1986 11 07

UNIVERS Tilburgs Universiteitsblad - 7 november 1986 - jaargang 24 numnner 11

Indringende manifestatie verwaciit

Tilburg trekt massaal naar Den Haag Het protest van de Katholieke Universiteit Brabant tegen de snoeiplannen van minister Deetman moet een voorlopig hoogtepunt l<rijgen in de vorm van een 'indringende manifestatie' aanstaande woensdag in Den Haag. Het Centraal Actiecomité roept alle studenten en personeelsleden van de KUB op om 'eensgezind' op 12 november in Den Haag aanwezig te zijn. Tientallen bussen zullen die dag voor gratis vervoer zorgen van de naar verwachting duizenden gegadigden. De manifestatie moet een massaalen waardig 'NEE'laten horen tegen de gewraakte voornemens van de minister. Om negen uur 's ochtends zullen de bussen vanaf de KUB vertrekken in de richting van Den Haag. Daar wordt verzameld op het Malieveld, waarna er een 'indringende manifestatie' plaatsvindt in het zalencentrum Amicitia. Daarna trekt men in een stoet naar het Binnenhof, alwaar een petitie aangeboden zal worden aan de voorzitter van de Tweede Kamer. Tijdens de manifestatie zullen de dekanen van de bedreigde faculteiten en enkele studenten spreken. Op het binnenhof zullen rectormagnificus R. de Moor en enkele 'vooraanstaande sprekers' het woord voeren. Tegen vijf uur 's middags worden de bussen terugven/vacht bij de KUB. 'De bedoeling van de manifestatie is om

massaal en waardig te laten weten waar de KUB voor staat, en dat de universiteit en Brabant wezenlijk door de plannen van Deetman worden aangetast', zegt Hans Geleynse van het organiserende Centrale Actiecomité. Er wordt hard aan gewerkt om studenten en medewerkers met 'velen, zeer velen' op te laten draven. De KUB trekt ten strijde tegen de voorgenomen opheffing van de Letteren- en Psychologiefaculteit, de samenvoeging van de Tilburgse sociologen met die van Nijmegen en tegen de 'ontbureaucratiseringkorting'. 'Als deze plannen doorgaan betekent dit een verlies van 1200 studenten, 65 plaatsen van het niet-wetenschappelijk personeel en minimaal 15 formatieplaatsen van het weten-

schappelijk personeel. Dit juist in een situatie waarin we de afgelopen jaren als groeiuniversiteit aangewezen zijn', aldus Geleynse. De universiteit zal op de woensdag normaal open zijn. Medewerkers kunnen mee 'als het dienstverband het toelaat', aldus plaatsvervangend secretaris van de KUB, R. Kraakman. Zij dienen een verlofdag of ADV-dag opte nemen of müêtên de gemiste dag later compenseren. Studenten dienen er rekening mee te houden dat het gros van de colleges niet doorgaat. De deelnemers van de dag moeten zich opgeven bij de actiecentra, de stands en de balies van de bibliotheken, opdat een schatting gemaakt kan worden van het aantal benodigde bussen. Wie zich uiterlijk dinsdagmorgen aanmeldt krijgt de verzekering dat hij of zij de volgende dag nog mee kan. Alle studenten van de KUB hebben deze week een brief van rector-magnificus De Moor ontvangen waarin hij een klemmend beroep doet op de solidariteit van al/e studenten: 'Het spreekt vanzelf dat alle psychologie- en letterenstudenten meedoen. Maar dat is niet genoeg. Ik doe daarom een klemmend beroep op alle studenten: weest solidairi Help de afbraak van uw universiteit voorkomen! Ga mee naar Den Haag! IK REKEN OP U!' G.R.

8/9 De rechten van de mens staan deze week in de schijnwerpers op liet congres van Studiunn Generale. Twan Geurts zocht twee van de sprekers op in Amsterdam. Het persoonlijk relaas van Suparna Sastra Diredja uit Indonesië, politiek banneling te Amsterdam, en prof. Mihailo Markovic uit Joegoslavië. Actiemoe zijn de studenten aan de KUB nog met.

Job-Link

IS zo link nog met, zegt de directeur van het bedrijf Maar of men een vergunning krijgt voor arbeidsbemiddeling is de vraag.

VSNU vindt steun in aanbevelingen van externe adviseurs De Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) vindt 'steun'in de adviezen die vier externe deskundigen over de bezuinigingsplannen van minister Deetman hebben uitgebracht. De voorzitter van de VSNU, ir. P. van der Schans, zei ^ vrijdag in een eerste reactie dat in de adviezen 'heel wat door k/inkt' van wat de VSNU eerder te berde heeft gebracht. Minister Deetman had de vier deskundigen gevraagd te beoordelen 'of en in hoeverre zijn bezuinigingsplannen binnen per ge-

Protest per Zeppelin

bied gestelde randvoorwaarden optimaal zijn'. Vorige week vrijdag werden de adviezen openbaar gemaakt. Van der Schans wees in zijn reactie speciaal op de aanbeveling van enkele van de adviseurs om bij de definitieve invulling van de bezuinigingen commissies van deskundigen te betrekken. Minister Deetman wilde vrijdag niet op de inhoud van de adviezen reageren. De directeur van het Nederlands Interuniversitair Demografisch Instituut, prof. dr. D. van der Kaa, kritiseert de voornemens van minister Deetman als het gaat om de bestrijding van de werkloosheid onder academici op korte termijn. Van der Kaa becijfet in zijn advies over de bezuinigingen bij de sociale wetenschappen, dat die werkloosheid voornamelijk voortvloeit uit de invoering van de tweefasenstructuur. Gaat het de bewindsman echter om een herstructurering van het wetenschappelijk onderwijs die leidt tot kwaliteitsverbetering, dan is zijn oordeel 'vrij positief'. Van der Kaa adviseert Deetman om voor sociologie, politicologie en psychologie landelijke, onafhankelijke 'visitatiecommissies' in te stellen. Deze commissies zouden binnen drie maanden sterktezwakte-analyses van de betrokken disciplines moeten maken. Op grond van die ana-

lyses zou de minister definitieve beslissingen moeten nemen. Voor pedagogiek en onderwijskunde kan de bewindsman zich daarbij volgens Van der Kaa baseren op het recent gereed gekomen disciplineplan. Prof. dr. S. Dresden, emeritus hoogleraar Algemene Literatuurwetenschappen van de Universiteit van Amsterdam, heeft als enige kritiek op het arbeidsmarktcirterium van de minister. In zijn advies over de letteren schrijft hij dat de overheid ernaar moet streven om de arbeidsmarkt voor leraren te vergroten. Daarnaast dient zo spoedig mogelijk een planning op langere termijn voor het wetenschappelijk onderwijs te worden vastgesteld. Dresden suggereert Deetman 'Krimp en Groei' te vervangen door een taakverdelingsplan, dat binnen enkele maanden per

discipline zou moeten worden opgesteld. Hantering van de kaasschaaf, 'mits met kwaliteitsbeoordeling verbonden en landelijk uitgevoerd', is daarbij volgens hem niet bezwaarlijk. Dresden verzet zich tegen de sluiting van de studierichtingen Duits (Leiden), Frans en Spaans (Groningen) en de verhuizing van de studie Maatschappijgeschiedenis van Roterdam naar Leiden. Tijdens de persconferentie waarop de vier deskundigen hun adviezen toelichten, zei Van der Kaa niet te kunnen begrijpen waarom alleen de nu getroffen faculteiten voor de totale herstructurering van het wetenschappelijk onderwijs moeten betalen. Dresden sloot zich 'graag' bij die opmerking aan. Remco Pols/UP

Externe adviseurs zwijgzaam over de KUB Over de subfaculteit Letteren in Tilburg laat prof. Dresden zich slechts een enkele keer summier uit wanneer hij het heeft over de SKG-problemen in verband met de Algemene Letteren. 'Wat de Algemene Letteren betreft', schrijft Dresden,'verkeer ik in een wat moeilijke situatie door op dit ogenblik advies te moeten geven terwijl de plannen van UVA en RUU eerst tegen het eind van het jaar vastere vormen zullen krijgen. Bovendien is Algemene Letteren in Tilburg van begin af als experimentele studierichting beschouwd, wat de dreigende samenvoeging in een vreemd licht stelt. In feite worden aan RUG, RUU, KUB en UVA experimenten op dit gebied verricht.

Weliswaar verschillen deze van opzet, zij hebben echter gemeen dat niet voor het leraarschap wordt opgeleid en andere markten (media, journalistiek, bedrijfsleven e.d.) worden beproefd'. Dresden begrijpt deze stap (of 'toevlucht') van de betreffende faculteiten, maar vindt het geen goede zaak dat de faculteiten los van elkaar en vrij onafhankelijk te werk gaan. Als ergens, om versnippering tegen te gaan, interuniversitair discipline-overleg noodzakelijk is, dan juist bij dergelijke door de overheid aangemoedigde experimenten, aldus Dresden in zijn advies aan de minister. Prof. van der Kaa is in zijn lijvig advies over sociale wetenschappen aan de minister vervolg op pag. 11

BRIEF

COLOFON

Toen in 1982, met de 55e dies nataüs van de Hogeschool in het vooruitzicht, de sociale faculteit een kandidaat moest voordragen voor een eredoctoraat in de sociale wetenschap­ pen is daar, anders dan gebruikelijk, niet lang over verga­ derd. De naam van mevrouw Marga Klompé viel en ver­ wierf onmiddellijk algemene instemming. Haar werk en persoonlijkheid waren voor iedereen van zulk een hoogte, oorspronkelijkheid en belang dat haar voordracht van­ zelfsprekend was. Op 28 november 1982 werd haar het ere­ doctoraat toegekend. Vorige week is zij overleden en begraven. Ik behoef niet te zeggen dat het de Universiteit past daarbij stil te staan. Veel mensen hebben dat reeds gedaan. Het bericht van haar dood ving ik op toen iemand dat op de gang als belangrijk feit aan een ander meedeelde en hoe dat feit door velen be­ grepen werd, werd me duidelijk toen enkelen spontaan mij, als promotor bij het ere­doctoraat, kwamen condoleren. Haar dood is inderdaad een verUes, want haar werk was be­ langrijk, haar woord had invloed en zij was een uitzonderlij­ ke vrouw, niet alleen omdat zij de eerste vrouw was in Ne­ derland, die minister werd. Zij was, en ik denk voor zichzelf heel welbevmst, een zeer aanwezige persoonlijkheid. Zij wist dat men naar haar luisterde en zij vatte dat op als een dringende verantwoordeUjkheid tot weldoordacht en pre­ cies spreken en optreden. Nog tot het laatste toe had zij als Minister van Staat en oud­minister regelmatig discussies met partijgenoot en minister­president Lubbers. Nog twee weken voor haar dood gaf zij een interview waarin ze haar gelovige levenshouding verduidelijkte en liet horen hoe te­ leurgesteld en ontstemd zij was, omdat de Bisschoppen van Nederland de abt Baeten van de abdij van Beme, bij wie

Toéiiómi "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Verwerkingskosten Begin dit jaar raakte ik een boek, dat ik geleend had van de ECO-bibliotheek kwijt. Na hiervan melding te hebben gemaakt, werd mij verteld dat het boek aan mij in rekening gebracht zou worden. Accoordi Vreemd keek ik op toen ik afgelopen week de rekening ontving. Naast de aanschafkosten van f 23,13 werd een bedrag van f 60,54 in rekening gebracht voor verwerkingskosten. Met het verzoek om het gespecificeerde bedrag ad f 83,67 over te maken op het bank- of gironummer van de KUB. Verbaasd over het feit dat een boek bijna vier keer zo duur wordt door verwerkingskosten, nam ik kontakt op met de bibliotheek. Daar kreeg ik te horen dat het bedrag van f 60,54 opgebouwd was uit bestelkosten, invoerkosten en overige kosten. Alleen al om het boek (van f 23,13) te bestellen, bedroegen de kosten meer dan twintig gulden. Mijn vraag of ik de kosten had kunnen besparen door zelf het boek te bestellen een kwestie van even een boekhandel opbellen - werd bevestigend beantwoord. Daarom mijn advies aan iedereen door wiens schuld een boek kwijtraakt: L aat de bibliotheek meteen weten dat je zelf voor vervanging van het boek zorgt. Het bespaartje ruim twintig gulden, waarvoor je ongetwijfeld een betere bestemming weet. Peter van Tilburg

Univers

Bij de dood van Marga Klompé

en onbevreesd, en met grote kennis van de feiten en verhou­ dingen in het politiek, het maatschappelijk en het kerkelijk leven. W aar liggen haar grote verdiensten? Ik breng hier de gronden naar voren die werden vermeld in de promotierede. Als minister van maatschappeUjk werk, later van cultuur, recreatie en maatschappelijk werk, is zij een van de belang­ rijkste grondleggers geweest van de verzorgingsstaat, die verantwoordelijkheid nam vooreen algemene verdeling van welvaart en van spreiding van mogelijkheden tot welzijn. Het was voor haar belangrijk om een samenleving waarin de economische sector de orde van dag en leven bepaalde, om te buigen naar een samenleving die de mens, in zijn volle waarde en waardigheid, tot politiek doel zou maken. Voor haar was dit het maken van ruimte tot persoonlijke vrijheiden verantwoordeUjkheid. Toen zij eens haar ambte­ naren toesprak zei ze: 'het is onze taak het kader te schep­ pen om in de samenleving de mensen tot vrije keuze en tot zelfwerkzaamheid te stimuleren'. Marga Klompé leefde ernstig. Zij kwam uit een streng ka­ tholiek milieu en dat bleef levenslang herkenbaar. Maar in die ernst was er de volledige ruimte die daaraan gegeven werd door intelligentie, besefvoor het menswaardige, ambi­ tie op grond van talent, dienstwilligheid tot in het hoogste ambt. Zij wist wat mensen waard zijn, zij wist ook wat zij zelfwaard was en gebruikte haar positie en aanzien om met zichzelf anderen te dienen. Onafhankelijk en onbevreesd. ..Zij verdient blijvend onze waardering.

veel gelovige katholieken begrip vonden dat elders ontbrak, uit hun midden hadden verwijderd. Zij sprak onafhankelijk

■iHm a t s e r t j e

SHHI

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. KENTEKENBEWIJS: Dinsdag 28-10 tussen 12.30-15.15 heeft iemand blauw, MQP motorjack met kentekenbewijs, licht brume, leren motorwanten uit garderobe CZ gejat. Zou graag spullen terug krijgen. Stuur _ s.v.p. tenminste kenteken op. Inlichtingen worden beloond. Tel: 080-232651. TYPEWERK: Secretaresse typt scryptie's, proefschriften e.d. in Nederlands, Frans, Duits, Engels op moderne apparatuur tegen redelijk tarief. Tel. 013-344914. WINTERSPORT: Twee jonge sportleraren zoeken mensen voor skivakantie met kerst. Busretour -I- appartementshuur + skilessen -iskimateriaal -I- liftabonnement / 655,—. Bel voor informatie: Han de Fouw 04164-3238, Ceciel Borghouts 030-932468. PIANORECITAL: Martijn van den Hoek. Eerste prijs internationaal Lisztconcours 1986 Utrecht. 18 November in de aula van de KUB. Georganiseerd door dispuut Hunky Dooly. Studenten op vertoon studentenkaart gratis. Infor: 013-434761.

Jacques A. Stalpers

OP REIS: Wie gaat mee naar Marokko? Vertrek 10 december, duur 4 weken. Bel voor info: 053-313349/301450. OP REIS: Wij gaan deze winter regelmatig naar Oostenrijk, wie rijdt er met ons mee? Bimbo: 080-558170. WINTERSPORT '87: Evenals vorig jaar organiseren we een 10-daagse reis naar Luttach (N-ltalie). Hotel -I- Hp, ski-pas, busreis en garantiefonds voor slechts ƒ 550,—. Supplement mogelijk. Vertrek 13-2-'87. Belangstelling gewekt? Voor meer informatie, bel 013-563429. TYPEWERK: Wilt u uw werk netjes op een electronische machine getypt, belt u dan s.v.p. 672466. SKIVAKANTIES: 10 daagse bronzende en bruisende (bus)reis incl. H.P. prima verzorgd v.a. ƒ 299,—. Vraag de folder, bel de Studentenreisclub 050-120100. LIVE-OPNAMES: Werchter 1986: Simple Minds, Talk Talk, Simply Red, Waterboys, UB 40, Prince, R'dam (Ahoy) 17-08-1986. Joe Jackson, R'dam (Ahoy) 1984 en 1986. Queen, Leiden 1984 en 1986, U2, e.v.a. Tel.: 076-415941 (Jos),

GITAARLESSEN: Klassiek, jazz, lichte muziek. Walter Stadhouders, 013-358562.

WILDFESTIVAL 1986

Tijdens het wildselzoen serveren wij een keuze van: wildgerechten Wederom ons beidende wildmenu (6 gangen) MeiHJprlJsf S 9 a " Ook tijdens lunchuren geopend Voor verdere Informatie en/of reservering Restaurant

DEN SCHOUT

Oranjestraat 4 - Tllburg-Centrum (tussen Paleisring en Emmastraat) Tel. 013-434512-674394 Donderdag ruetdag

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers ben bellaars, bert haagsman, gerard rutten, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel l<napen, yvonne ton columnisten drs j d bartlema, dr a | w boelhouwer, dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof officiële mededelingen afd pers en voorlichting h w j waiter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela van schendel kopij alle kopij nnoet uiterlijk op donderdag de week vóór-het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f ^5,— per jaargang

KRIMP

Wallage (PvdA) haalt fel uit naar Deetman 'Minister Deetman verziekt de sfeer op de universiteiten. Hij doet alsof hij met planning bezig is, ten/vijl tiij slechts een zooitje ongeregeld aan argumenten bij elkaar sprokkelt en hij durft zijn werkelijke ideeën niet in het openbaar te vertellen.' Dat zei het Tweede Kamerlid Wallage {PvdA) afgelopen maandag tijdens een symposium aan de Rijksuniversiteit Utrecht over de bezuinigingen in het wetenschappelijk onderwijs. Wallage zei dat Deetman, nu hij zo over­ duidelijk blijk geeft geen lange­termijnvisie te hebben, de steun van de PvdA heeft verspeeld. Hij toonde zich zeer verbolgen over het feit dat Deetman wel tijdens de besloten bijeenkomst met de collegevoor­ zitters in Slot Zeist maar nooit in het open­ baar zijn gedachten over mogelijke sluiting van hele universiteiten in de toekomst heeft geventileerd. 'Een minister die zijn argumenten niet in het openbaar durft te vertellen, is volstrekt onverantwoord bezig', aldus de woord­ voerder voor onderwijs van de grootste oppositiepartij. De toespraak van de minister werd vorige week gevonden door de bezetters van het kantoor van de VSNU. Ook de universiteiten kregen van Wallage echter een veeg uit de pan. Volgens de PvdA­er hadden zij zelf ook met plannen voor taakverdeling en concentratie kunnen komen. 'Waarom hebben de instellingen na de vo­ rige bezuinigingsronde de tekens des tijds niet begrepen', vroeg hij: 'Wie de minister te gedetailleerd ingrijpen verwijt, moet ook naar zichzelf kijken.' Tijdens het sympo­ sium, dat was georganiseerd door het Utrechtse Studium Generale in samenwer­ king met de Abva/Kabo, mochten de woordvoerders van de vier grootste partij­ en in de Tweede Kamer ieder hun ideeën over de bezuinigingen in het wetenschap­ pelijk onderwijs uiteen zetten. Vervolgens werden zij onder vuur genomen door een panel van studenten, vakbonders en deka­ nen van een aantal bedreigde faculteiten en vragenstellers uit de goedgevulde zaal. Uit de inleidingen van de Kamerleden werd duidelijk dat minister Deetman het straks in de Kamer niet al te gemakkelijk krijgt. De hoogte van de bezuinigingen blijkt nauwe­ lijks omstreden, maar de invulling is een andere zaak. De geneeskunde hoeft niet op veel mededogen van de parlementa­ riërs te rekenen, maar blijft Deetman bij de sluiting van twee faculteiten Tandheelkun­ de, dan vindt hij naar alle waarschijnlijkheid de drie grootste partijen tegenover zich. Wallage stelde zijn collega's voor Deetman de plannen met letteren en sociale weten­ schappen 'volledig uit de hand te slaan'. Volgens de PvdA­er vormen de bezuinigin­ gen bij deze disciplines 'het absolute diep­ tepunt' van de voorstellen van de minister. Wallage wil dat 'een groep mensen' bin­ nen een jaar een voorstel doet dat de aan­ gekondigde bezuinigingen voor de beide disciplines oplevert maar 'vooral' een ant­ woord geeft op de vraag hoe de be­ roepsperspectieven voor afgestudeerden in deze richtingen te verbeteren. Lansink (CDA), F ranssen ( W D ) en Nuis (D'66) waren over deze disciplines minder expliciet in hun uitlatingen, maar de laatste twee toonden waardering voor de sug­ gestie van VSNU­zijde om de bezuinigin­ gen bij letteren en sociale wetenschappen door overleg in 'verkenningscommissies' vooraf te laten gaan.

Franssen ( W D ) vroeg zich in navolging van minister Deetman af of Nederland in de toekomst niet teveel universiteiten heeft. Nuis kwam andermaal met het idee voor clustering van instellingen, maar ont­ moette op dit punt van de panelleden veel kritiek. De Utrechtse letterendekaan prof .dr. H. Bodewitz suggereerde Nuis om er eens een boekje over te schrijven. 'Dan

Afgelopen donderdag overhandigde Jan Rietveld namens het personeel van de KUB een peti­ tie met 1500 handtekeningen aan de voorzitter van de Vaste Commissie voor Onderwijs van de Tweede Kamer, G. van Leyenhorst. De kamerleden Wallage, Nuis en Niessen kijken toe. komst van het wetenschappelijk onder­ wijs. 'Als de minister die al heeft, dan heeft hij die zorgvuldig verborgen gehouden', zei Nuis (D'66). En Lansink (CDA) kon zich goed indenken 'dat de instellingen het idee hebben dat de minister over een nacht ijs is gegaan'.

Met bijdragen van: Astrid Tates, Gerard Hutten.

merkt hij vanzelf dat het niet kan.' Lansink oogste applaus met zijn suggestie dat een deel van de bezuinigingen op het departement moet worden gehaald. Vol­ gens de CDA­er kan er op de afdeling Ho­ ger Onderwijs in Zoetermeer wel 'een mil­ joen of tien' worden bespaard. A.H./R.P./UP

De studentenactiecomité's van de psy­ chologen en de letteren hebben hun on­ genoegen geuit over de gang van zaken rond het convenant. In een brief aan het College van Bestuur schrijven zij dat een en ander 'grote beroering' heeft veroor­ zaakt onder de studenten. 'Men voelt zich gepasseerd, buiten spel gezet en nauwfelijks serieus genomen', aldus de studenten in de brief. Gesprekken met onder andere universiteitsraadsleden hadden tot gevolg dat zij meer begrip voor de gevolgde procedure konden op­ brengen, wat er toe heeft geleid dat zij zich 'niet zullen afkeren van het conve­ nant. De invulling van het convenant zal moeten gebeuren met toepassing van 'de normale democratische procedures'. Daarnaast dienen de actiecomité's 'waar mogelijk gehoord en in ieder geval zo ge­ detailleerd mogelijk en rechtstreeks geïn­ formeerd te worden omtrent de invulhng en uitwerking', aldus de studentencomi­ té's in de brief.

Minister Deetman betwijfelt of Neder­ land zich in de toekomst dertien verschil­ lende universiteiten kan veroorloven, maar de bewindsman acht een discussie over sluiting van instelling op dit moment 'politiek niet opportuun'. Dit blijkt uit de tekst van de toespraak die de minister tij­ dens een besloten bijeenkomst met de CoHegevoorzitters op dinsdag 26 augus­ tus in Slot Zeist heeft gehouden. Tijdens deze bijeenkomst informeerde Deetman de Collegevoorzitters over zijn plannen met het wetenschappelijk on­ derwijs. 'Dit is geen WO­kamer in een schuilkerk, dit is geen overleg, eerder een hage­ preek', aldus begon Deetman zijn ver­ haal. Voor de bewindsman de climax van zijn betoog ­ een bezuiniging van 130 mil­ joen gulden ­ bereikte, mochten de aan­ wezige College voorzitters vernemen dat de minister sluiting dan wel fusie van uni­ versiteiten in de toekomst zeker niet uit­ gesloten acht. 'Utrecht viert dit jaar haar zeventigste lustrum', aldus de minister. 'Te voor en te na hebben andere instelingen met festiviteiten gewezen op de eerbeidwaar­ dige ouderdom van hun instellingen. De suggestie wordt gewekt dat universitei­ ten, als ze eenmaal bestaan, het eeuwige leven hebben. Toch zullen F raneker, Harderwijk en Deventer geen feest meer vieren met hun universitaire instelling.' 'Ik heb ook mijn twijfels of Nederland zich op termijn dertien WO­instellingen oude stijl kan veroorloven', zei Deetman daarover. 'Is er voldoende toptalent aan­ wezig om en de industriële research en de universitaire research te bemannen? Is de uitrusting op zoveel plaatsen in het land op het gewenste peil te houden? Op zijn minst zal concentratie van voorzie­ ningen, bundeling van toptalent in net­ werken en dergelijke, nodig zijn. R.P./UP

­De Krimpenaar­ 'Om goud werd de strijd geboren'

Studenten voelen zich 'gepasseerd'

In toekomst kans op sluiting universiteit

'Om goud werd de strijd geboren' is een citaat van de bekende schrijver Louis Couperus, die een belangrijke rol speelde in de actie 'Alfabet, Binnenhof, Coupe­ rus', die op 5 november door een groep letterenstudenten gevoerd werd. Op de dag van de hoorzitting werd rond koffie­ tijd bij het standbeeld van Couperus in Den Haag een krans van herfstbladeren gelegd. Een hommage aan een veelzijdig en uniek schrijver. Van literatuurliefheb­ bers die hiermee de aandacht wilden vestigen op de uniciteit en veelzijdigheid van hun eigen faculteit. Later werd op het Binnenhof het A­B­C­ lied gezongen waarin het alfabet op kunstige wijze verwerkt was. Deetman, die dit niet kon horen omdat hij in India was, werd als volgt aangesproken: 'R zit ook aan uw beleid ■ S ­sentieel een schroefje los T ­gen alle regels leidt U de K.U.B, in 't bos' En daarom: komende woensdag alle­ maal naar Den Haag!

Alle vier de Kamerleden misten in de voor­ nemens van Deetman een visie op de toe­

Faits divers In tegenstelling tot eerdere berichten maakt minister Deetman niet op 10 no­ vember, maar pas na 19 november zijn definitieve plannen bekend. Op 19 no­ vember vindt de uitgebreide commissie­ vergadering Onderwijs van de Tweede Kamer plaats. ***** Dinsdag 11 novem­ ber is uitgeroepen tot 'opwarmingsdag' met het oog op de grote KUB­actie op woensdag. In café 'De Plaats' zal 's avonds een mixfeest gehouden worden, dat wil zeggen dat voor het maandelijkse psychologenfeest dit keer ook lette­ renstudenten worden uitgenodigd. On­ der het genot van een cocktail zullen alle feestgangers worden opgeroepen om de volgende dag mee te gaan naar Den Haag. ***** Maandag 3 november heeft er een 'prima gesprek* plaatsgevonden tussen kamerleden van de PvdA en het bestuur van de KUB. De onderwijsspeci­ alist van de PvdA, J. Wallage beloofde tij­ dens de informatieve en geanimeerde bij­ eenkomst dat zijn fractie tegen Deetmans plannen om de Letterenfaculteiten te sluiten zal stemmen.

7 novennber 1986

Univers ««q^Mtcab.rWIirte^liawlMA..;

K

Vangnet voor ontslagen personeel uitgebreid Er komt, net als bij de vorige bezuinigingsronde, weer een 'vangnet' voor ontslagen personeel. Dit zogeheten 'sociaal beleidskader' omvat alle voorzieningen van het beleidskader uit de vorige ronde plus een viertal aanvullingen in de sfeer van wachtgeld en sollicitatieplicht. Dat heeft het kabinet afgelopen vrijdag besloten. Het sociaal beleidskader vormt een aanvulling op de reguliere rechtspositieregeling van ambtenaren. Tijdens de vorige bezuinigingsronde werd die regeling tijdelijk met een aantal maatregelen uitgebreid. De belangrijkste daarvan waren de 'wachtgeldgarantie' voor medewerkers vanaf 55 jaar en de 'overbruggingsregeling'. De wachtgeldgarantie bood ontslagen medewerkers de mogelijkheid om te kiezen tussen een vast wachtgeld en de normale wachtgeldregeling, met inbegrip van mogelijke verbeteringen of verslechteringen in de toekomst. De overbruggingsregeling stelde de instellingen in staat medewerkers maximaal anderhalf jaar buiten de formatie om in dienst te houden, totdat elders binnen de organisatie een plaats voor hen werd vrijgemaakt. Op voorstel van minister Deetman heeft de Ministerraad afgelopen vrijdag besloten de minimumleeftijd voor de wachtgeldgarantie ditmaal te stellen op 50 jaar. Daarnaast wil het kabinet medewerkers die door 'Krimp en Groei' hun baan verliezen, de mogelijkheid bieden hun wachtgeld af te kopen. In plaats van een jarenlange uitkering krijgen zij dan vooc een keer dertig procent van het te verwachten totaal bedrag. Tijdens een persconferentie na afloop van de Ministerraad maakte minister Deetman duidelijk dat deze regeling is bedacht om ontslagen medewerkers in staat te stellen zich in te kopen in een praktijk of een eigen bedrijf te beginnen. Voorts wil het kabinet werken met behoud van uitkering of wachtgeld mogelijk maken en stelt het voor de leeftijdsgrens van de sollicitatieplicht te verlagen van 57,5 tot 55 jaar. Deze week overlegt Deetman met de bonden over het door de Ministerraad gesanctioneerde pakket.

Informatie over communicatie De eerste telegrafisch overgeseinde boodschap was de uitroep van Samuel Morse, ruim een eeuw geleden: 'What hath God wrought!'. Vandaag de dag kan een enorme hoeveelheid aan gevarieerde signalen uitgezonden en ontvangen worden, vanuit alle uithoeken van de aarde - en wel bijna gelijktijdig. Zo begon de bijdrage van Cees Hamelinck van het Institute of Social Studies (Den Haag) in een bundel die uitgegeven was ten behoeve van het IVA-congres 'Dealing with global networks'. Deze conferentie, die in opdracht van de EEG georganiseerd was, werd op donderdag 30 en vrijdag 31 oktober aan de Katholieke Universiteit Brabant gehouden. Er hadden zich 75 deelnemers gemeld. Dr. George Muskens, hoofd van het team dat de conferentie coördineerde, gaf in de openingstoespraak in het kort aan waar het gedurende deze twee studiedagen om zou gaan: de gevolgen voor de nationale overheden bij een steeds verdere uitbreiding van de wereldwijde telecommunicatienetwerken, welke groeperingen gaan zich bezighouden met deze netwerken en wat is de rol van de wetenschap bij de oplossing van de politieke en culturele problemen veroorzaakt door nieuwe informatietechnologieën. Informatie-overvloed was het onderwerp Behalve voor de uitbreiding van het sociaal beleidskader kreeg de bewindsman vrijdag ook het groene licht voor zijn 'wet maatregelen 1987-1991 inzake voorzieningen wetenschappelijk onderwijs', de wet waarin de komende bezuinigingen zullen worden vastgelegd. R.P./UP

SSGZ gaat in hoger beroep De Stichting Studenten Gezondheidszorg (SSGZ) stapt opnieuw naar de rechter. Op 18 november wil de stichting andermaal proberen de verhoging van de ziektekostenpremie, die voortvloeit uit de invoering van het nieuwe stelsel van verzekeringswetten, voor studenten te beperken. Lukt dit niet, dan dreigt voorstudenten per 1 januari een premieverhoging van circa 25 procent. Met de stap naar de rechter gaat de SSGZ in hoger beroep tegen de uitspraak in kort geding eerder dit jaar. Die uitspraak was voor de stichting positief. De Haagse rechtbankpresident mr. M. Wijnholt bepaalde toen dat de wet Medefinanciering Oververtegenwoordiging Oudere Zieken-

OUMVIKS

Juridisch adviseur van Olimpiks '92, Stichtingsbestuurder Van 8 J^ondigde na hel echec van Lausanne aan dat voor het jaar 2000 Brabant zich als stad, jawel, zal kandideren voor zowel de zomerse aJs de winterse Olimpiks. 'Ik pik het niet dat slampampers, drugsverslaafden, anarchisten en ontspoorden het imago van onze Twaalf Provinciën, o dapper volk van kaaskoppen, klompendansers, molenaars, dijkwachters en tulpenbollen, te grabbel hebben gegooid.' De Brabantse regent primeurde dat de denksport dan geïntroduceerd zal gaan worden: 'Ideetje van Interpiks verzekeringen. Daarnaast wil ik al die takken van sport programmeren waarin wij Nederlanders zeker medailles zullen halen: biljarten, fierljeppen en een Brabantse Elfstedentocht hartje zomer als zusje van de marathon. Of neem nou touwtrekken. Daar zijn we erg goed in.' Een joint venture van Brabantse ondernemers onderzoekt inmiddels hoe de provincie klimatologisch manipuleerbaar is 'zodat het kan vriezen en dooien tegeJijk. AJIes is Univers

van de lezing van Jan van Cuilenburg van de Vrije Universiteit van Amsterdam. Hij schatte dat in Nederland 45 procent van de beroepsbevolking werkzaam is in de informatie-sector; met recht kan dan gesproken worden over een informatiemaatschappij. Hier tegenover stelde hij de paradox van 'meer informatie is minder informatie'. Bij de vraag of de informatiemaatschappij ook een geïnformeerde maatschappij is deed hij twee voorspellingen: er is sprake van

een bijna constante toepasbaarheid van informatie en er is steeds meer informatie beschikbaar zonder dat er om gevraagd wordt. Van Cuilenburg: 'In de toekomst zal er een groeiende hoeveelheid informatie zijn die we kunnen karakteriseren als antwoorden zonder vragen of als antwoorden op vragen die niemand gesteld heeft'. Bij de foto: De congresgangers kregen de inleidingen direct vertaald. M.K.

fondsverzekerden (de wet-MOOZ) niet van toepassing mocht worden verklaard op studenten. Datzelfde gold volgens Wijnholt voor de uit de invoering van deze wet voortvloeiende premieverhoging. De staat zou onzorgvuldig hebben gehandeld door de door minister Ruding van Financien en staatssecretaris Van der Reijden van Volksgezondheid gedane toezegging aan de Tweede Kamer niet na te komen, dat studenten slechts de helft van de met de invoering van de nieuwe verzekeringswetten gepaard gaande premieverhoging hoeven te betalen. Omdat halvering van de premie binnen het kader van de wet niet mogelijk is, bepaalde Wijnholt dat studenten de premieverhoging helemaal niet hoeven te betalen.

die voortvloeit uit de wet-MOOZ, vraagt de SSGZ ditmaal hetzelfde voor de premieverhoging als gevolg van de invoering van de beide andere verzekeringswetten, de Wet op de Toegang tot de Ziektekostenverzekeringen (WTZ) en de Wet Interne Lastenverevening Particuliere Ziektekostenverzekeraars (ILPZ). Bij het kort geding eerder dit jaar was dat niet mogelijk, omdat toen slechts duidelijkheid over de toepassing van de wet-MOOZ op studenten bestond.

Het ministerie van financiën blijkt de rechterlijke uitspraak echter naast zich te hebben neergelegd. Het is niet het ministerie, maar de Stichting-MOOZ die de wet uitvoert en die stichting, die wordt gevormd door de particuliere ziektekostenverzekeraars, hoeft Éich niet aan het vonnis te houden, aldus redeneert Financien. Tegen die redenatie gaat de SSGZ nu in hoger beroep. Behalve halvering van premieverhoging

Mocht de SSGZ onverhoopt in het ongelijk worden gesteld, dan dienen studenten per 1 januari de volle premieverhoging, voortvloeiend uit de invoering van de wetMOOZ. en de WTZ, te betalen. Dat komt neer op een bedrag van 114 gulden per jaar, een verhoging van de premie met zo'n 25 procent. De gevolgen van de invoering van de wet ILPZ zullen pas later, vermoedelijk in 1988, duidelijk worden. Een woordvoerster van de SSGZ zei dinsdag dat de Stichting vreest dat die wet tot de grootste verhoging aanleiding zal geven. Overigens wordt bij de bedragen die in de studiebeurs voor ziektekosten zijn opgenomen, rekening gehouden met een gehalveerde premieverhoging. . B.B./R.P./UP

manipuleerbaar dus waarom het weer niet?' aldus Van 8. Naast de regent nemen in het komitee 2000 zitting PC's van Philipiks, Interpiks, Fujiks en Efte-Lips, een Bisdommer, een Scouting chip (Hopman?J, van Eikelenburg uiteraard plus de erector van Interpiks Universiteit Brabant (geprivatiseerd). De laatste toonde een dummy van een promotiesticker. Daarop de tekst; 'Universiteit strijdt voor Brabant'. Universiteit kon desgewenst vervangen worden door God, Padvinderij, Kaaskoppenconvenanf, Minderheid, F-side, Bejaardenoppassersbond, iMuize PoeJs, Junkiebond, Mug, Olifant of gewoon Iedereen, Alles, Niets. Er zouden ook speciale sweat slips, closet-rollen, bampons, kondooms en alpinopetten in omJoop komen opdat iedere hoek, elk gat, elke drol, iedere kub, elke pik verwittigd zou worden van de Grote Boodschap: U strijdt voor Brabant. De erector, herbenoemd tot 2000, was 'blij iets terug te kunnen doen voor de stadstaat. Immers, toen wij als verbureaukratisseerde instelh'ng gaarne bereid waren om in te krimpen - nee hoor, helemaal geen slappe houding - stond iedereen in onze omgeving, de regent voorop, paJ achter ons. }a, er komen nu bamponapparaten op de dames. Bang voor acties t.z.t.? Welnee, slaafse slampampers nemen we gewoon op in ons komitee. Olifanten? Ja, die ook.' Een fuJpeboJ; '$$$$$$$$, $$$$$ en $$ vanwege het feit dat $$$$ als f ff ff fff uit de grond schieten. ££££££££££? Ook prima, waarom niet? Brood en spelen, that is ze kwestiun, meneer.' Pendragon achtte de Olimpiks 2000 in Brabant een 'fantastische PR en we maken aJ zuJke goede tijden door.' Olof was bereid balJenjongens te leveren en 'we plakken en spuiten de hele stad vol.' 7 n o v e m b e r 1986

KRIMP

'De uitslag staat pas vast als de wedstrijd gespeeld is' Machteloos, verbaasd, woedend, onzeker en afwachtend waren de eerste reacties op de Psychologie- en Letterenfaculteiten toen op 23 september de plannen van minister Deetman bekend gemaakt werden. Een maand later sprak Univers met twintig studenten en twee medewerkers van de bedreigde faculteiten om te weten te komen hoe het hun sindsdien vergaan was. Zijn ze nog actiebereid, zijn ze het met de acties eens en geloven ze in het effect er van? Opvallend is dat letterenstudenten vaak spreken over de opheffing van de faculteit en psychologiestudenten over overplaatsing. Letterenstudenten hebben het idee nergens anders naar toe te kunnen om hun studie voort te zetten terwijl veel psychologiestudenten het in de eerste plaats vervelend vinden om te verhuizen. Toch zien ook sommige psychologiestudenten dat het meer is dan een verhuizing. 'In Nijmegen is geen traditie in de economische psychologie, de vakgroep zoals die hier in Tilburg bestaat is ongeveer uniek in de wereld. Toen ik besefte dat die zou kunnen verdwijnen ben ik direct mee gaan doen met de acties, al vrees ik dat het nut van de acties beperkt is als het puntje bij paaltje komt', aldus Hans (3e jaars psy.). Het effect van de acties wordt door meer mensen betwijfeld, en soms ook de aard van de acties hoewei de actiecomité's niets verweten wordt en hun inzet geprezen. 'Tilburg hangt vol met stickers, we krijgen veel aandacht van regionale kranten, maar de lobby heeft natuurlijk veel meer zin. De acties zijn vaak gericht op de regio maar wat we nodig hebben is juist landelijke publiciteit. Nu bereik je een publiek dat geen directe invloed heeft op de beslissing van Deetman.' Zoals veel anderen betwijfelt Sjoukje (4e jaars let.) het politieke effect van de acties. Toch zal ze wel mee doen als er landelijke acties komen. 'Iedereen doet wat hij kan, je wilt toch het idee hebben dat je je best gedaan hebt'. Het is ook erg moeilijk om de aandacht van de landelijke pers te trekken. 'Je komt alleen met harde agressieve dingen in het nieuws', merkte Madde (4e jaars psy.) op, en Simone (3e jaars psy.) voegt daar aan toe dat dergelijke acties weer een negatieve invloed kunnen hebben op het lobby-niveau. DirkJan (w.p. let.) sluit zich daarbij aan, hij is blij dat studenten gekozen hebben voor actievormen die binnen de wet blijven. 'Het is geen ritueel protest maar er spreekt vertrouwen uit in ons vermogen dingen te veranderen'. Er is momenteel enigzins een gebrek aan ideeèn voor acties die niet agressief zijn en toch de aandacht trekken. Warner (Ie jaars let.): 'Het is raar dat je van anderen plannen verwacht, bijvoorbeeld van het actiecomité, maar zelf vind ik het ook zo moeilijk om echt iets goeds te bedenken.

ACTIEMOE Liane (Ie jaars psy.) is heel actief geweest tegen de bezuinigingen en nu een beetje actiemoe: 'Als ik me bezig zou houden met de acties wil ik me helemaal inzetten en niet half, en als ik dat doe kies ik voor de mensen na mij en verwaarloos mijn eigen studie'. De actiebereidheid van andere eerstejaars psychologen lijkt ook niet heel groot.' Er wordt niet meer over gepraat in de pauzes, niet dat je er niet om geeft, maar het is geen onderwerp van gesprek meer, en Univers

als spoorstudent met slechts twee collegedagen kom je niet helemaal voor de acties naar Tilburg', aldus Marion (Ie jaars psy.). De eerstejaars wijzen er ook op dat ze de garantie hebben gekregen dat ze hun studie hier kunnen afmaken éls de faculteit overgeplaatst wordt. Ze vrezen wel dat de kwaliteit misschien niet gehandhaafd kan worden. En zij niet alleen, ook Renate (3e jaars psy.) is er niet zeker van dat het onderwijs aanbod dezelfde kwaliteit zal hebben: 'Docenten denken toch in eerste instantie aan zich-

zelf, hoelang zullen ze blijven als ze ergens waar geen opheffing dreigt een baan kunnen krijgen'. Het behouden van de kwaliteit van het onderwijs als het mis gaat is een onderwerp waarover Pieter (w.p. psy.) al meerdere gesprekken gevoerd heeft. Zelf heeft hij ook zijn eigen mogelijkheden bekeken maar het valt niet mee om elders aan de slag te komen. Pieter: 'Het viel me niet mee om onlangs de Moors enthousiasme voor de alternatieve plannen te delen als je met allemaal mensen bij elkaar zit die in ieder geval ontslagen zullen worden. Nu merk ik ook dat ik een groot deel van mijn eigenwaarde aan mijn werk ontleen en dat had ik nooit van mezelf gedacht'. Voor veel studenten en medewerkers is het moeilijk om je onder deze omstandigheden aan het werk te zetten. Het demotiveert velen terwijl ze niets liever zouden willen dan 'lekker doorwerken'. Sommige mensen hebben nergens last van: de ene groep omdat ze een afwachtende

Proteststoet met kamelen

Ongeveer 150 demonstranten, drie kamelen, een zebra en een buffel trokken vonge week donderdagmiddag in een demonstratieve stoet door het centrum van Tilburg voor het behoud van de Letteren- en Psychologiefaculteit van de KUB. Getooid met KUB-sweatshirts, petjes, buttons stickers en spandoeken marcheerden ze van het Koningsplein vla de Heuvelstraat naar de Heuvel, onder het zingen van strijdliederen en het uitdelen van pamfletten aan het winkelend publiek. » ,» » Aangekomen op de Heuvel bestijgt de meegetrokken actieband het podium en, versterkt met enkele electrische instrumenten, spelen zij nogmaals hun repertoire. 'Oh Deetman, oh nee. Waar komt u nu toch mee. U steekt een degen door de KUB.' Tussen de nummers door geven enkelen hun mening over de plannen van minister Deetman. 'De minister wil dat psychologie uit Tilburg verdwijnt, ik denk dat dat niet verstandig is', zegt Karel Soudijn onder luid applaus van de aanwezigen, voor het merendeel psychologiestudenten. Hij vervolgt: 'Mensen die nog nooit met een psychiater in aanraking zijn gekomen...' Hij krijgt geen kans de zin af te maken. 'Ja hier' roep de alom hinderlijk aanwezige Rooie Stien. Een KUB-pétje en enkele danspassen' met een van de studenten houden haar af van verdere interrupties. Een 'echte psychologiedocent', prof. H. Peeters, geeft een minicollege. -Wij willen dat psychologie en Letteren in Tilburg blijven. Nijmegen Is voor ons een brug te ver', zegt hij. Een mevrouw, een van de weinige toeschouwers buiten de universitaire knng, zegt desgevraagd niet te weten waar het allemaal om te doen is. Zij kan ook geen mening geven over de plannen van de minister, 'tk heb daar zo weinig bij stilgestaan dat ik daar mets over kan zeggen' vertelt ze. Een heer op leeftijd heeft erover gelezen in de kranten en in het pamflet dat hij zojuist heeft toegestopt gekregen. Hij heeft wel een mening over de voornemens van de minister. 'We hebben alle mogelijke moeite gedaan om van Tilburg een universiteitsstad te maken en ik vind het niks om dat nu teniet te doen', zegt hij. 'Brabant is toch al minder bedeeld met universiteiten, laat ons deze nu behouden.' Nadat de demonstranten met hun aanhang het strijdtoneel hebben verlaten om dezelfde route terug te lopen, ligt de Heuvel er weer verlaten bij. Afgezien van de pamfletten die over de grond slingeren en het al dan niet platgetreden natuurlijke kamelenafval. 's Avonds zal het circus nog een keer herhaald worden.

houding aannemen t.a.v. de ontwikkelingen, de andere groep juist omdat ze willen laten zien dat ze zich op alle gebieden inzetten om de studie te behouden. De situatie is onzeker. 'Hebben kamerleden voldoende informatie over ons?', vraagt Henk (3e jaars let.) zich af. 'We hebben harde argumenten, maar is Den Haag daar gevoelig voor? Of wordt het een politiek spel waarin heel andere dingen een rol spelen', aldus Warner (Ie jaars let.). Veronic (2e jaars) doet nog wel mee aan de acties, maar gelooft sinds haar bezoek aan de Provinciale Staten niet meer in een goede afloop: 'Als je ziet hoe dat daar toe gaat, het maakt niets uit of je goede argumenten hebt, het gaat om politieke compromissen'. 'Ook als men van onze argumenten overtuigd is moet er bezuinigd worden en zal er dan een alternatief gevonden worden? Ik ben wel optimistisch, maar het blijft een onzekere situatie. Het is net als bij een voetbalwedstrijd: je kunt er heel veel over praten, maar de uitslag staat pas vast als de wedstrijd gespeeld is', aldus Dirk-Jan (w.p. let.).

GEPASSEERD Ook voor de actiecomité's letteren Nee en SPAK kwam dit plan onverwacht. 'Over het algemeen voelden we ons gepasseerd', zegt Simone van SPAK, 'zoiets is niet te regelen met de leden van alle actiecomité's, maar het was al anders geweest als er iemand bij geweest was die ons op de hoogte hield'. Madde, ook van SPAK, is het met haar eens: 'We zijn al weken bezig met acties, samen met alle comité's, en ik denk dat er mensen zullen stoppen met actievoeren als er nog eens zo iets gebeurt'. 'Over het plan zelf willen we vooral'meer duidelijkheid', zegt Simone, en Madde voegt er aan toe dat er bijvoorbeeld onzekerheid bestaat over de kwaliteit van de psychologiestudie als er bepaalde delen worden weggehaald. Ronald van Letteren NEE: 'Het is vervelend dat het convenant in de publiciteit is gekomen voordat de actiecomité's het gelezen hadden. En dat het eerder bekend is geworden dan was gepland. Als het net voor de hoorzitting bekend geworden was, had het het eindpunt van de acties kunnen zijn. Tot nu toe zag ik de acties als een ondersteuning van de politieke lobby, maar vanaf nu hebben ze volgens mij alleen nog een morele functie'. Ronald was bang dat dit nieuws de actiebereidheid van de studenten negatief zou beïnvloeden: 'Ik had een stemming verwacht van 'laat maar, alles is toch al in kannen en kruiken', maar die heerst er gelukkig helemaal niet', aldus Ronald. Een maand na de bekendmaking van Deetmans plannen is er een kleine groep die actievoert en niet studeert en een grotere groep die weer studeert maar toch ook actiebereid is. Woede, verbazing, en een gevoel van 'we moeten wat doen' hebben geleid tot gefundeerde kritiek en tegenargumenten. Optimisme heeft vaak plaats gemaakt voor pessimisme of een afwachtende houding ten opzichte van het 'politieke spel'. Veel is er niet veranderd door het convenant: 'Het gaat in de eerste plaats nog om een strijd tegen Deetmans plannen'. Astrid Tates

K

.5S#^r5^'^Jr.%^!^~'^^'^^^t

'^-t^^.^feSS^^

Beroepsmogelijkheden studiefinanciering verruimd Studenten die het niet eens zijn met de hoogte van hun studiebeurs kunnen vanaf nu in beroep bij de Commissie van Beroep Studiefinanciering. iVlinister drs. W . J . Deetman heeft mr. T.J.P. Van Os van den Abeelen tot voorzitter van dit rechtscollege benoemd. Voorlopig kunnen alleen studerenden die een definitieve afwijzing van hun aanvraag om studiefinanciering in de bus hebben gekregen, daartegen in beroep gaan. Dat zijn er ongeveer 20.000. Studenten die wel een basisbeurs en ook een voorschot op de aanvullende financiering hebben gekregen kunnen pas in beroep na 1 april 1987, wanneer de definitieve studiebeurs is vastgesteld. Vanaf het moment dat een definitieve afwijzing uit Groningen binnen is moet binnen 30 dagen een verzoek om herziening bij de CDS worden ingediend, die daarop binnen 60 dagen moet beslissen. Is men het dan nog niet eens met de centrale directie, dan is een beroep op de nu ingestelde commissie mogelijk. De commissie van beroep moet de oude bezwarencommissie vervangen. Die kon alleen een advies uitbrengen aan de minister van onderwijs om de hoogte van een studiebeurs te wijzigen. De minister was daar echter niet aan gebonden. De uitspraken van de nieuwe commissie zijn echter wel bindend. De nieuwe wet op de studiefinanciering regelt dat. De commissie is een onafhankelijk rechtscollege, waarvan de voorzitter en de vier ondervoorzitters door de Kroon voor het leven worden benoemd. Daarnaast wordt nog een aantal leden van de commissie voor zes jaar benoemd. De commissie van beroep kan tijdens de behandeling van een beroepschrift extern onderzoek doen en kan ook een openbare rechtszitting houden, waarin getuigen worden gehoord. Tegen beslissingen van de commissie is niet ook nog eens een hoger beroep mogelijk. Zij spreekt recht 'in eerste en enige aanleg', zo bepaalt de wet. B.B./UP

Worl<shiop over begrijpen van literatuur De werkverbanden Tekstwetenschap en Taalvaardigheid van de Letterenfaculteit organiseren donderdag 20 en vrijdag 21 november een internationale workshop over het begrijpen van Literatuur: Comprehension of Literature/Literary Comprehension. Centraal staat de vraag welke psychologische processen zich afspelen als mensen literatuur lezen. Sprekers tijdens die twee dagen komen uit de Bondsrepubliek Duitsland, Groot-Brittanië, Oostenrijk en Nederland. Op donderdag zullen in verband met het Letterenlustrum slechts vier sprekers een lezing houden, vrijdag zullen dat er zes zijn. De bedoeling is dat op beide dagen naar aanleiding van die lezingen discussies over het onderwerp plaatsvinden. Ongeveer dertig mensen uit binnen- en buitenland zijn uitgenodigd om deel te nemen aan de workshop, waaronder studenten van een van de gastdocenten uit Duitsland. Geïnteresseerden kunnen zich voor deelname aan de twee dagen opgeven bij Majorie Paol (secretariaat Letterenfaculteit, gebouw R). N.T.

Half miljard voor informatica enthousiast onthaald De interim-organisatie SURF (Samenwerking Universitaire Rekenfaciliteiten) reageert 'buitengewoon' en de VSIMU 'zeer' verheugd op de beslissing van het kabinet om de komende vier jaar bijna een half miljard gulden uit te trekken voor informatica in het hoger onderwijs. Volgens de voorzitter van SURF, het Utrechtse collegelid dr. J . Rosenberg, kan de organisatie nu eindelijk 'aan de slag'. Tijdens een persconferentie vorige week vrijdag bleek de blijdschap van Rosenberg niet beïnvloed door het feit dat zijn organisatie alleen al voor een deel van de genoemde activiteiten, de zogenaamde 'netwerkvoorzieningen' van computers, oorspronkelijk meer dan het dubbele van het nu totaal toegekende bedrag had gevraagd. Voor de stimulering van de informatica in

Dienstraden nieuwe stijl Afgelopen woensdag werd de uitslag bekend gemaakt van de verkiezingen voor de dienstraden van de KUB. Bij het ter perse gaan hadden we nog geen cijfers over de opkomst, maar die is volgens mr. J. Backbler, voorzitter van het stembureau, bevredigend. Dit jaar zijn er alleen verkiezingen voor de algemene diensten. De faculteiten krijgen hun raden na de herindeling van de faculteitsstructuur. Enkele kleine diensten zoals Buro Buitenland en Univers deden niet mee, omdat de werknemers onderling afspraken daar geen behoefte aan te hebben. Andere kleine diensten zoals Studium Generale dienden wel lijsten in, maar verkiezingen waren overbodig, omdat het aantal personeelsleden hier gelijk is aan het aantal te kiezen kandidaten. Kiesgerechtigd was het personeel in vaste dienst en het tijdelijk personeel dat tenminste een jaar voor meer dan de helft van de werktijd in een dienst werkt. De samenstelling van de dienstraden bij enkele grote diensten: Dienst Algemene Zaken: Iris Sliedrecht, Harde Hoens en Daan van Brakel van de lijst ABVA/ KABO. John Backbier en J. van Andel van de lijst C.F.O. Dienst Economische en Administratieve Zaken: Jan Bouwens, Theo van Bijnen, Rudie Horsthuis, Dick Kolijn en Ad Klerks van de a-lijst. Dienst Bouw en Huishoudelijke Zaken: Th. Damen en A. Wouters van de lijst R.V,: A. Groothuis, P. van der Sanden en J. van Loon van de b-lijst. Dienst Bibliotheek: E. Vogelaar, M. Thieme en B. van Os van de lijst ABVA/KABO. J. de Jongh en C. Stuyts van de lijst ongeorganiseerden. Dienst Personeelszaken: Ans Oomen, Mieke Teurlings, Jeanne van Oosterhout en Rene Vlemmings van de üjst Los-vast en W. van den Boom van de lijst ABVA/KABO. Dienst Rekencentrum: A. van den Aker, E. Smulders, J. van Gent, A. Markink en p'. de Heus van de a-lijst. E.V.

het hoger beroeps- en het wetenschappelijk ondenwijs stelt het kabinet tot 1991 476 miljoen gulden beschikbaar. Van dat bedrag is 440 miljoen afkomstig van het ministerie van onderwijs en wetenschappen, 20 miljoen van Economische Zaken en 16 miljoen van Landbouw en Visserij. Overeenkomstig het advies van een interdepartementale werkgroep heeft het kabinet bij de toekenning van de middelen twee prioriteiten gesteld. Voor het inlopen van de informatica-achterstand in het hoger beroepsonderwijs wordt 155 miljoen

Prof. Reynaerts overleden Vrijdagochtend 31 oktober Is prof.dr. W.H.J. Reynaerts (55) overleden. Prof. Reynaerts was sinds 71 verbonden aan de Tilburgse universiteit, sinds '75 als hoogleraar in de organisatie van arbeid en bedrijfsleven. Daarnaast speelde hij een belangrijke rol in het maatschappelijke en openbare leven. Hij was o.m. plaatsvervangend lid van de SER en 'vertrouwenscommissaris' bij diverse grote bedrijven als Hoogovens, Aegon en Fokker. Prof. Reynaerts gold als een groot kenner van de arbeidsverhoudingen in ons land. Zijn kennis en integriteit werden in brede kring gewaardeerd. Woensdag 19 november vindt in de aula van de KUB een academische rouwzitting plaats. Tegen die tijd hoopt Univers terug te komen op Reynaerts'overlijden. gulden uitgetrokken. En aan de opzet van de netwerkvoorzieningen van computers zal 255 miljoen worden besteed. De resterende 46 miljoen gaat naar 'specialistische voorzieningen en expertisecentra'. Bij de uitvoering van het plan voor de netwerkvoorzieningen zal behalve de universiteiten en het hoger beroepsonderwijs een groot aantal instituten en organisaties bij SURF betrokken worden. Ook grote researchlaboratoria uit het bedrijfsleven doen eraan mee. Over de rol van de PTT wordt nog overleg gevoerd. R. P. / U P

K N I P T scher uit: 'Het is zeker niet zo dat het zien van een blote dame automatisch de penis overeind doet schieten, zoals de nekharen in een angstige situatie. De bezitter van de penis kan de 'eigenzinnige' reakties van zijn piemel wel degelijk beïnvloeden'. Dekker: 'Dat het gevoel dat bij een situatie hoort, belangrijker is dan de gebeurtenissen zelf, was nooit bewezen, maar natuurlijk wel bekend'. Gelukkig maar. Er is meer dan alleen bezuinigingen. 'In Utrecht is drs. Joost Dekker bezig met een onderzoek naar de zin in het vrijen en de reden voor de seksuele opwinding. Het Utrechtse U-BLAD wil deze week wel een pagina wijden aan deze pikante wetenschap. Ondanks de seksuele revolutie blijkt bij veel mensen het vrijen nog steeds een probleem te zijn: men kan er maar geen zin in krijgen. Dekker heeft nu uitgevonden dat de zin in het vrijen, de seksuele opwindmg dus, niet enkel door indrukken van buitenaf gestimuleerd wordt maar iets is wat door de wil beïnvloed kan worden. Het U-Blad drukt het iets plasti-

Waartoe een brave start al niet kan leiden. Koud een paar weken geleden kwam het eerste nummer van het nieuwe juridische faculteitsblad SEC JURE uit en nu ligt alweer het tweede nummer te koop. Men heeft er blijkbaar zin in. In een verslag van de faculteitsraadsvergadering komt het debat over de solidariteitsverklaring aan bod die de raad uitsprak over de bezuinigingen op de KUB. Uit het verslag blijkt dat raadslid Schoordijk er zo zijn eigen opvattingen op-nahoudt. Volgens hem moet de juridische faculteit verder gaan dan alleen zich solidair te tonen. Bekeken zou moeten worden, zo vindt hij, of er niet bij de rechtenfaculteit kan worden bezuinigd. Vol-

Univers

gens hem zou daar toch al zo weinig gepubliceerd en gepresenteerd worden. In dezelfde Sec Jure toont de studentengroepering Recht Vooruit zich een warm voorstander van het Schoordijk-idee. Een bijzondere solidariteit. Nu we het toch over solidariteit hebben. In Nijmegen zijn niet alleen de psychologen ontevreden over het KUB-KUN convenant. Uit KU NIEUWS blijkt dat ook de Nijmeegse planologen heel ongelukkig zijn. Planologie voek zich 'in de flank aangevallen' door het CvB: 'In het convenant neemt het college stelling in de tweede verdedigingslinie. Voor het behoud van planologie is het noodzakelijk om in de eerste lijn te vechten', aldus de planologen. Ook in Limburg is men boos. OBSERVANT meldt dat het CvB uit Maastricht zeer ontevreden is over de wijze waarop het voorbehoud van de Limburgse universiteit in het VSNU-alternatief naar buiten is gekomen. Met de VSNU was afgesproken dat men een volledige voetnoot zou krijgen en nu staat het Limburgse standpunt slechts in een zinnetje verwoord. Wat een verdriet. Verdriet blijkbaar ook op de KUB vanwege

het advies van de onafhankelijke adviseurs van de KNAW. In HET NIEUWSBLAD van afgelopen zaterdag vertelt een KUBwoordvoerder dat 'het bestuur er niet vrolijker van was geworden'. 'Wij hadden van de adviseurs toch een wat krachtiger steun in de rug verwacht'. Tilbug, tja. Frans Strijards, het enfant terrible van het Nederlandse toneel, denkt er in het kader van zijn voorstelling Hen»bergen het zijne over. Ln DE VOLKSKRANT van afgelopen vrijdag zegt hij: 'Ja, behalve in Tilburg, dan staan we Hensbergen twee dagen voor in totaal dertien man te spelen. De tweede avond gaat dus niet door terwijl godbetert boven Josine van Dalsum zit met Kinderen van een mindere God. (...) Het is waar, in deze stad legt het avant-garde theater het volledig af tegen Kinderen van een mindere God. Ik ben dertien, veertien jaar geleden begonnen in die contreien en daar is dus nog geen zak veranderd'. Niet alleen het wetenschappelijk onderwijs legt het in Tilburg af tegen een mindere god. H.B. 7 n o v e m b e r 1986

'jf/JflM

Uit de contacten met het ministerie van Sociale Zaken bleek dat controle van naleving van deze wet geen prioriteit geniet. De activiteiten van Job-Link zullen dus oogluikend worden toegestaan.' Het lijkt erop dat hier sprake is van het in Den Haag zeer bekende gentlemen agreement. Een jaar van onderzoek ging aan de start van Job-Link vooraf. Kroon: 'Uit ons marktonderzoek concludeerden we dat 75% van de doelgroep niet via het gewestelijk arbeidsbureau aan een baan komt. Studenten zijn niet zo avontuurlijk als ze zelf misschien denken. Vaak vinden ze werk bij het bedrijf waar ook al de stageperiode doorgebracht is. Dat stagebedrijf was dan vaak volkomen willekeurig gekozen. Onder de kleine bedrijven bleek de weg naar adverteren nog al eens moeilijk. Niet alleen is adverteren duur, naamsbekendheid verhoogt de kans op concurrentie. Ook veronderstellen deze bedrijven dat de gevraagde mensen toch naar de grote bedrijven gaan.'

'Niet mee in zee gaan', adviseert toch de ambtenaar van het ministerie van Sociale Zaken. Net als iJC zal ook Job-Link geen vergunning krijgen voor hun commerciële bemiddelingsactiviteiten zegt de rijksambtenaar. Nederland kent momenteel 17000 werkloze academici. Nieuwe initiatieven op de Nederlandse arbeidsmarkt springen daar op in. Eén daarvan, IJC, leek de werklozen niet aan een baan maar van hun geld af te helpen: 250 gulden moest betaald worden voor de bemiddeling. Omdat IJC niet over de benodigde papieren voor deze commerciële bemiddeling beschikte, werd ze door het ministerie van Sociale Zaken teruggefloten. Hoe werkt Job-Link precies? Mensen die een functie zoeken op academisch of HBO-niveau kunnen zich gratis inschrijven bij Job-Link. Dat kan al in het laatste jaar van de studie. De ingeschrevenen vormen een computerdatabank waaruit voor bedrijven razendsnel personeel geselecteerd wordt om hun vacatures op te vullen. Ruud Kroon, directeur van Job-Link: 'De bedrijven moeten eerst abonnee worden. Abonnees kunnen informatie opvragen van kandidaten waarvan het profiel voldoet aan de gestelde eisen. Om de privacy van de kandidaten te waarborgen verstrekt Job-Link in eerste instantie alleen informatie onder nummer. Het bedrijf selecteert zelf daaruit de nummers waarmee ze een sollicitatieprocedure willen starten. De betreffende kandidaten worden dan gebeld en gevraagd of ze beschikbaar zijn en bereid bij het bedrijf te solliciteren. Job-Link wil zich ook nog gaan richten op MBO'ers. Het centrale kantoor in Alphen aan de Rijn zal dan uitgebreid worden met dertig vestigingen in het land.

VERGUNNING Het is twijfelachtig of de activiteiten van Job-Link legaal zijn. De voonwaarden die aan commerciële arbeidsbemiddeling gesteld worden, liggen vast in de arbeidsbemiddelingswet, waarvan de opzet dateert van 1930, en in een verdrag van de Verenigde Naties (het International-Labour-Organisationverdrag). Daarin wordt arbeidsbemiddeling voorbehouden aan de overheid die dit gratis moet doen. Een uitzondering vormen de uitzendbureaus die onder de Wet ter Beschikking van Arbeidskrachten vallen. 'De wet is aan verandering toe. Dit vinden ook de regeringen en de vakbonden. De Sociaal Economische Raad (SER) heeft al advies over wetsverandering uitgebracht. Wij als Job-Link lopen daarop vooruit', aldus Kroon. Hij vervolgt: 'Op de vraag of iets arbeidsbemiddeling is of niet is geen

Vacatures zoeken op het arbeidsbureau

Computerdatabank versnelt sollicitatieprocedure

Hoe link is Job-Linic? Job-Link is een op 8 september gestarte computerdatabanl< voor werl<zoel<ende academici en HBO'ers. Bedrijven /<unnen hier tegen betaling beroep op doen en zo de sollicitatieprocedure bekorten. Hebben we hier weer te maken met zo'n malafide organisatie als InternationalJob Consultance (IJC) dat een jaar geleden in het nieuws kwam? Het hoofdkantoor van Job-Link zit in ieder geval niet op Jersey en inschrijving kost geen 250 gulden maar is gratis.

waterdicht antwoord te geven. Wij vragen geen inschrijfgeld. Inschrijving gebeurt op vrijwillige basis. Wij oefenen ook geen invloed uit op het al dan niet tot stand komen van een contract. Wij handelen in contacten.' Job-Link denkt met de uitvoering van hun activiteiten geen problemen te krijgen. De ambtenaar van de juridische afdeling van het ministerie van Sociale Zaken denkt daar anders over: 'Is Job-Link nu nog niet uit hun droom geholpen? Er is sprake van tweezijdige dienstverlening. Job-Link kan wel zeggen dat ze niet kijken naar het totstand komen van een arbeidsovereenkomst, dit is wel het uiteindelijke doel. Het is onzin te zeggen: We verkopen alleen informatie onder de voorwaarde dat geen contract tot stand komt. We zullen Job-Link vragen hun activiteiten te staken. Gewacht wordt dan op

'Job-Link is zo link nog niet' Naar aanleiding van de publicatie van het artikel 'Hoe link is Job-Link' in verschillende andere universiteitsbladen schreef directeur Ruud Kroon van het bedrijf in een ingezonden brief onder meer het volgende: 'Het artikel heb ik met grote belangstelling gelezen en is volledig juist voor zover het de werkwijze van ons jonge bedrijf betreft. Er blijven nog twee zaken over die wellicht enige duidelijkheid behoeven: de mogelijke gelijkenis met International Job Consultants en de reactie van het Ministerie van Sociale Zaken. Wat het eerste betreft: Job-Link b.v. heeft geen enkele relatie tot het inmiddels ter ziele gegane IJC. Ook onze werkwijze en tariefstelling zijn volslagen anders. De initia-

Univers ,

tiefnemers van Job-Link zijn drie jonge Nederlandse zakenmensen met elk een eigen, florerend bedrijf. De reputatie daarvan ga je niet in de waagschaal stellen door de lancering van één of ander dubieus initiatief. Het tweede is de reactie van Sociale Zaken. Daags na het tweede gesprek met Peter Abels ontvingen wij een soort standaardbrief van het Ministerie gericht aan ons antwoordnummer (!). Uit perspublicaties had men begrepen dat wij de arbeidsbemiddelingswet zouden overtreden en men verzocht ons met klem de activiteiten te staken in afwachting van een mogelijk onderzoek door het Openbaar Ministerie. Per kerende post hebben wij Sociale Zaken doen weten, dat wij al drie weken eerder al-

hun reactie maar ik verwacht niet dat de vergunning voor bemiddeling verleend wordt. Ik kan daarom niemand aanraden met ze in zee te gaan.' Met de participatie van Holland Venture in het aandelenkapitaal van haar bedrijf kreeg Job-Link op 24 september een sterke troef in handen. Holland Venture is een kapitaalmaatschappij die participeert in interessante projecten en zo de financiële armslag van de onderneming verruimt. Achter de venture-kapitaalmaatschappij staan grote Nederlandse bedrijven als Aegon, Nationale Nederlanden, KLM en Amro. Waarom participeert zij in activiteiten waarvoor geen vergunningen ontvangen is? Een woordvoerder: 'Arbeidsbemiddeling is een grijs gebied. De wetgeving is er niet goed op toegespitst. We steken natuurlijk niet zo maar een hoop geld in een bedrijf.

le documentatie over Job-Link naar minister De Koning en premier Lubbers hadden gestuurd. De premier reageerde binnen enkele dagen met een brief, waarin hij ons bedrijf veel succes toewenste. Van De Koning hadden wij echïer nog niets vernomen. In onze brief aan het Ministerie hebben wij uiteraard het standpunt ingenomen dat naar onze overtuiging van overtreding van de wet geen sprake is en dat wij bereid zijn aan elk juridisch onderzoek mee te werken. Wij hebben dus thans een zakelijk verschil van inzicht met het Ministerie over deze kwestie, waarin uiteindelijk de rechter een uitspraak zal moeten doen, als er een officier van justitie te vinden is, die het allemaal de moeite waard vindt. Het advies van het Ministerie aan studenten om zich niet in te laten met Job-Link is dus op z'n minst voorbarig te noemen.' (Uit: Cursor)

Job-Link is momenteel een uitgebreide advertentiecampagne gestart. In Univers en andere U-bladen verscheen al een advertentie van het bedrijf. Intermediair weigerde het plaatsen ervan: 'Job-Link doet aan commerciële arbeidsbemiddeling. Het ministerie heeft hun activiteiten niet goedgekeurd. Was dit wel zo dan opende dat perspectieven.' Kroon zegt dat waarschijnlijk uit concurrentieoven/vegingen tot weigering besloten is. Maar hij zit daar niet mee, want zijn formulie slaat aan: 'De top-100 van de bedrijven, waarvan 30% overheidsinstellingen is, is al abonnee. In drie weken hebben zich al 500 studenten ingeschreven. De selectieprocedure start pas als 1500 mensen zich ingeschreven hebben. De bedrijven blijven ondertussen op de hoogte van het bestand.' Job-Link wil ook gaan praten met studentendecanen. Een bedenking van decaan Bram de Bakker (TU Eindhoven): 'Het systeem van Job-Link, waardoor de advertentie overbodig wordt, heeft een verschraling van informatie over het bedrijf aan de sollicitant tot gevolg'. Peter Abels/UP

Erotiek en Gyneacologie; Generaal Berkhof steeds meer aanklachten tegen gyneacologen: over de contacten en de verleidingen, nóóit in de spreekkamer, daarbuiten moet je 't zelf weten. Generaal Berkhof geschorst: de Nederlandse NAVO-generaal, Neerlands enige strateeg, die in de Limburgse mijngangen steeds Oostduitse spionnen meende te ontwaren. Johnny van Doorn (the Selfkicker) over zijn publiek. Aan de bas: Ray Brown.

De PROMOTIE FABRIEK In het kleurkatern: in vier jaar afstuderen aan het Natuurkundig Laboratorium. Hoe de voorraad Nederlandse 'hersenen' op peil wordt gehouden, en elk jaar 12 gepromoveerde onderzoekers worden afgeleverd. Het FOM en de trillingen van het atoom. Lees: de Promotie-fabriek.

Lees naast UW krant Vrij Nederland 7 n o v e m b e r 1986 , 1 ^ / r I '

DE RECHTEIIAN DE MENS fl Suparna Sastra Diredja, Indonesië:

Pmf. Mihailo Markovic, Joegoslavië:

'Ook in de collegezalen heerst geen vrijheid' Toen Soeharto in 1965 de macht overnam van president Soekarno, bracht Suparna Sastra Diredja juist met een parlementaire delegatie een bezoek aan de volksrepubliek China. Het grootste deel van de Indonesische delegatie keerde ondanks bange vermoedens terug naar het vaderland. Diredja bleef als gast in China. Hij vertrouwde de nieuwe machthebber Soeharto niet. Achteraf kreeg hij gelijk. Zijn vrienden uit de parlementaire delegatie die terugkeerden, vielen ten offer aan het wrede Pancasila­regime van Soeharto. Twaalf jaar lang maakte Diredja gebruik van de Chinese gastvrijheid die hem door de communistische vakbond werd aange­ boden. Zelf was Diredja, naast lid van het Executief Komitee van de wetgevende volksvertegenwoordiging tijdens de rege­ ring Soekarno, ook bestuurder geweest van de grootste vakbond in Indonesië, de SOBSI. Vanuit China bereisde Diredja vele landen. Rusland, Hongarije, Tsjecho­ slowakije. Maar na verloop van jaren be­ sefte hij dat een spoedige terugkeer naar zijn geboorteland er niet in zat: hij zou on­ middelijk worden opgepakt en als subver­ sief element worden ingerekend. Daarom koos Diredja voor een asielaanvraag in Ne­ derland in 1977, vlak daarna werd hij gena­ turaliseerd. Hij liet zich inschrijven als free­ lance schrijver en deed twee romans het licht zien: R omusa over de dwangarbei­ ders in de Japanse bezettingstijd en M.M.C, over de guerilla­strijd op Midden­

Java. Tja, en daar zit je dan, een en zeventig jaar oud, op een flatje in de sinistere Bijlmer­ meer te Amsterdam­Oost. Een portret van Soekarno aan de muur, de woonkamer in­ gericht als een permanent maar enigszins onder het stof geraakt actiecentrum. Suparna S. Diredja is nog steeds nauw be­ trokken bij de gebeurtenissen in Indonesië. Hij loopt mee met elke betoging tegen het bewind van Soeharto en maakt zich kwaad over iedere bagatellisering van de onrecht­ matigheden die er in zijn vaderland plaats­ vinden. Zo besloot kortgeleden de ge­ meente Amsterdam dat men de tijdelijk be­ vroren uitwisseling met het bevriende Dja­ karta wel weer wat kon aanzwengelen. De laatste executies hadden immers al meer dan een jaar geleden plaatsgevonden? Di­ redja: 'In het afgelopen jaar zijn de men­ senrechten in Indonesië elke dag geschon­

1(6 gevangenen op het eiland Buru, Indonesië Univers

den. Nu gebeurt het nog elke dag. Amster­ dam heeft geen reden om de relaties met Djakarta te ontdooien'. De ex­vakbondsman legt uit dat Indonesië wordt geregeerd door een militair regime van de ergste soort. Uit de redevoering die Diredja deze week zal houden tijdens het mensenrechtencongres in Tilburg de vol­ gende passage: 'Over heeihet land regeert militaire dictatuur. De militairen hebben over alles de macht Er is geen terrein dat niet door hen wordt beheerd: politiek, so­ ciaal, economisch, cultureel, financieel, noem maar op. De meeste departementen of ministeries zijn in handen van militairen, (...) zelfs in de dorpen is nu een militair aanwezig en in dienst'.

EEN MILJOEN I Soeharto heeft alle politieke partijen ver­ boden, er is geen onafhankelijke vakbond meer. De linkse SOBSI is opgeheven en vervangen door een regeringsvriendelijke vakcentrale die zich volledig schikt naar de wensen van regering en ondernemers. Onder Soeharto's bewind zijn er een mil­ joen mensen vermoord, mensen die ervan verdacht werden communisten of sympa­ tisanten van het communisme te zijn. Di­ redja: 'Zij werden vermoord op beschuldi­ gingen die nooit bewezen zijn en ook nooit bewezen zullen worden. Daarbij komen nog de 500 duizend gevangenen en dan nog de 10 duizend bannelingen'. Er wordt voortdurend jacht gemaakt op communistische schrijvers. De bekende auteur Pramudiya Ananta Toer is daar het slachtoffer van, zijn boeken zijn verboden. Ook de pers in Indonesië is aan banden ge­ legd. Diredja noemt het zeer recente voor­ beeld van Sinar Harpan, een zeer groot landelijk dagblad dat op 5 oktober j . l . opeens een verschijningsverbod kreeg op­ gelegd . De krant had het gewaagd een min of meer kritisch artikel te wijden aan het fi­ nancieel beleid van de regering, met name de recente devaluatie van de roepia en de veranderingen van een aantal import­re­ gels. De Indonesische minister van informatie motiveerde het verschijningsverbod van de Sinar Harapan op 9 oktober met het ar­ gument dat de krant 'woeligheid en onrust' veroorzaakte en daardoor de nationale sta­ biliteit in gevaar heeft gebracht. De minis­ ter acht dit soort nieuwsvoorzieningen on­ gewenst omdat het geen toestand opwekt van zelfvertouwen 'voloptimisme de wijde wereld tegemoet ziende, gepaard met ge­ paste hoop die verkregen zal worden door alle potentiële krachten samen te bunde­ len'. Diredja legt uit dat Soeharto sinds maart 1966, toen hij carte blanche kreeg om naar eigen goeddunken te handelen, gretig van dat voorrecht gebruik heeft gemaakt. Di­ redja: 'Soeharto doet wat hij wil. Hij grijpt daarbij terug op het oude, zogenaamde Pancasila­principe. Alles wordt aan dat principe ondenworpen. Zo krijg je een Pan­ casila­democratie, Pancasila­arbeidsver­ houdingen, Pancasila­cultuur en Pancasi­ la­vrijheid van meningsuiting. De regering heeft altijd beweerd dat Pancasila­men­ senrechten de volmaakste vorm van men­ senrechten is die er bestaat. Maar in het land waar de mensenrechten in hun meest principiële vorm voorkomen vinden elke

Kritiek op Tito is nog steeds heel gevaarlijk'

,„^^, een maand geleden verscheen er een uiterst kritisch dag schendingen van mensenrechi ^mpSI' plaats'. memorandum van de Servische Academie van Wetenschappen en Op grond van de Pancasila eigent Soeli (unsten. Daarin wordt gesteld dat Joegoslavië alleen uit de to zich het recht toe om hem onwi ge lieden als 'niet­mensen' te besfemi leersende economische crisis kan komen als het politieke systeem­ len. Er is dan ook een grote groep Indoi <m dat land fundamenteel wordt gewijzigd. Een van de sièrs die worden aangeduid als Tapok pol is de afkorting van Tahanan Politik, )ndertekenaars van het memorandum was de filosofie­professor tewel politieke gevangene. VolgensDii (ihailo Markovic uit Belgrado. ja's gegevens zijn er 1,7 miljoen ga ■nkele weken later zette dezelfde Markovic ook zijn handtekening gistreerde ex­gevangenen van verschi oproep van het Comité voor de Verdediging van de de categorieën. Deze mensen hebl wdereen " geen recht op pensioen, kunnen geenli \/rijheid tot 'eerherstel van het recht'in Joegoslavië. ge ambten bekleden, mogen geenaa den meer vrijheid en ze wilden vechten te­ spraak maken op rechtsbijstand rijdens het congres van Studium Generale gen de bureaucratie'. Suparna Sastra Diredja: 'Nou zeg, wat (ergelijkt Markovic de mensenrechten in In elk geval mochten de kritische docenten dat nou? De Tapols zijn volstrekt recht )ost en West. Hij is een wetenschapper geen les meer geven aan hun studenten. loos. Ze mogen zich zelfs niet kandidi net internationale faam die in zijn eigen Tito droeg de universiteitsbestuurders op­ stellen als dessahoofd, zeg maar dorp and al z'n academische vrijheden is kwijt­ dat ze die lastpakken maar moesten ont­ hoofd. Pasgeleden is een parlement! jeraakt, maar die in het buitenland geen slaan. Maar er kwam zoveel steun van col­ ontslagen nadat was gebleken dat ilad voor de mond hoeft te nemen.' De re­ lega's in binnen­ en buitenland dat het ja­ schoonvader ­ die al een tijd dood is e jering vi/il geen internationaal schandaal. renlang niet mogelijk bleek om Markovic Tapol is geweest'. Daarom laat men ons met rust'. en zijn geestverwanten van de universiteit Zijn informatie over recente ontwikkel Toch was de reactie van de Joegoslavi­ te verdrijven. gen in Indonesië ontvang Diredja vooral sche autoriteiten op de twee door Marko­ Er moesten verschillende wetswijzigingen twee organisaties waarvan hij lid is, Ai vic ondertekende verklaringen furieus. aan te pas komen om het ontslag mogelijk nesty International en het Indonesië Coii larkovic afgelopen maandag tijdens een te maken. Markovic: 'De universiteitsre­ tee. Natuurlijk zou hij terugwillen naar! i/raaggesprek raaggesprek in een behaaglijk Amster­ gels werden veranderd. Professoren land na twaalf jaar politieke ballingscl dliams restaurant: 'They made a lot of noi­ moesten voortaan beloven dat ze buiten maar zolang Soeharto aan het roer is en SI',e Het hoofd van de Veiligheidsdienst had de geldende academische criteria ook democratie nog niet is hersteld )ns via geruchten gedreigd met arrestatie ons trouw zouden zijn aan de heersende poli­ spoedige terugkeer naar het vaderland JIS we het memorandum zouden onder­ al tieke ideologie. En ze veranderden de orga­ waarschijnlijk. schrijven, maar tot nu toe is er niks ge­ nisatie van de universiteiten. Ze introdu­ beurd. Ze zijn als de dood voor bad publici­ ceerden een nieuw wetsartiekel waarin Het belangrijkste wat er in Indonesiëm( ty Als ze iemand van onze groep oppak­ staat dat de leden van universiteitsbestu­ gebeuren is het herstellen van de demoa ken betekent dat een internationaal schan­ ren voor de helft moeten worden benoemd daal en dat kan Joegoslavië zich op dit mo­ tie. Diredja: 'Ik denk dat een algehelebo door de overheid. Maar al die veranderin­ ment absoluut niet permitteren. Ons land cot door Nederland wel zou kunnen ' gen waren lange tijd niet toereikend voor Inoet goede relaties onderhouden met het om dat doel te bereiken. Een economisd ontslag. Pas in 1975 werden acht docenten boycot zou hard aankomen. Indonesië Oosten én het Westen'. Het ergste wat het ondenwijsrecht ontnomen'. Marcovic kan overkomen is dat men zijn erg afhankelijk van leningen uit het In dat jaar ook kreeg Praxis een verschij­ paspoort intrekt zodat hij niet meer naar land. Zonder die leningen gaat hetlai ningsverbod opgelegd. Vijf jaar lang be­ bankroet. De 3 Va miljard die men vant het buitenland kan. Een arrestatie hoeft hij hield Markovic zijn status van professor niette duchten, dat zou te veel opzien en IGGI krijgt is net genoeg om aflossing maar hij mocht geen college geven. Pas in rente van de schulden te bekostigen. Zo protesten baren. En een groot aantal ande­ 1980 kreeg hij officieel ontslag. Wederom der lening zou het land kreperen. Daaio re vrijheden kan men de kritische filosoof veel steunbetuigingen. Tenslotte boden de uit Belgrado niet ontnemen om de eenvou­ zou een economische boycot zeker ef autoriteiten een compromis aan. Marko­ dige reden dat dat al is gebeurd. kunnen hebben'. vic: 'We mochten op de universiteit blijven En een culturele boycot? Zouden de als onderzoekers in de sociale weten­ PRAXIS I derlandse universiteiten hun contaA schap.' met Indonesië moeten opzeggen^ In 1964 begon Markovic met enkele geest­ Maar het contact met grote groepen stu­ Diredja: 'Ik zou dat wel toejuichen, ja verwanten het onafhankelijke tijdschrift denten werd onmogelijk gemaakt. Ook Want op de Indonesische universiteiti 'ra»s, dezelfde groep organiseerde toen kreeg Marcovic een verbod om zich tot D'o Ok een zomerschool op een van de Joe­ heerst geen vrijheid. Nederlandse grote groepen landgenoten te wenden via centen kunnen daar niet zeggen wat^oslavische eilanden. Intellectuelen uit radio, televisie of krant. willen, hun uitspraken worden geconi 181 leel Europa kwamen daar bijeen en debat­ Intussen ontstond er in Dubrovnik een leerd'. teerden vrijelijk met elkaar. Er was sprake nieuw en internationaal wetenschappelijk 'Er is ook geen vrije studentenorganisat i/ai 'an een echte dialoog. Praxis werd elf jaar centrum waar Markovic en de zijnen gast­ De afgelopen jaren is er een strijd gewea ang uitgegeven, er verscheen zelfs een in­ colleges konden geven. Daar bloeiden de tussen de studenten en de regering. De :ernationale editie van. Het tijdschrift vrije debatten opnieuw op. Markovic: • gering wilde de studenten onder contrii maakte school in het Westen vanwege de 'Men heeft geprobeerd ons ook daar weg on' krijgen, er mag wel een organisatie nvenwacht kritische en onafhankelijke in­ te jagen, maar de toenmalige directeur ­ de maar die moet gezagsgetrouw zijn. De ho loud. bekende Noor Galtung ­ dreigde op te denten op de campus accepteerden n die jaren ontstond er ook een aktieve stappen en het centrum uit Joegoslavië natuurlijk niet: er was een oprecht sti:re»^tudentenbeweging. In het roerige jaar weg te halen. Dus tenslotte gaf men toe'. aan naar 'n vrije organisatie. Maar Soelii 1968 kwam het zelfs tot een zevendaagse to zal dat niet toestaan'. bezetting van het universiteitsgebouw in TITO H ^ ^ H I M I ^ ^ Diredja: 'En ook in de collegezalen heei Beignrado. Markovic: 'De autoriteiten wa­ Ondanks de vele vrijheidsbeperkingen dus geen vrijheid. Een hoogleraar mi en zeer boos op ons, ze dachten dat wij de waar u persoonlijk het slachtoffer van bent goed op zijn woorden letten. Toch gaad studenten tot die bezetting hadden aan­ geworden, bestaat de indruk dat de men­ steeds meer stemmen op die inhoudeli|l gespoord. En het was wel zo dat de stu­ senrechten in Joegoslavië altijd nog beter kritiek leveren, zeker wel. Op alle univeis denten sympatiseerden met onze ideeën, worden bewaakt dan in veel andere socia­ teiten. Ik zie het aan wat ze schrijven. Ma |naarze handelden volledig op eigen hout­ listische staten. ze doen het op een verhulde manier, ie. Ze voelden voor onze voorstelling van Markovic: 'Natuurlijk, er is meer vrijheid in moet tussen de regels kunnen lezen. N een democratisch socialisme met een Joegoslavië dan in andere Oost­Europese schien moet het zo wel gebeuren, eeni iienselijk gezicht. De studenten vonden landen. Je kunt reizen waarheen je wilt, dere manier is er op dit moment niet'. dat aantrekkelijk: ze wilden het bestaande werken in het buitenland, noem maar op. Twan Gey systeem echter niet omverwerpen, ze wil­

Je kunt je vrijer bewegen en uiten dan el­ ders. De kranten laten meer kritiek toe. En er is zelfs een toename te bespeuren van die vrijheid sinds de dood van Tito in 1980. Toen werd duidelijk dat het land zich in een enorme crisis bevindt. Economisch, poli­ tiek en cultureel. Steeds meer mensen de­ den daarover hun zegje'. Die crisis is volgens Markovic het gevolg van een 'excessieve' decentralisatie. Joe­ goslavië is opgesplitst in acht deelstaten die elk té vergaande bevoegdheden heb­ ben om een slagvaardig beleid op centraal niveau mogelijk te maken. Joegoslavië veranderde van een stabiele staat in een onsamenhangende confederatie. Elk de­ partement heeft het veto­recht. Markovic: 'Tegen die onhoudbare situatie richtte zich juist het memorandum. Het beschrijft de huidige crisis. Veel mensen in mijn land zijn het met die analyse eens, ze begrijpen de ernst van de situatie en beseffen de nood­ zaak van hervormingen. Zelfs de overheid wil hervormingen, alleen is er eerst over­ eenstemming nodig tussen alle deelsta­ ten'. Een groot deel van de bevolking wil ook vrije verkiezingen en vervanging van in­ competente bestuurders. Markovic: ' Daarvoor is meer democratie nodig. Er zijn veel mensen die dat openlijk zeggen. En dat blijkt niet zo erg gevaarlijk. Wat wel ge­ vaar oplevert is het uiten van kritiek op maarschalk Tito. Hij is nog steeds het sym­ bool van deze regering, hij is het symbool van eenheid. Als je zegt dat Tito de schuld is van deze ellende dan kun je daarvoor gearresteerd worden. Honderden onbe­ kenden zitten om die reden in het gevang. Ze hebben zich in een café laten gaan en zijn aangebracht door een verklikker'. Ook loop je in het tegenwoordige Joe­ goslavië gevaar als je van plan bent om de een of andere organisatie op te richten. Markovic: 'Ook daarvoor kun je veroor­ deeld worden. De oprichting van ons Co­

mité voor de Verdediging van de Vrijheid van Meningsuiting is in dat opzicht een uit­ zondering en misschien wel een histori­ sche doorbraak. We hebben vooraf niet om toestemming gevraagd. Andere comi­ té's, bijvoorbeeld tegen de doodstraf of voor de oprichting van een onafhankelijke krant, hebben geen toestemming gekre­ gen . De regering tolereert ons omdat er zo­ veel bekende mensen in het comité zitten.' Naast Markovic zijn dat onder andere de schrijvers Cosic en Mihajiovic, de filosoof Tadic en de schilder Popovic. Geen verza­ meling obscure dissidenten, aldus Peter Michielsen in NRC Handelsblad Man 17 ok­ tober, 'maareen organisatie van zeventien illustere Servische intellectuelen'. Ondanks die betrekkelijke vrijheid in het buitenland wilde Mihajio Markovic overi­ gens geen medewerking verlenen aan een uitzending van Paspoort, een televisiepro­ gramma voor buitenlanders in Nederland. Markovic: 'Dan zou ik me rechtstreeks tot de Joegoslavische werknemers in uw land wenden en dat zouden de Joegoslavische autoriteiten als opruiende propaganda kunnen beschouwen. Waarschijnlijk zou men dan mijn paspoort confisceren zoals ze dat in 1974 en in 1981 ook al hebben ge­ daan.' En dan zou het weer een tijdje afgelopen zijn met het geven van gastcolleges in het buitenland, vooral Amerika, en met het onderhouden van contacten met de uitge­ vers van zijn merendeels engelstalige boe­ ken. Markovic: 'Iedereen weet dat je als Joe­ goslavisch wetenschapper een prijs moet betalen voor je vrije meningsuiting. De au­ toriteiten belemmeren je carrière waar ze maar kunnen. Maar de prijs is gelukkig niet zo hoog als in andere Oost­Europese lan­ den. Je gaat niet naar de gevangenis'. Twan Geurts

Prof. IVIarkovió: In Joegoslavië betaal je een prijs voor je vrije meningsuiting (foto; B. de Hollander) 7 n o v e m b e r 1986

ONZE BESCHEIDEN PRIJZEN BIEDEN U DE FINANCIËLE ARMSLAG OM ZOWEL BINNENSALS BUITENSKAMERS FLINK HUIS TE HOUDEN.

ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM Vakatures bij de Faculteit der Economische Wetenschappen, t.b.v. het Tinbergen Instituut (i.o.)

A s s i s t e n t e n - i n - o p l e i d i n g (m/v)

>•■:.£:■-• " ■ w . ' .y-. '?■■»>

Voor verschillende enthousiaste en onderzoekgerichte doctorandi bestaat de mogelijkheid deel te nemen aan het economisch speurwerk in het Tinbergen Instituut (i.o.). Het Tinbergen Instituut (i.o.) is een samenwerkingsverband tussen de faculteiten der economische wetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam, de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam. Voor de hieronder aangegeven projecten worden met name afgestudeerden van een bedrijfseconomische richting uitgenodigd te solliciteren, terwijl ook bedrijfskundigen voor bepaalde projecten in aanmerking kunnen komen. Taak De hoofdtaak van de Assistent'm-opleiding (AIO) is de uitvoering van een, mede op basis van zijn/haar voorkeuren, geselecteerd project binnen een van de onderzoekthema's. Met name voor bedrijfseconomische projecten zijn nog aio-plaatsen beschikbaar. : Voorbeelden van bedrijfseconomische onderzoekprojecten zijn: - Kostenverbijzondering in de land- en tuinbouwsector - Organisatorische maatregelen ter verhoging van aanpassings/transformatievermogen in bedrijfsorganisaties - Financiële planning op meerdere niveaus - Misbruik voorwetenschap - Experimentele markten en de efficiënte markthypothese - Harmonisatie van de externe verslaggeving en de invloed op de kapitaalmarkt - Organisatorische maatregelen ter verhoging van de kwahteit van informatie - Beslissingsondersteunend systeem ten behoeve van de financiële beleidsvorming in een bestaande onderneming - Inkoopbeleid en marketing - Financieel risico en expert systemen - Financiële intermediairs en financiële regelgeving - Risk management in het verzekeringsbedrijf - Marketing intelligence - Maatschappelijke berichtgeving van ondernemingen - Harmonisatie van de externe verslaggeving in de Europese Gemeenschappen - Stelselwijziging in de jaarrekening en aandelenprijzen - Jaarrekening van beleggingsinstellingen - De rol van empirisch onderzoek in management accounting. De mogelijkheid bestaat ook om zelf een onderzoekproject voor te stellen of in een samenwerkingsverband tussen universiteit en bedrijfsleven tot nadere invulling van een project te komen. Bij de uitvoering van het onderzoekproject wordt vanuit het Tinbergen Instituut (i.o.) zoveel mogelijk ondersteuning geboden. Naast het uitvoeren van het onderzoekproject zal de AIO, in het kader van zijn/haar opleiding, intensief betrokken worden bij ander onderzoek via seminars van het Tinbergen Instituut (i.o.). Voorts volgt de AIO in de aanvang een beperkt, op onderzoek gericht, onderwijsprogramma. Salariëring Een aanstelling als AIO vindt in beginsel plaats voor maximaal 4 jaar op full-time basis. Deeltijd aanstellingen worden bij voorbaat niet uitgesloten. Het is de bedoeling dat de AIO's het 4-jarige doctoraatsprogramma afsluiten met een promotie. Salariëring vindt plaats volgens rijksregehng (in het eerste jaar ƒ 1.758, — bruto per maand oplopend tot ƒ 3.133,— brutoper maand in het vierdejaar). Beroepsvooruitzichten De studie heeft tot doel volhardende en creatieve wetenschappers af te leveren, die hun geest gescherpt hebben bij de oplossing van theoretische en/of meer praktijkgerichte wetenschappelijke problemen. Na vier jaar zal in het algemeen de opleiding bekroond kunnen worden met een promotie. Er bestaat de gegronde verwachting dat voor de gepromoveerde AIO een goede carrière zal zijn weggelegd, zowel in het bedrijfsleven als binnen de academische wereld. Informatie "* Nadere informatie, zoals een programmabeschrijving, een beschrijving van de onderzoekthema's en de projecten, is verkrijgbaar bij A. van der 'Wiele, telefoon 010-4081381 of 4081382. Belangstellenden voor een AlO-aanstelling (ingaande in de loop van 1987) dienen hun sollicitatie te richten aan de voorbereidingscommissie voor de doctoraatsopleiding economie, t.a.v. A. van der Wiele, Erasmus Universiteit Rotterdam, Faculteit der Economische Wetenschappen, H 7-32, Postbus 1738, 3000 DR Rotterdam.

Wie er een beetje aardig bij wil zitten, koopt verstandig en voordelig bij Xenos. Leuk, goed en goedkoop. Zodat er nog v\^at overblijft om de bloemetjes buiten te kunnen zetten. • POTTEN EN PANNEN • KEUKENGEREI • SERVIESGOED • GLASWERK • VLOERKLEDEN

• • • • •

WANDKOMBINATIES TEGELMATTEN ROLGORDIJNEN DEURGORDIJNEN HOUT EN RIET MEUBILAIR

/»:Stó4€ Alkmaar, Almelo, Amsterdam, Arnhem, Breda, Eindhoven, Enschede, Den Haag, Groningen, Haarlem, Heerlen, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg, Utrecht, Venio

m

JOB-UNK DE KORTSTE WEG NAAR WERK.

Nieuw op de Nederiandse Arbeid smarkt

Job­Link is een spec iale c omputerdatabank voor werkzoekenden. Rec ent afgestudeerden en afstuderenden van universiteiten en kunnen zic h gratis bij Job­Link insc hrijven. Bedrij­ ven en instellingen kunnen bij Job­Link abonnee worden en aan Job­Link selec tie opdrac h­ ten geven. Op die manier kunnen zij bij vacatures snel in contact komen met de juiste kan­ didaten. Spedaal voor studenten Als u een functie zoekt op academisch­ of h.b.o.­niveau, biedt Job­Link u de volgende voordelen: ^ Gratis inschrijvüig U kunt zich bij Job­Link gratis inschrijven. Het uitgebreide inschrijfformulier is samengesteld door deskundigen op het gebied van personeelsvoorziening. Dit gemakkelijk in te vullen formulier laat u alle mogelijkheden om persoonlijke motivaties en voorkeuren te beschrijven. Inschrijving is al mogelijk in het laatste jaar van de opleiding. Job-Link kan dus voor u al aan de slag, terwijl u nog afstudeert. ^ Enorme contactmogelijkheden/Meer keuze Job­Link verstrekt regelmatig overzichten van de inhoud van de databank aan enkele duizenden organisaties, die regelmatig advertenties plaatsen voor academici en h.b.o.­ers. Dit vergroot uiter­ aard de kansen van de ingeschrevenen, zonder dat zij daarvoor extra'moeite hoeven te doen of kos­ ten hoeven te maken. Er ontstaan zo veel meer keuzemogelijkheden, dan u zelf ooit zou kunnen bewerkstelligen. ^ Privacy gegarandeerd Job­Link voldoet aan alle regels op het terrein van de privacy. Gegevens van ingeschrevenen staan alleen ter beschikking van opdrachtgevers en abonnees. ledere ingeschrevene heeft altijd het recht van inzage en wijziging. U kunt uw informatie altijd late,n verwijderen. Job-Link is gratis en verplicht tot niets. Als u nu of over enkele maanden een goede baan zoekt, is dit uw kans. Vraag dus een gratis inschrijfformulier aan. Stuur dus de bon op of bel 01720-44252. A n t w o o r d c o u p o n invullen en in enveloppe opsturen naar Job­Link Antwoordnummer 10114, 2400 VB Alphen aan den Rijn (een postzegel is niet nodig) n Ik ben geïnteresseerd in inschrijving, stuur mij het informatiepakket. Naam Postadres Postcode Plaats Telefoon

^jHf-'Teamsvofi

Univers

RECENSIE

Lokale initiatieven: beleidsinstrument voor de toekomst? bij de aktualiteit en omdat geproOnlangs promoveerden Frans Boekema en Leo Verhoef aan de KUB gezocht beerd is bouwstenen aan te dragen voor een op een proefschrift getiteld 'Lokale initiatieven; naar een nieuwe beleid gericht op de huidige uitdagingen en problemen. Met behulp van het endogene conceptie van regionale ontwikkelingen in theorie en praktijk'. regionale ontwikkelingsconcept is het moIn hun proefschrift stellen Boekema en Verhoef de vraag centraal in gelijk enige inhoud te geven aan de betrekhoeverre lokale initiatieven een theoretische en empirische grondslagkelijk lege huls van het begrip 'organisekunnen bieden voor het genereren van lokale en regionale sociaal rend vermogen van de regio' zoals dat door de rijksoverheid in de Nota Regionaal Soeconomische ontwikkelingen en aangrijpingspunten kunnen ciaal Economisch Beleid 1986-1990 gelanopleveren voor een op die leest geschoeid beleid. ceerd is. Een tweede pluspunt van het Lokale initiatieven worden daarbij omschreven als ondersteunings- en ontwikkelingsinstrumenten c.q. aktiviteiten die vanuit en binnen gemeentelijke c.q. regionale kaders worden ondernomen gericht op het - al dan niet betaald - produktief bezigzijn. Het gaat Boekema en Verhoef dus niet om kleinschalige startende bedrijfjes als zodanig maar wel om aktiviteiten als de buro's kleinschalig werk, de bedrijvencentra, de werkervaringsprojekten etc. die er o.a. op gericht zijn deze kleinschalige en/of startende bedrijfjes te ondersteunen. Naast de lokale initiatieven nemen, hoewel dat niet uit de centrale vraagstelling valt op te maken, de snelle technologische veranderingen en met name de impact van deze veranderingen op de ontwikkeling(s mogelijkheden) van en de verschuivingen tussen de risico's een belangrijke plaats in. Bij de beantwoording van de vraagstelling en vooral bij het formuleren van het referentiekader hebben Boekema en Verhoef zich laten inspireren door de toekomstverwachtingen van populair-wetenschappelijke auteurs als Toffler, Naisbitt, Maccrae en Robertson. Alle vier de auteurs benadrukken in meer of mindere mate dat het huidige tijdperk een soort overgangsfase vormt naar een nieuwe maatschappij. In deze maatschappij spelen nieuwe technologieën, gedecentraliseerde niet hiërarchische organisatie strukturen, kleinschalige bedrijvigheid, informatisering etc. een belangrijke rol. Boekema en Verhoef zien in de opkomst van allerlei lokale initiatieven en technologische vernieuwingen duidelijke voortekenen van veranderende maatschappijstrukturen zoals o.a. door Toffler en Naisbitt aangegeven. Veranderingen die ook belangrijke ruimtelijke consequenties zullen hebben. In de eerste plaats op wereldschaal. Zo kan geconstateerd worden dat het economisch machtscentrum zich verplaatst van het 'Atlantic Basin' (Europa en het oostelijk deel van de V.S.) naar het 'Pacific Basin' (Japan, Zuid-Oost Azié en het westelijk deel van de V.S.). Op wat kleinere schaal kan in West-Duitsland een verschuiving van het zwaartepunt vastgesteld worden van het Rijn-Ruhrgebied naar de regio's Frankfurt-Darmstadt en Baden Wurtemberg. De economische én ruimtelijke veranderingen vormen zowel voor de overheid als voor de regionaal economische theorie een belangrijke uitdaging. In het licht van de toekomstige ontwikkelingen is het regionaal sociaal-economisch beleid van de (rij ks-)overheid aan revisie toe, aldus Boekema en Verhoef. Dit geldt zowel voor het ontwikkelingsbeleid, waarin de doelmatigheid, het kreèren van een zo groot mogelijke bijdrage per regio aan het Bruto Nationaal Product, als ook voor het stimuleringsbeleid waarin de rechtvaardigheid, het wegwerken van regionale achterstanden voorop staat. Met instemming citeren Boekema en Verhoef onderzoeken op het gebied van het regionale ontwikkelingsbeleid van o.a. Wever en Oosterhaven en Stol die vaststellen dat de verschillen in produktiemilieus in Nederland niet zo groot zijn als algemeen wordt aangenomen. Het ruim verbreide idee van de

Univers

Randstad als motor van de nationale en regionale economie is achterhaald. Alle regio's kunnen vanuit nationaal opzicht bogen op sterke punten. In hoeverre deze potenties ook worden waargemaakt hangt af van de mate waarin ze worden gesignaleerd. Ook voortzetting van het regionale stimuleringsbeleid biedt volgens Boekema en Verhoef weinig soelaas gezien het geringe aantal grootschalige bedrij fsoprichtingen of -verplaatsingen (de traditionele basis voor dit beleid). Daar komt nog bij dat de motieven voor bedrijven om zich naar de periferie te verplaatsen, zoals de aanwezigheid van voldoende ruimte, (goedkope) arbeidskrachten, huisvestingsmogelijkheden, aantrekkelijke financiële voordelen sterk aan belang hebben ingeboet. Ook de regionale economische theorie is onvoldoende in staat antwoorden te formuleren op de vragen opgeworpen door de actuele sociale en economische ontwikkelingen. Boekema en Verhoef steunen bij hun kritiek o.a. op Aydalof die vooral de dominante rol die de grote (industriële) onderneming in de regionale (groei-)theorie inneemt op cfe korrel neemt. De economische groei is op dit moment m.n. gelokaliseerd in de dienstensector, de sector van de informatietechnologie en in de op lokaal nivo opererende kleinschalige industriële bedrijven. De dominantie van de grote onderneming in de regionale groeitheorie (o.a. in de groeipooltheorie van Perroux) heeft ook doorgewerkt in het gevoerde regionale beleid in die zin dat lange tijd geprobeerd is regionale ontwikkelingen te stimuleren middels het inbrengen in de regio van grootschalige projekten, variërend van grootschalige infrastrukturele werken tot grootschalige industrieele ondernemingen. Met andere woorden exogene krachten werden bepalender geacht voor regionale ontwikkelingen dan endogene krachten. De kritiek die Boekema en Verhoef hebben op het belang dat in het gevoerde regionaal sociaal-economisch beleid en in de regionaal-economische theorie gehecht wordt aan exogene (d.w.z. van buiten de regio ingebrachte) krachten mondt uit in een warm pleidooi voor het in de toekomst hanteren van een endogeen ontwikkelingsconcept. Kenmerkend voor de endogene aanpak zijn twee aspekten. Ten eerste de benutting van potenties en behoeften in een gebied. Ten tweede de samenwerking tussen verschillende partijen bij het transformeren van de potenties in concrete projekten en akties ten behoeve van de regionale ontwikkeling. Het zgn. 'lokaal regionaal organiserend vermogen'. Deze samenwerking moet uitmonden in het ontstaan van zgn. netwerkstructuren. Van deze netwerken kunnen zeer uiteenlopende organisaties met zeer uiteenlopende motieven deel uitmaken variërend van lagere overheden tot belangrijke organisaties, van banken tot kleinschalige bedrijfjes. Met name aan deze regionale netwerken wordt door Boekema en Verhoef grote betekenis toegekend. Deze vormen als het ware endogene groeipolen. Het proefschrift van Boekema en Verhoef verdient op een aantal punten lof. In de eerste plaats omdat duidelijk aansluiting is

proefschrift zit hem in de nadruk die gelegd wordt op het gebruik maken van de eigen ontwikkelingsmogelijkheden van de regio. Inspelen op de eigen mogelijkheden en behoeften van de regio vergroot de kans op inpasbaarheid van de nieuwe initatieven in de regionaal economische structuur aanzienlijk en daarmee ook de kans op positieve neveneffekten. Juist het inpassen van van buiten de regio ingebrachte aktiviteiten in de bestaande economische structuur vormde een van de grote problemen van het overheidsbeleid tot nu toe.

Denk bijv. maar aan de moeite die tal van lokale en regionale overheden zich getroost hebben om nevenvestigingen van grote bedrijven naar de periferie te halen en het gemak waarmee deze bedrijven in de loop van de tijd weer vertrokken zijn. Ondanks de waardering voor de ideeën van Boekema en Verhoef vallen er ook een aantal duidelijke tekortkomingen te constateren. Een eerste kritiekpunt betreft de wijze waarop de centrale vraagstelling of lokale"initatieven een theoretische en empirische grondslag kunnen bieden voor het genereren van een lokale en regionale sociaal-economische ontwikkeling is uitgewerkt. Naar mijn mening zouden veel nadrukkelijker dan nu is gebeurd de aktiviteiten (de bedrijfjes, de (werkervarings-) projekten etc.) die met de hulp van de lokale initiatieven ontwikkeld zijn op de voorgrond hebben moeten staan. Met behulp van gegevens over o.a. de veelheid, veelvormigheid en duurzaamheid van de tot ontwikkeling gebrachte aktiviteiten zou het mogelijk zijn tot een meer afgewogen oordeel te komen over de vraag of lokale initiatieven regionale dynamiek bevorderen. De analyse blijft nu te zeer beperkt tot de intermediaire structuren, hoe belangrijk deze ook mogen zijn. Een kritiekpunt dat verband vervolg van pag. 1

Adviseurs Iets concreter over de plannen tot samenvoeging met Nijmegen van sociologie (in Tilburg) en psychologie (in Nijmegen). Dat het zwaartepunt van de sociologiebeoefening in het zuiden in Tilburg komt te liggen acht van der Kaa 'zeer wel aanvaardbaar'. Nadat Van der Kaa heeft vastgesteld dat de Tilburgse subfaculteit Psychologie inzake de studenten/staf ratio 'laag scoort', dat het percentage extern getoetste onderzoek aan deze faculteit 'verreweg het laagste ligt' en dat van de KUN en de KUB Nijmegen 'de sterkste en meest productieve groep psychologen heeft', trekt hij de conclusie dat als vermindering van het aantal vestigingen een absolute randvoorwaarde is, samenvoeging van de facultei-

houdt met het voorgaande betreft het feit dat Boekema en Verhoef regionale dynamiek (te) sterk koppelen aan de door de lokale initiatieven op gang gebrachte processen. Zij besteden echter geen aandacht aan de dynamiek binnen het bestaande regionale bedrijfsleven. Juist in deze dynamiek vinden bijv. tal van startende bedrijfjes hun beginpunt (o.a. als gevolg van het uitbesteden van werkzaamheden, het afstoten binnen bedrijven van bepaalde specialistische taken etc). Onduidelijk is de rol die de rijksoverheid in het te voeren endogene regionale ontwikkelingsbeleid moet gaan spelen. Aan de ene kant zou men gezien de pleidooien van Boekema en Verhoef voor decentralisatie en gezien het belang dat gehecht wordt aan het aansluiten van de aktiviteiten bij de behoefte en mogelijkheden om de regio (inzicht dat m.n. bij de lokale overheid aanwezig is) een sterk op de achtergrond funktionerende rijksoverheid verwachten. Aan de andere kant wordt juist gesteld dat de rijksoverheid - meer dan tot nu toe - richting moet geven aan het beleid van lagere overheden. Een bijkomend probleem wordt gevormd door de wijze waarop de afstemming van de diverse lokale initiatieven in de regio's moet plaatsvinden. ledere gemeente wil zijn eigen bedrijfsverzamelgebouw, zijn buro kleinschaligwerk etc. Ideeën worden in veel gevallen gekopieerd zonder dat is nagegaan of het om levensvatbare plannen gaat. De vraag is dan ook hoe aan deze wildgroei enige richting gegeven kan worden. De suggestie van Boekema en Verhoef om de regio's om de beschikbare middelen te laten concurreren via het indienen van plannen lijkt me niet zo verstandig. In de eerste plaats omdat het de Rijksoverheid juist aan het instrumentarium ontbreekt om een afweging tussen ingediende plannen te maken. Daarnaast is het gevaar groot dat het aantal ingediende en vaak onrijpe plannen alleen maar zal toenemen. Per gemeente zullen meerdere plannen ingediend worden in de hoop dat er één voor subsidiering in aanmerking komt. De grote verdienste, van het soms wijdlopige en niet altijd even systematische proefschrift van Frans Boekema en Leo Verhoef zit in de aandacht die zij vragen voor ontwikkelingen die op ons afkomen en die diepgaand zullen ingrijpen in de structuur van de huidige maatschappij. Hun poging om dit toekomstperspectief ook te vertalen in beleidsmatige termen verdient zeker navolging en verdere uitwerking. John Dagevos Drs. J. Dagevos is projectmedewerker Lokale Werkgelegenheid bij de Wetenschapswinkel.

ten in Nijmegen 'redelijk' is. Uit recruteringsoogpunt is er weinig bezwaar, terwijl het past in een groter streven naar complementariteit dat tussen beide instellingen kan worden waargenomen. Dat aan de K.U. Brabant geen enkele onderwijsvoorziening zou resteren, zoals uw voornemen is, komt mij echter ongewenst voor' omdat, schrijft de adviseur, psychologie bijdraagt in de opleiding sociologie en o.m. personeelswetenschappen, onderwijswetenschappen, bestuurs- en beleidswetenschappen, vrijetijdskunde en bestuurlijke informatiekunde. 'Welke vorm en omvang deze basisvoorziening zou moeten hebben, laat zich door mij niet zo gemakkelijk beoordelen, doch zou onder duidelijke randvoorwaarden onderwerp van nader overleg kunnen zijn'. E.V.

7 november 1986

Donderdag 27nov.l986 DeABN-Dag. Hoofdkantoor Circa 25 studenten krijgen de kans een kijkj e te nemen achter de schermen van een grote internationale bank.

De volgende onderwerpen zullen ondermeer worden belicht: ■ Corporate banking (treasury, effecten & syndicaten en internationale concernfinancieringen) ■ Management in binnen­ en buitenland ■ De ABN en jonge academici. De dag begint om 9.45 uur en duurt tot 17.00 uur, uiteraard met lunch en ter afsluiting een borrel. Studenten die in aanmerking komen zijn diegenen welke binnen 1 jaar afstuderen en een affiniteit hebben met het bankwezen. Geïnteresseerd? Tijdig aanmelden bij Integrand, tel. 013­ 635612 De Algemene Bank Nederland N.V. heeft ruim 700 kantoren in Nederland en eigen kantoren ofaffiliaties in 45 andere landen en is daarmee de grootste internationale handelsbank in Nederland.

Organisatie ter bevordering bednjfsvaardigheden studenten WO

MEDEDELINGEN

r

ALG

INTEGRAND Integrand zoekt actieve Rechtenstu denten ter uitbreiding van haar bestuur Integrand is een door studenten ge leid bemiddelingsbureau dat bemiddelt tussen bedrijven en overheid enerzijds en gevorderde docto raalstudenten anderzijds Kandidaten dienen minimaat gedu rende 1 jaar, 1 dag per week beschikbaar te zijn Interesse' Bel 013 635612 of kom langs op kamer O 7 Sluitingsdatum 16 november a s

GEBRUIKERSCOMMISSIE RESTAURATIEVE VOORZIENINGEN De afdeling Restauratieve Voorzie ningen exploiteert het restaurant van de universiteit en de overige restauratieve voorzieningen Teneinde de dienstverlening zo goed mogelijk af te stemmen op de gebrui kers heeft het College van Bestuur de Gebruikerscommissie Restauratieve Voorzieningen ingesteld Deze commissie wordt gevormd door 5 stu dent leden en 4 leden uit het personeel Deze commissie pleegt overleg met het hoofd van de afdeling en adviseert het College van Bestuur m b t de volgende onderwerpen * huissvesting en inrichting van de restauratieve ruimten, * prijsstelling en verstrekkingen, * openings en sluitingstijden, * de begroting van de afdeling Thans bestaan er in de commissie drie vacatures twee voor studentle den en een voor een lid uit het personeel Nadere inlichtingen over de commis sie kunnen worden verkregen bij Mevr M de Keijzer, secretaresse DBH, kamer B 937, tel (66)2774 Geïnteresseerden die in de commissie zitting willen nemen, worden ver zocht zich (binnen 14 dagen) schriftelijk te melden bij het College van Bestuur INLEVEREN KOPY MEDEDELINGENPAGINA De redactie van de mededelingenpa gina in Univers is in andere handen gekomen Door het vertrek van Henny Walter naar DSW per 1 september jongstleden dienen de berichten voor deze pagina nu op het secretariaat van de afdeling Pers en Voorlichting ingeleverd te worden (kamer B205) Regelmatig blijkt dat de juiste data

voor het inleveren van de berichten met bekend zijn Dit is altijd een week voor de verschijningsdatum van het gedrukte nummer Te laat ingekomen mededelingen worden als regel met geplaatst De mededelingenpagina is uitsluitend bedoeld voor berichten van facultei ten die betrekking hebben op de stu die èn voor mededelingen van het centraal bestuur van de Universiteit Nieuws en achtergrondverhalen kunnen onder de aandacht van de re dactie van Univers worden gebracht

BIK COLLEGE W I S K U N D E In plaatss van het in de studiegidss vermelde boek van Polya, Tarjan & Woods zal het volgende boek ge bruikt worden bij het college Wiskunde 1 voor studenten Bestuurlijke Informatiekunde auteur I Anderson titel A First Course in Combina tonal Mathematics, uitgever Clarendon Press, Oxford

V

SOC ALG

GASTCOLLEGE ONDERWIJSONGELMKHEID IN INDIA Zoals gebruikelijk wordt in het kader van het onderwijssociologisch doctoraal college 'ongelijke onderwijskan sen' een gastcollege verzorgd Dit maal is het een reeks van vier gastcolleges over 'Onderwijsongelijk held in India', waarbij met name aan dacht besteed zal worden aan de ongelijkheid die samenhangt met kaste, klasse, geslacht, religie en regio Het gastcollege w o r d t verzogd door Dr Hoimanti Gasgupta, lid van de sociologische faculteit van de Kalyani Universiteit in West Bengalen (Indie) Uiteraard worden deze colleges in het engels verzorgd De gastcolleges vinden plaats op dinsdag 18 november, donderdag 20 november, dinsdag 25 november en vrijdag 27 november Ze beginnen om 14 00 uur in gebouw S, SZ 28 Deze gastcolleges staan ook open voor studenten uit andere studiench tingen Verdere inlichtingen bij dr J Dronkers, P 202, tel (66)2261

FJUR

georganiseerd naar verschillende instellingen van de Europese Gemeen schappen Aan deze excursie kunnen maximaal 23 studenten deelnemen Om zoveel mogelijk studenten de ge legenheid te geven deel te nemen aan deze gezellige en leerzame stu diereis, is besloten de inschrijving be halve voor juridische studenten (bij voorkeur met het vak Staatsrecht C in hun pakket) ook open te stellen voor geïnteresseerden uit andere faculteiten, in het bijzonder de econo mische De reis vindt plaats van 16 t / m 20 februan (1987) Bezocht worden o m Brussel (commissie der EG), Luxem burg (Hof van Justitie, Europese In vestenngsbank. Rekenkamer) en Straatsburg (Europees Parlement) De deelnemersbijdrage in de kosten bedraagt voor deze 5 daagse reis op basis van halfpension inclusief vervoer en verzekeringen f 225,— De inschrijving staat open van 7 nov t / m eind november Belangstellen den kunnen zich aanmelden bij de se cretaresse van de vakgroep, Renee Rijkens, B 919, toestel (66)2302 Nadere inlichtingen worden verstrekt door Mr P Banda (01612-6333) en Mr L J Clement (013-662760)

SOC DATA DOCTORAALTENTAMENS SMT IV (programma 84/85, 85/36 voor de verschillende studierichtingen) vrijdag 9 /anuan 1987 Filosofie III (programma 85/86) vrijdag 23 januari 1987 Onderwijzen en opleiden woensdag 14 januari 1987 Inleiding Staats- en administratief recht maandag 22 december 1986 Inrichting en vjerking openbaar bestuur 7 januan 14 30 uur (herkansing 15 mei, 10 augustus 1987) Informatica II dinsdag 13 januan 1987

ECO

EXCURSIE INSTELLINGEN EUROPESE G E M E E N S C H A P Door de vakgroep Staats en Administratief recht wordt een excursie

EXPOSITIE GEBOUW S: Vanaf 7 november tot 24 december exposeren Godfried Claassen (schil derijen) en John Hakkaart (foto's) hun werk Een folder over deze expositie ligt klaar bij de ingang van ge bouw S of IS te verkrijgen op S14

oordeling van het tentamen Ondernemingsfinanciering 3 b van 24 oktober 1986 Het slagingspercentage van dit tenta men is 67 Op 26 januari 1987 is de herkansing Schaduwexemplaren en officiële uit werkingen van het tentamen van 24 oktober 1986 zijn vanaf 29 oktober 1986 verkrijgbaar op B 016

D O C T O R A A L TWEE-FASEN STRUCTUUR RICHTING SOCIALE E C O N O M I E V w b het tentamen Algemene Economie (Schouten/Van Schaik) nr 330 030 op 5 januari 1987 (zie studie gids pag 58) is in overleg met de stu denten besloten het tentamen met schriftelijk af te nemen

PSY TENTAMEN De 2e gelegenheid van het tentamen Gezondheidspsychologie II vindt plaats op woensdag 28 januan in tegensteling tot hetgeen in de studie gids staat vermeld PROPEDEUSE: In verband met een mogelijke aktie tegen de bezuinigingsvoorstellen van Minister Deetman vindt Deeltoets I van Ontwikkelingsleer plaats op don derdagavond 13 november om 18 30 uur in CZ 101

Het avondcollege Inleiding van maandag 24 november wordt verplaatst naar maandag 1 december (van 18 45 uur tot 20 30 uur) Op maandag 24 november zal het avondcollege Economie beginnen om 18 45 uur (in plaats van 20 45 uur) en in beginsel duren tot 22 30 uur Het avondcollege Economie op maandag 1 december van 20 45 uur tot 22 30 uur komt hierdoor NIET te vervallen

fg

HUWELIJKSGOEDERENEN ERFRECHT (keuzevak) Oproep aan degenen die in de eerst komende tentamenperiode (dec jan ) schriftelijk tentamen willendoen N a V enkele reacties van studenten dat de geplande tentamendatum (11 dec 1986) gezien hun studie planning op een zeer ongunstig tijdstip valt, willen de docenten huwelijksgoederen- en erfrecht graag weten wie doet tentamen in de desbetreffende periode' - wie vindt de nu vastgestelde datum wel gunstig' wie geeft de voorkeur aan een tentamenkans in midden januan 1987' Mocht het voor de (meerderheid der) studenten gunstiger zijn dit tentamen op een later tijdstip af te leggen, dan is het voor de docenten geen probleem de datum te verschuiven Gaarna daarom uw telefonische reactie voor 14 november a s naar Mr P Schaminee, tel 013 662713 of 04904 16168

JUR FVACATURES VACATURE BIJ de vakgroep Privaatrecht van de faculteit der rechtsgeleerdheid bestaat per 1 januan 1987 een vacature voor een STUDENT ASSISTENT ( M / V ) voor 4 eenheden ( = 2 dagen per week), vooralsnog voor een periode van één jaar De werkzaamheden zullen in hoofdzaak bestaan uit het assisteren van prof mr H C F Schoordijk bij onderzoek

ECO

Inlichtingen over deze functie kun nen worden ingewonnen bij prof mr H C F Schoordijk, tel 662305, b g g 662281

ONDERNEMINGSFINANCIERING 3-B Op woensdag 12 november 1986 zal van 13 30 15 30 uur in B-016 kennis kunnen worden genomen van de be

Sollicitaties schriftelijk, binnen 14 dagen na het verschijnen van deze oproep te richten aan de secretaris van de faculteit der rechtsgeleerd held, mr S Toncman, kamer B 917

Wij verzorgen al uw drukwerk. (drukkerij uitgeverij reclame-bureau

A V O N D S T U D I E PROPEDEUSE INLEIDING EN E C O N O M I E

BIJ het INSTITUUT VOOR ONTWIK KELINGSVRAAGSTUKKEN is vacant een STUDENT ASSISTENTschap in half time aanstelling voor een periode van 6 maanden Werktijden worden in onderling overleg geregeld De werkzaamheden omvatten het assisteren bij onderzoek op het gebied van voedselhulp aarrontwikke lingslanden, met name het verzamelen en verwerken van literatuur dossieronderzoek verzamelen van relevante statistie ken Gedacht wordt hierbij aan een doctoraalstudent (M/V) met gebleken belangstelling voor de ontwikkelingspro blematiek De indiensttreding is op zo spoedig mogelijke termijn Verdere inlichtingen zijn te verkrijgen bij drs G de Groot, tel 2410, b g g 2264

o.a.: * kranten [in offset-rotatie) * periodieken * boeken * brochures * folders * handels- en familiedrukwerk

Em. de Jong b.v.

Postbus 8 — 5110 AA Baarle-Nassau — Telefoon (D4257 8922'

Univers

7 november 1986

MEMO

Variat JURISTENFEEST Op woensdag 12 november, vanaf 22.00 uur weer een grandioos juristen­ feest in de PHILharmonie. Thema: vreemde brillen.

HOMOSEKSUALITEIT ALS IDENTITEIT In het leader van de cyclus lezingen die de werkgroep lesbische en homostu­ dies Tilburg organiseert, vindt op woensdag 12 november een lezing plaats door Drs. Lex van Naerssen over 'homoseksualiteit als identiteit'. Lex is van huis uit sexuoloog en is verbonden aan het Instituut voor Klinische Psy­ chologie en aan de interfacultaire werkgroep homostudies van de Rijks­ universiteit te Utrecht. Verder zit hij in het bestuur van de stichting Homolo­ gie, de Schorerstichting en de Bron­ germastichting voor de studie van jeugdseksualiteit i.h.b. man­jongen re­ laties. Deze lezing begint om 20.00 u. en vindt plaats in zaal AZ 6. De toegang is gra­ tis.

Menu

MAANDAG 10'11 bruine bonensoep of chinese kippesoep schnttzel of shoarmaburger champignonsaus ­ sperziebooniies met wortet of witte koolsaiaöe gebakken of gekookte aardappelen Veg ■ gevuld pastei bakje sperctebonen/wortei gebakken aardappelen DINSDAG 11/11 bouillonsoep of londonderrysoep nasi goreng ­ kroepoek ­ seroendeng saté­pindasaus ­ gebakken banaan fcetrieburger ­ spitskool gekookte aardappelen Veg

TEV

De Stichting W.I.E. ­ Waardevolle In­ teressante Evenementen ­ probeert voor alle Tilburgse studenten (WO en HBO) zowel waardevolle (WIE­agenda en tweedehandsboekenmarkt) als leu­ ke en interessante evenementen (o.a. eerste jaars videofeest) te organiseren. Op het moment zijn we bezig met het opzetten van een pauze­acts­circuit voor komend voorjaar. Het is hierbij de bedoeling dat een aantal personen en/of groepen ­ zowel professionele als amateuristische ­ op de verschillen­ de Tilburgse onderwijsinstellingen acts van ongeveer 45 minuten gaan verzor­ gen.

Algemene Leden Vergadering van de Tilburgse Econometristen Vereniging. datum: 13 november 1986 plaats: P.U.F . tijd: 13.30u.

De pauze­acts zullen zeer ruim van op­ zet zijn. Te denken valt aan cabaret, to­ neel, muziek, dans, lezingen, e.d. Voor invulling van deze acts zijn we nu op zoek naar studentengroepen die ook zo'n acts kunnen en willen verzor­ gen. Zit je in zo'n groep, weet je er een of heb je goede ideeën, laat het ons dan, bij voorkeur schriftelijk, weten. Stiching W.I.E. St. Sebastiaanstraat28 5017 A W Tilburg. Voor verdere informatie kun je bellen: 434594 (Geert) of 353211 (Theo).

' O U D E ' EN ' N I E U W E ' POLITIEKE E C O N O M I E Ook dit jaar organiseert de Vereniging voor Politieke Ekonomie (WPE) een diskussiemiddag als voorbereiding op haar jaarlijkse kongres dat op 14 en 15 juni zal plaatsvinden. Diskussiemiddag en kongres staan in het teken van de 'nieuwe' en 'oude' politieke ekonomie met betrekking tot de analyse van de verhouding tussen ekonomie en poli­ tiek. De diskussiemiddag vindt plaats op 28 november, van 14.00 tot 17.00 uur, aan de Universiteit van Nijmegen, in zaal 2.00.13. Als inleiders zullen optreden F rans van Winden, hoogleraar Openbare F inan­ ciën aan de Universiteit van Amster­ dam, en Göran Therborn, hoogleraar politikologie aan de Universiteit van Nijmegen. Ook belangstellenden van buiten de vereniging zijn welkom. Voor verdere inlichtingen: J . Glombowski, K.U.B. Postbus90153 Tilburg, tel. 013­662047. S. Stoop, K.U.N. Thomas v. Aqui­ nostraat 4.01.03 Nijmegen, tel. 080­512995.

nast goreng saté ^ kroepoek banaan ­ seroendeng WOENSDAG 12/11

heldere preisoep of koningtnnesoep hazepeper of speklapje met mosterd demi glacé spruitjes of koolrabi è ta crème aarappelpuree of gekookte aardappelen Veg gevuiöe avokado met so|a/kaas/tomaat kooiratai aardappelpuree DONDERDAG 13/11 selderiesoep of chinese riistsoep cordon bleu of hamburger currysaus ­ wortelties + doperwten of gemengde sta ­ patates frites of gekookte aardappelen Veg

S T I C H T I N G W.I.E.

tahoe ­ wortelen + doperwten sla ­ patates frites

VRIJDAG 14/11 tomatensoep of vermiceilyssoep spaghetti è la milanatse broccoli kaas cheeseburger ­ vleesjus prei a la crème gekookte aardappelen Veg courgette tn tomatensaus b'occoh kaas spaghetti

AGENDA 1. Opening 2. Vaststelling agenda 3. Notulen 4. Mededelingen 5. Goedkeuring van het jaarverslag 6. Goedkeuring van de begroting en het aktiviteitenplan 7. Benoeming bestuursleden 8. Kongresstichting 9. Rondvraag 10. Sluiting N.B. Mocht op deze vergadering het aantal aanwezigen (leden en bestuurs­ leden) het gewenste aantal van 10% van het ledental met een minimum van tweemaal het aantal bestuursleden plus 1 niet worden gehaald, dan wordt direkt na sluiting van de vergadering een tweede Algemene Leden Vergade­ ring belegd en geopend.

VITE Excursie naar de EEG op 13 november. Er zal op deze dag aandacht worden besteed aan ver­ scheidene aspecten, waaronder de mogelijkheden tot aanwerving en sta­ ge bij de EEG, machtsverhoudingen tussen de EG­lidmaten, de ontwikke­ ling van de Europese Industriepolitiek, gezondheids­ en veiligheidsnormen binnen de EG en de economische posi­ tie van de EEG ten opzichte van de Ver­ enigde Staten en Japan. Inschrijving is mogelijk voor leden én niet­leden van VITE. Meer informatie is te verkrijgen in de Vite­kamer, gebouw 0­25. PES-excursies In het kader van het Program In Euro­ pean Studies vinden dit najaar 4 be­ drijfsbezoeken plaats. Deze bezoeken worden in principe georganiseerd door Amerikaanse studenten, maar het is voor Vite­leden mogelijk om er aan deel te nemen. De volgende bedrijven wordt een be­ zoek aangedaan: Océ op donderdag 30 oktober Unilever op donderdag 6 november Heineken op vrijdag 14 november Philips op donderdag 20 november Inschrijfformulieren en informatie te verkrijgen in de Vite­kamer. Vite, vereniging van internationaal geïnteresseerde tilburgse economen en juristen, gebouw O­ kamer 25, tel. 013­662722.

JURIBES JURIBES organiseert weer een lezin­ gen­avond, en wel op woensdag 12 november 1986, in de P.U.F ., aanvang 20.00 uur. Het onderwerp van de lezin­ gen is 'intergemeentelijke samenwer­ king'. Sprekers zijn: ­ dhr. drs. H.B.P.A. Letschert, Burge­ meester van de gemeente Tilburg, Voorzitter van het Samenwerkingsver­ band Midden­Bra bant (S.M.B.); ­ dhr. J . A . M , van Homelen, Burge­ meester van de gemeente Berlicum, tot voor kort lid van het Dagelijks Bestuurvan de S.M.B., momenteel lid van de Gewestelijke Raad van het Stadsgewest 's Hertogenbosch. Na de lezingen is er gelegenheid voor discussie. Bij deze worden alle geïnteresseerden uitgenodigd om deze lezingen bij te wonen. Ter voorbereiding van deze avond kan een gratis setje literatuur worden ogehaald in het postvak van JURIBES in gebouw N kamer 2. De uitnodiging geldt dus voor iedereen die hierin is geïnteresseerd.

Univers

Sport \ SPORTCENTRUM Atletiek Met ingang van 1 november vervallen de trainingen in het Willem II stadion. De training zal van 1 november tot 1 maart a.s. iedere woensdag in de grote zaal van het sportcentrum gegeven worden, en is gericht op het aanleren en het verbeteren van diverse atletiek­ onderdelen. De lessen zijn toegankelijk voor alle sportkaarthouders. Ski-cursus in Oostenrijk Voor de derde maal organiseert het sportcentrum in samenwerking met Sportief een tiendaagse ski­cursus in Oostenrijk. Deze cursus is zo opgezet dat zowel de beginners als de gevorderden op hun niveau les krijgen. Per dag wordt er drie uur les gegeven.

zodat men nog voldoende tijd over­ houdt om het geleerde in praktijk te brengen. Het skigebied in Mallnitz is sneeuwze­ ker (1200­2700 meter) en de afdaling van de Ankogel wordt tot één van de mooiste van Europa gerekend. De groep wordt de eerste week in de Pen­ sions Romatenblick en Grubberhof en de tweede week in hotel Bellevue on­ dergebracht. In beide weken hebben we 2­3 persoonskamers, alle met dou­ che of bad met toilet. Het verblijf op halfpensionbasis en het slotdiner. In de avonduren wordt door de reislei­ ding diverse aktiviteiten georgani­ seerd, zoals rodelen, eisstockshiessen, zwemmen etc. Tot slot nog enkele gegevens. Vertrek: Vrijdag23januari ± IS.OOuur vanaf het sportcentrum. Terugkomst: Zondag 1 februari ± 12.00 uur in het sportcentrum. Verblijf: Romatenblick/Gruberhof. Prijs: Beginners/^ 690, — . Halfgevorderden en gevorderden f 790,­. Vertrek: Vrijdag30januari ± IS.OOuur vanaf het sportcentrum. Terugkomst: Zondag 8 februari + 12.00 uur in het sportcentrum. Verblijf: Hotel Bellevue. Prijs: Beginners / 730, — . Halfgevorderden en gevorderden f 830,­. Verdere informatie en inschrijving aan de balie van het sportcentrum.

INSCHRIJVING 15e BATAVIERENRACE OPEN Op zaterdag 25 april 1987 zal voor de vijftiende maal de Batavierenrace van start gaan. Deze 172 km lange estafette van Nijmegen naar Enschede wordt georganiseerd voor alle studenten van Nederlandse universiteiten en HBO­ instellingen. Bovendien komt elk jaar circa 10% van de deelnemende ploe­ gen uit het buitenland. Het traject tussen Nijmegen en En­ schede is opgedeeld in 25 etappes, zo­ dat iedere deelnemende ploeg dient te beschikken over 25 lopers en minimaal één begeleider. Een ploeg bestaat uit (minimaal) 7 dames en (maximaal) 18 heren. Komend jaa r is het de bedoeling de race gezien haar derde lustrum een extra feestelijk tintje te geven. Dat de race in haar vijftienjarig bestaan een be­ grip is geworden blijkt uit het aantal deelnemers dat dit jaar ruim 5700 be­ droeg (231 ploegen). INSCHRIJVING Studentenploegen uit het weten­ schappelijk onderwijs kunnen zich in­ schrijven via hun eigen OSSO (Over­ koepelende Studenten Sport Organi­ satie). H.B.O.­studenten kunnen zich via de NSSS (Nederlandse Studenten Sport Stichting) inschrijven. Voor 12 decem­ ber moet er een bedrag van f 100,— (voorinschrijfgeld) aan de betreffende OSSO of aan de NSSS worden be­ taald, waarbij de ploeg zich aanmeldt onder vermelding van haar naam en adres van de ploegleider. Degenen die afgelopen jaar ploegleider zijn geweest ontvangen voor 1 novem­ ber een brief waarin de inschrij­ vingsprocedure wordt uiteengezet. Voor verdere informatie over de race: Batavierencommissie, dinsdagavond vanaf 20.00 uur, telefoon 053­359890 of 898001, donderdagavond vanaf 20.00 uur, telefoon 080­512394 of 512392.

Agenda NOVEMBER VRIJDAG 7 NOVEMBER C i n e c i t t a , 20.00 uur: 'Dr. Strangelo­ ve'van Stanley Kubrick ( t / m 12­11) C m e c i t t a , 22.15 uur; 'Ran' van Kuto­ sawa. Universiteit, 10.00­15.00 uur, A2­114 en AZ­116: Congres Mensenrechten. Universiteit, 16.15 uur, aula: Inaugu­ rale Rede Prof.Dr. J . A . M . Berghman, S c h o u w b u r g , 20.00 uur: F ilmhuis: 'Der Handlerder Vier Jahreszeiten'van Fassbinder (t/ m 8­11). S c h o u w b u r g , 22.15 uur: F ilmhuis­ 'Befie de Jour' van F assbinder (t/m 12­11). ZATERDAG 8 NOVEMBER N o o f d e r l i g t , 23.00 uur: The African Sound. ZONDAG 9 NOVEMBER M a r a n a t h a , 11.30 uur: Eucharistie­ viering. Thema: 'ik zal in mijn huis niet wonen'. Voorgangers Gemma Mer­ tens en Hub Lenders. N o o r d e r l i g t , 16.00 uur: Hardrockmid­ dag met het Duitse 'Victory & Gasten'. M A A N D A G 10 NOVEMBER Olof, 21.00 uur: Aanvang danscursus. S c h o u w b u r g , 20.00 uur: F ilmhuis 'Faustrecht der F reiheit' van F assbin­ der ( t / m 12­11). DINSDAG 11 NOVEMBER O l o f , Avond in echte carnavaleske sfe­ ren. Universiteit, 20.00 uur, AZ­10: F ilm 'The Draughtsman's Contract.' Org. Stud. Gen. S c h o u w b u r g , Jheaterkelder, 20.15 uur: Jaap Goedegebuure spreekt over 'Hella Haasse en de historische ro­ man'. 't H e k s , 21.00 uur: Dansgroep Glas­ hart: 'Auf Wiedersehen'. WOENSDAG 12 NOVEMBER Universiteit, 20.00 uur, AZ­6: Lezing door Lex van Naerssen over 'Homo­ seksualiteit als identiteit'. S c h o u w b u r g , 20.15 uur: The Bucket Dance Theatre. S c h o u w b u r g , 20.45 uur. studio: Bristol Old Vic: met 'Largo Desolate'. DONDERDAG 13 NOVEMBER Olof, 21.00 uur: HEBE­Smartlappen­ festival. Universiteit, 13.30 uur, AZ­116: Le zing 'Selfservicing', Innovation and Welfare door Prof .dr. Jonathan Gers­ huny. Org, Stud. Gen. Universiteit, 15.30 uur, AZ­116: Le­ zing 'HenA/aardering van Informele Ar­ beid' door Prof. Dr. Abraham de Swaan. Universiteit, 16.00 uur, SZ­37: Workshop Postmoderne F ilm door Hans van Oriel en Mark Westermann. Universitert, 16.15 uur, aula: Af­ scheidscollege Prof.Dr. F .W.J. Kriel­ laars. S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio: Art­ Vertikaal met 'Imitaties'. N o o r d e r l i g t , 21.30 uur: 'Holiandse Hoogten'. S c h o u w b u r g , 20.00 uur: F ilmhuis 'Satansbraten' van F assbinder (t/m 15­11). S c h o u w b u r g , 22.15 uur: F ilmhuis 'Die bittere Tranen der Petra von Kant' van F assbinder ( t / m 15­11). VRIJDAG 14 NOVEMBER Universiteit, 16.15 uur, aula: Af­ scheidscollege Prof.Dr. G.M.J. Veld­ kamp.

IQ

SgP STADSSCHOUWBURG

The Bucket Dance Theatre De tweede voorstelling in het kader van het project Dancing America wordt op woensdag 12 november in de schouwburg-zaal verzorgd door The Bucket Dance Theatre onder leiding van Garth Fagan. Het 'Bucket Dance Theatre' is eerder ontstaan dan opgericht en wel in 1970 in Brockport waar Garth Fagan destijds leraar was aan de State University of New York. Tijdens zijn danslessen aan een handvol ongetrainde studenten ontstond een nieuwe dansvorm. Garth Fagan, nu nog steeds de artistiek leider van het gezelschap, omschrijft die dansvorm als 'een manier om vormen of uitdrukkingsmogelijkheden te creëren voor niet-blanke dansers. Technisch en esthetisch zijn de hoofdlijnen gelijk aan de hedendaagse stroming, maar de culturele boventoon is zwart.' Fagan, geboren in Jamaica, studeerde o.a. bij Ivy Baxter, Martha Graham en Alvin Alley. Hij geldt als een bijzonder en origineel choreograaf. In'Dancemagazine' werd hij als volgt omschreven: 'Fagan Is het helemaal: een choreograaf in de grote traditie van de moderne dans, die een eigen idioom en een eigen esthetiek heeft ontwikkeld en die bovendien een groep dansers heeft opgeleid om dit alles te Interpreteren.

FARCE THEATER

Twee absurdistische stukken Donderdag 13 november speelt een groep acteurs, die gewoonlijk allemaal bij andere gezelschappen werken, twee absurdistische stukken in het Farce Theater, Voltsstraat 18. Het gaat om de eenacters 'De stenen Salomo' en 'De kale zangeres'. De eerste gaat over de verborgen waarheden van twee heren van stand, het tweede kan opgevat als een karikatuur van ouderwets toneel en vooral van de mechanische nlet-communicatieve beleefde conversatie. Aanvang 20.30 uur, toegangsprijs: f 3,50.

BCA

FILMHUIS

Fassbinder retrospectief DER HANDLER DER VIER JAHRESZEITEN Do. 6, vr. 7 en za. 8 nov. 20.00 uur. Hans Epp was in het vreemdelingenlegioen gegaan om de liefdeloze zorgen van zijn moeder te ontvluchten. Als hij terugkomt begroet ze hem met de woorden: 'De beste blijven daar, eentje als jij komt terug'. Hans gaat bij de politie, maar wordt spoedig ontslagen omdat hij zich in diensttijd door een hoer heeft laten verleiden. Hij wordt fruithandelaar, verkoopt zijn waren op binnenplaatsen. BRD, 1971. Scenario: Rainer Fassbinder. Camera: Dietrich Lohmann. Montage: Thea Eymèsz. Met: Hans Hirschmüller (fruithandelaar), Irm Hermann (zijn vrouw), Hanna Schygulla (eerste zuster) e.a. FAUSTRECHT DER FREIHEIT M a . 10, di 11 en w o . 12 nov. 20.00 uur. Ditmaal speelt het verhaal zich af in het milieu van rijke homofielen. Fassbinder is als Fox een man die op de kermis werkt als 'het sprekende hoofd', zijn zuster die hij af en toe bezoekt werkt als hoer. Fox speelt mee in de lotto en wint ploseling een half miljoen mark. Al snel belandt hij in het decadente milieu van homofielen, waar hij als volksjongen tegelijk dom en uiterst interessant gevonden wordt. Hij raakt bevriend met Eugen, gaat op de fabriek van diens vader werken en steekt al zijn geld in een huis waar hij samen met Eugen gaat wonen en In de fabriek die op de rand van faillissement staat. Garanties voor die investering vraagt hij niet, uiteindelijk blijkt hij handig gebruikt te zijn; zijn rijke 'vrienden' laten hem vallen, het is hem niet gelukt om binnen te dringen in de wereld van de rijken waar altijd dezelfde mentaliteit heerst, homosexueel of niet. Regie, scenario: R.W. Fassbinder. Camera: Michael Ballhaus. Met Rainer Werner Fassbinder, Peter Chatel, Karlheinz Böhm e.a. SATANSBRATEN Do. 13, vr. 14 en za. 15 nov. 20.00 uur. 'Satansbraten' Is in de Duitse pers vrijwel unaniem verketterd. 'Fassbinders gevoelswereld, die zich duidelijk In zijn films weerspiegelt, heeft zich van een

teergevoelige en ontvankelijke belangstelling voor anderen vernauwd tot egocentrische verwaandheid en grimmig cynisme', schreef Wolfgang Limmer In Der Spiegel. In Nederland was de ontvangst heel anders. Lachsalvo's in de zaal bij de eerste voorstelling op de Cinemanifestatle In Utrecht in 1976. 'Een satanische klucht', 'Een van Fassbinders meest persoonlijke films', schreven de kranten. Regie en scenario: Rainer Werner Fassbinder. Camera: Michael Ballhaus. Montage: Thea Eymesz en Gabi Eichel. Muziek: Peer Raben. Met: Kurt Raab, Margit Carstensen, Helen Vita, Volker Spengler, Ingrid Caven e.a.

'T HEKS

WUT speelt Brecht De Werkgroep Universiteltstheater (WUT) brengt op zaterdag 15 en 22 november twee eenacters van Bertolt Brecht: 'De Bruiloft' en 'Wat kost het IJzer'. 'Wat kost het IJzer' is In het nederlands vertaald door de spelers zelf. De W U T is de eerste toneelgroep die 'Wat kost het IJzer' in Nederland opvoert. Deze parabel laat zien hoe mensen in crisissituaties vanuit hun eigen egoïsme handelen en daaraan ten onder gaan. Brecht gebruikt het begin van de Tweede Wereldoorlog om dit gestalte te geven door het personificeren van landen die daarbij betrokken waren. 'De Bruiloft' symboliseert het verval van de maatschappij. Een paartje uit het witteboorden-proletarlaat gaat trouwen. Tijdens het feestmaal probeert het gezelschap de burgerij na te doen. Al gauw laten zij de etiquette varen en het feest ontaard In een kleinburgerlijke roddelpartij. Toen Brecht 'De Bruiloft' schreef, was hij nog lang niet de bekende theatervernieuwer die met zijn leerstukken en vervreemdingseffekten het theater ondergeschikt maakte aan zijn maatschappelijke opvatting. Zijn antl-burgerlijkheld heeft nog niets met proletarische partijdigheid te maken en voor de actuele politieke situatie, de radenrevolutie in Duitsland van na de Eerste Wereldoorlog, heeft hij weinig belangstelling.

Workshop van WIE Stichting WIE (Waardevolle Interessante Evenementen) doet weer wat! In november organiseert stichtin WIE namelijk workshops voor dans, toneel en video. Deze workshops zijn bedoeld als kennismaking; je hebt dus geen ervaring nodig, maar als gevorderde ben je natuurlijk ook welkom. Het thema zal zijn 'In Beweging'. Dit kan, samen met de aanwezige docent, verder uitgewerkt worden. Wanneer? Video: 12 nov. van 20.00 u. tot 23.00 u. en 15 nov. van 10.00 u. tot 17.00 u. Dans: 13 nov. van 20.00 u. tot 23.00 u. en 15 nov. van 10.00 u. tot 17.00 u. Toneel: 13 nov. van 20.00 u. tot 23.00 u. en 15 nov. van 10.00 u. tot 17.00 u. Waar? Alle workshops vinden plaats in het Brabants Centrum voor Amateurtoneel, Ringbaan Oost 8.

Cyclus informele economie 'Self-servicing', Innovation and Welfare door Prof.dr. Jonathan Gershuny (University of Bathl. Donderdag 13 november, 13.30 uur, zaal AZ 116.

Herwaardering van informele arbied door Prof.dr. A . de Swaan (Universiteit van Amsterdam). Donderdag 13 november, 15.30 uur, zaal AZ 116.

De ontwikkelingen binnen de formele en Informele economie, alsmede hun onderlinge verhoudingen, maken deel uit van een proces van maatschappelijke veranderingen. Theoretische beschouwingen gaan vergezeld van voorspellingen omtrent de richting waarin de sectorgewijze opbouw (landbouw, industrie, dienstensector) van de samenleving tendeert. Door technische en sociale innovatie verandert in de loop van de tijd de wijze waarop in de behoeften wordt voorzien. Door het verschil in productiviteit tussen de industriële en de dienstensector worden de diensten relatief duurder, waardoor ook in de behoefte aan diensten (vervoer, recreatie, etc.) wordt voorzien door de aanschaf van industriële goederen, zoals auto, televisie en wasmachine. Door deze investeringen kunnen de gezinnen zelf In hun behoeften aan diensten voorzien, maar de baten (productie) blijven binnen de sfeer van de informele gezinshuishouding. Op deze wijze ontstaat de 'doehet-zelf-economie' (self-servicing).

De arbeidsmarkt bevat een formeel, maar ook een Informeel gedeelte. Veel betaald werk, zoals onderhouds- en herstelwerk van duurzame consumptiegoederen en huishoudelijke dienstverlening door derden speelt zich af in het zwarte circuit. Een en ander substantieel deel van de dienstverlening geschied onbetaald In de vorm van onderlinge bijstand en wederzijdse verplichtingen. Allerlei werk binnen de sfeer van het gezin, verwanten, buren en bekenden wordt verricht In een context van wederzijdse bekendheid en vertrouwdheid in de vorm van prestatie en tegenprestatie. Een opwaardering van de zich grotendeels In het Informele circuit afspelende persoonlijke dienstverlening, zou recht doen wedervaren aan de schier eindeloze behoefte van de mens aan Inspanningen door anderen, en sociale verspillingen door werkloosheid tenite kunnen doen. Dat zoveel mensen hun vermogens niet kunnen gebuirken ten behoeve van anderen. Is niet omdat er aan hun Inspanningen geen behoefte zou zijn maar omdat de formele economie die behoeftebevrediging belemmert.

STADSSCHOUWBURG

Imitatie S Donderdag 13novennberom20.45 uur speelt de g r o e p A k t - V e r t i k a a l in de studiozaal v a n de stadss c h o u w b u r g een m o o i e v o o r s t e l ling: Innitatie S. M o o i in de letterlijke betekenis: m o o i e m e n s e n in m o o i e kleren spelen in een m o o i decor een o p w i n d e n d m o o i liefdesspel. Goeie Derick en Peter v a n A s b r o e c k acteren en dansen m e t h u n sierlijke en soepele lijven dat het een lust is v o o r het o o g . Zij d o e n dat o p een r o m a n t i s c h e manier, o p een rom a n t i s c h e plek ergens b o v e n o p een dak v a n een f l a t g e b o u w in een o u d e stad w a n t o p de a c h t e r g r o n d d o m i n e e r t het f r o n t o n v a n een o u d e t e m p e l of kerk het hele decor en tussen het o u d e o p de achterg r o n d en de strakke lijnen v a n de n i e u w e zakelijkheid v a n het flatgeb o u w gaapt een a f g r o n d . O p de rand v a n die a f g r o n d , slechts be-

s c h e r m d d o o r een frêle reling speelt het liefdesspel zich af. Het decor v a n J a n V e r s w e y v e l d draagt e n o r m bij o m de s p a n n i n g v a n het stuk o p t e drijven. T o c h w o r d t er nergens in het stuk naar v e r w e z e n en w o r d t o o k nergens duidelijk gem a a k t w a t de f u n c t i e en betekenis is v a n dit in al zijn realisme bijna surrealistisch d e c o r . Er w o r d t m e t hart en ziel gedanst en geakteerd in een spel v a n w e i n i g w o o r d e n . De dramatiek v a n het leven verpakt in v e r g u l d e estetiek, R o m e o en Julia In een g o u d e n k o e t s . Het stuk refereert naar de g l a m o u r v a n de liefdesfilm. De k i t c h is n o o i t ver w e g maar m a a k t zich n o o i t meester v a n de handeling o m d a t passionele liefde zich niet laat v a n g e n in w e l k e v o r m dan o o k . O n d a n k s de v o r m , o n d a n k s de m o d i e u z e a a n kleding blijven het m e n s e n k i n d e ren die v e c h t e n d zoeken naar e c h t e liefde en c o m m u n i c a t i e . Dat regisseur Ivo v a n H o v e in zijn s t u k k e n een belangrijke plaats g e e f t aan de v o r m zal n i e m a n d verw o n d e r e n als je w e e t dat hij net zoals J a n Fabre en G u y Cassiers v a n uit de a c h t e r g r o n d v a n een opleid i n g beeldend kunstenaar is beg o n n e n . T o e n een zestal jaren geleden de g r o e p A k t m e t s t u d e n t e n v a n de A c a d e m i e v o o r Beeldende K u n s t in A n t w e r p e n v a n start g i n g k o n n i e m a n d v e r m o e d e n dat deze groep s c h o o l z o u m a k e n . S a m e n w e r k i n g m e t het professionele Gentse gezelschap Vertikaal bracht de g r o e p o o k o p internationale p o d i a . V a n d a a g bestaan plannen o m w e g e n s t e w e i n i g subsidie v o o r t e veel g r o e p e n - t e f u s i o n e r e n m e t De W i t t e Kraai. W a t deze s a m e n w e r k i n g m e t een heel andere strom i n g uit het p o s t m o d e r n i s t i s c h theater in V l a a n d e r e n zal b r e n g e n k u n n e n w e misschien v o l g e n d jaar al bekijken.

Kosten: f 10, — . Geef je voor 10 nov. op bij: Leon, Lidy, Annemarie tel: 353248 Bart tel: 423543 Geert tel: 434594 Voor meer Info kun je ook altijd even bellen! Univers-

STUDIUM GENERALE

E.V. Goeie Derick en Peter van Asbroeck (Akt/Vertikaal)

7 november

1986

ACHTER Enkele reis bureaucratie 'Wij worden veroordeeld om de hele dag achter ons bureau door te brengen of om de dienstreizen uit eigen zak te betalen.' Aldus een mopperende drs. A. van R eeken, medewerker van de Economische Faculteit. Hij is het niet eens met het besluit dat het faculteitsbe­ stuur begin dit jaar nam om de ver­ goeding voor binnenlandse dienst­ reizen vast te stellen op maximaal vijfhonderd gulden {f 5 0 0 , ­ ) per jaar per persoon. Het relaas van een papieren kruistocht. In een brief aan secretaris A. Jans­ sen van het faculteitsbestuur op 6 februari schrijft Van Reeken dat hij wil weten waar hij aan toe is. Door de instelling van het plafondbe­ drag van 500 gulden reiskosten­ vergoeding 'rijst voor mij de vraag hoe ik mijn werk nu moet gaan doen.' Na zijn aanstelling bij de Economische F aculteit is in over­ leg met prof. J . Oonincx vast­ gesteld dat hij een actief lidmaat­ schap aangaat met drie werkgroe­ pen, een werkgemeenschap, een stuurgroep, drie normcommisies en een docentenclub. Allemaal houden zij zich bezig met informa­ tica. Bovendien wordt van hem verwacht, zo schrijft hij in zijn brief, dat hij contacten onder­ houdt met het bedrijfsleven, stagi­ aires begeleidt en informatieve bij­ eenkomsten op zijn vakgebied be­ zoekt. Op basis van de gemaakte onkosten in het jaar 1985 becijfert van Reeken dat hij jaarlijks een be­ drag van 3.700 gulden nodig heeft. Aan het bestuur van de Economi­

KL

sche F aculteit vraagt hij welke lid­ maatschappen hij moet gaan schrappen. Secretaris van de faculteit A. Jan­ sen laat op 24 februari in een brief aan Van Reeken weten 'begrip en waardering' te hebben voor de werkzaamheden, maar de faculteit kan niet alles vergoeden. Het bestuur houdt vast aan de maxi­ male vergoeding van 500 gulden. 'Dat betekent dat u zelf prioriteiten zult moeten stellen binnen deze grens', aldus het faculteitsbestuur in de brief. Op 5 maart klimt Van Reeken weer in de pen en beklaagt zich nu bij het College van Bestuur. De contacten heeft hij nodig voor zijn werk, Detoogt hij. Hij vraagt het college te toetsen of de 500 gulden­maatregel 'in het belang is van de onderzoekstaak van de Hogeschool in het alge­ meen en die van mij in het bijzon­ der.' Zeven maanden later, op 6 okto­ ber, komt er vanwege een 'com­ municatiestoornis' vertraagd ant­ woord. Het faculteitsbestuur is be­ ter in staat dan het college om de reisbudgetten vast te stellen. 'Het college kan dan ook niet treden in de mate van redelijkheid van het aan u toegekende reisbudget', schrijft waarnemend secretaris drs. R . Kraakman namens het col­ lege. Niet alleen de 'opportuniteit' van de reizen speelt hier een rol, maar 'het gaat ook om een afwe­ ging ten opzichte van door ande­ ren te maken dienstreizen.' Wel is het mogelijk, zo stelt het college, om middels een gemotiveerde aanvraag extra middelen te krij­ gen, maar het budget van de Eco­ nomische F aculteit Is in elk geval

AP Pils of Kappataai 'De klad zit er in'. Dat zeggen Leo Golbach en Arthur van de Meeren­ donk over Kappataai, nu het twij­ felachtig is of er nog een nummer van dit blad van de economische faculteit verschijnen zal. Het gaat slecht met het blad dat het verleden het stof af en toe hoog liet opwaaien. De oorzaak? 'in eerste instantie wil ik het best naar Kappataai zelf toeschuiven', zegt Leo,'het gaat puur om de in­ houd. Het bevat teveel artikelen over sociaal­economische onder­ werpen, tenwijl het stikt van de be­ drijfseconomiestudenten. Daar zullen we op in moeten springen, je schrijft toch voor een publiek'. Als tweede reden waarom Kappa­ taal 20 slecht loopt noemen de twee redactieleden de animo die onder de studenten leeft. 'Kappa­ taal heeft nu eenmaal de naam links te zijn. Dat vinden ze op de fa­ culteit minder leuk. Maar dat link­ se valt wel mee hoor'. De verkoopcijfers liegen er niet om. Van het laatste nummer gin­ gen er slechts een kleine 175 exemplaren van de hand. In 1973, toen Kappataai haar eerste num­ mer uitbracht, was de oplage 700. Arthur: 'Agressieve verkoopme­ thoden liggen ons niet zo. Het blad moet zich zelf zien te verkopen. 'uitgeput'. 'Tja, wat nu', verzucht Van R ee­ ken. Maar inmiddels is voor hem al een oplossing uit de bus komen rollen. Van Reeken: 'Ik geef wel eens ergens les buiten de universi­ teit en dat geld laat ik op rekening van de faculteit storten. Nu blijkt

LAZARUS, het verhaal van een wederopstanding 10 Daans leven is voUedig ontwricht. Alle zekerheden die hij eens had wankelen en storten neer En alles ­ vooral de studie ­ lijdt onder zijn radeloosheid. 'Het is gedaan met me, Bert je,' sprak Daan somber tegen zijn dode katje dat als boe­ kensteun op zijn tafel stond. 'Ik ben zo impotent als... als een potje pindakaas... ach, ik weet het: het is een zonderlinge vergelijking, maar mijn verstand, mijn ratio slinkt bij 'het leed dat ik tors.' Het was heel vroeg in de ochtend. Daan was al opgestaan om zich in de rust van een nog dapende wereld voor te bereiden op een grote beslissing. Daan zou die dag géén colleges bijwonen. Op voorhand al nam hij zich dit besluit kwalijk. Spijbelen was per slot van reke­ mng een slechte zaak en getuigde bovendien niet van ijver of een verantwoordelijkheids­ gevoel. Maar kon hij de heren hoogleraren inlichten over de reden die aan zijn onvoorbeeldige gedrag ten grondslag lag? Was er één persoon die hij in vertrouwen kon nemen! Eén per­ soon die met in lachen zou uitbarsten als Daan verklaarde verkracht te zijn door zijn tante! Welke man werd er nu misbruikt door een vrouw... Dit leven was ondraaglijk, vond Daan, en bhjven wonen in het huis van zijn ouders werd vnjwel onmogelijk. Tante Cora maakte geen aanstalten om naar Griekenland te reizen de Kretenzers een hel te bezorgen die zij sinds W.O. II niet meer hadden gekend, het oude Spana te degraderen tot een kinderkresj. Misschien dat zij nog weken bleef logeren! Oooh rampspoed! Weken niet slapen, weken met studeren, wekenlang de ellende verzwijgen voor zijn ouders. En opeens zette Daan zich in beweging, vulde een koffertje met wat kleding, boeken, een filmmagazine­special over Romy en legde het steenharde Bertje bovenop. Nog een mo­ ment drentelde hij door de kamer waarvan de muren waren behangen met zijn lief en leed en daarop sloop hij als een dief door het doodstille huis. 'Het is een afscheid,' zuchtte hij toen hij de voordeur achter zich had gesloten en de gevel van het huis nog eens goed in zich opnam alsof hij zeker wist dat hij nooit meer zou terug­ keren. 'Ik sluit de deur van mijn geboorte, mijn gelukkige jeugd, mijn beschermde leven onder auspiciën van mijn ouders...' En nogmaals zuchtte Daan, al beviel hem de drama­ tiek in zijn gedachten wel. Het was slechts een klein uurtje later, kwart voor zeven om precies te zijn, dat Daan aan­ belde bij het huis waar J oyce woonde. 'Malloot!' schreeuwde deze toen zij hem de deur opendeed, 'stuk hufter! Hoe haal je 't in je bol om zo vroeg al op de stoep te staan. Dagenlang kijk je me niet aan alsof ik jou ik weet niet wat heb aangedaan en nou sta je ineens voor m'n deur!' 'Joyce,' zei Daan, "... ik wil op kamers gaan wonen.'

Tilburgs, Hogeschoolblad

maar dat blijkt dus niet te werken'. De redactie krijgt ieder jaar subsi­ die, die echter niet kostendekkend Is. Deze subsidie is gebaseerd op­ vier nummers per jaar plus een in­ troductienummer. Een exemplaar van Kappataai moet dan f 1,25 opbrengen. 'En dan zijn er nog van die mensen die het blad even inkij­ ken en dan besluiten dat ze voor dat bedrag liever een pilsje kopen', zegt Leo. Dit studiejaar heeft de redactie nog geen nummer uitgebracht, zelfs het introductienummer is niet van de grond gekomen. De plan­ nen zijn om het volgend jaar op een nieuwe lijn te gaan zitten. Ze gaan meer nieuws uit de faculteit brengen, misschien aangevuld met wat roddels. 'Zware' artikelen over de dollarkoers en de olieprijs zullen er niet meer in verschijnen. Het mag zelfs uitgroeien tot een soort klachtenbemiddelingsbu­ reau. 'Zijn er klachten bij een be­ dat ik dat geld kan gebruiken om mijn dienstreizen te bekostigen'. 'Voorlopig ben ik er nog niet finan­ cieel op achteruit gegaan. Ik moet zorgen dat ik minstens zoveel bui­ ten de universiteit verdien dat mijn reiskosten betaald kunnen wor­ den. Ik heb er dan geen centje pijn

paalde vakgroep, dan willen we daar even langs gaan', zegt Ar­ thur. Leo vult hem aan: 'Als een student tijdens een tentamen slecht behandeld wordt door een docent, dan mag dat best kenbaar gemaakt worden. Ik zou niet we­ ten waar een wetenschapper het recht vandaan haalt om een stu­ dent uit te kafferen. Die gevallen zijn bekend en die willen we op­ zoeken'. Het is overigens nog lang niet ze­ ker of er nog een nummer van Kappataal­nieuwe­stijl uitge­ bracht gaat worden in 1987. Het blad kampt met een tekort aan re­ dacteuren. Arthur en Leo stoppen er mee na dit semester en dan blij­ ven er nog drie mensen over die nog geen enkele ervaring hebben. Leo: 'We willen wel een leuk blad maken, maar geef ons dan eerst de kans en koop het'.

u n

■o

M.K. van', aldus Van Reeken. Los van deze individuele oplossing komt hij met een structurele oplossing. 'Geef al het geld van de overige kosten aan de vakgroepen en laat die het verdelen.' G.R.

door Jaap Houdijk

Daan vertelde haar niets van de feitelijke gebeurtenissen die hem gedreven hadden tot dit hoogst opmerkelijke besluit, maar wist met zijn mimiek en intonatie te bewerkstelligen dat J oyce hem serieus nam. Deze jongen zat op hele hete kolen. Zij bood hem een kamer­ tje aan dat zij doorgaans had gebruikt als berghok en dankbaar pakte Daan zijn koffertje uit. 'Wat is er dan gebeurd?' vroeg J oyce die haar nieuwsgierigheid maar nauwelijks kon be­ dwingen en Daan keek haar met grote cocker­spaniël­ogen aan. 'Het is moeilijk te vertellen. Laat ik je dit zeggen: het is de reden van het feit dat ik van­ daag spijbel!' Daan zat op ontzaglijk hete kolen, begreep J oyce nu en zij voelde iets van medeüjden. Die dag deed Daan helemaal mets. Hij kwam niet uit zijn hok en las geen regel. En pas toen J oyce weer thuiskwam van college en hem ervan verzekerde dat niemand hem op de universiteit had gemist, dat geen enkele hoogleraar een aantekening had gemaakt van zijn afwezigheid, kwam hij uit zijn schuilplaats. En op de kamer van J oyce at hij samen met de twee overige studenten die het huis bewoonden zwijgzaam van de vegetarische bonen­ schotel. Die schotel was de eerste aanleiding tot een groeiend gevoel van heimwee. Het was woensdag, gehaktdag en dan maakte moeder ­ haar niet voor de hand liggende ge­ woonte getrouw ­ altijd speklapjes klaar, bruin en knapperig en kreeg hij een flinke klod­ der appelmoes bij de bruine bonen. Zo had hij ze leren eten. Maar 's avonds werd zijn heimwee erger. Hij stelde zich zijn uiterst bezorgde ouders voor die niet wisten waar hij uithing. En 's nachts, toen hij op zijn matrasje lag, was het heimwee compleet. Romy's papieren glimlach, en zelfs de foto waarop zij top­less lag te zonneba­ den, brachten hem geen rust. Het was niet slapen, maar dommelen wat hij deed toen de deur van zijn hokje zachtjes werd geopend en een vrouw naar binnen schreed. 'Nou zullen we het krijgen!' dacht Daan die meende met tante Cora te doen te hebben en hij sloeg wild met zijn armen om zich heen. 'Hee! Hohoho!' riep Joyce en knipte het licht aan, 'ik ben het maar... Ik dacht, 't is eigen­ hjk belachelijk dat we niet gezellig in één bed slapen en ik dacht, kom ik kruip erbij... ik dacht...' Toen begon Daan hevig te snikken. Hij moest het haar vertellen. Hij moest ééns iemand vertrouwen. Iemand die een oor voor hem had. Iemand die geduldig naar hem luisterde. En zo vertelde hij. Hij legde zijn diepste misère bloot, verzweeg geen enkel detail. Lachsalvo op lachsalvo volgde. Joyce kroop over de vloer, traande, smeekte Daan het haar alsjeblieft niet kwalijk te nemen. Daarna vluchtte zij z'n kamertje uit. Kruipelings.

7 n o v e m b e r 1986

'