBrode ballonnen bij de Vijverberg waren uitgedeeld had de menigte de schroom pas echt van zich afgelegd. De duizenden aanwezigen deden het binnenhof behoorlijk volstromen. Voordat Rector de Moor daar een toespraak hield werd zijn voornaam lange tijd luid gescandeerd: 'Ruudje, Ruudje!'. De Moor schetste een toekomstbeeld van het universitaire onderwijs in Nederland en kwam tot de conclusie: 'Ik pleit voor een weloverwogen plan voor de komende 15 jaar. Dat in zo'n plan de Katholieke Universiteit Brabant een volwaardige plaats zal

innemen, staat voor mij vast. Laat daarom nu, zover als ballonnen kunnen drijven, weten dat Brabant strijdt voor zijn universiteit'. Op dat moment lieten de tweeduizend Tilburgers een zee van ballonnen de lucht inschieten. Dat gaf een mooi plaatje voor de ruim vertegenwoordigde pers. De scenarioschrijvers van deze demonstratiedag mochten al niet klagen: het weer werkte volop mee, er was voldoende belangstelling van krant, radio en t.v. Het half-zes journaal was zelfs 's morgens in alle vroegte aanwezig bij het ontbijt van de familie De Moor en filmde de hele verdere dag alle opvallende gebeurtenissen. Na de toespraak overhandigde de rector een verzoekschrift aan de voorzitter vari de Kamercommissie voor onderwijs, de heer Van Leijenhorst. Deze bedankte met enkele obligate woorden. Uiteraard kon de Haagse politiek niet laten blijken of men zich van deze demonstratie iets zal aantrekken. Feit is dat de Brabantse afvaardiging alles heeft nagelaten om de beslissers uit het Haagse circuit tegen de haren in te strijken. Geen rebelse toespraken, geen bloedzuchtige spreekkoren of obscene spandoeken. Zulks op uitdrukkelijk verzoek van rector De Moor. De prijs voor de aardigste spandoekleus was voor: 'Bert de Vries, wees eens lief, en stuur Deetman ook zo'n brief'. Het sombere protest van enkele Polek-studenten viel bij zoveel positiviteit in het niet. Zij hadden zich als hoogleraar-met-oogklep verkleed en hielden de tekst 'leder voor zich. God voor ons allen' omhoog.

En ook het ontnuchterende pamflet van de Tilburgse Studerenden Bond kon de pret van de meerderheid niet drukken. De bond plaatste vraagtekens bij het uitgesproken provinciale karakter van de demonstratie: 'Laat u niet verleiden om als een kudde achter het rood-wit gestreepte banier van deze instelling aan te sjokken'. De massa van demonstranten trok er zich weinig van aan en stapte rond tweeen redelijk voldaan weer in de bussen, terug richting Tilburg. T.G.

BRIEF

COLOFON MATSERTJES

reaKtiorrai. "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Navo-censuur De glazen gang in onze universiteit heeft al lange tijd de unieke functie van spreekbuis voor alle studentenorganisaties, verenigingen en clubs, en verder voor iedereen die de student iets wil mededelen.

Het is jammer te moeten constateren dat er echter mensen zijn die menen te kunnen bepalen welke informatie daar wel of niet mag worden opgehangen. Neem nou bijvoorbeeld de posters met betrekking tot een excursie van de NAVO. Afgezien van een groot NAVOembleem (logisch; iedereen moet toch snel het doel van de excursie kunnen bepalen) droeg de poster een puur informatief karakter (plaats, tijd, kosten etc). Vreemd dat na twee dagen het gros van de posters botweg verwijderd was. Naar mijn mening is het niet de juiste weg om kritiek op deze wijze te tonen. Beter was het misschien geweest om van de unieke mogelijkheid gebruik te maken om in Brussel zelf eens rond te kijken en de heren generaals met kritische vragen aan de tand te voelen. Hans (naam en adres bij de redactie bekend)

s ertj e 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten z e / 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

TE KOOP: Volvo 244 DL, met LPG installatie, 209.000 km, bouwjaar 1977, prijs: / 3.000,—. Tel. intern 2115 kamer P 702. Renault 4 GTL, bouwjaar 1979, 141.000 km, vraagprijs ƒ 2.000,—. Tel. intern 2622 kamer P 812.

WINTERSPORT: Twee jonge sportleraren zoeken mensen voor skivakantie met kerst. Busretour + appartementshuur + skilessen + skimateriaal + liftabonnement / 655,—. Bel voor informatie: Han de Fouw 04164-3238, Ceciel Borghouts 030-932468.

TE KOOP: Jan Brands, Het prinsje en de belemmerde beweging: een onderwijssociologische lezing van A.F.Th, van der Heijdens De Tandeloze Tijd. Bestellen bij VERNIEUWING: ƒ 6,50 (inkl. porto) op giro 4318788 tnv St. Vernieuwing Amsterdam.

OP REIS: Wie gaat mee naar Marokko? Vertrek 10 december, duur 4 weken. Bel voor mfo: 053-313349/301450. GITAARLESSEN: Klassiek, jazz, lichte muziek. Walter Stadhouders, 013-358562.

Professionele po's nu ongelooflijk geprilsd...

SPECIAAL VOOR STUDENTEN!'

sfcook voor wetenschappelijk medewerkers. Met een open oog voor de toekomst laat Zenith de toekomstige gebruikers kennismaken met de professionele volledig compatible pc's. Hoogwaardige, uiterst betrouwbare computers zoals: de Z-148 met twee floppy disk ^^ ..r drives • 5 1 2 Kbytes werk- y ^ \!mP^^ geheugen • snelheid 4.77of8Mhz • grafische videokaart • printerpoort en communicatiepoort • MS-DOS 3.1 operating systeem • monitor, amber of groen scherm • uitbrei dingsslot • interne klok en dat ongelooflijk geprijsd voor fl. 3.295,- (inkl. BTW).

de Z-158 met twee floppy disk drives • 512 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4.77 of 8 Mhz • printerpoort en communicatiepoort • monochrome- en kleurenmonitor aansluiting • zes uitbreidmgsslots • monitor, amber of groen scherm • MS-DOS 3 1 operating systeem en dat ongelooflijk geprijsd voor fl 3.595,- (inki BTW)

de Z-158. high resolution • twee floppy disk drives • 512 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4 77 of 8 Mhz • printerpoort en communicatiepoort • high resolution monochrome grafische kaart (Hercules compatible) • vijf uitbreidingsslots • amber high resolution monitor • MS-DOS 31 operating systeem en dat ongelooflijk geprijsd voor fl. 3.995,- (inkl. BTW).

univers

'^^'^^^'A^//" ■ ■ ■■■" ^ 'miiïT

" '" ^ï — .,M mm<m<rfr^^"f''­"'­ ■ W^imm.

Dealers

• Dialog Intormation Systems Legmeerdiik 313 1430 BA AALSME E R Tel 02977 26789 • Monne/CMC Burg Roellstraat 15 1064 BJ AMSTE RDAM Tel 020 119391 • Solution Data Systems BV Scheldestraat 53 1078 GG AMSTE RDAM Tel 020 277303 • Struik Compulercentrum BV Ziipendaalseweg 2 6814 CK ARNHE M Tel 085 436574 • Compu Systems Koepelstraat 77 4611 LR BE RGE N OP ZOOM Tel 01640 56595 • M i m Centrum Deienter BV Geert Grootestraat 44 7411 GS DE VE NTE R Tel 05700 11555 • Micro Dynamics S C C BV Piazza ST 03 5611 AG E INDHOVE N Tel 040 451186 • Caicom BV Nlivertieidsstraat 14 2802 AL GOUDA Tel 01820 12888 • Computerlj Groningen Bieslookstraat 31 9731 HH GRONINGE N Tel 050 421770 • Hobbelink Computers BV Tuindorpstraat 4 6 7551 AT HE NGE LO Tel

074

427275

• Van Wieren Kantoorservice BV Voorstreek 74 8911 JT LE E UWARDE N Tel 058 134708 • Demmenie Computers Reaal 2 2353 TL LE IDE RDORP Tel 071 414056 • Micro Centrum Lelystad BV Waagpassage 1 8232 DR LE LYSTAD Tel 03200 44544 • Micromai PJ Blokstraat 47 2313 E S LE IDE N Tel 071 125373 • J Melchers Adm Automat BV Kempenaerlaan 6 8521 KS ST NICOLAASGA Tel 05134 2038 • Monroe/CMC Schilderstraat 34a 3011 ET ROHE RDAM Tel 010 4128776 • Totaal Computer BV Gedempte Turfhaven 18 8331 LV STE E NWIJK Tel 05210 11725 • Boogerwerl B V Produktiestraat 7 3133 SS VLAARDINGE N Tel 010 4356666 • Computer Sotlware N ederland BV Kleine Tocht 23 1507 08 ZAANDAM Tel 075 311818 • Monroe/CMC Tollenslaan 30 3702 GV ZE IST Tel 03404 25244

de Z-171, draagbare computer • 256 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4 77 Mhz • twee 5>4 inch floppy disk dnves • printerpoort en communicatiepoort • backlighted LCD scherm • net- en batterijvoeding • gewicht 6,5 kg • MS-DOS 3.1 operating systeem en dat ongelooflijk geprijsd voor K. . fl- 4.595,-(inkl BTW) Wijzigingen voorbehouden

Univers

FEESTEN: De ideale ruimte voor afstudeerfeesten en anderij partijen! * Zeer gunstige prijzen De Tongerlose Hoeve (OloO, Reitse Hoevenstraat 129, 5042 ED Tilburg. Tel: 013-672136/672436. , WINTERSPORT: Wij, 5 eerstejaars studenten (m/v), zoeken één of meer meisjes om een week mee te gaan op wintersport in Oostenrijk. Vertrek 13 maart. Bel voor meer informatie 013-357217 (Nicole).

de Z^148.20 Mbytes hard disk drive • 512 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4 77 of 8 Mhz • monochrome- en kleurenmonitor aansluiting • een floppy disk drive • grafische videokaart • pnnterpoort en communicatiepoort • monitor, amber of groen scherm • uitbreidingsslot • interne klok • MS-DOS 31 operating systeem en dat ongelooflijk geprijsd voor fl 4.995,-(inkl BTW)

FEEST: Woensdag 19 november in de Talk. We hebben twee legendes van de Rock & Roll: Elvis Presley en zijn tweelingbroer in een adembenemend duet. Neem je 'blue suede shoes' mee voor het leukste feest van het jaar. Met dubbele kassa's ben je nu super snel binnen. Het begint om 21.30 uur. De entree is / 2,75 voor juristen, economen enz. P.S. het laatste leuke feest voor je tentamens.

T^ami data Systems utrechtseweg 3 7 0 3 7 3 1 GE De Bilt Telefoon 0 3 0 - 7 6 5 8 4 4

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers ben beljaars, bert haagsman, gerard rutten, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen, yvonne ton columnisten drs j d bartlema, dr a ] w boelhouwer, dr p f m kop, prof dr j a stalpers . samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof officiöle mededelingen afd pers en voorlichting h w j waiter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverliand universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor met universiteitsleden / 15, — per jaargang

KRIMP

CDA en PvdA waarderen overeenkomst met Nijmegen^ Zowel de CDA als de PvdA-fractie in de Tweede Kamer vinden de overeenkomst die de universiteiten van Tilburg en Nijmegen onlangs sloten om de bezuinigingspijn wat evenrediger over beide instellingen te verdelen, een goede zaak. CDA-woordvoerder dr. A. Lansink stelt er zich vierkant achter op, terwijl zijn PvdA-collega drs. J. Wallage met de nodige omzichtigheid op het convenant reageert. Wallage vindt de overeenkomst In eerste instantie een verantwoordelijkheid van de beide universiteitsbesturen. De politiek hoeft er zich zijns inziens niet direct mee te bemoeien. De specialist van de W D - f r a c tie drs. J . Franssen houdt net als enkele weken geleden, toen de plannen van Deetman nog maar net bekend waren, zijn kaken stijf opeen. 'U hoort ons commentaar in de uitgebreide commissievergadering van aanstaande woensdag. Vóór die tijd zeg ik echt niets'. A. Nuis van D'66 tenslotte verbleef de afgelopen week in het ziekenhuis en was niet in staat om commentaar op het convenant te geven. In de notitie die komende maandag in de CDA-fractie aan de orde komt schrijft Lansink onder meer: 'De voorlopige samenwerkingsovereenkomst tussen Nijmegen en Tilburg toont aan dat door de instellingen toereikende oplossingen kunnen worden gevonden'. Hij vindt dat de overeenkomst positief gewaardeerd moet worden ook al leidt die tot minder bezuinigingen. 'Dan moeten de universitaire instellingen er voor zorgen dat er ergens anders bezuinigd kan worden want wij gaan er wel van uit dat die 130 miljoen gulden gehaald moet worden. Daarbij teken ik dan tevens aan dat wij vinden dat de kleinere instellingen ontzien moeten worden'. De CDAfractie is van mening dat de universiteiten zélf de invulling van de bezuinigingen voor hun rekening kunnen nemen. Behalve de ontbureaucratiseringskorting van 1,2 miljoen per instelling, want daar valt volgens Lansink niet aan te tornen.' De VSNU (Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten) heeft al te kennen gegeven dat ze de bezuinigingstaakstelling wel voor haar rekening wil nemen. Maar

VSNU: bemoeizucht Deetman onderschat De universiteiten hebben de invulling van de bezuinigingen aan minister Deetman overgelaten, omdat zij zich in de bemoeizucht van de bewindsman hebben vergist. Dat bleek tijdens een hoorzitting van de Vaste Kamercommissie voor Onderwijs en Wetenschappen vorige week woensdag. In antwoord op vragen van het Kamerlid Wallage (PvdA) zei VSNU-voorzitter ir. P. van der Schans dat de instellingen de minister de eer van de verdeling van de op te brengen 130 miljoen hebben gelaten, 'omdat we dachten dat het om een bezuinigingsplan en niet om een reorganisatieplan zou gaan.' Het antwoord van de VSNU-voorzltter verduidelijkte de draai van bijna 180 graden, die de universiteiten de afgelopen weken maakten. Nadat Deetman de collegevoorzitters tijdens de bijeenkomst in Slot Zeist op 26 augustus over de grote lijnen van zijn plannen had geïnformeerd, lieten de instellingen de bewindsman in eerste instantie weten dat zij niet bereid waren om, net als bij de operatie Taakverdeling en Concentratie (TVC), zelf de nadere invulling te doen. Vervolgens kwamen zij drie weken geleden toch met een alternatief voor de voornemens van de minister. De Kamercommissie hield de hoorzitting om zelf van studenten, universiteiten, academische ziekenhuizen en vakbonden te Univers

ken. 'Die adviezen compliceren de zaak behoorlijk. Die deskundigen lijken, als je afgaat op hun commentaar, echte politici geworden. Voor de minister zitten er niet echt duidelijk kapstokken in om zijn beleid voort te zetten en voor ons zijn er op basis van die adviezen ook nauwelijks mogelijkheden om tot alternatieven te komen. Zo

Binnenhof 12 november, met o.a. Van Leijenhorst, De Vries en Lansinic pleit Dresden voor letteren voor de kaasvorige week waren ze over het hoe en wat schaafmethode terwijl we daar met ons altijdens de hoorzitting in de kamer niet erg len niet meer voor voelen. Het vervelende duidelijk. Mijn fractiegenoot Beinema is wel dat Deetman ons afgelopen maanheett ze bij die gelegenheid nog wel gedag niet zijn definitieve voorstellen heeft vraagd alternatieven aan te geven, maar kunnen voorleggen. Die zullen ongetwijdaar gingen ze niet op in'. Lansink noemt feld uitblijven nu de adviseurs niet met het in dit verband vervelend dat de colleges concrete voorstellen zijn gekomen. Het van bestuur tijdens besloten vooroverleg kan best zijn dat hij nu eerst de meningen over de bezuinigingen met Deetman in van de kamerfracties afwacht', zo voorZeist het aanbod van de bewindsman afgespelt hij. wezen hebben om de bezuinigingen zelf in De oplossing die Nijmegen en Tilburg voor te vullen. de bezuinigingsperikelen hebben gevonOver de adviezen die de externe deskundiden moet volgens Wallage op nationale gen twee weken geleden aan Deetman uitschaal toegepast worden. 'Wij zullen voor brachten is Lansink ook niet echt te sprevernemen wat precies hun bezwaren tegen de voornemens van de minister zijn. Het standpunt van de universiteiten werd daarbij vertolkt door Van der Schans. Behalve de ontboezeming van Van der Schans bracht de hoorzitting weinig nieuws. De ondervraagden beperkten zich voornamelijk tot de herhaling van de inmiddels overbekende standpunten. De ondervragers, de Kamerleden, hadden echter nog zoveel vragen dat de studenten, academische ziekenhuizen en vakbonden een deel van de beantwoording schriftelijk zullen moeten doen. De VSNU mag daar bovenop zelfs nog een keer terug komen voor een tweede sessie. De behoefte aan informatie bij de parlementariërs blijkt ook uit het uitzonderlijk grote aantal schriftelijke vragen dat zij de minister, vooruitlopend op de Uitgebreide Commissievergadering (UCV) van woensdag 19 november, hebben gesteld. Toen de bijdrage van alleen de PSP nog moest binnen komen, stond de teller bij het secretariaat van de Commissie maandag al op 143. R.P./UP

Studie aan Open Universiteit vlot slecht De studievooruitgang van studenten aan de Open Universiteit laat sterk te wensen

over. Dat blijkt uit een notitie van het college van bestuur van de OU, waarover zij woensdag achter gesloten deuren sprak met de vaste kamercommissie voor onderwijs. Het CvB had zelf om een besloten overleg met de kamerleden gevraagd, volgens woordvoerder-Johan Kortenray om een 'open gedachtenwisseling' te kunnen hebben. Ruim de helft van de studenten die zich inschrijven haakt af na de inschrijvingstermijn van de eerste cursus zonder examen te doen. Van de studenten die wel een examen afleggen, - ruim 10.000 van de 27.000 OU-studenten - slaagt de helft, waarmee het rendement op circa 25% komt. Volgens collegevoorzitter dr. G.J. Leibbrandt moeten die tegenvallende cijfers echter voorzichtig geïnterpreteerd worden. Er waren nogal wat aanloopproblemen in de eerste twee jaar van de OU en ook aan de Britse Open University - met een veel strakker studiesysteem dan in Nederland - is het rendement laag: 35%. Niettemin wil de OU haar studenten actiever gaan benaderen. Sommige studenten hebben net een duwtje nodig, zo verklaart Leibbrandt deze stap. De regionale studiecentra willen zelf contact zoeken met de wegblijvers. Vooral beginnende studenten worden actiever begeleid. Daarnaast wil de OU de studielast, die als erg hoog wordt ervaren, 'stringent bewaken'. Volgens Leibbrandt gebeurt het dat een cursus van de OU door bijvoorbeeld de Leidse letterenfaculteit zwaarder wordt gewaardeerd

wat betreft letteren en sociale wetenschappen voorstellen om een landelijk taakverdelingsplan te ontwerpen zodat er niet zoveel wordt opgeheven en samengevoegd. Er moeten in onze visie complementaire voorzieningen ontstaan zoals dat nu het geval is in Nijmegen en Tilburg. Dat kan dus betekenen dat er straks landelijk een herschikking van studierichtingen komt die de afspraken in het convenant kunnen doorkruisen. Maar ik heb van De Moor al begrepen dat dat in zo'n geval geen punt is'. Wallage toont zich nogal gereserveerd over het convenant waar het gaat om het handhaven van wetenschappelijk onderwijs van niveau in Noord-Brabant. 'Ik begrijp van mijn partijgenoten in het Brabantse dat men zich daar sterk wenst te maken voor een universitaire instelling in Brabant en dan kunnen natuurlijk allerlei deelafspraken met een instelling buiten Brabant problemen geven. Je zou in dat verband meer moeten denken aan een bestuurlijke band met de universiteit van Eindhoven en de HBO-instellingen in de provincie... Ik heb in mijn gesprekken in Tilburg begrepen dat men het convenant beslist niet als een belemmering ziet om ook opties in die richting open te houden', aldus Wallage. De PvdA'er heeft op zijn suggestie van enkele weken geleden dat Tilburg en Nijmegen maar een fusie aan moesten gaan veel reacties gekregen. 'Ik heb daaruit begrepen dat men van mening is dat Tilburg niet in eerste instantie als een katholieke maar als een Brabantse universiteit beschouwd moet worden. Als dat het geval is dan moet Tilburg natuurlijk zelf uitmaken of ze het katholieke karakter loslaat. Dat is een afweging waar ik verder niet in treedt'. De PvdA-fractie gaat volgende week in de uitgebreide commissievergadering voorstellen om sociale wetenschappen en letteren de eerstkomende jaren te ontzien. Welke universiteiten en studierichtingen de bezuinigingen dan wél moeten gaan ophoesten wil Wallage nog niet kwijt. 'Dat hoort ü volgende week wel'. Toine Asselbergs dan de 100 uur die er aan de OU voor staan. Overigens is het hoge cursusgeld een belangrijke reden dat studenten afhaken, zo verklaarde het bestuur van de Heerlense instelling. Honderd uur studie kost 230 gulden. In 1984 was dat nog / 1 3 4 , - , maar de cursusprijs is het collegegeld in het W.O. gevolgd. Het CvB vroeg de aandacht voor deze ontwikkeling. Een nog hoger cursusgeld zou leiden tot een zichzelf vernietigend proces, aldus Leibbrandt, die veel brieven krijgt van mensen die om financiële redenen stoppen met studeren. De tweede kans van mensen aan de onderkant van de samenleving dreigt daardoor in de mist te komen, zo vindt de open universiteit. De wachtlijsten die begin 1985 op last van minister Deetman waren ingesteld omdat de cursussen niet klaar waren zijn inmiddels opgeheven. De cursusproductie blijft echter zorgelijk. De snelste studenten zijn nu door de beschikbare cursussen heen. Zij zitten met het probleem niet verder te kunnen, of hun vrije keuzeruimte veel eerder dan voorzien te moeten opmaken. Dit probleem doet zich vooral voor bij enkele tientallen rechtenstudenten, waarvoor nog maar 3 cursussen beschikbaar zijn. Woordvoerder Kortenray verzekert echter dat alles wordt gedaan om de voortgang toch te verzekeren, onder meer door cursussen, die pas in ontwerp gereed zijn, alvast aan de bollebozen toe te sturen. B.B./UP 14 n o v e m b e r 1986

«HP K

Nog een week wachten op inschrijvingscijfers

Peter Sloterdijk

'Wir lassen uns wieder gerne betrügen' Dinsdagavond 4 november gaf de Duitse filosoof Peter Sloterdijk een lezing in het kader van het Studium Generale over het Postmodernisme. De auteur van de volumineuze bestseller 'Kritiek van de cynische rede' en de filosofische roman 'De Toverboom' hield een anderhalf uur durende beschouwing over Postmoderne filosofie. Preluderend op zijn in januari te verschijnen boek 'Kopernikanische Mobilmachung und Ptolemaische Abrüstung' kwalificeerde hij het Postmodernisme alvast als 'Postexklusivismus' en 'Postkopernikanismus'. De moderne filosofie is op haar speurtocht naar die ene exclusieve waarheid over het verschijnsel mens volgens Sloterdijk verworden tot een 'multinational Irrtumvermeidungskonzern'. in de ban van zijn rol als superactivist en heerser over de wereld heeft de moderne mens zich verstrikt in een vorm van vooruitgangsdenken, dat zich sinds Copernicus geen afwijking meer kan permitteren. Sloterdijk meende dat de postmodernen zich trachten los te maken van deze staat van permanente Mobilmachung en zich weer willen koesteren in precopernicaanse wereldbeelden. 'Wir lassen uns wieder gerne betrügen', zo concludeerde Sloterdijk.

In de komende week zal Bureau Inschrijvingen van de KUB de officiële cijfers vrijgeven van de eerstejaars inschrijvingen van dit studiejaar. Eerst krijgt het College van Bestuur ze onder ogen en daarna kunnen anderen erover beschikken. Het betreft de telling van de maand oktober. Onderstaande gegevens komen vanuit de faculteiten zelf en tonen het aantal eerstejaars bij benadering. Het zijn schattingen, dan wel het resultaat van 'koppen tellen' in de collegezalen. De cijfers tussen haakjes komen van de laatste opgave - 27 mei - van het Centraal Bureau Aanmelding en Plaatsing (CBAP) te Groningen, alwaar de vooraanmeldingen worden geregistreerd. Om diverse redenen zien mensen na aanmelding bij 'Groningen' af van de geplande studie waardoor zij zich niet daadwerkelijk inschrijven bij de universiteit. Het aanmeldingscijfer van de CBAP is dan ook in de regel aanzienlijk hoger dan de uiteindelijke feitelijke inschrijvingen bij de universiteiten. Ook al omdat toehoorders en doctoraal instromers worden meegeteld. Alleen bij de Economische Faculteit was het niet mogelijk om een redelijk betrouwbare schatting te krijgen van het aantal eerstejaars studenten. In Groningen kwamen voor economie tot 27 mei 579 vooraanmeldingen binnen van voltijdstudenten en 57 van deeltijders. Econometrie krijgt volgens'Groningen' 109 studenten. De sociologen hebben volgens eigen opgave 57 voltijdstudenten in de banken zitten (CBAP: 72) en Stt.deeltijders (42). Psychologie zegt 94 voltijdeerstejaars te herbergen (132) en 68 deeltijders (70), inclusief een vijftal toehoorders. Bij de Rechtenfaculteit schat men het aantal voltijdstudenten op 240 (331) en het aantal deeltijders op 120 (115). Aan de propedeuse Wijsbegeerte begonnen dit jaar 9 studenten (9). Bij Letteren is het feitelijke aantal ingeschrevenen 82 (89). De Theologische Faculteit tenslotte kent 16 voltijds eerstejaars en evenzoveel deeltijders. In totaal telt Bureau Inschrijvingen zes keer per jaar de studentenpopulatie aan de KUB. Eenmaal in oktober en ook in november. Tweemaal in december en eenmaal in mei en augustus. De telling in december is veruit de belangrijkste want die cijfers vormen de basis voor 's rijks bijdrage. De 1 decembergegevens stuurt de universiteit naar het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) die de cijfers controleert.

Een weeJde van emotie

Wordt de kuJturele kabinetskolder en de botheid van Deetman voor ons een weldaad? Gaat de Haagse bedreiging ons meer goed doen dan kwaad? Is het, wat de Engelse zo fraai noemen, 'a blessing in disguise'? Minstens op hel vlak van menselijk ontwaken lijkt dat het geval te zijn. Onze tocht per buskolonne naar Den Haag, waar we, gebruikmakend van het oude recht van petitie, onze grieven gaan leggen voor kabinet en Staten Generaal, is, nu ik dit schrijf, nog geen feit. Hef is nu nog 'the day before'. Maar wat is er tot nu toe al niet gebeurd?! Neem de subfaculteit psychologie. Wie van ons wist wat die precies deed en niet deed. Goed, Harrie Peeters verschafte via het TIAS werk, onderzoek, een congresje en zelfs wat muziek en Karel Soudijn mopperde gesublimeerd over literatuur en Nijmegen. Maar wat deden al die andere introverte eenlingen in hun Freudiaans knusse wetenschapswinkeltjes. En nu ineens, daar breekt er uit het P-gebouw een libidineuze golf van communicatie los. Er zijn daar niet alleen veel studenten, maar zij leven ook, kunnen vergaderen, kwaad worden en protestpamfletten volschrijven. Hier keert waarachtig dezelfde woede terug als in de dagen dat de eigen Univers

Dan gaan ze naar het Wetenschappelijk Onderzoek Raming Studentenaantallen (WORSA), die de studentenpopulatie voor bet volgend studiejaar schat. Op basis daarvan stelt 'Den Haag' de rijksbijdrage vast. G.R.

CBS-gegevens steeds duurder Minister dr. R. de Korte van Economische Zaken is niet bereid om de gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek voor minder geld ter beschikking te stellen van onderzoekers aan de universiteiten. Het PvdA-kamerlid drs. J . Wallage had hem dit in kamervragen voorgesteld. Sinds 1985 moet het CBS voor de geleverde gegevens een hogere prijs vragen. Voor die tijd kwamen de data, die het CBS had verzameld en die op magneetband stonden, tegen de additionele kosten beschikbaar voor de universiteiten. Een band kost te dan enkele duizenden guldens. Vorig jaar besloot het kabinet echter om van de klanxten van het CBS een 'contributie' te vragen in de kosten van het verzamelen van gegevens. De cijfers van de Arbeidskrachtentelling 1981, bijvoorbeeld, kostten vorig jaar nog 30.000, en nu al 100.000 gulden. De Korte wil met dit prijsbeleid de kosten van wetenschappelijk onderzoek beter zichtbaar maken. Die zijn in het verleden bovendien te weinig doorberekend aan de opdrachtgevers van contractonderzoek, zo schrijft hij. Volgens CBS-directeur prof.dr. W. Begeer is het de bedoeling om de prijs in de komende jaren verder te verhogen. Momenteel vraagt het CBS ongeveer één procent van de veldwerkkosten aan de afnemers. Geleidelijk aan moet dat percentage omhoog. Het 'heroverwegingsrapport statistieken', opgesteld door ambtenaren van het ministerie van Financien, spreekt, 'om de gedachten te bepalen', van een doorberekening van tien procent. In 1987 gaat de prijs opnieuw omhoog met een nog onbekend bedrag. Of de hogere prijzen van het CBS hebben geleid tot uitval van de vraag naar CBScijfers - zoals Wallage vreest - kan Begeer niet zeggen. In het recente verleden gebruikten onderzoekers uitsluitend de gepubliceerde, openbare tabellen en niet het ruwe materiaal. 'Dat men nu zelf aan manipulatie van onze data doet is iets dat in de laatste jaren door computers mogelijk is

Intreerede Berghman De sociale zekerheid wordt in ons land zowel te eenzijdig als te eng benaderd. Dat is de stelling van prof .dr. J . Berghman, die afgelopen vrijdag zijn intreerede uitsprak als hoogleraar in de Leer van de Sociale Zekerheid. Te eenzijdig vindt Berghman de bestaande sociale voorzieningen omdat deze alleen oog hebben voor het lenigen van de financiële nood, die het gevolg is van arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Voor het voorkómen van deze sociale risico's bestaat veel minder aandacht. Te eng is de benadering van de sociale zekerheid omdat onder deze noemer alleen de financiële uitkeringen worden samengebracht. Door het ontbreken van een actief werkgelegenheidsbeleid laat men de werklozen volgens Berghman een dubbele crisislast dragen: zij blijven niet alleen verstoken van werk, zij moeten nu er fors bezuinigd wordt op de sociale zekerheid ook nog eens inleveren op hun uitkeringen. Een werkgelegenheidsbeleid is zeker geen gemakkelijke, maar wel een broodnodige opgave, meent Berghman, als men straks geen hele generaties met een werkloosheidscarrière wil opzadelen. Een actief om- en bijscholingsbeleid zou alvast een eerste en noodzakelijke stap kunnen zijn, aldus de opvolger van prof .dr. G. Veldkamp aan de KUB. gemaakt. Een vergelijking met vroeger is daarom niet mogelijk', aldus Begeer. Verontruste onderzoekers, die bij het CBS aan de bel trekken, worden door Begeer verwezen naar het ministerie van Onderwijs, want 'het ligt in de rede dat de universiteiten door minister Deetman in staat worden gesteld de kosten te betalen. Naar mijn gevoel moet er aan die kant geld bij'. Of Onderwijs bereid is om een tegemoetkoming te geven kon een woordvoerder van het ministerie vrijdag nog niet zeggen. Dat is echter niet erg waarschijnlijk, omdat minister Deetman de antwoorden van zijn collega De Korte heeft mee-ondertekend. B.B./UP

kantine, in het hai-t van het eigen gebouw, met de onmisbare moederfiguren achter de koffïekan, met opheffing werd bedreigd. Kortom, de psyche vliegt bevlogen. En dan de letteren. Wat ontdekken we daar wel niet.' Nog maar vijf prille jaren op hun sociolinguistische toer en ziet de grote Chomsky bemint hen en de diepe Labov ligt 's nachts aan hen te denken. Deetman's dreigingen brengen onze ware vrienden boven water en dat is geen gering gezelschap. En werkelijk, dat doet ons goed. Onszelf zo gezien in de ogen van anderen dat geeft ons allemaal een kik. In de letterenfaculteit zijn er nu al 3 hoogleraren en 11 of 12 medewerkers die hun woning in Amsterdam hebben prijsgegeven voor een ruime stulp in Tilburg. Ze worden allemaal goegeburen, die hun regionale uitstraling nu op de juiste plek gaan leggen. En in de SFSCW? VJat gebeurt er in de subfaculteit van de sociaal culturele wetenschappen, vroeger zo een bloeiende, drukbevolkte tent van mensen, opgesplitst en verenigd in hun alternatief denken en nog wildere doen. En nu, uitgedund en vergrijsd als een klooster van de Zusters van Liefde, vol nostalgie, biddend om late roepingen, struktureel herorganiserend bij het leven. Zij hebben niets te verliezen bij Deetman, krijgen de hele Nijmeegse sociologenhap zomaar in de sociale schoot geworpen. Verraad in deze kringen? Neen.' De subfaculteit wijst elke oorlogswinst af Met admiraal Adriaansens voorop, zijn rode stropdas wapperend in de dunne haagse wind, trekt de hele klub mee. Binnen de muren van het Binnenhof worden spandoeken ontrold: 'geen Deetman en geen Deetvrouw geen socioloog uit Nijmegen.' en de volgende spreuk: 'Staten Generaal — éénmaal generaliteitsland is genoeg.' 'Das grosse Gefiihl' is er weer. 14 n o v e m b e r 1986

Congres

Buitenlandbeleid moeilijk te toetsen op mensenrechten'

Internationale contacten zijn voor een universiteit van steeds groter belang. Contacten die variëren van eenmalige projecten tot langdurige samenwerkingsvormen en bovendien op verschillende universitaire niveau's plaatsvinden. Als mensenrechten echter op ernstige wijze geschonden worden, plaatsen veel Nederlandse universiteiten terecht kanttekeningen bij de samenwerking. Maar wanneer moeten universitaire contacten daadwerkelijk verbroken worden en op welke gronden? Met die vraag werden de Nederlandse universiteiten de laatste tijd herhaaldelijk geconfronteerd. Op het congres Mensenrechten, 6 en 7 november aan de KUB in Tilburg, gingen verschillende sprekers op die vraag in. Aanleiding was vooral de recente discussie over de situatie in Indonesië.

:

^t

De situatie in Indonesië geeft aanleiding tot herovenweging van de ontwikkelingshulp aan dit land, vond prof.mr. Th. van Boven, hoogleraar internationaal en publiek recht aan de rijksuniversiteit Limburg en voormalig directeur van de afdeling rechten van de mens van de Verenigde Naties. Van Boven stelde vast dat er sprake is van een duidelijke onevenwichtigheid in het mensenrechtenbeleid van de Nederlandse regering. De 'decembermoorden' in Suriname leidden tot stopzetting van de ontwikkelingshulp, terwijl Nederland niets onderneemt tegen Indonesië, waar ook op grote schaal de mensenrechten worden geschonden. Later tijdens de discussie wordt hierop door een Indonesische man emotioneel gereageerd: 'Hoeveel mensen moeten er in Indonesië nog vermoord worden voordat Nederland daadwerkelijk actie onderneemt?'. Als een andere congresganger zich hardop afvraagt of je Indonesië wel kunt aanspreken op de mensenrechten, aangezien er geen vurig verzet is van de bevolking - men juicht de executies volgens hem eerder toe omdat het anticommunisme zo diep geworteld is - wekt dat de verontwaardiging van iemand uit de zaal: 'Meneer is blijkbaar slecht geïnformeerd. Zuid-Afrika is volledig beheerst door de media, in tegenstelling tot Indonesië. Dat verklaart uw gedachte al voor een groot deel. Er is wel degelijk verzet. Meneer vraagt om bloed. In Indonesië zijn geen Tutu's meer, die zijn al allemaal vermoord'. Jan Nico Scholten, voormalig CDA-lid van de Tweede Kamer en nu lid van de PvdA, erkende dat het mensenrechtenbeleid van de Nederlandse regering zeker voor verbetering vatbaar is. Mensenrechten vormen een belangrijk deel van het buitenlands beleid, maar in de memorie van toelichting van de begroting van buitenlandse zaken staat steeds minder informatie omtrent de mensenrechten. 'Ze worden ondergeschikt gemaakt aan de economische belangen. Hoewel mensenrechten worden beschouwd als hoeksteen van de Europese samenwerking, lijken ze eerder de eigen belangen van de afzonderlijke staten te dienen. Ze worden met de mond beleden, maar bijvoorbeeld inzake Zuid-Afrika niet waargemaakt'. Scholten vindt dat minister Van den Broek van Buitenlandse Zaken in de zaak Have! de ontspanning tussen Oost en West heeft laten prevaleren boven het belang van de mensenrechten. 'Dat is een ernstige zaak', aldus Scholten. Hij schaart zich wel achter het plan dat Van den Broek afgelopen week lanceerde op de vergadering van de Europese veiligheid en samenwerking (CVSE) in Wenen. Van den Broek Univers

controle van buitenlanders, de opmerking van staatssecretaris Korte van Hemel dat bij de beoordeling van asielverzoeken de belangen van het land van herkomst een rol spelen en de toenemende invloed van het ministerie van Buitenlandse Zaken op het asielbeleid. Universiteiten overschatten hun invloed als ze denken een voorbeeldfunctie te vervullen op het gebied van de mensenrechten, stelde prof.mr. W . J . Slagter, hoogleraar Rechtsgeleerheid van de Rotterdamse Erasmusuniversiteit, een van de vier sprekers tijdens de vrijdagzitting. Wanneer een universiteit echt een bijdrage kan leveren aan het tegengaan van schendingen van

ten met instellingen of personen in landen waar mensenrechten geschonden worden, mag een universiteit niet te snel overgaan. Dit mag alleen gebeuren op aanbeveling van een faculteit Rechtsgeleerheid en onder strikte voorwaarden. 'Om de juridische faculteit tot het geweten van een universiteit te verheffen, lijkt mij niet de juiste weg, nog afgezien van het feit dat er wetenschappelijke instellingen zijn die een dergelijke faculteit ontberen', meende daarentegen drs. Leo van de Voort, student Rechtsgeleerdheid aan de Rijksuniversiteit Utrecht, in zijn lezing. Van de Voort was de enige die een onderzoek naar de mogelijke afstemming van het beleid van de Nederlandse universiteiten onderling gewenst achtte. 'Dat zou de geloofwaardigheid en de effectiviteit van de ondernomen stappen aanzienlijk vergroten', aldus Van de Voort.

KOLONIAAL VERLEDEN

Van Boven: Nederlands beleid onevenwichtig

stelde voor om een commissie op te richten die jaarlijks een overzicht opstelt van de ontwikkelingen van de mensenrechten. Iemand uit de zaal vindt dat overbodig. 'Men kan beter zorgen voor een betere werking van de bestaande organisaties, zoals Amnesty International. Dat kost veel minder geld en ze zijn er per slot van rekening niet voor niks'. Scholten: 'De mensenrechten dienen gecontroleerd te worden door hetzelfde frame dat ze opstelt. Ik denk dat in die commissie een grote rol voor de ambassadeurs is weggelegd. Van den Broek heeft het allemaal nog voorzichtig geformuleerd, maar er kan een constructieve discussie uit voortkomen'.

FRANJE F. Florin, coordinator bij de Vereniging voor Vluchtelingenwerk Nederland, constateerde dat door het no-nonsense beleid van de regering het belang van de mensenrechten naar de rand is verschoven. De verharding van de samenleving wordt door brede lagen van de bevolking getolereerd. 'Mensenrechten zijn politieke franje en politieke luxe geworden. De overheid roept angst voor criminaliteit en terrorisme op. Dat leidt tot een kouder klimaat en een vicieuze cirkel'. Als voorbeelden van die harde maatregeien noemde hij de willekeurige

mensenrechten moet ze dat doen vanuit haar verantwoordelijkheid ten opzichte van de maatschappij. Maar dat is niet de enige taak, de universiteit heeft ook nog een onderzoeks- en onderwijstaak. Een universiteit moet zeer behoedzaam en zorgvuldig omgaan met buitenlandse contacten, meende Slagter. Daarbij moet ze zich niet door de politiek laten leiden, want er is een groot verschil tussen het beoefenen van wetenschap en het bedrijven van politiek. 'Universiteiten moeten hun eigen identiteit bewaren en zich niet laten gebruiken als spreekbuis van politici', aldus Slagter. In de politiek wordt vaak een dubbele moraal gehanteerd ten aanzien van mensenrechten, maar voor universiteiten is dat uit den boze. 'Niet consistent redeneren zou voor wetenschap dodelijk zijn. In de politiek mag men met twee maten meten, in de wetenschap mag dat niet'. Om tot een zuiver standpunt te komen over het al dan niet onderhouden van contacten met buitenlandse universiteiten, moet een universiteit behalve inhoudelijke maatstaven ook processuele beginselen hanteren. En met die beginselen nemen de Nederlandse universiteiten het niet altijd even nauw. Dat geldt zeker voor het gelijkheidsbeginsel - gelijke situaties moeten ook gelijk beoordeeld worden - wat betreft Zuid-Afrika. Tot het verbreken van contac-

Prof.dr.ir. M. Flach, hoogleraar tropische plantenteelt aan de Wageningse Landbouwuniversiteit pleitte ervoor de dialoog met Indonesië op gang te houden, zowel vanuit zijn ervaring op vakgebied ais vanuit zijn persoonlijke betrokkenheid met Indonesië. Daarbij stelde hij nadrukkelijk als particulier persoon te spreken en niet namens de Landbouwuniversiteit. 'Zijn wij Nederlanders wel de meest gerede partij om iets te zeggen over de mensenrechten In Indonesië?', vroeg Flach zich af, die zelf nog net de laatste periode van het koloniaal verleden in Indonesië meemaakte. 'Het lijkt wel alsof er in Nederland alleen negatieve berichtgeving doorkomt'. Flach betoogde dat het autoritaire regime in Indonesië in feite sociaal gericht is en dat bijvoorbeeld kanslozen op Java weer nieuwe kansen krijgen. En een land dat zo dichtbevolkt is kan volgens Flach ook niet anders dan autoritair bestuurd worden. 'Het irriteert me dat Nederlanders hun normen en wetten altijd ook in de rest van de wereld willen laten gelden. Ik krijg weleens het idee dat de laatsten der rechtvaardigen in Nederland wonen'. Uit de zaal waar de verbazing hoorbaar stijgt, klinkt een onderdrukt: 'Misschien is dat wel zo!' Veel dingen kunnen niet door de beugel, gaf Flach toe, maar Indonesië is immers nog een jonge republiek. Juist daarom is een open en diepgaand contact met Indonesië noodzakelijk. Een kritische houding is daarbij wel geboden. Als laatste spreker schetste drs. Jan Lendfers, lid van de universiteitsraad van de Katholieke Universiteit Nijmegen, de discussie die de afgelopen jaren aan de KUN plaatsvond naar aanleiding van samenwerking met Indonesië. Hij plaatste kanttekeningen bij een bestaande regeling in het Nijmeegse waaraan internationale contacten getoetst moeten worden. Het grote beroep op individuele verantwoordelijkheid vond Lendfers niet reëel. 'Waarom zouden Nederlandse wetenschappers per definitie een groter verantwoordelijkheidsbes,ef hebben dan anderen'. Verder biedt het Nederlands beleid geen goed uitgangspunt voor universitair beleid. Universiteiten hebben hun eigen verantwoordelijkheid.

vervolg op pag. 11 14 n o v e m b e r 1986

OLDENDORFFLEZINGEN

K.L. Poll: 'Smaak is beredeneerde voorkeur' Vrijdag 7 november vonden de jaarlijkse Oldendorff-lezingen plaats. Onderwerp van bespreking vormde de trits kunst, kritiek en kwaliteit, 's Middags stond de inbreng van de sociologen Abram de Swaan en Peter Burger centraal. 'Kwaliteit is klasse', benadrukte De Swaan nog een keer. 's Avonds spraken prof.dr. K. van het Reve en NRC-redacteur K.L. Poll. Zij reageerden belden op het boek 'Kwaliteit is klasse' van prof. dr. A. de Swaan en daarmee op diens lezing 's middags. Het onderscheid dat de Swaan maakt tussen een groep A (bijv. liefhebbers van tentoonstellingen in het Stedelijk Museum) en groep B (bijv. liefhebbers van het,werk van Rien Poortvliet) werd door Van het Reve niet aangevochten maar wel gerelativeerd. Hij wees op de uitzonderingen op, en verschuivingen in die indeling. Een persoon met een Bachtergrond (laag inkomen en lage opleiding) kan een voorkeur voor A-kultuur hebben en iemand kan ook tegelijkertijd Aen B-werken mooi vinden. Hij wees op de migratie van kunstwerken: iets dat voornamelijk door de B-groep gewaardeerd wordt kan ontdekt en geapprecieerd worden door de A-groep en omgekeerd. De Bgroep heeft zich volgens Van het Reve in de loop der tijd geëmancipeerd en de Aopvatting over kunst overgenomen. 'Een kunstwerk moet in zichzelf betekenis hebben', is de huidige A-opvatting over kunst die door van het Reve bekritiseerd en geridiculiseerd werd, evenals het label 'spannend' dat gebruikt wordt omdat niemand van de A-groep meer iets 'mooi' durft te vinden. Dit bracht Van het Reve bij een onderscheid tussen de A en B-groep waar nog niet eerder op gewezen was: de grote sociale dwang van de A-mensen die er o.a. toe leidt dat ze een kast vol goede boeken

hebben maar weinig daarvan gelezen. Bmensen veinsen niet, wat ze op het gebied van kunst doen is vrijwillig, en ze doen meer wat ze echt zelf leuk vinden, volgens Van het Reve. Relativisme moet naar de mening van K.L. Poll gestimuleerd worden maar hij keerde zich in zijn lezing tegen wat hij noemde het 'radicaal relativisme' van de Swaan. Smaak is volgens Poll beredeneerde voorkeur, en de argumenten die je waardeoordeel ondersteunen kunnen niet allemaal gereduceerd worden tot klasse, tijd en persoonlijke achtergrond. Een dergelijke reductie verweet hij de Swaan. De Swaans paradox van deze tijd; het feit dat hij in zijn boek de determinatie van smaak én zijn eigen kunstgenot behandelt, bestempelde K.L. Poll als 'halfslachtig'. 'De Swaan moet anderen niet beoordelen als hij zelf zo onpartijdig wil zijn'. Poll wees aan het einde van zijn lezing op de vrijheid van een kunstenaar. 'Een kunstwerk is een middel om aan de druk van het verleden te ontsnappen, ledere dichter kan telkens weer opnieuw beginnen en de literatuurwetenschap aan z'n laars lappen. De discussie die op deze twee lezingen volgde ging o.a. over literaire kritiek en de (on)mogelijkheid om regels op te stellen aan de hand waarvan je de kwaliteit van een boek zou kunnen bepalen. Aan het einde van de discussie merkte K. van het Reve op: 'Je kunt aan je water voelen dat er verschil is'. K.L. Poll voegde daar aan toe: 'En daar kun je van alles over zeggen'. Wat er die dag allemaal over gezegd was heeft het (A-)publiek misschien geïrriteerd, geamuseerd of aan het denken gezet, maar geen antwoord gegeven op de vraag: 'Door wie en hoe wordt kwaliteit bepaald'.

A.T.

Karel van het Reve: kast vol goede boeken maar weinig gelezen.

K N I P T

Het koffiedik wordt dikker en de onrust neemt toe. De eensgezindheid op de universiteiten neemt daarentegen af. Op de Rotterdamse Erasmusuniversiteit, zo bericht QUOD NOVUM, is op het nippertje voorkomen dat de universiteitsraad aldaar een motie aannam tegen het College van Bestuur in verband met de bezuinigingen. De raad was namelijk heel ongelukkig met het feit dat het Rotterdamse CvB zich achter het VSNU compromis had geschaard. Men heeft vooral grote moeite met de manier waarop het College opereert. De raad zou te weinig in de strategische overwegingen betrokken worden. Bovendien vonden enkele fracties het niet juist de bezuinigingen van 130 miljoen al te aanvaarden. Het College werd 'dom en kortzichtig' genoemd. In hetzelfde Quod Novum komt rector RinUnivers

nooy Kan van de Erasmusuniversiteit in een interview aan het woord. De rector erkent wel dat de inspraakmechanismen van de universiteit juist in tijden van crisis minder goed funaioneren: 'Die inspraak kan leiden tot een grotere betrokkenheid van iedereen. Maar als het op slagvaardigheid en daadkracht aankomt, kan je niet aan de wens voldoen om iedereen er van uur tot uur bij te betrekken. Dat vraagt enige wijsheid van de spelers. Bij het College bestaat geen gebrek aan bereidheid iedereen te informeren, maar het is niet altijd opportuun iedereen direct te informeren'. (...)'Het IS bijzonder jammer dat de universiteitsraad, als een soort parlement, een oppositionele rol speelt tegenover het College. Er is ook een wezenlijk andere rolopvatting denkbaar, die uitgaat van solidariteit en het belang van de instelling. Het College heeft zelf alleen maar dat belang voor ogen'. De democratie moet dus even niet moeilijk doen. Wat rest er eigenlijk nog van het VSNU akernatief? Het Nijmeegse Collegelid Prof. Peters, neemt in KU NIEUWS geen blad voor zijn mond: 'We hebben als college geen grote problemen met het alternatief, maar we geloven er niet in. En ik heb zo'n vermoeden dat veel bestuurscolleges in het land er zo over denken'. Peters zet zo zijn vraagtekens bij het functioneren van het VSNU overleg van de

College-voorzitters. Hij neemt daarmee impliciet afstand van zijn eigen voorzitter Van Lieshout: "... het probleem is dat de collegevoorzitters vooraf in gesprek met de ministers hebben gezegd dat het hele proces moet zijn afgerond voor de jaarwisseling, want een periode van onrust kunnen de universiteiten niet nog een keer hebben. Dan wordt het wel moeilijk als men even later aan komt zeten met een plan dat twee jaar gaat duren. Wat dat betreft hebben de collegevoorzitters dus boter op het hoofd. Ze hebben ook gezegd: minister u moet het zelf doen, wij hebben nog de vieze nasmaak van de TVC-operatie in de mond. En toen Deetman met een veel gedetailleerder opzet kwam aanzetten dan was verwacht, begonnen de voorzitters weer te sputteren'. Peters schijnt de Nijmeegse architea te zijn van het convenant tussen KUN en KUB. Wat vindt hij van een toekomstige fusie tussen Tilburg en Nijmegen.' 'Bestuurlijke samenwerking, één bestuurscollege bijvoorbeeld, zit er misschien op den duur wel in. Maar in Tilburg leeft natuurlijk de angst voor een uitverkoop naar Nijmegen. Tegen de tijd dat hier gebouwen leeg staan, wordt het verleidelijk om studierichtingen over te brengen uit Tilburg. Het moet dus wel een bilocatie blijven. Een fusie gevestigd

in een van de twee plaatsen zie ik voorlopig nog geen werkelijkheid worden'. Terug naar QUOD NOVUM. Prof. Jacques van Doorn probeert uit te leggen waarom het verzet van de universiteiten tegen Deetman niet goed uit de verf komt: 'De meeste universiteitsbesturen zijn niet krachtig genoeg, of zijn zelf het produkt van de Directeur-Generaal. Neem bijvoorbeeld drs. Veldhuis van het College van Bestuur van Utrecht. Hij werd vanuit hft Ministerie van O & W, waar hij voorstander was van een soort inspectiedienst voor het wetenschappelijk onderwijs, in Utrecht benoemd. Is zo'n man nu overgestoken naar het univesitaire kamp? Nee, hij blijft voorstander van een inspectie, die hem nu blijkbaar zelf zou moeten inspecteren. In discussies met het Ministerie zijn dat soort bestuurders in de eerste plaats oude vriendjes van de Directeur-Generaal die onder elkaar de koek verdelen'. De terminologie op de universiteiten neemt overigens onrustbarende vormen aan. Nogmaals Van Doorn: 'Wetenschappers zijn nette mensen. En vandaar dat ik het vandaag niet zal hebben over Directeur-Generaal In 't Veld als een vieze tor, die doodgetrapt moet worden. Of over Minister Deetman als gevulde koek.' Jongens, jongens. Zoiets mag je niet eens op een protest-manifestatie zeggen. H.B. 14 n o v e m b e r 1986

Eerste lustrum 20 november

Letteren laat feeststemming niet bederven De ijskoude bezuinigingsdouche van minister Deetman ontneemt de Taal Et Literatuun/vetenschappers in ieder geval niet de feestvreugde op 20 november a. s. Dan viert de faculteit namelijk haar eerste lustrum. Anders dan bij de sobere viering van de psychologen rondom hun vijftien-jarig bestaan in Tilburg, vorige maand, zal er de twintigste in en rond de Aula van de KUB een groot feest losbarsten. Geen manifestatie tégen de dreigende fusiewolken. Misschien op een enkele 'stand'of 'stunt' na. Volgens de organisatoren is een groots, perfect verzorgd evenement juist het beste argument vóór Letteren. Hoogtepunten tijdens de lustrumviering vormen het verlenen van het eredoctoraat aan uitgever Geert van Oorschot en de instelling van de Brabantse Letterenprijs. Van Oorschot, ook bekend als schrijver R.J. Peskens, krijgt de eretitel uitgereikt door Prof .dr. Hugo Verdaasdonk vanwege zijn uitmuntend ondernemerschap en vanwege zijn culturele verdiensten. De uitgever van vele bekende auteurs als W . F. Hermans, G.K. van het Reve, Couperus en Tolstoi werkte zich na de Tweede Wereldoorlog op uit het niets tot één van de belangrijkste uitgevers in Nederland. Verdaasdonk vroeg zich ai eerder af waarom nog niemand op het idee was gekomen Van Oorschot het eredoctoraat te verlenen. 'Ik ken niemand die zoveel werken uitgaf die bekend zijn geworden', aldus Verdaasdonk. 's Avonds zal de Letterenf ilmvereniging de film 'Mijn tante Coleta' draaien, gebaseerd op de boeken 'Mijn tante Coleta' en 'Twee vorstinnen en een vorst', die de uitgever onderzijn schrijversnaam uitbracht. Taal en Minderheden is het vakgebied waarin de eerste winnaar van de Brabantse Letterenprijs werkzaam is. Onder voorzitterschap van Prof.dr. G. Extra, zal de jury de onderscheiding uitreiken aan een persoon of instelling die zich verdienstelijk heeft gemaakt op zijn of haar werkterrein. De prijs zal niet bestaan uit een geldbedrag of een kunstwerkje, maar de winnaar of winnares krijgt de gelegenheid een Taaien Minderheden onderzoek op te starten in Noord-Brabant, in samenwerking met Letterenstudenten van de KUB. De provincie heeft hiervoor tienduizend gulden beschikbaar gesteld. Dit project gaat in ieder geval

door, ook als Deetmans bezuinigingsplannen Taal & Literatuur niet ontziet. De oprichtingsdatum van de Katholieke Universiteit Brabant is 25 november. Vorig jaar al vroeg het faculteitsbestuur of Letteren de negenenvijftigste Dies Natalis van de KUB, dit jaar op 20 november gepland, mocht inkleden. Het programma is al in juni samengesteld en de organisatoren voelen er niets voor om onder druk van de omstandigheden wijzigingen aan te brengen. Zeker niet in de laatste plaats omdat de literaire top van Nederland aanwezig zal zijn en er veel journalisten worden verwacht. Omdat er veel activiteiten plaatsvinden die ook aantrekkelijk zijn voor mensen van buiten de 'letterenwereld', hoopt de organisatie op een breed publiek. De faculteit doet er alles aan om de lustrumdag tot in de puntjes te verzorgen, daarbij geholpen door studenten van de bijna één jaar oude Letterenvereniging Kon-tekst. Het bezuinigingsmonster zal ook zijn kop niet opsteken tijdens het cabaret van Pieter Nieuwint. De Taalvaardigheid-Engels docent wil dit onderwerp niet, na alles wat er al over gezegd is, uitmelken en overgieten met een humoristische saus. Nieuwint: 'Het moet een vrolijke voorstelling zijn. Daartoe leent de dreigende opheffing niet. Zoals Ivo de Wijs altijd zei: 'Cabaret degradeert een onderwerp tot een aanleiding'. Het gaat om de vondsten, niet om de actuele gebeurtenis. Anders wordt het zo gauw een preekachtig geheel'. De Taalvaardigheidsdocent brengt 's middags vier liedjes die op een conference-achtige manier aan elkaar zijn gebreid. Onderwerpen: het taal & literatuurhuwelijk, iets over literatuursociologisch-onderzoek en over

universitaire misstanden. Hij treedt waarschijnlijk alleen op, zichzelf begeleidend op de piano. Nieuwint: 'Het liefst speel ik zonder orkestje op de achtergrond, want anders moet ik maathouden en dat kan ik niet'. De docent speelde van 1972-1980 in het cabaret van Ivo de Wijs, waarmee hij door het hele land trok. Sinds 1980 trad Nieuwint niet meer op, maar hij is wel van plan om na het lustrum de draad weer op te pakken. 'Een dag per week hooguit, niet meer als full-time bezigheid.'

Programma

Het Letterenlustrum begint om 13.30 met een openingswoord van Prof .dr. Hugo Verdaasdonk. De Dies Natalis van de KUB vangt aan om 11.00 uur met een Dienst van Schrift en Tafel, in de studentenkerk IVIaranatha. Thema: 'n andere taal. 13.10 uur: - Voordracht H. Giir - Lezing door D. Houwaert - Lezing door Dr. H. Brandt Corstius 14.45 uur: - Instelling van de Brabantse Letterenprijs 15.15 uur: - Cabaret van Pieter Nieuwint 15.50 uur: - Uitreiking van Audio Visuele IVIediaprijs 1986 (AZ115) 16.15 uur: - Opening Academische zitting door Rector Magnificus, Prof. dr. R.A. de Moor - muzikaal intermezzo door Universiteitskoor - diesrede Prof.dr H. Verdaasdonk - Verlening van het eredoctoraat aan uitgever G.A. van Oorschot 20.15 uur: - Film voor KUB'gemeenschap: 'Mijn tante Coleta' 21.00 uur: - Letterenfeest, voor studenten, medewerkers en genodigden van de Letterenfaculteit, in de ruimte voor de aula Het lustrumprogramma begint met een drietal lezingen door mensen uit de praktijk. Naast H. Gür (jeugdliteratuur) en D. Houwaert, hoofd voorlichting van het ministerie van Binnenlandse Zaken ('De taal in de voorlichting: informatie of propaganda') zal dr. H. Brandt Corstius naar Tilburg komen. 'Kan televisie zien?' is in tegenstelling tot eerdere aankondigingen de titel van zijn lezing. Volgens Corstius is deze titel dub-

belzinnig en dat is precies het thema van zijn voordracht, die overigens in het teken staat van Taal & Informatica. Volgens de grondlegger van de Nederlandse computerlinguïstiek, (sinds het midden van de jaren '60 is Corstius werkzaam op dit vakgebied) gaat het in de computerkunde altijd fout als 'taal' om de hoek komt kijken.

MEDIA PRIJS De nauwe samenwerking tussen studenten en docenten zal op de lustrumdag ondermeer blijken uit de audiovisuele (t.v.-) produktie, gemaakt door een Taalvaardigheids-Nederlandsdocent en een aantal studenten. Het is een band-dia serie, een geluidsband met beeldsignalen naar twee projectoren, die vooral de 'maak-kant' van een audio-visueel product belicht. Onderwerp: het gedicht 'Eens meien morgens moe' van Jan van Brabant, één van de weinige Nederlandse dertiende eeuwse minnedichters én een twintigste eeuw antwoordgedicht van studenten. De banddia-serie maakt deel uit van een serie projecten die zijn opgezet tijdens de cursus Audiovisuele communicatie. Voor de opzet en de programma's van deze cursus ontvangen de studenten en het Audiovisueel Centrum van de KUB de Audio Visuele Media prijs 1986. Nanny Timmers

Bonden: 'Deetman moet gevolgen voor personeel zelf regelen' De Abva/kabo wil dat minister drs. W.J. Deetman, als hij besluiten neemt over de opheffing of samenvoeging van studierichtingen en faculteiten, ook de gevolgen voor het personeel zelf regelt. Hij moet dat niet overlaten aan de 'bevoegde gezagen', ofwel de colleges van bestuur, want die geven de voorkeur aan het eigen personeel boven de mensen die van een andere instelling afkomstig zijn. Volgens bestuurder Jaap Bartels van de bond heeft de eerste taakverdelingsoperatie dat uitgewezen: 'Wat van buiten komt wordt als kneus behandeld.' De colleges lossen de personeelsproblemen onvoldoende 'naar de mensen toe' op, zo vindt de vakbond. Zij worden opgezadeld met een personeelsprobleem als gevolg van beslissingen in Zoetermeer.Ze hebben daar niet zelf voor gekozen en missen het management om goede oplossingen te vinden. Het bij de vorige taakverdelingsoperatie ingestelde universitair herplaatsingsbureau in Utrecht kan deze problemen evenmin toereikend oplossen. Daarom wil de Abvo/kabo dat Deetman, die immers zelf wil beslissen over de fusies Univers

-'

en overhevelingen, ook de verantwoordelijkheid neemt voor de verdeling van het personeel. Hij zou een boven de CvB's gesteld orgaan moeten instellen, waaronder alle personeelsleden van samen te voegen studierichtingen vallen. Vervolgens moet de minister in overleg met de vakbonden zelf de ontslagvolgorde vaststellen en dus bepalen wie uiteindelijk in dienst kan blijven, en wie niet. Als voorbeeld noemt Bartels de letterenfaculteit van Tilburg en Nijmegen. De Abvo/kabo wil dat een dergelijke regeling wordt opgenomen in het sociaal beleidskader, dat juist vorige week door minister Deetman is gepresenteerd en waarover op donderdag 13 november met de bonden wordt overlegd.

De bond is overigens 'niet ontevreden' over het beleidskader, zo merkt Bartels op. De garantie voor met ontslag bedreigd personeel vanaf 50 jaar, dat het wachtgeld tot aan het pensioen niet zal worden bedreigd door eventuele nieuwe bezuinigingen kan op zichzelf de goedkeuring wegdragen. Bartels wil echter dat die garantie onafhankelijk wordt van het aantal dienstjaren. Om recht te hebben op 15 jaar wachtgeld (de maximale periode waarvoor de garantie kan gelden), moet men 21 dienstjaren hebben. Dat betekent dat een 50-jarige, die van de regeling gebruik wil maken, al op 29-jarige leeftijd in dienst moet zijn gekomen van de universiteit. Ook op andere punten wil hij het beleidskader nog verbeterd zien. De zaken moeten 'veiliger, sneller, doorzichtiger en vertrouwder' geregeld worden. Zo moet het verlenen van wachtgeldgaranties niet langer via het ministerie van binnenlandse zaken lopen, omdat dit de beslissingen meer dan een half jaar ophoudt. Wel zeer tevreden is de vakbond over de mogelijkheden het wachtgeld af te kopen tegen een eenmalig bedrag van 30% van het totale

wachtgeld, dat men te goed heeft. Dat bedrag kan riant zijn, ook door het speciale belastingtarief (van tussen de 20 en 52%) dat er op wordt toegepast. 'Dat kan heel bevrijdend werken', aldus Bartels. Ook het naar rato meegeven van de jubileumgratificaties wordt positief beoordeeld. Ontslagen personeelsleden krijgen een evenredig deel van de gratificatie, die zij zouden hebben gekregen wanneer ze de 25 dienstjaren vol hadden gemaakt. Volgens de vakbondsbestuurder hebben zich bij de Abvo/kabo inmiddels honderden leden aangemeld die uit het wetenschappelijk onderwijs willen stappen. Vaak gaat het daarbij om mensen die in de vorige taakverdelingsoperatie zijn overgeplaatst en die nu opnieuw met ontslag worden bedreigd. Dat is bijvoorbeeld het geval met letterkundigen, die enige jaren geleden uit Utrecht naar Leiden zijn verhuisd. Bartels: 'De mensen bellen mij op en vragen: Hoe kom ik van deze heksenketel af?' De Abvo/kabo handhaaft danook zijn bezwaren tegen de operatie krimp en groei. Bert Bakker/UP 14 n o v e m b e r 1986

Poolse studenten zijn iker realist dan radicaar m

Het is 14 september 1985 als in 'Dziennik Ustaw', het Poolse Staatsblad, de nieuwe Wet op het Hoger Onderwijs afgekondigd wordt. De invoering van deze Wet hield -een nog verdere beperking in van de rechten van studenten en personeel. Met de invoering verviel de Wet op Hoger Onderwijs van 20 mei 1982, die in de periode van de vakbeweging Solidarnosc werkzaam was. De oude wet had wel een democratische vorm en was een concessie aan de rumoerige studenten, maar de Minister van Hoger Onderwijs bleef op de achtergrond steeds voelbaar aanwezig. De Wet van 1982 regelde de autonomie en het zelfbestuur van een tachtigtal universitaire instellingen: negen universiteiten (waaronder de katholieke universiteit van Lublin, de enige door privé-fondsen gefinancierde universiteit in het Oostblok), vijf academies voor economische wetenschappen, zeven landbouwhogescholen, achttien T.H.'s, tien medische academies, twee theologische academies en nog enkele hogere opleidingen voor muziek, drama, kunst en sport. De autonomie en de democratisering waren 'vergaand' te noemen, zelfs de betrokkenheid van de studenten in de besluitvorming was redelijk. De universiteiten leidden hun activiteiten op grond van de statuten van de senaat (het hoogste bestuursorgaan, vergelijkbaar met onze universiteitsraden). Wettelijk geregeld was dat 62 procent van de leden van de senaat hoogleraren en lectoren waren. Studenten en technisch-administratief personeel mochten de resterende plaatsen innemen. De statuten, zoals opgesteld door elke universitaire senaat, werden ter goedkeuring aan de Minister van Hoger Onderwijs voorgelegd. Deze had dan drie maanden de tijd om zijn bezwaren ertegen kenbaar te maken. Voor het bereiken van een definitieve overeenkomst, het uiteindelijke statuut.

stond ook weer een periode van drie maanden. Werd er echter binnen die termijn geen compromis tussen de senaat en de minister bereikt, dan kwamen er richtlijnen van de minister; deze stelde dan eenzijdig de statuten vast. Aldus artikel 7 van de Wet van 1982. Het artikel uit de Wet op het Hoger Onderwijs van 1985, dat dit artikel vervangt, is het beruchte artikel 9: de minister maakt de conceptstatuten. Daarmee is het initiatief voorgoed uit handen van de universiteiten genomen. De weg van de besluitvorming is daarmee in Polen niet alleen omgedraaid, het is zelfs een éénrichtingsweg geworden. De overgang van statuut-naastwet naar statuut-onder-wet, maakte een eind aan de prille democratie binnen het hoger ondenwijs. Wat de organen betreft, is in formele zin niet veel veranderd. Het hoogste orgaan op de Poolse universiteiten is nog steeds de senaat, hoewel de samenstelling hiervan wel enige verandering ondergaan heeft. De voorzitter is nog steeds de rector, bijgestaan door een of twee prorectoren. Daarnaast zitten in de senaat: de decanen van de faculteiten, een door elke faculteitsraad aangestelde hoogleraar of lector, een vertegenwoordiger van de Communistische Partij, een vertegenwoordiger van elke andere politieke partij die aan de desbetreffende universiteit actief is, een vertegenwoordiger van de vakbeweging, en, wat nieuw is sinds 1985, de leider van de militaire opleiding, die sinds kort verplicht is aan de universiteiten. Van studentenzijde zetelen de voorzitter van het studentenzelfbetuur en afgevaardigden van de verschillende studentenorganisaties. Prof. dr. hab. Janusz Piasny (hab. staat voor habilitatus, een tweede proefschrift) is sinds oktober 1980 rector van de Akademia Ekonomiczna in Poznati, een universitair instituut met ruim 4000 studenten en

De academie voor economische wetenschappen in Kraków (foto: Maarten Camps)

tegen de 400 docenten. De verkiezingen, die tot zijn aanstelling leidden, duurden maar liefst één jaar. Piasny: 'Drieduizend studenten en 800 medewerkers van de academie deden aan de verkiezingen mee. Deze 3800 mensen kozen een college van 274 kiesmannen. Veertig procent hiervan was wetenschappelijk personeel. Een meerderheidsvereiste van tweederde voor de kandidaat-rector was er de oorzaak van dat de verkiezingen zo lang duurden'. Tegenwoordig is er bij de rectorverkiezingen nog een tussentrap. Niet de studenten en wetenschappelijk en niet-wetenschappelijk personeel kiezen het college van kiesmannen, maar de senaat. In de academie van economische wetenschappen te Poznaii bestaat de senaat uit 40 leden. 'Volgens mij is de senaat het juiste orgaan om het kiesmannencollege samen te stellen', zegt rector Piasny,' te meer omdat de senaat zelf ook^en orgaan is dat op democratische wijze tot stand gekomen is. In Poznatï heeft de senaat 40 leden, waaronder zes studenten, en deze worden voor driejaar gekozen'.

AANBEVELINGEN

Poolse acad^dan banden De nieuwe Wet op het Hoger p van september 1985 heeft op de Poolse universiteiten % ieleven om zeep geholpen'. De Minister van Onderwijs kende, f meer bevoegdheden toe, zo kon hij op de samenstelling i/aj <)aat-het hoogste universitaire bestuursorgaan - een grotere ii gaan uitoefenen, Studentenvertegenwoordiging diezelfde senaat bleef tot de mogelijkheden behoren, al was eer de minister die bepaalt of een studentenorganisatie wel 1^ en aldus vertegenwoordigd mag worden. Univers-medewerkers Claartje. 'Grinten en Michel Knapen maakten in september de groeji 'ereis, die georganiseerd was door Buro Buitenland van de delK \ar Polen mee en peilden de situatie op de universiteiten, a ^a het inwerking treden van de nieuwe Wet.

~ -

Hoe democratisch de rectorverkiezingen ook voorgeschoteld worden, de minister blijft een stevige vinger in de pap behouden. Er is eigenlijk sprake van een aanbevelingssysteem: de senaat doet een of twee aanbevelingen en de minister spreekt hier zijn oordeel over uit. Keurt de minister een of beide voorgedragen mensen voor de functie van rector goed, dan neemt de senaat de uiteindelijke keuze voor zijn rekening. Vreemd is echter, dat wanneer de minister beide kandidaten afkeurt, de senaat dezelfde mensen nog eens mag voordragen voor de post van rector. De interveniërende mogelijkheid die de minister zich heeft toegeëigend is het nieuwe element in de Wet van 1985 inzake de ree-

torsbenoeming. Deze mogelijkheid is met ninder gespannen. De Poolse regering wel enige kritiek toe op haar beleid, onbenut gelaten: in Poznatï en Warschau heeft de minister al dertig keer gebruikge- naar dan wel kritiek waarvan ze weet dat maakt van zijn vetorecht. De relatieve on- iet geen kwaad kan. Zo mag professor dervertegenwoordiging van de studenten ^ausner, een bekend Pools econoom, in de senaat is niet alleen op het conto van wr een kleine groep wei zeggen dat hij de nieuwe Wet te schuiven. Deze laat de iet op een aantal punten niet eens is met mogelijkheden tot vertegenwoordiging leregenng, maar hij mag het niet publicewel open. De lage organisatiegraad van de en of het voor de televisie vertellen. studenten speelt h ier een rol. Deze is in PoINTSLAGENa len zo miniem, dat rector Piasny zelfs nog gul was om 'zes' studenten een plaats in de 3e nieuwe Wet op het universitaire bestel s er ook de oorzaak van geweest dat er in senaat te geven. Zbigniew, een derdejaars student interna lovember 1985 ontslagen zijn gevallen op tionale economie aan de Academie van de Poolse universiteiten. Maar liefst 80 Poznaiï weet de rector op deze onnauw hoogleraren (waaronder enkele rectoren) keurigheid te betrappen, In onze senaat *'erden van hun functie ontheven. Soms hebben maar drie studenten zitting en ging dat heel abrupt. Zo kon een hooglegeen zes. Er zijn inderdaad zes organisaties aar van de Adam Mickiewicz-Universiteit waar studenten lid van kunnen worden ran Poznaii een dag na zijn ontslag zijn Theoretisch is het mogelijk dat ze alle zes igen kamer niet meer in om nog wat spuleen afgevaardigde in de senaat hebben. In len te pakken. Van deze ontslagen, waarde praktijk is het echter anders. Slechts tegen ook het Nederlandse rectorencolledrie van de organisaties hebben op deze ge fel geprotesteerd heeft, is rector Piasny academie genoeg leden om in de senaat in eerste instantie niets bekend. 'Op onze vertegenwoordigd te zijn. Dat zijn: de alge- academie zijn geen ontslagen gevallen en mene Poolse studentenorganisatie; de or voor zover ik weet ook niet op de Acadeganisatie van jongeren die afkomstig zi)n mie van Economische Wetenschappen in uit de dorpen en de grootste: de studen Kraków. Maar er staat me iets bij dat de eerste pro-rector van de Adam Mickietensportorganisatie', aldus Zbigniew. over'ige drie organisaties die g°een afge- wicz-Universiteit rond die tijd naar huis is vaardigde in de senaat hebben zijn; de so- pstuurd, maar dat was omdat hij met geld cialistische organisatie van de Poolse shad geknoeid. Hij had dat geld gebruikt jeugd, die op de partijlijn zit; de Poolse ver voor andere doeleinden dan waarvoor het kennerijclub, die eigenlijk bedoeld is voor bestemd was. De tweede pro-rector nam kinderen van de basis- en middelbare '"iaa™ uit solidariteit dus vrijwillig ontschoten en de 'Samorzad', (zelfbestuuri, slag'. Piasny voegt er aan toe dat 'er misde enige organisatie die zich bezighield schien ook wel politieke facetten een rol •met specifieke studentproblemen. De Sa fQespeeld kunnen hebben'. Maar80ontslamorzad werd al snel te politiek. Volgens |gen?'Dat zullen er misschien acht geweest Zbigniew liet deze organisatie teveel van zijn, de rest zal wel uit solidariteit ontslag zich horen, ze waren 'te luidruchtig'. Daar genomen hebben', herinnert hij zich later, meeste ontslagen zijn gevallen in Wardoor verdween de Samorzad enige tijd van het studententoneel, hoewel het wettelijk schau. Maar ook de Adam Mickiewiczgeregeld was dat ze in de senaat konden jUniversiteit ontkwam er niet aan. Pikant 'detail is dat de Minister van Hoger Onderzitten. De meeste studenten zijn echter niet in po- *wijs die verantwoordelijk was voor de ontlitiek geïnteresseerd. Ze moeten studeren •slagen, zelf rector is geweest aan de en daarnaast werken om wat bij te verdie- 5 Mickiewicz-Universiteit. nen. Zbigniew: 'Het zijn eerder realisten . -,. . dan radicalen. Ze willen wel enige verande KRAKÓW ring binnen het systeem, maar ze willen die De situatie, zoals die zich aan de Akademia verandering niet zelf te weeg brengen of Ekonomiczna in Kraków voordoet, verversnellen. Ze vertrouwen op de goede be- schilt in wezen niet veel van die in Poznari. doelingen van de regering'. De5000 studenten, die hier aan de faculteiDe situatie op het politieke front is nu wat ten economie van de productie' en 'eco-

nomie van de handel' studeren, hebben welgeteld één afgevaardigde in de senaat. Van een behartiging van de specifieke belangen van de studenten uit Kraków is hier geen sprake, omdat dit studentlid een afgevaardigde is van de Algemene Studentenbond. Afvaardigen heeft in Polen nu eenmaal een bijsmaakje. Alleen die studentenorganisaties die het algemeen belang nastreven en niet in strijd zijn met de wet kunnen leden afvaardigen in de beleidsorganen. Vooral het criterium van het algemeen belang wordt door de minister op zijn eigen wijze geïnterpreteerd. Zo worden 'onwenselijke activiteiten' al direct door de politiek afgestraft. Een van de wetenschappelijk medewerkers van de Academie van Kraków die lid is geweest van de vakvereniging Solidarnosc is Wiktor Glogowski. Hij hangt nog steeds de ideeën van deze verboden beweging aan maar zijn activiteiten heeft hij op een laag pitje moeten zetten. Zijn lidmaatschap van Solidarnosc heeft hem toendertijd bijna zijn baan aan de academie gekost. Een tijd lang heeft hij geen college mogen geven: de autoriteiten vonden het van belang dat docenten die lid waren van Solidarnoéc geen contacten hadden met de studenten. Zijn onderzoekswerkzaamheden mocht hij wel voortzetten en binnenkort hoopt hij te promoveren. Tegenwoordig staat Wiktor Glogowski ook weer voor de collegezalen. 'Na de Staat van Beleg werden allerlei commissies ingesteld die moesten onderzoeken in hoeverre het wetenschappelijk personeel de 'socialistische waarden' nastreefden', zegt Glogowski, 'meer dan 80 procent van de docenten was in het begin van de jaren 80 lid van Solidarnoéc. De meesten zijn nu niet meer actief vanwege het gevaar dat het mee kan brengen'. 'Die onderzoekscommissies gingen als volgt te werk. Eerst werd de directe chef van de docent op het matje geroepen. Deze moest dan vertellen over de wetenschappelijke activiteiten van zijn ondergeschikte en over zijn stellingname ten aanzien van Solidarnosc en de Staat van Beleg. Dan moest de docent zelf voor de commissie verschijnen en de slotvraag luidde dan meestal: bent u bereid les te geven conform de socialistische geest? Door een stom toeval ben ik zelf nooit voor zo'n commissie hoeven te verschijnen', zegt Glogowski.

op het onderzoeksterrein te liggen, het geven van onderwijs wordt naar het tweede plan verwezen. Niet alleen het wetenschappelijk personeel ondervindt de consequenties van de Wet op het Hoger Onderwijs van 1985. Ook voor de studenten zijn de gevolgen minder leuk. Zo is er een strengere controle op de studieduur ingevoerd. Een student die eenmaal voor een tentamen gezakt is, mag dat tentamen nog maar één keer overdoen. Deze maatregel is genomen om de studenten wat meer te motiveren voor hun studie: slechts een kwart van de studenten studeert binnen de vastgestelde termijn van vijf jaar af. Rector Piasny uit Poznatï vindt dat de studenten vaak een negatieve houding hebben: ze studeren om het student zijn. 'Als student krijgen ze een behoorlijke toelage én ze genieten nog eens van een plezierig leventje. Ze hoeven zich geen zorgen te maken om een baan. Verder kiezen veel studenten na hun afstuderen voor een tweede studie. Als ze daarmee klaar zijn, zijn ze meestal ouder dan 27 en dan hoeven ze niet meer in militaire dienst', aldus Piasny.

VOORRECHTEN ^m^^^mm^mzi^^'i^^i Een andere maatregel die voortvloeit uit de Wet van 1985 is dat de betere studenten ook betere kamers krijgen. Een 'betere' kamer is dan een kamer die je met één andere student moet delen in plaats van met drie anderen. De condities waarin de Poolse student moet leven zijn niet te vergelijken met die van de Nederlandse student. Poolse studenten worden gehuisvest in een 'Dom Studencki', een groot grauw blok beton met lange smalle gangen, een keuken, drie douches en drie toiletten voor 30 studenten en kamers voor twee, drie of vier personen. Goede cijfers halen is hier een van de manieren om aan een betere kamer te komen. Er zijn ook andere methodes, tenminste als

we de verhalen van studenten kunnen geloven. Een student gaf aan de rector van de Academie van Kraków een paar pakken koffie en kon direct een grotere kamer betrekken. Terwijl een partijlid ons voorhield dat Polen zich in het laatste stadium van de overgang van het kapitalisme naar het socialisme bevindt, vieren paradoxaal omkoperij en zwarte handel hoogtij. Poolse studenten die naar het buitenland willen worden aan een strenge selectie onderworpen. Studenten uit Poznatï moeten een zeer hoog tentamengemiddelde hebben (3,9 op een schaal van 5), ze moeten redelijk Engels kunnen spreken en verder speelt mee of ze actief zijn in een of andere studentenorganisatie. Voor al die activiteiten kunnen ze punten behalen. Zelfs door Nederlandse studenten te begeleiden konden ze hun puntentotaal opschroeven. De situatie in Kraków is minder streng. Een redelijk tentamengemiddelde is voldoende (een 3,5) en het feit dat ze in het Engels kunnen motiveren waarom ze naar het buitenland willen. Begeleiding levert daar geen punten op. Het is achteraf gezien erg vreemd dat Poolse studenten niet massaal in opstand zijn gekomen tegen de invoering van de Wet op het Hoger Onderwijs van 1985. Er werd flink in hun rechten gesneden en alleen de minister van Hoger Onderwijs heeft zelf een uitbreiding van zijn interveniërende mogelijkheden bewerkstelligd. Zelfs de rector, toch veelal een zetbaas van de minister werd in zijn vrijheden beknot. Zo mag tegenwoordig de 'Milicia' zonder toestemming van de rector de universiteitsterreinen betreden, iets wat voor 1985 nog onmogelijk was. Er is wel enige tegenstand tegen de Wet geweest, 'maar in dit systeem luistert de overheid naar niemand', zoals dr. Jerzy Pomorski zei. De Poolse studenten en wetenschappers hebben zich bij de Wet neergelegd.

Dr. Jerzy Mikulowski-Pomorski doceert Internationaal Recht en Economische Organisaties aan de Academie van Economische Wetenschappen in Kraków. Hij vertelt dat er een sterke weerstand tegen de Wet van 1985 is geweest. 'Het bracht het sociale leven van deze academie om zeep', zegt hij. 'De gevolgen voor het wetenschappelijk personeel zijn van dien aard dat er een erg hoge werkdruk is ontstaan. Vooral wat de promoties betreft. Vóór de Wet van 1982 mocht je 'levenslang' doctor blijven. Veel gepromoveerden voelden zich gesetteld en hadden veel bijbaantjes. Door de Wet van 1982 moest je plotseling binnen acht jaar verder promoveren. Zo werd de termijn voor het schrijven van een tweede proefschrift, dat na succesvolle verdediging het recht geeft op de titel 'habilitatus',door de nieuwe Wet aan nog striktere grenzen onderworpen. Gebeurde dat niet binnen de gestelde termijn, dan zou ontslag onherroepelijk volgen. Een vreemde gang van zaken: het bedrijfsleven heeft geen enkele behoefte aan doctoren die zich ook habilitatus mogen noemen, daar kunnen enkel goede managers geplaatstworden', aldus dr. Pomorski. Het is volgens hem een gevaarlijke ontwikkeling; de nadruk komt voor de docenten teveel 14 n o v e m b e r 1986

OLIVETTI M l 9. EEN WEERGALOZE AANBIEDING Olivetti IS de op een na grootste personal computerleverancier ter wereld En de M19 is een personal computer voor professionals Een juweeltje van technisch vernuft met ongekende topprestaties Volledig IBM-compatibel Vanwege de bijzondere relatie met de Nederlandse universiteiten doet Olivetti een ongelooflijk aanbod de M19 PC geheel compleet, inclusief twee floppy disk dnves, MS-DOS en GW/BASIC software geen f 4 000,- maar slechts f 2 990,- incl btw' Haast u, want dit aanbod is maar tijdelijk'

• IBM IS een weltig gedeponeerd handelsmerk van Inlernalional Business Machines (USA)

MEER INFORMATIE

OLIVETTI M l 9. PERSONAL COMPUTING CUM LAUDE!

olivelli

• Intel 8088 processor, 4,77 MHz Kloksnelheid • MS/DOS bestunng • 256 Kb RAM intern geheugen on-board uit te breiden tot 640 Kb • twee 360 Kb floppy-disk stations • tnllingsvrij, monochroom beeldscherm met hoge resolutie (640 x 400 pixels) • standaard senele en parallelle poorten voor aansluiten van randapparatuur • geruisloos (geen ventilator) • te gebmiken als stand-alone PC, in lokaal netwerk (LAN) of als intelligent werkstation aan het mainframe • volledig IBM* compatibel • Olivetti vormgeving, kwaliteit en service • opties o a kaart voor Lokaal Netwerk (LAN), BSC/SNA communicatiekaart, 20MB hard-disk, expansiebox voor IBM* uitbreidingskaarten

B I J H E T R E K E N C E N T R U M VAN UW

UNIVERSITEIT

TE BERDE

Met verbazing heb ik kennis genomen van de vi­ sie van de heer Stalpers op de spreiding van woonwagenbewoners in een 14­taI kampjes in Tilburg (artikel van T. Asselbergs in Univers nummer 9 van 24 oktober j.l.). Ten aanzien van een tweetal punten zou ik willen reageren. Op de eerste plaats kan ik mij niet aan de indruk onttrekken, dat de heer Stalpers trouw volger is van een hardnekkige manier van denken, die voortdurend duidelijk te signaleren valt, wan­ neer gesproken of geschreven wordt over bewo­ ners van woonwagens, als zou dat een volslagen ander type mensen betreffen. Woonwagenbe­ woners: ik mag veronderstellen dat de heer Stal­ pers bedoeh: zij die met een woonwagen of sta­ caravan een woonwagenkamp bewonen en die dus onder het regime van de woonwagenwet van 1968 vallen. Niet alle bewoners van woonwagens dus, want circuslieden, kermislui, parttime cara­ vanbewoners in de maanden juli t/m september, woningnoodgevallen of mensen die om de on­ leefbare slaapwijken in de grote steden te ont­ vluchten in de praktijk een groot gedeelte van het jaar de sta­caravan op de camping bewonen, zij allen vallen niet onder genoemde wet. Zij blij­ ven dan ook buiten het gezichtsveld van de heer Stalpers, wanneer deze zijn visie geeft over de spreiding van woonwagenbewoners en daarmee ­ mogelijk geheel onbewust ­ een heel apart type van in woonwagens verblijvende mensen op het oog heeft. WONDERLIJK! Geen kritisch woord over een voor de hand liggende konklusie, namelijk dat de woonwagenwet, waarvan de regionale sprei­ dingsplannen uiteindelijk uitvloeisel zijn, niet al­ léén het wonen in een wagen of sta­caravan re­ gelt, doch blijkbaar óók nog eens een bijzondere groep mensen aangaat. En inderdaad: de woonwagens en sta­caravans die op de zgn. kampen kunnen worden aange­ troffen, mogen slechts bewoond worden door hen die daarvoor een speciale vergunning heb­ ben, welke slechts verleend kan worden, indien aantoonbaar gemaakt wordt dat er afstamming is van 'echte' woonwagenbewoners. Sinds het wetenschappelijk (?) onderzoek van ene Pater Wernink (1959) heeft immers de volstrekte afscheiding van een 'soort' woonwa­ genbewonende Nederlander­medelander zich kunnen voltrekken, geformaliseerd in de eerder genoemde woonwagenwet van 1968. Sinds begin jaren zestig hebben we ook kunnen vernemen, dat de gehanteerde kenmerken voor deze 'al­echte' woonwagenbewoners verbazing­ wekkend veel gelijkenis vertoonden met de krite­ ria, die door rassen­biologen en eugenetici in Nazi­Duitsland werden geformuleerd en gehan­ teerd om te bepalen wie wel en wie (nog) niet de reis naar Oosteuropese kampen kon aanvangen. Het lijkt erop of de heer Stalpers intuïtief iets aangevoeld heeft, wanneer hij voorzichtigheid Als, over ruim een halfjaar, de verkiezingsstrijd weer losbarst, er in de corridor geen enkel plekje meer 'on­be­posterd' zal zijn en de stembiljetten in de bus vallen zal het schouders ophalen weer beginnen. Met name zevenhonderd eerstejaars en nog velen met hen zullen zich bedolven vinden onder pamfletten en (eenlettergrepige) fractie­ namen I V P, PSF, PEF, VES... Iedereen zal hetzelfde roepen 'STEM OP ONS!', maar het antwoord op de hamvraag 'Wat zijn jullie dan?' zal niet verstaan worden, een andere fractie roept er weer doorheen. De opkomstpercentages bij de verkiezingen van de studentleden van de faculteitsraad zijn nooit hoog. Meer dan de helft van de studenten laat het afweten en levert het formulier niet in. Zoiets geeft toch te denken. Heerst er een mentaliteit van 'Ik heb toch niets in de melk te brokkelen... alles wordt in Den Haag (!) beslist', ligt het aan de laksheid van de student of gebrek aan regelmatige, duidelijke informa­ tie? Vaak horen fracties dat in de verkiezingstijd er alles aan wordt gedaan om stemmen binnen te halen maar dat studenten er in de loop van het jaar niets meer van horen. Een terechte klacht, vind ik. Om te snappen waar de faculteitsraad nu 'thuis hoort' eerst iets over de opbouw van de KUB. De KUB wordt bestuurd door het College van Bestuur (een soort dagelijks bestuur) en de Ho­ geschoolraad (een soort algemeen bestuur). I n I

^_

Univers

Spreiding van woonwagenbewoners

Integratie met het mes op de keel betracht om niet in stereotypering te vervallen. Maar verderop in het artikel kom ik toch weer termen tegen als 'sub­soort bij subsoort', wan­ neer hij zijn pleidooi voor het huidige sprei­ dingsbeleid naar een einde voert. Nadere uitleg van dergelijke begrippen zou op zijn plaats zijn. Wat wordt er mee bedoeld? Een onderscheid tussen 'echte' en 'minder echte' en 'verschrikkelijk echte'? Of mogelijk 'goede' die ­ ik citeer ­ 'op de kam­ pen een stijl van hoger leven hebben willen ma­ ken' tegenover 'minder goede' ... 'voor wie dat woonwagenkamp een anonieme plek is om eventueel ook crimineel te zijn' (einde citaat)? Waar kun je een dergelijk geprogageerd en uit­ gevoerd beleid dan nog meer aantreffen? Welke mensen worden op soortgelijke manier naar soort ingedeeld? Vanwaar toch dat denken in dergelijke soorten en sub­soorten, hoe dat dan ingevuld zal kunnen worden, als vooraf al ge­ konstateerd wordt dat enkel de woonvorm af­ wijkend is en er in feite van een zelfde grote dif­ ferentiatie sprake is als in de normale samenle­ ving, wat dat dan ook weer zou mogen zijn. Eveneens zou het door Stalpers gehanteerde be­ grip 'cultuur' inzake woonwagenbewoners een nadere uitleg en verduidelijking behoeven. Im­ mers: ook hierin bemerk ik nogal uiteenlopende opmerkingen. Ik citeer: 'Er was wel een eigen ge­ meenschap ontstaan, maar die had nogal afwij­ kende culturele kenmerken'. En verderop: '... en wat hun cultuur betreft eerder een variant op dat bestaande dan een tegen­cultuur'. Dat wekt de indruk dat het nog wel meevalt met dat volstrekt eigens en het doet tevens vermoeden, dat het beeld van een volslagen ander type mens ook weer snel aan wijziging onderhevig is.

^^—TE BERDE—^

Nog een tweede punt van kritiek en dat betreft de opmerking aan het eind, waar de heer Stalpers als zijn mening kenbaar maakt, dat die kleine kampjes heel verstandig zijn. Een mening die ik grotendeels zou kunnen en willen delen, ware het niet dat er een onstellend dwangmatig karakter aan ten grondslag ligt. Even terug in de historie. De woonwagenwet van 1968 onderbouwde een beleid, dat op het moment van aannemen in de beide Kamers (begin 1968) al een kleine tien jaar gewone praktijk was. In konkreto: het opheffen van bestaande kleine kampjes en halteplaatsen

en het realiseren van een netwerk van ruim 50 re­ gionale kampen op basis van intergemeentelijke samenwerking. Regionale kampen, bedoeld voor een 60­80tal gezinnen en uitgerust met een assortiment aparte voorzieningen, waar de burger U tegen zegt. Eigen maatschappelijk werk, eigen opbouw­ werk, eigen sociaal­cultureel werk, eigen onder­ wijs, eigen werkgelegenheidsvoorzieningen. Soms eigen kraamkamers, in alle gevallen eigen kampbeheerders om te kontroleren wie van de kunstmatig geselecteerde groep wanneer op welk kamp standplaats zocht. Regionale kampen, inderdaad uitgerust met ver­ harde standplaatsen en kleine schuurtjes met sa­ nitair in de vorm van een wc zonder spoeling, alsook met een beperkt aantal pompen voor de watervoorziening. Bovendien voorzien van een slagboom op de toegangsweg, alsook ommuurd of met prikkeldraad gemarkeerd en steeds weer strategisch gelegen aan kanaal, spoor, grens of autoweg, ver weg van dorp of stad. Zij die kleine kampjes bevolkten, werden zonder uitzondering vriendelijk doch dringend verzocht uit eigen beweging koers te zetten naar deze regi­ onale centra (het woord kamp moest vervangen door het nette 'centrum' teneinde de herinnering en gelijkenis met kampen uit de periode 1933­ 1945 te vermijden). Uit eigen beweging om daar­ mee te voorkomen dat een gedwongen vertrek zou moeten plaatsvinden. Creatieve gemeenten stelden vaste uitkeringen in het vooruitzicht om moeilijkheden te voorkomen. Ondanks herhaaldelijk en nadrukkelijk waar­ schuwen o.a. van de zijde van de woonwagenbe­ woners zelf, ondanks meerdere recente voor­ beelden van concentratiegedachten (de gettho's in grote buitenlandse steden, de woonoord­ex­ perimenten in eigen land) werd in snel tempo uit­ voering gegeven aan het hierboven globaal ge­ schetste beleid, daar het immers het bevorderen van het maatschappelijk welzijn van de woon­ wagenbewoners aanging. De eenheidskoek die centralisatie heette, was bij voorbaat gedoemd te mislukken en veel sneller dan iemand had kunnen vermoeden diende ver­ vanging plaats te vinden in de vorm van een­ heidsworst, decentralisatie genaamd. Grote kampen, ongeacht hun geschiedenis, die­ nen te worden afgebouwd en vervangen door kleine kampjes, m eerste instantie van 3­5 wa­ gens, in een later stadium (om al te groot verzet te voorkomen) tot een maximum van 15 wagens. Zonder uitzondering mag 'gekozen' worden voor vrijwillig dan wel gedwongen transport naar deze kleine centra.

Studentenfracties in de faculteitsraad economie:

Onbekend en dus onderkend? deze raad zijn o.a. alle geledmgen binnen de KUB vertegenwoordigd: studenten, weten­ schappelijk personeel en niet­wetenschappelijk personeel. Hier worden zaken behandeld die over alle faculteiten heen gaan. Bijvoorbeeld studentenbeleid, sportvoorzieningen, begro­ ting. Een dergelijke opbouw vinden we ook per facul­ teit maar dan m.b.t. zaken die specifiek met, in dit geval Economie te maken hebben. Het facul­ teitsbestuur behartigt de dagelijkse gang van za­ ken en bereidt de vergadering van de Faculteits­ raad voor. De Faculteitsraad zelf is, zoals dat zo mooi heet, het beleidsbepalend orgaan van de Faculteit en telt 20 zetels (10 voor wetenschappelijk perso­ neel, 2 voor niet­wetenschappelijk personeel en 8 voor de studenten). Met uitzondering van de studentleden worden de leden gekozen voor een periode van twee jaar. De meeste leden zijn lid van een fractie. Eigen­ lijk zijn fracties het best met partijen te vergelij­ ken. Bij het wetenschappelijk personeel zijn er de Onafhankelijken, PS'80 en bij de studenten vinden we er meer nl.: VES (Vereniging Econo­ mie Studenten); Fiscaal Economen; PEF (Pro­

.— ■ "i'­,'''?.t,""<i^ jiA ''':~} ' ■­■■'­;V'"ffi"

■ ■­ ­""­ '"^^ '

''^'■yi'.^sri^'-S'-t-i

gressieve Economen Fractie); studentafgevaar­ digde uit Subfaculteit Econometrie. Wat doen deze studenten zoal? Ten eerste is het bij de fractie extra druk een week voor de Faculteitsraadverkiezing (die openbaar is!). I n het weekend komen de raadspapieren thuis (stapels) die doorgelezen moeten worden, hierna besproken moeten wor­ den met de andere fractieleden. Er worden standpunten bepaald, dingen nagezocht, infor­ matie opgevraagd en dan overleggen de studen­ tenfracties nog eens tesamen. De studentenfrac­ ties staan beslist niet recht tegenover elkaar, lo­ gisch omdat ze tenslotte allemaal hetzelfde be­ lang behartigen: dat van studenten.

^—TE BERDE—^

Dit vooroverleg vindt Islaats om een eventueel compromis te sluiten om te zorgen dat er voor studenten het beste uit komt. Dan is er de verga­ dering zelf die elke 6 weken op een donderdag­ middag plaatsvindt. a

*»sfr

w

Met name kontrole­aspekten liggen ten grond­ slag aan dit beleid, in woonwagenterminologie spreidingsbeleid geheten. Door een uiterste ver­ waarlozing van normaal beleid zijn ­ dat zij toe­ gegeven ­ de grote kampen en dan met name die welke onder grote druk en dwang tot stand zijn gebracht, uit de hand gelopen. Maar daar was al jarenlang voor '68 met grote klem op gewezen! Daaruit de argumentatie putten voor de even­ zeer gedwongen decentralisatie ­ ik herhaal ­ als nieuwe eenheidsworst­van­hetzelfde­deeg, is hetzelfde als met de ogen dicht in een sportwa­ gen op het spitsuur door het centrum van de stad jakkeren en uiterste verbazing ten toons preiden ten aanzien van de vooraf te voorziene brok­ stukken. Integratie­met­het­mes­op­de­keel, zo zou naar mijn mening het overheidsbeleid t.a.v. een selekt gezelschap wagens bewonende Nederlanders het meest duidelijk getypeerd kunnen worden. Géén spoor valt daar te bespeuren van genuan­ ceerd beleid met het oog voor de volkomen an­ dere historie, die plaatselijk onder de verschil­ lende grote kampen gelegen is. Om dan nog maar te zwijgen over een zo noodzakelijke po­ ging om het steeds dieper wortel schietende wan­ trouwen van de betreffende woonwagenbevol­ king in al hetgeen verband houdt met overheids­ beleid, langzaam om te buigen in de richting van vertrouwen in een beleid, dat niét langer geba­ seerd zal zijn op soorten mensen en subsoorten daarvan, ras­echte en bastaard bewoners meer­ en minderwaardigen, maar dat hoog in het vaan­ del heeft staan GELI JKWAARDI GHEI D, on­ geacht kleur, ras, religie, huisvestingstype en ga zo maar door. Dat zal zijn tijd nog wel duren, wordt wel eens opgemerkt. Dat mag een grote illusie genoemd, denk ik soms. Maar hoe dat zij, intussen mag ik wel een toch wat meer genuanceerde visie ver­ wachten van de heer Stalpers omtrent hetgeen er momenteel speelt rondom de verplichte sprei­ ding. Des te meer nog daar waar de heer Stalpers zegt in het verleden veelvuldig kontakt gehad te hebben met woonwagenbewoners, ontdekt te hebben dat er met hen te praten valt en advise­ rend tracht te bevorderen op bezoek te gaan, ten­ einde er goede vrienden aan over te houden. Tot slot nog een kleine opwelling t.a.v. ­ citaat ­ 'De romantiek van het woonwagenleven ging weg in die rommelige barak ken wereld'. Ik pieker en pieker, maar slaag er niet in om ook maar een tipje van die romantiek­sluier opgetild te krijgen. Of speelt ook hier weer een bepaalde manier van denken? Te weten het meegaan in het voortdurend beklemtonen van het toch zo kunstmatig anders zijn, waarna op den duur ver­ geten kan worden dat het toch zo kunstmatig was! Een legitimering in spé met hele nare gevol­ gen voor hen die slachtoffer zijn. G. Gielen

Natuurlijk blijft het niet bij die éne week. Door het hele jaar heen komen de meeste fracties minstens eenmaal per week bijeen, spreken plannen door, gaan achter mistoestanden aan, vragen om informatieen wisselen papieren uit en resultaten van andere (commissie­)vergaderin­ gen. Ook kunnen fracties zelf voorstellen voor de Faculteitsraad maken, wat dan weer in onder­ ling overleg met anderen gebeurt. De Faculteitsraad zelf heeft nog een aantal advi­ serende commissies waar studenten zitting in ne­ men, bijvoorbeeld de Onderzoekscommissie en Studierichting (sub­) commissie(s). Deze laatste(n) zijn het meest interessant voor studenten. Hier worden zaken besproken die di­ rect met het onderwijs te maken hebben zoals re­ sultaten van evaluaties, slagingspercentages, op­ bouw van de studie, problemen met verloop van bepaalde vakken, advies m.b.t. invoeren/af­ schaffen van vakken etc. Om tenslotte nog een paar concrete zaken te noemen waarover in de Faculteitsraad, naast de al genoemde, wordt beslist (en dus zeker niet 'In Den Haag'): aantal studentassistentschappen per vakgroep; toewijzing budgetten; samenstel­ ling van het faculteitsbestuur; samenstelling van onderwijsprogramma's; benoeming hooglera­ ren, etc. Als je nog suggesties, op­ of aanmerkingen hebt of vragen wat mijn fractie (VES) extra doet bel dan gerust! 013­420005 Petra Koselha

'^^^'^

•■' 14 november 1986

Met de UNIX-gestuurde IBM 6150 Microcomputer kuntuookuitrekenen hoeveel geld u bespaart.

Met de 6150 introduceert IBM een multifunctionele microcomputer waarvan de prestaties en de prijs (v^.zo'n f35.000,-) menigeen zullen verbazen. UNIX Deze 32-bits computer heeft 'n RISC microprocessor en heeft'n AIX operating systeem. I)it is een door IBM ontwikkeld besturingssysteem, dat alle mogelijkheden biedt van UNIX® en nog veel meer. TOKPASSINGKN Naast administratieve toepassingen is de IBM 6150 zeer geschikt voor professionele toepassingen in CAD/CAM systemen. Daarbij is het systeem al te stemmen op het aantal gebruikers. Van een tot zestien aansluitingen, waarbij u gebruik kunt maken van o.a. K'PHKRNF/r en ASCII-terminals. De nieuwe IBM 6150 werkt voor u zowel in een IBM omgeving als in een niet-IBM omgeving.Compatibiliteits problemen behoren tot het verleden. \l\i

n hdnil.'Uiii. rk v.in l l i \ l 1 M \

INFORMATIE Voor meer informatie kunt u bellen met het IBM klanteninformatienummer 020-5653300. U kunt zich ook wenden tot één van de volgende IBM Dealers: Alpha Computer Diensten B.V., Hettenheuvelweg 51, 1101 BM Amsterdam, 020-5673911. - Storkdata B.V., Vlaardingenlaan 11, 1062 HM Amsterdam,020-5189555.Inlo'Products Holland B.V., Duitslandweg?, 2411 NT Bodegraven, 01726-19346. - PP Computer Centers, Ingenieursgroep Ir.A.Kooijman B.V., Hoofdstraat 119,3971 KG Driebergen, 03438-21051. INAD Computer Groep B.V., Professor ^ Dr. Dorgeiolaan 20,5613 A M Ki nd hoven, P 040-438407-Gn>enock Engineering B.V, IWkkeler Es 26,7547 SM Ensched(>, 053-306537 - Multiware Computer Services B.V, Doesburgweg 7, 2803 PL y , Gouda, 01820-62922. - Inter Access Systems B.V, Naarderstraat 66, ==:^^ = 1251 BE Earen,02153-13()(K). I r r P l H :

Tl hdrnl« I-m» rk van \ l ^ l tii <lt V^tnandcn Idtiilrn 1 IMMiNt- I i

KnitTk vdn \ c n i \ ln<

Univ

JUR ECO RECTIFICATIE De mededeling in het universiteitsblad van 31 oktober 1986 inzake de over­ gangsregeling voor mondelinge tenta­ mens voor een aantal vakken in de fiscaal­economische en fiscaal­ juridische studierichting is onjuist. De juiste regeling is als volgt: Inkomstenbelasting­winst en vennoot­ schapsbelasting: zij die vóór 1 septem­ ber 1984 het propedeutisch examen hebben behaald kunnen mondeling tentamen blijven afleggen. Zij die na 1 september 1985 het propedeutisch examen hebben behaald zullen schrif­ telijk tentamen moet afleggen. Internationaal belastingrecht: zij die vóór 1 september 1983 het propedeu­ tisch examen hebben behaald kunnen mondeling tentamen blijven afleggen. Zij die na 1 september 1983 het prope­ deutisch examen hebben behaald zul­ len schriftelijk tentamen moeten afleg­ gen.

JUR VAKGROEPSECRETARIAAT Vanaf 1 november 1985 is een kleine wijziging opgetreden in de ondersteu­ ning van de voor de vakgroepen te ver­ richten werkzaamheden: Vanaf 1 november 1986 verricht Renée Rijkens als vakgroepsecretaresse werkzaamheden voor de vakgroep wijsbegeerte van het recht, Marian Kok­Stolp als vakgroepsecreta­ resse voor de vakgroep encyclopedie.

­g^^lP'T'' '''^ V '''""v"

MAANDAG l7­t1 asp^geso^ of feamigroeflt^oer> mndergDulasH of böergbf«*3h»rst mexiconnkof witte bon&n 'm tomstensaus Veg.; goufs^ ­ r«öwco mix ­ f ijst OINSOA<3T8"11 erwtert$o^ of groer*ete>uiliomo^ jacshtsam ­ dopeniVt«ft/appeimöe& ofaridljvie^ andsjvjesia ­ patateö Uw& ­" <3p Of t i ^ e r e kerveSso^p macaroni 'ies in tomatensaus alade­k^asöf Ttaissesaus ■■ème

Veg,:inac r­

D0< metm

netiüiass

WUZIGING COLLEGEROOSTER Het keuzevak wetgevingsleer (donder­ dag van 10.30­12.30 uur) is verplaatst van zaal CZ 104 naar zaal AZ04. PRIVAATRECHT III, ONDERDEEL PERSONENEN FAMIUERECHT: De syllabus Privaatrecht III (onderdeel Personen­ en familierecht) is verkrijg­ baar in het dictatenmagazijn onder nummer: 650­86.153. Studenten die voor dit onderdeel in de­ cember 1986 tentamen willen afleg­ gen, worden verzocht om op korte ter­ mijn kontakt op te nemen met mr. P. Vlaardingerbroek (tel. 013­662932). OMVANG DOCTORAAL WERKGROEPEN Herhaaldelijk is gebleken dat de om­ vang van de doctoraal werkgroepen te wensen overlaat. Mede verantwoorde­ lijk voor deze situatie zijn de studenten die er nog eens uitdrukkelijk op worden gewezen dat het maximum aantal deel­ nemers is gesteld op 30 personen. PRIVAATRECHT A EN B PROPEDEUSE Mededeling voor recidivisten Studenten die in de dec/jan.­periode na een afwijzing in het vorige college­ jaar opnieuw tentamen privaatrecht A en/of B willen afleggen, moeten reke­ ning houden met het volgende: de stof voor de tentamens is enigszins gewij­ zigd. Het nieuwe werkboek is daarom als voorbereiding op de tentamens noodzakelijk. Van belang is voorts dat de begripsvraag, zoals die vorig jaar op de tentamens werd voorgelegd, ver­ valt. In plaats daarvan komt een opstel­ vraag (zie voor voorbeeld het tentamen van augustus 1986 toen de opstelvraag het alternatief vormde voor de begrips­ vraag; ook het nieuwe werkboek geeft voorbeelden van opstelvragen).

Var/di ALBERT HEIJN STUDIEBEURS Deze studiebeurs, groot f 20.000, — , heeft ten doel de ontvanger daarvan in staat te stellen een studie te maken van de vraagstukken waarvoor goederen en/of diensten distribuerende bedrij­ ven worden gesteld; met name onder­ nemingen die de detailhandel in le­ vensmiddelen uitoefenen. De studiebeurs kan worden toegekend aan hem of haar die aan enige instelling van wetenschappelijk onderwijs is af­ gestudeerd of binnenkort zal afstude­ ren. De studie mag van economische, maar ook van planologische, rechtsweten­ schappelijke of technische aard zijn. Mogelijke andere studie­objekten zijn de verhandeling, bereiding, opslag en transport van consumptiegoederen. Gegadigden dienen zelf het onderwerp van de studie te bepalen. E en uit de studie voortvloeiende publikatie is voor iedereen toegankelijk. Door aanvaarding van de studiebeurs bindt de ontvanger zich een in overleg met het Comité van Keuze overeenge­ komen studieprogramma te volvoeren en tussentijds het Comité op de hoogte te houden van de voortgang van de studie. Aanmelding dient vóór 31 december 1986 te geschieden bij het Secretariaat van de Raad van Bestuur van Ahold nv, Ankersmidplein 2 te Zaandam, tele­ foon 075­592202, waar ook de nodige inlichtingen kunnen worden Ingewon­

Vag.: gt

soja/te TANZANIA Op donderdag 27 november organi­ seert de Tanzania Stichting Tilburg een diskussiemiddag over 'Tanzania en het IMF'. De recente overeenkomst tussen Tanzania en het fonds Is de direkte aan­ leiding voor deze bijeenkomst. Centrale vragen zijn: hoe moeten we de algemene IMF­konditles beoordelen en heeft Tanzania na jarenlang verzet

Univers

ECO BESLISKUNDE De eerstvolgende gelegenheid voor het tentamen Besliskunde 3 zal plaatsvin­ den op maandag 19 januari 1987 om 9.30 uur In collegezaal CZ 111. Opgeven voor 1 januari 1987 bij de stu­ dentenadministratie.

INTERNATIONALE ECONOMISCHE BETREKKINGEN, 3a JAARS F.F.S. (lEB 2a). Degenen die zich schr'rftelijk (via de in­ tekenlijst) hebben opgegeven om het computerspel te spelen op maandag24 november a.s., dienen daartoe op die datum aanwezig te zijn om /S.OOuur in zaal CZ218. De overige studenten worden geacht het spel te spelen op vrijdag 21 novem­ ber om 19.00 uur in zaal CZ 218. De voorbereiding op het spel voor alle lEB 2a studenten vindt plaats op woensdag 19 november om 08.30 uur in zaal AZ 9.

RECTIFICATIE TEV Algemene Leden Vergadering van de Tllburgse Econometristen Vereniging. Datum: 20 november 1986 plaats: P.U.F. tijd: 13.30U Agenda: zie Univers nr. 11.

BEDRIJFSINFORMATICA Zij die nog tentamen willen afleggen voor het (keuzevak) Bedrijfsinformati­ ca (355.020) (Prof.dr. Ir. G. Nielen en Prof.dr. J. Kleijnen) worden er op ge­ wezen dat zulks slechts tot 1 januari 1987 nog mogelijk Is na overleg met Prof.dr. Ir. G. Nielen. en slep)ende onderhandelingen gunsti­ ge voorwaarden weten te bedingen. De centrale lezing zal worden verzorgd door Drs. P. Hoebink (Derde Wereld Centrum Nijmegen). Dr. G. de Rolj (KUB) en J. Oldenveldt (Tanzania Ko­ mite Utrecht) zullen op de lezing reage­ ren. 27 november, 15.00 uur, AZ 04, KUB.

HLM OVER ARBEIDSTERSVERZET Maandag 17 november om 20.00 u ver­ toont de Werkgroep Polek de film 'Baas in eigen fabriek'. Het Is het ge­ filmde verhaal van de opstand van tex­ tieiarbeidsters in een franse fariek. De vrouwen komen massaal In verzet te­ gen de slechte arbeidsomstandighe­ den en verhoudingen, wanneer er twee opstandige arbeidsters ontslagen wor­ den. De film toont dat alleen door een eensgezind en solidair optreden iets bereikt kan worden. Hoewel de film uit 1972 stamt. Is het onderwerp nog steeds uiterst aktueel. De film wordt vertoond in het kader van de Inleidende Kursus van Polek, maar is voor iedereen gratis toeganke­ lijk. De plaats van vertoning Is zaal PZ­12opdeKUB.

PSY MEDEDELING PSY Op donderdag 20 november a.s., 's avonds van 20.00 tot 22.30 uur, organi­ seert de vakgroep Ontwikkelingspsy­ chologie een bijeenkomst voor stafle­ den van de vakgroep en doctoraalstu­ denten, die Kinder­ en Jeugdpsycholo­ gie en/of Ontwikkelingsleer in hun pakket hebben. Plaats: De multlfuncl­ tonele ruimte (P.U.F.). De bijeenkomst is in de eerste plaats bedoeld voor studenten die Kinder­ en Jeugdpsychologie, Ontwikkelingsleer of Neuropsychologie als hoofdrichting hebben, dan wel de twee eerstge­ noemde vakken binnen de gecombl­ neeerde richting gekozen hebben. An­ der doctoraal studenten die cursussen K&J en/of Ontwikkelingsleer volgen, zijn echter ook welkom. Programma­onderdelen zijn: Inleiding door Prof.dr. J.M. van Meel; presenta­ tie TOSK; student­lldmaatschap vak­ groep en verkiezing student­leden vak­ groepsbestuur; onderzoeksprogram­ ma vakgroep en scriptie­mogelijkhe­ den; borrel.

szw COLLEGE SOCIALE ZEKERHEIDSECONOMIE II

SPORTDAG Op initiatief van het niet­wetenschap­ pelijk personeel van de Subfaculteit Psychologie wordt georganiseerd EEN SPORTDAG voor alle personeel en studenten van de subfaculteit. Datum: zondag 14 december 1986 Tijd: 13.00­18.00 uur. Plaats: Studentensporthal. Onderdelen: ­ Zaalvoetbal ­ Volleybal ­ Badminton ­ Tafeltennis ­ Schaken ­ Bridge en/of rummykub Belangstellende kunnen INTE KE NE N c.q. Informatie Inwinnen bij het Aktie­ centrum (hal gebouw P) of bij het Buro SPW(PIOI). Intekening mogelijk tot 28 november 1986. DOEMEEII

CD

CIF RECTIFICATIE PROPEDEUSE TENTAMEN In Univers nr. 9 Is de tekst met betrek­ king tot de herkansing van het tenta­ men Inleiding algemene kennis­ en we­ tenschapsleer verkeerd weergegeven: de herkansing zal niet op 21 januari 1987 plaatsvinden maar op 21 augustus 1987.

In verband met de academische rouw­ zitting voor prof.dr. W. Reynaerts op 19 november 1986 zal het college So­ ciale zekerheidseconomie II van prof.dr. N. Douben een uur eerder be­ ginnen, nl. om 14.30 uur in PZ 209.

PSY 2. Donderdag 20 november a.s. viert deKatholieke Universiteit Brabant haar 59ste Dies­natalis en de letterenfacul­ teit haar eerste lustrum. Deze dag wordt begonnen om 11.00 voormiddag met een dienst van schrift en tafel in Maranatha. Het thema Is: een andere taal. Voorganger in deze dienst: ds. NIek van den Akker en de belde studentenpastores. Het studentenkoor verzorgt de liturgi­ sche gezangen.

Buro Bu/ten/andt

EXCURSIE INSTELUNGEN EUROPESE GEMEENSCHAP Door de vakgroep Staats­ en Admi­ nistratief recht wordt een excursie ge­ organiseerd naar verschillende Instel­ lingen van E uropese Gemeenschap­ pen. Aan deze excursie kunnen maxi­ maal 23 studenten deelnemen. Om zo­ veel mogelijk studenten de gelegen­ field te geven deel te nemen aan deze gezellige en leerzame studiereis, is besloten de inschrijving behalve voor juridische studenten (bij voorkeur met het vak Staatsrecht C in hun pakket) ook open te stellen voor geïnteresseer­ den uit andere faculteiten In het bijzon­ der de economische. MARANATHA De reis vindt plaats van 16 t/m 20 fe­ 1. Wellicht ten overvloede willen we er bruari (1987). Bezocht worden o.m. u nog eens op attenderen dat a.s. zon­ dag 16 november de viering van de stu­ Brussel (commissie der EG), Luxem­ burg (Hof van Justitie, E uropese In­ dentenkerlc om IJ.30uurl(omtte ver­ vesteringsbank, Rekenkamer) en vallen. Straatsburg (Europees Parlement). De dringende reden is dat de medege­ De deelnemersbijdrage in de kosten brulksters van deze kerk, te weten de bedraagt voor deze 5­daagse reis op parochie Sint Maarten, dan haar25 jarig basis van half pension Inclusief vervoer bestaansjubileum viert. Vanwege de en verzekeringen f 225, —. feestelijkheden hebben zIj voor deze De inschrijving staat open van 7 nov. éne keer méér tijd en ruimte gevraagd. t/m eind november. Belangstellenden Onze verontschuldigingen aan onze kunnen zich aanmelden bij de secreta­ trouwe gemeenteleden. resse van de vakgroep, Renée Rijkens, De parochie Sint Maarten heeft ons la­ B 919, toestel (66)2302. ten weten dat we van harte welkom zijn Nadere Inlichtingen worden verstrekt in hun vieringen op zaterdag 15 nov. door Mr. P. Banda (01612­6333) en Mr. om 18.(X) uur of zondagmorgen om L.J. Clement (013­662760). 10.00 uur.

CYCLUS HLOSOFEN VAN DE DERDE WERELD In het kader van deze cyclus zal op don­ derdag 20 november Prof. Rogier van Rossum een lezing houden over de filo­ sofische wortels van de bevrijdings­ theologie. Na de Afrikaanse (Withaar) en de Aziatische denkwereld van MAO Tse Tung (Van Ree), zal Van Rossum de Latijns­Amerikaanse filosofen be­ lichten en op zoek gaan naar de ver­ banden met de bevrijdingstheologie als uitkomst van een antithese karakte­ ristiek voor de positie van de religie In een maatschappij vol tegenstellingen, en In een stroomversnelling van veran­ deringen. De cyclus zal op 4 december worden afgesloten. De voor die datum aange­ kondigde spreker Hans Achterhuis zal dan helaas niet in staat zijn de epiloog van de cyclus voor zijn rekening te ne­ men. Er wordt naarstig gezocht naar een il­ luster vervanger, die tijdig zal worden aangekondigd. Nadere Inlichtingen over de cyclus bij Buro Buitenland (662236) of bij Kees Vermunt (662136).

Sportx ISST1987 21 tot en met 24 april 1987 vindt weer het jaarlijks terugkerend Internationaal Studenten Sport Toernooi (ISST) plaats. De volgende sporten staan voor drt jaar op het programma: hockey, tennis, veldvoetbal, volleybal, badmin­ ton en karate. Natuurlijk komt er veel voort)ereidend werk bij kijken. We zoe­ ken dan ook sportkaarthouders die tijd en zin hebben om zich met de organi­ satie bezig te houden. Heb je belang­ stelling om In een half jaar met een commissie van ongeveer 18 mensen het ISST 87 te organiseren kom dan vóór 25 november eens langs voor meer infonnatle op het KU B­sportcen­ trum, Academielaan 5, Tilburg.

14 novennber 1986

vervolg van pag. 5

Marginaal toetsen Tenslotte legde Lendfers uit welke bezwaren hij had tegen de medewerking van de KUN aan de Stichting Nederlandse Raad voor Juridische Samenwerking met Indonesië. (Vleest bezwaarlijk vond hij de voorname rol van de Indonesische overheid bij de betrokken samenwerkingsprojecten. Het congres sloot af met een forumdiscussie waaraan behalve Van de Voort, Flach en Lendfers ook drs. T.G. Veenkamp, directeur NUFFIC, de drs. Jan van Olden, secretaris van de Nederlandse Raad voor Juridische Samenwerking met Indonesië deelnamen. Heldere criteria waaraan internationale samenwerking getoetst kan worden, zijn niet zonder meer te geven, was de teneur van de discussie. En zeker het criterium mensenrechten blijkt in de praktijk slecht te werken, al verschilden de forumleden van mening over het belang dat je daaraan moet hechten. Veenkamp meende bijvoorbeeld dat je 'samenwerking slechts marginaal moet toetsen' aan het criterium mensenrechten. Als je dat al te precies doet, kom je er niet uit, aldus Veenkamp. Ook over de invloed die je als Nederlandse universiteit met internationale samenwerking kan uitoefenen op de mensenrechtensituatie in dat betrokken land, waren de forumleden het niet eens. Van Olden wees erop dat zowel positieve als negatieve gevolgen niet direct aanwijsbaar zijn. In de besluitvorming dient ook gekeken te worden naar het niveau waarop de samenwerking plaatsvindt. Betreft het contacten tussen individuele medewerkers of con^ tacten op centraal universitair niveau. Een duidelijk antwoord op de vraag waaraan internationale contacten getoetst moeten worden en wanneer de mensenrechtensituatie in een land aanleiding geeft om de contacten te verbreken, leverde het congres mensenrechten niet op. Ik elk geval bood het congres wel voldoende aanknopingspunten voor verdere discussie. Lidwien Gevers Yvonne Ton

Hef Hans Kok-rapport; Terreur op School In V N : hel Hans Kok-rapport dat in de la moest blijven: politie én krakers ontzenuwd. Terreur op school: bittere leraren over geweld, opsluiten, aanranden door leerlingen. Reykjavik van minuut tot minuut: gedetailleerde reconstructie. Het nieuwe paspoort: handelswaar. Philips, Shell en de drogredenen om in Züid-Afrika te blijven. Het Bazelse Sandoz: altijd al giftig geweest.

HOROWITZ; TIES KRUIZE Het piano-geheim van Horowitz, briljant muzikant en theaterdier. Tophockeyer Ties Kruize kijkt terug op zijn sportcarrière. Filmacteur: Jeremy Irons, over Brideshead Revisited en The Mission. Cyndi Lauper. In de boekenbijlage: Vaclav Havel, en Joseph Heller. In de kunstbijiage: ontwerper Jan van Toorn. De Caravaggisten (Utrechtse schilders en hun Italiaanse voorbeeld).

fS

DECARRIEREUJNVAN DE NIEUWE ACCOUNTANT

De accountancy is een vak waann men snel earners kan maken - veelal sneller dan in het bedrijfsleven Dit fenomeen mag menigeen verrassen, onverklaarbaar is het met Accountants worden door de aard van hun werk geconfronteerd meteen grote verscheidenheid aan bedrijven Daardoor ontwikkelen zij behalve grote praktische kennis, veelal een breedte van visie die men elders met snel opdoet Zeergeprononceerdgeldtditvoorbedrijfseconomendie hun carrière beginnen bijKMGKlynveldKraayenhof&Co KKC heeft interessante opdrachtgevers, vaak met internationale vertakkingen Het behoeft nauwelijks betoog dat er van dit soort relaties veel valt te leren Dit leren uit de praktijk gaat bij KKC overigens hand in hand met een uitgebreid programma van interne opleidingen dat na het behalen van het postdoctoraal accountantsdiploma wordt voongezet in de vorm van een education permanente' Hebt u zowel de capaciteiten als de ambitie om voor uzelf een snel stijgende lijn uit te dun/en zetten, neemt u dan eens kontakt op met de heer L Chr Dell van onze Afdeling Personeelszaken. KMG Klynveld Kraayenhof Er Co Prinses Irenestraat 59. 1077 VWAmsterdam, telefoon 020-5461238

i»

Klynveld Kraayenhof & Co. Accountants

Lees naast UW krant Vrij Nederland Univers

14 n o v e m b e r 1986

UO^QO^ STADSSCHOUWBURG

Studio Hinderik 'GLAS' is de titel van een nieuwe productie van Hinderik de Groot naar aanleiding van een gelijknamig gedicht van Gerrit Achterberg. 'GLAS' wordt op donderdag 20 november in de schouwburg-zaal gespeeld door Jeroen Klaasse, Bea de Haan, Mary Barclay, Saskia Walter en Denise Schreuder. Gernt Achterberg schreef een gedicht dat Glas heet Het begint als volgt Ik ben van zoveel glas dat elke harde stem een steen is en een barst Wie zichzelf herschept in glazen vor men wordt kwetsbaar hij geeft zichzelf bloot, bloter dan naakt al wat verbor gen lag wordt zichtbaar Transparant staat hij te kijk voor wie de toe gangsprijs betalen wil Maar na de voorstelling trekt hij zijn huid weer aan HIJ kan verder onkwetsbaar gewor den bevrijd van de zwakke plekken die geheimen zijn De nieuwe produktie van Hinderik de Groot kreeg als titel mee GLAS GLAS lijkt een afrekening de streep onder een optelsom van zaken die plot seling helder werden en om heldere beelden vroegen, om glas Op het toneel staat een grote spiegel, waartegen een zorgvuldig gehalveerde stoel geplaatst is Werkelijkheid en spiegelbeeld tonen samen een gave stoel Wie er op plaats neemt en wil dnnken het uit glas dat op het bijzettafeltje staat, moet eerst kim ken met zichzelf Dan wordt de spiegel tot glas

NOORDERLIGT

The Taxi Connection Woensdag 19 november: THE T A X I CONNECTION m e t SLY tt ROBBIE & THE T A X I G A N G featuring YELL O W M A N , INI K A M O Z E & HALF PINT. Aanvang 21.30, zaal open 20.30. Entree f 2 5 , - . Voorverkoop f 22,50. Voor de tweede maal het illustere reg gaeduo Sly Dunbar & Robbie Sha kespeare op het podium van Noorder ligt In 1985 onder de naam Reggae Sunplash met oa Gregory Isaacs toen goed voor een uitverkochte zaal een een prima reggaeavond, nu onder de naam The Taxi Connection met de grootste praatjesmaker van Jamaica de opwindende verrassing in de reggae van tegenwoordig lm Kamoze en de gevoelige zanger Half Pint In een da verende reggaeshow De opschriften Sly Dunbar (drums) en Robbie Shakespeare (bass) op de ach terkant van een hoes zijn zondermeer een vierentwintig karaats garantie voor kwaliteit In de afgelopen vijfjaren heb ben SLy & Robbie een formidabele re putatie opgebouwd als een van de bes te ritmesectie's in de hedendaagse pop en reggaemuziek Dat dit niet overdreven is bewijzen de volgende namen wel, waarmee zij sa men of individueel gewerkt hebben Grace Jones Black Uhuru Bob Dylan, The Rolling Stones Peter Tosh, Jim my Cliff, Ian Dury, Joe Cocker en Bur ning Spear Half Pint schrijft zijn eigen muziek en wordt gezien als de meer lyriese van de nieuwe lichting reggaezangers Zijn tot nu toe grootste succes 'Winsome is door de Rolling Stones gecovered en staat op hun elpee 'Dirty Work De teksten van nummers moeten voor iedereen te begrijpen zijn aldus Half Pint, daarom zijn ze duidelijk en dik

Univers

Agenda

wijls met een gevoelige ondertoon' Ze handelen veelal over de politieke situa tie in Jamaica, de harde kanten van het leven in de ghetto's van Kingston en de vele moorden en schietpartijen Sinds Bob Marley is geen reggaester zo hoog gerezen als die van Yellowman In zijn vaderland noemt men hem lief kozend King Yellow Drie keer achter een zette hij het jaarlijkse Sunsplash festival op zijn kop, maakte in Engeland een uitverkochte tour en deed ook Ne derland aan waarbij bij het konsert in Noorderligt vooral de grappige persif la ges en personificaties van Stevie W o n der en Michael Jackson opvielen als ook de raps dubwerk en de invloeden van soul/funk en salsa Een nadeel van Yellowman s teksten is dat ze soms moeilijk te volgen zijn zon der kennis van de Jamaicaanse taal en cultuur Yellowman hoort bij die cultuur, waar hij zoals hij zegt altijd naar toe zal terug keren

NOVEMBER VRIJDAG 14 NOVEMBER Cinecitta, 22 00 uur The shining van Stanley Kubrick ( t / m 19 11) Cinecitta, 22 15 uur 'Ran' van Akira Kurosawa ( t / m 19-11) Universiteit, 1615 uur, aula Af scheidscollege Prof Dr G M J Veldkamp

1ê

Universiteit, 14 15 uur aula Promotie drs P Kooreman Promotor Prof Dr Ir A Kapteyn Titel proef schrift 'Micor econometrie Analysis of Household Behavious Schouwburg, 20 15 uur Globe met 'Clavigo' van Goethe Schouwburg, 20 00 uur Filmhuis 'Satansbraten' van Fassbinder ( t / m 15-11) Schouwburg, 22 15 uur Filmhuis 'Die Bittere Tranen der Petra von Kant ( t / m 15-11)

lm Kamoze wordt gezien als de grote belofte in de reggae Zijn stem doet denken aan de reeds te vroeg gestor ven Hugh Mundell Zijh eerste mini el pee 'lm Kamoze valt op door zijn hel dere stem en het gebruik van synthesi zers Daarna volgt 'Statement' een el pee met nummers als 'England Be Ni ce' over de koloniale tijd de rijkdom die Engeland daarmee heeft vergaard en de discnminatie van met blanken van daag de dag

ZATERDAG 15 NOVEMBER Schouwburg, 20 15 uur 'Mijn mekka'van Athol Fugard Regie TonLutz 't Heks, 21 00 uur Werkgroep Umversiteits Theater Tilburg met 'Wat kost het Ijzer? en De bruiloft, twee eenacters van Brecht (Try out) M A A N D A G 17 NOVEMBER Olof, 21 00 uur Dansles

STADSSCHOUWBURG NOORDERLIGT

IVIathilde Santing Mathilde Santing Ensemble. Vrijdag 14 november. Entree f 15,—. Voorverkoop f 12,50, aanvang 22.00, zaal open 21.00. Voorprogramma: Het Tilburgs Gitaartrio. Mathilde Santing is een zangeres met vocale kwaliteiten die zeldzaam zijn in deze tijd en zonder meer uniek voor Ne derland Niet door het volgen van de carriereformules van de hedendaagse muziek maar door haar kwaliteit sterke persoonlijkheid en markante verschij ning is haar naam op dit moment een begrip in Europa Hoewel het Mathilde Santing Ensem ble met schroomt te putten uit het re pertoire van standards en wereldmelo dien heeft hun muziek een volstrekt eigen karakter Dit vindt zijn oorsprong in de onorthodoxe arrangementen, de uiteenlopende achtergronden van de vijf musici en de bijzondere bezetting twee drummers/percussionisten, een contrabassist een violist/gitarist en een gitanst Ook marimba, banjo, syn thesizer en een tweede viool behoren tot het instrumentanum

FARCE THEATER

His iVlaster's Voice & De Berini's Donderdag 20 november belooft in het Farce Theater (Voltstraat 18) een swin gende en vrolijke avond te worden Op deze avond treden achtereenvolgens ' H I S master's voice' en 'De Benm's' op 'Akoestische variete', zo omschrijft ' H I S master s voice' zijn optreden ZIJ brengen exotische smartlappen, joodse feestmuziek, jazz blues en cir cusmuziek 'De Berini s is het cabaret nostalgie of allebei? Zeker is dat Annie en Harrie Benni afgelopen zomer op het Farce Festival veel succes hadden met hun humoristische en muzikale act Aanvang 20 30 uur toegangsprijs f 3,50 Kaarten kunnen op werkdagen telefonisch gereserveerd worden 013 362457

Voortreffeiijice Hamlet bij Pubiieicstheater ' H a m l e t ' v a n Shakespeare door het Publiekstheater Regie. G e r a r d j a n Rijnders. M e t o . a . Pierre B o k m a ( H a m l e t ) , H a n s Croiset, Sigrid K o e t s e , M a r g o D a m e s e . a . . S t a d s s c h o u w b u r g 17 n o v e m b e r . H o e m a a k t Gerardjan Rijnders t o neel zonder de h y p o t h e k e r e n d e kleurtjes v a n zijn d e c o r m a n Paul Gallis? Grijs en g r a u w en m e t w i t t e l i c h t s t r o k e n De hele lichtbatterij zakt bij enkele oorlogsscenes t o t o p m a n s h o o g t e b o v e n de s c h u i n o p l o p e n d e vloer v a n z w a r t e pla v u i z e n . Schel en d r e i g e n d w i t licht zet de acteurs d a n in een andere w e r e l d ' de buitenlandse tnbulaties spelen o o k mee M a a r zodra die b u i t e n w e r e l d ver w e g is steekt de s t o r m o p in de harten v a n de antagonisten de j o n g e H a m l e t bij n a c h t en ontij o v e r het g e k u i p aan het hof g e ï n f o r m e e r d d o o r de geest v a n zijn v e r m o o r d e vader, Claudius, de broer en m o o r d e n a a r v a n de o u d e k o n i n g H a m l e t die de k o n i n g i n , Elizabeth I vlak na de m o o r d t o t e c h t g e n o t e n e e m t Eli zabeth als b u f f e r tussen t w e e clans ZIJ IS o n s c h u l d i g en t o c h oorzaak v a n H a m l e t s haat A l in de openingsscène w o r d e n de p i o n nen als in een schaakspel strateg i s c h o p g e s t e l d Even w a p p e r t de v e d e r b o s v a n de v e r m o o r d e H a m let in de nachtelijke w i n d Dan k o m t langzaam een tableau v i v a n t o p de a c h t e r g r o n d t o t leven De k o n i n g i n schrijdt majestueus als een c o m p l e e t m i n i theater naar v o r e n V a n u i t haar h e u p e n ver t r e k k e n brede r o k k e n die er v a n v o r e n uitzien als het v o o r d o e k v a n een theater, alsof zij de j o n g e H a m l e t in dat theater heeft gebaard en h e m o o k w e e r w i l o p n e m e n zodra hij zijn rol heeft gespeeld 'Zijn of er niet z i j n ' , daar m a k e n alleen de a n d e r e n een p r o b l e e m v a n De k o n i n g i n - m o e d e r blijft als

een s c h o u w b u r g overeind t o t ze n o g v o o r H a m l e t e n Claudius d o o r de gifbeker w o r d t g e s l o o p t Clau dius l o o p t naast haar als een lakei die de scepter en rijksappel m a g d r a g e n en m e t m o n o t o n e a f g e m e t e n zinnen het politieke bedrijf v a n Denemarken probeert te runnen H a m l e t staat als een s c h i m m i g e adolescent opzij t e w a c h t e n t o t zijn tijd k o m t Polonius, de e c h t e lakei, zit in z o ' n g e k pak dat ie daar d o o r alleen al de lachlust o p w e k t Zijn gemoraliseer t e g e n zijn d o c h ter Ophelia IS een k n a p stukje t h e a ter Als H a m l e t Polonius, v e r s t o p t achter een g o r d i j n , tijdens een ge sprek m e t zijn m o e d e r , d o o d s t e e k t IS er even paniek, maar daarna v o l g t de m o o i s t e scene uit deze H a m l e t v e r t o l k i n g d o o r het Publiekstheater H a m l e t die er de hele tragiek u i t s t o r t terwijl het lijk v a n Polonius er n o g w a r m bijligt Maar afluisteren kan Polonius nu met meer en dat g e e f t H a m l e t s w o o r d e n vleugels Hij m o e t n o g w e l af rekenen m e t het koninklijk detecti v e - d u o Rosencrantz en Guilden stern die als J a n s e n en J a n s s e n in Kuifje eikaars w o o r d e n m e t stuk k e n en b r o k k e n herhalen A l l e e n de d o o r de d o o d v a n haar vader k r a n k z i n n i g g e w o r d e n O p helia zit met g o e d in dit stuk Gek heid kan zich o p andere manieren manifesteren d a n het cliche dat Rijnders er v a n m a a k t Naar het einde t o e zakt de c o n c e n t r a t i e iets w e g , maar dat kan o o k het gevolg zijn v a n de k r a k e n d e stoelen en het g e h o e s t v a n het j e u g d i g publiek in de Bredase s c h o u w b u r g w a a r ik deze voortreffelijke H a m l e t zag EV

Schouwburg, 20 15 uur Publieks theater met'Hamlet' Regie Gerardjan Rijnders Schouwburg, 20 00 uur Filmhuis 'Angst essen Seele auf' van Fassbinder ( t / m 18-11) Schouwburg, 22 15 uur Filmhuis 'Die Ehe der Mana B r a u n ' ( t / m 18 11) DINSDAG 18 NOVEMBER Olof, 21 00 uur Uitleg over de sigarenmakerij door Dhr de Graaf Universiteit, 20 15 uur, aula Pianore cital door Martijn van den Hoek Org dispuut Hunky Dooly 't Heks, 21 00 uur Paul Clark 'I am not prince Hamlet' Engelse mime speler WOENSDAG 19 NOVEMBER Noorderligt, 21 30 uur Reggea-show uit Jamaica Schouwburg, 20 00 uur Drie korte Nederlandse Films Schouwburg, 22 15 uur Filmhuis 'Lili Mariene' van Fassbinder ( t / m 26-11) DONDERDAG 20 NOVEMBER Olof, 17 00 uur Grootse Akcie Jazz party Universiteit, Dies Natalis Universiteit, Viering I e lustrum sub fac letteren Schouwburg, 20 15 uur Studio Hm denk Farce-theater, 20 30 uur De Benm's & HIS Masters Voice Paradox, 22 00 uur Spazio Trio Schouwburg, 20 00 uur Filmhuis 'Lola van Fassbinder ( t / m 22 11) VRIJDAG 21 NOVEMBER «"•j Universiteit, 14 (X) uur, aula Promi tie mevr Drs B H A M van Hout Wolters Promotoren Prof Dr L F W de Klerk en Prof Dr A M P Knoers Titel proefschrift 'Markeren van kerngedeelten in studiemateriaal, een pro ces-productonderzoek' Universiteit, 16 15 uur, aula Promo tie drs A J P Hendriks Promotoren Prof Dr A F Sanders en Prof Dr A J W M Thomassen Titel proef schrift 'Search processes in short term memory'

14 november 1986

A C H T E R K L A P

Niet alleen voor snobs 'Golf is meer dan een sport voor snobs. Die vooroordelen die de ronde doen over deze sport willen we laten verdwijnen,' stelt Francois Roumen, voorzitter van de kersverse studenten golfvereniging 'On-line', heel nadrukkelijk. Op 1 september van dit jaar is de eerste Tilburgse studenten golfvereniging gestart. In het voorjaar zijn de bestuursleden al aan de voorbereidingen begonnen. 'We hebben toen contact gezocht met 'den Rijacker', de enige openbare golfvereniging in Tilburg. We wilden graag bij hun op de baan want aan een eigen baan hoeven we niet te denken', aldus Francois. De contacten verliepen soepel zodat vanaf 1 september On-line is ondergebracht bij den Rijacker. De contributie is sterk gereduceerd en bedraagt voor studenten f 225, — per jaar; daarboven betalen ze nog f AO,— als clubcontributie. 'Die hebben we nodig om golf-sets en

ander materiaal te kopen,' legt hij uit. Al een twintigtal studenten hebben zich enthousiast getoond voor deze nieuwe sport. Veel meer kan de vereniging op grond van de overeenkomst met den Rijacker ook niet bergen. 'We hebben nu een 6 holes baan, maar er bestaan plannen voor een nieuwe 18 holes baan in Hilvarenbeek. Als den Rijacker daarheen verhuist kunnen wij ook meer leden toelaten. We willen nu wel zoveel mogelijk studenten kennis laten maken met golf. We laten ze dan oefenen op een voetbalveld. Een beetje op z'n Japans is dat,' zegt Francois. De leden mogen niet meteen op de baan. Ze moeten eerst een baancommissiebewijs halen. Dit is een bewijs van vaardigheid, zodat de banen geen gevaar lopen. Als studenten landelijk willen gaan spelen dienen zij ook nog een golfvaardigheidsbewijs te halen. Francois:

Binnenhof 12 november 1986. 'We spelen nu nog op de drivingrange maar een aantal leden heeft dat baancommissiebewijs al aangevraagd en het theoretische gedeelte zelfs al gehaald. Het gaat erom dat we de akker niet omploegen als we spelen', ledere student kan lid worden, al zit 80% van het huidige ledenbestand op de universiteit. Een sportkaart is nog niet verplicht maar als de vereniging in de nabije toekomst onder de auspiciën van Pendragon gaat spelen zal dat wel het geval zijn. Golf lijkt makkelijker dan het is.

Het concentratievermogen in combinatie met de techniek bepalen de vaardigheid van een speler. Conditie en souplesse zijn minder van belang. 'Het grote verschil met andere balsporten is dat je niet bezweet raakt. Je ontspant op een volkomen andere manier. De rustige omgeving speelt natuurlijk ook een belangrijke rol en het geeft gewoon een behoorlijke kick als je dat balletje de goede richting uit ziet gaan. Het is veel meer dan hard meppen alleen,' vindt Francois.

LAZARUS, het verhaal van een wederopstanding 11 Daan - het ouderlijk huis ontvlucht - bewoont tijdeUjk een berghok. Daar overpeinst hij zijn leed, driftig op zoek naar begrip en medeleven.

1 I I I

'Daan, je hebt gedronken!' huilde moeder door de telefoon tijdens het eerste gesprek dat zij met hem voerde sinds hij uit zijn geboortehuis was verdwenen. 'Nee mama,' verzekerde Daan haar, 'maar luister: ik kom voorlopig eventjes niet thuis...' 'Je hebt wèl gedronken!' klonk moeders bezorgde stem,'dat hóór ik toch!' 'Ma... luister nou, ik heb een kamertje gevonden en daar trek ik me voorlopig even terug.' 'Ach maar jongen, waarom dan toch... zie je wel, je hebt gedronken...' 'Is ie zat!' mopperde pa die vanaf een afstand het gesprek van moeder en zoon volgde, zo goed als zijn improvisatietalent hem dit toestond. 'Ik ben niét dronken!' riep Daan,'ik kreeg slechts... slechts opeens de behoefte om even weg te zijn... even alleen, even op eigen benen...' 'En dan meteen aan de drank... Daan... Daan! We zijn ziek van de zorgen, ziek...' 'Ziek!' schreeuwde vader in de hoorn die hij juist uit de hand van zijn vrouw had gegrist, 'Lamlul, we hebben niet kunnen slapen, je moeder, je tante en ik, maar dan ook geen óóg!' 'Pa, geloof me, ik weet wat ik doe. Ik ben oud en rijp genoeg om een dergelijke keuze...' 'Je bent dronken man,- mijn zóón... ik ken je toch, kom nou, waar zit je!' Maar Daan luisterde al niet meer. Hij had de hoorn op de haak gesmeten en schonk uit bittere droefenis nog maar een jenevenje in. Het begrip was ver te zoeken en lag weUicht op de bodem van de fles. Ach, wie kon hem begrijpen, een lachwekkend slachtoffer van nimfomanie? Twee dagen al had hij zijn gezicht niet laten zien op de universiteit. Het liep tegen het avondeten toen Joyce een poging ondernam om Daan haar steun toe te zeggen. Hij lag op een matrasje te dunen. Over zijn gezicht lag Romy opengevouwen licht te bewegen op zijn ademhaling. Voorzichtig schoof Joyce het filmblad van hem af. Traag opende Daan zijn ogen. 'Sorry,' fluisterde Joyce, 'dat ik gisteren zo in de lach schoot toen je me vertelde van jou en je tante, maar, je moet toegeven: alledaags is het niet... ' 'Ze heeft veel in me kapotgemaakt,' zuchtte Daan,'ik weet niet of ik het ooit vergeten kan...' 'Misschien moet je es met iemand gaan praten, iemand die vaker met dit bijkje heeft gekapt. Ik wil niet direkt zeggen: een psychiater... maar: zo iemand...' Het was dit advies dat Daan de volgende dag weer de straat op dreef. Met gebogen hoofd slenterde hij door de ingang van de universiteit, want het was niet een psychiater die hij ging bezoeken, maar 'n vertegenwoordiger van een elite die bij Daan veel hoger stond aangeschreven. Het was een hoogleraar. Een man van de wereld, een wijsgeer zonder weerga.

Uriivers

Niet alleen de spelregels maar ook de baan-etiquette maken golf tot een bijzondere sport. Iedereen die gaat golfen dient zich die etiquette dan ook eigen te maken. In een boekje dat elk nieuw lid van On-line krijgt staan deze 'Rules of golf' vermeld. Francois bestrijdt dat deze regels de vooroordelen versterken. 'Golf is de snelste balsport ter wereld. Zonder goede regels buiten de gewone spelregels om kun je niet. Het is beslist niet de bedoeling om er zo een wat elitair tintje aan te geven.' F.S.

door Jaap Houdijk

'Meneer DuUinga, pardon,' zei Daan toen hij de kamer van de hoogleraar was binnengekomen,'ik voel me heel schuldig, dat zult U wel begrijpen...' 'Wie ben je?' vroeg Dullinga loom zijn hoofd oprichtend alsof hij een kater had. 'Daan Huybers... ik volg uw colleges... Hume en zo?' 'Hm... en je voelde je schuldig...' 'Het spijt me, ik ben twee dagen... ik heb twee dagen verzuimd...' stotterde Daan. 'Allemachtig,' piepte Dullinga een beetje spottend,'en wat nou?' 'Ik voelde de dringende behoefte om U het waarom uit te leggen, voordat U denkt dat ik gespijbeld heb om redenen die misschien andere studenten voor gegrond achten en die ik in feite óók afkeur... net als U...' 'Net als ik...' herhaalde Dullinga en Daan bemerkte dat hij zijn toehoorder niet echt boeide. Maar hoe moest hij de pointe ter sprake brengen? Dullinga was een wijze man. Het was waarschijnhjk het beste er niet omheen te draaien. Daan ging met rechte rug staan en sprak. 'Ziet u, tot voor kort woonde ik nog bij mijn ouders en al enige tijd hebben zij een logee. Nu moet U weten dat wij een grote familie hebben, met vertakkingen over de hele wereld en daarom komt zij uit Nieuw Zeeland... Over mijn tante Cora heb ik het...' . 'Itena,' zei Dullinga en Uet zijn hoofd langzaam naar beneden zakken, 'succes ermee...' 'Tante Cora,' hield Daan vol, 'is een vreemde vrouw, een zieke vrouw als je het mij vraagt. Niet ziek in de zin van griep of kanker of zo, maar meer geestelijk... en dat dan weer helemaal gericht op het üchameUjke vlak...' 'Nou, Dirk,' onderbrak Dullinga met zijn piepstem,'we zuUen elkaar de komende jaren nog wel tegenkomen, dunkt me. Zet door, studeer hard, ik heb 't volste vertrouwen in je...' En met zijn hand, zonder Daan nog aan te kijken, wuifde hij zijn bezoeker de kamer uit. Diep teleurgesteld sukkelde Daan door de universiteit. Nu zelfs een wetenschapsmens hem geen geduldig oor had geschonken, leek al zijn hoop vervlogen. Hoe harteloos was de wereld! Daans doelloos geslenter door de stad bracht hem uiteindelijk in een biljartpaleis waar hij plaatsnam aan de bar en gespannen luisterde naar het ketsende ivoor dat klonk als een onregelmatige metronoom. 'Biljarten?' vroeg plotseling een jongedame achter de bar. 'Dan zul je even moeten wachten, 't is druk vanmiddag...' Hij antwoordde eerst niet, maar keek haar aan met grote ogen. Haar stem had onmiddeUijk vertrouwen gewekt en haar volle, licht blozende toet voegde daaraan een dimensie toe. 'Ik ben student,' stamelde hij, 'ik hoor hier eigerüijk niet te zijn, begrijp je?' En zij knipoogde en Daan dacht: zij begrijpt me. En hij koesterde zich in die gedachte. "*

'--^

"

14 n o v e m b e r 1986