1985 09 13

^ ^ i l b u r g s Hogeschoolblad - 13 september

Schellekens en Van Berkom de nieuwe CvB-leden Het College van Bestuur van de KHT is een tijdsverloop van nauwelijks een week voor tweederde vernieuwd. De hogeschoolraad koos afgelopen week uit drie kandidaten Mr. H.L.M. Schellekens als opvolger van het gekozen lid Martin Rijk. Deze week werd de heer J.M.M.

J.M.M. van Berkom, oud-voorzitter van D'66.

van Berkom door het Stichtingsbestuur van de KHT benoemd als lid van het CvB. De heer van Berkom is 52 en sinds 1974 werl<zaam op het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen (thans in Zoetermeer). Hij was daar achtereenvolgens directeur onderwijsstructuur van het directoraat-generaal hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, waarnemend hoofddirecteur beleidsontwikkeling en planning, raadsadviseur en tenslotte sinds 1984 directeur HBO en waarnemend hoofddirecteur budgettering, uitvoering en evaluatie. Voor zijn loopbaan op O & W was Van Berkom werkzaam in het bedrijfsleven, vrijgesteld bestuurder van de beamtenbond NKV, chef personeelsdienst NV Heineken Den Bosch en wethouder van onderwijs en cultuur in Den Bosch. Van BerKom is sinds 1968 lid van D'66, waarvan hij o.a. landelijk voorzitter en vice-voorzitter was. Hij volgt per 1 januari 1986 het interim CvB-lid prof. P.A. Verheyen op. Een en ander is het gevolg van het niet herbenoemen van CvB-voorzitter van Straaten. Rector de Moor nam het voorzitterschap van het college waar en prof. Verheyen t r a c h t het trtufnwiraat als Hd weer op volle sterkte. Pogingen om rechtstreeks een nieuwe collegevoorzitter te zoeken werden na enkele mislukkingen opgegeven. Verheyen heeft altijd te kennen gegeven dat hij slechts tijdelijk het college vyil aanvullen. Mr. Lambert Schellekens (40), het nieuwe gekozen lid, is sedert 1980 wetenschappelijk hoofd medewerker aan de juridische faculteit, vakgroep Privaatrecht. Hij studeerde van 1968 tot 1973 aan deze Tilburgse faculteit en was van '74 tot '80

wetenschappelijk medewerker bij de vakgroep Handelsrecht aan de Rijksuniversiteit Leiden. Schellekens zat van '81 tot afgelopen juni in de hogeschoolraad als lid van het Onafhankelijk Appèl. Hij was daar lid en 'n tijdje voorzitter van de Commissie Personeelszaken, de latere Commissie Organisatie, Personeel en Infrastructuur. Schellekens is sinds 1 september lid van het College als opvolger van Martin Rijk.

Bijna een jaar geleden lanceerde het bedrijfsleven een plan voor een Informatica-Universiteit. De initiatiefnemers hiervan, drs. A. Soetekouw, lid van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Middenstandsbank en mr. F. Boersma, signaleerden dat er een groeiende behoefte bestaat aan hoogwaardige informatici in Europa. De concurrentiepositie van Europese bedrijven wordt bedreigd door de achterstand op de V.S. en Japan. Maar niet alleen in de tak 'consumenten van de informatica-technologie' dreigde een achterstand, ook in de informatietechnologie producerende bedrijven zijn steeds meer goed opgeleide informatici nodig. Het gelanceerde idee behelst dan ook een topopleiding voor informatica-toepassers, die gestalte moeten krijgen in de tweede-fase-opleiding voor afgestudeerden uit HBO en W O .

Hèt hete hangijzer is de locatiekeuze van de Informatica-Universiteit. De criteria hiervoor zijn inmiddels al bepaald. Uiteraard vormen de kosten een belangrijke factor en verder zijn een aantal faciliteiten een vereiste, zoals een gemakkelijke aansluiting op (bestaande) computernetwerken. Daarnaast moet de plaats goed bereikbaar zijn, zowel nationaal als internationaal, en er moet sprake zijn van een prettige leef- en werkomgeving. Ook moet de locatie over een omvangrijke groep hoog opgeleide mensen beschikken. Aan de hand van deze criteria wordt in september beslit met welke groep van universiteiten en hogescholen er onderhandeld gaat worden. In eerste instantie reageerde de onderwijswereld nogal verdeeld op het plan. Soetekouw liet zich echter door de eerste koele reacties niet uit het veld slaan

Helga Geyer over de Modernisten in de Europese letterkunde. Een terreinverkenning. -

3

Hans Geieynse is de nieuwe voorzitter van de hogeschoolraad. 'Ik blijf voor de helft van de tijd in de bibliotheek werken'.

7

Voorlichtingsfilm over de theologische faculteit valt in verkeerde aarde.

15

Ik, Jan Cremer Twee oordelen over de rockopera. Adennbenemend vindt de een, slaapverwekkend zegt de ander.

E.V.

Lambert Schellekens, opvolger van Rijk

Zuidelijk cluster aast op Informatica-Universiteit De locatiekeuze is een heet hangijzer bij de voorbereidingen van de zogeheten Informatica-Universiteit. Er zijn vele kapers op de kust. Tilburg loopt samen met Nijmegen en Eindhoven vooraan en wil graag samenwerken met de initiatiefgroep uit het bedrijfsleven.

8/9

en wist bij de Ministeries van Onderwijs & Wetenschappen en Economische Zaken geld los te krijgen voor een vooronderzoek. Inmiddels hebben zich al enkele kandidaten voor de Informatica-Universiteit gemeld. Het cluster van de universiteiten van Rotterdam en Leiden en de TH Delft heeft al enige vergaande besprekingen gevoerd met de initiatiefgroep. Ook Amsterdam en Utrecht hebben interesse getoond. Het 'Zuidelijk Cluster' - het samenwerkingsvetband op het gebied van het informaticaonderwijs en - onderzoek tussen de Katholieke Universiteit Nijmegen, de Technische Hogeschool Eindhoven en de Tilburgse Hogeschool - heeft zich nu als enige expliciet uitgesproken voor een samenwerking met de initiatiefgroep. Daartoe is onlangs een intentieverklaring ondertekend. De daarin vermelde overweging 'dat partijen sinds 1981 samenwerken op het gebied van het wetenschappelijke informatica-onderwijs en -onderzoek, en daarbij een omvangrijk samenstel van voorzieningen ten behoeve van dit onderwijs en onderzoek hebben opgebouwd' vormde een vervolg op pag. 10

Symposium "Na de troonrede' Voor de tweede maal organiseert het dispuut Kongsi van studentenvereniging St. Olof op Prinsjesdag een symposium over Troonrede en Miljoenennota. Op de derde dinsdag in september kunnen studenten en medewerkers van de KHT rechtstreeks de Troonrede van Koningin Beatrix volgen, die op een grootbeeldscherm op de wand van collegezaal CZ 101 geprojecteerd zal worden. Na afloop van de Troonrede geven prof. dr. A . H . J . Kolnaar (hoogleraar algemene economie), prof. dr. ir. A. Kapteijn (algemene econometrie) en prof. dr. J . Glombowski (politieke economie en maatschappelijke orde) hun visie op de nieuwe Miljoenennota. Waarop de forumleden onder leiding van prof. dr. P.A. Verheijen (bedrijfseconometrie) in discussie zullen gaan over de voornemens van Lubbers en consorten. Het symposium is voor iedereen vrij toegankelijk. De aanvang is 13.00 uur.

RECENSIE

COLOFON MATSERTJES "■■r­" ^

K'jï>>

wt­^».'.

Aanstekelijke gids voor scriptieschrijvers Umberto E co, de inmiddels wereldbe­ roemde auteur van de roman De naam van de roos, kreeg in Italiè voor het eerst grote bekendheid met een best­ seller in universitaire kring. Zijn Come se fa una tesa di laurea is er sinds het verschijnen in 1977 de scriptiehandlei­ ding bij uitstek. Onder de titel Hoe schrijf ik een scriptie verscheen on­ langs een aan de Nederlandse situatie aangepaste vertaling. Het wetenschappelijk onderwijs in Italië lijkt in grote lijnen op dat in ons land. Ook daar wordt de studie na vier of vijf jaar afgesloten met een scriptie of afstudeerwerkstuk. E n net als bij ons ondervinden veel studenten er het schrijven van een scriptie als een strui­ kelblok. E en intensieve begeleiding, zo­ als die bijvoorbeeld nog wel in Oxford gebruikelijk is, is er in de hedendaagse Italiaanse massa­universiteit niet meer bij. Natuurlijk zijn ook in Italië talloze hand­ Jeidingen op de markt die je vertellen hoe je een werkstuk moet schrijven. Meestal bevatten die boekjes een over­ vloed aan technische tips hoe je in een minimum aan tijd een maximum aan resultaat kunt bereiken. Zo niet E co's Hoe schrijf il< een scriptie. E co neemt zijn lezers serieus. Dat begint al bij de keuze van een onderwerp. Je moet van je onderwerp houden, vindt hij. Je doet er dan ook beter aan zelf met iets op de proppen te komen dan het scrip­ tieonderwerp aan je begeleider over te laten. Wie haast heeft kan beter andermans scriptie overschrijven, adviseert E co. (Ga je op de illegale toer, wees dan wel zo slim een scriptie over te schrij­ ven die aan een andere universiteit werd geschreven, zegt hij er bij. Dan heb je meer kans dat je niet wordt be­ trapt.) Ben je wel bereid er iets van te

maken, dan moet je er ook de nodige tijd in steken. E en goede scriptie kost je minstens zes maanden, weet E co uit ervaring. Eco weet zich in het algemeen uitste­ kend in te leven in de scriptieschrijver­ in­spé. Hij heeft tientallen adviezen die

Wij zijn niet de grootste!! Wij hebben Wij hebben bediening Wij leveren Wij hebben

wel Uw studieboeken op voorraad wel een zeer grote service en een persoonlijke

De leringen van

Maitreya de Christus Lezing door Benjamin Crème

O p d o n d e r d a g 19 september; aanvang: 19.30 uur; entree: 5 gulden; Sociale Aca­ demie ' D e n Elzent', Le Sage ten Broek­ laan 15 (achter de Stadsschouwburg). Inl.: Stichting Mens en Universum, post­ bus 41877, 1009 DB A m s t e r d a m . Tel. 020­657610 (dag. van 13.00 tot 17.00 uur).

Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

schrijven an sich en de eindredactie van de scriptie. Hij vertelt je precies tot wie je je moet richten in je scriptie (tot de wereld), wanneer en hoe je moet citeren en wat het verschil is tussen citeren, parafraseren en plagiaat plegen. Ook geeft hij uitgebreide typografische aanwijzigingen; niet alleen het betoog, ook lay out en interpunctie van je scriptie moeten keurig verzorgd zijn. Eco besluit met twee opmerkingen. Een scriptie schrijven is leuk, benadrukt hij. Maar het belangrijkste is dat je er zin in hebt. Dan kun je het schrijven beleven 'als een spel, als een weddenschap, als een jacht naar een schat'. Een scriptie is ook net een koe die je helemaal kunt uitmelken, merkt hij verder op. Dat laatste gaat ook zeker voor dit boek op. In Hoe schrijf il< een scriptie heeft Eco z'n onderwerp volledig uitgemolken. Maar belangrijker is: aanstaande scriptieschrijvers vinden in hem een bijzonder aanstekelijke gids. Umberto Eco, Hoe schrijf il< een scriptie. Vertaald en bewerlu door Yona Boeke en Patty Krone. Bert Baklter, 1985, 275 p., f 29,90.

Nederlandse boeken binnen 3 werkdagen een uitstekende sortering schrijfwaren

Loopt U bij ons eens binnen en ervaar het zelf. BOEK­ E N KANTOORBOE KHANDE L KANTOORMACHINEHANDEL

Westermarkt 28a ­ Tel. 013 ­ 671586 Ook u w randliteratuur en gewoon een gezellig boek.

s e r t j e SI (advertentie)

toch nooit betuttelend zijn en behan­ delt netelige vragen als 'hoe te vermij­ den dat je wordt uitgebuit?' en 'moet je alle boeken lezen die je vindt?'. De talloze praktijkvoorbeelden waarmee het boek is doorspekt tonen E co als een man die van vele markten thuis is: van klassieke Griekse filosfie tot politi­ cologie, van Middeleeuwse geschiede­ nis tot science­fiction literatuur. De manier waarop hij die voorbeelden be­ handelt en adviezen geeft voor het op­ zetten van een bibliografie en het ma­ ken van een werkplan wijst op een grote betrokkenheid en ervaring als scriptiebegeleider (die hij moet hebben opgedaan aan de universiteit van Bo­ logna waar hij hoogleraar Semiotiek is). Ruime aandacht besteedt E co aan het

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de Tedaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

VRIJWILLIGERS: Zoek je boeiend vrijwilligerswerk? De Hulpcentrale/s. o. s-dienst vraagt spoedig vrijwilligers voor de telefoondienst (centralisten) voor plm. 1 dagdeel per week. Min. Ift. 22 jaar. Bel voor een informatie-avond: 013-433584.

TE KOOP: DEC Rainbow 100, (CP/M-80, CP/M-86 + MS-DOS), computer -I- Digital LA-50 printer. Evt. met telefoonmodem. Met veel documentatie en software. Net 1 jaar oud. Tel. 013-552530.

VRIJWILLIGERS: De Hulpcentrale/s.o.s-dienst vraagt vrijwilligers voor burenhulp: oppas bij gehandicapte bejaarden, vriendschappelijk huisbezoek, klusjes opknappen, thuiszorg, autovervoer, boodschappen doen etc. Bel voor een afspraak: 013-433584.

VRIJWILLIGERS: " De kinder- en jongerentelefoon zoekt vrijwilligers. Heb je interesse, bel dan tussen 4 en 8 uur naar 013-365686. We hopen iets van je te horen.

TYPEWERK: Voor het snel, correct en goedkoop uittikken van scripties, verslagen e.d. bel tijdig 0160834620 na 13.00 uur van ma. t/ra vrijdag.

TE KOOP: Ingebonden vertaling van Hausmaninger: Das Schadenerzatsrecht der Lex Aquila, blz. 9-38 incl. Latijnse teksten. Verplicht voor rechtsgeschiedenis 11, ƒ 6,50. Inlichtingen: Renate Brouwers, tel. 013-367553. WERKGROEP UNIVERSITEITSTHEATER: zoekt dringend: * een mannelijke hoofdrolspeler met ervaring * enthousiaste spelers voor een nieuwe productie * handige mensen voor decors, requisieten, etc. Meedoen? bel of schrijf S. Hartzhelm: 013432062; F. Strijthagen; 013-681252; E. Koeken: 013-434260. GEZOCHT: Stagiaire zoekt met spoed kamer m Tilburg voor 4 maanden. Tel. 04902-15174.

TE KOOP: Rode Kluwer -I- diverse boeken en stencils propedeuse Rechten. Tel. 040-445499. KUNSTEN: Originele etsen, litho, pigmogravures en olieverfschilderijen te huur vanaf ƒ 2,50 per maand bij kunstenaar aan eigen atelier-huis. Twan, Bredaseweg 214, 5038 NM Tilburg, tel. 013-630337, donderdag tussen 19.00 en 21.00 uur aanwezig. ETS-CURSUSSEN Bredaseweg 214, 5038 NM Tilburg, tel. 013630337. Naast mijn beroepsactiviteiten als beeldend kunstenaar verzorg ik cursussen grafiek, zowel overdag als 's avonds. In deze lessen kan men kennis maken met de verschillende technieken in het etsen.

tilburgs hogeschoolblaH weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers wouter van gils, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, gerard rutten, monique van blijswijk, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen samenstelling redaktieraad prof mr p van saters (voorzitter) dr h van erp, m ackernnans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr | a m j jansen, h van kleef, drs c p m broekhof officiële mededelingen buro pers en voorlichting <»rtoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij ^^, alle kopij moet uiterlijk op donderda*^*^ week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universiatire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukken] em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden M 5 , - per jaargang

IN

kt

m

an der que van van der michel

. h. de 3rn, Irs

jn

6 208

d er inn), It ente), i) en

«I

INTERVIEW

'Raadsleden moeten geen vrijgestelde bestuurders worden' Hans Geleijnse zat al eens tien jaar in de hogeschoolraad als griffier, verdween in juni '83 om in de hogeschoolbibliotheek adjunct-bibliothecaris te worden, maar is nu terug van weggeweest sedert hij op 20 juni werd gekozen als voorzitter van de hogeschoolraad. Kijkje nu - na twee jaar afwezigheid - anders aan tegen het raadswerl^? Geleijnse: Afgezien van het feit dat ik nu in een andere functie in de raad kom, is de periode dat ik niet in de raad zat erg vruchtbaar geweest. In die twee jaar dat ik in de bibliotheek heb gewerkt en wat buiten het hele raadsgebeuren heb gehangen, ben ik anders tegen het raadswerk aan gaan kijken. Niet minder betrokken, niet anders denkend over democratisering, maar ik ben me wel gaan realiseren dat zo'n raad toch erg gauw, wat informatievoorziening betreft, van je weg gaat lopen. Op het moment dat je griffier af bent ga je die stukken toch anders lezen. Je weet ook niet meer zo goed wat er intern in het circuit speelt, je kent de achtergrondverhalen niet meer. In functie in een dienst zie je van nabij hoe het verkeer tussen College en diensten loopt, hoe besluitvorming in zijn werk gaat. Er ligt volgens mij nog een vrij grote kloof tussen het bestuurlijk gebeuren en datgene waar de mensen zich in hun dagelijkse praktijk mee bezighouden. Dat geeft mij de overtuiging dat je er alles aan moet doen om toch te verklaren waar die raad mee bezig is, om datyune «uut er zich bestuurlijk afspeelt toch dichter bij de hogeschoolmedewerkers en -studenten te brengen. Als ex-griffier ken je vrij goed de regeltjes en procedures uit de Wet op de Universitaire Besluitvorming (WUB). Het mechanisme van de raad is daarvan een uitvloeisel. Je hebt je ook vaak laten kennen als voorstander van de WUB. De afgelopenjaren is er een en ander gebeurd, de voorwaardelijke financiering, de taakverdeling etc. Zijn we wat de WUB betreft niet terug bij af? Geleijnse: Ik geloof het niet. Als je over een periode van twaalf jaar terugblikt dan stel je vast dat de hogeschoolraad zich stevig heeft gevestigd, als een orgaan dat volledig geaccepteerd is. De bevoegdheden zijn niet meer omstreden zoals dat jaren geleden een tijdlang wel het geval was. Toen moesten er competentieconflicten worden uitgevochten met het CvB. Die tijd is voorbij. Ik denk dat er een behoorlijke mate van overeenstemming is tussen het CvB en de raad waarover ze het zullen hebben en wie waar bevoegd is. Hier en daar hangt nog wat mist, maar de verhouding is van die aard dat iedereen -kan zeggen: we hebben elkaar nodig en we proberen het met elkaar eens te worden. Dat hangt natuurlijk ook af van de opstelling van het College en de raad. Ik denk dat het de laatste jaren goed is gegaan. Maar je stelt zelf vast dat in de raad wel eens over de hoofden van de hogeschoolgemeenschap heen wordt gepraat. Geleijnse: Na het afbakenen van de bevoegdheden breekt volgens mij nu de tijd aan dat de raad zich bewust moet worden van zijn inhoudelijke taak en dat de mensen ook weten dat er bij de raad ruimte is voor initiatieven, ruimte om ideeën te ventileren, om met voorstellen te komen. En daar zal de raad nog moe-

Tllburgs Hogeschoolblad

De hogeschoolraad koos op 20 Juni een nieuwe voorzitter: mr. J.P.J. Geleijnse, de kandidaat van de fractie Breed Front, volgt Frans Teunissen op en zal de volgende twee jaar de raad in wel en wee leiden. 'In beginsel moet je verlenging niet helemaal uitsluiten, maar laat ons proberen deze termijn tot een goed eind te brengen' zegt Hans Geleijnse als afronding van een gesprek met het THB.

ten bewijzen geworteld te zijn in deze hogeschool. Anderzijds ia dit natuurlijk ook een zaak van medewerkers en studenten om zich 'er tegenaan te bemoeien'. Als dingen mensen niet zinnen moeten ze dat zeggen en onrechtstreeks kunnen ze daarvoor raad of CvB benaderen. Klagen op de achtergrond helpt niet veel. Angst voor de definitieve WUB? Geleijnse: Wat gaat er gebeuren als die nieuwe wet op het wetenschappelijk onderwijs wordt ingevoerd. Wij moeten toezien dat de raad de bevoegdheden zoals ze nu liggen in feite blijft houden. Als dat kan is er niks aan de hand. En voor de leiband van Rome? Geleijnse: Het Stichtingsbestuur heeft die nota uit Rome in studie en zal in oktober met een conceptstandpunt komen. Mijn taxatie is dat de raad dit onderwerp toch met als het allerbelangrijkste voor de komende jaren zal beschouwen en de vraag is eigenlijk ook of die nota over ons gaat. De KHT wordt voor 100% door de staat bekostigd. Verder stelt zich de opportuniteitsvraag natuurlijk. Ik denk dat de hogeschool op dit moment andere problemen heeft die de.aandacht en prioriteit verdienen dan de vraag op welke wijze wij verder inhoud moeten geven

aan het katholiek zijn. Daar is erg veel over gepraat de afgelopen tien jaar, daar is de idee gegroeid van een open katholieke instelling waarbij iedereen zijn plaats moet kunnen vinden en ik denk dat die openheid gewoon door de mensen die hier rondlopen als plezierig wordt ervaren. Het Stichtingsbestuur zal erop willen toezien dat er hier geen benoemingen plaatsvinden van hoogleraren en bestuurders die er op uit zijn om de katholiciteit af te schaffen. Nou dat lijkt me heel reëel, maar ik denk ook dat het SB vooral zal letten op de kwaliteiten van mensen. Dat is het eerste selectiecriterium en niet of men op zondag naar de kerk gaat. De hogeschool heeft andere prioriteiten. Zoals? Geleijnse: De hogeschool heeft een paar jaar geleden gekozen voor een beleid om enerzijds te groeien en anderzijds de kwaliteit te verbeteren. Ik denk dat dat straks heel belangrijk wordt: kunnen we die lijn in de volgende jaren doorzetten door nieuwe studierichtingen, verbetering van het onderwijs ten gunste van de studenten. Klimaatsverbetering dus binnen de studie, de studie zodanig weten op te zetten dat de studenten een redelijke kans hebben op een baan. Dat zijn de

wezenlijke vraagstukken voor de toekomst. Daarbovenop komt de mogelijkheid dat het aantal studenten kan gaan dalen. Hoe houdt de KHT zich dan staande, door passiviteit zullen we ons in elk geval niet staande houden. Moties zijn vaak papieren moties, dat was enkele jaren geleden jouw klacht bij je afscheid van de raad. Geleijnse: Als onder mijn voorzitterschap een motie wordt aangenomen dan wil ik in elk geval dat ze ook wordt uitgevoerd. Dat betekent enerzijds dat de raad zich zeer goed bewust moet zijn van de belangrijkheid van een zaak waar ze een uitspraak over wil doen en dat het CvB ook echt gehouden is om die motie loyaal uit te voeren. In de afgelopen periode zijn die moties wel degelijk uitgevoerd, onlangs nog toen de raad niet wenste dat fondsen van de hogeschool besteed worden aan contacten met ZuidAfrika, naar aanleiding van dat bezoek van mijnheer Strijbos. Strikt genomen valt zo'n punt onder de bevoegdheid van het College. Maar het College heeft wel loyaal uitgevoerd wat de raad vond. Dat is een punt waar je als raad wel degelijk een uitspraak aan kunt wijden en dat is zo belangrijk dat je als raad geen knip voor de neus waard zou zijn als je zo'n uitspraak niet zou controleren. Je noemde het een sprong vporuit toen de besluiten van de raad niet meer uit de notulen moesten worden gehaald maar gewoon als besluitenlijst verscheen. Geleijnse: Toen ik hier lang geleden kwam werden er geen besluitenlijsten gemaakt, was er ook geen echte voorbereiding door het CvB van die raadsvergaderingen. Er kwamen gewoon stukken, daar werd over gepraat en dan volgde een verslag van de raadsvergadering. Je moest dus maar uit het verslag puren wat er was besloten. Een erg duistere toestand. De beste notulenlezer bepaalde dan wat er gebeurd was. Dat vind ik gewoon geen manier van besluiten. De raad wist niet waar hij aan toe was, het CvB wist eigenlijk niet precies wat er uitgevoerd moest worden. Er konden allerlei interpretatieverschillen ontstaan en dat is ook een paar keer gebeurd. Dus een van de eerste dingen die ik gedaan heb is de conceptbesluiten en besluitenlijsten in te voeren. Dat zijn puur technische voorzieningen. Het hele voorbereidingscircuit van de besluiten van de raad is nu zo uitgebalanceerd met allerlei procedures dat ik niet inzie wat daar nou nog aan verbeterd kan worden. Toch blijven vele raadsstukken chinees voor de mensen die het niet van zo dichtbij volgen. Geleijnse: W e blijven streven om de stukken inzichtelijker te maken. Als je met een nota komt van 20 pagina's zou je op één pagina kunnen vertellen waar het nou eigenlijk over gaat. Daar kunnen we nog wel wat aan sleutelen. Maar om de zaak procedureel nog gestroomlijnder te laten lopen, ik denk dat het dan erg oninteressant gaat worden. Een klacht die nogal eens opduikt is het gebrek aan tijd om de vergaderingen voor te bereiden. Geleijnse: Ja, de stukken kunnen misschien nog vroeger klaar zijn. De raadsleden krijgen als ze dat vragen een halve dag per week vrijstelling van werktijd. vervolg op pag. 4

13 september 1985

Gezocht: een miljoen voor het INW Het Instituut voor Normen en Waarden in Rotterdam vecht de laatste twee jaar een v/are doodsstrijd. Dit interuniversi­ tair instituut (lUI), v^aaraan ook de KHT als deelnemende instelling verbonden is, zou in het kader van de bezuini­ gingsoperatie Taakverdeling en Concentratie samen met drie andere lUI's compleet moeten verdwijnen. Maar zo ver is het nog steeds niet. Medio augustus heeft het College van Bestuur van de KHT, samen met de an­ dere deelnemende universitaire instellin­ gen, een telex naar de minister gezonden met het verzoek het Instituut voor Nor­ men en Waarden (INW) in afgeslankte vorm te laten voortbestaan. De Colleges van Bestuur van de Universiteit van A m ­ sterdam, de Technische Hogeschool te Delft, de Rijksuniversiteit van Utrecht en de Tilburgse Hogeschool maken zich sterk voor het behoud van het instituut. In de telex verwijzen zij naar de bevindin­ gen van een evaluatiecommissie, waarin geadviseerd wordt de activiteiten van het INW te beperken tot arbeidsvraagstuk­ ken en grote­stadsproblematiek. Dit kost het rijk dan ongeveer een miljoen, wat bij de overige lUI's gehaald zou moeten worden. Opmerkelijk is dat de Rotterdamse E ras­ musuniversiteit de telex niet onderteken­ de. Deze universiteit is behalve deelne­ mer ook 'penvoerder' in het INW. De lUI's zijn vrij zelfstandige instituten maar krijgen de rijkssubsidies via een universi­ teit of hogeschool. Het College van Be­ stuur uit Rotterdam heeft het instituut ten dode opgeschreven. Zij baseert dat op een peiling onder de universitaire in­ stellingen. Die wees uit dat de niet­deel­ nemende instituten geen heil zien in een andere verdeling van de overgebleven f i ­ nanciële middelen, waardoor het INW het benodigde miljoen zou kunnen krij­ gen. Zij zien vermindering van subsidie op de instituten waar ze wel aan deelne­ men niet zitten, laat staan dat de niet­ deelnemende universitaire instellingen het INW uit eigen middelen willen finan­ cieren.

TEGENPRESTATIE O t d e deelnemende universiteiten en ho­ gescholen in de buidel willen tasten om het INW te behouden valt nog te bezien. De Hogeschoolraad besloot in november 1982 om deelname van de KHT voorlopig te continueren. Dit kost de Hogeschool nog niets. E en definitieve beslissing over het al dan niet voortzetten van deelname als het geld gaat kosten schoof men voor zich uit. Gesteld werd dat dit afhangt van de tegenprestatie van het I N W . Enkele jaren geleden zijn verschillende vakgroepen in samenwerking met het INW gestart met een project over buiten­ landse werknemers. Verschillende gene­ raties studenten zijn er mee bezig ge­ weest, en zijn dat nu nog. Het project

Met ingang van 1 september 1985 is de vakgroep Organisatie van de Onderne­ ming uitgebreid met een leerstoel E cono­ mie en Organisatie van de Gezondheids­ zorg. De 38­jarige Dr. A . P . W . van Mont­ fort is benoemd tot bijzonder hoogleraar op dit vakgebied. Dr. van Montfort studeerde Bedrijfseco­ nometrie aan de Katholieke Hogeschool Tilburg waar hij in 1980 promoveerde tot doctor in de E conomische Wetenschap­ pen. Zijn proefschrift bevatte de nadere uitwerking van een onderzoek naar een productiestructuur van ziekenhuizen. Voor zijn dienstverband aan de KHT was Van Montfort werkzaam bij het Natio­ naal Ziekenhuis Instituut te Utrecht. Hij werkte hier achtereenvolgens als onder­ zoeker, coördinator economisch onder­ zoek en als beleidscoördinator onder­ zoek, advies en opleidingen.

vervolg van pag. 3

Geleïjnse

Dr. J . Glombowski. koppelt de theoretische analyses met de praktijk. Prof. dr. J . Glombowski, lid van de Wetenschappelijke Raad van het INW, heeft een 'goede indruk' van de sa­ menwerking van de KHT met het INW overgehouden. Glombowski: 'Wat ik bij­ zonder positief vind is dat studenten in de mogelijkheid worden gesteld om tij­ dens de studie dingen te doen die anders niet mogelijk zijn. Door veldonderzoek kunnen ze nu moeilijkheden opsporen en oplossen'. Hij vervolgt: 'Het is jammer dat het instituut in zijn bestaan bedreigd wordt. Het helpt zwakkere groepen die niet zo goed georganiseerd zijn, zoals de buitenlandse werknemers'. G.R.

Banenplan

Vorige week gezien op het journaal: een gynaecoloog komt uitleggen dat de vraag naar reageerbuisbaby's aanmerkelijk groter is dan aanvankelijk gedacht werd. Er moest een oplossing gevonden worden voor deze problematiek en de gynaecoloog pre­ senteerde met een stralend gezicht de door hem bedachte oplossing: 'reageerbuisbe­ vruchting moet in het ziekenfondspakket'. De uitgeslapen NÓS­verslaggever vroeg di­ rect wie zo iels zou moeten betalen. Zonder pok maar enig spoor van aarzeling kwam het antwoord; 'Per jaar wordt door de ziekenfondsen een enorm bedrag aan hoest­ drank vergoed. ledere huisarts schrijft gemiddeld 500 keer per jaar hoestdrank voor,

Tilburgs Hogeschoolblad

Nieuwe leerstoel Organisatie van de Gezondheidszorg

'i^e?­.' •

:^\­t

^ ';­j^­'

Bijna alle mensen die deze compensatie hebben aangevraagd hebben dat ook ge­ kregen. Maar ook dan zal een raadslid avonduren moeten besteden aan het raadswerk. De compensatie moet er toe bijdragen dat mensen van de raad ook op hun werkplek in faculteit of dienst goed blijven functioneren. Dat moeten geen vrijgestelde bestuurders worden. Anders kom je toch wel erg los van de werkelijk­ heid. Daarom zou ik het heel slecht vin­ den als de voorzitter van de raad full­time met de raad bezig zou zijn. Ik blijf voor de helft van de tijd in de bibliotheek werken. En studenten in de raad. Heb Je de indruk dat studenten naast hun zware studie oo/( nog liet ingewikicelde raadswerk aankunnen? Geleijnse: Ik doe mijn petje af voor stu­ dentenraadsleden die zich ­ punt 1 ­ snel weten in te werken en ­ punt 2 ­ toch nog voeling weten te houden met ontwikke­ lingen en ideeën in de studentenwereld. Ik denk dat het verrekt moeilijk is om toch met beide benen in dat studentenle­ ven en de studentenproblematiek te blij­ ven staan. Daar wreekt zich in Tilburg het ontbreken van studentenorganisa­ ties. Mijn ervaring is dat die studenten­ fracties vrij intensief de dingen met el­

kaar doorpraten. E en personeelsraadslid kan altijd nog bij een collega binnenstap­ pen en uitleg vragen. Voor een student ligt dat veel ingewikkelder. Dat zijn per studentengroepering maar enkele studenten die dit werk in de vin­ gers hiebben. Geleijnse: Misschien lijkt dat zo vanaf de publieke tribune, maar ik heb de indruk dat de belangrijke dingen heel goed in de fractie worden doorgesproken, dat ieder­ een daarbij betrokken wordt, ook de mensen die niet in een bepaalde commis­ sie zitten. Anders kan je ook niet werken. Niemand in de raad is stemvee. Iedereen heeft in de raad een eigen mening en een eigen stem. Doordat je die mensen laat meedraaien in fractie en commissie kom je verder. Als je de know­how en de ideeën beperkt tot een paar leden dan ben je op een vrij moeilijke manier bezig. Dat geldt ook voor studenten. Heeft de raad voldoende impact op de heel belangrijke dingen waar een univer­ siteit voor staat: het onderwijs en de kwaliteit daarvan, de vrijheid van onder­ zoek en de autonomie. Of is een raad niet teveel bezig met details of proble­ men in de marge. Over de functie van onderwijs en onderzoek in de maat­ schappij van vandaag hoor je niet zo heel vaak een diepgaande discussie. Geleijnse: Je hebt gelijk als je zegt dat het meer moet gebeuren, maar het is niet zo dat het nooit gebeurt. E r is een ont­ wikkeling gaande. Het is zeker op aan­ dringen van de raad geweest dat er nu veel meer aandacht gaat naar de onder­ wijskundige kwaliteiten van docentêR*""^' Dat is een heel belangrijk punt ook in het kader van het studentenbeleid. Dat men bij benoemingen van docenten nu ook heel nadrukkelijk kijkt naar die kwalitei­ ten en niet alleen maar uitgaat van de mooie publicaties, dat is een aspect waar de raad toch voor heeft getekend. Ik ver­ wacht dat onderzoek en onderwijs in de komende periode wel degelijk een cen­ trale plaats zullen innemen. De raad heeft ook al weldegelijk meegepraat bij het opstellen van een programma voor de richting personeelswetenschappen. Ik verwacht dat ook in de toekomst, als we gaan praten over voorwaardelijke finan­ ciering, over de informatica­universiteit, waarvan nu een intentieverklaring klaar­ ligt van de KHT, de KUN en de THE om samen te gaan werken met het bedrijfsle­ ven om te komen tot een topopleiding. Dit noopt gewoon tot discussies over de vrijheid van onderwijs en onderzoek. E.V.

en als we dat uit het pakket halen kan de reageerbuisbevruchting helemaal betaald worden. Ook kan op die manier een groot aantal werkloze gynaecologen aan een baan geholpen worden'. Nooit te beroerd voor een 'stukje' solidariteit heeft mijn vak­ groep inmiddels besloten vanaf heden geen hoestdrank meer aan te schaffen, onder het motto: 'wij hoesten voor nieuwe studenten', want van iedere 2500 geslaagde rea­ geerbuisbevruchtingen gaat er uiteindelijk één in Tilburg psychologie studeren. Er komt nog iets anders bij. Hoesten is een psychosomatische kwaal. In een volle college­ zaal merk je dat dikwijls: zodra er een begint te kuchen reutelt binnen de kortste keren iedereen mee. Psychosomatische ziekten kunnen door bij ons afgestudeerde studen­ ten uitstekend behandeld worden. Velen zijn dan ook van mening dat de psychologi­ sche behandeling van hoestklachten in het ziekenfonds moet worden opgenomen, ze­ ker nu de hoestdrank uit het pakket gaat en er steeds meer mensen zullen gaan hoesten. Veel werkloze psychologen zullen op deze wijze aan een baan kunnen wor­ den geholpen. Wie moet dat betalen? Het lijkt mij redelijk hiervoor het collegegeld met f 25,— te verhogen. G een student zal protesteren want dit bedrag wordt direct en in z'n geheel besteed aan een verbetering van het werkgelegenheidsperspectief voor pas afgestudeerden. Volgende week kom ik op het journaal. Door de dienst Pers en Voorlichting is een af­ spraak gemaakt. Ik heb een T­shirt gekregen waarop met grote letters staat: Veelzijdi­ ge Universiteit. . ^ , ­­' , ■ ' ­' .iSr». ' ­'. ­ ­t^­ „ 13 september 1985

CONGRES

Nascholing wezenlijk voor '\Ne verwachten veel na nascholing. Waarom? Omdat we in het onderwijsbeleid prioriteit geven aan het inspelen op maatschappelijke veranderingen. Deze vragen zó urgent om nieuwe vaardigheden van leraren en scholen, dat het onderwijssysteem niet kan wachten tot nieuwe generaties leraren zijn afgeleverd door initiële (= lerarenhpleidingen.' Staatssecretaris Van Leijenhorst, oud-leerling én oud-leraar, in Tilburg sprekend voor een groot aantal lerarenopleid(st)ers. 'Als je lang in het onderwijs zit, lijken twee dingen van groot belang. Ofwel je moet zorgen een goede leraar te krijgen, ofwel je moet zorgen een goede leraar te worden. Maar hoe moet dat?' De KHT had dit jaar de eer om rond de driehonderd ierarenopleid(st)ers uit Europa, de Verenigde Staten en Canada binnen haar muren te verwellcomen als bezoekers met het tiende (jaarlijkse) ATEE-congres. Het ATEE, dat staat voor Association for Teacher Education in Europe (Vereniging voor de Opleiding van Onderwijsgevenden in Europa), vergaderde en discussieerde vorige week op de hogeschool over het feit dat onderwijsgevenden in hun dagelijks werk voortdurend geconfronteerd worden met steeds sterkere bewegingen in het onderwijs. Deze snel verlopende veranderingen hebben tot gevolg dat een lerarenopleiding eigenlijk een lerarenleven lang zou moeten duren. Deelname aan cnoiingsactiviteiten wordt dan ook vaak gezien als een wezenlijk kenmerk van de professionaliteit van de onderwijsgevende. Momenteel is het zo dat in de meeste Europese landen nascholingsactiviteiten met de regelmaat van de klok van de grond komen, activiteiten die er voor moeten zorgen dat leraren zich uitgebreid kunnen verdiepen in de kennis en vaardigheden van hun vak. Drs. G. van Leijenhorst, een van de twee staatssecretarissen van het ministerie van onderwijs en wetenschappen, die de officiële openingsrede dinsdag 4 september uitsprak voor een groot aantal geïnteresseerden, wees in zijn redevoering op het belang van nascholing voor onderwijzenden. Die nascholing ziet de staatssecretaris het liefst gekoppeld aan de initiële opleidingen, dit in tegenstelling tot elders in Europa, waar nascholing veelal verzorgd wordt door andere instituties.

De voorkeur voor nascholing door lerarenopleidingen is volgens Van Leijenhorst gewenst, omdat op die manier tot uitdrukking komt dat het professionaliseringsproces van de leraar nooit ophoudt. De eerste fase (opleiding) leidt tot 'startbekwaamheid', in de daarop volgende fasen (nascholing) worden de vaardigheden van de leraar uitgebreid en verdiept. Als tweede reden voor de koppeling nascholing-initiële opleiding noemde Van Leijenhorst de zogenaamde 'feedbackfunctie': nascholers, die reeds met de praktijk geconfronteerd zijn, kunnen tekortkomingen bij lerarenopleiders, maar ook bij de opleiding zelf, wegnemen of er op z'n minst op attenderen. 'Zou het niet voor elke lerarenopleider functioneel zijn als hij of zij een deel van de werktijd besteedt aan nascholing?', vroeg de staatssecretaris zich hardop af. 'Vaak hebben ze de relatie met het veld uit het oog verloren, zijn ze weggegroeid van het schooltype waarvoor ze opleiden. Wat voor 'mental gap' hebben ze van dat onderwijs? Zijn ze up-to-date? Of refereren ze nog aan de beelden die ze hebben opgedaan toen ze zelf als leerling of leraar in dat onderwijs verkeerden?' Veldparticipatie, zo bepleitte Van Leijenhorst, is erg belangrijk, maar in de praktijk komt er weinig van terecht. Het ontbreken van contacten heeft reeds bij veel beginnende leraren een 'praktijk-schok' teweeg gebracht. Tijdens hun opleiding hebben zich prachtige idealen over lesgeven ontwikkeld, waar in de praktijk echter niets van uit komt. In plaats van prettig les te geven, kampen ze met ordeproblemen en discipline.

vers De 'feedback-functie' van nascholing is door diverse opleiders bevestigd, maar toch wordt de gewenste doelstelling, een gestructureerde veldparticipatie, nauwelijks gerealiseerd, aldus Van Leijenhorst. Naar het antwoord op de vraag hoe dat komt kan nu enkel nog gegist worden. Geloven de opleiders er niet echt In? Is de afstand tussen veldleraren en opleidingsleraren te groot? Of zou het ook kunnen dat de juiste mensen moeilijk te vinden zijn? Het verplicht stellen van nascholingscursussen is volgens de staatssecretaris niet de juiste oplossing voor de problemen. 'Bereiken we met verplicht stellen van nascholing niet dat leraren aanwezig zijn op de nascholingsuren en niets meer dan dat?' Kritische kanttekeningen ten aanzien van nascholing voor onderwijsgevenden kwamen ook van de zijde van prof. dr. J. Giesbers, rector magnificus van de Katholieke Universiteit van Nijmegen. In zijn rede, op woensdag 4 september uitgesproken voor opmerkelijk minder congresgangers dan de dag ervoor wees Giesbers op het feit dat de kennis die leraren overgedragen krijgen via nascholingscursussen vaak beperkt is en dat zij slechts korte tijd werkt. Nascholing, aldus Giesbers, ziet zich omringd met vele problemen en wordt van alle kanten bestookt. Klachten zijn dus

Giesbers opperde tot slot dat er hard gewerkt moet worden om die waarde van nascholing te bewijzen. Daarbij kan onderzoek een grote rol spelen, bijvoorbeeld naar doeltreffendheid van nascholingsactiviteiten. Naast deze onderzoeksprojecten moet er volgens Giesbers ook studie komen naar de planning van het te voeren nascholingsbeleid, naar voorwaarden, plaatsen, behoeften en de structuur van de organisatie. Op deze manier is de brede kloof tussen wat we weten en wat we behoren te weten te overbruggen en kan nascholing een effectief instrument worden bij de verbetering van het onderwijs, aldus de Nijmeegse rector.

Staatssecretaris Van Leijenhorst

Universiteitsbladen Alle bladen gaan vanzelfsprekend uitvoerig in op de opening van het academisch jaar en de daarbij horende redes. Veel Deelman en HOAK dus. In Leiden, Nijmegen en op de VU hebben studenten de opening van het jaar verstoord uit protest tegen de studiefinancieringsplannen van Deelman. Op de VU en in Leiden ging het allemaal heel lief en rustig: studenten mochten zelfs op de kansel een woordje zeggen. ***** AD VALVAS, het blad van de VU, meldt dat de studentenactie bij de opening van het academische jaar ertoe heeft geleid dat de studentenbond weer nieuw leven ingeblazen is. Dat zou je niet denken als je de naam van de bond kent: De geplukte kip. ***** In Tilburgs Hogeschoolblad

Nijmegen ging het er harder aan toe. KU-NIEUWS vertelt dat studenten tot twee keer toe de aula bezetten. De tweede keer werd de aula op verzoek van het CvB door de politie ontruimd. In Nijmegen zijn de verhoudingen ook op een ander gebied verstoord. Volgens KUnieuws gaat de universiteitsraad het contact met het Nijmeegse Stichtingsbestuur bevriezen. De raad nam dat bestuit nadat het Stichtingsbestuur weigerde verder te praten over een iets democratischer samenstelling van dat bestuur. In Tilburg stelt de hogeschoolraad de eis van een democratischer samenstelling van het Stichtingsbestuur al lang niet meer. Daarvoor in de plaats dineert men bij voorkeur exclusief met het Stichtingsbestuur. ***** MARE uit Leiden kondigt aan dat in tegenstelling tot eerdere berichten de PvdA tóch met een alterna-

onder meer dat inhoud en methoden van cursussen niet voldoen aan de verwachtingen van de deelnemers, dat de kwaliteit en doeltreffendheid te wensen overlaten en dat verlangens en behoeften van cursisten niet aan bod komen. Andere geluiden, al even pessimistisch, die prof. Giesbers liet horen zijn het gebrek aan tijd en middelen, de apathie die bij leraren aanwezig is, gebrek aan hulp van buitenaf en de complexe hiërarchie binnen de scholen. Als een van de probleemoplossers voor de slechte 'staat' waarin nascholing verkeert, noemde Giesbers de zogenaamde 'schootfocused' nascholing, waarin leraren via een trainingsprogramma geconfronteerd worden met de behoeften van hun eigen school en aan de hand daarvan proberen de standaard van het lesgeven te verhogen. 'Naast stimulerende activiteiten (opgezet vanuit eigen middelen, MvB) en door samenwerking tussen de leraren, herkent deze vorm van nascholing het 'systeem-karakter' van de school en brengt het lesgeven en training in nauwer contact met praktische problemen', zo zei Giesbers, die benadrukte dat echter ook aan deze vorm van nascholing een groot nadeel kleeft, namelijk het navelstaren. 'Wanneer de behoeften van een school overbenadrukt worden, dan heeft dit onvermijdelijk tot resultaat dat de school niet langer een open, maar een gesloten systeem is.' Maar met de gewenste eenheid binnen een school die er zorg voor moet dragen dat het 'systeem-karakter' zichtbaar wordt, is het volgens Giesbers jammerlijk gesteld. Het ontbreekt de scholen aan de nodige vaardigheden en daarnaast staat ook de traditionele autonomie van de leraar, met zijn eigen wensen, voorkeuren en behoeften, de realisatie van een vlot verlopende 'schoolfócused' nascholing in de w e g .

Monique van Blijswijk

tief studiefinancieringsplan zal komen. Momenteel wordt de haalbaarheid van het plan door het ministerie berekend. De PvdA wil eeriieder een volledige beurs met rentedragende lening geven. De studenten uit de lagere inkomensgroepen worden meer ontzien. Dat gaat geld kosten. ***** QUOD NOVUM bericht dat het jaarlijkse diesfeest van de Erasmus universiteit afgeschaft wordt. Het vrolijk samenzijn leidde niet tot de beoogde verbroedering tussen studenten en personeel. De ervaring leerde dat alleen studenten met nogal veel introducée's van buiten de universiteit zich kwamen laven. De studentenverenigingen wilden aanvankelijk vasthouden aan het gezamenlijke feest. Zij gingen echter overstag toen het CvB bereid bleek afzonderlijke diesfeesten per vereniging ruim te subsidiëren. ***** Ook in Groningen wordt

de afstudeerrite steeds meer een zootje, zo blijkt uit een bericht in de Groningse UNIVERSITEITSKRANT. Deze zomer kreeg de Groningse rector een brief van een papa en een mama van een pas afgestudeerde farmaceut. Zij waren hoogst verbolgen over de kledij van de bul-verlenende professoren 'die als marktkooplui in kleffe polo 's achter de senaatstafel zaten'. De voorzitter van de examencommissie verontschuldigt zich voor het 'incident'. Er waren op het laatste moment twee mensen verhinderd. Toen moesten er twee invallers uit de gang gepikt worden. Die hadden geen colbert en stropdas bij. Ja, ja, de verloedering van de wetenschap wordt weer eens keihard aangetoond. Als wetenschappers ook al geen colbert en stropdas meer op hun werk dragen...! H.B. 13 s e p t e m b e r 1985

K

Psychologen trekken het veld in Het nieuwe studieprogramma in de tweefasenstructuur heeft tot gevolg dat studenten zicli meer gaan bezighouden met de practisch toegepaste veldval<ken. Dat valt te concluderen uit de rapportage 'Onderwijslastberekening' van de gelijknamige ad-hoc commissie, die vorige maand haar bevindingen voorlegde aan de faculteitsraad van de subfaculteit psychologie. De taak van de commissie was om na te gaan hoe de voor de subfaculteit beschikbare 34 fulltime-equivalenten (mensjaren) tussen de verschillende vakgroepen verdeeld moesten worden. De verdeling van de plaatsen tussen die vakgroepen leverde eigenlijk geen opzienbarende verschuivingen op, maar volgens Dirk-Jan Mulder, voorzitter van de adhoc commissie, is er wel een duidelijke trend te bespeuren. De studenten die drie jaar geleden als eerste de studie volgens het nieuwe (tweefasen)programma

Politiek voor verdere deregulering De ontwerp-verkiezingsprogramma's van de drie grootste politieke partijen staan op het gebied van het hoger onderwijs in het teken van grotere beleidsvrijheid voor de instellingen. Vooral CDA en W D pleiten ronduit voor autonomie van de universiteiten, terwijl de PvdA, anders dan in het verleden, nog slechts een 'globale afstemming van wetenschappelijk onderzoek op maatschappelijke prioriteiten' wil. In de verkiezingsprogramma's heeft de deregulering van het hoger onderwijs daarmee vaste grond gekregen. De toon van de programma's komt dan ook opvallend overeen met veel van de vorige week ter gelegenheid van de opening van het Academisch Jaar afgestoken redes, waarin het verlangen doorklonk

Nawal El Sadaawi is een Egyptische arts, schrijfster en feministe, die onder meer bekendheid heeft vanwege haar boek 'De gesluierde Eva' en de novelle 'Ferdaoes'. Op 10 september j . l . hield ze 's middags onder veel belangstelling een lezing en discussie op de Hogeschool, 's Avonds werd in de schouwburg bovendien de toneelbewerking van 'Ferdaoes' door de theatergroep Baobob gespeeld, die vorige week in première is gegaan. Zowel de lezing als het toneelstuk vormden de afsluiting van het introductieprogramma voor de leergang ontwikkelingsproblematiek. De positie van vrouwen in de Arabische landen in relatie tot die van vrouwen in westerse landen stond centraal in het betoog dat Nawal El Sadaawi hield en in de uitvoerige discussie die erop volgde. 'Het is een vals beeld te denken dat de situatie voor vrouwen in Arabische landen wezenlijk verschilt van vrouwen in westerse landen. Beide groepen hebben te maken met het klasse-aspect en de mannelijke overheersing; er is hoogstens sprake van een gradueel verschil'. Het politieke systeem is de voornaamste bron van onderdrukking voor vrouwen volgens Nawal El Sadaawi. Hoewel vrouwen ongeveer de helft van de bevolking uitmaken, vormen ze politiek gezien een minderheid. De suggestie vanuit de zaal

Tilburgs Hogeschoolblad

begonnen, zijn voor een gedeelte nu toegekomen aan hun stage of onderzoek. Ze moeten nu dus een afstudeerrichting kiezen. En daarbij komen ze in aanraking met een groot verschil t.o.v. het oude programma. Hun voorgangers moesten namelijk twéé afstudeervakken kiezen, waarvan minstens één basisvak (sociale psychologie, functieleer, persoonlijkheidsleer, fysiologische psychologie of ontwikkelingsleer). Daarnaast kon men nog een van de veldvakken kiezen. Die studenten die het nieuwe programma doorlopen hoeven daarentegen slechts één (basis- of veld-)vak te kiezen. De commissie constateert dan ook een toenemende interesse voor de veldvakken, zoals economische psychologie, klinische psychologie en kinder- en jeugdpsychologie. Die toename gaat ten koste van de eerder genoemde basisvakken en het veldvak onderwijspsychologie. Een verder doorzetten van deze trend zou wel eens gevolgen kunnen hebben voor de personele bezetting van de vakgroepenL.G.

naar minder Zoetemeerse bemoeienis. Een verlangen waaraan eerder dit jaar ook al in de zg. HOAK-nota van minister Deetman werd tegemoetgekomen. Het CDA gaat in haar verkiezingsprogramma het verst in het (terug)geven van de eigen verantwoordelijkheid aan de instellingen. De overheid mag zich nog slechts richten op financiële beheersing en kwaliteitsbewaking (onafhankelijk, onder meer door intercollegiale toetsing), terwijl 'de primaire verantwoordelijkheid van de instelling voor het realiseren van de doelstelling, het vormgeven aan de taakstelling en het beheer van de middelen, als waarborg voor de vrijheid van onderwijs en onderzoek, formeel dient te worden beschermd', zo vindt het CDA. Ook de W D pleit voor een grotere autonomie voor de (rijks-)universiteiten, die de W D wil regelen 'naar analogie van die van de bijzondere universiteiten'.

Studentenparochie opnieuw van start

Raad en CvB nemen afscheid van Rijk

Mgr. J . ter Schare, bisschop van Den Bosch, heeft onlangs de benoeming bekendgemaakt van een pastor en een pastoraal medewerker die de studentenparochie Maranatha nieuw leven gaan inblazen. Het zijn de 38-jarige drs. H. Lenders uit Nijmegen en de zes jaar jongere J . Oude Munninck uit Gendt. Inmiddels heeft de studentenparochie ook een nieuw bestuur, waarin een hoogleraar en een student van de KHT, een directeur van de Katholieke Leergangen en een docent en studente van de Theologische Faculteit zitting hebben. De deken van Tilburg, L. Bijl, heeft de taak van waarnemend voorzitter op zich genomen. Op 15 september opent de Maranathakerk aan de Prof. Cobbenhagenlaan in Tilburg haar deuren weer officieel voor de studentenparochie. Twee weken later, op 2 oktober, is om 20.00 uur in de Opstandingskerk, eveneens aan de Prof. Cobbenhagenlaan gelegen, een avond belegd waar belangstellenden kennis kunnen maken met de Basisgroep.

'De emotionaliteit van Martin Rijk in combinatie met openheid kan tot openhartigheid leiden. Ik vraag me naar aanleiding van het TH B-interview af of de staat van genade Martin meteen na het aflopen van zijn bestuurslidmaatschap heeft verlaten'. Deze woorden gebruikte rector de Moor bij het afscheid van Dhr. Rijk uit het CvB. Vorige week stond het CvB en de hogeschoolraad in de vergadering van de raad even stil bij het vertrek van Rijk. De rector doelde met zijn woorden op het interview met Rijk dat vorige week in het THB stond en waarin deze geen blad voor de mond neemt over bestuurlijke verhoudingen binnen en buiten het College. De teneur van de toespraken aan het adres van Rijk, ook die van de rector, was zonder meer lovend. In steeds wisselende bewoordingen spraken de sprekers vol respect over Dhr. Rijk.

Protest tegen CDA-WD Op Prinsjesdag, dinsdag 17 september, gaat de Tilburgse Studerenden Bond (TSB) de straat op. Om 13.00 uur begint op de Heuvel in het centrum van Tilburg een 'demonstratie-manifestatie tegen het C D A - W D regeringsbeleid'. Er zullen sprekers zijn die dit beleid ongetwijfeld zullen hekelen, waarna een optocht compleet met een gouden koets - door de binnenstad van Tilburg zal trekken. Het protest is bedoeld voor 'alle mensen die gepakt worden door het regeringsbeleid', aldus Herman Vierhout, actiecoördinator van de TSB. Enkele tientallen Tilburgse organisaties zijn aangeschreven mee te doen.

Lezing over Arabische v r o u w e n Nawal El Sadaawi

Hogeschoolraadsvoorzitter Hans Geleijnse noemde Rijk iemand die zeer vasthoudend en rechtlijnig kon zijn, vaak terecht en soms hinderlijk eigenwijs maar bovenal loyaal en voor eenieder aanspreekbaar. Studentraadslid Egtberts ventileerde in zijn dankwoord nog eens het feit dat Rijk als het erop aankwam een duidelijke betrokkenheid met studentenbeleid had. Ook studenten zijn dus blij geweest met Rijk. De rector prees de integriteit en de collegialiteit van het vertrekkend Collegelid. Martin Rijk zelf ging niet in op zijn 'staat van genade'. Uit zijn afscheidswuurajc blijkt dat de bestuurder weer meer aan f i losoferen (zijn eigenlijke vak) toe is gezien zijn uiteenzetting over democratie. Rijk: 'De verleiding bestaat om deskundigen aan de macht te laten in de veronderstelling dat de meeste problemen deskundigheidsproblemen zijn. Democratie wordt dan bijna de ondeskundigheid aan de macht'. H.B.

dat religie wellicht ook in sterke mate verantwoordelijk is voor de onderdrukking van vrouwen in Arabische landen, verwierp Nawal El Sadaawi. 'Religie staat slechts ten dienste van het politieke systeem en past zich daar ook aan aan'. Dus wanneer een politiek systeem onderdrukkend is zal het religieuze systeem dat ook zijn en in dezelfde mate. Het familieleven in Arabische landen is ook zeer onderdrukkend voor vrouwen. Voor mannen en vrouwen gelden vi schillende waardesystemen. Terwijl tlêt voor mannen mogelijk is om allerlei sexuale relaties te hebben en met meerdere vrouwen te trouwen, worden vrouwen geacht monogaam te zijn. Hoewel Nawal El Sadaawi vindt dat de vrouwenbeweging in Egypte nog niet veel directe invloed kan uitoefenen, heeft ze er vertrouwen in dat dit een proces is dat langzaam zal verbeteren. De vrouwenbeweging is nog steeds in ontwikkeling en groeit. Kennis en een sterke organisatie echter zijn twee belangrijke vereisten voor haar strijd tegen het patriarchale systeem en het klassesysteem onder het motto: 'to unveil the brains of men and w o m e n ' . Y.T.

13 september 1985 Sï

THEOLOGIE

Voorlichtingsfilm faculteit valt verkeerd Huub Reumkens, secretaris van het faculteits-bestuur: 'Het bezwaar is dat men in deze film een scheef beeld oproept van de faculteit. Niet de centrale punten komen aan de orde, maar slechts enkele bijvakken. Van het pastoraat bijvoorbeeld, dat zelf in ontwikkeling is, zou je nieuwe aspecten kunnen laten zien. Dit gebeurt niet. In de film wordt door een van de vrouwen gezegd dat ze in het ziekenpastoraat wil, maar, dit wordt niet verder uitgediept. Dat vind ik een gemiste kans.' Maar er komt wel een student aan het woord die stage loopt op een levensschool, dat is toch ook een vorm van pastoraat?

Theologie studeren is... 'van alles', 'ik weet niet', 'je leert er bidden', 'je wordt godsdienstleraar of priester', 'het zijn Jehova-getuigen'. Deze antwoorden krijg je als je op een markt in Eindhoven aan de mensen vraagt of ze ooit van de studie theologie in Tilburg hebben gehoord. Om aan dit soort vooroordelen een eind te maken en mensen, met name middelbare scholieren, te informeren over wat theologie studeren dan wel inhoudt, heeft de theologische faculteit een voorlichtingsfilm gemaakt. In november '83 kreeg een redactie-commissie de opdracht eens na te denken over deze voorlichtingsfilm. In november '84 lag het scenario klaar; en in september '85 is de film gereed en kan hij op middelbare scholen vertoond worden. Maar het faculteitsbestuur is niet tevreden over het eindresultaat.

SCENARIO Reumkens: 'Dat is waar, maatschappelijk pastoraal werk is mogelijk, maar het probleem is dat Hans de Kok niet duidelijk naar voren laat komen wat hij met zijn theologische bagage doet. Op het eind zegt hij zelfs dat hij waarschijnlijk niet weer de studie theologie zou gaan doen.' De moeilijkheden begonnen eigenlijk nog voordat er überhaupt een scenario was. Ben Smit, maker van de video, zocht studenten die aan de film mee wilden doen. Dat was niet gemakkelijk. Veel gtudenten waren van te voren al overtuigd van het mislukken van de hele onderneming en wilden voor deze faculteit geen reclame maken. Ze vreesden dat ze hun eigen opvattingen niet konden spuien en wilden zich niet laten gebruiken. Ook de situatie rond de bisschop-benoeming van Ter Schure is volgens Huub Reumkens zeker een handicap geweest voor studenten om aan de film hun medewerking te verlenen. Maar tenslotte vond Ben Smit toch enkele studenten die een rol in zijn film wilden spelen en hij schreef het scenario. Dit werd voorgelegd aan het bestuur van de faculteit. Dat constateerde lacunes op het terrein van de traditionele en nieuwe vormen van pastoraat. Het bestuur wilde een beeld geven van theologie, waarin ook de pastorale sector en bijvoorbeeld theologie en kerk aan bod komen. De redactie-commissie nam de wensen van het bestuur mee naar huis en zou proberen hier iets op te vinden. Tussendoor heeft de redactie-commissie nog verschillende keren contact gehad met het bestuur. 'De wensen van het bestuur zijn meegenomen', aldus Nic Poulssen, voorzitter van het faculteitsbestuur. Reumkens vindt echter dat de problemen die de redactie-commissie heeft gehad bij het vervaardigen van de film ook wel eens aan het bestuur hadden kunnen worden voorgelegd. 'Nu zijn ze daarmee zelfstandig omgegaan, dat begrijp ik ook wel, maar toch is het een gemiste kans'. .

FILM Zoals hierboven al gesteld: de film wil bepaalde vooroordelen wegnemen en geeft een bewust eenzijdig beeld van wat theologie studeren óók is. Een student 'theologie en maatschappelijk handelen' loopt een jaar stage op een levensschool, een opleiding voor kinderen die nog leerplichtig zijn, maar niet meer op een 'gewone' middelbare school zitten. Hij be-

Tilburgs Hogeschoolblad

'Bisschop heeft er niets mee te maken'

Ben Smit van het AVC tijdens de opnamen voor een voorlichtingsfilm. geleidt hen met projecten, sport met ze en wil zo iets van zijn theologie-studie in praktijk brengen. Op zich is er misschien niet zoveel verschil met een maatschappelijk werker, maar het idee dat er achter zit is volgens de student wel anders. Een andere student is op zoek naar de relatie tussen kerk en sexualiteit. 'Nu hanteert de kerk een strakke moraal over wat wel en niet mag. Waar ligt de oorsprong?' Hij gaat op zoek bij de rechtbank in Den Bosch. Daar vertelt hij aan de interviewster waarom hij theologie is gaan studeren: 'Eerst wilde ik sociale academie

doen, maar een oud-onderwijzer wees me op deze opleiding. Ik dacht dat ik hier als enige 'normale' zou komen. De rest had ik me voorgesteld als hippie-achtig of halve pastoors. Dat was dus wel even heel anders.' Verder komen in de film een aantal vrouwen voor die gebruik maken van audiovisuele apparatuur om een groepsgesprek over religie en sexualiteit op te nemen. Ze doen dit in het kader van een vrouwenwerkgroep. Als feministische theologen kozen ze voor een directe aanpak: vrouwen zelf benaderen om over hun ervaringen te praten.

Aan het eind van de film wordt aan elk van de studenten gevraagd of ze nu weer theologie zouden gaan doen. Daar moeten ze toch wel even over nadenken.

AFKEURING Het faculteitsbestuur was dus niet tevreden. Poulssen: 'Die bisschopsbenoeming heeft er niets mee te maken. Wij zijn geen verantwoording schuldig aan de bisschop en de bisschop hoeft deze film niet te zien.' Voor de beoordeling van de film had het bestuur een commissie ingesteld en mede op grond van hun - overwegend positief - advies werd de film niet geschikt geacht voor vertoning op middelbare scholen. Die commissie bestond uit mensen van allerlei pluimage: mensen uit het pastorale veld als deken Bijl en pastoor Ooms, een decaan van een middelbare school (er was hem gevraagd ook leerlingen mee te nemen, maar die waren niet gekomen), drie pas afgestudeerde theologen, Walter Aarssen - de studie-adviseur van de theologen -, een aantal jongerejaars theologiestudenten en een groep docenten. Hun kritiek was dat de film een niet compleet en onevenwichtig beeld geeft van de faculteit; dat er af en toe een goedkope verkooptechniek gebruikt wordt (de suggestie dat video-apparatuur dagelijks door studenten ter hand wordt genomen); dat met name student De Kok zich afzet tegen bepaalde - wezenlijke aspecten van de theologiestudie zoals het vak dogmatiek. En als hij zegt dat de boeken hem gestolen kunnen worden, dan kan dat natuurlijk niet. Zijn al het geld, alle tijd en moeite die de film gekost heeft nu voor niets geweest? Huub Reumkens: 'Het proces rond de film is nog niet afgelopen, de afkeuring is nog niet definitief. We gaan de film nu laten zien aan vijf leerlingen van drie middelbare scholen hier in Tilburg. Hun mening zal zwaar wegen in het eindoordeel van het bestuur. Als het overwegend positief beoordeeld wordt, als de leerlingen zeggen, het is een eye-opener naar elementen die wij niet kenden van theologie, dan is er een redelijke kans dat de film wel in de roulatie komt.' Nic Poulssen: 'Als u zegt dat de film is afgekeurd dan is dat te sterk uitgedrukt. Als dat zo was lieten we hem niet nog eens aan een groep middelbare scholieren zien. Een voorlichtingsfilm is een delicate zaak. Je hebt maar een beperkte tijd waarin je niet alles kunt laten zien. Ook de techniek kan een rol spelen, niet alles is technisch gezien mogelijk. Overigens zijn er ook al positieve geluiden gehoord van mensen die wel enthousiast waren over de film. U hebt hem ook gezien, wat vond u er eigenlijk van?' De film lijkt mij heel geschikt om aan leerlingen te vertonen, hij maakt je nieuwsgierig naar de studie theologie, laat kanten zien van de studie waar de meeste mensen geen weet van hebben. Juist dit zal middelbare scholieren - mijns inziens - aanspreken. Poulssen: 'We willen een zo afgewogen mogelijk eindoordeel, en de film is tenslotte bedoeld voor scholieren, zij moeten hier komen studeren.' Claartje van der Grinten

13 september 1985

Hoe moeilijk ziji de Modernistem? Halverwege 1984 verscheen bij uitgeverij De Arbeiderspers een lijvig boekwerk over 'het Modernisme in de E uropese let­ terkunde'.­De schrijvers ­ het echtpaar Douwe Fokkema en E Irud Ibsch ­ zijn al­ lebei hoogleraar in de literatuurweten­ schap, de eerste in Utrecht, de laatste in Amsterdam aan de Vrije Universiteit. 'Zulke huwelijken zouden er meer moe­ ten zijn' schreef Volkskrant­recensent Willem Kuipers vorig jaar 'want het boek is de moeite waard'. Dat zijn collega Poll van het NRC­Handelsblad heel andere opvattingen koestert over het echtpaar Fokkema­lbsch zal verderop in dit artikel blijken. Om een steentje bij te dragen aan de or­ dening van de grote hoeveelheid literaire teksten die de geschiedenis op ons af­ stuurt hebben Fokkema en Ibsch ge­ poogd een tiental schrijvers uit de perio­ de tussen de twee wereldoorlogen ­ het interbellum ­ onder een noemer te van­ gen. Zij noemen die literaire stroming het Modernisme. Grote auteurs als James Joyce, Virginia Woolf, Valery Larbaud, Marcel Proust, André Gide, Italo Svevo, Robert Musil, Thomas Mann en de Ne­ derlanders Carry van Bruggen en E . du Perron vormen de onderwerpen van tien hoofdstukken in het boek. Het is, schrij­ ven Fokkema en Ibsch, de laatste tien, vijftien jaar in toenemende mate als on­ bevredigend ervaren dat deze auteurs niet in hun onderlinge verband zijn bestudeerd. Terwijl die samenhang toch onmiskenbaar aanwezig is. De Modernistische interpretatie van de wereld is, volgens de schrijvers van het boek, een voorlopige en fragmentari­ sche. De modernistische auteur is een scepticus, koestert afkeer van politiek engagement en heeft geen afgeronde, kant en klare kijk op wereld en maat­ schappij. Hij (of zij) gelooft meer in het menselijk innerlijk dan in uiterlijke lotge­ vallen en vindt dat het niet de feiten zijn maar onze beleving en interpretatie van de feiten die richting geven aan het be­ staan. In dat opzicht vooral betekende de aan­

pak van de Modernisten een radicale breuk met de literatuur van de negen­ tiende eeuw. Tot aan het begin van de eerste wereldoorlog had de feitelijke ver­ telkunst van het Realisme gedomineerd. Deze stroming nam genoegen met een werkelijkheid zoals die zich via de zintui­ gen aan ons voordoet. De personages in de realistische romans handelen volgens bepaalde wetmatigheden en hun gedrag is in zekere mate steeds voorspelbaar. In de modernistische roman zijn de per­ sonages opeens veel gecompliceerder. De handeling speelt zich grotendeels af in hun hoofden, de simpele verhaallijn maakt plaats voor een meerstemmige bewustzijnsstroom waarin de gedachten van de hoofdpersonen belangrijker zijn geworden dan de handelingen die zij ver­ richten. In plaats van de alwetende ver­ teller treden verschillende vertellers die de lezer een blik gunnen in hun innerlijk. 'Het zijn niet zozeer de uiterlijke omstan­ digheden alswel de sporen die ze nalaten in het denken en voelen van afzonderlijke individuen waarin de modernist belang stelt'. De Modernist ziet het leven niet als een afgerond geheel maar als een onophou­ delijk proces dat slechts in enkele aspec­ ten valt weer te geven. De modernisti­ sche roman is daarom ook altijd een werk in wording, nooit helemaal afgeslo­ ten en ruimte latend voor meer dan één conclusie. Blijkbaar was in het tweede decennium van onze eeuw de tijd overrijp voor het ontstaan van een gloednieuwe literaire uitingsvorm als het Modernisme. In de eerste jaren na de eeuwwisseling heerste er in E uropa een periode van betrekkelij­ ke rust, een adempauze in de literatuur en de cultuur in het algemeen. Literaire stromingen als het Naturalisme en Sym­ bolisme hadden hun beste tijd gehad. Maar tien jaar later, aldus de Groningse historicus W.E. Krul in zijn lezing vorige week donderdag over de achtergronden van het Modernisme, was deze relatieve rust veranderd in een koortsachtige acti­ viteit. Op alle artistiek terreinen schoten

de nieuwe ­ismen en stromingen uit de grond: het fauvisme, futurisme, ku­ bisme, orphisme, expressionisme en vor­ ticisme. ^ Krul: 'E r is veel dat er voor pleit om de doorbraak van de moderne kunst in het jaar 1913 te situeren'. Het was ook in 1913 dat de eerste werken uitkwamen die Fokkema en Ibsch tot het Moder­ nisme rekenen. Gide's Caves du Vatican stamt uit dat jaar, en Larbaud's Barna­ bootfi. Op 14 november 1913 verscheen, op kosten van de auteur, het eerste deel van Proust's A ia recherctie du temps perdu. De Dubliners van James Joyce kwam een jaar later uit. Maar de wereldoorlog damde de eerste stroom van modernistische publicaties in. Het moet dan ook tot het begin van de jaren twintig duren voordat de grote klassiekers van het Modernisme het licht zagen: de romancyclus van Proust werd voltooid tussen 1919 en 1927, Ulysses van James Joyce kwam uit in 1922 en de Zauberberg van Thomas Mann in 1924.

GROEPSCODE Dr. Helga Geyer is hoofdmedewerkster van de vakgroep literatuursociologie aan de Tilburgse letterenfaculteit. Zij had zit­ ting in de commissie die ­ naar aanleiding van het boek van Fokkema en Ibsch ­ de cyclus van Studium Generale heeft voor­ bereid. Hoe oordeelt zij over het Moder­ nisme in de E uropese letterkunde, denkt zij dat de indeling van Fokkema en Ibsch hout snijdt en wil zij het voor deze twee auteurs opnemen als zij worden aange­ vallen door literair criticus K.L. Poll? Deze recensent van het NRC­Handels­ blad liet bij het verschijnen van het Mo­ dernisme in de E uropese letterkunde' weinig heel van de intenties en de aan­ pak van de auteurs. Allereerst zou de term Modernisme niet deugen en ook leggen Fokkema en Ibsch nooit reken­ schap af van hun oordeel over een boek. Poll: 'Zij hebben maar één zorg, één pro­ bleem dat hen bezighoudt, en dat is de vraag: vertoont het werk van deze schrij­

ver modernistische trekken ja of nee'. Volgens Poll gaat door de indeling van Fokkema en Ibsch het individuele karak­ ter van iedere schrijver verloren 'in de Het Modemisme is een aanduii voor talloze maatschappelijke be­ verregaande reductie tot één groepsco­ wegingen in heden en verleden^ literatuurwetenschappers Fokke­ de'. Poll: 'De woorden code en systeem ma en Ibsch kozen deze beduime term ook nog eens als verzamel­ suggereren een graad van bewustheid en een graad van samen­ naam voor een groep van litem schrijvers die furore maakten tus­ opzettelijkheid, hang ook, die ontbraken toen de boeken sen 1910 en 1940. James Joycearcel Proust en Robert Musil zijn van de verschillende auteurs nog ge­ de belangrijkste vertegertwoordii van deze tussenoorlogse, Europese schreven moesten worden. De fixatie in een systeem, in een vaste code, past bo­ beweging, die geen progma had of manifesten schreef vendien slecht bij een kenmerk dat Fok­ Studium Generale van de hogeml organiseerde voor dit najaar sa­ kema en Ibsch zelf signaleren: de voor­ men met de werkgroep Polet eicyelus over deze belangwekkende keur voor flexibiliteit, voor wisseling van standpunt, voor twijfel, die sommige periode uit de kaire geschiedenis. modernistische auteurs op sommige mo­ Hieronder alvast een eerste tmverkenning. Met als gids de Til­ menten toonden. Om die voorkeur voor systeemloosheid zelf weer een systeem burgse literatuurwetenschapst&r. Helga Geyer. 'Voor het lezen te noemen is niet alleen verwarrend, van een modernistische roman \je enige oefening nodig. Maar dat maar ook een teken van minachting. De geldt toch ook f de schaatssport?' literatuurwetenschappelijke commenta­ tor gaat er blijkbaar van uit dat zijn 'ob­ jecten van onderzoek' zelf niet goed wis­ ten wat ze zeiden'.

TWA}EURTS

Een schrijverleratie onder de aandacht vailidium Generale

Marcel Proust op zijn sterfbed. Zijn roman 'A la réedu temps perdu' behoort tot het belang­ rijkste uit de wereldliteratuur Het boek telt m u meer dan 3000 bladzijden

Programma

Dodenmasker van R o­ bert Musü, auteur van 'Der Mann ohne Eigen­ schaften '. Dit hoofdwerk stelt een scherpe diagno­ se van het Europa aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog.

Tilbargs H o g e s c h o o l b l a d

zaal AZ 10 12.30 uur Dinsdag 17 september film: Robert Musü ­ Seine Welt, Sein Werk regie: Jurgen Kaizik Oostenrijk, 47 min., kleur Donderdag 19 september 13.30 uur ^l>a­ lezing over Robert Musil: 'Experimenten met de waarnemmg tussen twee oorlogert" door Dr. H . Lethen (Rijksuniversiteit Utrecht) Donderdag 19 september 15.45 uur z»»' AZ 10 film:'Der junge Torless' .... . r,nnA\ Verfilming van 'Die Verwirrungen des Zoglings Torless', Robert Musils eerste roman (1906) regie: Volker Schlondorff BRD 1966, 85 min., zwart/wit Donderdag 26 september 13.30 uur zaa' AZ lezing over Marcel Proust door Prof. Dr. J. Plessen (Rijksuniversiteit Utrecht) Donderdag 26 september 15.45 uur z»»' AZ 10 fUm: 'Celeste' ' Gebaseerd op het boek 'Monsieur Proust' van Celeste Albaret regie: Percy Adlon BRD 1981, 106 min., kleur Donderdag 3 oktober 13.30 uur zaal AZ 10 forumdiscussie: Modernisme of niet? met medewerking van: Prof. Dr. D. Fokkema, Prof. Dr. E. Ibsch, Dr. C. van Bohemen, Dr. H. Lethen, Prof. Dr. J. Plessen Dinsdag 8 oktuher Lezing: Carel Peeters . .. , ^ , ,j „ AP Op dmsdag 8 oktober 20.15 uur organiseert De Vrije Boekhandel m de theaterkelder van ae Stadsschouwburg een lezing over Thomas Mann door Carel Peeters, essayist en redacteur var de boekenbijlage van Vrij Nederland.

■^f^r^

Het moge duidelijk zijn: K.L. Poll ziet geen heil in de poging om al die verschil­ lende schrijvers in het klasje van het Mo­ dernisme op te sluiten. Dr. Helga Geyer is het helemaal niet eens met deze tegendraadse opvatting van de NRC­criticus: 'E en heel belangrijk ele­ ment dat de romans van de modernisten met elkaar verenigt is de totale breuk met de traditie van het vertellen. Het gewo­ ne, realistische verhaal uit de roman yan de negentiende eeuw verdwijnt. Dat hangt nauw samen met de opvatting van de Modernisten dat je geen afgerond beeld van de maatschappij kunt hebben. Tot dan toe had het burgerlijk wereld­ beeld gegolden: ik ben ik en ik weet wie ik ben. Daarvoor in de plaats komt een individu met veel verschillende talen en facetten. Sommigen interpreteren die ommekeer als een decadent verschijnsel, maar je kunt het ook heel positief beoor­ delen'. 'Want het betekent dat het individu nooit is afgesloten, maar openstaat voor in­ drukken van buitenaf. Wat zich plotse­

ling openbaart is een begrip van een col­ lectiefindividu. Het besef: ik ben niet al­ leen wat mijn naam is, of mijn geslacht, of mijn nationaliteit, maar ik ben zoveel meer. In Orlando van Virginia Woolf doorloopt de hoofdpersoon verschillen­ de stadia uit de geschiedenis en veran­ dert zelfs enkele keren van geslacht'. Helga Geyer is ervan overtuigd dat alle modernistische schrijvers heel bewust het concept van een nieuw begin hebben gehanteerd. 'Je merkt ook dat ze zich al­ lemaal bezighouden met de problemen van het vertellen. In de romans zelf wordt over het schrijven van de roman nagedacht. Al deze kenmerken laten zien dat er van een duidelijk theoretisch con­ cept sprake is, ook al hebben de verschil­ lende auteurs van elkaar niet geweten dat ze op die manier bezig waren'. De modernisten misten bovendien, aldus Fokkema en Ibsch, de impulsiviteit en de eenzijdigheid om zich als een internatio­ nale beweging te manifesteren en zich achter programmatische verklaringen te scharen. Geyer daarover: 'Het is denk ik niet zo van belang of de modernistische schrij­ vers zich ervan bewust waren dat ze tot een bepaalde groep of stroming behoor­ den. Wat je kunt zeggen is dat bepaalde verschijnselen of indicatoren bij verschil­ lende auteurs en in verschillende teksten tegelijkertijd opduiken. Alleen een latere generatie kan die gelijktijdigheid en ver­ wantschap ontdekken. De latere genera­ tie heeft ook het récht om die samen­ hang te zien en erover te spreken'.

LEESPLEZIER De boeken van de Modernisten worden vaak ontoegankelijk genoemd, moeilijke literatuur die van de lezer aardig wat doorzettingsvermogen vraagt. Helga Geyer: 'Als lezer van deze romans heb je inderdaad enige training nodig. In de modernistische literatuur komt bijna geen actie of gebeurtenis voor. Dat kan ook alleen maar als de held van het ver­ haal een duidelijke identiteit heeft en als

de schrijver een afgerond maatschappij­ beeld aanhangt. Als dat niet zo is wordt de mogelijkheid van actie erg beperkt en dan wordt het individu louter ontvanger van indrukken zonder die tot een geheel te kunnen samenvoegen en daar daad­ krachtig conclusies uit te trekken'. 'Als lezer van de modernistische roman heb je dus oefening nodig. Pas dan ga je er plezier aan beleven. Maar geldt dat ook niet voor de schaatssport of voor de informatica?' 'Natuurlijk is dit soort literatuur een elite­ verschijnsel, dat klopt, maar daar mag je de literatuur niet verantwoordelijk voor stellen. Het betekent alleen maar de be­ vestiging dat er in onze maatschappij klasseculturen heersen. Teveel mensen hebben niet de tijd, het geld of de oplei­ ding om zich in deze literatuur te verdie­ pen. Maar in principe is de taal van het Modernisme toegankelijk voor iedereen die kan lezen'. 'Bovendien, wat is nou leesplezier? Dat kun je op verschillende manieren bele­ ven. Als ik de structuur van een tekst herken en ontdek hoe de schrijver daar mee speelt, kan dat ook genoegen ver­ schaffen. Plezier op zichzelf is niet ge­ noeg. Het gaat ook om het concept dat een nadere analyse vergt.' 'Een krimi geeft ook leesplezier en je hoort mij niet zeggen dat dat verkeerd is. Daar karr hele goede literatuur tussen zit­ ten. Hetzelfde geldt voor Brecht, die in zijn toneelstukken een zeer begrijpelijke taal gebruikte en toch goede literatuur schreef. Wat ik maar wil zeggen: de kloof tussen massaliteratuur en moder­ nisme is een sterke vereenvoudiging. E r zijn veel tussenstadia. Ik denk dat het be­ langrijk is dat in de opbouw van een tekst de reflexie mee naar binnen gaal, dat duidelijk wordt waarom het werk zo is geschreven en niet anders'.

Fokkema en Ibsch: 'Het Modernisme in de Europese Letterkunde', Arbeiderspers, Amsterdam, 1984.

Filmhuis Het Filmhuis Tilburg verzorgt in september een filmprogramma, waarin gestreefd wordt naar aansluitmg by bovenstaand literatuurprogramma. Uum)°va1!^se^Tmb'er' " '''"''^" ' " ^^ Kultuurkrant (uitgave Stadsschouwburg/Kultureel Sen­

Portrettengallerij 10 september t/m 4 oktober

f^fe"vTnZ1:vr„%r:rw;rhl^nt'°'°'^ ^^" ^^°"^'' •'°^'=^ ^" Mus™erLme"nt

ben gestaan voor p e r s o n a l , „ i . T . n K "?^""^"'Pten en van enkele personen die model heb­ ,Tijdfns de t e n t o o n s t T n6g T eccii e n fluiucr ^ e r t r Tverkrijgbaar r i i t ^ ^ ^ ^ ^ ^ met 'f''"'"^'' ^ ' " '^"" '^^^"^ gegevens^'^" over^ Tde" auteurs.

Workshops Si ï c y c r e J hett ieft S

aln d"'^ Tl'^'^'T °^" '^^^^ ^ '^"»"­ Het volgen

de status'van k e u z e l k ÊhTerIedereen d u s T k n t f ? ^t"^''" ^^" "' Subfaculteit Lettefen cyclus inschrijven voor deze workshops' "■'^'­'^""«" ^^udemen, kan zich tijdens de donderdag 10 oktober 15.30­17.30 en 18.30­20.30 uur Workshop over James Joyce ('Ulysses') docent: dr. P. van Caspel (Rijksuniversiteit G roningen) donderdag 17 oktober 15.30­17.30 en 18.30­20.30 uur Workshop over Robert Musil ('Nachlass zu Lebzeiten') docent: dr. H. Lethen (Rijksuniversiteit Utrecht) donderdag 24 oktober 15.30­17.30 en 18.30­20.30 uur Workshop over Robert Musil ('Torless') docent: dr. H. G eyer (Katholieke Hogeschool Tilburg) donderdag 31 oktober 15.30­17.30 en 18.30­20.30 uur

Dodenmasker James Joyce. Joyce werd 't meest bekend met zijn romans Ulysses en Fin­ negan's Wake.

d'^ocem: °dr. R G ey'r" ' ° ' " ^ ° " ­ ' ^ ° ^ ' ^ " ' °' '''' ^^"^''^

13 s e p t e m b e r 1985

AUTOMATISERING

Informatica wint snel terrein op KHT De KHT timmert druk aar) de weg om bij te blijven op informatica-gebied. Na het CONVEX-net, een computernetwerk tussen de KHT, de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Rijksuniversiteit Limburg waarover we al eerder in deze krant schreven, zijn er weer nieuwe stappen in de automatisering. In mei 1984 kocht de KHT de unieke informaticabibliotheek van het Nederlands Opleidingsinstituut voor Informatica (NOVI) in Amsterdam. Deze bibliotheek is ook van belang voor een nieuw tijdschrift, Excerpta Informatica, dat is opgezet door medewerkers van de afdelingsbibliotheek Economie. En de centrale bibliotheek neemt in oktober de on-line publiekscatalogus in gebruik. De door de KHT overgenomen collectie van het NOVI heet de belangrijkste In Nederland op het gebied van alpha- en gamma-informatica. De Hogeschool heeft nu een bestand van meer dan twintigduizend boeken en ruim driehonderd tijdschriftentitels. Naast het - geijkte Amerikaanse werk zijn er tijdschriften afkomstig uit onder andere de Benelux, Frankrijk, de Duitse Bondsrepubliek, Groot-Brittanië, Italié, de DDR, Tsjechoslowakije. Polen en de Sowjet-Unie. Bovendien bevat de bibliotheek honderden gebonden jaargangen van lopende periodieken. Dankzij deze collectie, de grootste in Nederland, neemt de KHT een belangrijke plaats in op informaticagebied. De bibliotheek van de Hogeschool heeft de NOVI-collectie na de overname aanzienlijk verbeterd. Tot voor kort moesten de gebruikers in een trefwoordencatalogus zoeken, die opgeborgen was in kaartenbakken. Deze catalogus is nu geautomatiseerd; dat betekent sneller zoeken en een betere toegankelijkheid. Behalve in de catalogus van de afdelingsbibliotheek komen de titels ook in de centrale catalogus van de KHT. De Hogeschool breidt de collectie nog verder uit. Daarbij kan men rekenen op financiële steun van het bedrijfsleven, die mogelijk werd gemaakt door de Stichting Prof. dr. H.J. van der Schroeff.

Het computersysteem VUBIS waarin de gegevens opgeslagen worden, kwam tot stand in samenwerking met de Bibliotheek van de TH Eindhoven, die daarbij vooral de technische kant voor zijn rekening nam. De komende anderhalf a twee jaar draait het bestand dan ook nog op de computer en de programmatuur van de THE. Daarna krijgt Tilburg eigen harden software. Gebruikers van de collectie zijn, naast medewerkers en studenten van de KHT, de bedrijven. Hét bestand is op commerciële basis opgezet, de gebruikers moeten dus voor deze diensten betalen. Een kleine service is gratis, een grote service of snelle opdracht niet, maar voor studenten zal er in ieder geval een lager tarief komen. Externe gebruikers betalen bij éénmalig gebruik vijftig gulden, plus twee gulden search-kosten per minuut. Het bestand, de data-base, wordt up to date gehouden door vier vaste medewerkers en één of twee'medewerkers van elke afdelingsbibliotheek. Zij halen uit de ruim driehonderd tijdschriften de belangrijkste artikelen, maken daarvan een korte samenvatting en geven die door aan de data-base. Daarmee blijft het een actueel en volledig bestand.

TUDSCHRIFT Deze maand verschijnt het eerste nummer van een tijdschrift over informatica.

vervolg van pag. 1

Informatica-universiteit van de redenen dat juist zij de Informatica-Universiteit willen opstarten. De vorm daarvan zou kunnen variëren van werken op contractbasis voor het verder volkomen zelfstandige instituut, tot de gezamenlijke oprichting van een para-universitair instituut. Willen de drie zuidelijke onderwijsinstellingen hun voorlopige kandidatuur omgezet zien in daadwerkelijke deelname aan een dergelijk informatica-instituut, dan zullen ze heel wat in huis moeten hebben. Hier zou de slogan 'Tilburg heeft 't' van toepassing kunnen zijn. Een van de meest belangrijke voorzieningen die van specifieke betekenis zijn voor de KHT-bijdrage aan de Informatica-Universiteit is de experimentele studierichting Bestuurlijke Informatiekunde (BIK) binnen de Economische Faculteit. Een postdoctorale beroepsopleiding BIK is in een vergevorderde staat van voorbereiding. Verder heeft de KHT-bibliotheek een uit-

Tilburgs Hogeschoolblad

gebreide informatica-collectie van meer dan 20.000 boeken en ongeveer 400 lopende tijdschriften. Een on-line-database informatica met 20.000 gegevens is nog in voorbereiding en gaat in januari 1986 van start. Ook in voorbereiding is een bibliothecaris samenwerking met het Mathematisch Centrum in Amsterdam. Een en ander kan leiden tot een samenhangend geheel waarbij Amsterdam de theoretische informatica inbrengt, de KHT de bestuurlijke informatiekunde en andere toepassingen, en de TH Eindhoven met name de technische informatica-toepassingen. Op het gebied van de apparatuur beschikt de Tilburgse Hogeschool onder andere over 2 centraal opgestelde computers die verbonden zijn met soortgelijke systemen in Rotterdam en Maastricht. Op het centrale systeem is een grote hoeveelheid hoogwaardige apparatuur voorhanden. Naast deze specifieke voorzieningen

dat steunt op de nieuwe data-base. Het blad gaat Excerpta Informatica heten en komt elf keer per jaar uit. Het is een zogenaamd 'Abstract Journal', waarin alle belangrijke nieuwe boeken en tijdschriftartikelen over alpha- en gamma-informatica samengevat worden. De redactie bestaat uit Peter Keyzers, bibliothecaris van de afdelingsbibliotheek Economie, en een full-time eindredacteur. Peter Jansen. Zij selecteren uit de data-base boeken en artikelen die van belang zijn voor mensen die betrokken zijn bij de praktijk van het automatiseren. Daarbij denken ze aan medewerkers van de overheid, het bedrijfsleven, onderzoeksinstellingen en onderwijs. Zij worden in het engelstalige blad geattendeerd op vakliteratuur. Wanneer lezers in een boek of artikel geïnteresseerd zijn, kunnen ze de informatie uit de data-base bij de redactie kopen. Ook hier geldt weer dat studenten speciale voorzieningen krijgen, zodat ze gemakkelijker en goedkoper kunnen zoeken. Excerpta Informatica bevat ook informatie over nieuwe boeken over informatica in de KHT-bibliotheken. Een abonnement (binnen Europa) kost 240 gulden per jaar, bij meerdere abonnementen geldt voor het tweede en elk volgende abonnement een reductie van veertig gulden.

ONLINE Nog meer nieuws van het informaticafront: in oktober neemt de centrale bibliotheek de on-line publiekscatalogus in gebruik. Dit houdt in dat zoeken veel gemakkelijker wordt, want behalve op onderwerp of auteur kunnen gebruikers nu ook zoeken op onderdelen of woorden van een titel. En behalve dat kunnen ze afperkingen maken, zodat bijvoorbeeld alleen de Franse literatuur over een bepaald ondenwerp opgevraagd kan worden, of alleen literatuur die niet ouder is dan drie jaar. Het bestand is intern en samengesteld

kunnen vanuit de faculteiten nog enkele aandachtsterreinen worden vermeld. In de Subfaculteit Sociaal-Culturele Wetenschappen bestaat bijzondere aandacht voor automatisering van kantoororganisaties (vakgroep Bestuurs- en Organisatiewetenschappen) en voor automatisering van tekstverwerking (vakgroep Methoden en Technieken van Onderzoek). In de Juridische Faculteit bestaat groeiende belangstelling voor informaticarecht en informatisering van het openbaar bestuur. Psychologen buigen zich over de terreinen 'Computers in het Onderwijs' en 'Ergonomie' en tot slot bestaat er in de studierichting Taal- en Literatuunwetenschap de cursussen Taal- & Informatica en Computerlinguïstiek.

VOORWAARDEN De initiatiefnemers hebben als voorwaarde voor de totstandkoming van de Informatica-Universiteit gesteld, dat het bedrijfsleven steeds greep moet kunnen houden op de samenstelling van het onderwijsprogramma, dat de salariëring vrij moet zijn (om zo ook topspecialisten uit het bedrijfsleven - tijdelijk - als docent

op een eigen computer. Gegevens opvragen uit bestanden van een andere bibliotheek blijft alleen mogelijk voor bibliotheekmedewerkers. Voorlopig gaat het dan alleen om tijdschriften, later komen daar ook boeken bij. Behalve in de centrale bibliotheek, komen er ook terminals in de afdelingsbibliotheken, zodat ook van daaruit gezocht kan worden. De gebruiker ziet meteen op het scherm in welke bibliotheek het door hem of haar opgevraagde boek zich bevindt. De

bibliotheekmedewerkers

zijn

b'e-

nieuwd naar de reacties van de gebruikers. Ze verwachten in het begin nog veel vragen, vooral van ouderen. Ze vermoeden dat jongere gebruikers sneller aan het nieuwe systeem wennen. Wanneer al deze veranderingen doorgevoerd zijn is de volgende stap een terminal op de kamers van de medewerkers, met een directe verbinding naar de bibliotheek. Technisch is dit geen probleem, maar voor het zover is zullen eerst alle aanleidingen en aansluitingen aangelegd moeten worden. Voorlopig nog maar wachten tot het oktober is, dus. Hans de Brouwer aan te trekken) en dat het Instituut los moet worden gekoppeld van de Wet Universitaire Bestuurshervorming. Dit laatste is bedoeld om management en ondenwijs strikt gescheiden te houden. Een volgende stap in de richting van het samenwerkingsverband is inmiddels gezet door een werkgroep van deskundigen uit de drie wetenschappelijke instellingen. Deze heeft een schets ontworpen voor een zgn. 'Advanced School for Informaties Applications' (ASIA), waarin reeds in hoofdlijnen doelstellingen, curriculum, bestuurlijke opzet en opsomming van faciliteiten wordt gegeven. Naast de hierboven opgesomde voorzieningen die specifiek zijn voor Tilburg, beschikt de Nijmeegse universiteit over uitgebreide onderzoeks- en andere faciliteiten op het gebied van informatica-toepassingen in o.a. de fysica, chemie, medische wetenschappen, psychologie en planologie. De TH Eindhoven heeft een sterke troef in het samenwerkingsverband met TNO voor industriële toepassing van computers. Op 30 september zal de locatiekeuze bekend zijn, want dan brengt de initiatiefgroep haar eindrapport uit. Michel Knapen

^Z september 1985

1

Wetenschapswinkel start cursus bemiddelingswerk Binnenkort zal de Wetenschapswinkel (WEWI) van de Hoge­ school starten met een cursus bemiddelingswerk. Hierdoor kunnen studenten kennismaken met alle facetten van het on­ derzoeksproces. Deze zullen met name gericht zijn op proble­ men van maatschappelijke groeperingen. De cursus is bedoeld voor studenten van alle studierichtingen binnen de KHT en zij kunnen er ook studiepunten mee verdienen.

1^

De WE WI is een bemiddelingsburo tus­ sen Universiteit en Samenleving. Hier komen stichtingen en organisaties, zoals bijvoorbeeld de Brabantse Milieu Federa­ tie, Stichting Kritische Massa en buurt­ huizen, met een probleemstelling. De WEWI probeert voor deze groeperingen onderzoek tot stand te brengen op de KHT, om zodoende het probleem op te lossen. De praktische bruikbaarheid van het geboden antwoord vindt men bij de WEWI zeer belangrijk. Daarom zijn er een aantal selectiecriteria opgesteld waaraan de vragenstellers en de vragen moeten voldoen. Zo mogen de klanten niet in staat zijn de kosten van een on­ derzoek zelf te dragen en mogen ze geen commerciële oogmerken hebben. Dit laatste wordt ruim opgevat, zodanig dat bijvoorbeeld ook kleinschalige alternatie­ ve ondernemingen bij de WE WI terecht kunnen. De bemiddelingscursus zal worden gege­ ven aan de hand van concrete vragen en .^xirQbvemen die bij de WE WI naar voren zijn gebracht. Hierbij zal onder andere aandacht worden besteed aan het for­ muleren van de probleemstelling, bewa­ king van het onderzoeksproces en verga­ dertechnieken. Na de cursus zal de stu­ dent een aantal bemiddelingen verrich­ ten. De eerste twee onder begeleiding

van een ervaren kracht van de W E W I . Daarna wordt de student geacht nog twee tot vier bemiddelingen zelfstandig uit te voeren. Het bemiddelingswerk begint met een vergadering van de WE WI waar een vraag of probleem wordt aangenomen. Vervolgens gaat de student­bemiddelaar praten met de klantgroep, om de pro­ bleemstelling verder uit te werken. Daar­ na gaat de bemiddelaar op zoek naar ie­ mand die het onderzoek wil uitvoeren. Brengt onderzoeker en klant samen, en maakt afspraken met beiden voor de uit­ voering van het onderzoek. Ook tijdens de onderzoeksfase onderhoudt een be­ middelaar regelmatig contact met onder­ zoeker en klant, over de stand van za­ ken. E ventuele wijzigingen in het onder­ zoek moeten door hem of haar worden gemeld in de twee­wekelijkse vergade­ ring van de W EW I . Dit werk kost een be­ middelaar gemiddeld zo'n vijftien uur per maand. Tot nu toe gebeurde dit werk van stu­ dent­bemiddelaars altijd geheel vrijwillig. De laatste tijd komen er echter steeds minder vrijwilligers, terwijl het werk van de WE WI toch voor een groot deel van hen afhankelijk is. E en van de redenen waarom zich zo weinig vrijwilligers mel­ den is waarschijnlijk de invoering van de

twee fasen­structuur. Door de beperking van de studieduur wordt het voor stu­ denten moeilijker veel tijd te besteden aan werkzaamheden buiten de studie om. Het bemiddelingswerk kan echter een heel nuttige leerfunctie vervullen. Daarom wordt er nu ook binnen de diver­ se onderwijsprogramma's ruimte voor gemaakt. Want bijvoorbeeld het leren vertalen van concrete maatschappelijke vragen in een wetenschappelijke pro­ bleemstelling is de kern van het bemid­ delingswerk. Dit kan voor studenten een goede voorbereiding zijn op beroep en maatschappij. E venals de mogelijkheden tot ontwikkeling van communicatieve, organisatorische en administratieve vaar­ digheden. Voor de toetsing en beoordeling moet de student­bemiddelaar van zijn bemidde­ lingen een verslag maken. Hiermee kan worden aangetoond dat de student aan zijn studie verplichtingen heeft voldaan.

HBO als concurrent van de universiteit

'Men zal niet veel argumenten nodig hebben om de verschillen te zien. De feiten zullen een duidelijke taal spreken. De politiek zal gaan reageren. Uit noodzaak. Deze dreigende woorden sprak vorige week dr. J .K.M. Gevers, voorzitter v i n de HBO­raad die de operatie 'Schaalver­ groting, Taakverdeling en Concentratie' binnen het hoger beroepsondenwijs coördineert. Gevers presenteerde in Den Haag de concept­eindvoorstellen van de Iristellingen zelf, op basis waarvan de mi­ nister van Onderwijs zijn beslissingen neemt. De voorstellen bevatten weinig taakver­ deling en concentratie, maar nogal wat schaalvergroting. Van de 348 bestaande instellingen van hoger beroepsondenwljs willen er slechts 30 niet en 23 nog niet f u ­ seren. De rest gaat vanaf 1 augustus van het volgende studiejaar op in 47 hoge­ scholen. Deze zullen in veel gevallen uit­

1

Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

eenlopende opleidingen verzorgen, en soms de omvang hebben van een kleine universiteit. Het grootste samenwer­ kingsverband komt in Tilburg, wordt met 16 duizend studenten groter dan de Ka­ tholieke Hogeschool en zal leraren, kun­ stenaars, musici, bouwkundigen, journa­ listen en sociaal pedagogen opleiden. 'Dat is', aldus Gevers, 'een goede uit­ gangspositie om samenhang en waar no­ dig concurrentie met het wetenschappe­ lijke onderwijs aan te gaan'. Waarbij de nadruk, zo blijkt uit zijn woorden en uit het rapport, voorlopig zal blijven liggen op de concurrentie. 'De universitaire we­ reld IS op een enkele positief ervaren uit­ zondering na nog niet betrokken bij wat zich direct naast de deur afspeelt' con­

A.J.

de welenscliapswinkel zoekl noq steeds vrijwiliigen ■ •

Concentratie in Tilburg 't grootst

De universiteiten en hogescholen krijgen concurrentie van het hoger beroepsonden/vijs. Uit deze saneringsoperatie 'komt een heel ander HBO te voorschijn, een HBO dat claims kan leggen op een volwaardige plaats naast het wetenschappelijk onder­

De vorm is mede afhankelijk van de plaats die dit studieonderdeel in het cur­ riculum van de faculteit inneemt. De WEWI zendt het verslag met een beoor­ deling aan de vakgroep of examencom­ missie, bij wie de eindverantwoordelijk­ heid ligt. Verwacht wordt dat de cursus bemidde­ lingswerk half oktober begint. Tweede­ en derdejaars studenten Nederlands Recht, Letteren en derdejaars economen zullen hierover binnenkort een brief ont­ vangen. Met de andere faculteiten is nog overleg gaande over inpassing van de cursus binnen het onderwijsprogramma. In principe kunnen echter alle studenten, hetzij als vrijwilliger hetzij binnen het on­ derwijsprogramma, bemiddelingswerk voor de WE WI verrichten.

stateert het rapport weinig vriendelijk. E n geeft het verwerven van een gelijkwaar­ dige positie voorrang boven het smeden van allerlei mooie gemeenschappelijke plannen. Deze emancipatie kost het wetenschap­ pelijk onderwijs wellicht geld. Want zo­ dra de hogescholen functioneren zal zichtbaar worden hoezeer het hoger be­ roepsonderwijs steeds is achtergesteld op het gebied van gebouwen, appara­ tuur en bestuurlijke bezetting. Dan zal de minister, voorspelt Gevers, gedwongen zijn te kijken 'waar de taken en middelen het beste terecht kunnen komen'. Hij is ervan overtuigd dat 'op het punt van toe­ gepast onderwijs, informatica­opleidin­ gen en uitwisseling van kennis met de in­ dustrie' het HBO veel beter gaat scoren. Gerichte nieuwe contacten met het we­ tenschappelijk onderwijs, bij voorbeeld op het voor de hand liggende terrein van het tweede fase beroepsonderwijs, zijn uit de woorden van de voorzitter niet af te leiden. Men is binnen het hoger be­ roepsonderwijs veeleer bang, van de mi­ nister van onderwijs dezelfde behande­ ling te krijgen als eerder de universiteiten en hogescholen, die al hun voorstellen weggehoond zagen en vervangen door

strikte Haagse richtlijnen voor subsidië­ ring en premies. Gevers: 'Wij willen dat de minister ons op onze eigen merites behandelt, omdat we sinds jaren eigen tweede fase opleidingen in huis hebben, waarbij nauw wordt samengewerkt met de beroepenvelden en de industrie. Die zullen, als daarop de etiketten van het wetenschappelijk onderwijs geplakt wor­ den, hun aantrekkingskracht verliezen. Daartegen zullen we ons teweer stellen'. Het fusieproces is bij de realisatie van de­ ze voorstellen niet afgelopen. Gevers sluit niet uit dat meer kleine instellingen ­ niet onder dwang maar door het zien van de voordelen ­ zich alsnog aanslui­ ten, en dat enkele middelgrote samen­ werkingsverbanden (hij noemde daarbij met name Utrecht en Twente) nog ver­ der fuseren. Op 30 september stelt de HBO­raad de definitieve tekst van het saneringsplan vast, waarna de minister en de Tweede Kamer hun oordeel moeten geven. Voor­ dat het nieuwe, volwassen hoger be­ roepsonderwijs echter de gelijkwaardige strijd met het wetenschappelijk onder­ wijs aan kan gaan moet één belangrijke belemmering worden weggenomen; de minister van Onderwijs moet met de bonden overeenstemming bereiken over een sociaal plan voor het over te plaatsen (ontslagen vallen er volgens Gevers niet) personeel. Lukt dit niet, dan geven de meeste instellingsbesturen en medezeg­ genschapsraden hun veto. LT/UP

13 september 1985

iMr/v ftfeMluBeke Hotesmml Wm

SSGZ neemt alle eerstejaars zoals ze zijn.

De Katholieke Hogeschool Tilburg telt zo n 7000 studenten Samen met de Theologische Faculteit heeft de KUT bijna 100 hoogleraren. 600 medewerkers in de wetenschappelijke staf en zo'n 500 niet­ wetenschappelijke medewerkers De Hogeschool waaraan ook onderzoeksinstituten als het IVO en IVA zijn verbonden vormt een overzichtelijke gemeenschap De KHT een moderne actieve universiteit in Noord­Brabant

Bureau Studium Generale heeft tot taak de bevorde­ ring van maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef van inzicht n de samenhang der wetenschappen en van de culturele­esthetische vorming Hiertoe worden m aanvulling op het facultaire onder­ wijs progranma s georganiseerd met voortdurend wisselende thema s die enerzijds op de maatschappij gericht zijn en anderzijds in relatie staan tot de vakken die op de Hogeschool gedoceerd worden De hoofdmoot in deze programma s wordt gevormd door lezingen op de college­vrije donderdagmiddag en begeleidende documentatiemappen, daarnaast worden thema s (zo mogelijk) gepresenteerd door middel van films tentoonstellingen, muziek en theater

• selecteren van films, tentoonstellingen, t regelen en uitvoeren van allerlei praktische zaken op organisatorisch gebied, • administratieve werkzaamheden Van de kandidaat wordt verwacht: • belangstelling voor de relatie tussen wetenschap, cultuur en samenleving, • motivatie op dit gebied concrete programma's te organiseren, • belangstelling voor vrouwenemancipatie, • organisatorische capaciteiten, contactuele eigen­ schappen, uitdrukkingsvaardigheid, en kennis van moderne talen

Ziek worden Dat kan de beste student overkomen.

lijkheid, invaliditeit en verlies van reisbagage

Maar gelukkig hebben studenten hun eigen

De premie voor de Ziektekostenverzekenng bedraagt

veryekering, de Stichting Studenten G ezondheids

voor 18­ t/m 24 jangen f 440,­ per jaar.

Zorg ofwel SSG Z. Opgencht door en voor studenten

Studerenden van 2 5 t/m 34 jaar betalen de sinds jaren

Dat merk je aan de speciale voorziemngen en het

onveranderde premie van f 4 8 0 , ­ Het Zekerheidspakket

soepele acceptatiebeleid­ Alle eerstejaars studenten

kost f 37,50, f 50,­, f 62,50 of f 7 5 , ­ p e r jaar

(die zich voor het eerst bij MBO, HBO of WO inschrijven) die jonger zijn dan 27 jaar, kunnen zonder medische selectie toetreden als ze zich vóór

Per 1 september 1985 is er op Bureau Studium Generale een vacature voor een

student­medewerk(st)er Econom« Pitcai* Economie BMIuürljk* infortiitiVliund* £conom«tria F tciai R«cM NMartandt n*cni Junditcr<« Bailuurs an a»«*K]tw«l»ntcntpp*n C ui I u urw«i*nKr>a() PtycnologM Wi)it)*gMrta Social* ZMarbaioawwtanacnap Par aonaaia w«ianachaop«r 1'aal an Lt1«'■luurIv•tan•c^ap Vrijatijdswaian sctiap Ono»rwi|ïw«i«nachaooan Tnaoiooia

Het betreft een aanstelling als half­time mede­ werk(st)er voor in principe een periode van 2 jaar De taak van de betreffende medewerk(st)er houdt In: t inhoudelijke voorbereiding van de Studium Génerale­programma's door middel van literatuur­ onderzoek gesprekken met deskundigen • het leggen van contacten met mogelijke sprekers. • het samenstellen van de documentatiemappen.

Gezien de samenstelling van het bureau wordt met name gezocht naar vrouwelijke kandidaten

1 oktober aanmelden.

Het salans bedraagt afhankelijk van leeftijd en ervanng max / 1 800,50 bruto per maand

Verstandig dus om de bon in te vullen, te bellen

r­

Stuur mij vrijblijvend:

D de folder Ziektekosten­ verzekenng D de folderZekcrheidspdkkfl n de folder Reisverzekennj;

­ (01719) 7 09 44 ­ of binnen te stappen bi) het plaatsehjke SSG Z­informatieburo. Voor alle

Inlichtingen kunnen worden verkregen bij Marsel van Hoorn, telefoon (013) 66 21 66 Sollicitaties kunnen tot 20 september 1985 worden gestuurd naar Katholieke Hogeschool Tilburg. Dienst Personeelszaken Postbus 90153. 5000 LE Tilburg, onoer vermelding van vacature­ nummer 216 op de envelop

mformatie over de Ziektekostenverzekering die je kunt uitbreiden met een tandartsveiïekenng en een verzekering voor alternatieve geneeswijzen.

thb

t

2

De/e bon kunt u m etn enxclop /onder post/i.i;i.l opsturen ddn SSG Z, Antv%oordnr 10070 2200VB Noorduiik

naam

En over het Zekerheidspakket dat je onder meer

adres

beschenmt tegen de fïnanaele gevolgen van brand,

postcode/plaats

ongevallen, ziekte in het buitenland, aansprake­

gebooneddtum

iet /onder pdrtntr

Stichting Studenten Gezondheids Zorg

Katholieke Hogeschool Tilburg

mlz^iB mersM

Deverzekeringvoorstudei^nden

Voor slechts f 398,­ pei jaar

VOOR EEN GOEIE PIEK PER DAG IE EIGEN STUDENTEN ZIEKTEKOSTEN VERZEKERING

STUDENTEN ZIE KTE KOSTE N POLIS: VOOR MAAR f 398,­ PER JAAR KOOP JE EEN FLINK STUK PRIVACY.

(dus o m precies te zijn f 1,09 per dag) b e n je verzekerd tegen d e kosten van huisarts, apotheek, medisch specia­ listen en ziekenhuisopname. Boven­ dien h e b je een complete

dekking

tegen alternatieve geneeswijzen. Het

eigen risico is slechts

f 140,­ per jaar.

E

en extra

premie

v o o r tandartskosten bedraagt f 150,­ (eigen risico f 50,­) per jaar. De Studenten

Ziektekosten

Als student ga je je eigen leven leiden. Er is alles voor te

Verzekering: betere dekking, lagere

zeggen ook een eigen ziektekostenverzekering te nemen.

premie.

De Studenten Ziektekosten Polis. Uit vergelijkingen van

NBBS: m é é r d a n r e i z e n Q

_^^^ M

studentenorganisaties komt deze polis als een beste keus I

naar voren. Qua dekking. En qua premie. Meeverzekerd blijven bij je ouders is veelal aanzienlijk duurder. Ideaal

I I I

is, dat je zelf je medische rekeningen kunt indienen. Privacy! En dan nog wat. Alternatieve behandelingen zijn standaard gedekt. Tandartskosten zijn extra mee te ver­

1 Bel voor informatie met NBBS Reizen, tel. 071 ­145044, ga langs bij een van de 28 NBBS Reiswinkels of stuur de c o u p o n o p aan NBBS reizen. Postbus 11054, 2301 EB Leiden Informeer mij vrijblijvend over D de Studenten Ziektekosten Verzekenng x O d e Studenten E xtra Pakketdekking '"

zekeren. We vertellen je er graag alles over. Eén telefoon­ tje is voldoende, maar je kunt natuurlijk ook de coupon

' I I

insturen. Voor jou geheel vrijblijvend uiteraard. De Stu­ denten Ziektekosten Polis, betere dekking, lagere premie.

naam_ adres _ postcode/plaats

Naam.^ Adres. _ Postcode/Plaaïs .

Attentie

studenten HBO ­ WO In envelop 7enden aan

TE KOOP B I J : Boekhandel Standaard 't Nieuwe

/teurantiebedrijf, STRICK

De Vrije

Gianotten Boekhandel

Centrum

Boekhandel

Het Tilburgs Studentenvademecum af 5 , ­ . bevat informatie voor iedereen die studeert

TELEFOON WILLEM

013 ­ 42 36 20*

ll­STRAAT 52

5038 B H T I L B U R G

Dit mag je met missen

a langs ion op

MEDEDELINGEN

E C O N O M E T R I S T E N D A G 1985

ALGEMENE I N F O R M A T I E GASTCOLLEGES DR. S. C I E S L A ,

DOCENT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LUBLIN In de periode van 19 tot 25 september 1985 bezoekt Dr. S. Cieéla, docent bestuurssociologie aan de Katholieke Universiteit Lublin, de Hogeschool. In dit kader zal hij enkele gastcolleges verzorgen waarbij een ieder welkom is. Zie voor nadere informatie onder de rubrieken JUR (keuzevak provin­ cie­ en gemeenterecht) en SOC (the­ orie en praktijk van de ruimtelijke planning).

¥^'-

VACATURES Bij de dienst E conomische en Admi­ nistratieve Zaken ° secretaresse m / v ° medewerker verificatie m / v ten be­ hoeve van de Financiële Administra­ tie. Informatie over deze functies bij de dienst Personeelszaken, kamer B 1028, tel. 2464.

Op donderdag 24 oktober a.s. vindt dit jaar de econometristendag plaats. De titel van deze dag is: 'De Valuta­ problematiek', en handelt over de ge­ volgen van de (zich wijzigende) wis­ selkoersen op de monetaire politiek, de macro­economische modellen, en de opbrengsten uit verkopen in bui­ tenlandse valuta. De gastsprekers op deze dag zullen zijn: Drs. De Ridder, directeur C.P.B., drs. Den Dunnen, werkzaam bij de Nederlandsche Bank, en drs. Van De Burg, werkzaam bij K.L.M. Voorts zullen deze heren een forum­ discussie houden o.l.v. Prof. Dr. Sij­ ben, hoogleraar Geld­, Krediet­ en Bankwezen aan de K.H.T. Na afloop is er een borrel met koudbuffet. Het belooft een interessante middag te worden waarbij veel van de proble­ men, die door de wisselkoerswijzigin­ gen veroorzaakt worden, samen met hun 'oplossingen' de revu zullen pas­ seren. Studenten E conometrie aan de K.H.T. kunnen aan deze dag deelne­ men tegen het gereduceerde tarief van f 20, — , indien zij zich voor 10 oktober aanmelden. Het programma­ boekje met inschrijfformulier is ver­ krijgbaar op de TEV­kamer, B 520.

VACATURES Bij het Rekencentrum zijn vacant de functies van ­ ME DE WE RKE R E DUCATIE M / V ­ ME DE WE RKE R DATACOMMUNICATIE M / V

KEUZEVAK PROVINCIE­ EN GEM EENTERECHT

DOCTORAAL E C O N O M I E

Op dinsdag 24 september van 10.30­ 12.30 u. in zaal A Z 8 zal Dr. S. Cieéla een college verzorgen over het ge­ meentelijk zelfbestuur in Polen. Een ieder is van harte welkom. Zie ook onder Algemene Informatie.

Het vak E conomie en Organisatie van de Gezondheidszorg wordt voor het eerst gegeven op maandag 23 sep­ tember e.k. van 18.30 uur t o t 20 30 uur in zaal S2 32 door Prof. dr A P Montfort. Tijdens het eerste college zal nadere informatie worden verstrekt over de inhoud van de cursus. DOCTORAAL TSF. BEDRIJFS­ E C O N O M I E ( A A N V A N G SEPT 1984), BIK ( A A N V A N G SEPT. 1985), RSCALE E C O N O M I E ( A A N V A N G SEPTEM BER 1985) Op de donderdagen 12 en 16 septem­ ber e k. van 10.30 t o t 12.30 uur, zaal AZ 115 zal Prof. Molenaar een voor­ dracht houden over enkele bijzonde­ re onderwerpen te weten­ ­ De geschiedenis van de totstandko­ ming van het Nieuw Burger^k We°­ boek en de betekenis daarvin voor het huidige recht, en ­^ E nige bekende misvattingen over het recht en de rechtsregels. DOCTORAAL TFS y­SS,'.^^","^"*^" '^'^ f^' september 1983 de doctoraalstudie TFS Sociale Economie hebben aangevangen be­ staat behoudens de mogelijkheid om af te studeren in Algemene E conomie J (bchouten/Meulendijks) pag 66 n^\^^^'^l^^'"'^ °°'' '^^ mogelijkheid om het afstuderen te richten op E m­ pirische E conomie onder begelei­ ding van Dr. A . B . T . M . van Schalk In het eerste semester worden iedere week gedurende vier uur hoorcolle­ ges verzorgd, waarin de nodige uit­ breidingen op de stof uit het tweede doctoraaljaar aan de orde komen Belangstellenden dienen zich tijdig aan te melden bij de docent (kamer B 516, telefoon 2037)

Tilburgs Hogeschoolblad

COLLEGES THEORIE EN PRAKTIJK V A N DE RUIMTELIJKE P L A N N I N G Op vrijdag 20 september van 13 30­ 15.30 u. in zaal SZ 135 zal Dr. S. Cieéla eejp college geven over de so­ ciale problemen van de oude w o o n ­ wijken in Polen. E en ieder is van har­ te welkom. Zie ook onder Algemene Informatie.

zoek naar de bruikbaarheid van een aantal operationalisaties van 'intrin­ sieke religiositeit' en naar hun relaties met een aantal andere persoonlijk­ heidsvariabelen', is door het STE ­ GON een subsidie toegekend voor maximaal 18 maanden. Het onder­ zoek wordt verricht door drs. F. van der Slik, ingaande 1 augustus 1985. BENOEMINGSPROCEDURES In de vergadering van 24 mei j l . is het Curatorium op voorstel van het Colle­ ge van Toezicht accoord gegaan met de volgende wijzigingen en aanvullin­ gen in de benoemingsprocedures. Het vierde criterium voor benoemd­ baarhejd wordt als volgt omschreven (de aanvulling is onderstreept): ' d . zij van wie vaststaat dat zij door ervaring, attitude en levenswijze vruchtbaar kunnen functioneren bin­ nen deze instelling mede gelet o p :

TIJDELIJKE PROJECTEN De volgende projecten zijn gestart: ­ voor een aanzet t o t promotie­on­ derzoek drs. J . Augustus, drs. J . Brok, drs. M . van den Burg en drs. M. de Haardt, allen half­time t o t ein­ de 1985; ­ J . Lips en M . van Gils als mede­ werksters bij de bibliotheek voor de maanden september en oktober 1985; ­ student­assistentie ten behoeve van de redactie 'Lijnen', en wel een half jaar, één eenheid door M . Krabben­ borg;

ROOSTERWMZIGINGEN Doctoraal Wijsbegeerte eerste se­ mester: Dinsdag, 15.30­17.30 uur: taalfiloso­ fie van C. Travis, A Z 02 wordt CZ 106. Woensdag, 08.30­10.30 uur: sociale filosofie werkcollege van H. van E rp, ! r f 102 wordt CZ 106; w i l f h l ^ ' * " ^ " " ' = tekstlezing antieke Tni ^ l ^ " ^ ^ van H. Braakhuis, CZ 102 wordt CZ 106 Donderdag, 10.30­12.30 uur: alge­

­ een onderzoek op het vlak van femi­ nisme en catechese door drs. S. de Hoon, half­time t o t einde 1985; ­ student­assistente wijsbegeerte t.b.v. het aandeel van prof. dr. H. Berger in het onderzoeksprogramma over verrijzenis ­ dood ­ loven, en wel door D. Croonenberg, drie eenheden van september t o t en met december 1985; ­ een onderzoek naar holistische we­ reldbeelden door drs. T. Chowdhury (één dag per week), drs. P. van Zoest (half­time) en R. van der Zwan (1 Vi dag per week) t o t einde 1985.

C I n " l Q T " " ' O " wetenschapsleer van S. Silvers, SZ 33 wordt CZ 113 D O C T O R A A L 2 FASEN ROOSTERWIJZIGING

ZWaONDERZOEK RELIGIEUZE ORIËNTATIES Ten behoeve van het onderzoekspro­ ject van prof. dr. J . Weima, getiteld • Religieuze oriëntaties: een onder­

De inleiding in de Economische Psychologie, woensdag van 15.30 t o t 17.30 uur vindt voortaan plaats in SZ 11 i.p.v. S Z 3 2 . De inleiding in de Onderwijspsychologie, woensdag van 15.30 t o t 17.30 uur vindt voortaan plaats in SZ 32 i.p.v. PZ 40.

111 i.p.v. A Z 113. Het practicum in week 5 voor W g DOA 1 begint woensdagavond o m 18.00 uur i.p.v. 20.00 uur. Fysiologische Psychologie voor Deel­ tijdse studenten De deeltijdse studenten die dit colle­ gejaar het vak Fysiologische Psycho­ logie willen volgen dienen zich hier­ voor uiteriijk 25 september op het bu­ ro van de subfaculteit in te schrijven. Dit in verband met indeling in werk­ groepen.

S Y M P O S I U M OVER TROONREDE EN MI U O E N E N N O T A O P K H T

­ de kerkgebondenheid die aan de STF eigen is; ­ het in de doelstelling begrepen oog­ merk van opleiding voor het ambt en andere kerkelijke diensten.' Bij de aandachtspunten, die in het rapport van de benoemingscommis­ sie expliciet aan de ore behoren te komen, wordt een punt toegevoegd: '7. blijk geven van rechtsgeschapen­ heid van leven, integriteit van leer en voortdurende plichtsbetrachting o m aan het eigen doel van de kerkelijke faculteit doeltreffend te kunnen bij­ dragen. Bij de beoordeling van het vooraf­ gaande wordt gelet op de nieuwe ontwikkeling in morele opvattingen binnen de geloofsgemeenschap en wordt mede in de afweging betrok­ 1 ken in hoeverre de nieuwe ohtwikke­ ' ling ook in de geloofsgemeenschap wordt aanvaard. Een benoeming kan gemakkelijk wor­ den verstaan als een bevestiging van een levenswijze, welke door de ge­ loofsgemeenschap als geheel niet of nog niet wordt aanvaard.'

Propedeuse Roosterwijziging blok 2 (biz. 40 Intro­ ductiegids) De w g 3 en 4 Ontwikkelingsleer, vrij­ dag 13.30­15.30 uur in A Z 113 Lp.v. AZ111. De w g 5 en 6 Fysiologische Psycho­ logie, vrijdag 13.30­15.30 uur in A Z 111 i.p.v. A Z 113. De w g DOA 1 Ontwikkelingsleer, vrij­ dag 18.00­20.00 uur in A Z 113 i.p v AZ111. De w g DOA 2 Fysiologische Psycho­ logie, vrijdag 18.00­20.00 uur in A Z

Op Prinsjesdag, 17 september, zullen studenten, hoogleraren en medewer­ kers van de Katholieke Hogeschool Tilburg het uitspreken van de Troonre­ de door H . M . de Koningin (op grootbeeldscherm in kleur) rechtstreeks kunnen volgen. Meteen na afloop daarvan ( ± 14.00 uür) zullen de hoogleraren: ­ prof. dr. A . H . J . Kolnaar, (Algemene economie) ­ prof. ir. A . Kapteijn, (Algemene econometrie) ­ prof. dr. J . Glombowski, (Politieke economie en maatschappelijke orde) hun visie geven op Troonrede en Miljoenennota. Daarna zullen ze o.l.v. prof. dr. P.A. Verheyen (Bedrijfseconometrie), die optreedt als discussieleider, met de aanwezigen in debat gaan over datge­ ne w a t Prinsjesdag 1985 voor burger en samenleving oplevert. Het symposium, georganiseerd door het studentendispuut Kongsi van T.S.C. St. Olof, is voor eenieder vrij toegankelijk en wordt gehouden in de grote collegezaal CZ 101 (voormalig CZ 40). Aanvang 13.00 uur, 17 september. Persvertegenwoordigers, die het debat willen bijwonen zijn hartelijk wel­ kom. Ze kunnen zich bij Maurice Ackermans, wetenschapsvoorlichter van de KHT, tel. 013­662004/662000, opgeven.

C O M M U N I Q U E V A N DE H O G E S C H O O L R A A D V A N 5 SEPT. '85 1. De voorzitter deelt mede dat de Raad eerder deze middag (in besloten vergadering) Mr L. Schellekens heeft gekozen t o t lid van het College van Bestuur (tot 1 januari 1988); o n ' ^ ' u ' ' ' ^ ^ ' ' * < ^ ' ' *^^^ gekozen f o t plv. voorzitter van de Raad 2. De Hogeschoolraad besluit in te stemmen met het 'Agreement between the University of Kent and Tilburg University' ^ ' H.h^in^'* ''^^'"'^ 1 ^ " ^^'['■^9 ' ' ^ " '' 1 5 . 0 0 0 , ­ te bestemmen voor de in­ richting van een bar/schenkpunt in de multifunctionele ruimte 4. Besloten w o r d t o m 0,1 hooglerarenplaats uit de centrale reserve ^tT^tuu°skunde

* ^ ' ' " " ' " *^ bestemmen ten behoeve van het ordinari­

^' ^2^fi ^ ^ ' " ^ i " ' ^ stemmen met het voorstel van het CvB een bedrag van ƒ 5 . 3 5 8 . 5 0 5 , - toe te voegen aan de begroting 1985 (Regeling Bestemming Overschotten 1984). "y'i'iy 6. Het CvB neemt het amendement, van de Commissie Planning en Bearo-

Zder(traalf6^64^ ' ^bestemmen ^"^^"''^ voor °"''«^^^^"i'^'"9 r-^^^^^^ ^ien^en. ^69.640, -T) tte knelpunten binnen de 7. De Raad besluit t o t bestemming van de beschikbare niet-geoormerkte herbezettingsgelden 1985 {f 9 7 2 . 0 0 0 , - ) ; het CvB zegt d a i r b i f t o e een z " X n h ^ d e T " " ' ° ° ' ^ ^ " « ' ' ' « ' ' " " ^ « ^ k o r t i n g ontstane - knelpunten te 8. De Hogeschoolraad besluit een bedrag van f 44.000, - ten laste van de

PROGRAMMA DIËSFEEST Zoals inmiddels de afgelopen jaren gebruikelijk is geworden, viert de Katholieke Hogeschool haar (58e) verjaardag, 'Dies Natalis', op donderdag 19 september. SPORT EN SPEL De viering begint 's middags met een uitvoerig sport- en ontspanningsprogramma. De Tilburgse Studenten Sport Organisatie Pendragon organiseert de Sportmanifestatie bij en rond de Studentensporthal tussen 12.30 en 18.00 uur. Rondom het botenhuis van Vidar organiseert de gelijkmatige roeivereniging vanaf 14.00 uur een sportieve krachtmeting in de vorm van een driekamp. De geplande sporten zijn (eventuele wijzigingen voorbehouden): rugby, atletiek, volleybal, basketball, voetbal (zaal e n / o f veld), veldhockey en tafeltennis. De prijsuitreiking hiervan vindt plaats in de studentensporthal. Vanaf 17.00 uur bestaat de mogelijkheid o m aan een conditietraining op muziek deel te nemen.

Men kan als groep inschrijven maar ook individueel. In het laatste geval wordt men in een groep ingedeeld. Op de Sociëteit Asgard van Studentenvereniging St. Olof zal een schaaksimultaan plaatsvinden onder leiding van Lex Jongsma. FEESTAVOND Hoogtepunt van de feestviering w o r d t natuurlijk de feestavond. Het programma, dat in en o m gebouw A wordt gehouden, bevat voor vele muziekliefhebbers een boeiend element. Het luidt als volgt: 20.15-22.00 uur Aula: ' D i e Andere Band' met muziektheater. 21.00-02.00 uur: PV-Café L i v e - m uziek Het OIofensemble o.l.v. Ludo Koks 22.00-02.00 uur: Feest met optredens van: - Willy Latino Feesttent - T r i o J o e p Peeters Koffiekamer - geb. A . - Disco L o c o m o t i o n Voor de Aula

13 september 1985

MEMO

Studenten \ SUBSIDIECOMMISSIE De subsidiecommissie verstrei<t subsidies aan studenten en studentengroepen voor activiteiten die in het belang van student en hogeschool zijn. Ool< dit jaar is er weer gelegenheid om voor 1986 subsidie aan te vragen. Aanvragen kunnen tot 20 okctober worden ingediend bij de voorzitter van de commissie, W . Heuvelmans, N.5, tel. 662210. Nadere informatie kan bij hem worden ingewonnen (niet in september) of bij A . van Helderen, B. 1104, tel. 662449. DRIE ONDERZOEKSBEURZEN VOOR HOSEI UNIVERSITY, JAPAN Hosei University in Tokyo stelt voor het studiejaar 1986-1987 drie beurzen beschikbaar aan buitenlanders om wetenschappelijk onderzoek te doen op het gebied van de geesteswetenschappen, de sociale wetenschappen of de natuurwetenschappen. Het onderzoek, dat aan Hosei University moet worden verricht, mag 6 tot 12 maanden duren. Candidaten moeten op zijn minst afgestudeerd zijn aan een universiteit, moeten uitstekend Japans of Engels spreken en mogen niet ouder zijn dan 35 jaar. Zij moeten in eigen land verbonden zijn aan een universiteit of

andere instelling voor wetenschappelijk onderzoek. Hosei University is in 1880 opgericht als een particuliere school voor rechtsgeleerdheid. In de loop van deze eeuw is deze uitgegroeid tot een moderne instelling met op dit ogenblik 6 faculteiten: rechtsgeleerdheid, economie, sociale wetenschappen, business administration, geesteswetenschappen en technische wetenschappen. Daarnaast zijn er acht onderzoeksinstituten waaronder het beroemde Boisonade Institute of Modern Law. Aan de andere instituten houdt men zich bezig met onderzoek op het terrein van het Noh theater, de taal en cultuur van de zuidelijke eilanden (met name Okinawa), computerkunde, ioniserende straling, statistiek, arbeidsverhoudingen en tenslotte lichamelijke oefening. Het is de bedoeling dat de bursalen bij een van de onderzoeksinstituten worden tewerkgesteld. De beurs bestaat uit een maandelijkse toelage van 170.000 yen (ong. f 1.900). Dit is beslist onvoldoende om van te leven, geïnteresseerden dienen dan ook over eigen inkomsten té beschikken. Daarnaast wordt een bijdrage in de reiskosten gegeven van max. 150.000 yen. Sluitingsdatum voor aanmelding is 30 september 1985. Nadere inlichtingen bij Buro Buitenland, tel. (66)2236, B-1013.

M A A N D A G 16-6-1985 heldere preisoep - bamisoep slavink - cheeseburger andijvie è la crème - koolrabi DINSDAG 17-6-1985 kerrysoep - groentesoep bami goreng - kroepoek - atjar kip in zoetzure saus hamlapje - tuinboontjes WOENSDAG 18-6-1985 tomatengroentesoep kippecrèmesoep biefstuk tartaar bloedworst met appel - tyroliënne gestoofde bietjes - uiensaus DONDERDAG 19-6-1985 kervelsoep met asperges bouillonsoep cordon bleu - ananasburger espagnolesaus - spercieboontjes met ham -l- ui - witte kool salade VRIJDAG 20-6-1985 goulashsoep gevulde paprika - tomatensaus gebakken spaghetti - rauwkostsla gebakken vis - sla

Het inschrijfgeld voor dit evenement bedraagt f 150,— per team en de Chinese maaltijd kost f7,— per persoon. Inschrijving vóór 1 oktober 1985 door: * het inschrijfgeld ad f 150,— per team over te maken op rekeningnummer 45.56.07.605 (gironummer van de bank 1091055) onder vermelding van Hart van Brabantloop 1985 en ten name van Quaestor Pendragon * het inschrijfformulier volledig ingevuld in te leveren bij: Studentensporthal, Academielaan 5, 5037 ET Tilburg, 013-671898; Runner Hardloopcentrum, Corrie en Geurt Bagchus, Stadhuisplein 342, 5038 TH Tilburg * eventueel: het aantal personen dat de Chinese maaltijd wil maal f7,— als bedrag overmaken op voornoemde rekening onder vermelding van HvB Chinese maaltijd en ten name van Quaestor Pendragon.

FILOSOFENKRING

WINTERSPORTREIS

Vanaf september 1985 organiseert de fi/osofenkring een aantal bijeenkomsten rond het thema 'filosofie en 'kunst'. Woensdag 18 september vindt de eerste bijeenkomst plaats. De filosoof Fons Elders houdt dan een lezing over 'esthetisch bewustzijn en kunst'. In THB nummer 1 is een compleet programma-overzicht opgenomen.

Voor de tweede maal organiseert de studentensporthal voor haar sportkaarthouders een wintersportreis. Evenals vorig jaar Is de bestemming Mallnitz in Oostenrijk. De reis is t.o.v. vorig jaar iets uitgebreid. Ditmaal blijft de bus ter plaatse beschikbaar zodat de gevorderde skiërs de mogelijkheid hebben om ook naar omliggende skigebieden te reizen (zelfde liftkaart). Het vertrek is op vrijdagavond 24 januari 1986 gepland en de terugkomst in Tilburg op 2 februari 1986. In het reispakket zit: - vervoer per touringcar; - hotel op basis van half-pension met 2-4 persoonskamers met douche en toilet; - skilessen; - skiliftkaart; - ski's en schoenen (korting bij eigen materiaal). De prijs voor deze 10-daagse reis is voor beginners f 695, — en voor gevorderden f 750, —. Er is plaats voor slechts 50 personen. Gezien de enorme belangstelling voor deze reis is het raadzaam snel in te schrijven. Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar op de sporthal.

Deüe bijeenkomsten vinden plaats in de bovenzaal van café 'De Roskam' (beter bekend als café 'Voskens'), Heuvel 5 te Tilburg en beginnen o m 20.3C uur. Als achtergrond-informatie zal er een artikelenbundel verschijnen. De bijeenkomsten zijn bedoeld voor filosofie-studenten, maar andere belangstellenden zijn uiteraard welkom. Voor meer informatie: Harrie Vervest, tel.nr. 013-358246. PERIODE 16T/I\/I 20 SEPTEMBER 1985

gon, voor de tweede maal een estafetteloop georganiseerd waaraan iedereen kan deelnemen. De Hart van Brabantloop is een lengte-estafette van ongeveer 90 km, verdeeld in 15 etappes (11 heren- en 4 damesetappes) van verschillende lengte en zwaarte. De route voert langs de volgende plaatsen: Loon op Zand, Udenhout, Beekse Bergen, Goirie, Hilvarenbeek, Diessen, Spoordonk, Oisterwijk en Tilburg.

Vrouwem VROUWENGESCHIEDENIS Het verleden van vrouwen is vaak verborgen. Het Contactadres Landelijk Overleg Vrouwengeschiedenis wil iedereen behulpzaam zijn, die probeert de geschiedenis van vrouwen op het spoor te komen. W e kunnen informatie geven over boeken en artikelen, voor scripties, werkstukken, spreekbeurten of zomaar. .. omdat je meer over vrouwengeschiedenis wilt weten dan je op school verteld is. Ook bemiddelen we bij het zoeken naar spreeksters voor themabijeenkomsten en projecten. Bel voor meer informatie maandag van 10 tot 4 uur naar 020-244268 of schrijf naar het KLOV, Keizersgracht 10, 1015 CN Amsterdam.

Sport H A R T V A N BRABANTLOOP Op 12 oktober a.s. wordt er door de studentensportorganisatie Pendra-

PENDRAGONNIEUWS De functie van secretaris binnen het Dagelijks Bestuur van Pendragon is nog steeds niet opgevuld. Als je voor deze functie belangstelling hebt, of als je w a t meer informatie omtrent gevolgen, verantwoordelijkheden en mogelijkheden van een functie binnen het Dagelijks Bestuur wil hebben, kom dan even langs op de Pendragonkamer in de studentensporthal of bel 671898. WOENSDAGAVONDCOMPETITIE Vanaf 2 oktober worden afwisselend op de woensdagavond tussen 22.00 en 23.00 uur competities georganiseerd voor basketbal, volleybal en badminton. Het eerste semester wordt gevuld door basketbal en volleybal. Basketbal vindt plaats op woensdag 2-10, 23-10, 30-10, 13-11,

20-11 en 4-12. Volleybal vindt plaats op woensdag 9-10, 6-11 en 27-11. Het tweede semester is er ruimte voor badminton en volleybal (tijdstippen worden nog bekend gemaakt). Inschrijfformulieren voor basketbal en volleybal zijn vanaf maandag 9-9 te verkrijgen op de sporthal. De inschrijfformulieren voor badminton zijn in nov./dec. te verkrijgen. Inschrijfformulieren inleveren voor 27-9 w a t betreft basketbal en 4-10 voor volleybal.

SPORTKAARTEN

ZEILEN

Agenda

Biesbosch weekend 20, 21 En 22 september organiseert zeilvereniging Nautikos een introductieweekend in de Biesbosch. W e vertrekken vrijdagavond en zijn zondagavond weer in Tilburg. Overdag wordt er onder leiding van ervaren instructeurs gezeild. De avond en nacht worden in een hut midden in de Biesbosch doorgebracht. Kosten ca. f 45,— p.p. Lidmaatschap en zeilervaring niet vereist. • Opgeven en inlichtingen bij Maarten: 358370, Laura: 353248. Nautikos heeft nog plaats voor enkele ervaren zeilinstructeurs die op donderdagmiddag zeilen willen geven. Data en vergoeding in overleg met Ingeborg (563580). OPEN R O E I M I D D A G E N BIJ V I D A R Tijdens de introductieperiode van de T.S.R. Vidar, die loopt van 21 augustus tot 31 oktober, zijn er open roeimiddagen. Deze geven je de gelegenheid om nader kennis te maken met het roeien en de studentenvereniging. De middagen zijn op: 10, 11 en 12 september. Op 12 september kun je je krachten meten in een spetterende skif-wedstrijd tegen introductie-leden, 's Avonds kun je dan genieten van een lekker belgisch biertje tijdens de inmiddels beroemd geworden Vidar Belgische Bieravond. 17 En 18 september zijn eveneens open roeimiddagen. Hoewel 19 september geheel in het teken van de Hogeschool Dies staat, kan er tijdens de sportmiddag ook geroeid worden. Een instructeur begeleidt je tijdens zo'n middag nadat je in een ploegje geplaatst bent. Kom óók naar deze open roeimiddagen als je wilt uitvinden of roeien ook j o u w vorm van studentensport is. H S M - T E N N I S 1985 De HSM-tenniskampioenschappen worden gehouden van 18 t / m 26 september op de nieuwe kunstgrasbanen! In de sporthal zijn de inschrijfformulieren te verkrijgen met verdere informatie. De inschrijving sluit op maandag 16 september. Sportkaart is niet verplicht. VOLLEYBAL In tegenstelling tot andere jaren heeft TSVV Gepidae zelfs nu (half september) nog plaatsen in de dames- en herenteams in de eerste en derde klas vrij voor enkele enthousiaste, maar vooral gezellige studenten en studentes. De competitie start dit jaar erg laat, zodat er voldoende mogelijkheden zijn (tot ongeveer begin oktober) om eens vrijblijvend mee te komen trainen. Verdere informatie over Gepidae of volleybal in het algemeen kun je inwinnen op de studentensporthal of bij een van de volgende bestuursleden: Rob Giesberts (360523), Ben Annink (360389) of bij Petra Snelleman (632687).

Sportkaarten kunnen tussen 13.0014.00 uur en tussen 19.00-20.00 uur afgehaald worden bij de info-balie In de sporthal. Indien men nog geen sportkaart heeft, kan men er één kopen door gebruik te maken van de accept-girokaart welke bij het inschrijvingspakket is ingesloten of door rechtstreeks te betalen aan de Kas van de Hogeschool.

SEPTEMBER VRIJDAG 13 SEPTEMBER F i l m h u i s , 20.00 uur: 'De Idioot'. F i l m h u i s , 22.15 uur: 'De Speler'. ZATERDAG 14 SEPTEMBER P i u s p l e i n en K o r t e H e u v e l , 21.00 uur: Muziekfestival. F i l m h u i s , 20.00 uur: 'De Idioot'. F i l m h u i s , 22.15 uur: 'De Speler'. ZONDAG 15 SEPTEMBER S c h o u w b u r g , 12.30 uur: Open Huis, met o.a. een doorlopend filmen videoprogramma, informatiestands, popmuziek enz. M A A N D A G 16 SEPTEMBER H e t D a n s h u i s : Openingsweek t / m 20 sept. Met o.a. een workshop, gratis proeflessen voor kinderen enz. O l o f , 24.00 uur: Borrel eerstejaars studenten met ouderejaars studenten. F i l m h u i s . 20.00 uur

'Menuet'

F i l m h u i s , 22.15 uur: 'Oom Wanja'. DINSDAG 18 SEPTEMBER V i d a r , 14.00 uur: Open roeimiddag. K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 20.00 uur, A-7: Lezing door Polet over Leo Vroman. Spreker: Ben Peperkamp. O l o f , op de KHT, 11.00 uur: Symposium dispuut Kongsi i.v.m. Prinsjesdag. O l o f , 24.00 uur: Borrel eerstejaars studenten met ouderejaars studenten. S c h o u w b u r g - z a a l , 20.15 uur: Lindsay Kemp Company. F i l m h u i s , 20.00 uur: 'Menuet'. F i l m h u i s , 22.15 uur: 'Oom Wanja'. WOENSDAG 18 SEPTEMBER V i d a r , 14.00 uur: Open roeimiddag. O l o f , 24.00 uur: Borrel eerstejaars studenten met ouderejaars studenten. S c h o u w b u r g - z a a l , 14.30 uur en 20.15 uur: Lindsay Kemp Company. F i l m h u i s , 20.00 uur: 'Menuet'. F i l m h u i s , 22.15 uur: 'Oom Wanja'. DONDERDAG 19 SEPTEMBER V i d a r , 14.00 uur: Laatste open roeimiddag. K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 13.30 uur, AZ-7: Lezing over Robert Musil 'Experimenten met de waarneming tussen twee oorlogen' door Dr. H. Lethen. K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 15.45 uur, AZ-10: Film 'Der junge Törless'. O l o f , 12.30 uur: Schaaksimultaan o.l.v. Lex Jongsma. O l o f , 21.30 uur: Diesfeest op de KHT. F a r c e t h e a t e r , 20;30 uur: Toneelstuk 'Het Verjaardagsfeest'. F i l m h u i s , 20.00 uur: 'Op hoop van zegen'. F i l m h u i s , 22.15 uur: 'Tristana'.

13 september 1985

f

üö^pOt FILMHUIS

De Idioot Donderdag 12 tot en m e t zaterdag 14 september vertoont Filmhuis Tilburg de film 'De Idioot', naar de gelijknamige roman van Fjodor Dostojewski. Aanvang 20.00 uur. 'De Idioot' speelt in Sint Petersburg, de stad die. Dostojewski door en door kende, die hij liefhad en haatte. Op een nevelige winterochtend brengt hij in deze stad samen de Ridder van de Armen die alle menselijke leed aan den lijve heeft ondervonden, de vorst Myschkin en diens vriend en vijand Parfjon Rogoshin. Tussen hen in staat Natasja Filipowna, als de geschonden menselijke schoonheid. Hier in Sint Petersburg leven en wonen ook de Tozkis en de Jepantschins, de machtigen der aarde die met hun medemensen en het geweten een handeltje drijven. Regisseur Iwan Pyrjew geldt als een van de mees temperamentvolle en hartstochtelijke talenten van de moderne Russische film. Hij ziet Dostojewski als een rusteloze zoeker, een rebel die vervult is van een grote liefde voor de mensen om hem heen. Déze opvatting is in zijn versie van 'De Idioot' terug te vinden. Regie Iwan Pyrjew/Scenario Iwan Pyrjew.

De Speler

Rock-opera Ik Jan Cremer in Breda (20 en 21 sept.), Tilburg (19 en 20 d e c ) .

Adembenemende Jan Cremer Wonderschoon, fenomenaal, subliem, alle superlatieven zijn op hun plaats waar het de roek-opera Ik Jan Cremer betreft. Al het geharrewar rond de financiering van de voorstelling (kosten 2,2 miljoen) heeft gelukkig niet kunnen verhinderen dat regisseur Franz Marijnen zijn visualisenng van Jan Cremers avonturen op de bühne kan brengen. Samen met vooral de Amerikaanse choreograaf Rick Atwell heeft Marijnen een superspektakel doen ontstaan rond de gelijknamige schelmenromans die alweer ruim twintig jaar geleden zoveel herrie veroorzaakten. Vooral met Atwell zei ik omdat hij zijn dansers heeft weten op te zwepen tot ongekende enthousiaste hoogten. Er wordt gedanst en gezongen alsof hun leven ervan afhangt. Ook

de toeschouwer krijgt geen moment de kans bij te komen, vaak speelt de actie zich op drie niveaus tegelijk af en is het toneel zelf ook in beweging. Dat is mogelijk door het decor van Paul Staples en Steve Kemp zodat een spectaculaire mis-en-scène zich op drie verschuifbare plateaus tegelijkertijd af kan spelen. De kostuums verdienen 'n aparte vermelding: sexy, fantasierijk en geraffineerd. In een razend snel tempo volgen de scènes elkaar op, als toeschouwer krijg je niet de tijd over eventuele diepere betekenissen na te denken. Dat is echter ook niet nodig. Het is geen diepgravende voorstelling, de buitenkant, de verpakking is waar het op aan komt. Dit is Broadway, glitter en glamour.

W a t de show met de Jan Cremerboeken gemeen heeft is de vitaliteit, de smeuïgheid, de amusementswaarde. De enige hoofdrol, die van de theater Jan Cremer, wordt gespeeld door Peter Tuinman. Als zanger en danser is hij soms meelijwekkend temidden van zoveel professioneel geweld. Maar hij hoort dan ook niet echt bij het showgebeuren, als een toeschouwer staat hij in z'n eigen levensverhaal. Ogen kom je te kort, je oren doen pijn, het is allemaal buitenkant waar het op aan komt, van de tekst versta je vaak niets en toch vliegen de drie uur die de voorstelling duurt voorbij. Jan Cremers onverbiddelijke bestseller op herhaling. L.W.

Slaapverwekkende Jan Cremer Je stapt toch met venvachtingen naar deze rock opera omdat je wil horen en zien hoe regisseur Franz IVIarijnen met een smak subsidies vorm heeft gegeven aan de verfrissende brutaliteit uit de boeken 'Ik Jan Cremer'. Jan Cremer was in zijn tijd een viriele egotripper, een macho avantla-lettre, en bovenal een vrije volksjongen die zich al schoppend tegen de schenen van de burgerij een weg baande naar geld en roem. Ideale stof voor een rock opera, alleen de dramatische spanning ontbreekt om er ook een boeiende theatrale belevenis uit te puren. Een pakkende liefdesstory zoals in de musical WestSide Story of een tragische zelfvernieling zoals in Alban Berg's opera Wozzeck'zit er niet in. Ik Jan Cremer is een successtory en dat gaat gauw vervelen. Marijnen heeft dat beseft en vooral in het eerste deel probeert hij daar een

Tilburgs Hogeschoolblad

mouw aan te passen door wat accenten te leggen op Jan's ongelukkige jeugd. Cremer wordt vanaf de wieg omsingeld door bevoogdende en betuttelende instanties totdat hij zich met geweld uit die omknelling weet 'os te rukken. De dramatiek in de voorstelling komt echter te melig over, het lijkt wel een aflevering van Ciske de fiat. Is het eerste deel nog wel te pruimen, het tweede deel blijkt een saaie inhoudsloze bedoening. Als Jan eenmaal de geur van het succes heeft geroken wordt de opbouw van het stuk een opeenstapeling van slaapverwekkende clichés. Alleen de barslechte voorspelbare muziek houdt je nog wakker. In deze rock opera gebruikt l\4arijnen computergestuurde technische snufjes, zoals een podium in drie niveaus die op en neer kunnen schuiven. Ook die wondere techniek wordt ergens in het stuk een blok aan het been. De

ingenieuze doch plompe constructie legt de vormgeving van Marijnen zijn sterkste kant - aan banden. Technisch is die vprmgeving perfect. Als Broadway-imitatie is deze rock opera geslaagd dankzij vooral de virtuoze dansen. Als theaterbelevenis is het een flop. Een drie uur durende veredelde video-clip gaat vervelen ook al verloopt dat probleemloos en wordt er gedanst bij het leven. Zonde van het geld? Daarover moeten we niet zeuren. Experimenten mogen mislukken en deze rock opera zal desondanks lopen als een trein. Misschien helpt 'Ik Jan Cremer' velen, vooral jonge mensen, over de drempel van de schouwburgen, zoals zijn boek velen heeft aangezet om te lezen. Vroeg of laat krijgen ze in de schouwburgen ook eens echt theater te zien. E.V.

De film ' D e Speler' (Igrok) van Alexei Batalov naar de gelijknamige roman van Fjodor Dostoj e w s k i , w o r d t door Filmhuis Tilburg vertoond van donderdag 12 t o t en m e t zaterdag 14 september. Aanvang 22.15 uur. Dostojewski's korte roman 'De Speler' werd verscheidene keren voor de film bewerkt. In totaal bestaan zes versies. To de bekendste daarvan behoren die van Robert Siodmak uit 1949 (The Great Sinner) met Gregory Peck in de hoofdrol, en die van Claude Autant-Lara uit 1958 (Le Joueur) met Gerard Philipe. Zelden echter zal de sfeer van Dostojewski's roman meer benaderd zijn dan in deze eerste Russische verfilming. In de acteur Nikolai Burlyaev vond men de juiste vertolker voor de rol van de jonge huisleraar Alexei Iwanowitch die drie jaar lang van speelhuis naar speelhuis zwerft en steeds opnieuw zijn geluk aan de roulettetafel beproeft. Dostojewski laat het verhaal zich voornamelijk afspelen in Rouletteburg, dat in zijn roman staat voor de Duitse stad Wiesbaden, waar Dostojewski - zelf een verwoed speler - in 1862, 1863 en 1865 verbleef. Regie Alexei Batalov/Scenario Oscheski.

M.

seksistische zwager haar het hof maakt. Later verkracht hij haar en raakt zij zwanger. Haar man intussen toont belangstelling voor het veertienjarige meisje dat in de huishouding helpt. , In 'De Tijd' schreef B.J. Bertina: 'Wat destijds voor Louis Paul Boon heeft gegolden, brak nu ook bij de cineaste naar buiten: een duidelijke sympathie voor het volwassen slachtoffer van het aarzelende en kinderlijke spel dat de man en de vrouw spelen. Sympathie ook voor deze vrouw als slachtoffer tout court: hoe zij echt wordt gevloerd door die zwager. Ze heeft iets laten gebeuren wat ze niet wilde. Want van die zwager moet zij niets hebben. Hij valt ook buiten de verbeelding, waaraan in deze film vrij spel gegeven wordt. 'Menuet' als film is een goed voorbeeld van beeldende kunst. Nederland/België, 1982. Lili Rademakers. Met: Hubert Fermin, Carla Hardy, Theu Boermans. 86 min. kleur.

Oom Wanja Filmhuis Tilburg vertoont van maandag 16 tot en met woensdag 18 september o m 22.15 uur de film ' O o m W a n j a ' (Dyadya Vanya) van Andrei Mikhalkov-Konchalovsky naar het toneelstuk van A n t o n Tsjechov. In het verleden hebben de Russen met menige Tsjechov-verfilming naam gemaakt. 'De Dame met het hondje' van Heifitz (1960) is een prachtig voorbeeld. Met 'Dayadja Vanja' sluit Konchalovsky aan bij deze traditie. Hij werd in 1937 in Moskou geboren en studeerde aanvankelijk piano aan het conservatorium voordat hij naar de Moskouse Filmhogeschoot VGIK ging. Daar werkte hij samen met Andrei Tarkovsky; assisteerde bij diens eerste film 'De jeugd van Iwan' (1962) en schreef mee aan het scenario van diens ' A n drei Rublyov'. Zelf maakte hij in 1965 zijn debuut met 'De eerste leraar' en baarde daarmee internationaal opzien. In 1969 verfilmde hij 'Het Adelnest', een roman van Tourgenev. 'Oom Wanja' is zijn tweede adaptie van een literair werk. Hij heeft zich zoveel mogelijk gehouden aan de regie-aanwijzigingen van Tsjechov. Deze gaf zijn toneelstuk als ondertitel mee: 'Scènes uit het leven op het land'. De komst van professor Serebriakov en zijn jonge vrouw brengt afwisseling in het eentonige leven van Sonja en haar o o m . Ze worden beiden verliefd, maar wanneer de gasten vertrokken zijn, herneemt het leven zijn gewone gang. Regie en scenario: Andrei MikhalkovKonchalovsky, naar het toneelstuk van A n t o n Tsjechov.

Menuet De film ' M e n u e t ' v a n Lili Rademakers naar de gelijknamige roman van Louis Paul Boon, w o r d t door Filmhuis Tilburg vertoond van maandag 16 tot en met woensdag 18 september o m 20.00 uur. De Vlaamse schrijver Louis Paul Boon, die een van de grootsten was in het Nederlandse taalgebied, beschouwde zijn uit 1955 daterende novelle 'Menuet' als zijn beste werk. Het is het verhaal van een arbeider, die in zijn emotionele leven even koud en kil lijkt als de'diepvrieskamer van de brouwerij waar hij zijn brood verdient. Hij verzamelt kranteknipsels over afschuwelijke moorden en gruwelijke ongelukken. Zijn vrouw wordt enigszins in de war gebracht als haar

13 september 1985

HTERKLAP Jachttaferelen 20

Komen en gaan In de glazen verbindingsgang tus­ sen de gebouwen A en B is het de hele dag een levendig va­et­tient. Onze fotograaf betrapte er twee hoogleraren. Rechts, nog wat on­ wenning reagerend op deze foto­ grafische overvalstechnielc, prof. dr. J . A . M . Berghman (35), on­ langs benoemd tot gewoon hoog­ leraar in de leer van de Sociale Ze­ Iterheid. Geroutineerd lachend vergezelt hem prof. dr. G. Veld­ kamp, nog één jaar actief als bui­ tengewoon hoogleraar op het zelfde vakgebied. Tot 1 oktober is de opvolger van prof. Veldkamp nog werkzaam als directeur van het Centrum voor Sociaal Beleid aan de Univeriteit van Antwer­ pen.

Fresh­brew De inwendige (hogescliooDmens kan in de zeer nabije toekomst aanzienlijke verbeteringen tege­ moet zien wat het eten en drin­ ken in zowel de mensa als de kof­ fiekamers in de gebouwen A en S betreft. Wat staat er allemaal op stapel? : ■: Ten eerste de verandering In de mensa. Daar komen warmtetun­ nels boven het uitgiftebuffet voor warme maaltijden, waar­ door het temperatuurverlies van opgeschepte borden minimaal is, wat de kwaliteit van het eten ten goede komt. De koffiekamers in gebouw A en S worden uitgebreid met specia­ le lunchautomaten, waaruit men diverse lunch'artikelen' (onder andere gekoelde melk) kan ha­ len. E n om ervoor te zorgen dat ook buiten de openingstijden van de buffetten in A en S verse kof­ fie en thee verkrijgbaar zijn, ko­ men er zogenaamde fresh­brew­ automaten. Volgens de Afdeling Restauratieve Voorzieningen van de KHT verstrekken deze auto­ maten naast verse thee en cho­ colademelk 'kwalitatief' uitste­

kende koffie en dat op elk mo­ ment van de dag.' Ook in gebouw C komt enige wij­ ziging, zij het dan in het klein. Op dit moment staan de drankauto­ maten daar zeer verspreid opge­ steld: binnenkort zullen alle ma­ chines op de Ie verdieping ge­ plaatst worden. Nog meer automaten, zo zal de notoire koffie­ en theedrinker zich vertwijfeld afvragen? Hoe m o e t dat met de betaling? Is het huidige gehannes met kwartje ­f­ drie stuivers bij veel koffieauto­ maten ai niet tergend genoeg? Heb je als gebruiker niet steeds meer wisselgeld nodig? 'Nee, gelukkig niet!', zo jubelt de afdeling op een stencil dat ter kennismaking is rondgestuurd. Alle nieuwe automaten zijn na­ melijk uitgerust met het Mars­ money systeem {!). Voor de ge­ bruiker betekent dit dat hij met vijf verschillende munten kan be­ talen: stuivers, dubbeltjes, kwartjes, guldens en rijksdaal­ ders. Kan de gebruiker niet met gepast geld betalen, dan geeft de automaat automatisch het teveel betaalde geld terug. Het plan is dit systeem op den

Na de Eerste WereWooriog, in 1919, heeft de Amerikaanse in­ dustrieel Henry Ford de onvergetelijke uitspraak gedaan: 'History is bunk...'; geschiedenis is kletskoek. De ­ overigens bepaald niet achtertijke ­ autofabrikant loste zo een probleem op, waarmee in­ tellectuelen bijna zeventig jaar later nog worstelen, namelijk de vraag wal geschiedenis nu precies is. Als ooit blijkt dat Ford tóch wel gelijk had, dan is er één filosoof aanwijsbaar voor wie deze wijsheid zeker op gaat. En dal is Friedrich Nietzsche (1844­1900). Geen wijsgerig auteur is tijdens en na zijn leven namelijk zo vaak verkeerd begrepen, foutief beoordeeld, onjuist geciteerd en gepla­ gieerd. H el tragische dieptepunt van de geschiedsvervalsing rond Nietzsche is het moment waarop Elisabeth Föster­Nietzsche, zijn zns, de wandelstok van de filosoof als cadeau overhandigt aan Adöll H itler. Daarvoor al heeft Nietzsches zus samen met Hein­ rich Köselitz (alias Peter Gast, de kunstenaar) uit de nalatenschap van Nietzsche een boek in elkaar geflanst, dat onder de titel 'Der WiUe zur Macht' dubieuze invloeden heeft gehad op de propagan­ da­praktijken van de N.S.D.A.P. Een boek dus dat Nietzsche niet zeil geschreven heeft, maar dat met schaar en lijmpot uit zijn na­ gelaten tekst­fragmenten te voorschijn getoverd is...

Truffels waren in het verleden lang niet altijd zo prijzig als ze nu in delicatessezaken over de ge­ polierde toonbanl< gaan. Lei<ker­ bekken zonder geld maken er een gewoonte van om In die win­ kels een krop eikebladsla te ko­ pen en met enkele truffels in de zak te verdwijnen. Het jacfitin­ stinct sterft af.

duur bij alle automaten op de KHT aan te brengen. De Afdeling Restauratieve Voor­ zieningen is zeer begaan met het lot en de wensen van het hoge­ schoolpubliek. Vandaar de hier­ navolgende instructie zoals die per stencil en begeleid met 'n technische tekening op de KHT werd verspreid. Dat het kopje u moge smaken! De werking van het systeem Na de druk op de knop sluit de filterplaat de zeteenheid aan de onderzijde af. Tegelijkertijd gaat de zuiger om­ hoog en wordt een gedoseerde hoeveelheid water en koffie afge­ geven. Daarna wordt de zuiger aan de bovenzijde afgesloten. Gedurende enkele seconden vindt het contact water­koffie plaats (in een afgesloten ruimte). Nu gaat de zuiger omlaag, waar­ bij de druk onder de zuiger zo groot wordt, dat de gezette kof­ fie door het filter in de meng­ schaal stroomt. Op dit moment wordt, naar keuze, ook melk en/of suiker toegevoegd. Het schuivertje voert het koffiedik af in de afvalbak onder in de auto­

Hoe goedkoop de truffels vroeger wel waren blijkt uit het 'Spaarza­ me Keukenhoek' dat in het begin van deze eeuw nogal populair was. In dat eenvoudige kookboek wordt kwistig gebruik gemaakt van truffels, in recepten zoals 'wildbraad met truffels' en 'ge­ truffeerd mestkuiken'. J e kon ze toen bij manier van spreken on­ der elke elke­, kastanje­ of note­ boom vinden. In de literatuur zijn daar talrijke voorbeelden van, al­ hoewel er ook uit blijkt dat in sommige periodes de truffel wél heel schaars was. G. W. Edwards beschrijft in zijn 'The Forest of Ar­ den' hoe hij rond de eeuwwisse­ ling door een dorpsnotaris in de Ardennen wordt uitgenodigd om mee te gaan op jacht naar truf­ fels, met de hulp van mannetjes­ varkens. Hoe dan ook, truffels geven een heerlijke smaak aan gerechten.

maat: consumptie na consump­ tie. Voor élke drank wordt dus steeds een nieuwe hoeveelheid koffie gedoseerd: watertoevoer nr. 2 zorgt ervoor, dat de zuiger tijdens het koffie zetten wordt gereinigd.

Minister Hopman Wie denkt dat drukkerij de Jong uit Baarle­Nassau het wekelijks drukken van het THB slechts een routineuze en commercieel inte­ ressante handeling vindt, heeft het mis. Dat bleek toen het vori­ ge TH B­nummer van de persen rolde.

a chterhaald Zur Genealogie der Moral, 1887 Een boek dat Nietzsche in elk geval wèl zelf geschreven en samen­ gesteld heeft, is het bekende 'Zur Genealogie der Moral; Erne Streitschrift' gepubUceerd in IW. Ik heb dit werk als onderdeel van Band 5 in een vijftien delen teUende 'Samtüche Werke'­editie in mijn boekenkast staan. Deze editie ­ samengesteld door de Itali­ aanse hoogleraren CoUi en Montinari ­ is algemeen eritend als de beste van dit moment. In 'Zur Genealogie der Moral' ontketent Nietzsche als het ware een krachtige denkbeweging die radicaal in­ gaat legen de heersende opvattingen over het bestaan van de te­ genstelUng tussen 'Goed' en 'Kwaad'. Uiteraard heeft dit boek veel te maken met het in 1985 gepubliceerde 'Jenseits von Gut und Böse; Vorspiel einer Philosophic der Zukunft' van Nietzsche. In 'Znr Genealogie der Moral' betoogt hij dat er een dwingende behoefte is aan een kritiek van de morele waarden in de cultuur.

maar je mag bij het gebruik er­ van niet overdrijven, omdat ze zo duur zijn maar vooral omdat een overdosis een laxerende werking kan hebben. Een middelgrote truffel per persoon is zowat het maximum. Spoel de truffels goed af en ver­ wijder de minder frisse delen. J e kan ze schillen en de pel gebrui­ ken voor een perigeux­saus. Laat ze een uur koken op een zacht vuurtje met wat spek, thijm, lau­ rier, peper en zout. Gebruik daar­ na stukjes truffel als garnituur bij vlees, in paté, foie gras en in soe­ pen. Vooral lekker is de truffel onder de as. Rol de ongeschilde truffel in een reepje spek en draai het geheel in folie die je niet geheel dichtknijpt. Stop dat 45 minuten onder de gloeiende houtskool en dien op met een klompje boter. Tch.

Op de middenpagina was er iets fout gegaan met het citaat dat boven de foto van de geïnter­ viewde Martin Rijk stond. Daar stond 'Ik heb evenveel botsingen gehad met de minister als mijn voorganger'. E en goede lezer van het interview had natuurlijk meteen door dat in plaats van het woordje 'minister' de naam had moeten staan waarnaar de secre­ taris van de hogeschool luisten. Hopman. Na de eerste verbazing groeide het ongeloof dat deze fout toeval kon zijn. Waar kwam deze opmerkelijke naamsverwis­ seling vandaan? Al spoedig bleek dat de zetterij van drukkerij de Jong achter het euvel zat. Om nog niet helemaal opgehelderde motieven heeft men daar journalistieke verlan­ gens botgevierd en de naam Hopman veranderd in Deetman. Vervolgens is om technische re­ denen de naam Deetman veran­ dert in 'minister'. De berichtgeving krijgt zo zijn ei­ gen beloop. De suggestie dat Dhr. Hopman vergelijkbaar is met of ambities heeft in de rich­ ting van een hoger ambt laten wij dan ook vanzelfsprekend geheel voor rekening van de drukker. H.B.

Volgens hem dient eindelijk eens de waarde van die zogenaaro* waarden '...im Frage...' gesteld te worden. Daarvoor is kennis no­ dig van de omstandigheden waarin deze gegroeid zijn, zich ont­ wikkeld en verschoven hebben. Zulke kennis dient volgens Nietz­ sche te berusten op de methode van de 'genealogie' (= eigenüjk: 'leer van de afstamming en herkomst van de geslachten). Genea­ logie' moet je hier vooral vert)inden met het stamwoord genesis, wit 'het ontstaan' betekent. In 'Zur Genealogie der Moral wil Nietzsche het ontstaan van de zogenaamde morele waarden uit­ eenleggen, en niet zozeer oorzakeUjk verklaren. Niet de 'Ursprang' maar de 'Herkunft' van de morele waarden wordt kn­ tisch bekeken. Volgens Nietzsche is het geloof in één echte oor­ sprong van de morele waarden een historische mythe. Geloven m één oorsprong betekent nameUjk ook geloven «ï»»'De Gesch'ede­ nis' een soort eenheid vormt, één vaste Bjn volgt. En dat bestnjdt Nietzsche. In zijn genealogische methode is plaats voor dwaalspo­ ren, bijkomstigheden, vergissingen, paradoxen, totale kenlenn­ «en fouten, kortom voor: 'een verstrooide veelheid zoals Michel Fou'cault het noemt. Nietzsche ontkent 'de geschiedenis als een­ heid'. H oe zei H enry Ford het ook weer? 'H istory is bunk... . Wouter van Gils 13 september 1985

Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d