1986 10 31

UNIVERS ■ ­J. 'A(t­J­J­»AÏ«4("^77^

1986 ­ jaargang 24 nummer 10

Convenant T i/burg ­ Nijmegen

Alternatief plan moet erger onheil voorkomen Letteren mag blijven. Psychologie ook, zij het in sterk afgeslankte vorm. Filosofie wordt teruggebracht tot een basisvoorziening. Dit zijn grofweg de belangrijkste punten uit een alternatief bezuinigingsplan waarmee de Katholieke Universiteit Brabant zal proberen het ergere onheil te voorkomen dat minister Deetman met zijn Krimp­ en Groeivoorstellen wil aanrichten. De T ilburgse variant, uitgedokterd in nauw overleg met de Katholieke Universiteit van Nijmegen, telt overigens nog enkele belangrijke onduidelijkheden en op dit moment is moeilijk in te schatten of de minister akkoord zal gaan met de twee miljoen gulden die T ilburg op basis van dit plan minder denkt in te leveren. In een gezamenlijke voorstelling presen­ teerden de voorzitters van de KU­ Nijmegen en de KU­Brabant vorige week vrijdag hun gezamenlijke alternatief voor de plannen van Deetman. Ir. W . C . M . van Lieshout en prof .dr. R.A. de Moor hebben een convenant gesloten dat als alternatief voor de toekomst moet dienen. De twee katholieke instellingen hebben zich bereid verklaard tot bezuinigen, maar ze willen het bedrag anders invullen dan Deetman. In het gemeenschappelijke voorstel van KUB en KUN speelt het beginsel van de complementariteit eert belangrijke rol. Wat Nijmegen doet moet Tilburg laten en an­ dersom, dubbele voorzieningen worden weggesneden maar allebei de instellingen behouden zoveel mogelijk op elk terrein hun basisvoorzieningen. Uiteindelijk moeten de twee in totaal 9,5 miljoen inleveren, nog afgezien van de 7,9 miljoen door de opheffing van tandheel­ kunde in Nijmegen. Deze faculteit is in het convenant tussen de twee universitei­ ten buiten beschouwing gebleven. Via een gezamenlijke inspanning proberen KUN en KUB de pijn met twee miljoen te verzach­ ten. Bij de Maatschappijwetenschappen is het uitgangspunt dat Tilburg houdt wat het heeft en dat Nijmegen Sociologie zal af­ slanken tot een afstudeervariant. Metho­ den en Technieken. Nijmegen heeft geaccepteerd dat Tilburg Psychologie, zij het in afgeslankte vorm.

ten inschrijven. De Tilburgse letterenfaculteit zal in de hui­ dige vorm blijven bestaan. Verder is Til­ burg akkoord gegaan met uitbreiding van het Nijmeegse E conomische Instituut. De Centrale Interfaculteit in Nijmegen zal uit­ groeien tot een volwaardige faculteit ter­ wijl de Tilburgse filosofie zich zal beperken tot de basisvoorzieningen. Voor Nijmegen brengt dit voornemen geen directe veran­ deringen met zich mee, maar Tilburg moet flink inleveren. Genoemd is een bedrag van 1.5 miljoen, op te brengen door de CIF. Hoe de faculteit dat geld bijeen moet bren­ gen is nu nog niet duidelijk.

De woordvoerster omzeilde een antwoord op de vraag naar de procedurevastheid van minister Deetman zelf. Deze week overlegt de bewindsman met alle instellin­ gen afzonderlijk. Dit 'bilateraal overleg' komt zes weken eerder dan gepland en valt nu voor de bekendmaking van de stand­

Ontbureaucratisering IS onderdeel van het knmpplan van Deetman. Het oordeel van de universiteitsraad

3

De Nijmeegse psychologen

vinden het convenant rampzalig. D e filosofen zijn niet ongelukkig met de samenwerking Tilburg­ Nijmegen. 8 Mensenrechten Een congres van Studium Generale. 9 H e t holisme heeft het bedrijfsleven bereikt 1 1 DeKrimpenaar Berichten van het aktiefront

5

Overplaatsing psychologie kost 20 mi/joen

De persconferentie van afgelopen vrijdag. behoudt. De opleidingen in de psychologie worden als complementaire voorzieningen ingericht waarbij Tilburg de nadruk zal leg­ gen op die onderdelen die aansluiten bij de maatschappijwetenschappen. Dit bete­ kent in concreto dat in Tilburg de afstu­ deerrichtingen functieleer, fysiologische psychologie, klinische psychologie, neu­ ropsychologie en ergonomie niet meer zul­ len openstaan voor studenten die zich met ingang van 1 september 1987 in Tilburg la­

Het alternatieve plan van Nijmegen en Til­ burg is inmiddels opgestuurd aan de advi­ seursvan de minister. KUN en KUB zijn de eerste universiteiten die met een eigen voorstel zijn gekomen. Beide instellingen zien de overeenkomst niet als een eind­ punt maar als een begin van verdere sa­ menwerking . Van een mogelijke fusie in de toekomst kan volgens de twee college­ voorzittters De Moor en Van Lieshout ech­ ter geen sprake zijn. T.G./UP

Deetman negeert VSN U-alternatief 'Het plan gaat slechts over de procedure en daarover zijn al afgespraken gemaakt.' Aldus reageerde maandag een woord­ voerster van minister Deetman op het al­ ternatieve bezuinigingsplan van de univer­ siteiteTi, dat VSNU­voorzitter ir. P. van der Schans vorige week bekend maakte. Volgens de woordvoerster bespraken be­ windsman en instellingen de procedure al bij twee gelegenheden, eerst informeer in Slot Zeist en later formeel in de WO­ kamer, en is hernieuwd overleg op dat punt niet meer aan de orde.

7

punten van de externe adviseurs en de de­ finitieve beleidsvoornemens van de minis­ ter. Volgens Van der Schans vormde deze onverwachte zet van de zijde van het mini­ sterie voor de universiteiten een belangrij­ ke reden om met een alternatief te komen. Volgens de woordvoerster van de minister echter praat Deetman al deze week met de instellingen, 'omdat die behoefte hebben hun standpunt te verduidelijken.' In een brief aan de minister waarin het al­ ternatief wordt geformuleerd, maken de instellingen minus de Rijksuniversiteit Utrecht, die op het laatste moment liet we­ ten de brief niet te willen ondertekenen, duidelijk de hoogte van het tot 1991 te be­ zuinigen bedrag ­ 130 miljoen gulden ­ te zullen accepteren. Ook aan de keuze voor geneeskunde, tandheelkunde, letteren en sociale wetenschappen, als de vier discipli­ nes die het leeuwedeel van het bedrag zul­

len moeten opbrengen, wordt door de grootst mogelijke meerderheid onder de universiteiten niet getornd. Maar anders dan de minister willen de instellingen niet eerder dan in de loop van 1988 besluiten tot vergaande maatregelen, als daarvan al sprake zal zijn, bij deze disciplines.

Tijdspad 1 november: de externe adviseurs komen met hun commentaar op de plannen van de minister. 5 november: de openbare hoorzitting in de Tweede Kamer, waarbij een delegatie van de KUB aanwezig zal zijn. 10 november: de aangepaste versie van de plannen van de minister wordt bekend ge­ maakt. 19 november: de uitgebreide commissie­ vergadering Onderwijs van de Tweede Ka­ mer zal plaatsvinden.

In het vorig nummer van Univers schreven we naar aanleiding van het Witboek Lette­ ren dat de overheveling van Letteren naar Nijmegen een netto kapitaalsvernietiging van 12 miljoen zou inhouden. Prof.dr.ir. A. Kapteyn van de subfaculteit E conometrie heeft nu ook de kosten en baten van een eventuele overheveling van de subfaculteit Psychologie berekend. Vergeleken bij de baten liggen de kosten van de operatie ook hier bijna 12 miljoen hoger. Daarbij komen de kosten van het wachtgeld. Die werden door drs. R. Muffels (Sociale Zekerheids­ wetenschap) geraamd op 7,5 a 9,4 mil­ ­ joen, bij een verondersteld gemiddelde werkloosheidsduur van anderhalfjaar (vol­ gens de Rapportage Arbeidsmarkt een realistische schatting). In totaal lopen de kosten van bezuinigingen die Deetman bij de psychologen in Tilburg wil doorvoeren op tot minstens 19,5 miljoen. Voor de sub­ faculteit Letteren komt het totaal uit op een negatief saldo van minstens 16 mil­ joen. E.V. De Utrechtse universiteit liet de overige in­ stellingen te elfder ure weten de brief aan de minister niet te willen ondertekenen. Het uitstel van de maatregelen met moge­ lijk twee jaar vindt deze instelling 'uit een oogpunt van personeelsbeleid', zoals col­ legevoorzitter drs. J . Veldhuis het formu­ leerde, niet aanvaardbaar. Anders dan de zusterinstellingen, wil Utrecht behalve de totale aanslag en de ministeriële voorkeur voor de vier disciplines ook het door de mi­ nister voorgestelde bedrag per instelling accepteren. Die bedragen zouden de uni­ versiteiten dan wel naar eigen inzicht moe­ ten mogen invullen. Behalve Utrecht kent het VSNU­kamp in­ middels meer dissidenten. Maastricht te­ kende wel de brief aan de minister, maar maakte een voorbehoud op het voor deze instelling belangrijkste onderdeel, de aan­ slag op het medische cluster. In het zuiden van Limburg, waar als het aan Deetman ligt niet op de geneeskunde hoeft te wor­ den bezuinigd, behoeven de voornemens vervolg op pag. 11

TE BE RDE

COLOFON BRIEF

MATSERTJES

Wat is het verschil tussen een kunstwerk en een Ferrari 308 GTB? De universiteit beschikt over een zeer mooie expositieruimte. Uiteraard, mits de­ ze ruimte verschoond is van actie­, koffie­ en voorlichtingskraampjes. Afgelopen weken was er een postmoder­ nistische tentoonstelling te bezichtigen die was samengesteld door Salon Geene. De lezing van Frans­Josef Witteveen (Docent aan de Akademie voor Beeldende Kunst te Tilburg) over postmodernisme in kunst en architectuur bood voor mij een verhelde­ rende toelichting op de tentoonstelling. Weliswaar niet door wat hij aan de orde stelde, maar door wat hij verzweeg. 'Het postmodernisme is inmiddels zelf een stylish style geworden. De postmoderne ontwerpburo's leveren trendy producten op, die prima passen in de modieuse inte­ rieurs van de nouveau riche' aldus Witte­ veen in het programmaboekje van Stu­ dium Generale. 'Echter, het is niet zomaar een zorgeloze maskerade, maar het ver­ bergt een ernstig en rusteloos zoeken naar nieuwe uitgangspunten'. Witteveen gaf een zeer helder en uitgebreid kunsthistorisch college over het moder­ nisme en het postmodernisme, wat hij met maar liefst 370 dia's illustreerde. Als con­ clusie introduceerde Witteveen een nieuwe term: Poëtisch ecclecticisme, welke vol­ gens hem de term postmodernisme overbo­ dig maakt. De term verwijst naar het cite­ ren uit het verleden, naar het plaatsen van historische stijlen en motieven in een nieuw, poëtisch verband. De vraag of er sprake is van een nieuwe vi­ taliteit, of van loze versierselen werd niet aan de orde gesteld tijdens de lezing. Dat is merkwaardig, zeker gezien het feit dat Wit­ teveen er in de programmatekst al gewag van maakt dat de postmodernistische pro­ ducten vaak trendy genoemd kunnen wor­ den. Veel critici, maar ook veel kunstenaars zelf, beschouwen het postmodernisme als een modieuze, oppervlakkige stroming, die zich kenmerkt door gebrek aan theore­ tische diepgang en door het voorbijgaan aan ethische vragen en problemen. Ron Kaal stelt in het essay 'het vacuum in de kunst', opgenomen in de bundel bij het programma, dat alles mag en niemand waagt zich nog aan een oordeel over kwali­ teit. Hierbij signaleert hij dat in de kunst­ beschouwing slechts nauwgezet het Wie, Waar, Wanneer en Hoe wordt beschreven. Vragen die de afwezigheid van het WAT moeten verhullen. Deze stelling gaat op voor de postmoder­ nistische tentoonstelling op de universiteit. S. Rakels besprak de tentoonstelling voor Univers van 10 oktober. In een ratjetoe van terminologie en frases beschreef ze enkele kunstwerken, waarin ze soms ook postmo­ dernistische kenmerken kon ontdekken. Volgens haar kwamen de persoonlijke vi­ sies van de kunstenaars het duidelijkst tot uitdrukking bij de objecten, door de veel­ heid van materiaal en vorm. Waar die per­ soonlijke visies uit zouden bestaan werd niet vermeld. De informatietekst bij de ten­ toonstelling beschreef alleen in algemene termen wat men onder het postmoder­ nisme zou kunnen verstaan. N adere speci­ fieke informatie over de kunstenaars en hun werk werd niet verstrekt door Salon Geene. De beelden moesten voor zich spre­ ken. Dus nu naar de kunst: De schilderijen van Jongenelis en Theuni­ sen tonen anekdotische taferelen. Op het doek 'Speleo Combo!' zijn een aantal kunstenaars, bij de naam genoemd, ver­ eeuwigd. Aerts en Baedts kijken vertwij feld Univers

omhoog, beide in een andere richting. In geen van beide gevallen is de oorzaak van de vertwijfeling of verbazing te herkennen. Heeft het met de linkerhand van Theunis­ sen te maken, die in een glazen kom is ver­ zeild geraakt? Enfin, de kunstenaars en hun intimi zullen het wel weten. De welwil­ lende bezoeker komt nauwelijks aan een interpretatie toe. Evaluatie is uit den boze. Voor de goede waarnemer is er veel te zien en te herkennen. Vooral ook bij de hon­ derd tekeningen van Egbert Aerts: studies, een boodschappenlijstje, portretten en leu­ zes als 'Het stelt geen moer voor'. Gepuz­ zel op de titellijst leert dat de leuze de titel 'Carnaval' draagt. Maar het kan natuur­ lijk op alles slaan en op niets. Een stoel van Voet draagt de titel 'Hollandse Truttig­ heid'. De stoel is in de vorm van een huis en staat op gele klompjes. Dit is nu zonder­ meer een pretentieloze, humoristische en postmoderne stoel.

TE BERDE

Toch lijkt de tentoonstelling de tegenstan­ ders van postmodernistische kunst gelijk te geven, wat betreft het gebrek aan persoon­ lijke en kritische stellingname. Het door­ breken van morele codes of van de strenge codes van de modernistische kunst is al lang niet revolutionair meer. Het roman­ tisch­fatalistische besef 'Alles is al gedaan' is discutabel en kan ook worden geïnter­ preteerd als creatieve en geestelijke on­ macht. De humor en ironie om dit besef uit

"Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Fascisten in de zaal In Redaktlonair van 10 oktober las ik de brief van Paul Claeys, die zich ergerde aan de fascistische, racistische en seksistische uitlatingen die zich overal verspreid bevinden. Hij vroeg zich af of daar niets aan te doen was of dat het moreel van de tegenwoordige student al te ver gezakt was. Wel Paul, er is wat aan te doen. Tilburg

te drukken worden op deze wijze tot stijl­ cliché's gedegradeerd. De tragiek, die uit de ironie zou moeten spreken, wordt de tragiek van het onvermogen van de kunste­ naar zelf. De tentoonstelling mist een persoonlijke stellingname van de kunstenaars (behalve Theunissen allen afgestudeerden aan de A.B.K. te Tilburg) en een centrale pro­ bleemstelling door de samensteller ten aan­ zien van het begrip postmodernisme. Zon­ der deze, heeft de tentoonstelling slechts een didactische kwaliteit. Wanneer kunstenaars hun werk exposeren onder de noemer postmodernisme kunnen zij verwachten dat hun werk in verband met deze noemer wordt geïnterpreteerd. Het is jammer dat de kunstenaars noch het begrip hebben bekritiseerd, noch aan het begrip iets hebben toegevoegd. Het postmodernisme is op z'n retour. Men zoekt weer naar nieuwe consensus. Het conservatisme neemt alom weer toe. Het nu nog blijven beklemtonen van ironie en spelelementen levert voor de huidige socia­ le werkelijkheid (ook die van de kunst) niets op. Het loopt zelfs achter deze werke­ lijkheid aan. De kunstwerken kunnen door het gebruik van vorm (compositie) en kleur wel een es­ thetisch genoegen opwekkken bij de daar­ voor gevoelige persoon, zoals ook een creatie van Gaultier of de Ferrari 308 GTB dat kan. Maar dan rest de vraag welke pre­ tentie de kunst zich toeeigent. Op deze vraag en de andere vind ik geen antwoord, noch in de lezing van Witteveen, noch bij de tentoonstelling. Tineke Aarts kent namelijk een Meldpunt Discriminatieklachten. Wij houden ons bezig met het opsporen en behandelen van klachten van mensen die zich gedis­ crimineerd voelen. Het Meldpunt wil daarnaast graag op de hoogte worden gehouden van leuzen zoals jij die hebt aangetroffen. Wij kunnen dan eraan werken om die troep weg te krijgen en dat lukt! Je moet mensen er alleen op attent maken dat er iets staat dat er niet mag staan. Daarom, geef zulke dingen door aan het Meldpunt of nog beter, meld je bij ons aan als vrijwilliger! En nog iets: dit soort dingen zou het College van Bestuur toch ook moeten opmerken? Kan het College niets doen om onze universiteit in ieder geval van dit soort opmerkingen vrij te houden? Namens het Meldpunt, , . ,, „ Anke Verbraak Meldpunt Discnminatieklachten Schout Backstraat 35 5037 MJ Tilburg

WILDFESTIVAL 1986 Tijdens het wildselzoen serveren wij een keuze van: «vildgerechten Wederom ons beleende wildmenu (6 gangen) Menuprijsf S 9 a " Ook tijdens lunchuren geopend Voor verdere Informafie en/of resen/ering Restaurant

D E N SCHOUT Oranjestraat 4 ­ ■niburg­Centrum (tussen Paleisrinq en Emmaatraat) Tel. 01 »-»345l5-674394 Dondertag rustdag

s e r t j e SI 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. OP REIS: Wie gaat mee naar Marokko? Vertrek 10 december, duur 4 weken. Bel voor info: 053-313349/301450. TYPEWERK: Wilt u uw werk netjes op een electronische machine getypt, belt u dan s.v.p. 672466. TE HUUR: Kamer (12 m') in vrij huis voor ƒ 250,— incl. voor 1 jaar. Gemeenschappelijke keuken, badkamer, berging, tuin. Tel. 013-367443. GITAARLESSEN: Klassiek, Jazz, lichte muziek. Walter Stadhouders 013-358562. GEZOCHT: Voor studenten v.a. 21 jr., die voor plm. 4 uur per week boeiend vrijwilligerswerk zoeken heeft de HULPCENTRALE/S.O.S.-DIENST nog een aantal vacatures als centralist (bij de 24 uurs telefoondienst). Als je belangstelling hebt, bel dan zo spoedig mogelijk: 013-43.35.84. PIANORECITAL: Martijn van den Hoek. Eerste prijs internationaal Lisztconcours 1986 Utrecht. 18 November in de aula van de KUB. Georganiseerd door dispuut Hunky Dooly. Studenten op vertoon studentenkaart gratis. Infor: 013-434761.

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angeia van schendel (assistente) medewerkers ben beljaars, bert haagsman, gerard rutten, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angeia jans, michel knapen, yvonne ton columnisten drs j d bartlema, dr a j w boelhouwer, dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof officiële mededelingen afd pers en voorlichting h w | waiter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angeia van schendel kopij alle kopi) moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor met universiteitsleden M 5 , - per jaargang

b

KRIMP

Nijmeegse psychologen vinden convenant rampzalig Terwijl de Tilburgse faculteitsbestuurders zich ­ althans naar buiten toe ­ vierkant opstellen achter het beleid van het college van bestuur inzake de overeenkomst met Nijmegen, gaat de voorzitter van de Nijmeegse subfaculteit psychologie prof. dr. C. van der Staak zich met hand en tand verzetten tegen uitvoering van het convenant, 'het is voor psychologie een volstrekt verwerpelijk voorstel', zo zegt hij. Prof. dr. H. Peeters, decaan van de Til­ burgse sub­faculteit psychologie, zegt als reactie op het convenant pas helemaal ge­ lukkig te zijn als de faculteit met rust gela­ ten wordt. 'Maar als het niet anders kan, dan is het convenant altijd beter dan wat Deetman wil. Wij kunnen met deze uit­ gangspunten een volwaardige en aantrek­ kelijke sub­faculteit overeind houden. Aan de andere kant doet het natuurlijk beslist pijn dat wij met name klinische en fysische psychologie moeten afstoten. Maar er is mee te leven, zeker gezien het feit dat het overeind blijven van de faculteit in de huidi­ ge vorm mijns inziens geen haalbare kaart is. Het is een reële inschatting van de situa­ tie dat er iets moet gebeuren', aldus Peeters. De faculteitsvoorzitter kan nog niet aange­ ven wat de personele consequenties van het convenant zijn. Hij verwijst in dat ver­ band naar de uitspraak van het college van bestuur dat de 'pijn' van de uitvoering van de overeenkomst zoveel mogelijk over de hele universiteit gespreid zal worden. Dat de afstudeerrichtingen die op het ogenblik goede arbeidsmarktperspectie­ ven hebben, waaronder Arbeid en Organi­ satie, in Tilburg geconcentreerd wórden en de richtingen die niet zo goed in de markt liggen, met name klinische psycho­ logie, naar Nijmegen verhuizen noemt prof. Peeters toeval. 'Met deze concentratie zijn de twee colle­ ges van bestuur tegemoet gekomen aan de wens van Deetman die wil dat beide in­ stellingen zich duidelijk ten opzichte van el­ kaar profileren. Dat betekent dat Tilburg die richtingen in de psychologie behoudt die aansluiten op de maatschappijweten­ schappen. Nijmegen krijgt de individueel psychologi­ sche kant, dat is een principiële stellingna­ me'. In tegenstelling tot zijn Nijmeegse collega Van der Staak is het voor Peeters duidelijk dat aan de KUB het college van bestuur de dienst uitmaakt, de onderhandelingen voert en voorstellen doet. 'We gaan hier geen twee­sporen­beleid of alternatieven ontwikkelen. Het belangrijkste is dat de ■ pijn verzacht wordt'. De Tilburgse decaan heeft zich hevig gestoord aan de uitspraken van Van der Staak de afgelopen weken. 'Hij heeft een paar weken geleden het standpunt van de gezamenlijke decanen psychologie en het Nederlands Instrtuut voor Psychologen onderschreven dat van een opheffing van een faculteit geen sprake kan zijn. Daar heeft hij zijn handtekening onder gezet. Koud drie weken later ondertekent hij een schrijven, zo hij daar al niet de originator van is, dat daar haaks op staat. Daarin wordt de verhuizing naar Nijmegen een goede zaak genoemd. In termen van ge­ loofwaardigheid heb ik daar grote moeite mee. Op de tweede plaats vind ik zijn hou­ ding bijzonder a­collegiaal binnen zijn eigen sociale faculteit. Hij zegt immers: laat sociologie maar naar Tilburg gaan en komen jullie, Tilburgse psychologen, maar Univers

naar ons toe. Hij is tot geen enkele conces­ sie bereid. Ook daar heb ik stevige proble­ men mee'. Peeters gaat zijn Nijmeegse collega de komende weken in het decanen­overleg confronteren met diens radicale zwenking van de afgelopen we­ ken. 'We zullen stevig van gedachten wis­ selen'.

SALOMONSOORDEEL 'Werkelijk rampzalig voor psychologie in Nijmegen en op den duur ook voor psy­ chologie in Tilburg', zo omschrijft Van der

Meer werkloosheid onder academici De geregistreerde werkloosheid onder academi is het afgelopen half jaar fors toe­ genomen. Dat blijkt uit cijfers van het Di­ rectoraat­Generaal voor de arbeidsvoor­ zieningen in Groningen. De stijging van de werkloosheid in de drie Noordelijke provin­ cies houdt gelijke tred met die in de rest van het land. Het totaal aantal werkloze academici in Nederland bedroeg op 26 september 1986 op de kop af 18.297. Voor het Noorden was dat getal 2.177. In maart van dit jaar waren deze aantallen respectievelijk 16.745 en 1.837. In de top tien van studierichtingen met het grootste aantal baanzoekenden onder hun afgestudeerden doen zich weinig verande­ ringen voor. Psychologie, Rechten en Ge­ neeskunde handhaven zich met landelijk

Stóa/r de voorstellen in het convenant. 'De psychologie als wetenschappelijke discipli­ ne wordt om zeep geholpen als je het indi­ vidu en zijn maatschappelijke kontekst uit elkaar haalt. Je houdt een halve psycholo­ gie over. Het lijkt wel een Salomonsoor­ deel, laten we de studierichting maar in tweeën hakken. Ik denk dat wij als Nij­ meegse psychologen beter met ons allen

naar Tilburg kunnen verkassen dan met dit plan in zee gaan'. Volgens Van der Staak bestaat aan de KUB ten onrechte de indruk dat zijn sub­ faculteit niets liever wil dan het uitvoeren van de plannen van Deetman. 'Waar het ons om gaat bij het formuleren van alterna­ tieven op de plannen van Deetman is dat er geen ernstige schade aan de opleiding be­ rokkend wordt. Het zat er in dat dat in de overeenkomst met Tilburg wél ging ge­ beuren. Nu, dan is het voor ons beter om met de plannen van de minister in te stern­ elk meer dan 1.700 werklozen als de num­ mers één, twee en drie. Biologie en Pedagogie volgen op enige af­ stand. Vooral bij Psychologie en Biologie is de langdurige werkloosheid groot: zo'n vijftig procent van het totaal. De enige bèta studierichting met een hoog werkloos­ heidscijfer is Bouwkunde, met landelijk 567 baanzoekenden. De Sociale en Politieke Wetenschappen nemen met eeri kleine 5000 werklozen bij­ na een derde van het totaal voor hun reke­ ning. Verspreid over talloze studierichtin­ gen zijn er iets minder dan 3500 werkloze afgestudeerde alfa's. Opmerkelijk is dat de werkloosheid lande­ lijk onder vrouwen meer is toegenomen 'dan onder mannen: met 867 naar 6.612, resp. met 686 naar 11.785. In dit opzicht vormen de noordelijke provincies echter een uitzondering. Daar nam de werkloos­ heid onder mannen iets meer toe dan die onder vrouwen. LH./UP

men dan mee te gaan met de voorstellen van het convenant'. De Nijmeegse sub­facultiet psychologie is een onderdeel van de faculteit der sociale wetenschappen en is als zodanig niet be­ trokken geweest bij het overleg met het eigen college van bestuur. Althans, dat zegt Van der Staak. 'Het college heeft hier de gewoonte om al­ leen met faculteitsbestuurders te conver­ seren en de sub­faculteiten daar in het al­ gemeen niet bij te betrekken. Het probleem is dat de faculteitsvoorzitter (de socioloog prof.dr. O. Schreuder, red.) zelf zeer be­ trokken is bij de plannen en het formuleren van alternatieven. Het is heel goed te be­ grijpen dat dat overleg voor hem heel be­ langrijk is, alleen wij als psychologen me­ nen te constateren dat hij niet goed in staat is om onze belangen te behartigen. Dat is wel gebleken als je kijkt naar de uitkomst van het overleg'. Volgens de Nijmeegse psycholoog valt dan ook moeilijk de indruk te vermijden dat het handhaven van een, weliswaar af­ geslankte, sociologie­opleiding in Nijme­ gen ten koste is gegaan van een gedeelte van een pyschologische faculteit aldaar. Decaan prof. Scfireuder, geconfronteerd met de uitspraken van Van der Staak, ont­ kent ten stelligste dat er sprake is geweest van koehandel. 'Ik weet dat onze psycho­ logen deze plannen niet omarmen, die wil­ len een volledig uitgebouwde faculteit en dat kan nu eenmaal niet meer'. 'Overi­ gens', zo zegt hij,'heeft Van der Staak het overleg met zijn college van bestuur ge­ woon bijgewoond'. De afslanking van sociologie in Nijmegen zit hem volgens Schreuder in de nadruk die gelegd gaat worden op de opleiding van sociaal onderzoekers in de eerste en twee­ defase. Tilburg kan volgens hem de inhou­ delijke kant van de sociologie voor zijn re­ kening blijven nemen. De sociologische faculteit in Tilburg is ver­ der niet in het geding in het convenant. Die blijft bestaan in de huidige vorm. Secreta­ ris drs. C. de Graaf noemt de overeen­ komst een stuk gunstiger dan de plannen van Deetman omdat het minder perso­ neelsplaatsen kost. De concrete uitwer­ king van de afspraken met Nijmegen is hem, net als vele anderen aan beide univer­ siteiten, ook nog niet duidelijk. Toine Asselbergs

Benoeming tioogleraar Rechtsfi/osofie opgeschort Het College van Bestuur heeft afgelopen dinsdag prof. Geppaart, voorzitter van de Benoemingscommissie Wijsbegeerte van het Recht en dekaan van de Rechtenfacul­ teit, dringend verzocht de benoe­ mingsprocedure van de aan te stellen hoogleraar Rechtsfilosofie op te schorten. Dit vanwege de onzekerheden die gerezen zijn in verband met de operatie Selectieve Krimp en Groei en het convenant met Nij­ megen. Hetzelfde verzoek is gedaan aan het faculteitsbestuur van de Centrale Inter­ faculteit. 'Hoe we daar verder mee om­ gaan wordt duidelijk als de minister heeft gereageerd op de overeenkomst met Nij­ megen en zijn standpunt met betrekking tot de operatie SKG definitief heeft vast­ gesteld', aldus M. van den Akker, secreta­ ris van de Centrale Interfaculteit. QR 31 o k t o b e r 1986

K

Oldendorff-lezingen over kunst, kritiek en kwaliteit Op 7 november organiseert de subfaculteit sociale culturele wetenschappen In samenwerking met de subfaculteit letteren de jaarlijkse Oldendorff-lezingen. Dit jaar staan de lezingen in het teken van 'Kunst, Kritiek en Kwaliteit'. Als sprekers zijn uitgenodigd: Abram de Swaan, K.L. Poll, De Duitse kunstsocioloog Peter Burger en Karel van het Reve. Kwaliteit is niet iets van keurslagers of vleesmeesters alleen, lezen we in het programma. Ook in de kunst is de strijd om kwaliteit losgebrand. De Oldendorff-lezingen gaan dit jaar over de vraag hoe kwaliteit in de kunst wordt vastgesteld of toegerekend . In de kunst is dat niet zo eenvoudig als in het slagersvak. In de kunst gaat het om de vraag wie in feite de kwaliteit van een schilderij of het literaire gehalte van een roman bepaalt. En als er al duidelijkheid is over de vraag wie de smaakmakers in de kunst zijn, dan is de volgende vraag: waar halen zij de standaarden voor hun kwaliteitsoordeel vandaan? Over deze en soortgelijke vragen zullen de sprekers zich buigen in de komende Oldendorff-lezingen. Peter Burger en Abram de Swaan zullen dat vooralvanuit een sociaal-wetenschappelijke gezichtspunt doen, terwijl K.L. Poll en Karel van het Reve met het sociaal-wetenschappelijk relativisme niet veel op hebben. De lezingen vinden plaats in zaal SZ-17 en zijn gratis toegankelijk. De aanvang is 14.00 uur.

ke'zijn door het dekenaat voorgesteld. Dat zijn onderwerpen waar ze zich op dit moment mee bezig houden. De derde serie van drie colleges, over postacademisch onderwijs, verzorgt de theologische faculteit zelf. Staat het postacademisch onderwijs niet een beetje ver af van de mensen die met een studie theologie willen beginnen? Weren: 'Het werven van studenten staat niet op de eerste plaats. Met deze open dagen willen wij een bijdrage leveren aan goede en reële beeldvorming van de faculteit.' Het heeft volgens hem meer effect om met een zekere regelmaat te laten zien waar je mee bezig bent dan om direkt op de wervingstoer te gaan. Een feit is wel dat er onder de bezoekers van de vorige jaren weinig jongeren waren. Tegelijk met de open dag op de theologische faculteit organiseert het Centrum Opleiding Pastorale Bedieningen Bisdom Breda, Poirterstraat 6, Tilburg, een open dag. De opzet hiervan is veel beperkter. Het Centrum heeft met name pastores en katecheten van het bisdom Breda uitgenodigd. Omdat zo'n bezoek waarschijnlijk kort zal duren kunnen geïnteresseerden daarna nog naar de theologische faculteit. Daar begint de zondag met een eucharistieviering om 11.30 uur in de studentenkerk Mai-anatha. Daarna gaat het programma verder op de theologische faculteit. Behalve de drie series van drie colleges zullen er de hele dag stands te bezichtigen zijn, onder andere met informatie over de studie. Weren: 'Dit jaar wordt het voor het eerst op zondag georganiseerd. Het Is een gok. We zijn benieuwd hoeveel mensen er op af komen.' C.v.d.G.

L.K.

Open dag theologen Voor de vijfde keer in haar bestaan organiseert de theologischefaculteit op zondag 9 november een open dag. Voor het eerst in samenwerking met het dekenaat TilburgGoirle. Wim Weren, voorzitter van de commissie Open Dagen: 'Behalve één open dag per jaar organiseren wij ook een paar maal per jaar ontmoetingsdagen in de regio. Dit gebeurt altijd in samenwerking met een dekenaat. Tilburg viel daar buiten, daarom hebben we het nu samen met hen georganiseerd.' Het is te merken aan het programma. Twee van de drie series colleges, over 'parochie en pastoraat' en over 'de avondwa-

Deetman: 'Geen veranderingen in de studiefinanciering' Minister Deetman is niet van plan op korte termijn maatregelen te nemen om de misstanden als gevolg van de nieuwe wet op de studiefinanciering uit de wereld te helpen. De kritiek vanuit de Tweede Kamer op de gevolgen van het nieuwe studiefinancieringsstelsel deed hij verleden week af met verwijzingen naar de bestaande regelingen. Pas na 1 april 1987, als cijfermatig bekend is hoe groot de moeilijkheden zijn, wil de minister opnieuw met de Kamer praten over mogelijke maatregelen.

Zo gaai dat

Eerder hadden de kamerleden een lijst vragen bij de minister ingeleverd en hadden ze een pak papier vol vaagheden teruggekregen met als strekking: de minister is niet van plan toe te geven aan de kritiek. Om gewoon maar een probleem bij de kop te nemen: studenten jonger dan 21 jaar met gescheiden ouders waarvan de vader weigert in de studiekosten bij te dragen. Het kameriid Vermeend: 'De minister geeft wel een erg laconieke oplossing: meisjes en jongens, de minister beveelt jullie aan maar bij de rechter te gaan procederen. Zo kan vader gedwongen worden aan zijn onderhoudsplicht te voldoen. Succes gewenst van jullie minister.' Het enige wat Deetman wilde toezeggen is dat hij zal overieggen met de minister van Justitie hierover. Als studenten hierdoor in moeilijkheden zouden komen dan 'kan ik me voorstellen dat er voorlopige maatregelen genomen worden,' aldus Deetman, zonder erbij te zeggen wat deze maatregelen dan inhouden. Studenten die in deze positie verkeren moeten het voorlopig maar zien te rooien met alleen de basisbeurs. Het kameriid Vermeend vroeg of de terugbetaling van teveef door Studiefinanciering uitgekeerde voorschotten op een maximum van f 200,— per maand kon worden gesteld in plaats van het nu geldende minimum van f 200, — . Deetman antwoordde dat problemen die uit deze regeling voortvloeien 'wel bespreekbaar zijn in individuele gevallen.' Op de vraag of dit nou een toezegging voor een soepelere regeling is, kwam een vaag antwoord: in april zal worden bekeken hoe groot de problemen zijn. Voor de rest stelde de minister zich - samengevat - op het standpunt dat iedereen die in moeilijkheden komt door het nieuwe stelsel, zich in de loop van de komende maanden maar bij de Centrale Directie Studiefinanciering moet melden. Hierdoor krijgt de minister dan een overzicht van deze moeilijkheden per 1 april en kan alsnog bekeken worden wat er moet gebeuren. Het enige tastbare resultaat leverde de discussie over de hardheidsclausule op. Wanneer ouders weigeren bij te dragen in de studiekosten, kan een beroep op deze clausule worden gedaan. De minister zei toe dat 'de lijn van de afgelopen jaren zal worden voortgezet en dat voor individuele gevallen voorzieningen zullen worden getroffen.' Maar ook hiervoor geldt: 'Over een half jaar komt hier meer duidelijkheid B.M./UP

Voor benoeming voorgedragen Het bestuur van de Nationale Ziekenhuisraad zal prof.dr. G.M. van Veldhoven, hoogleraar in de economische psychologie aan de Katholieke Universiteit Brabant, voordragen voor benoeming tot voorzitter van de vereniging Nationale Ziekenhuisraad. Over de benoeming beslist de algemene vergadering van de N.Z.R. op 10 december aanstaande.

De Kamikaze van Brokx; De verlate Nobelprijs

De kamikaze-sCralegie van Gerrit Brokx, en hoe de brief uitlekte. Een reconstructie. Ernst Ruska kreeg na 55 jaar de Nobelprijs voor zijn electronen-microscoop. Omdat hij 'gewoon' in Duitsland bleef werken? Zijn verhaal. J.R. Glasz, deken van de Orde van Advocaten, over de geloofwaardigheid van onze rechtsspraak, hel inkomen van zijn confrères. Bibeb in gesprek met Iris Murdoch. Lou de Graaf slaapt nooit: omgekeerde bewijslast wordt nu verzwaarde bewijslast.

De Newyorkse Maffia In de bijlage: achtergrond van de processen. Hoe New York in de groep is geraakt van de maffia. Inwoners van die stad betalen daardoor miljoenen teveel voor hun primaire levensbehoeften. De moderne gangsters.

Lees naast UW krant Vrij Nederland

concentratie, en Nijmegen krijgt zijn studenten thuis bezorgd. En 'als de studenten niet op tijd a/studeren komt er misschien geen surplus aan economen of juristen, maar het leidt wel tot kwaliteitsverbetering, en dat zal eveneens te Nijmegen moeten plaats vinden. Zo gaat dat. Vanmorgen (231W) heeft de rector verteld wat de toekomstperspectieven voor ons zijn: als de minister zijn zin krijgt staan we allemaal op straat, en aJs de rector zijn zin krijgt staat de helft van onze subfaculteit op straat. Same difference. Voor het nwp maakt het ook niet uit: de rector legde uit dat die toch meer lokaal gebonden waren, en dan kan je dus niet naar Nijmegen. Ja, zo zit dat nu eenmaal.

Hetsubfacuheitsbestuur is het eens met de plannen van de minister om te bezuinigen door middeJ van concentratie en kwaJiteitsverbetering.' 'Ons bestuur vindt het een goed plan ' Het staat er allemaal echt; alle hoogleraren en alle leden van de subfaculteitsraad psychoJogie van de Katholieke Universiteit in Nijmegen hebben iiet uit hun strot kunnen krijgen Denk je eens in dat je over twee jaar een spandoek met je eigen woorden moet ronddragen Is het arrogantie, argeloosheid, politiek, of zijn ze bang? Maar bang hoeven ze niet te zijn Als ze veel studenten willen, dan kan ik ze verzekeren dat die er, met deze minister aan het roer, spoedig zuJlen komen. SteJ dat er in de komende jaren telkens 300 juristen en 300 economen per jaar, en per faculteit afstuderen, dan is de markt spoedig overvoerd Dat leidt tot Univers

Toen Deetman een paar weken geleden op de tv over 'persoonlijk leed' begon te spreken heb ik de asbak naar het toestel gegooid, maar vanmorgen ging het een stuk beter: ik ben naar het aktiecentrum gegaan. Nog druipend van de regen zaten ze daar, veelal studenten en de nwp-ers, net terug van het stickers uitdelen fhebt U het ding er nou eindelijk opgeplakt, of denkt U Uw tijd nog wel uit te kunnen zitten?], vrolijk bezig aan de strijd, begeleid door muziek waar ik eigenlijk niet tegen kan, en in het zicht van een zich steeds maar herhalende video met Deetman, de rector, de aulabijeenkomst van september en de Provinciale Staten, en dan weer Deetman, enz., ze trekken zich er niets van aan; ze hebben meer geloof in zichzelf dan in de regio, de KUN, de KUB, de verkenningscommissies, de adviescommissies, de krimp of de groei en aan hun kwaliteit valt niets te verbeteren. Weldadig om te zien. Als U het even niet ziet zitten, kom dan naar het aktiecentrum en zie waar het de Nijmegenaren om te doen is (ondanks de stupide strategie die ze erop na houdenj: zolang die lui er nog zijn kan er niets gebeuren.

31 oktober 1986

KRIMP

<„ _ y ^ t

Bestuur van de Centrale Interfaculteit:

'De filosofen mogen gelukkig zijn' Het faculteitsbestuur van de Centrale Interfaculteit (CIF) ziet het als een 'positief punt'dat het belang van een filosofie-opleiding aan de KUB in het convenant tussen Tilburg en Nijmegen erkend wordt. Het bestuur zal plaatsnemen in het Centrale Actie Comité om 'het kwaad van Letteren en Psychologie af te wenden'en 'om de bezuinigingen zodanig te begeleiden dat het mogelijk blijft om op realistische basis een studierichting wijsbegeerte te blijven verzorgen.' Onduidelijk is in hoeverre het te bezuinigen bedrag a raison van 1,5 miljoen op de CIF te verhalen is. 'De basisivoorziening blijft en die moet bekostigd worden.' 'Het faculteitsbestuur vindt dat deze overeenkomst volstrekt duidelijk maakt dat wijsbegeerte een voorziening is aan deze instelling die hoe dan ook zal blijven en er ook behoort te zijn. Dat is een positief punt.' Dit zeg Martin van denAkIcer, secretaris van de Centrale Interfaculteit Wijsbegeerte over het convenant tusen Nijmegen en Tilburg. Vorige week donderdag lichtte het Tilburgs College van Bestuur de psychologen en - tot hun verbazing - de filosofen in over de alternatieve plannen om het verdwijnen van de Letteren- en Psychologiefaculteit af te wenden. De voorstellen om te snoeien in de filosofie-opleiding kwamen als een 'tamelijk grote verrassing', maar zijn zo gek nog niet. Van den Al<i<er: 'Ik denk dat het op zich realistisch is om de minister een tegenbod te doen waarbij je niet helemaal met lege handen aankomt.' In dat verband dwaalden de gedachten van de secretaris wel eens af in de richting van de eigen faculteit. Daar komt nog bij dat sinds enige tijd een departementale verkenningscommissie aan het werk is die een dezer dagen haat activiteiten afrondt en met voorstellen komt over het filosofie-ondenwijs. Deze verkenningscommissie is in het kader van de TVC-operatie ingesteld. /Wart//? van den Akl<er: 'Door de verkenningscommissie krijgen de operaties TVC en SKG een koppeling met elkaar. Zoals hij al heeft aangekondigd overweegt Deetman om op het terrein van filosofie, bouwkunde en theologie nadere maatregelen te nemen. Daarbij is naar de verkenningscommissie venwezen. Je zou dus kunnen zeggen dat het heel verstandig is van het College van Bestuur om die twee operaties gelijktijdig in het oog te houden en het minst schadejijke voorstel te doen. Ervan uitgaande dat de aanslag voor Letteren en Psychologie onredelijk en onbehoorlijk is. Zo denkt het faculteitsbestuur er op dit moment over.'

BASISVOORZIENING Wat zou er overblijven van filosofie aan de KUB in het licht van de overeenkomst? Van den Akker: 'Wat je als basisvoorziening filosofie aan deze instelling zou moeten beschouwen is de wijsbegeerte in het kader van onderwijsprogramma's binnen de andere faculteiten en een doctoraalopleiding wijsbegeerte. Die kan wat ons betreft bestaan uit wat traditioneel de Aopleiding wordt genoemd. Verder wil het faculteitsbestuur bepleiten dat in elk geval de meeste levensvatbare C-richtingen, de wijsbegeerte van de wetenschapsgebieden, toch behouden blijven. Dat laatse weliswaar in samenwerking met Nijmegen.'

zal de samenwerking sterk uitgebreid moeten worden. 'In welke mate dat het geval moet zijn, zal tussen de Colleges van Bestuur en ook tussen de twee faculteitsbesturen overlegd moeten worden. Daar kan ik op dit moment niets over zeggen', aldus Van den Akker. 'In grote lijnen, weliswaar naar verwachting met enige krimp, zetten we dan ondenA/ijs en onderzoek door waar we hier mee bezig zijn.' Martin van den Akker kan nog niet overzien hoe groot de aderlating voor de filosofie-opleiding is. Van den Akker: 'Het College van Bestuur heeft in de overeenkomst een bod aan de minister gedaan, dat de instelling nog wel pijn doet maar aanzienlijk minder dan het aanvankelijke voorstel van de minister, dat overigens nog steeds op tafel ligt. Hoe het College van Bestuur en de Universiteitsraad vervolgens met deze bezuiniging aan het adres van de Centrale Interfaculteit zullen omgaan valt nu nog niet precies te overzien.' Hij is vol lof over de opstelling van het College van Bestuur, dat 'er veel aan gelegen is om de wijsbegeerte zijn plaats te laten behouden binnen de universiteit.' Van den Akker: 'Ik denk dat de filosofen daarmee gelukkig mogen zijn.'

GESCHROKKEN

Van den Akker: positief punt. Hij noemt de Wijsbegeerte van het Economische Wetenschapsgebied en de Wijsbegeerte van het Recht. 'Het is dan mogelijk om in Tilburg een doctoraal Wijsbegeerte te halen, met niet al te veel specialisaties. Voor andere specialisaties worden de studenten verwezen naar Nijmegen', aldus Van den Akker. In de afgelopen jaren ondersteunden de Nijmeegse filosofen deTilburgse opleiding maar in de komende jaren

'De individuele personeelsleden van de faculteit hebben natuurlijk in eerste instantie geschrokken gereageerd. Maar van de andere kant heeft men begrip voor het algemeen bestuurlijk standpunt van de universiteit', aldus Van den Akker. Men rekent er op dat het College van Bestuur de negatieve uitwerking voor de personeelsleden zoveel mogelijk beperkt, bijvoorbeeld door herplaatsing en om- en bijscholing. Voor zover een en ander nu te overzien is, zullen er geen ontslagen vallen, verwacht de secretaris. 'Zonder in wonderen te geloven denk ik dat de faculteiten, het College van Bestuur en de Universiteitsraad zoveel vindingrijkheid aan de dag moeten leggen dat

we met gebruikmaking vari een sociaal kader, wat er naar mijn smaak toch moet komen, zoveel mogelijk mensen een acceptabele plaats binnen de organisatie moeten kunnen geven.' Studenten moeten het programma waar ze mee bezig zijn 'in redelijkheid' af kunnen» maken, stelt hij. Afgesproken is dat studenten die hier hun propedeuse gehaald hebben 'zo simpel mogelijk' kunnen overstappen naar Nijmegen. Hij venwacht niet dat dat in groten getale zal gebeuren. 'Studenten die in Tilburg filosofie studeren zijn meestal regio-gebonden. Als zij in Tilburg niet terecht zouden kunnen, dan zouden zij de studie niet elders aanvangen', aldus Martin van den Akker. Als studenten een bepaald onderdeel willen volgen dat hier niet aanwezig is, kunnen zij dit met toestemming van de faculteit elders volgen. Van den Akker: 'In dat geval betaalt de faculteit de reiskosten, zolang dat budgettair kan. Gaat het om een grote groep of wellicht de hele populatie, dan is het redelijker om een docent van elders naar hier te laten komen.'

ACTIECOMITÉ Bij de filosofen is de oprichting van een actiecomité 'niet of nog niet aan de orde.' Van den Akker: 'Wat het faculteitsbestuur wel zal doen - we nemen aan dat het College van Bestuur daarmee instemt - is ons aansluiten bij het Centrale Crisis Comité, om te zien hoe de verschillende plannen die er zijn om het kwaad van Letteren en Psychologie af te wenden te ondersteunen. En ook om de bezuinigingen zodanig te begeleiden dat het mogelijk blijft om op realistische basis een studierichting wijsbegeerte te blijven verzorgen.' De suggestie dat filosofie de pijn op zich neemt om de Letteren- en Psychologiefaculteit te redden, wijst Martin van den Akker van de hand. In het plan wordt de instelling aangeslagen voor 2,2 miljoen gulden. Een deel daarvan, 1,5 miljoen, gebeurt 'op titel van de Centrale Interfaculteit'. 'In de overeenkomst staat dat er een basisvoorziening filosofie zal moeten zijn. Die basisvoorziening blijft en die moet bekostigd worden.' Gerard Rutten

Overeenstemming over nieuw rectitspositiereglement Minister drs. W . J . Deetman en de hoger onderwijs-vakbonden zijn het vorige week eindelijk eens geworden over een nieuw rechtspositiereglement voor het universitair personeel, het RRWO. De twee belangrijkste hoofdstukken van dit RRWO dat voor het W.O. het nu geldende ARAR vervangt - moeten al op 1 januari 1987 in werking treden. Of dat lukt is afhankelijk van de adviesprocedure via de Raad van State. Om in het COPWO (het overlegorgaan van Deetman en de bonden) tot overeenstemming te komen, is Deetman op nogal wat punten tegemoet gekomen aan de eisen van de centrales. Een van de heikele punten vormde maandenlang het voornemen om het gemakkelijker te maken personeel in tijdelijke dienst te nemen. De colleges van bestuur hadden daar op aangedrongen. In het RRWO zal echter worden bepaald dat een personeelslid, dat al drie jaar in tijdelijke dienst is, in vaste dienst moet komen, waardoor de pijn wat dit betreft uit de voorstellen is genomen. Een andere toezegging is dat AIO's (die

wel voor vier jaar in tijdelijke dienst zijn), na hun promotie aanspraak kunnen maken op vier dienstjaren. Aanvankelijk wilde Deetman alleen de 'effectieve' diensttijd (exclusief de onderzoektijd) meerekenen voor het arbeidsverleden. De eis dat voor de instelling van een dienstcommissie (de ambtelijke variant op de ondernemingsraad) de nu nog noodzakelijke toestemming van het college van bestuur moet vervallen is niet ingewilligd. Daarom willen de vakcentrales nu de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs, waarin dit is geregeld, gewijzigd zien. Wel is de rechtsbescherming van de leden van dienstcommissies beter geregeld. Het veelbesproken voorstel om te komen tot arbeidsmarkttoelagen, dat zijn extra beloningen voor personeel dat weggekocht dreigt te worden door het bedrijfsleven, blijft gehandhaafd, inclusief de bepaling dat bestaand personeel alleen voor zo'n toeslag in aanmerking komt wanneer het vaste dienstverband wordt omgezet in een tijdelijke aanstelling voor vijf jaar.

De toeslag kan wel aan alle personeelsie- . den worden gegeven, en niet, zoals oorspronkelijk voorgesteld, alleen aan het wetenschappelijk personeel. Ook de regeling van de arbeidsduurverkorting, waarin het mogelijk is gedurende een aantal jaren extra uren per week te werken (maximaal 43) om daarna een langere verlofperiode op te nemen, wordt op genomen in het RRWO. De colleges van bestuur hebben daar opnieuw tevergeefs bezwaar tegen gemaakt. Overigens hebben de hoogleraren al in september bij de Raad van State geprotesteerd tegen een RRWO, dat hen over een kam scheert met de rest van het universitair personeel. Zo maken zij bezwaar tegen de regeling van de werktijden. Volgens Abva/Kabo-bestuurder ^aap Bartels gaat het echter niet om een prikklok. 'De professoren doen net of wij Hema-jongens van ze willen maken, maar het enige dat wij willen is dat zij desgevraagd uitleggen wat zij hebben uitgevoerd, en wanneer.' B.B./UP 31 o k t o b e r 1986

Univers

Symposium Intercom.

De organisatie van de communicatie van de organisatie rë

.

.

_

_

'

"

'

'

■

~

■

1

'In onze communicatieve wereld zit meer ruis dan communicatie. Daarom is er een dikke botertiam te verdienen voormensen die zich met communicatie bezig houden. 'Zo begon prof. dr. A. van der Meiden, hoogleraar massacommunicatie aan de RU Utrecht, donderdag 23 oktober, zijn lezing over 'Cultuur, identiteit en imago •van de organisatie'. Op het symposium 'Intercom' over interne communicatie in organisaties, 's Morgens werd de interne communicatie vanuiteen wetenschappelijk perspectief belicht, 's middags kwamen mensen uit de praktijk aan het woord. Dit symposium werd georganiseerd door Polet, een vereniging van letterenstuden­ ten. Een van de vele taken van een PR­functio­ naris is volgens van der Meiden het zich be­ zig houden met interne communicatie. Op welke manier informeer je de mensen uitje bedrijf? Hierbinnen valt het probleem van de corporate culture, een term die in op­ komst is in de public relations en die te ma­ ken heeft met de sfeer in het bedrijf, de stijl, wat is 'not done', en wat moet juist wel? Het imago van het leiderschap gaat hierbij een steeds grotere rol spelen. Hoe betrouwbaar komt de baas over? Straalt hij of zij genoeg vertrouwen uit om op het be­ drijfsjournaal te komen? Hij moet namelijk zoveel vertrouwen uitstralen dat dit weer effect heeft op het product. Kennedy mocht bijvoorbeeld niet over landbouw praten omdat zijn gezicht daar niet bij paste. Gaat imago over hoe een bedrijf wordt gezien door de buitenwereld, identi­ teit gaat over hoe het bedrijf zichzelf ziet. 'Waar verschillen identiteit en imago?' is natuurlijk een zeer interessante vraag voor PR­mensen. E en bedrijf wil graag weten hoe het publiek over hen denkt, en hoe ze een eventueel verkeerd beeld kunnen ver­ beteren. In de praktijk ligt er volgens van der Meiden een grote toekomst voor PR­ mensen om topmensen van organisaties te adviseren over hun beleid. De tweede lezing 'Tekstwetenschap in or­ ganisaties' werd verzorgd door drs. J. Jaspers, medewerker aan de letterenfacul­ teit Tilburg. Hij had er blijkbaar geen reke­ ning mee gehouden dat driekwart van de belangstellenden (150 van de 200 aanwezi­

——_—

„^

Drs. H. van Driel, eveneens medewerker aan de Tilburgse letterenfaculteit, was door de organisatoren van het symposium benaderd met de vraag: audiovisuele com­ municatie op een letterenfaculteit, hoezo? In zijn lezing gaf hij aan welke bijdragen een afgestudeerde aan een letterenfacul­ teit zou kunnen leveren aan audiovisuele communicatie in een organisatie. E en op­ drachtgever die een productieteam een audiovisueel programma laat maken voor

V&D Tilburg: personeel klantvriendelijker maken gen) letteren studeerde in Tilburg. Hij be­ gon namelijk uit te leggen wat tekstweten­ schap nu eigenlijk is: Tekstwetenschap houdt zich bezig met de studie van teksten en de wijze waarop ze tot stand komen, met name schriftelijke teksten. De taak van een afgestudeerde tekstwetenschapper in een bedrijf zou zijn: zelf teksten schrijven, niet­professionele schijvers van advies die­ nen, onderzoek doen naar knelpunten en cursussen verzorgen.

een bepaalde doelgroep wil zijn publiek een boodschap overbrengen. Vaak heeft hij echter niet genoeg kennis van het medi­ um om van te voren te kunnen beoordelen of de boodschap zó gerealiseerd wordt als hij voor ogen had. Een afgestudeerde lette­ renstudent, gespecialiseerd in audiovisue­ le communicatie, zou hem hierbij van dienst kunnen zijn doordat hij weet hoe je een audiovisueel produkt kunt analyseren, doordat hij inzicht heeft in het proces van

audiovisuele productie en doordat hij in staat is een scriptanalyse toe te passen. 's Middags was de praktijk aan de beurt. Als eerste sprak dhr. T aminiau, onderdi­ recteur sociale zaken bij V&D, over het projekt 'Denk en Doe richting klant'. Dit projekt heeft V & D opgezet om het perso­ neel klantvriendelijker te maken. 10.000 Medewerkers zijn actief bij deze bijscho­ lingscursus betrokken en de meesten zijn erg enthousiast. Het projekt is drie jaar ge­ leden begonnen en bestaat uit 10 videover­ toningen over verschillende onderwerpen plus een werkboek. Helpt het projekt? Aan de percentages te zien wel. In 1984 betrof nog 16% van de klachten het personeel, in 1986 is dit gereduceerd tot 7%. Het projekt is nu bijna afgerond en er komen alweer vragen binnen over een aanvullende cur­ sus. J. T. Abma, waarnemend hoofd pers­ en publiciteitsdienst van de PTT, had zijn le­ zing de titel gegeven 'Interne communica­ tie, kom nou'. Volgens hem moesten we deze zin niet lezen zoals ze er staat, maar als 'Interne communicatie. Kom! Nou!' Hij strooide tijdens zijn lezing veelvuldig met kreten en slagzinnen en hield zich niet aan de door hem zelf gepropageerde KISS­ proof: Keep It Short & Simple. E en lang verhaal over de moeilijkheid om de 100.000 man die bij de PTT werken voor te lichten op zo'n manier dat het voor iedereen dui­ delijk is en er geen verschil is tussen ge­ dacht beleid en gedaan beleid. Als laatste sprak W.J.M. Wilshaus, mede­ werker op de afdeling interne communica­ tie van IBM Nederland. IBM was in Neder­ land de eerste die gebruik maakte van be­ drijfstelevisie. Al in 1921 vond Thomas Watson senior dat de belangrijkste inves­ tering van het bedrijf de medewerkers wa­ ren. E r werd en wordt dus veel aandacht besteed aan de interne communicatie om zo de betrokkenheid van de medewerkers te continueren en te vergroten. Degenen die nu nog aanwezig waren op het sympo­ sium kregen een primeur te zien: het IBM bedrijfsjournaal voor het eerst buiten de IBM­muren. Claartje van der Grinten

K N I P T

Onder het geweld van video's, olifanten, pet­ jes en t­shins is het steekspel tussen universi­ teiten en de minister begonnen. De VSN U kwam als eerste publiekelijk met een alterna­ tief. Om de eenheid tussen de instellingen nog eens te benadrukken presenteerden de KUB en de KUN de volgende dag (noodgedwon­ gen) een eigen gezamenlijk initiatief. Het voorstel van de VSNU is door Deetman in­ middels van tafel geveegd en het plan van de KUB en de KUN dreigt in de pers vooral af­ geschilderd te worden als iets wat in ieder ge­ val te maken heeft met een mogelijke fusie tussen beide instellingen. DE VOLKS­ KRANT gaf afgelopen zaterdag de KUB/KUN­combine een hoofdredactionele pluim waarbij men zich moet afvragen of dat nou wel de bedoeling was: "... het is zonder twijfel verstandig beleid om op deze manier be­ zuinigingen aan te pak k en. Samenwerk ing biedt de garantie dat docenten en studenten

niet zonder meer het hos in worden gestuurd mogen hebben dat de universiteiten in hun De overeenkomst tussen Nijmegen en Tilburg bestaan bedreigd worden. Lansink: 'Dat is levert daarvoor de grondslag. Een volledigefu­ voor Tilburg in he geval van het verdwijnen sie moet dit proces uiteindelijk ook financieel­ van Letteren gema hevlijker hard te maken dan budgettair bezegelen'. voor Nijmegen wanneer Tandheelkunde daar De geruchtenstroom neemt vanzelfsprekend wegvalt'. Maar ja, Lansink komt natuurlijk toe. FOLM weet te melden dat de onafhan­ wél uit N ijmegen. kelijke adviseur inzake tandheelkunde, dr. Nog een lichtpuntje voor de KUB. De onaf­ P.A.E. Sillevis­Smit, op het standpunt zou hankelijke adviseur inzake sociale weten­ staan dat de Nijmeegse vestiging op dit vakge­ schappen, Prof. van der Kaa, die ook over de bied niet moet worden gesloten. Sillevis­Smit KUB moet oordelen, heeft vorige week on­ wilde overigens, daarnaar door Folia ge­ verwacht een bezoek gebracht aan de Gro­ vraagd, geen enkele mededeling doen. ningse universiteit, zo meldt de UNTVERSI­ Het N ijmeegse KU NIEUWS had vorige TEITSKRANTuit die stad. Dit bezoek wek­ week al de hoofdpunten van het KUB­KUN te bevreemding omdat de sociale wetenschap­ convenant in de krant. De Nijmeegse psycho­ pen in Groningen niet op het bezuini­ logen hadden liever de hele Tilburgse psycho­ gingslijstje van Deetman voorkomen. Wat logie­faculteit gehad in plaats van xnaar een ge­ kwam Van der Kaa in Groningen doen.' Vol­ deelte zoals nu in het convenant is voor­ gens de decaan van de sociale faculteit aldaar, gesteld. De Tilburgse psychologie decaan Pee­ Prof. Bos, wilde de adviseur 'een landelijk ters toont zich daarover in KU N ieuws zeer beeld' krijgen van de sociale wetenschappen verbolgen: 'Hoe halen die Nijmeegse psycholo­ in Nederland. Bos: 'Van der Kaa wilde precies gen het in hun hoofd om zo duidelijk te kiezen van ons weten hoeveel mensen er bij ons wer­ voor het eigenbelang Ik heb erg veel moeite ken en wat die doen. Ook wilde hij de leeftijds­ met zulk gedrag, nog wel het meest omdat die opstelling ten koste gaat van de Nijmeegse so­ opbouw weten en hoeveel mannen en vrouwen ciologen, nota bene de eigen collega 's op de sub­ het betreft. Daarnaast heeft hij gevraagd hoe­ veel mensen bijvoorbeeld bijvakcolleges buiten faculteit'. defaculteit geven'. Bos is niet bang dat Van der Er is voor Tilburg gelukkig ook nog goed Kaa gaat voorstellen ook in Groningen te be­ nieuws. In hetzelfde KU N ieuws laat het zuinigen op sociale wetenschappen: 'Dat is CDA­Tweede Kamerlid Lansink doorsche­ een absurde gedachte. Als dat waar is heeft hij meren dat de bezuinigingen niet tot gevolg ons recht in het gezicht voorgelogen over de be­

doeling van zijn vragen'. Je weet maar nooit natuurlijk. De gemeente Groningen is ook al kwaad op het ministerie van Onderwijs. Een forse dele­ gatie van het departement had vorige week een werkbezoek moeten brengen aan Gro­ ningen. Op het laatste nippen je bleek dat de delegatie van 33 naar 6 personen was terugge­ bracht 'omdat anders het ministerie onderbe­ zet zou zijn'. Daarop liet het gemeente­ bestuur van Groningen aan het ministerie weten geen prijs te stellen op het bezoek. De delegatie zou ook een bezoek aan de universi­ teit brengen. Een van de delegatieleden die af had gezegd was directeur­generaal In 't Veld. Volgens de Universiteitskrant van de Gro­ ningse universiteit was het College van Bestuur wel wat teleurgesteld dat Roel niet kwam. Men had hem graag eens in het veld ontmoet. Groningen, wees blij. Wat zo'n be­ zoek van de directeur­generaal kan teweeg­ brengen weten inmiddels de Tilburgse be­ stuurders. H.B.

Univers 31 o k t o b e r 1986

KRIMP

W e moeten voortdurend emotionele brandjes blussen'

Spanningen tussen plannenmakers en aktievoerders lopen op De maatschappelijke kosten van de voorgenomen maatregelen zijn niet te rechtvaardigen met de beoogde opbrengst. Dat is de meest fundamentele grond waarop de voornemens van Deetman door de Tilburgse Universiteitsraad worden afgewezen. Zo ongeveer luidt de essentie van een van de twee moties die de universiteitsraad afgelopen week donderdag met algemene stemmen aanvaardde.

ter een gemeenschappelijk VSNU-alternatief te krijgen. Maar de beslotenheid waarin de plannenmakerij zich afspeelde en het gebrek aan informatie daarover is voor een deel van studenten en personeel niet te pruimen terwijl ook presidiumleden klagen nauwelijks bij de strategie-ontwikkeling te zijn betrokken. Regina Nieboer (fractie

Als dat niet gebeurt kan de zaak als een ballon in elkaar zakken'. Keune wilde ook weten of er al wat meer bekend is over het sociale beleidskader. W . van Hulst (Onafhankelijk Appel) vreest dat er teveel wijzigingen, amendementen richting Den Haag gaan.

NATUURVERSCHIJNSEL De andere motie, ingediend door de fractie VIP, verzoel^t het CvB 'de minister in liet bilaterale overleg van 30 oktober 1986 zeer nadrukke/ijkte vragen om een explicitering van het toekomstige lange-termijn beleid ten aanzien van het wetenschappelijk onderwijs in het algemeen, maar vooral van de KUB in het bijzonder'. De raad wil zo snel mogelijk de uitkomsten van dit bilateraal overleg kennen. De behandeling van deze moties werd voorafgegaan door een debat over de stand van zaken naar aanleiding van de bezuinigingen. Rector Ruud de Moor gaf een samenvatting van het alternatief plan van de VSNU (Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten). In dat voorstel vraagt de VSNU de minister verkenningscommissies samen te stellen voor ondermeer letteren en sociale wetenschappen. Op basis van het werk van die verkenningscommissies zou de minister dan in juni '87 met een plan moeten komen dat daarna in de universiteiten en in de betreffende faculteiten wordt besproken om het tenslotte in de herfst aan de Tweede Kamer voor te leggen. De essentie van het plan komt er op neer dat de gezamenlijke universiteiten (behalve Utrecht) wel de 130 miljoen die de minister voorstelt wilen besparen maar dat de instellingen zelf de vrijheid willen hebben om dat bedrag in te vullen. De Moor maakte een onderscheid tussen bezuinigingen door samenvoegen en opheffen van studierichtingen en de pure bezuinigingen zoals de ontbureaucratisering en de geringere stijging van de overige lasten. De VSNU stelt in het alternatief plan dat de universiteiten die bezuinigingen willen doorvoeren maar dat ze de vrijheid willen hebben om binnen de lump-sum zelf te bepalen waar en hoe ze besparen. In de VSNU-nota wordt geen uitspraak gedaan over de omvang van die ontbureaucratisering. In de plannen van Deetman is er voor elke universiteit een ontbureaucratiseringsaanslag van 1,2 miljoen voorzien en dit bedrag werd ook opgevoerd in het concept-voorstel van de VSNU, 'maar dat is er op ons verzoek uitgehaald om ons in ieder geval de ruimte te laten bij de minister een andere sleutel te bepleiten bijvoorbeeld op basis van budgetten of wat dan ook, om in ieder geval onder die gelijke aanslag uit te kunnen,' aldus de Moor. Wat betreft de andere bezuinigingen laat de VSNU de minister kiezen tussen twee alternatieven. De minister kan, als het van de VSNU afhangt, het vernieuwingsfonds wat langzamer opstarten, dan belast hij de faculteiten niet zo zwaar. Dat fonds krijgt volgens het voorstel van Deetman in 1987 al 25 miljoen extra uit de bezuinigingspot. Het andere alternatief gaat er van uit de bedragen conform het voorstel van de minister te besparen, 'maar dan willen de instellingen in dit geval vrij zijn om de bezuiniginUnivers

Afgelopen week donderdag was het de beurt aan het niet-wetenschappelijk personeel van de KUB om te protesteren tegen de plannen van Deetman. Dat gebeurde met veel overtuiging door o.m. Herman Bode en Danny Backx. Bode wist daarbij vooral ook aan te tonen dat wat nu Tilburg treft symptomatisch is voor de aantasting van de hele collectieve sector. Afgelopen maandag kwamen personeel en studenten op initiatief van de aktiegroepen nog eens samen om uitleg te krijgen over de alternatieve plannen. Tijdens en tussen beide protestvergaderingen werden zowat 1500 handtekeningen verzameld onder een petitie die op 30 oktober aan voorzitter Dolman van de Tweede Kamer wordt aangeboden.

gen naar eigen inzicht vorm te geven; dus niet persĂŠ in letteren en sociale wetenschappen'. Als dit plan door de minister wordt aanvaard zou de samenvoeging van letteren, psychologie en sociologie met de Nijmeegse faculteiten in principe van de baan zijn, maar - zegt de Moor - dat hangt helemaal af van de conclusies van de verkenningscommissies en de inzichten die later in het parlement naar boven zullen komen. De Moor: 'Dat daarmee een bezuinigingsaanslag op onze instelling van de baan zou zijn is een heel andere zaak, want we moeten met zijn allen wel die 130 miljoen opbrengen.'

SPANNINGEN In het raadsdebat ging de aandacht veel minder naar de inhoud van het VSNU-alternatief en het convenant Tilburg-Nijmegen dan wel naar de emotionele spanningen die zijn ontstaan tussen de plannenmakers - in dit geval het CvB - en de actieve of minder actieve universiteitsgemeenschap. In eerste instantie werd door de meeste sprekers - voorop de UR-voorzitter - zeer lovend gesproken over het werk van het CvB en met name over het aandeel van de rector om 12 van de 13 universiteiten ach-

VIP) gaf aan dat ze voortdurend emotionele brandjes moest blussen. 'De mensen in de actiegroepen voelen zich gepasseerd. Daarom is het zaak om de studenten, vooral de betrokken studenten, zo snel mogelijk op de hoogte te stellen van datgene wat er precies speelt en uit te leggen waarom ze niet hebben mogen meepraten,' aldus Nieboer. Stijn Schoonderwoerd (fractie PSF) maakte zich zorgen over de voorlichting naar de raad en het presidium. Na vier weken is er weinig overgebleven van het voornemen om het presidium goed op de hoogte te houden en te betrekken in de strategie van de instelling. Het presidium is niet gehoord in zaken die voor het geheel van de KUB van belang zijn. Bijvoorbeeld in de KUB-opstelling t.a.v. de totale bezuinigingen. Schoonderwoerd: 'Er wordt nu geroepen dat de instelling akkoord gaat met de bezuinigingen. Dat heeft geen goed gedaan aan de acties. Er is teveel 'oratio pro domo' waardoor we een speelbal dreigen te worden van Deetman, die de instellingen tegen elkaar uit wil spelen. Dat is niet de mening van onze fractie, maar die gevoelens leven', In dezelfde zin sprak L. Keune (Breed Front): 'Als we een goeie strijd willen voeren moeten we mensen laten meedenken.

in zijn antwoord legde De Moor de nadruk op de noodzaak van eenheid en informatie, al staan er soms heel praktische bezwaren in de weg. 'Vier weken geleden kon je voorspellen dat we het in de eerste fase allemaal eens zouden zijn want toen klonk er alleen maar een gezamenlijk 'nee' tegen de minister. Daarna komen de tegenstellingen want dan moetje met tegenvoorstellen komen. Dat is een natuurverschijnsel'. Vervolgens schetste De Moor hoe binnen de VSNU gewerkt moest worden om een eenheid te bereiken en hoe, zolang die er nog niet was, moest worden voorkomen dat het zou gaan lekken 'opdat we in ieder geval de minste schade zouden oplopen als het niet doorging'. Met het convenant Tilburg-Nijmegen dat twee weken geleden onderwerp was van een besloten raadsvergadering is men pas in de openbaarheid gekomen toen men vanuit Nijmegen de zekerheid kreeg dat het daar zou gaan lekken. De aard van deze problematiek brengt mee dat je op bepaalde momenten in klein gezelschap moet opereren. De Moor. 'Dames en heren, het kan niet anders. Ik moet heel eerlijk stellen: alleen telt wat er uiteindelijk uit deze affaire te voorschijn komt in het belang van de instelling: zoveel mogelijk het behoud van de studierichtingen, zoveel mogelijk arbeidsplaatsen... Een ding is zeker: als we met zijn allen een strategie gaan bepalen dan loopt het slechter af. Dat is de enige zekerheid die ik heb.' Tot zover de reactie van rector De Moor op de kritiek dat er te weinig informatie zou worden gegeven. Over de verhouding VSNU alternatiefconvenant Tilburg/Nijmegen heeft de rector de indruk dat als de minister ingaat op het VSNU-stuk ook het convenant een rol zou kunnen spelen. 'Wij zien daar eerder een aanvulling dan een tegenstelling in'. Over het sociaal beleidskader is nog niets bekend. De minister wil midden november met uitsluitsel komen en als het van hem afhangt (en daar hangt het vanaf) wil hij het sociaal beleidskader van de TVC-operatie verlengen. VSNU en vakbonden zouden evenwel aanvullende eisen stellen. Tenslotte gaf het buitenuniversitaire raadslid Bode een toelichting bij zijn motie: 'We moeten met zijn allen strijden tegen de meer dan onrechtvaardige aanslag voor de Tilburgse universiteit. Maar we zijn te veel met ons zelf bezig als we niet zouden kijken naar de plaats die deze maatregel heeft in een totaal bezuinigingspakket en op basis waarvan die bezuinigingen aan de collectieve sector worden toegewezen. Deze waarden die nu worden aangetast mag je niet meten met een maatstaf die alleen maar economisch is bepaald'. Eddie Vaes

31 o k t o b e r 1986

Congres

Hoe moeten universiteiten omgaan met de recliten van de mens? Op 6 en 7november wordt aan de Katholieke Universiteit Brabant een congres over mensenrechten georganiseerd. Sinds het aanvaarden van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in 1948 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, worden mensenrechten nog steeds op grote schaal geschonden. Regeringen worstelen met de vraag of ze daar politieke consequenties aan moeten verbinden. Wel of geen economische sancties tegen Zuid-Afrika bijvoorbeeld. Maar ook verschillende Nederlandse universiteiten werden de afgelopen jaren geconfronteerd met het vraagstuk van mensenrechten. Kunnen zij nog wel contacten onderhouden en samenwerkingsverbanden handhaven met universiteiten in landen waar mensenrechten op grove wijze geschonden worden? En moeten nieuwe samenwerkingsprojecten nog wel van start gaan? Het idee voor het Tilburgse congres is ontstaan na een aantal actuele zaken die in de Universiteitsraad speelden, waarbij mensenrechten in het geding waren. Commissies uit de Universiteitsraad en het College van Bestuur bereidden het congres voor; de organisatie ligt in handen van Studium Generale. De KUB wil met het congres een aanzet geven tot individuele meningsvorming over mensenrechten en in het bijzonder tot het aanwakkeren van de discussie over universitair buitenlands beleid. Het gehele congresprogramma is gratis toegankelijk. Dat het de universiteiten als de mensenrechten in het geding zijn vaak aan een duidelijke opstelling ontbreekt, blijkt bijvoorbeeld uit hun tweeslachtige houding ten aanzien van de situatie in Indonesië. In juni '85 werden daar drie communistische vakbondsleiders geëxecuteerd. Verschillende universiteiten die samenwerkingsprojecten met Indonesië hebben, stelden die samenwerking ter discussie maar besloten soms na verschillende malen van mening veranderd te zijn - die samenwerking uiteindelijk toch niet te verbreken. De Tilburgse Universiteitsraad keerde zich begin november '85 tegen de voorgenomen postdoctorale opleiding voor afgestudeerde Indonesische juristen bij het TIAS (Tilburgs Instituut voor Academische Studies), waarna de opleiding ondergebracht werd bij het Institute of Social Studies in Den Haag. Individuele medewerking van Tilburgse wetenshappers aan die opleiding werd niet uitgesloten. Actuele zaken als deze, waarin de Tilburgse Universiteitsraad steeds weer gedwongen werd haar contacten met universiteiten in landen waar mensenrechten geschonden werden opnieuw te bezien, lagen ten grondslag aan het congres Mensenrechten. Directe aanleiding echter voor het congres was het voorstel van oudvoorzitter van de Universiteitsraad, Frans Teunissen, in zijn afscheidsrede in juni '85 om als universitaire instelling lid te worden van Amnesty International. Omdat organisaties en rechtspersonen geen lid van Amnesty kunnen worden, werd gedacht over een mogelijk alternatief voor dit voorstel.

niet door de universiteit gefinancierd worden, voor zover ze tenminste niet in het teken staan van de bijdrage van de universiteit aan het verzet tegen de apartheidspolitiek. Strijdom kwam echter toch en de kwestie werd voorgelegd aan de Commissie voor de Bestuurshervorming. Het advies van die Commissie gaf de definitieve doorslag om het congres Mensenrechten te organiseren en om daarin ook vooral aandacht te besteden aan het universitair buitenlands beleid betreffende mensenrechten. Volgens drs. Jos de Kort, griffier van de Universiteitsraad en nauw betrokken bij de totstandkoming van het congres, heeft het congres primair al doel om mensen te laten nadenken over mensenrechten en aan te zetten tot discussie. De KUB hoopt op basis van de discussies tijdens het congres te komen tot een regeling waaraan contacten met buitenlandse universiteiten getoetst kunnen worden. Ook de Commissie voor de Bestuurshervorming wees in haar advies over de kwestie Strijdom al op de noodzaak van zo'n regeling. Aan zo'n regeling ontbreekt het bij meerdere universiteiten. In het Utrechtse universiteitsblad van 18 oktober 1985 signaleerde Peter Sanger, voorzitter van de

Utrechtse Universiteitsraad, het pijnlijk gemis van zo'n regeling naar aanleiding van de omstreden samenwerking met Indonesië. Besluitvorming kwam steeds tot stand als reactie op incidenten. 'Er moeten algemene regelingen komen en dan denk ik aan ijkpunten in de kontrakten zelf, op grond waarvan beoordeeld kan worden of de samenwerking dient te worden stopgezet, zonder dat dat afhangt van allerlei toevalligheden', aldus Sanger. Vanuit andere universiteiten zijn al veel aanmeldingen gekomen voor het congres Mensenrechten. Zou dat misschien kunnen leiden tot een onderlinge samenwerking tussen universiteiten om een eenduidige regeling voor buitenlandse contacten te maken? Jos de Kort vindt dat in dit stadium wat te ver voeren. 'Ik sluit die mogelijkheid niet uit; voorlopig moeten de universiteiten maar apart aan de slag met de resultaten van Tilburg. Bovendien hebben alle universiteiten vaak heel duidelijk eigen culturen waar verschillende zaken spelen.'

PROGRAMMAi^Hii^^^M^ De eerste congresdag heeft een algemeen karakter en richt zich op een breed publiek van belangstellenden. Prof.dr. T.C. van Boven, hoogleraar Internationaal Publiekrecht aan de Rijksuniversiteit Limburg en oud-directeur van de afdeling Rechten van de Mens van de Verenigde Naties, zal 's morgens als eerste spreker een inleiding in de rechten van de mens geven. Hoe gaat West-Europa om met mensenrechten en hoe is dat in de rest van de wereld? Wat is de rol van internationale organisaties op het gebied van de mensenrechten. De volgende twee sprekers afkomstig uit ZuidAfrika en Indonesië zullen een beeld schetsen van de actuele situatie op het gebied van de mensenrechten in hun land. Prof. Adam Small van de Universiteit van WesKaapland en schrijver van toneelstukken en poëzie met als thema rassendiscriminatie, doet dat voor Zuid-Afrika. De Indonesische situatie wordt weergegeven door S.S. Diredja, politiek vluchteling en freelance acteur.

MOTIE ZUID AFRIKA I Ongeveer gelijktijdig kwamen de mensenrechten toen weer op een andere manier op de proppen. Het John F. Kennedy Institute organiseerde een congres met als één van de sprekers een Zuidafrikaan, Dr. Strijdom. Het presidium van de Universiteitsraad en het College van Bestuur plaatsten kanttekeningen bij de komst van Strijdom, omdat ze die in strijd achtten met een motie uit 1984. Volgens deze motie konden activiteiten met betrekking tot Zuid-Afrika Univers

Het congres vergelijkt o.a. de mensenrechten In Oost en West. Op de foto: het hek van de Russische ambassade in Den Haag.

's Middags staat vooral de Nederlandse mensenrechten situatie centraal. Mr. Jan Nico Scholten, voormalig lid van de Tweede Kamer, tast de grenzen af van het Nederlands buitenlands beleid inzake de mensenrechten. En aan de hand van recenteontwikkelingen in het vluchtelingenbeleid kijkt F. Florin, coördinator asielzoekers bij de Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland, kritisch naar de mensenrechten situatie vanuit de buitenlandse politiek. De filosoof Prof. Mihailo Markovic, verbonden aan de Universiteit van Belgrado, vergelijkt de mensenrechten in Oost en West. Welke mensenrechten genieten in Oost en West de prioriteit en zijn principes wel In overeenstemming met de uitvoering daarvan? Zowel het ochtend- als middagprogramma wordt afgesloten met een discussie tussen de sprekers. De eerste congresdag heeft ook nog een uitgebreid avondprogramma. Vanaf 18.00 uur worden documentaires vertoond. Om 19.45 uur tevens de speelfilm '1984' van Michael Radford, de verfilming van het gelijknamige boek van George Onwell. De tweede congresdag is toegespitst op het thema mensenrechten en universitair buitenlands beleid. Wanneer moet een universiteit ertoe besluiten om contacten met buitenlandse universiteiten te verbreken indien mensenrechten in die landen heel duidelijk geschonden worden? Of is het verbreken van contacten misschien absoluut niet acceptabel als pressiemiddel? Dit soort vragen zullen 's morgens bij de vier sprekers aan bod komen; ze zijn afkomstig van verschillende universiteiten en elk van hen maakte daar wel een soortgelijke discussie mee. Prof. mr. W . J . Slagter, hoogleraar Rechtsgeleerdheid aan de Rotterdamse Erasmus Universiteit en tevens voorzitter van de Commissie voor de Bestuurshervorming, hanteert hele strikte voonwaarden voor het eventueel verbreken van contacten met landen waar de mensenrechten geschonden worden. Politiek en wetenschap mogen elkaar niet te veel beïnvloeden, anders levert dat gevaar op voor de integriteit van de wetenschapsbeoefening. Drs. L.P.F, van de Voort is student Rechtsgeleerdheid aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Hij vindt dat het verdedigen van mensenrechten weliswaar niet de voornaamste taak van een universiteit is, maar evengoed als de situatie op het gebied van de mensenrechten bij regeringen een factor van overweging vormt bij het aangaan en onderhouden van buitenlandse betrekkingen, geldt dat ook voor samenwerking tussen universiteiten. De laatste twee sprekers, Prof.dr.ir. M. Placht, hoogleraar tropische plantenteelt aan de Landbouwuniversiteit Wageningen en drs. Jan Lendfers van de Katholieke Universiteit Nijmegen, gaan allebei in op de recente discussies die bij hun universiteiten plaatsvonden over het al dan niet verbreken van contacten met Indonesië. Het congres wordt 's middags afgesloten met een forumdiscussie. Deelnemers hieraan behalve Van de Voort, Flacht en Lendfers zijn bovendien drs. J . van Olden, secretaris van de Nederlandse Raad voor Juridische Samenwerking met Indonesië, en drs. T.G. Veenkamp, directeur van de stichting NUFFIC (Netherlands Universities Foundation for International Cooperation). Yvonne Ton Zowel donderdag 6 als vrijdag 7 november begint het congres om 10 00 uur Donderdag is de aula de plaats van handeling. Vrijdagochtend verhuist het congres naar zaal AZ-116, terwijl de afsluitende forumdiscussie 's middags plaats heeft in AZ-114. Het congres is gratis toegankelijk. Nadere informatie geeft Studium Generale, tel. 013-662266.

31 oktober 1986

Symposium 'Macht van de rationaliteit en /<racht van de verbeelding'

Holisme bereikt de directieicamers Het Nederlandse management publiekelijk altijd goed voor 'sweeping statements' over te bewandelen wegen, is binnenskamers de onzekerheid zelve en de hoofdschuldigen heten Newton en Descartes. Dat zou althans opgemaakt kunnen worden uit het symposium 'De macht van de rationaliteit en de kracht van de verbeelding', vorige week in Leiden. In de monumentale Pieterskerk kwamen onder hoede van de Veerstichting meer dan tweehonderd studenten en ten minste even zovele managers, beleidsmakers en organisatiedeskundigen bijeen om de gedachten te laten gaan over 'Transformationeel Leiderschap' (onvermijdelijk in hoofdletters). Met zijn wurgende paradoxen en opeenstapelende dilemma's drijft de huidige tijd de 'vormgevers van de maatschappij' naar het irrationele. De holistische visionairen van het Aquarius-tijdperk spelen, uiteraard tegen aanzienlijke vergoeding, graag de organisatiedeskundige gids. 'We moeten coöperatieve capaciteiten ontwikkelen, die de individualiteit voeden, een optimisme dat grenst aan scepticisme, een idealisme dat realisme begrijpt.' Voorvoelt gezichtbepalend Nederland de grenzen van zijn ondernemerschap, zijn methoden van besluitvorming en zijn omgang met personeel, klanten en de omgevende wereld? 'Een van de grootste dilemma's voor het Westen, waarvan onze toekomst zelfs af hangt', constateerde gastspreker Charles Hampden-Turner van de London Business School onder voorzichtige instemming van de zaal, 'is de spanning tussen competitie en samenwerking, tussen persoonlijk gewin en dienstbaarheid.' De 'onzichtbare hand' van de achttiendeeeuwse econoom Adam Smith, die maximale competitie op miraculeuze wijze omzet in maximale samenwerking, is maar de helft van het verhaal, aldus Hampden-Turner. Net als goed en kwaad alleen in elkaars aanwezigheid betekenis hebben, zo liggen ook competitie en samenwerking op dezelfde cirkel: samenwerking en harmonie maken een onderneming slag\^aardig en concurrerend. Dat in het Westerse denken, sterk beïnvloed door de analystische methoden van Descartes, altijd maar de halve cirkel een rol heeft gespeeld, breekt de Westerse ondernemers nu op bij hun gevecht met de aanstormende Aziatische ondernemers.

ren ingeruild voor 'Creatieve Chaos'. Organisatie-adviseur Cees Swarttouw gaf daarvan een bijna spirituele demonstratie, die door de gewelven van de Pieterskerk donderde: 'Ik heb langzamerhand de zin ontdekt van doelloos werken. Je komt je inspiratie tegen. Dat ruimte geven, daar gaat het om en dat moet je leren toelaten zonder bang te zijn voor troep in de winkel. Grote doelen werken niet; het zijn kleine stapjes. Ik denk daarbij aan wat Kierkegaard schreef: het leven wordt achterwaarts geleerd en voorwaards geleefd.' Hier en daar wordt het nieuwe jargon ook al voorzichtig gebezigd binnen de ondernemingen. Fons Trompenaars, Koninklijke Shell, waar het lijstje lectuur voor het kader de afgelopen jaren regelmatig boeken over Transformatie heeft vermeld: 'Ik denk dat de Nieuwe Tijd aanbreekt, maar de overgang is aan ons. De manier waarop we nu te werk gaan, heeft vaak veel van de dronkaard die zijn sleutels maar op de grond onder de lantaarnpaal zoekt, omdat het te donker is waar hij ze verloor. Wij kijken alleen waar voldoende licht is, niet waar de grootste problemen liggen. We moeten innovatief zijn, maar we lossen alleen deelproblemen op, zonder de samenhang nog te beschouwen.'

Volgens Trompenaars is dat het gevolg van de Westerse verwaarlozing van de capaciteiten die in onze rechter hersenhelft huizen: synthese en intuïtie. De scheidende en heersende capaciteiten in de linker hersenhelft moeten volgens Trompenaars met de verbindende en sturende van de rechter helft worden aangevuld. 'Het dilemma is: we zijn niet in staat te veranderen, maar moeten dat wel om te overleven. Daarom moeten de absolute vooronderstellingen worden overwonnen en scheidingen geïntegreerd. Intuïtie? Prima, maar door anaiystisch denken gecontroleerd.' Die laatste toevoeging kwam voor veel (aankomende) managers waarschijnlijk als een welkome ontnuchtering, na alle euforie in het kielzog van de openingsvoordracht door de bevlogen Amerikaanse publiciste Marilyn Ferguson. In 1980 publiceerde zij de bestseller 'De Aquarius Samenzwering: persoonlijke en sociale transformatie in de jaren tachtig', een boek dat moest aantonen hoe het Westerse denken zich in een overgangsfase bevindt.

NETWERKHiHiii^H^^i^Mi Machts-hiërachieën zijn stervende, zo schreef Ferguson destijds. Daarvoor in de plaats is een leiderloos netwerk ontstaan (de samenzwering), dat een collectieve overgang naar het holistische paradigma bewerkstelligt. En de overgang is aanstaande, wanneer de wetenschappelijke tekenen niet bedriegen. Ferguson: 'Onze ontdekkingen van de verbazingwekkende aard van de realiteit zijn de belangrijkste kracht voor veranderingen, doordat ze common-sense ideeën en gevestigde filosofie ondermijnen. Ze houden een veel grotere belofte in dan het oude reductionisme. Ze onthullen een rijke, creatieve, dynamische en samenhangende realiteit. De Natuur, zo leren we, is

geen kracht die we moeten overwinnen, maar een medium voor onze eigen transformatie.' Ferguson, die vorige week voor een honorarium van een slordige tienduizend gulden en twee vliegtickets eerste klas geïmporteerd door de directie van Philips, die klaarblijkelijk wel oren heeft naar de bezielende boodschap, riep op te vertrouwen op intuïtie: 'Ik ken een topmanager, die zijn staf voorhoudt altijd het oog te richten op dat wat niet zichtbaar is. Alleen intuïtie, een gevoel voor toekomstige doelen, kan onze beperkingen overstijgen. We moeten in staat zijn informatie te gebruiken terwijl we niet precies weten wat die betekent. Het gaat erom daarop te vertrouwen. Het is effectiever te werk te gaan met 'klaar-vuurrichten' dan met wat nu voortdurend gebeurt: 'klaar-richten-richten-richten...' Veler ogen glommen, maar toch leek de kloof tussen spreekgestoelte en zaal te groeien. 'Ik heb wel de verantwoording voor duizenden mensen, die allemaal brood op de plank willen houden', meende een manager in de wandelgangen. 'Ik vraag me af in hoeverre we hier de volgende mode in de organisatiekunde zien opkomen. Misschien is het wel effectiever om toch maar een of twee organisatieniveaus te schrappen en zo het interne contact te verbeteren.' Intussen blijken de managing-consultants het nieuwe paradigma met groot gemak tot hun handelswaar gemaakt te hebben, zij het met enig cynisme. Een onafhankelijke organisatiedeskundige: 'Nieuw paradigma... Ach, ik ben gewoon hoe ik ben en ga zo nou eenmaal te werk. Het slaat allemaal wel erg door nu en dreigt geïnstitutionaliseerd te raken. Maar het is geen techniekje.' De zaken gaan er intussen niet minder o m , meldt hij opgewekt. Martijn van Calmthout/UP

PARADIGMA I De Aziaten gaan te werk uit hun traditionele 'holistische' paradigma, waarin niet dingen, materialen en objecten een rol spelen, maar processen en dynamische patronen; waarin niet analyse, reductionisme en isolatie de werkwijze bepalen, maar synthese en gehelen; waarin verschijnselen niet lineair optelbaar zijn en in opeenvolging worden beschreven, maar als een intern samenhangend systeem. En volgens Hampden-Turner ligt precies in dit nietWesterse paradigma de verklaring voor de enorme economische successen van de moderne Aziatische ondernemingen. Zulke bespiegelingen vonden in het Leidse godshuis een geïnteresseerd gehoor: als het niet goed gaat moet gestreefd worden naar een paradigma-verandering. Er is behoefte aan Transformationeel Leiderschap, dat de 'creatieve energie' binnen een onderneming optimaal benut, heet het. Opmerkelijk genoeg lijken in het bedrijfsleven de ideeën over transformatie aan te slaan. Een groeiende groep organisatiedeskundigen en management-consultants heeft de portfolio uit de jaren zeventig, met blauwdrukken van hiërarchische piramides en matrix-organisaties, de laatste jaUnivers

iJ'^iSA^.M^r

^.^A'^Mf-

Afgelopen vrijdag bracht Marilyn Ferguson ook een bliksembezoek aan de KUB. Op uitnodiging van prof. dr. Jules van Dijck zette zij haar ideeën tijdens een besloten symposium nog eens uiteen voor een gehoor van een dertigtal genodigden. Erg enthousiast reageerde haar publiek niet op Ferguson's aaneenrijging van 'kalenderspreuken, citatenboekcitaten en anekdoten' (zoals de NRC haar Leidse optreden treffend omschreef). Op de foto: mrs. Ferguson en echtgenoot worden verwelkomd door prof. van Dijck. 31 o k t o b e r 1986

De Unileverfinancieel-economischemanager heeft een zeer veelzijdige functie. Hij is niet alleen verantwoordelijk voor management-en financial accounting, maar ook het beleid ten aanzien van inkoop, logistiek en business systems behoort veelal tot zijn taakgebied.

BEDRIJFSECONOMEN M/V

Voor startfuncties in de financieel-economische sector heeft Unilever momenteel plaats voor jonge academici die aan de volgende eisen voldoen: • een doctoraal bedrijfseconomie (bij voorkeur administratieve organisatie, kosten en winst, boekhouden en belastingrecht) • een sterke persoonlijkheid «goede communicatieve eigenschappen • eenflexibelegeest • het vermogen om in teamverband te functioneren • leidinggevende capaciteiten.

TRAINING EN BEGELEIDING Uw loopbaan bij Unilever wordt vanafde eerste dag zorgvuldig begeleid. Door training-on-thejob en door interne en externe, korte en langere trainingen wordt u gedurende uw loopbaan steeds op de volgende stap in uw carrière voorbereid. Het volgen van de post-doctorale studies voor accountant of controller behoort eveneens tot de mogelijkheden.

STARTFUNCTIES EN VERDER Unilever biedt jonge bedrijfseconomen vele startmogelijkheden zowel bij werkmaatschappijen als op het hoofdkantoor. Het tempo van functiewisseling in de eerste jaren is hoog en het werk gevarieerd. Indien wordt voldaan aan de zware Unilever managementeisen, bestaan er ruime carrièremogelijkheden. In Nederland, maar ook in het buitenland. Unilever is een zeer succesvol internationaal opererend concern met tal van werkmaatschappijen in Nederland. Dankzij een sterk doorgevoerde decentralisatie bezitten deze een grote mate van autonomie en geven daardoor hun managers de nodige vrijheid en zelfstandigheid. Unilever biedt bedrijfseconomen door de grote verscheidenheid aan werkmaatschappijen en centrale diensten interessante mogelijkheden voor een financieeleconomische carrière.

BELANGSTELLING? Hebt u interesse en beantwoordt u aan het geschetste profiel, dan willen wij graag met u kennismaken. Richt uw sollicitatiebrief met curriculum vitae aan Ir. B.H.W. Wesselink, Algemene Personeelszaken Nederland, Sectie Management Development, Nederlandse Unilever Bedrijven BV., Museumpark 1, 3015 CB Rotterdam. Of bel:-010-4644256.

UNILEVER

J 'M WERELD VAN MOGEUJKHEDEN V

k^

BOEK

Dinsdag 4 november houdt Peter Sloterdijk een lezing aan de Tilburgse universiteit. In het kader van de cyclus van Studium Generale spreekt hij over het postmodernisme in de filosofie. Lennart Kik las zijn filosofische roman Der Zauberbaum, waarvan onlangs een Nederlandse vertaling uitkwam bij De Arbeiderspers. In de Kritiek van de cynische rede spreekt Peter Sloterdijk vol bewondering over Sigmund Freud: 'In vlekkeloos proza en gekleed in de beste Engelse kostuums heeft de grootmeester van de analyse het voor elkaar gekregen als hoogst gerespecteerd man te spreken over praktisch alle zaken waarover men niet spreekt.' Dat mag een 'cultuurhistorisch schelmenstuk van weergaloze omvang' heten. Naast een volleerd cynicus was Freud ook een 'kynicus' van het zuiverste water, de geuzennaam die Sloterdijk reserveert voor mensen die er een dwarse, tegendraadse denkwijze op nahouden; die op een schaamteloos vrijmoedige, satirische manier ingaan tegen de 'cynische' wereldbeschouwing van hun medeburgers. Toch is het, aldus Sloterdijk, een van de mythen van de twintigste eeuw dat men Sigmund Freud bejubelt als de 'ontdekker van het onbewuste'. Die ontdekking dateert uit het tijdperk van de klassieke Verlichting, dus uit de laatste decennia van de achttiende eeuw. In zijn Kritiek noemt Sloterdijk de namen van Franz Anton Mesmer en de markies de Puységur. De eerste probeerde mensen te genezen op basis van suggestie, door in te spelen op het zogeheten 'dierlijk magnetisme'. Maar de eigenlijke geboorte van de dieptepsycholo-

Met bijdragen van: Astrid Tales, Gerard Ruften.

Wervingsacties eerstejaars 198711988 Begin oktober verstuurden eerste- en tweedejaars letteren de decanen van hun oude middelbare scholen brieven waarin ze o.a. aanboden om op die scholen voorlichting te komen geven over hun huidige studie. De brieven werden eind oktober gevolgd door een telefonade van de organisatoren van deze wervingsactie. De resultaten daarvan zijn dat een vierde van de decanen een afspraak wil maken met een oud-leerling voor een voorlichtingsbijeenkomst. Op sommige scholen waar de voorlichtingsdagen al voorbij zijn mogen letterenstudenten in de Nederlandse les iets over hun studie komen vertellen. Bovendien kan er in alle schoolkranten een stukje over de faculteit worden geschreven. Dit alles toont dat de huidige eerstejaars ervan overtuigd zijn dat ze opvolgers krijgen.

Muzikanten gevraagd De Actieband van de psychologen kan nog enkele muzikanten gebruiken. De fluiten, gitaar, accordeon, trompet, klarinet en saxofoon hebben versterking nodig van de zogenaamde basisinstrumenUnivers

De Toverboom van Peter Sloterdijk

Het kleine licht van de rede gie, zegt Sloterdijk, vond plaats in het jaar 1785, toen de markies de Puységur de 'magnetische slaap' of het 'kunstmatig somnambulisme' ontdekte, een fenomeen dat men in de negentiende eeuw hypnose is gaan noemen. Omdat deze ontdekkingen niet zo goed pasten bij de eenzijdige ontwikkeling van het rationalisme in de achttiende eeuw ontaardden mesmerisme en hypnose al snel tot kermisattracties en zou het tot de publicaties van Freud duren voordat het 'onbewuste' eindelijk salonfdhig zou worden in onze cultuur. In zijn filosofische roman De Toverboom zorgt Sloterdijk voor eerherstel voor hypnose en mesmerisme. Aan de hand van de lotgevallen van de 24-jarige Weense arts Jan van Leyden schetst hij het ontstaan van de pyschoanalyse in het jaar 1785. (Echt nieuw is dat allemaal niet: in zijn studie The discovery of the unconscious geeft Henry F. Ellenberger de voorlopers van Freud al hun plaats.) Sloterdijk drijft in De Toverboom de spot met alle mogelijke literaire genres. Hoewel het boek grotendeels in de achttiende eeuw speelt is het volgens de 'Aankondiging' toch geen historische roman: 'het gaat om het heden, het zuivere heden en niets dan het heden', het boek is een 'expeditie naar een niet-voorbij verleden dat in de tegenwoordige verhoudingen is ingebrand'. In zekere zin is het een Bildungsroman, die de ontstaansgeschiedenis van de 'moderne mens' vertelt. Tegen de achtergrond van de politieke stroomversnelling in Parijs aan de vooravond van de Franse revolutie, probeert Van Leyden te begrijpen wat hem overkomt. Door 'de ironische combinatie van de onwaarschijnlijkste omstandighe-

den' aan het denken gezet, maakt zijn wil tot begrijpen hem zonder daarop uit te zijn tot grondlegger van de diepstepsychologie.

Uiteraard zorgt Sloterdijk daarbij voor de nodige mystificaties. De bronnen voor de reconstructie van het levensverhaal van Van Leyden heeft hij naar eigen zeggen in de Staatsbibliotheek in München gevonden. Twee brieven en het belangrijkste tractaat van Van Leyden - waarin deze zijn psychologie uiteenzet op basis van het principe 'ik gloei dus ik besta': alleen via het lichaam en de zintuigen is de mens in staat de wereld te ervaren - heeft Sloterdijk letterlijk in De Toverboom opgenomen. Het knappe is dat je als lezer de indruk krijgt dat die documenten de noodzakelijke neerslag zijn van de ter plekke uitgevoerde denkexperimenten in het kader van de tamelijk bizarre geschiedenis. Wat zijn stijl betreft, heeft Sloterdijk vooral leentjebuur gespeeld bij auteurs als Diderot en Voltaire; schrijvers die de taal als een degen hanteerden en net als hun Duitse collega-filosoof in een flitsend steekspel van dialogen hun filosofische boodschap over het voetlicht brachten. Verder is De Toverboom vooral een feest der herkenning. In de eerste plaats door de prachtige

reconstructie van de Parijse woelingen aan de vooravond van de revolutie, waarin historische figuren optreden als Marat en de markies de Condorcet maar ook een romanfiguur als de neef van Rameau die rechtstreeks is weggelopen uit het gelijknamige boek van Diderot. In de tweede plaats door de vele schrijvers die Sloterdijk in zijn dialogen 'citeert': naast de al genoemde Verlichtingsauteurs zijn in ieder geval Thomas Mann en Friedrich Nietzsche (aan wie Sloterdijk zijn meest recente boek Der Denker auf der Bühne wijdde) prominent aanwezig. Het einde van het boek is te mooi om niet even kort aan te stippen. Na lange omzwervingen keert Van Leyden terug naar Wenen, naar zijn woning in de Berggasse 19. Thuis kijkt hij in de spiegel; hij ziet een man met een goed verzorgde, volkomen grijze baard, met ironische trekken rond de mond en brandend ingezonken ogen. 'Het gezicht vertoonde een uitdrukking zoals je die misschien bij een man kon aantreffen die (...) er zijn eer in stelt zich op geen enkele zwakheid van betekenis te laten betrappen en het kleine licht van de rede moedig hoog te houden tegen de duistere gewelddadigheid van de wereld in.' Dan komt zijn assistente hem in zijn overpeinzingen storen: 'Neemt u me niet kwalijk, Hofrat, baronnesse Von Rosenkotz wacht al tien minuten.' Het moge duidelijk zijn: Jan van Leyden ontpopt zich hier als niemand anders dan Sigmund Freud.En daarmee eindigt het schelmenstuk van de filosoof, die er als geen ander in slaagt zijn eigen leer het 'kynisme' - te belichamen. Lennart Kik

Peter Sloterdijk, De Toverboom: het ontstaan van de psychoanalyse in het jaar 1785. Vertaald door Thomas Graftdijk, uitgeverij De Arbeiderspers, 320pagina's, f 46,—.

-De Krimpenaarten: de tuba, contrabas of grote trom. Het actieorkest bracht de eerste noten ten gehoren tijdens de menselijke 'Nee' voor de ingang van de KUB en bestaat nu uit zo'n tien muzikanten. Men is druk doende het repertoire uit te breiden, dat bestaat uit eenvoudige, uit het Brabantse ontsproten liederen die van een passende tekst zijn voorzien. De openbare repetities zijn op dinsdag en vrijdag van kwart over twaalf tot half twee bij het actiecentrum in de hal van gebouw P.

Avec Stupefaction Alle adhesiebetuigingen die eind vorige week bij de Psychologiefaculteit binnen waren zijn gebundeld en wachten op verdere vermenigvuldiging en verzending, al is nu nog onduidelijk in welke vorm dat zal gebeuren. Zeker is dat de minister en de adviseur voor de sociale wetenschappen een bundel adhesiebetuigingen zullen ontvangen. Prof. Peeters over, de internationale reacties: 'De Amerikanen zeggen 'hoe kun je dit doen', zij zijn echt stomverbaasd. De Fransen formuleren dat emotioneler 'avec stupefaction'. Uit heel Europa komen reacties waaruit blijkt dat men dit beleid in Nederland nu juist niet zou verwachten.' Bij de Letterenfaculteit is al duidelijk welke vorm haar bundel adhesiebetuigingen zal krijgen. Uit de ± 150 reacties kiest ieder werkverband 10 brieven die samen

met een lijst van integrale reacties en een citatenparade gebundeld worden als bijlage van het onlangs verschenen witboek. Secretaris Theunissen is trots op de erkenning van en lof voor de vijf jaar jonge Letterenfaculteit die uit de brieven blijkt. 'Het wordt steeds moeilijker voor de minister om overplaatsing te beargumenteren'. De bekende Amerikaanse taalkundige Noam Chomsky stuurde twee brieven. Eén aan het adres van Deetman, de andere is afgelopen maandag gepubliceerd in NRC-Handelsblad. Hij noemt de Tilburgse faculteit daarin een van de beste instituten van de wereld. Overplaatsing? Bedreiging? Een fraaie reactie van een Chinese hoogleraar. Hij feliciteert Deetman met het bestaan van deze unieke Letterenfaculteit.

Schrij/actie: 'Leer Deetman Lezen' Onder het motto 'leer Deetman lezen' onderneemt de Letterenfaculteit van de Universiteit van Amsterdam een schrijfwedstrijd als protest tegen de plannen van de minister. Via verhalen, essay's, gedichten of stripverhalen wordt het ongenoegen hierover gespuid. De inzendingen worden beoordeeld door Kees Fens, Hedy d'Ancona en Doeschka Meijsing. De literaire waarde geldt als eerste beoor-

delingscriterium. De maximale lengte is 1500 getypte woorden. Opsturen voor 20 november naar P.C. Hoofthuis o.v.v. 'Leer Deetman Lezen', Spuistraat 134, 1012 VB Amsterdam. vervolg van pag. 1

'Procedure ligt al vast' van de bewindsman op dit punt geen nader overleg. En vorige week vrijdag, de dag na de bekendmaking van het alternatieve plan van de VSNU, presenteerden de belde katholieke universiteiten, Nijmegen en Tilburg, een gedetailleerd samenwerkingsplan, dat naadloos paste bij de Utrechtse opstelling: overname van het door de minister bepaalde bedrag, gekoppeld aan een eigen invulling daarvan. De woordvoerders van de drie grote fracties in de Tweede Kamer wilden maandag niet op het VSNU-alternatief reageren. Lansink (CDA) en Franssen ( W D ) verwezen naar de uitgebreide commissievergadering die de Tweede kamer 19 november aan de bezuinigingen op het wetenschappelijk onderwijs zal wijden en P v d A woordvoerder Wallage toonde zich geïrriteerd door het feit dat hij de inhoud van het alternatief uit de krant had moeten vernemen. 'Als de dames en heren het fatsoen hadden om het ook naar de Kamer te sturen, zou ik erop kunnen reageren. Dat doe ik nu dus niet.' R.P./UP 31 o k t o b e r 1986

\^afnu kunt u Intennediair (weekblad ènjaarboek) al 12 maanden vóór a&tuderen kosteloos ontvangen. Studierichtingen die voor een gratis abonnement in aanmerking komen: Alle technische wetenschappen, accountancy, actuariële wetenschappen, andragogie, bedrijfskunde, bestuurskunde, biologie, chemie, culturele antropologie, economie, econometrie, farmacie, geodesie, geofysica, geologie, informatica, pedagogie, planologie, politicologie, psychologie, rechten, sociologie, sterrenkunde, wisen natuurkunde.

Intermediair Jaarboek: een handzaam handboek met alle ins en outs over het zoeken naar en vinden van werk. Plus uitgebreide informatie over 260 belangrijke Nederlandse ondernemingen.

Voor een folder met aanvraag formulier kunt u terecht bij:

KU Brabant: DEA/Studentenadministratie, gebouw B

Intermediair weekblad: het meest complete overzicht van vacatures voor personeel met een academische of HBOopleiding. Plus diepgaande achtergrondinformatie over arbeid, techniek, wetenschap en andere spraakmakende items uit de samenleving.

MEDEDELINGEN

V

ALG

INLEVEREN KOPY MEDEDELINGENPAGINA De redactie van de mededelingenpagina in Univers is in andere handen geko men Door het vertrek van Henny Walter naar DSW per 1 september jongst leden dienen de berichten voor deze pagina nu op het secretariaat van de af deling Pers en Voorlichting ingeleverd te worden (kamer B205) Regelmatig blijkt dat de juiste data voor het inleveren van de berichten met be kend zijn Dit is altijd een week voor de verschijningsdatum van het gedrukte nummer Te laat ingekomen medede lingen worden als regel met geplaatst De mededelingenpagina is uitsluitend bedoeld voor berichten van faculteiten die betrekking hebben op de studie en voor mededelingen van het centraal bestuur van de Universiteit Nieuwsen achtergrondverhalen kunnen onder de aandacht van de redactie van Univers worden gebracht

AVONDSTUDENTENVERENIGING De avondstudentenvereniging 'Tot Persistit' organiseert op 6 november in de PUF een informele voordracht Mr C Liesker, advokaat en procureur in Eindhoven zal, naast zijn specialisa tie huurrecht, ook wijzen op het span ningsveld tussen theorie en praktijk Meer concreet hoe verhoudt zich de kennis tijdens de opleiding verworven tot de kennis die in de praktijk nodig is Blijkbaar schort hier wat aan, gezien de opmerking van een sollicitant die 'de advokatuur zo weinig juridisch' vond Dat belooft wati Om de discussie vlot van start te laten gaan, lijkt het ons nuttig tevoren wat vragen in te dienen, zodat mr Liesker aan de hand daarvan zijn betoog op kan bouwen Stuur ze naar Tot Persistit, p/a Loblaan 75, 5056 NP Berkel Enschot WIJ verwachten weer een enorme op komst op donderdag 6 november van af 19 30 uur in de PUF

SOCRATES PRIJSVRAAG 1986 ter bevordering van de wetenschappe lijke verdieping van de humanistische levens en wereldbeschouwing 1 Gevraagd wordt een artikel te schrijven van ten hoogste vierdui zend woorden over het volgende onderwerp Welke (mogelijke) gevolgen op sociaal cultureel terrein hebben de nieuwe inzichten in de natuurwe tenschappen, in het bijzonder de f u sica' Welke consequenties voor een humanistische mens en we reldbeeld kunnen hieruit voortvloeien' 2

3

Deelneming aan deze prijsvraag staat open voor iedereen die op de sluitingsdatum van 1 januan 1987 de leeftijd van 35 jaar nog met heeft bereikt De inzendingen zullen worden be oordeeld door een jury, benoemd door het bestuur van de humanistische Stichting Socrates

4

De deelnemers krijgen bericht van de uitslag, die in het voorjaar van 1987 bekend zal worden gemaakt Publicaties van de bekroonde in zendingen vinden plaats in het hu manistische tijdschrift voor weten schap en cultuur Rekenschap 5 Er worden twee prijzen uitgeloofd, groot f 1 0 0 0 , - en f 5 0 0 , - Het

Univers

auteursrecht blijft bij de schnjver berusten 6 In gevallen waarin dit reglement met voorziet, beslist de jury 7 Door deelneming aan deze prijs vraag verklaart men zich acoord met de voorwaarden om aan deze prijsvraag mee te doen en met de uitspraak van de jury, waartegen geen beroep mogelijk zal zijn 8 Inzending te nchten aan Stichting Socrates, Postbus 114, 3500 AC Utrecht

morgen. Oratie, Kluwer Deventer, 1986 (ISBN 90 312 0387 4) Plus Ultra Bijdragen over werken en met werken en het sociale zekerheids recht, Kluwer Antwerpen, 1986 (ver schijnt eind december)

W I J Z I G I N G in het HOORCOLLEGErooster voor Inleiding Sociaalrecht Het/joorcollege Inleiding sociaal recht (onderwerp sociale zekerheid) van maandag 17 november a s wordt ver schoven naar dinsdag 11 november aanvang 17 30 uur plaats AZ 10

BIEREN UIT DE ARCENSE BROUWERIJ Deze herfst organiseert de Personeels vereniging weer een bieren-avond Tij dens deze avond staan de bieren uit de Arcense Brouwerij centraal Deze kleine brouwerij heeft het gepresteerd om in een betrekkelijk korte tijd het Nederlandse bieraanbod met een respectabel aantal nieuwe speciali teiten uit te breiden De personeelsver eniging wil u op deze avond kennis la ten maken met een aantal hoogstand jes uit dit bijzondere assortiment Het spreekt voor zich dat het proeven weer vergezeld zal gaan van enige informatie over deze bieren, zodat met alleen de stemming maar ook uw bierkennis zal toenemen De ARCENSE BIEREN AVOND zal gehouden worden op vrijdag 7 november 1986 aanvang 20 30 uur De toegang tot deze avond is voor PV leden GRATIS! Introducees en niet-PV leden betalen een toegangsprijs van f 5, â&#x20AC;&#x201D; per persoon Voor inlichtingen en inschrijvingen voor deze bieren avond kunt u terecht bij Thijs van Erve, gebouw P, kamer P 1 2 2 1 , tel 2445 LET OP Inschrijven voor dinsdag 4 no vember 1986 Geef aan of u PV-lid bent en of u introducees meebrengt

r

juR

KEUZEVAK SOCIALE ZEKERHEIDSRECHT (aanpassing studiegidsinformatie) Vakkode680 114 Thema Werkloosheid in het sociale zekerheidsrecht In een vijftal inleidende colleges wor den aan de hand van de verplichte literatuur aspecten belicht van de wer kloosheidsproblematiek in het geldend en komend sociale zekerheidsrecht De stelselherziemngsvoorstellen komen hierbij inzonderheid aan bod, evenals het onderzoek naar regelingen en jurisprudentie I V m passende arbeid, arbeidsplicht van de partner. Daarna wordt tijd ingeruimd voor per soonlijke werkzaamheid van de stu dent, die een werkstuk schrijft over een deelonderwerp van de behandelde problematiek Rond Pasen wordt dan een studiedag ingelegd waarop de persoonlijke bijdragen met elkaar gecon fronteerd worden Uiterlijke inleverdatum van het werkstuk 10 mei 1987 De uitwiseling met Leuven vindt uit zonderlijk dit jaar in het tweede semester plaats, gezien het uitwisse lingsproject dat op 10,11 en 12 december 1986 plaatsvindt (zie aankondiging hierover in Univers no 6 d d 3/10/1986) Inschrijving op mededelingenbord tus sen lokalen B 847 en B 836 Verplichte literatuur Pieters, D , Aan het werk Beschou wingen over het arbeidsethos in het so ciale zekerheidsrecht van vandaag en

TENTAIVIENS Mondeling tentamen burgerlijk recht A (privaatrecht MA) en burgerlijk recht B (privaatrecht IA) LET OP ZIJ die mondeling tentamen burgerlijk recht A (privaatrecht MA) en burgerlijk recht B (privaatrecht IA) willen doen omdat zijn 3 maal vruchteloos hebben deelgenomen aan het schriftelijk tenta men van deze vakken, dienen dit uiter lijk 12 november 1986 aan te vragen bij Bur Examens (Wilt u als docent op het tentamenbnefje Mr M v Laarho ven invullen)

r

soc

CBS-AFSTUDEERPROJECT O N DERWIJSSOCIOLOGIE In het kader van een CBS onderzoek naar ontwikkelingen in het onderwijs sinds 1950, is er ruimte voor een of meer studenten in hun afstudeerfase die behulpzaam zijn bij het verzamelen van tijdsreeksen over allerlei facetten van het onderwijs (jongens, meisjes, technisch, algemeen onderwijs, klas segrootte, nchting, personeeluitga ven, etc ) Dit afstudeerproject zal ge combineerd kunnen worden met een scriptie over oorzaken en gevolgen van onderwijsontwikkelingen, waarbij het verzamelde CBS-matenaal uitgangs punt IS Verdere inlichtingen Dr J Dronkers, P 1 202 tel (66)2261

V PSY/SOC DOCTORAAL TENTAIVIEN ONDERWIJS-WETENSCHAPPEN Het tentamen 'Onderwijzen en oplei den' vindt plaats op woensdag 14 ja nuan 1987 13 30 uur Opgave via de standaard formulieren voor 1 novem ber1986

r

ECO

TENTAMENS In verband met de overgang van mondelinge op schriftelijke tentamens voor een aantal vakken in de fiscaal econo mische en fiscaal juridische studiench ting geldt de volgende overgangsrege ling Ir^omstenbelasting-winst (tenta minatoren Drs A C Rijkers en Drs P H J Essers) en V e n n o o t s c h a p s b e lasting (tentaminator Drs J A G van der Geld) zij die voor 1 september 1985 het propedeutisch examen hebben gehaald kunnen mondeling tentamen blij ven afleggen Zij die na 1 september 1985 het propedeutisch examen heb-

ben behaald zullen schnftelijk tentamen moeten afleggen internationaal belastingrecht (tentaminator Drs A H M Daniels) zij die voor 1 september 1984 het propedeutisch examen hebben behaald kun nen mondeling tentamen blijven afleg gen Zij die na 1 september 1984 het propedeutisch examen hebben behaald zullen schnftelijk tentamen moeten afleggen

- De VERKIEZINGEN voor de instellingsraad en faculteitsraad zijn op 1, 2, 3 en 4 december Op 4 december sluiten om 14 00 de stembussen De UITSLAG van de verkiezingen zal zo spoedig mogelijk bekend gemaakt worden

Voor de post-doctorale studienchting geldt de volgende regeling. Inkomstenbelasting-winst (tenta minatoren Drs A.c Rijkers en Drs P H J Essers) en V e n n o o t s c h a p s b e lasting (tentaminator Dr J A G van der Geld) zij die stonden ingeschreven op 31 december 1985 kunnen mondeling tentamen blijven afleggen Zij die na 31 december 1985 voor het eerst stonden ingeschreven zullen schriftelijk tentamen moeten afleggen Internationaal b e l a s t i n g r e c h t (tentaminator Drs A H M Daniels) zij die stonden ingeschreven op 31 december 1984 kunnen mondeling tentamen blij ven afleggen Zij die na 31 december 1984 stonden ingeschreven zullen schriftelijk tentamen moeten afleggen

FVACATURES

r

THEO

VERKIEZINGEN VOOR INSTELLINGSRAAD EN FACULTEITSRAAD Op maandag, dinsdag, woensdag en donderdag 1, 2, 3 en 4 december 1986 vinden de verkiezingen plaats voor de instellingsraad en de faculteitsraad van de theologische faculteit voor het jaar 1987 De instellingsraad bestaat uit 6 leden en IS paritair samengesteld uit drie geledingen het wetenschappelijk personeel, de studenten en het administratief personeel Allen die tot een gele ding van de instellingsgemeenschap behoren hebben actief een passief kiesrecht voor de verkiezing van de instellingsraad De leden van de instel lingsraad worden gekozen voor een termijn van twee jaren met dien ver stande dat jaarlijks het mandaat voor een lid per geleding eindigt De raad kiest al dan met uit haar midden een voorzitter De faculteitsraad telt 9 leden, te we ten 4 gekozen leden uit de studenten, 4 gekozen leden uit het wetenschap pelijk personeel en de decaan Actief kiesrecht voor de verkiezingen van de faculteitsraad hebben het weten schappelijk personeel, de studenten en het administratief personeel aan gesteld bij het faculteitsbureau Het KIESREGLEMENT ligt ter inzage op het faculteitsbureau - Vanaf 3 november 1986 kan het KIE ZERSREGISTER ingezien worden op het faculteitsbureau, kamer T37 Tot 13 november kan ieder correcties aan vragen op dit register bij de verkie zingscommissie Bij beroep beslist de voorzitter van de instellingsraad Na 16 november is geen beroep of cor rectie op dit kiesregister meer moge hjk KANDIDAATSTELLING vanuit de geledingen geschiedt via vastgestelde formulieren Deze formulieren zijn verkrijgbaar op het faculteitsbureau ka mer T37 De eigen kandidaatstelling dient van ondersteuning blijk te geven door middel van minimaal 5 handtekeningen voor het wetenschappelijk corps en voor de studenten en mini maal 3 handtekeningen voor het ad ministratief personeel Op woensdag 19 november 14 00 sluit de periode van kandidaatstelling De commissie brengt de uitslag hiervan ter openbare kennis

De verkiezingscommissie

BIJ de Stichting Economisch Instituut Tilburg is vacant de functie van ADMINISTRATIEF MEDEWERKER (M/V) voor 4 dagen per week De werkzaamheden omvatten het verzorgen van de salansadministratie ten behoeve van 150 a 200 ex terne part time medewerkers van de Afdeling Informatica Onderwijs, het fungeren als intermediair tussen het instituut en het externe administra tiekantoor en als vraagbaak voor het personeel van het instituut voor wat betreftdesalarisadministratiet b V ca 35 interne medewerkers Vereisten opleiding H A V O / V W O plus MBA, in staat zijn om op basis van de output van een geautomatiseerd administra tiesysteem correctieboekingen en controlewerkzaamheden uit te voeren, leeftijd bij voorkeur minimaal 25 jaar Nadere inlichtingen bij de heer J van Nieuwstadt, tel 2764 of bij Prof dr W van Hulst, tel 2490 Sollicitaties bin nen 14 dagen te nchten aan het E I T t a V J van Nieuwstadt

Voor de Dienst Bouw en Huishoudelij ke Zaken/afdeling Post en Bewaking en Intern Transport vragen wij een INVALKRACHT(M/V) POST/BEWAKING/ INTERN TRANSPORT (vac nr 166) Functie-eisen bereidheid en gelegenheid hebben om in principe op alle dagen (ook in de avonduren en op zaterdagen) opgeroe pen te worden, woonachtig zijn op korte afstand van de Universiteit, - bij voorkeur enige ervaring in een soortgelijke functie, bereidheid om het basisdiploma Be veiliging te halen Salaris mm f 12,37 en max f 17,94 bruto per uur, exclusief vakantie en vakan tiedagentoeslag Informatie bij de heer C Boor, afde lingshoof Post, Bewaking en Intern Transport, tel 013 662110 Sollicitaties schriftelijk, onder vermelding van het vacaturenummer op de enveloppe aan het Hoofd van de Dienst Personeelszaken, postbus 90153, 5000 LE Tilburg

>

"

"CV

31 oktober 1986

MEMO

Studentenx

ten van het diplomatieke verkeer. Beide lezingen worden gehouden in AZ111, aanvang 10.00 uur. Toegang is gratis.

INTEGRAND Integrand zoekt actieve Rechtenstu­ denten ter uitbreiding van haar bestuur. Integrand is een door studenten geleid bemiddelingsbureau dat bemiddelt tussen bedrijven en overheid enerzijds en gevorderde doctoraalstudenten anderzijds. Momenteel zoekt INTEGRAND docto­ raal­rechtenstudenten, welke gedu­ rende minimaal 1 jaar, 1 dag per week beschikbaar zijn. Interesse, bel of kom langs: tel: 013­635612. Kamer O 7. P.S. De sluitingsdatum is 16 november 1986. D I P L O M ^TIEKE D A G (VITE) Op 6 november organiseert de Vereni­ ging voor Internationale Tilburgse Eco­ nomen en Juristen een studie­ en voor­ lichtingsdag rond het thema 'Diploma­ tie, theorie en prak*"k'. Het ochtendproc, mma omvat twee lezingen waarin een aantal theoreti­ sche aspecten van het diplomatieke bedrijf aan de orde komen. Drs. Gill, Vakgroep Volkenrecht RUU bespreekt de relatie tussen misbruik van diplomatieke status en terroristi­ sche activiteiten. Mr. J.W. Maas Geesteranus, Min.v. Buitenl. Zaken gaat in op een aantal juridische aspec­

Menu

M A A N D A G S 11 kerveboep of mozateksoep gehaktbat of gepaneerde speklap uiensaus ­ andijvie a la crème of koolraap met melksaus pommes pin of gekookte aardappelen Veg bnjtne bonenschotel selderie' wortelsalade DINSDAG 4/11 oxtail claire of fcalfssoep bams gofeng kroepoek mini loempia foe yong hal met garnalen saus of rundervink ­ ratatouille gekookte aardappelen bami goreng ­ loempia foe yong fiai ­ saus WOENSDAG 5/11 taugêsoep of preisoep peperburger of varkenslapje groene pepersaus srrtjboontjes of schorseneren met bechamensaus patates frites of gekookte aardappelen Veg

hamburger ­ snijboontjes patates frites DONDERDAG 6/11

(uliennesoep of tomatensoep kip kemetagout doperwten njst of rookworst espagnolesaus stamppot boerenkool Veg Tahoe stamppot boerenkool groentesaus VRIJDAG 7/11 gebonden groentesoep of heldere seldertesoep kabeljauw tn beiag of roomburger ravigottesaus worteltjes of gemengde sla gebakken of gekookte aardappelen Veg, gevuld flensje worteltjes gebakken aardappelen

Het middagprogramma staat in het te­ ken van de werving, selectie bij scho­ ling van afgestudeerden die belangstel­ ling hebben in een baan bij de Buiten­ landse Dienst van het Min. v. Buitl. Za­ ken. Om geïnteresseerden de gelegenheid te geven op een zo ongedwongen mo­ gelijke manier iets op te steken over het werk van diplomaten en de opleiding daartoe is gekozen voor de volgende opzet: ­ Gezamenlijke lunch van de deelne­ mers met medewerkers van het Minis­ terie: ­ Voordracht van Dhr. de Heer, A f d . Scholing, werving en Selectie over de werkzaamheden van zijn afdeling; ­ 'Informeel samenzijn' met een aantal oud­Tilburgers nu werkzaam, c.q. in opleiding bij het Min. v. Buitl. Zaken. (PUF­ruimte) Onder het genot van koffie of thee kun­ nen de deelnemers oud­studenten/di­ plomaten in spé aan de tand voelen over hun ervaringen. Inschrijving voor het middagprogram­ ma (max. 50 pers.) moet vooraf ge­ schieden in de Vite­kamer (O 25).

EXCURSIE E.E.G.

PERIODE 3 T / M 7 NOVE MBE R

Veg

Voorafgaand aan de dag zal op de Vite­ kamer (O 25) een voorbereidingbundel verkrijgbaar zijn, kosten van deze bun­ del + lunch in de P.U.F, f 7,50.

sla

Excursie naar de EEG: op 13 november. Er zal op deze dag aandacht worden besteed aan verscheidene aspecten, waaronder de mogelijkheden tot aan­ werving en stage bij de E E G, machts­ verhoudingen tussen de E G­lidmaten, de ontwikkeling van de E uropese In­ dustriepolitiek, gezondheids­ en veilig­ heidsnormen binnen de E G en de eco­ nomische positie van de E E G ten op­ zichten van de Verenigde Staten en Ja­ pan. Inschrijving is mogelijk voor leden én niet­leden van Vite. Meer informatie is te verkrijgen in de Vite­kamer, gebouw 0­25. PES­excursies: In het kader van het Program in E uro­ pean Studies vinden dit najaar 4 be­ drijfsbezoeken plaats. Deze bezoeken worden in principe georganiseerd voor Amerikaanse studenten, maar het is voor Vite­leden mogelijk om er aan deel te nemen. De volgende bedrijven wordt een be­ zoek aangedaan: Océ op donderdag 30 oktober Unilever op donderdag 6 november Heineken op vrijdag 14 november Philips op dondei dag 20 november Inschrijfformulieren en informatie te verkrijgen in de Vite­kamer. Vite, vereniging van internationaal geïnteresseerde Tilburgse economen en juristen, gebouw O kamer 25. tel: 013­662722.

K M G KLYNVELD K R A A Y E N H O F PRIJS VOOR A C C O U N T A N C Y KMG Klynveld Kraayenhof & Co., accountants, zal in het najaar 1987 voor de tweede keer de KMG Klyn­ veld Kraayenhof Prijs voor Accoun­ tancy uitreiken. De omvang van de prijs is gesteld op f 5.000, — . Bovendien wordt een originaliteitsprijs van f 1.000,— uit­ gereikt. Met het toekennen van deze prijs voor Accountancy beoogt KMG Klynveld Kraayenhof & Co. de be­ langstelling te bevorderen voor on­ derzoek op de werkterreinen van de accountancy, zoals externe verslag­ geving, interne verslaggeving, admi­

Univers

nistratieve organisatie en theorie en techniek van de accountantscontro­ le; een en ander zowel in de private als de publieke sector. De prijs wordt toegekend aan de stu­ dent(e)/en) die in 1986 of 1987 aan een instelling voor wetenschappelijk onderwijs of in de NIvRA accountan­ cy­opleiding een scriptie heeft (heb­ ben) geschreven op één van de bo­ vengenoemde gebieden en daarbij naar het oordeel van de jury het beste voldoet (voldoen) aan de criteria. De scriptie dient als beoordelingsma­ teriaal voor het toekennen van de prijs en mag door maximaal twee per­ sonen zijn geschreven. Nadere informatie over deze prijs kan worden aangevraagd bij: KMG Klynveld Kraayenhof & Co. Bureau Vaktechniek Postbus 7137 1007 JC A M S T E R D A M tel. 020­5469111.

Wewit

7. The Law of Treaties concluded by International Organizations ­ Renata Sonnenfeld 8. Peaceful use of Outer Space ­ Dumi­ tra Popescu 9. Means and mechanisms of the im­ plementation of the humanitarian law ­ René Kosirnik 10. Development in the law of nationa­ lity ­ Ko Swan Sik 11. British Foreign Relations Law ­ St. John Bater (Glasgow) 12. Recent jurisprudence of the Inter­ national Court of Justice ­ Schneider (Tilburg) 13. Current legal problems in Internati­ onal Organization: selected issues ­ Ka­ rel Wellens (Nijmegen) De inschrijving van deze cursus staat open voor doctoraal studenten. De to­ tale kosten van het verblijf bedragen ongeveer f 1 . 8 0 0 , ­ , waarvan 50% door de student zelf betaald dient te worden. Course director van deze cur­ sus is drs. J . van Lith. Inlichtingen zijn te verkrijgen bij de heer Jan van Lith (tst. 2068) en bij Buro Buitenland (tst. 2236).

M E T S P O E D GEZOCHT Studente of afgestudeerde psycholo­ gie of sociologie die in samenwerking met de wetenschapswinkel en Valken­ horst (het FIOM­huis te Breda) een on­ derzoek wil doen naar het aansluiten van de werkwijze van het opvangcen­ trum op de behoeften van vrouwen die er verblijven. Dit onderzoek kan in het kader van Vrouwenstudies onderdeel zijn van het studieprogramma. Reac­ ties vóór 10 november, Margie Schuur tel. 366570 of Anne Verver 357169.

Vrouwent I N F a A V O N D ABOR TUS Deze avond wordt ingegaan op: ­ de wetgeving ­ emotionele aspekten ­ de hulpverlening De avond wordt gegeven n.a.v. een 'overtijd' onderzoek door twee mede­ werksters van hetV.G.H. Gemiddeld* vrouwen per week uit Tilburg e.o. ko­ men voor een abortus bij de Stimezo­ kliniek in E indhoven. Wij schrokken van dit hoge aantal. Van daaruit lijkt het ons goed een der­ gelijke info­avond te geven. Te meer daar vrouwen er vaak alleen voor staan en er nauwelijks met iemand over (kun­ nen) praten. Wij vinden het belangrijk dat vrouwen goed geïnformeerd wor­ den en dat er een plaats is waar vrou­ wen terecht kunnen voor ondersteu­ ning. Datum: 30 oktober. Aanvang: 20.00 uur. Plaats: Nieuwlandstr. 43, Tilburg.

Buro Buitenlandmm INTER-UNIVERSITY CENTR E DUBROVNIK Van 2­20 februari wordt aan het INTER­UNIVERSITY CE NTRE DU­ BROVNIK de cursus International Law and International Relations gegeven. De volgende onderwerpen zullen in de­ ze cursus aan bod komen: 1. The enlargement of the E .C.: inter­ nal and external consequences ­ Jan van Lith (Tilburg) 2. Unilateral act as a source of Interna­ tional Law ­ V.D. Degan (Zagreb) 3. E .E .C, external power in the light of the most recent practice development ­ Paolo Mengozzi (Bologna) 4. E xclusive economic zone in the new Law of the Sea ­ Vladimir Ibler (Zagreb) 5. Terror, terrorism in international law ­ Vojin Dimitrijevié (Belgrado) 6. Civil liability for pollution from ships ­ Hrvoje Kacic

Sport i KUB S P O R T C E N T R U M Judo beginners Op dinsdag van 17.45­18.45 uur is er voor beginners een nieuwe judocursus gestart. Deze sport kenmerkt zich door creatief bewegen, ledere spier van je li­ chaam heb je nodig, als je met je part­ ner aan het stoeien bent. De trainingen worden gegeven door Rob Pauel. Als je eens vrijblijvend wil kennismaken met deze boeiende sport, kom dan eens langs. Krachttraining nivo 2 (halfgevorderden) Op alle niveau 2 trainingen is er nog vol­ op plaats. Voor deze training hoef je je /7/ef in te schrijven! Als je belangstelling hebt, kun je ge­ woon langskomen. Trainingstijden nivo 2: Maandag: 19.15­20.30 uur 20.30­21.45 uur Dinsdag: 19.45­21.00 uur Woensdag: 18.00­19.15 uur Donderdag: 18.30­19.45 uur Ski-gymnastielc Vanaf woensdag 12 november start het ski­gymnastiekuurtje in de St. Maartenschool. Wil je goed voorbereid aan je ski vakantie beginnen dan is deze training een 'must'. Inschrijven in de sporthal. Voor alle trainingen is een sportkaart verplichtU SNERTcross Gezien de slechte weersomstandighe­ den van de laatste week, heeft Parcival besloten om op donderdag 13 novem­ ber de SNE RTcross te organiseren. Iedereen kan meedoen. Wat we vooral niet moeten vergeten is de heerlijke snertmaaltijd van Noud die na afloop wordt gegeven. Die donderdag zal er om 14.30 uur ver­ zameld worden op de sporthal, waarna gezamenlijk naar de Oude Warande (achter de Universiteit) gelopen wordt. De dames lopen 3,2 en de heren 6,7 ki­ lometer. De kosten voor deelname zijn f b, — . Parcivalleden mogen gratis meelopen. Je kunt je op het Parcival bord op de studentensporthal inschrijven. Kom eens langs op de boslooptraining o.l.v. Rob Pauel; iedere dinsdag om 15.30 en ieder donderdag om 14.30. Tot dan.

Agenda OKTOBER/ NOVEMBER VRIJDAG 31 OKTOBE R CtnecStta, 20.00 uur: 'Clockwork Orange' van Stanley Kubrick (t/m 5­11). Cinecrtta, 22.16Iwr: ' R A N ' van Akira i Kurosawa (t/fft 5­11). S c h o u w b u r g , 20.45 uur: studio: Ge­ broeders René en Frank Gfoothof met 'Epifanie'. (ook 1­t1). S c h o u w b u r g , 20. T5 uur: Opera Con­ cordia «iet ' i ' a i a r d'amtor' van Doni­ zetti. (ook2­11, 14.30U.). S c h o u w b u r g , 20,00 uur: Filmhuis: 'yWkfwechset' van Fassbmder ( t / m 1­ït>. S«^K>ttWb«f9, 22.16 uur; FümhuJs: 'Befte de Jour' vart F^s^'nder ( t / m 12­11). ZONDAG 2 NOVE MBE R M a r a n a t h a , 11.30 uur; E uchanstievie­ ring. Thema: leven en dood, dood en leven. Voorganger H. Lenders en H. Oude Munnink. IMoorderligt, 14.30 uur: Manifestatie Tilburg tegen Apartheid. Egelantier, 16,00 uur: Optreden in het kader van deanti­apartheid, MAANDAG3NOVEMBER S c h o u w b u r g , 20,15 uur: Het Neder landse Danstheater met drie ballettsn van Jiri Kylian. S c h o u w b u r g , 20,00 uur: Filmhuis: 'Warnung von einer Heiligen Nutte' van Fassbinder ( t / m 4­11), OJof, 21.00 uur; Jaarclub in auguratie. DINSDAG 4 NOVE MBE R ünh/ersitett, 20.00uur, AZ­10: Lezing door Peter Slotefdijk over 'Postmoder­ ne filosofie'. S c h o u w b u r g , 20,15 uur: 'Hootenan­ ny'. Unieke theaterproduktie o,a.v. theater Rozijn. ■ S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio; Saai met'Duitse Letters'. Regie: Martin van Veldhuizen. ' t H e k s , 21.00 uur: Seeldtheater vijf: trajekt/verfrommelde velien, Olof, 19,00 uur: Wild­maaltijd door de Vrouwelijke Gastronomen met aan­ sluitend een jachtfeest. WOENSDAG 5 NOVE MBE R S c h o u w b u r g , 20.16 uur: 'A Midsum­ mer Night's Dream' doofde 'Triad Sta­ ge Alliance uit Londen. Regie: John Strehtow. S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Tennis/ Theaterspet 'Deuce'. Regie: Annette Apon. S c h o i 5 w b u f g , 20,00 uur; Filmhuis­ 'Film en experiment'. DONDERDAG 6 NOVE MBE R COC­Koestraat 73, 21.00 uur; Open Podium Avond. Org. Homo Jongeren Tilburg. Universiteit, 20.00 uur, SZ­101; Polet Lezing 'Toegepaste Semiotiek' E mide Poppe over Ch, Metz' Filmsemiotiek, Olof, 19.00 uur: Lustrumbistrodoorde Mannelijke Gastrotximen, Universiteit, 10.00 uur, aula; Congres Mensenrechten. Org. Stud. Gen. S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Nieuwe mu­ sical 'Publiek' van Seth Gaatkema, Bopb Zimmerman en Willem Nijholt (ook 7 en 8­11 en 10­1II. Farce­theater, 20.30 uur: Mime Muziektfieater Samtia Salad.

6

Paradox, 22,00 uur: Dutch Connecti­ on.

31 oktober 1986

fQ

S c h o u w b u r g , 20.00 uur: Filmhuis: 'Der Handler der Vier Jahreszeiten' van Fassbinder ( t / m 8­11),

j

HPt^O^ STADSSCHOUWBURG

STADSSCHOUWBURG

'A Midsummer Night's dream'

STADSSCHOUWBURG

Duo Groothof speelt 'Epifanie' Na 'Broertjes' en 'Gebroed' is 'Epifanie' de derde voorstelling van de gebroeders Groothof met als inzet 'Wie is de baas?'. Waar het in 'Broertjes' nog om de macht in het grote bed ging, werd in 'Gebroed' de strijd over de hoofden van het zilveren bruidspaar en ouders uitgevochten. Hoe de tweestrijd in 'Epifanie' verloopt kunt u op vrijdag 31

oktober en zaterdag 1 november in de studio-zaal zien. In deze nieuwe voorstelling spelen Frank en René Groothof twee broers, die al zo'n tien jaar lang een theaterduo vormen. Zij besluiten een voorstelling te gaan maken op basis van 'Epifanie' van Louis Johan Carolina, een stuk dat handelt over een vastgelopen relatie tussen een man en een vrouw.

STADSSCHOUWBURG

op de bronnen: de brieven, gedichten, toneelstukken en verhalen van Kleist, Günderrode, Bettine von ArnimBrentano, von Savigny, Goethe e.a. Een toneelvoorstelling die via de discussies een licht werpt op de verhoudingen in het Duitsland van het begin van de 19e eeuw en de rol van de kunstenaar in de maatschappij, de voorwaarden waaronder mannen en vrouwen kunst bedrijven, en over de (on)mogelijkheden van de hedendaagse avantgarde in literatuur en toneel.

Baal: Duitse letteren Toneelgroep Baal speelt 'Duitse letters' gebaseerd op 'Kein Ort. Nirgends' van Christa WoK. Een ad hoe-productie van Het Genootschap. Te zien in de studio-zaai op dinsdag 4 november. Aanvang: 20.45 uur. Een vriendschappelijk treffen tussen vijf mensen. Vrienden, geliefden, verwanten. Intellectuelen en kunstenaars. De tijd waarin zij leven: een tijd van restauratie, repressie en reactie. Hun gesprekken: een poging aan die tijdgeest te ontstijgen. Verlichte discussies over natuur, wetenschap, politiek, literatuur (Goethe, Rousseau), toneel (Shakespeare), over de voor- en nadelen van het man- c.q. vrouw-zijn. Twee personen houden zich wat afzijdig. Met de conservatiecode hebben ze moeite. Een man en een vrouw. Allebei schrijver. De enigen in het gezelschap die elkaar niet kennen. Ze herkennen bij elkaar hun onvermogen, het compromisloze, het zoeken naar een taal buiten de conventie. Ze zoeken toenadering. Even lijken zij elkaar te vinden. Maar ze blijven gevangen in hun verscheurdheid en de beperkingen van hun sexe: het onvoorwaardelijke is onmogelijk. Voorgoed onmogelijk: zij zal kort daarop zelfmoord plegen, hij enige jaren later. Avantgardeschrijvers, stukgelopen op de muur van het maatschappelijke. Zijn naam blijft bewaard in de literatuurgeschiedenis: Heinrich von Kleist. Zij zal vergeten worden: Karoline van Günderrode. Hun minder radicale, absolute en zelfdestructieve vrienden leven voort: Bettine von Arnim-Brentano (schijfster, later ook politiek activiste), Carl von Savigny en Gunda von SavignyBrentano. De Oostduitse schrijfster Crista Wolf ensceneert in haar roman 'Kein ort. Nirgends' de fictieve onmoeting anno 1804 in eenTsuitenhuis aan de Rijn. Haar roman vormt de aanleiding tot een toneelvoorstelling die zich zowel op de tekst van Wolf baseert, als

In een regie van John Strehlow speelt de Traid Stage Alliance uit Londen 'A Midsummer Night's Dream' van Shakespeare. Een Engelstalige voorstelling die niet alleen heel geschikt is voor scholieren en studenten, maar ook interessant voor alle andere liefhebbers van de betere Shakespearevertolkingen. Woensdag 5 november te zien in de schouwburg-zaal. Aanvang 20.15 uur. Het bekende verhaal van Puck, de dienaar van Oberon, de koning van de Elven. Hij is nogal slordig met het bereiden van een zeer sterk, de geslachtsdrift opwekkend liefdesdrankje. Hij behandelt er enkele mannen en vrouwen mee die vervolgens voortdurend op elkaar verliefd worden en weer wisselen met een meer dan gewone snelheid. De daaruit voortvloeiende mixture van klucht, toverij en romantiek maakt 'A Midsummer Night's Dream' tot een van de meest vindingrijke en geliefde blijspelen van Shakespeare. De Triad Stage Alliance heeft de oosterse sfeer als uitgangspunt genomen voor deze productie en laat die ook terugkomen in de muziek, de kostuums en het spel.

TEXTIELMUSEUM

Fotograaf Berssenbrugge De internationaal v e r m a a r d e f o t o graaf Henri Berssenbrugge (1873-1959) w e r k t e tusen 1901 en 1906 in T i l b u r g . H e t gemeentearchief v a n T i l b u r g h e e f t in 1956 een g r o t e collectie f o t o ' s en negatiev e n v a n h e m a a n g e k o c h t . Hieruit is een t e n t o o n s t e l l i n g s a m e n gesteld die n o g t o t en m e t 9 n o v . te zien is in het t e x t i e l m u s e u m . H e t zijn f o t o ' s zoals je ze thuis in het a l b u m van je o m a t e g e n k o m t . Vergeelde plaatjes m e t kartelrandjes. M a n n e n en v r o u w e n in v e r o u derde kleding aan het w e r k in de t e x t i e l , t h u i s of o p het l a n d . S o m m i g e beelden roepen de herinnering o p aan Ot en S l e n . Zoals die v r o u w in haar lange z w a r t e jurk en m e t k l o m p e n aan haar v o e t e n . M e t één h a n d l e u n t ze o p een spad e , de andere w i j s t naar de g r o n d . De f o t o g r a a f m a a k t e niet louter plaatjes. Hij schiep sfeervolle tafereeltjes, e x p e r i m e n t e r e n d m e t verschillende a c h t e r g r o n d e n . Deze t e n t o o n s t e l l i n g laat zien hoe m e n s e n t a c h t i g jaar geleden w a ren. S.R.

Oberon en Titania in 'A Midsummer Night's dream'

Sandberg en EIburg T w e e t e n t o o n s t e l l i n g e n . O p de beg a n e g r o n d een deel v a n W i l l e m S a n d b e r g s w e r k : Scheursels v a n S a n d b e r g . O p de eerste verdiep i n g een selectie v a n de m o n o prints, collages, t e k e n i n g e n en g o u a c h e s die J a n EIburg v o o r zichzelf m a a k t e t u s s e n 1948 en 1956. T w e e m a n n e n m e t verschillende stijlen, verschillende ged a c h t e s en onvergelijkbaar w e r k . W i e de exposites w i l gaan bekijk e n , kan ik dat alleen maar aanrad e n , maar laat hij of zij niet d e n k e n d a t beide t e n t o o n s t e l l i n g e n iets m e t elkaar t e m a k e n h e b b e n . W i l l e m S a n d b e r g (1897-1984) is in de eerste plaats b e k e n d als directeur v a n het Stedelijk M u s e u m in A m s t e r d a m . In deze f u n c t i e , maar o o k als a l g e m e e n t y p o g r a f i s c h v o r m g e v e r , p r o d u c e e r d e hij r u i m 250 c a t a l o g i , talrijke affiches, p a m f l e t t e n , r e c l a m e b o r d e n en b e d a n k briefjes. De g e s c h e u r d e v o r m is lang niet het enige k e n m e r k in zijn w e r k , maar w e l een v a n de o p v a l lendste. Deze t e n t o o n s t e l l i n g laat alleen het s c h e u r w e r k v a n S a n d berg zien: ' o m m e t e bevrijden v a n het klassieke t e k e n e n ben ik gaan s c h e u r e n de r u w e k o n t o u r b e v r e d i g d e m e s c h e u r e n heeft iets g e m e e n met beeldhouwen m e n bereikt het resultaat door w e g n e m e n t e g e n o v e r het t o e v o e g e n bij boetseren en in de s c h i l d e r k u n s t ' (omslag M u s e u m j o u r n a a l 1962) De expostie in de s c h o u w b u r g beg i n t m e t een g r o t e f o t o c o p i e v a n een b l a u w e g e s c h e u r d e vogel o p een w i t t e a c h t e r g r o n d . S a n d b e r g g e b r u i k t .veelvuldig het w i t . Het v o r m t de r u i m t e w a a r o p het felle r o o d , b l a u w en s o m s geel een extra intensiteit krijgen. Verder is de logica erg belangrijk in zijn w e r k . Een r e n n e n d i e m a n d overlapt d o o r een rode S en een b l a u w e M , de t i tel laat zich r a d e n : naar het S t e d e lijk M u s e u m . Een d a n s e n d e v r o u w en een j u i c h e n d e m a n v a n krantepapier, w a a r o m niet. Maar steeds w e e r w o r d t mijn blik g e t r o k k e n naar ' f e l i c i t a t i o n ' een ander w e r k van Sandberg. O p n i e u w een g r o o t w i t vlak, m e t d a a r o p alleen de letters die o o k de titel v o r m e n . V o r m , kleur en r u i m t e geven er echter een o n t e g e n zeggelijke u i t d r u k k i n g a a n . W i l l e m 'T HEKS

De Zomer Zaterdag 1 november, 21.00 uur. Entree f 7,50; CJ P-prijs f 5,00. Lessness is een theatergroep die deel uitmaakt van de Samuel Beckettvereniging. De groep beoogt de produktie en presentatie van theaterprojecten met een duidelijk literaire dan wel filosofische inslag van de geest van Iers/Franse schrijver Samuel Beckett. 'De Zomer', een stuk van Remain Weingarten, is een dramatische vertelling in 6 dagen en nachten waarin de hoofdpersonen, de geliefden, onzichtbaar blijven. Onder regie van Eddie Lint maakt Less-

S a n d b e r g is niet uniek m e t zijn s c h e u r t e c h n i e k , w a n t daarin w a ren kunstenaars h e m al v o o r . Hij w e e t er echter w e l een heel eigen sfeer aan mee te g e v e n . Ligt bij de t e n t o o n s t e l l i n g v a n S a n d b e r g de n a d r u k o p één aspect v a n zijn w e r k , ' V r o e g e r k o m t later', de expositie v a n J a n G. EIb u r g (geb. 1919) valt o p d o o r zijn veelzijdigheid. Inkttekeningen, kaarsvetschilderijen, fotomontages, g o u a c h e s en m o n o p r i n t s h a n g e n verspreid o v e r de r u i m t e . H e t zijn w e r k e n die EIburg m a a k t e tussen 1948 en 1956 en destijds slechts in kleine k r i n g v e r m a a r d w a r e n , o m d a t EIburg t o e n vooral b e k e n d w a s o m zijn d i c h t k u n s t . Ze w o r d e n nu v o o r het eerst g e ë x p o s e e r d , tegelijk m e t een n i e u w e b u n d e l m e t een g r o o t aantal reprod u c t i e s plus g e d i c h t e n , eveneens o n d e r de titel ' V r o e g e r k o m t later'. V o o r a l EIburgs m o n o p r i n t s z o u d e n de belangstelling v a n de kijker m o e t e n w e k k e n . Het stijl-verschil tussen de ' k a t t e n g r a u w ' , die je g r o m m e n d beloert en de w a r m e kleuren v a n 'de laatste der M o h i kanen' wekten bewondering op, v o o r deze dichter a n n e x k u n s t e naar. U i t b u n d i g e vrolijkheid in een g o u a c h e t e g e n o v e r een t e k e n i n g doordrenkt met soberheid. Die s o m b e r h e i d k o m t vaker t e r u g , o o k in EIburgs g e d i c h t e n . Als een v e r b i t t e r d e c o m m u n i s t balt hij s o m s zijn vuist en r o e p t en j u i c h t v o o r het proletariaat. W i e ' V r o e g e r k o m t later' bekijkt v i n d t het misschien moeilijk o m t e g e l o v e n dat EIburg zich uit bescheidenheid bij de literatuur w i l d e h o u d e n . Hij w i l d e liever een prima d i c h t e r zijn o m d a t anderen zo goed konden schilderen. J a n EIburg in gesprek m e t Erik Slagter: ' D e p r e n t e n , heb ik n o o i t g e m a a k t o m e r m e e naar b u i t e n t e t r e d e n . Dat g e b e u r t n u . Ik heb de b e s c h o u w e r niet w i l l e n v e r o n t r u s t e n , o m d a t er geen b e s c h o u w e r w a s . T o c h d e n k ik dat in s o m m i g e d i n g e n , o o k als je de titels ziet, er w e l v e r o n t r u s t e n d e z a k e n , in z i t t e n , misschien niet zo beeld e n d , maar w e l het idee.' De t e n t o o n s t e l l i n g in de stadss c h o u w b u r g l o o p t v a n 23 o k t o b e r t / m 24 n o v e m b e r . Het tijdschrift Sic publiceerde in het derde n u m m e r een lang interv i e w m e t EIburg. S u s a n n e Rakels ness van 'De Zomer' een voorstelling vol humor, ironie, spanning en geheimzinnigheid. THEKS

Theatre de Galafronie Zondag 2 november 14.00 uur. Entree f 3,50. Theatre de Galafronie was vorig seizoen voor het eerst te zien in 'T HEKS met de schitterende voorstelling 'Paddesoep'. Dit jaar komen zij terug met een splinternieuwe muzikale creatie: Transit. Transit is een tragi-komisch spektakel over de overgang van leven naar dood.

fi

Jos, schaam je diep De Landelijke Studentenvakbond (LSVB) heeft maandag een dag lang de verdieping van de VSNU in het kantorencomplex Leidseveer in Utrecht bezet gehouden. Aanleiding voor de bezetting vormde het alternatieve bezuinigingsplan dat de VSNU vorige week bekend maakte. Hiermee heeft de VSNU de verschillende universiteitsraden, die zich tegen de bezuinigingen hebben uitgesproken of daarover nog in beraad zijn, voor een voldongen feit geplaatst, aldus de bezetters. De eerste schreden in het gebouw waren gemakkelijk. Een vriendelijke ambtenaar die haar pasje gebruikte om binnen te komen hield de deur open. Maar een kwartier later probeerde de politie al via de trap naar binnen te stormen. A/let behulp van aangesleepte stoelen en tafels werd dit verijdeld. Wanneer de telefonistes eenmaal met zachte hand verwijderd zijn (onder protest: 'Maken jullie je studie maar af en ga werken bij een uitzendbureau'), kan met het andere doel van de bezetting - het vergaren van informatie - begonnen worden. Wat er in de computer zit, wordt op meegebrachte floppydisks gekopieerd. De archieven worden nagezoch op eventuele vertrouwelijke reacties van de verschillende CvB's op de bezuinigingen. Rond drie uur is er nog steeds niets belangrijks gevonden. Alleen stukken, die zwart op wit de lijdzame houding van die CvB's verwoorden, lijken bruikbaar voor volgende acties. 'Het is hier een soort papierwinkel', aldus een van de bezetters: 'Al het geld dat hier

Kortstondige flirt

LEKKENDE

KRANEN

Hoe nu ? Heeft de KUB z'n ziel verkocht aan de duivel die in Nijmegen woont'' Dat zou je haast geloven als je leest wat de Volkskrant schrijft over het convenant tussen Tilburg en Nijmegen 'Hoewel de besturen van beide universiteiten het hoge woord nog nauwelijks over hun lippen krijgen, ligt het bij de vrijdag gepresenteerde samenwerkingsovereenkomst meer voor de hand te denken aan een blijvende verbintenis dan aan een kortstondige flirt om de bezuiniginsplannen van Deelman met gedeelde smart op te vangen', al- je bedenkt dat die signatuur, aldus het meest informatieve och- thans in Tilburg, sinds jaar en dag tendblad vorige week zaterdag. niks meer voorstelt En rector de Nederland kan, vindt de VolksMoor heeft die bijzondere krant, wel met minder universitei- bestaansreden van Tilburg ook al ten toe en een fusie van de twee ka- mm of meer ontkracht 'Datwijeen tholieke instellingen komt dan in katholieke universiteit zijn is toeval', het verschiet. De Volkskrant: 'De heeft hij onomwonden verklaard, vraag naar katholiek universitair on- ook al zal het Stichtingsbestuur van derwijs IS met van dien aard dat al- deze instelling zich na die uitspraak leen op grond daarvan het te pletter zijn geschrokken Een unibestaansrecht van twee mm of versiteit die zich met op de bijzonmeer volwaardige universiteiten dere status laat voorstaan kun je kan worden verdedigd' om die reden ook met opheffen Maar fuseren op grond van de sig- Maar ook het regionale argument natuur IS natuurlijk een lachertje als zo'n grote provincie als Noordvoor apparatuur gebruikt wordt, kan beter besteed worden aan onderwijs verbetering.' Een nietszeggende brief van Van Kemenade is aanleiding voor een telexbericht naar de vroegere minister van onderwijs: 'Jos, we hebben al je brieven gelezen, schaam je diep.' Ondertussen verspreidt de politie het bericht dat de bezetting opgeheven zou zijn. De aktievoerders

worden 'bezoekers' genoemd en zouden een vergadering van de VSNU bijwonen. Niets van dat al. Na een onderhandeling met de voorzitter van de VSNU van bijna twee uur, komt de delegatie met lege handen terug. Het wachten is op de aanstaande ontruiming. Of op de gebeurtenissen die nog later zullen komen. De flappen in de vergaderzaal, die het schema van de bezuinigingen uit-

LAZARUS, het verhaal van een wederopstanding 9 Tante Cora 's wellust blijkt ontembaar. En tijdens de eerste schooldagen, merkt Daan hoe zijn psyche van alle ontberingen de dupe dreigt te worden. Langzaam druppelde het lokaal vol met studenten. Daan was gelukkig heel vroeg zodat hij een prima plaatsje had gevonden op de eerste rij. Zo zou hem niets ontgaan. Hij was hondsmoe. De afgelopen nachten was tante Cora bhjven spoken, met ongekende ijver en doortastendheid. E)aan had gesmeekt hem te sparen, zijn ethische normen te eerbiedigen. Hij had haar proberen uit te leggen wat liefde voor hem betekende, maar zijn woorden waren als snel verdampende druppels op een gloeiende Cora. Vooralsnog schenen zijn ouders niet op de hoogte van het onheil dat de tante onder hun dak aanrichtte. Natuurlijk was het niet aan hen voorbijgegaan dat hij er niet florissant uitzag, maar zij schreven dat toe aan de eerste schooldagen en de opwinding en emoties die deze teweeg brachten, zoveel nieuwe indrukken. Daan ordende zijn tafeltje. Hij schoof met zijn pen, potiood, gummetje, puntesüjper, houtvrij aantekenpapier en het carbonnet je voor een doorslag (mocht het origineel zoek raken) en toen hij klaar was keek hij tevreden naar zijn compositie. De hoogleraar was er nog niet. Joyce inmiddels wel. Zij groette Daan toen ze hem ontdekte, maar hij begroef zijn hoofd m zijn armen en negeerde haar. 'De pijn,' fluisterde hij tegen zichzelf,'kan ik hem verdragen...?' 'We slapen al?' hoorde tuj plotseling een piepende, maar onmiskenbaar mannelijke stem aan hem vragen. Daan schrok op. Links van hem begonnen twee meisjes te grinniken. De hoogleraar was binnen. Er zeeg een stilte neer over de hoofden en alle bukken volgden de kromme, lange man die in de ene hand een boekentas droeg en met de ander een gitaarversterker torste, terwijl een microfoontje om zijn nek bimgelde. 'Van mijn zoon, 'piepte hij, zijn rug naar het twintigkoppig auditorium gekeerd,'maar altijd nog beter dan die apparatuur van hier... hoe krijg ik dat ding aangesloten.' Daan keek om zich heen, schatte de grootte van het publiek en draaide zich toen weer om naar de hoogleraar die driftig pogingen ondernam zijn apparaten aan de praat te krijgen. 'Pardon mijnheer,' sprak Daan,'nusschien is het gezien de grootte van het lokaal en het aantal studenten niet nodig dat uw college wordt versterkt...' 'Natuurlijk wel!' riep de hoogleraar zich omdraaiend,'hoe kan ik David Hume op emge wijze voor U gestalte geven als aan dat sopraantje van mij niet een vleugje reverb wordt toegevoegd... galm, als U wilt...' Daan knikte. Inderdaad. Bij David Hume lag dat anders. Die kende hij toch! Dal was toch die Univers

Brabant kan met zonder eigen uni- van het aantal zelfstandige universiversiteit! - mag voor de Volkskrant teiten 'Dat kan bij wijze van spreke met tellen De afstand tussen Til- door fusie van twee instellingen'. burg en Nijmegen blijkt, vanuit Het IS toch onwaarschijnlijk dat van hoofdstedelijk perspectief 'te over- Lieshout tijdens deze oprisping in zien' Maar wanneer dat een argu- het bijzijn van zijn baas en partijgement voor samenvoeging mag zijn noot niet aan de twee katholieke inkun je wel een heel andere reeks stellingen heeft gedacht^ van fusies bedenken Waarom met Diezelfde Van Lieshout vermeed bij één grote, algemene Randstadum- de presentatie van het convenant versiteit? Dat zou pas lekker oprui- overigens zorgvuldig het woord fumen. sie in de mond te nemen We De suggestie om te fuseren hadden moesten begrijpen dat de bilaterale we trouwens eerder gehoord. Vlak overeenkomst de deur openzette na de bekendmaking van Deet- naar meer bestuurlijke samenwerking m de toekomst Maar verder mans plannen kwam PvdAkamerlid Wallage al met het idee was het convenant nu juist bedoeld Waarschijnlijk teruggefloten door om de onafhankelijkheid van de twee universiteiten tegenover elzijn fractie slikte de solialist het voorstel even later weer in Maar de kaar te profileren geest was uit de fles Prof H.G Van Wie kun je nog geloven? Het is toch Bueren, voorzitter van de Raad van al zo moeilijk om m deze hektische Advies voor het Wetenschapsbe- dagen feiten en fictie gescheiden te leid, zei laatst m (alweer!) de Volks-houden Welke geheime stratekrant. 'Ik vraag me af of het met ver- gieën spelen er door de hoofden standig IS eens te kijken of de uni- van plaatselijke, provinciale en lanversiteiten van Nijmegen en Tilburg delijke bestuurders? Zeer binnenvolledig kunnen samengaan' kort zal m elk geval blijken of DeelZelfs ir. W van Lieshout, de voorzit-man zijn moorddadige voorneter van het Nijmeegse universiteits- mens alsnog ten uitvoer wil brenbestuur, betoogde zeer recent - in gen. En ook of Tilburg op langere een debat met onderwijsminister termijn naar de duivel mag lopen. Deelman - dat Nederland zou moeTwan Geurts ten streven naar een vermindering beelden, worden volgeschreven. 'Sept. 1988, universiteiten worden per opbod aan het bedrijfsleven verkocht. Bij gebrek aan belangstelling stopt de veiling.' Kwart over zeven, wanneer alle aanwezige drank min of meer op is, breekt de politie door de barricades. Niemand wordt gefouilleerd, alle stukken zijn overigens al het gebouw uit gesmokkeld. Wat rest, zijn de kerstversieringen die

de bezetters hebben opgehangen, en een actiepamflet, dat de volgende dag, bij het aanzetten van de computer, voortdurend over het scherm zal lopen. UP

door Jaap Houdijk

Schot van: 'het is niet in strijd met de rede om de vernietiging van de hele wereld te verkiezen boven een wondje aan mijn vinger!' Ha! Nu al wierp zijn voorstudie vruchten af! De hoogleraar gaf de strijd met de electronica op, maar hield de microfoon in zijn hand. 'Dames, heren, het vergt enige fantasie, maar ik vraag U zich voor te stellen dat de microfoon wérkt, zodat mijn stem U niet al te zeer vermoeit... Goed. Dames, heren, David Hume, een man van fraaie uitspraken. Ik mag aannemen U nog geheel onbekend...' Wat! dacht Daan. Onbekend! De man van: 'het is niet de vernietiging van de hele wereld, het is een wondje aan mijn vinger dat een reden heeft'. Nee, zo was ie niet. Maar Daan kende hem. Hij keerde zich naar zijn buurman die verveeld in zijn neus f)euterde. 'Ik heb hem gelezen, Hume,' fluisterde Daan en draaide zich om naar het meisje dat rechts van hem zat, 'Hume, van: 'de vernietiging van een hele vinger is..." Het meisje keek hem een kort moment ongeïnteresseerd aan. Opgewonden staarde Daan naar de hoogleraar, hopend op een gelegenheid zijn kennis te spuien. De hoogleraar kwetterde echter door en besteedde aan Daan niet die bijzondere, die broodnodige aandacht. Daan zocht naar Joyce en zag haar achter in het lokaal naar het plafond staren. 'Joyce,' fluisterde hij. 'Joyce, verdomme, Joyce, Hume ken ik! 'De reden van de wereld is dat iedereen een wondje...' Maai Joyce luisterde niet. De leraar deze keer wel. 'Ik geloof, dat de heer op de voorste rij iets te zeggen heeft. Ik bid U, zo het een bijdrage levert aan het verstaan van Hume, spreek op...! En Daan keek de man recht in de ogen:' een stelling', zei hij zacht,'of meer een ±eorie... uhm.. één wondje in de wereld kan... kan de vernietiging van een hele vinger tot gevolg hebben...' En vervolgens vervloekte Daantje zichzelf en tante Cora zo fel dat hij zich genoodzaakt zag het lokaal te verlaten, ondanks de verzoeken van de leraar er nog een gros lachwekkende varianten bovenop te gooien tot ieders amusement. Daan was een droevig man. De tol van de verkrachting bleek niet slechts lichamelijk, maar was tevens een deuk in zijn geest. En 's nachts toen hij in bed lag huilde hij zacht. Zijn hele gezicht had hij met salicyl recorsine ingesmeerd en nu het zalfje was opgedroogd lag er een groezelige korst met barsten op zijn huid. Tante Cora zou per slot van rekening toch niet heet worden van een hoofd dat alle symptonen vertoonde van melaatsheid? Helaas, tante Cora had die nacht zijn hoofd niet nodig. Zij stortte zich op zijn onderlijf. Daan verdedigde zich eerst als een man, maar toen voelde hij langzaam alle krachten uit zijn üchaam drijven. Tante kon de slapte met verhelpen. Leeg was Daan. Leeg was zijn hoofd, leeg was zijn hele lichaam. 31 oktober 1986