Issuu

Dodenherdenking niet bij portret De Quay Vanwege de omstreden rol van Prof. Jan De Quay in de Tweede Wereldoorlog ging de dodenherdenking op de hogeschool, vorige week vrijdag, niet in de portrettenzaal door. De organisatie besloot op het laatste moment dat de plechtigheid beter niet kon plaatsvinden onder het portret van de voormalige Tilburgse hoogleraar, die in het begin van de oorlog erg ver is gegaan in de samenwerking met de Duitse bezetter. De Quay is als tijdelijk regeringscommissaris voor de arbeid mede verantwoordelijk geweest voor de invoering van de verplichte arbeidsdienst en de arbeidsregistratie. "Ook enkele hogeschoolstudenten zijn indertijd het slachtoffer geworden van de arbeidsdienst waartoe De Quay toen heeft opgeroepen", aldus de voorzitter van de hogeschoolraad en organisator van de herdenkingsplechtigheid, Frans Teunissen. "Een personeelslid heeft ons vorige week nog eens op die feiten gewezen. Hij vroeg zich af of het

wel gepast was om de herdenking te laten plaatsvinden in de zaal waar een portret van De Quay aan de muur hangt. Om rekening te houden met die gevoelens hebben we toen de plechtigheid verplaatst van de portrettenzaal naar het monument voor de gevallenen, in de hal bij de aula". Volgens Teunissen kan men moeilijk beweren dat De Quay 'fout' is geweest in de oorlog. "En ik wil mezelf zeker niet het recht aanmatigen om te oordelen over goed en kwaad. De Quay en zijn

geestverwanten hebben afgetast hoever ze konden gaan in hun samenwerking met de Duitsers. Ze hebben geprobeerd de bezetter gunstig te stemmen in de hoop dat die Arbeitseinsatz wel mee zou vallen." Teunissen: "We hebben er nu pas een punt van gemaakt omdat die medewerker ons met de neus op de feiten heeft gedrukt. Hoe we dat bij een volgende gelegenheid oplossen weet ik nog niet." Teunissen geeft overigens te kennen dat hij graag nog eens een uitgebreid onderzoek zou laten verrichten naar de Tilburgse Hogeschool in bezettingstijd. Hij zet vraagtekens bij de wijze waarop de historicus prof. Hans Bornewasser te werk is gegaan bij het optekenen van de gebeurtenissen uit die periode. "Je moet een keer afrekenen met het verleden en dat moet met de documenten erbij. Ik zou dat graag nader laten uitzoeken, vervolg op pag. 3

Psychosociale stress Psycholoog Ad Vingerhoets (foto) deed onderzoek naar psychosociale stress in een laboratoriumsituatie.

8/9

De bezetting Eind april werd de KHT bezet als reactie op de studiefinancieringsplannen van Deetman. Een chronologisch en verbaal verslag op de middenpagina.

"Ondernemen" Verslag van een congres van het Economisch Instituut Tilburg.

Hogeschoolraad wraakt woensdagochtendhumeur van het CvB "Ik neem de raad té serieus om dit debat zonder emotie gevolgd te hebben, ook al moetje als bestuurder niet gauw Je emotie tonen". Met deze woorden sprak de anders altijd zo rustige rector en collegevoorzitter be Moor op bewogen toon zijn onvrede uit over de uitkomst van het hogeschoolraadsdebat over de bezettingsactie. Na een urenlange discussie nam de raad met een minimale meerderheid (12 stemmen voor, 11 tegen) in zijn vergadering van 2 mei J.l. een motie aan waarin het beleid van het CvB om de bezetting op woensdagochtend te breken, werd afgekeurd. De motie was het product van nauwe samenwerking tussen de drie fracties Breed Front, Progressieve Studentenfractie (PSF) en Partij Links van het Midden (PLM). Deze fracties vonden dat het CvB niet meteen op woensdagochtend 24 april de bezetting had moeten breken door de gebouwen A en B geforceerd te openen. Beter was het geweest, zo redeneerden deze fracties als het CvB het aan de bezetters toegezegde overleg was nagekomen. Dijkstra (Breed Front): "Het CvB heeft paniek en emotie opgeroepen waardoor de tegenstellingen onnodig bevorderd werden". Dijkstra vond dat vanwege het gedrag van het College de studenten woensdagavond opnieuw tot bezetting overgingen. Het CvB reageerde door te stellen woensdagochtend niet veel heil meer te zien in overleg. De bezetters hadden toezeggingen geschonden dat er slechts sprake zou zijn van een "vriendelijke, open bezetting". In de plaats daarvan hield men gebouw A en B hermetisch gesloten, aldus het College. Verschillende raadsleden vonden dat het College een inschattingsfout had gemaakt door een bezettingsactie te verwachten die een open en enkel demonstratief karakter zou krijgen. Egtberts van de fractie Vinger In De Pap (VIP) sprak van een "tactische blunder" van het College en Hilgers van de PLM noemde het een "naïeve inschattingsfout". PSFraadslid Cools stelde dat het CvB het vertrouwen van de bezetters geschaad had

door nog vóór het toegezegde overleg de gebouwen met gereedschap te openen. De fractie Onafhankelijk Appèl, J.Slenter (VIP) en de bullen-fractie steunden het CvB. Zij vonden de motie niet terecht of onnodig.

De discussie in de raad spitste zich overigens geheel toe op de gebeurtenissen van woensdagochtend 24 april. Met de uiteindelijke afloop van de bezetting op vrijdag 26 april had men minder moeite. Het ultimatum dat het CvB toen stelde aan de bezetters en waarop zij gebouw B verlieten, vond eerder bijval dan kritiek. Rector de Moor benadrukte in het debat nog eens dat de indieners van de motie de bezettingsactie blijkbaar een gerechtvaardigde actie vinden terwijl het CvB 'n bezetting" en daardoor ontoegankelijk worden van gebouwen in de betreffende situatie onduldbaar vond. De Moor liet duidelijk doorschemeren er veel moeite mee te hebben dat een bestuursorgaan als de hogeschoolraad bezettingen gerechtvaardigd acht. Ook nadat de indieners, niet ongevoelig voor deze kritiek, het woordje "gerechtvaardigd" uit de

motie schrapte, bleef het CvB zwaar tillen aan een eventueel aannemen van de motie. Collegelid Verheyen: "ook ik neem de raad té serieus om deze motie niet als een motie van afkeuring te zien". Bij monde van W. Dijkstra lieten de indieners van de motie nog eens weten dat ze alleen de rol van het CvB op dit punt afkeuren en niet het beleid van het College als zodanig. Hierna werd de motie aangenomen. Het CvB was hiermee allerminst gelukkig. De goede verstandhouding die sinds jaren bestaat tussen raad en College werd even verstoord. H.B. Vrijdag 26 april: einde van de bezetting. De studenten houden een stille optocht als afsluiting. Meer over de bezetting en over de aanleiding nl. de nieuwe studiefinancieringsplannen op de middenpagina.

INGEZONDEN

COLOFON MATSERTJES

Faculteitsraadverkiezingen Tijdens de onlangs gehouden faculteits raadverkiezingen is er als gevolg van het feit dat er te weinig kiezers kwamen op dagen voor de studentenvertegenwoordi ging in de faculteitsraad van de juridi sche faculteit een zetel verloren gegaan. Reglementering aan deze hogeschool be paalt dat wanneer er minder dan 35% van de kiezers komen opdagen korting op het aantal toe te wijzen zetels plaats vindt. Nu maar om en nabij de 32% van de rechtenstudenten bij de faculteits raadverkiezingen is verschenen zullen er in de nieuwe faculteitsraad slechts zes in plaats van normaal zeven zetels door stu denten bezet worden. Het lijkt de fraktie RECHT VO O RUIT gewenst in deze ru briek eens wat gedachteiv omtrent oor zaak en gevolg te formuleren. Het studentenverzet in de zestiger/ze ventiger jaren heeft er toe geleid dat stu denten zeggenschap hebben gekregen in de beslissingen die er op faculteiten wor den genomen. Niet langer zou er over de hoofden van de studenten heen besloten worden. Daarom kunnen zij nu o.a. zit ting nemen in het hoogste orgaan van de faculteit: de faculteitsraad. In de facul teitsraad vindt met name de voornaamste facultaire beleidsbepaling plaats. O ok in andere geledingen kunnen studenten zit ting hebben zoals faculteitsbestuur, com missies, vakgroepen, benoemingscom missies, enz. Sinds (enige) jaren blijkt de gemiddelde student nauwelijks interesse te hebben voor de invloed die hij of zij zou kunnen uitoefenen op het facultaire bestuur. Het is dan ook al geruime tijd moeilijk om studenten te vinden die in commissies zit ting willen hebben of zich op een andere wijze in de faculteit nuttig willen maken. Dat nu zelfs de opkomst bij de faculteits raadverkiezingen beneden peil is geraakt, mag dan ook enigszins voor de hand lig gend worden geacht. We moeten zelfs zes jaar terug gaan om een opkomstcijfer boven de 40% te vinden. De fraktie RECHT VO O RUIT probeert ondanks alle tegenwind actief te zijn in het facultaire bestuur. Daarom dat RECHT VO O RUIT ook deelneemt aan de faculteitsraadverkiezingen. Het is de fractie immer gelukt om een zeer groot gedeelte van de stemmers aan haar kant te krijgen. Tot vorig jaar is dit gebeurd in een situatie dat ook anderen dan de frac tie aan de verkiezingen deelnamen. Dit jaar is het voor de eerste keer dat de frac tie als enige studentengroepering aan de verkieziijgen heeft deelgenomen. O p de fractie zijn dit jaar ruim 27% meer stem men uitgebracht dan in 1984 en ook ab soluut gezien zijn er meer mensen gaan stemmen. Door een toename van het aantal stemgerechtigde studenten is even wel het percentage uitgebrachte stemmen lager uitgevallen met het al eerder ge schetste resultaat. Het verbaast RECHT VOORUIT dat een juridische faculteit met meer dan 2000 studenten moet ver vallen tot 'n eenpartijenstelsel. Hoe aan genaam het op het eerste oog ook moge lijken om als enige vertegenwoordigd te

IN MEMO RIAM Op 28 april j . l . overleed op 24jarige leeftijd HENK GERRIS Hij studeerde algemene economie aan de Katholieke Hogeschool in Tilburg. Moge Henk rusten in vrede.

Fam. Gerris Tilburgs Hogeschoolblad

■mm a t s e r t j e

TE BERDE

SHIM

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

zijn, deze ontwikkeling druist wel in te gen ieder beginsel van gewenste facultai re democratisering en studentparticipa tie. Bovendien maakt dit de positie van hen die zich wel voor het studentenbe lang in het facultaire bestuur willen in zetten nou niet bepaald sterker. Zoals uit het voorgaande al valt op te maken hebben de rechtenstudenten door hun opstelling inzake studenteninvloed op facultair niveau, het behoorlijk laten weten. In het bijzonder rechtenstudenten zouden zich juist actief moeten opstellen waar het gaat om de bescherming van hun rechten. Is immers de rechtstaatsge dachte niet een van de eerste beginselen die studenten aan de juridische faculteit krijgen bijgebracht. Overigens blijkt ook op hogeschool raadsniyeau de vertegenwoordiging van de rechtenfaculteit problematisch te zijn. Zowel PSF als Breed Front (wetenschap pelijk personeel) hebben geen represen tanten van de juridische faculteit bereid kunnen vinden om op een verkiesbare plaats te gaan staan. Daarom moeten nu kandidaten die zich op een onverkiesbare plaats hadden laten zetten alsnog in de hogeschoolraad zitting nemen. Natuurlijk: gedane zaken nemen geen keer. Deze bijdrage is dan ook geen po ging van RECHT VO O RUIT om zich alsnog te rechtvaardigen. Vanzelfspre kend zullen er ook wel zaken te noemen zijn waar de fractie door een andere oplossing of instelling wat aan had kun nen doen. Dat de lage opkomst mede te wijten is aan de fractie is een verwijt dat gemakkelijk te maken is doch dat geen recht doet aan de werkelijkheid zoals hiervoor geschetst. Het is voor RECHT VOORUIT ook niet erg stimulerend om keer op keer gedurende een periode van jaren te moeten ervaren dat elke poging harerzijds om studenten te motiveren en activeren stuit op een muur van apathie. Hopelijk dat sommigen zich nu wellicht wat meer bewust worden van hun posi tie. RECHT VO O RUIT zal desalniette min ook dit jaar weer proberen met de steun van hen die het belang van studen tenvertegenwoordiging en belangenbe hartiging wel inzien de rechten van alle studenten aan de juridische faculteit te behartigen.

■ r*ii^^ Restaurant:

©®Bj®inr

TAALCURSUS: Taalcursus in Salamanca, Spanje! 1 Maand / 1015,— incl. collegegeld, boeken, kost, inwoning (reis max. ƒ 400,—). Alle niveaus, gehele jaar door; ook beginners! CEH, Bagijnhof 25, Schiedam, 010-735767 buiten kantoorTURKS LEREN: Turks leren in Turkije. Geef je snel op bij St. TAMAN. Kosten / 2750,—, incl. vlietret., verblijf + ontbijt, cursusgeld. Periode: 6-7/8-8. Bel Gerjan: 02154-11079, Ahmet: 020-167742 of Thomas: 625172. MUZIKANTEN: Gezellige blaasmuziek maken bij blaaskapel. Optredens het gehele jaar door, streetparades, feesten etc. Gevraagd bariton-tubablazers, trombonisten, trompettist, sax etc. Repetities in oud dorpscafé te Chaam. Inl. Berry van Oers, 01619-1483.

Culinair ientefestijn Naast onze è la cartemenu's serveren we een keur van voorjaarsprimeurs Ter kennismaking een verfijnd lentemenu met o.a. asperges en lamsvlees

menuprijs

AIMSTERDAM: Overnachten in Amsterdam in rustig gelegen hotel, 1, 2, 3, 4 persoonskamers. Logies en ontbijt vanaf ƒ 35,— p.p. Reserveer tijdig. Hotel Holbein, Holbeinstr. 5, Amsterdam Nieuw-Zuid. Tel. 020-628832. GEVRAAGD: Bestuursleden (m.n. secretaris en penningmeester) voor het Kinderdagverblijf 'de Tweedrietjes', de Schans 123, Tilburg. Inlichtingen bij de coordinator, telefoon: 551389 (tijdens kantooruren).

f 59,—

Voor nadere informatie en/of reservering:

Restaurant "Den Schout" Oranjestraat 4 Tilburg centrum, tussen Paleisring en Emmastraat, tel. 013434512 674394 Donderdag rustdag.

TE KOOP: Electrische apresseermachine met allerlei toebehoren. Inl.: 04998-98766. WOONRUIMTE: Wie wil geheel zelfstandig wonen? Eigen douche, eigen keuken, eigen ingang, ƒ 275,— per maand. Inl. tel. 04248-1904. TE KOOP: Gele Citroen ACA Dyane (vrachteend), 1980, i.z.g.s. Inl. 040-453989. TE KOOP: Typemachine in zeer goede staat, wagenbreedte 24 cm, prijs / 80,—. Tel. 013-365677. SLA JE SLAG Voor een sprintje en een pintje: kom hockeyen. Voor informatie, bel Arnold tel. 013367204. GEZOCHT: Student zpekt kamer (12 m'), / 200,— in rustig studentenhuis van 3 è 4 personen tussen hogeschool en centrum (evt. gemeenschapp. huiskamer), tel. 426672 (vragen naar JanPeter) óf 040-437465.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers wouter van gils, henk zomer, edwin van de oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, gerard rutten, monique van blijswijk, amee de schipper, hugo backx, bert peters, astrid tates, claartje van der grinten samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr j a m j jansen, h van kleef, drs c p m. broekhof officiöle mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder

kopij alle kopii moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208

^tiguariaat

izüico

Psychologie, Sociologie, Economie, Filosofie, Theologie, Kunst, Geschiedenis, Literatuur, Muziek, Engels, F rans, Duitse, Oude kinderboeken. Sprookjes, Detectives, Sciene F iction, Planten en Dierenboeken, Parapsychologie, Strips, Prenten en Ansichtkaarten. Te koop gevraagd: boeken en strips. Nieuwlandstraat 25 5038 SL TILBURG Tel. 013431229 Open: vanaf 12.00 uur.

(gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), th berichten (eindhoven), thtnieuws (twente), observant (maaslricht) uk (groningen) en kunieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau abonnementen voor niethogeschoolleden f 15, per jaargang

"Je maakt Gijsen toch ook niet voorzitter van liet COC?" "Het gaat om de onderlinge verhouding van bepaalde grondrechten. Kan de ongeboren vrucht al bepaalde aanspraken laten gelden? Op verschillende plaatsen in het recht wordt erkend dat dat zo is. Ik sluit me bij die stelling aan: het recht op de onaantastbaarheid van het lichaam mag in extreme gevallen wel worden beperkt, maar niet opgeheven. En dat laatste doe je als je abortus pleegt. Je vernietigt de vrucht en van enig recht is geen sprake meer. Daarom zeg ik ook: abortus provocatus is - behalve in situaties van overmacht - een niet toegestane opheffing van het recht op de lichamelijke integriteit van het ongeboren leven". Prof. mr. A. Koekkoek van de vakgroep Staats- en Administratief Recht schreef voor de Calvinistische Juristen Vereniging een pre-advies over de onderlinge verhouding van grondrechten. Daarin komen onder andere de Wet afbreking zwangerschap en het Voorontwerp van een Wet Gelijke Behandeling ter sprake. "De Wet afbreking zwangerschap acht ik dan ook in strijd met artikel 11 van de Grondwet. Men heeft wel aandacht voor het ongeboren leven maar het blijft bij lippendienst. De bescherming van de

vrucht krijgt alleen gestalte in een gesprek met de vrouw, waarbij haar wordt gevraagd of zij zich bewust is van het belang van het ongeboren kind. Dat is de enige garantie, een uiterst minimale bescherming. En daar ligt mijn bezwaar tegen de wet." "Inderdaad, kan best zijn dat de conservatieve katholieken ingenomen zijn met mijn standpunt en ik kan me goed voorstellen dat de anti-abortus-lobby het hier mee eens is. Maar met die bedoeling heb ik het pre-advies niet geschreven." "Natuurlijk draag ik niet dé oplossing van het abortus-probleem aan. Er zitten veel meer aspecten aan deze zaak dan ik behandeld heb. Ik heb dit als voorbeeld van de botsing van grondrechten genomen en uitgezocht hoe het staatsrechtelijk in elkaar zit. Maar nogmaals, ik had niet dé oplossing van het ingewikkelde vraagstuk van de ongewenste zwangerschap." "Hetzelfde geldt voor mijn opmerkingen over het Voorontwerp op de wet gelijke behandeling. De zaak is ingewikkeld en heeft vele kanten, maar de consequentie van mijn standpunt over het recht op onderwijs en godsdienstvrijheid is dat een schoolbestuur in sommige gevallen het recht moet hebben om de aanstelling van een homofiele leerkracht te weigeren. Dat heeft u goed begrepen."

vervolg van pag. 1

Dodenherdenking buiten de portrettenzaal Bornewasser stelt in zijn boek (Katholieke Hogeschool Tilburg, deel 1, 1927-1954 - tg) bijvoorbeeld wel duidelijk dat de rol van het Stichtingsbestuur niet zo eervol is geweest, maar die uitspraak zou volgens mij verder onderbouwd kunnen worden."

Bornewasser maakt in principe geen bezwaar tegen een eventuele nieuwe bestudering van het hogeschoolarchief: "Ik zou het zelfs prettig vinden als mensen met een goede intentie willen verifiëren of ik wel de goede conclusies heb ge-

"De emancipatiecommissie zegt: gelijke behandeling krijgt onder alle omstandigheden voorrang boven de vrijheid op onderwijs en godsdienst. Ik probeer aan te tonen dat de overheid niet moet vergeten om bij de anti-discriminatiewetgeving toch ook de grondrechten van godsdienst en onderwijs in acht te nemen. Een conservatief schoolbestuur, protestants of katholiek, heeft het recht om er een bepaalde opvatting over homofilie en over homofiel gedrag op na te houden. Wanneer je zo'n groep als wetgever zou dwingen om van die opvatting afstand te doen, dan ga je ver en maak je je schuldig aan een beperking van de godsdienstvrijheid. Het is ten zeerste de vraag of dat toelaatbaar is. Vandaar dat ik zeg: er moet een voorziening komen die aan orthodoxe schoolbesturen het recht geeft om zich tegen die wet te beroepen op grond van gewetensbezwaren." "Je kunt sollicitanten altijd vragen of ze zich kunnen verenigen met de grondslag van de school. Wanneer tot die grondslag nu ook behoort de afwijzing van homofiel gedrag, dan kan op die basis de aanstelling van een homofiele leraar worden geweigerd. Zoals je op het wetenschappelijk niveau van de PvdA ook geen ultraconservatief zult aanstellen. Allerlei clubs moeten de gelegenheid

hebben om geestverwanten in hun midden te kiezen. Je stelt bisschop Gijsen toch ook niet aan als voorzitter van het COC, om maar iets te noemen." "Als ik niet van het CDA was geweest maar van de PvdA, dan had dit pre-advies er heus niet zoveel anders uitgezien. Neem Van der Hoeven, die is lid van de Partij van de Arbeid, maar die komt als jurist met andere argumenten tot dezelfde conclusie dat het voorontwerp op de wet gelijke behandeling ontoelaatbare inbreuk maakt op de vrijheid van godsdienst en onderwijs. Ik geloof dus echt niet dat hier de groene kleur van Koekkoek zo'n grote rol speelt." "Het is ondenkbaar dat ik ooit zelf voor de keus kom te staan. Een conservatieve school zal mij nooit als bestuurslid vragen. Maar het recht van die orthodoxe minderheid moet ook worden beschermd, daar gaat het om. Praktisch gesproken zal het erop neer komen dat je als homosexueel gewoon niet bij zo'n school moet solliciteren. Nee, ik kan me absoluut niet voorstellen dat de hogeschool als werkgever ooit met dit vraagstuk zal worden geconfronteerd. De theologische faculteit misschien wel, maar niet de KHT."

trokken uit de bestudering van de stukken. Ik ben daar ten principale voor." Bornewasser heeft trouwens begrip voor de beslissing van Teunissen om de herdenkingsplechtigheid niet in de portrettenzaal te laten plaatsvinden: "In het begin van de oorlog heeft De Quay zeker beoordelingsfouten gemaakt. Ik kan me voorstellen dat mensen daar over vallen en ik vind het dan ook juist om met hun gevoelens rekening te houden."

"Overigens, als je het hebt over goed of fout - ik hou niet zo van die termen - dan moet je van De Quay zeggen dat hij in de loop van de oorlog toch duidelijk aan de goede kant heeft gestaan. Hij is zelfs aktief geweest in het verzetswerk." T.G.

BORNEWASSER Prof. Bornewasser reageert zeker niet afwijzend op de suggestie van Teunissen, maar hij betwijfelt of verder onderzoek een wezenlijke verandering van het door hem geschetste beeld zou opleveren. "De heer Teunissen heeft gelijk dat het oorlogsverhaal in een bredere context geplaatst kan worden dan ik het heb kunnen doen. Maar die extra informatie zal het beeld dat ik van De Quay en anderen heb geschetst niet ingrijpend wijzigen. Er is niets dat ik heb weggelaten omdat het te erg of te belastend zou zijn. Ik heb de lezer niets willen onthouden." Bornewasser: "Het meest belastende document dat ik ben tegengekomen is het nummer van studentenblad Viking uit augustus 1940. En dat heb ik uitvoerig weergegeven. Achteraf lijken de uitspraken die daarin staan onbegrijpelijk. En ook de uitlatingen over het vertrouwen in de nieuwe omstandigheden, die zelfs voor mensen als Kaag en Cobbenhagen golden, stemmen tot nadenken. Maar dat staat allemaal in mijn boek. Wel heb ik bewust vermeden om bepaalde belastende uitspraken en zinnen in een cumulerende context te plaatsen. Wie de archiefstukken met een bepaalde instelling te lijf gaat zal zeker flarden en zinnen ontdekken die, op een hoog geveegd en uit de context gelicht, een leuk straflijstje vormen voor deze of gene. Maar die aanpak heb ik als historicus vermeden." Tilburgs Hogeschoolblad

Jan Eduard De Quay (83) werd in 1933 hoogleraar in de bedrijfsleer en psychotechniek aan de Katholieke Economische Hogeschool Tilburg. Hij was mede-oprichter van de Nederlandse Unie, een politieke partij die in 't begin van de bezettingstijd oproep tot een 'erkenning van de gewijzigde verhoudingen' maar al in 1941 door Seyss-lnquart werd opgeheven. Na de oorlog schopte De Quay het nog tot commissaris van de koningin in Brabant en vervolgens tot minister-president.

T.G.

Groen licht voor "Vrouwenstudies in de psyctiologie"' Vanaf 1 april 1984 delen drs. Marrie Bekker en drs. Ine Vanwezenbeeck een volledige formatieplaats voor het vak "Vrouwenstudies in de psychologie" in de subfaculteit psychologie, en dat gegarandeerd tot 1 september 1985. In januari van dit jaar is het rapport "Vrouwenstudies in de psychologie" verschenen waarin beide docentes een beschrijving en evaluatie van de cursus geven, en ook een aantal aanbevelingen doen voor toekomstige cursussen. Volgens het rapport begonnen 31 studenten, verdeeld over 5 semesters, aan de cursus waarvan er 24 tot het eind meededen. In de eerste cursus deden geen mannelijke studenten mee. Voor de lopende cursus van 1985 zijn al twee mannelijke belangstellenden. Bekker en Vanwezenbeeck concluderen uit een enquête dat "de cursus in alle onderdelen veel voldoening bij de studentes heeft opgeleverd". Ook de 7 afvallers hadden een positief oordeel over de cursus maar moesten om externe redenen stoppen. De Commissie Onderwijs waardeerde het rapport als een "gedegen evaluatie" en gaf een positief advies over de continuering van Vrouwenstudies in de psychologie. De subfaculteitsraad nam dit advies over in haar besluit. Het vak dient dan wel voldoende gericht te zijn op psychologische vraagstellingen. E.v.d.O. 10 mei 1985

Hogeschool krijgt aansluiting op wereldwijd computernet Vanaf het Rekencentrum van de KHT binnen enkele seconden contact met een computer in Rotterdam. Of in een oogwenk gegevens oproepen die opgeslagen zijn in Limburg. Het nieuvje CONVEX computernetwerk, dat vorige maand door het Rekencentrum in gebruik is genomen, maakt dit mogelijk. De gebruikers van de computers van de rekencentra aan de KHT, de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) en de Rijksuniversiteit Limburg in Maastricht (RUL), kunnen met elkaar communiceren alsof ze op het eigen, interne computersysteem werken. Hiermee is een begin gemaakt met een groot computernetwerk, dat nog dit jaar de computers van wetenschappelijke onderzoeksinstellingen in Europa met elkaar zal verbinden. Later komen daar die van Amerika nog bij. De rekencentra van de KHT, de EUR en de RUL hebben al jaren hun eigen computers. Hierin is door de komst van het CONVEX-net geen verandering gekomen. Het net vormt niet meer dan een aantal verbindingskanalen vergelijkbaar met telefoonlijnen. Het belangrijkste verschil is, dat de computersignalen via deze lijnen veel sneller getransporteerd worden: zo'n 1000 tekens per seconde. Dankzij het netwerk kan een computergebruiker in Tilburg rechtstreeks communiceren met een gebruiker in bijvoorbeeld Rotterdam. De boodschap die een wetenschappelijk onderzoeker intoetst verschijnt tegelijkertijd bij zijn of haar collega in die plaats op het beeldscherm. Het is niet de bedoeling dat elke gebruiker vrij toegang krijgt tot de computer van een andere universiteit. Wel kan men vragen om bepaalde gegevens te verstrekken, die alleen in de computer van die universiteit zitten. Die verschijnen dan na korte tijd op het scherm, alsof ze uit de eigen computer komen. Zo maakt het CONVEX-net van drie losse computersystemen één geheel.

ZWAARTEPUNT Het Rekencentrum van de hogeschool streefde al langer naar samenwerking met een andere universiteit. Het landelijke informatica-stimuleringsplan, door het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen opgezet om het gebruik van computers bij wetenschappelijk onderwijs en onderzoek te bevorderen, wilde enkele grote rekencentra aanwijzen die daarin een belangrijke voortrekkers-functie moesten krijgen, de zogenfaamde

zwaartepunten. De kleinere centra, zoais Tilburg, dreigden daardoor gedegradeerd te worden tot een tweederangs rekencentrum, dat altijd achter de ontwikkelingen aanliep. De enige manier om dit te voorkomen was samenwerking. Aanvankelijk ging de interesse van de KHT uit naar de Technische Hogeschool van Eindhoven. Beide instellingen werkten op bestuurlijk niveau al samen. Daar kwam nog bij, dat de computers van de rekencentra van KHT en THE in 1985 beide aan vervanging toe waren. Het lag voor de hand, dat Tilburg en Eindhoven voor hetzelfde systeem kozen en een eenheid vormden. Hierover werd echter tenslotte geen overeenstemming bereikt. Het rekencentrum van de THE is groter dan dat van de KHT, dus wilde Eindhoven een groter aandeel hebben in het samenwerkingsverband. Het Tiiburgse rekencentrum ging hiermee niet akkoord. Toen de THE bij de vervanging van de computers koos voor handhaving van het Burroughs-systeem, terwijl de KHT overstapte naar VAX, was de samenwerking voorgoed van de baan. Tilburg moest uitzien naar nieuwe partners. Die werden gevonden in Rotterdam en Maastricht. De RUL had ook gekozen voor het VAX-systeem en de EUR voor het prima met VAX te combineren DEC. Daarnaast maken de drie universiteiten vaak voor dezelfde doeleinden gebruik van de computer, omdat letteren, sociale wetenschappen en economie op die universiteiten een belangrijke plaats innemen. Ze zijn dus geïnteresseerd in dezelfde soort programma's. Nu Tilburg, Rotterdam en Maastricht via het CONVEX-net rechtstreeks met elkaar in verbinding staan, vormen hun reken-

Signatuur

Over de katholiciteit van onze instelling van hoger onderwijs hoor je de laatste tijd niet zoveel meer. Toch is het één van de weinige karakteristieken, die een rechtsgrond kunnen vormen voor subsidiëring van overheidswege. Alleen al om Den Haag te manen zijn geldstroom over Tilburg te leiden zou benadrukking van de con/essionaliteit zeer aangewezen zijn. Heeft het katholicisme ook betekenis voor de wetenschapsbeoefening? Dat zou ik zo denken. In mijn vak - het strafrecht - staan de thema's "schuld", en "boete" centraal en zij zijn onverbrekelijk verbonden met bepaalde moraal-theologische opvattingen over de mens en zijn levensopdracht. Overigens bevordert een katholieke opvoeding en katholiek onderwijs de vaardigheid tot abstraheren. Bij mij werd daar al vroeg mee begonnen. Op de eerste dag, die ik op Tilburgs Hogeschoolblad

centra samen een zwaartepunt. Ze komen daardoor in aanmerking voor deelname aan het informatica-stimuleringsplan, maar blijven toch onafhankelijk van elkaar.

BESPARINGEN Samenwerking van wetenschappelijke onderzoeksinstellingen levert flinke besparingen op. Het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen stimuleert die samenwerking dan ook niet alleen met het informatica-stimuleringsplan, maar ook door de financiële middelen hiervoor beschikbaar te stellen. De minister heeft een subsidie van 3,6 miljoen toegekend aan de stuurgroep Samenwerking Universitaire Rekencentra (SUR). De SUR wil met het projectprogramma "Samenwerking...? Reken maar!" die samenwerking realiseren. Bundeling van krachten is hard nodig, omdat het wetenschappelijk onderwijs in versneld tempo een achterstand op informatica-gebied moet inlopen. Over de resultaten van het samenwerkingsverband is nog weinig te zeggen, omdat het pas kort in bedrijf is. Maar dat er veel mee bespaard kan worden, staat nu al vast. Ook de gebruiker doet er z'n

voordeel mee, want dankzij de 3,6 miljoen van de minister zal gebruik van deze voorzieningen voorlopig gratis zijn. Een belangrijk voordeel van het CONVEX-net is, dat de samenwerkende universiteiten alle drie hetzelfde systeem gebruiken. Daardoor kunnen ze samen programma's aanschaffen, uitwisselen of kopieëren. Voor het laatste moet uiteraard eerst toestemming gevraagd worden. Als er vraag naar een bepaald programma is, kan een rekencentrum ook zelf dat programma schrijven. Maar in de praktijk blijkt, dat er meestal eerst aanbod van een programma is, en daar later pas vraag naar komt. Veel gebruikers zijn zich niet bewust van de mogelijkheden die de computer, naast de al bestaande programma's, biedt en zullen daar dan ook niet om vragen. Behalve programmatuur kunnen de KHT, de EUR en RUL ook samen apparatuur aanschaffen. Wanneer één van de instellingen zijn computersysteem uitbreidt, profiteren de andere daar dankzij het CONVEX-net van mee. Nog dit jaar zal ook een netwerk tot stand komen, dat computerinstallaties van wetenschappelijke onderzoeksinstellingen in heel Europa met elkaar verbindt. Dat is het European Academie and Research Network, of kortweg EARN. Daarvoor wordt de computer van de Nijmeegse Universiteit aangesloten op het internationale net. De computers van Tilburg en andere universiteiten in Nederland worden dan weer verbonden met Nijmegen. En omdat Rotterdam en Maastricht via CONVEX in verbinding staan met Tilburg, zijn ook zij dan aangesloten op EARN. Communicatie tussen de computer van de KHT en bijvoorbeeld Rome is dan net zo eenvoudig als communicatie binnen het eigen systeem. In de Verenigde Staten ën Canada bestaat sinds 1981 een soortgelijk netwerk, BITNET genaamd. Dit net koppelt zo'n 400 computerinstallaties aan elkaar. Er is inmiddels al een verbinding gelegd tussen EARN en BITNET, zodat binnen niet al te lange tijd ook communicatie tussen Europese en Amerikaanse of Canadese instellingen mogelijk wordt. Intercontinentaal overleg tussen wetenschappelijk onderzoekers wordt via de computer een kwestie van minuten. Hans de Brouwer

de kleuterschool doorbracht, werd begonnen met Bijbelse Geschiedenis. Zuster Severa hield een blanco kartonnen plaat op, voorzien van een rode omranding. Hierop nadrukkelijk wijzend sprak zij: "In den beginne, was er niets". Kijk, dat bedoel ik nu. Mijn verbijstering kende geen grenzen. Ik zag toch duidelijk dat de zuster een kartonnen plaat ophield? Hoe kon ze dan zeggen dai er niets was? En zo ging het maar verder: God, engelen, een engelbewaarder, de zondeval, de erfzonde. En allemaal voor 9 uur in de ochtend. Door de grote ramen wuifden de groene bomen, geruststellend hun bladertooi. Ergens zong een merel. De gewone werkelijkheid bleef toch gewoon doorfunctioneren ondanks al deze metafysica. Niettemin heb ik lang getwijfeld aan mijn eigen zintuigelijk waarnemingsvermogen. Ook het thema "hel" en "vagevuur" werd vroegtijdig aangesneden. Oei, oei, wat was het heet in de hel. En wat deden ze daar ruwe dingen met de mens. Zo was er een plaatje in ons schoolboek, waarop een jongetje door een wreedlachende duivel met een driefand doormidden werd gestoken. We mochten het plaatje zelf inkleuren. Ik herinner mij nog, dat ik mij op een stille avond met een vork in mijn achterwerk stak, om alvast te testen hoe de hel aanvoelde. Zo werd de drang tot empirisch-toetsbare experimenten al vroegtijdig aangewakkerd. Wellicht is het nodig om de confessionaliteit van de Hogeschool ook eens van deze kant te bekijken. Vermoedelijk brengt deze bijdrage die discussie weer op gang. 10 mei 1985

Frans Andriessen: ïït

Markt elimineert vanzelf slechte ondernemingen

"Ik ben afgekeurd voor manager, daarom ben ik maar hoogleraar geworden". Zo beëindigde Prof. dr. R. Bannink zijn betoog op het congres over 'ondernemen', dat door het Economisch Instituut Tilburg was georganiseerd op 25 april j.l. Voor deze studiedag hadden zich 265 deelnemers ingeschreven (40 méér dan de door de organisatie gestelde limiet) maar dat er slechts 200 mensen aanwezig waren, was een gevolg van de bezetting van de Hogeschool. Ook de plaats van handeling werd door de studentenactie op het laatste moment veranderd: de congresgangers (hoofdzakelijk mensen uit het bedrijfsleven, benevens enkele kamerleden, vakbondsmensen, wetenschappers en een vijftiental studenten), weken uit naar congrescentrum 'de Nobelaer' in Etten-Leur. Voor de opening van dit symposium, dat als titel 'Ondernemen - waar en hoe, nu en straks' meekreeg, kwam premier Lubbers uit Den Haag. Niet echt, want de premier sprak de zaal toe via een levens,groot beeldscherm. Maar dat het geen directe straalverbinding betrof scheen niemand in de gaten te hebben. De lezing van Prof. dr. A.J. Hendriks stond geheel in het teken van ondernemen in Noord-Brabant. Onderzoek heeft aangetoond dat deze provincie op dit gebied kansrijk is. Managementondersteuning en de ontplooiing van de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij zijn twee factoren die kunnen zorgen voor een positieve beweging van de economische bedrijvigheid. Knelpunten in de opzet van traditionele en innovatieve bedrijven zijn evenwel de financiering, de afzet en de huisvesting. Prof. dr. N. Tiemstra hield z'n voordracht onder de titel 'de Nederlandse economie in 100 punten'. Op een agressieve wijze werden de voornaamste probleemgebieden van de verzorgingsstaat aangehaald, zoals de werkloosheid, de staatsschuld en de inkomensverdeling. Tegenover enkele lichtpuntjes (een stijgende consumptie, de laagste inflatie ter wereld "onder Den Uyl kenden we nog een inflatie van 42% cumulatief" - en de meer liquide positie van het bedrijfsleven), noemde Tiemstra enkele gruwelen van de Nederlandse economie: een arbeidsinkomensquote van 90%, een winstmarge van slechts 5% van het Netto Nationaal Inkomen, 8000 faillisementen per jaar en een daling van de koopkracht met 4% reëel. Veel van deze zaken kunnen door het bedrijfsleven niet

opgevangen worden vanwege het ontbreken van 'zwaar-weer-scenario's'. Tiemstra verwacht dat het in de toekomst moeilijk zal blijven om vacatures op te vullen en dat startende ondernemers te veel burocratisme op hun weg zullen ontmoeten. Er is wel sprake van enig internationaal herstel, maar Nederland reageert daar nog uiterst zwak op. Om uit het dal te komen doet Tiemstra de volgende aanbevelingen: een voorlopige handhaving van de WIR (met ar-

Voorbereidingen lerarenonderzoel< afgerond In augustus begint een grootscheeps onderzoek naar de taakbelasting van leraren in het voortgezet onderwijs. Het IVA-Instituut voor Sociaal-Wetenschappelijk Onderzoek van de Katholieke Hogeschool in Tilburg, verricht dit onderzoek. De voorbereidingen zijn zojuist afgerond, en de eerste concrete schoolstudies staan nu op het programma. Doel van deze schoolstudies is inzicht te krijgen in de manier waarop leraren hun verschillende taken onderling verdelen. Hiermee wil het IVA die factoren boven tafel krijgen, die direct of indirect de taakverdeling en taakbelasting binnen Tllburgs Hogeschoolblad

een school bepalen. Tweede doel is onderwerpen selecteren voor een vragenlijst die men in 1985-1986 naar een groot aantal scholen wil sturen. Ter voorbereiding van het onderzoek wilden de onderzoekers intensief overleg met "het onderwijsveld". Hierdoor werden een groot aantal schoolleiders en leerkrachten uitgenodigd om deel te nemen aan een aantal bijeenkomsten. "De bedoeling hiervan was, dat wij als onderzoekers een goed beeld konden krijgen van de dingen die belangrijk zijn om in het onderzoek mee te nemen", aldus D. van Dongen, projectleider van het lerarenonderzoek. De deelnemers van het vooronderzoek werd gevraagd om alle activiteiten van een drukke dag op te schrijven. De onderzoekers verwerken dit dan in een activiteitenschema, om dit vervolgens weer in discussie te brengen, en als hulpmiddel bij het opstellen van de vragenlijst.

beidskostentoeslag), stimulering van de Europese eenwording, het behoedzaam voortzetten van arbeidstijdverkorting in combinatie met bedrijfstijdverlenging en het blijven benadrukken van de belangrijke rol van de export, dat hij als een 'levenselixer' beschouwrt. Ook dr. A. Wellink, directeur van De Nederlandse Bank, benadrukte het belang van de export. Vanwege het open karakter van de Nederlandse economie pleitte hij voor wisselkoersstabiliteit. In z'n betoog ging hij verder in op enkele aspecten van het protectionisme. Studies hebben uitgewezen dat juist in de beschermende sectoren (o.a. de scheepsbouw) de werkgelegenheid sneller daalt dan in de bedrijfstakken die geen bescherming

genieten. Via het overheidsaankoopbeleid leidt protectionalisme vaak tot concurrentievervalsing en het zijn juist de landen met een open economie die het meeste baat hebben bij de bestrijding van concurrentievervalsende maatregelen. "De studie van Van Ellinkhuizen op het gebied van de financiële ratio-analyse genieten internationale erkenning", zo leidde Tiemstra - de volgende spreker in, "ik zal dit zelf maar zeggen want hij is er Van Dongen: "Op de vragenlijst komen nu drie groepen vragen voor. De eerste heeft betrekking op de zwaarte van de taak van de leraar. De tweede op de belasting die de leraar ervaart, dus in hoeverre dat hij denkt dat hij het werk wel of niet aan kan. De derde groep vragen heeft betrekking op allerlei zaken die van invloed kunnen zijn op de zwaarte van de taak en de belasting". "Momenteel vragen we aan de leraren die bij de bijeenkomsten zijn geweest, om mee te doen aan een proefonderzoek. Ze moeten dan een week lang een dagboek bijhouden, en de vragenlijst invullen die ze zelf mee hebben opgesteld. Dit doen we om hen zo ook in de laatste ronde voor het onderzoek begint, in de gelegenheid te stellen erop te reageren". Tegelijk starten de concrete schoolstudies. IVA-medewerkers komen dan op de scholen praten met leerkrachten, directie en niet-onderwijzend personeel over de onderlinge taakverdeling. Ook bestuderen zij schoolwerkplannen, schoolorganisatieplannen en inventarise-

ÏÏM

zelf te bescheiden voor". Drs. W. van Ellinkhuizen sprak over zijn onderzoek naar financiële informatiemodellen. Een systeem van kengetallen kan zo worden opgevat als een ondernemingsthermometer, met behulp waarvan een onderneming effectief doorgelicht kan worden, zodat bijsturingsmaatregelen tijdig genomen kunnen worden. De lezing was inhoudelijk tamelijk ontoegankelijk van aard; en het slechte functioneren van de geluidsapparatuur en de vrij slordige diapresentatie deed Tiemstra besluiten tot: "Hopelijk is het voor de mensen in de collegebanken van de Alternatieve Hogeschool Etten-Leur toch nog goed overgekomen". Prof. dr. R. Bannink vervolgde de middag met een spreekbeurt over de 'structuurwijzigingen voor overlevende ondernemingen'. Hij stelde dat arbeidstijdverkorting zeer goed kan samengaan met bedrijfstijdverlenging, daar dit tot nogal wat kostenbesparingen leidt. Als laatste inleider kwam aan het woord mr. Frans Andriessen, Commissaris van de Europese Gemeenschap en oud-minister van Financiën. Voor een uiterst aandachtig gehoor benadrukte hij nog eens de belangrijkste aspecten die de voorgaande sprekers behandeld hadden. Hoewel Tiemstra Japan 'het land van de rijzende zorg' genoemd had, stak Andriessen z'n waardering voor dit land niet onder stoelen of banken. Verder ging hij in op de rol van de EG binnen het totale ondernemingsgebeuren. Succesvol ondernemen is alleen in Europees verband mogelijk: hij deelt de mening van Wellink en Tiemstra dat de gemeenschappelijke markt de basis hiervoor dient te zijn. De drie principes die Andriessen hanteert zijn: geen steun zonder herstructurering, deelneming aan de kosten van ontwikkelingsprojecten en voorkomen dat landen hun problemen naar het buitenland exporteren. Hij onderschrijft dan ook de conclusies van de Commissie Delors: een verdere realisering en instandhouding van de gemeenschappelijke markt, een verdere convergentie van de economie van de lidstaten en een verdere uitbouw van het Europees Monetaire Stelsel. Er is nu nog te weinig sprake van internationale samenwerking, landen zoeken nog teveel nationale voordelen. In z'n vertrouwen in het marktmechanisme is Andriessen heel duidelijk: "de markt elimineert de slechte ondernemers". Michel Knapen ren de nodige gegevens over de school. Tussen nu en 1987 heeft het IVA 25 schoolstudies gepland. Per school duurt zo'n onderzoek één è twee weken. Om te voorkomen dat het onderzoek oorzaak van taakverzwaring zou zijn, krijgen scholen, die meedoen aan het onderzoek, twee verlofeenheden per week op jaarbasis. Het totale onderzoek omvat drie onderling samenhangende onderzoeken: een onderzoek naar tijdsbesteding en taakbelasting van leraren; een onderzoek naar de organisatie en taakverdeling op het voortgezet onderwijs en een analyse van beleidsontwikkelingen met betrekking tot de functies van leraren in het voortgezet onderwijs. A.J.

10 mei 1985

Polek: een nieuwe lente, een oud geluid Woensdag 1 mei, de dag van de arbeid, organiseerde de werkgroep POLEK in het kader van de lezingencyclus "Van verzorgingsstaat naar verzorgingsmaatschappij: Iets nieuws?" een lezing over, heel toepasselijk. Arbeid. Met deze lezingencyclus wil Polek komen tot een beoordeling van een aantal gesuggereerde oplossingen voor de huidige crisis. Anton Nigten, verbonden aan de Landbouwhogeschool Wageningen, verzorgde de tweede lezing in deze cyclus. De centrale vraag in zijn betoog was welke rol de verzorgingsstaat speelt bij de vormgeving van het individu via de arbeid. Hij onderscheidde twee soorten arbeid: de loonarbeid; zeg maar, het werk waarvoor je wordt betaald, en daarnaast alle andere arbeid die nodig is om de loonarbeid te kunnen realiseren, zoals het zwart werken, het vrijwilligerswerk, thuiswerk, de huishoudelijke arbeid, vriendendiensten, eigen arbeid (zelf aan de auto knutselen bijvoorbeeld) en voorbereidend ondersteunend werk (studie om hogerop te komen). Kenmerk van deze arbeid is dat hij niet of slecht betaald wordt, er geen premies over worden betaald en dat de organisatiegraad van de deelnemers laag is. Nigten constateerde dat de efficiency van de loonarbeid toegenomen was in de afgelopen jaren, maar dat deze grotere efficiency

tot stand was gekomen door afwenteling van veel loonarbeid naar de onbetaalde sector. Hij gaf het voorbeeld van de varkensmester die het rendement van zijn bedrijf zag toenemen, ten koste van lange tot zeer lange werkweken, waar vaak nog zijn vrouw en kinderen moesten bijspringen. Hij constateerde ook dat het onbetaalde werk is toegenomen en in de toekomst zelfs nog belangrijker zal worden: Nigten illustreerde dit met André van der Louw's voorstel om uitkeringstrekkers verplicht 'vrijwilligerswerk' te laten verrichten, vrijwilligerswerk wat volgens hem steeds vaker onrendabele loonarbeid moet vervangen. De grote efficiency van de loonarbeid werd volgens Nigten niet alleen bereikt door een verschuiving van veel betaalde loonarbeid naar de ontbetaalde sector, maar ook doordat er nogal wat productiekosten in het verleden op het milieu en de derde wereld konden worden afgewenteld. De vervuiling van de bodem is er een voorbeeld van. Veel industrieën hebben hun afval zomaar gedumpt omdat verwerking ervan simpelweg te duur was. (De ironie hiervan is dat de bodemreinigingstechnologie een van Nêerlands speerpuntindustrieën kan worden, wk). Naat afwenteling op het milieu kop hier efficiënter geproduceerd worden door veel dure arbeid te verplaatsen naar derde wereld landen waar lonen lager waren, en er vaak minder stricte regelingen waren op het gebied van arbeidsveiligheid en sociale voorzieningen. Ais laatste noemde Nigten het onderwijssysteem. De efficiëntere arbeid die

AANKOMEND BELASTINGADVISEURS M/v

C & L Belastingadviseurs maakt deel uit van Coopers & Lybrand, een internationale organisatie van accountants, belastingadviseurs en organisatie-adviseurs. In totaal beschikt de groep over ruim 400 vestigingen, verspreid over 100 landen. C & L Belastingadviseurs is een snel groeiende belastingadviespraktijk. De Maatschappij adviseert en begeleidt zowel binnen als buiten Nederland opereren de ondernemingen en hun aandeelhouders. Er IS een nauwe samenwerking met Coopers & Lybrand Nederland, de accountantsmaatschap De vrij constante aanwas van nieuwe cliënten vergt uitbreiding van het aantal belastingadviseurs. Voor afgestudeerde fiscaal juristen, fiscaal economen alsmede voor civiel juristen die zich verder willen specialiseren in het belastingrecht, zijn er aantrekkelijke mogelijkheden. C & L Belas tingadviseurs biedt een degelijke opleiding

waarin zowel theorie als praktijk alle aandacht krijgen

Na een intensieve inwerkperiode zal de aankomende belastingadviseur, onder toezicht van ervaren collega's, geleidelijk een zo ruim mogelijke verantwoordelijkheid voor een eigen dientenbestand krijgen. Tegenover uw inzet stelt C & L Belastingadviseurs uitstekende arbeidsvoorwaarden en perspectieven voor een carrière binnen een snel groeiende adviespraktijk. WIJ zijn ervan overtuigd dat wij aan serieus in het beroep van belastingadviseur geïnteresseerden zeer aantrekkelijke mogelijkheden kunnen bieden.

Uw schriftelijke sollicitatie kunt u richten aan C & L Belastingadviseurs, Mr.W.LJ Brocker, Postbus 53009,1007 RA Amsterdam. Telefoon- 020-645206

C&L Belastingadviseurs Amsterdam- Eindhoven-Rotterdam

veel wordt gepropageerd, ook door links, als oplossing voor de huidige economische crisis is niet mogelijk zonder goed onderwijssysteem, waarvan ook hier de lasten worden gedragen door de verzorgingsstaat. De rol van de verzorgingsstaat daarbij is om het individu zodanig aan te passen dat het in staat is arbeid te verrichten. Deze socialisatie gaat niet alleen via het onderwijs, maar ook via alterlei sociale regelingen (de sollicitatieplicht bijvoorbeeld) en de inrichting van de maatschappij op zo'n manier dat de realisering van die efficiëntere (en goedkopere) arbeid mogelijk is. Een wat versleten verhaal misschien, zoals enkele aanwezigen tijdens de discussie opmerkten, maar de inhoud ervan is nog steeds actueel en relevant, yw i^

Jaarvergadering rectorencollege Op 22 mei a.s. organiseert het Rectoren College (de gezamenlijke rectoren magnifici) op de KHT zijn Jaarvergadering. Het is voor de eerste keer dat het College een Jaarvergadering houdt. Het ligt in de bedoeling op de vergadering te discussiëren over Inet thema "Het universitaire curriculum onder druk". Leden van de Colleges van Bestuur en van Colleges van Decanen, ministers, topambtenaren en kamerleden worden uitgenodigd met elkaar van gedachten te wisselen over hoe universiteiten en hogescholen dienen in te spelen op de steeds gedifferentieerder wordende vraag vanuit de samenleving naar universitair onderwijs. Hoe kan het weten-

Universiteitsbladen Slechts weinig bladen afgelopen week vanwege de Oranje-hosanna en herdenkingsperikelen. De bladen die wel verschenen, hebben als centraal thema: bezettingy-Bezetting is tweeërlei vorm: berichten over bezettingen van universiteiten tegen de nieuwe studiefinancieringsplannen van Deelman en de bijdragen van de universitaire journalistiek aan de 40-45 euforie. ***** In Nijmegen wordt al weken het Erasmusgebouw bezet. KUNIEUWS meldt dat het CvB vooralsnog niet van plan is in te grijpen in de bezetting. Alhoewel het Nijmeegse College nog niet, naar voorbeeld van zijn Tilburgse collega's, de betonschaar hanteert, wordt de sfeer tussen CvB en bezetters grimmiger. Het College steunt de actie niet en is niet bereid de eisen van de bezetters in te willigen. Een bemiddelingspoging van enkele universiteitsraadsleden is mislukt. Een compromis om aan ouders van studenten een briefte sturen waarin het standpunt van de universiteit over het nieuwe studiefinancieringsbeleid zou worden weergegeven, bleek op het laatste nippertje niet haalbaar. Evenmin bleek het CvB bereid het busvervoer te financieren waarmee de bezetters naar Utrecht reisde om aldaar te gaan protesteren! ***** in Amsterdam verloopt de bezetting allemaal stukken soepeler. FOLIA geeft een vriendelijk beeld van de bezetting van enkele universitaire gebouwen. Iedereen in Amsterdam is het eens met de bezetting. CvB-voorzitter Van Kemenade drukt in een persoonlijk schrijven het personeel nog eens op het hart desgewenst faciliteiten aan actievoerders te verlenen. Ook de Tilburgs Hogeschoolblad

schappelijk onderwijs in een studie van vier jaar het beste inspelen op de eisen van de praktijk? Vanwaar deze Jaarvergadering? Voorzitter van het Rectoren College, de Tilburgse rector De Moor: "Het Rectoren College organiseert deze vergadering naar analogie van wat men al geruime tijd in Duitsland doet. Daar organiseren de rectoren jaarlijks een "Jahresversammlung". Dat is een soort forum waar universiteiten en politici elkaar treffen. We proberen nu in Nederland op bescheiden schaal iets soortgelijks te organiseren. Het is een poging om mensen uit de praktijk in contact te brengen met de wetenschap. Men moet het zien als een stuk public relations. We willen de negatieve beeldvorming die over universiteiten bestaat, corrigeren". Rector De Moor antwoordt desgevraagd dat ook studenten zullen worden uitgenodigd. Men denkt aan de 13 studenten die in de studentenadviescommissie van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) zitten. Op de Jaarvergadering wordt zwaar geschut ingezet. In het plenaire ochtendgedeelte zullen minister Deetman, Nigel Caldar (hoofdredacteur Science and Technology in Europe en vroegere redacteur van The Scientist) en Prof. Casimir (oud-president'van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) het woord voeren, 's Middags zal in verschillende groepen gediscussieerd worden over uiteenlopende onderwerpen: letteren, ingenieur, medisch, sociale wetenschappen, landbouw en economie.

De bijeenkomst heeft een besloten karakter. Er worden 150 è 2(X) deelnemers verwacht. H.B.

ABVA/KABO maakt haast om zich achter de bezetting te scharen. Het zal wel zo afgelopen zijn in Amsterdam. Verder in Folia veel aandacht voor de herdenking van 40-45. Oud-hoogleraar Dekking die in Vught en Dachau gevangen zat heeft niet zo 'n behoefte aan de herdenkingsrituelen. Hij noemt het allemaal "opgeklopt". Dekking: "4 Mei, ja God, er zijn heel weinig dagen waarop ik het niet herdenk. De schoftigheid, de systematische rotzakkerij, er hoeft in Argentinië maar weer iets te gebeuren. Dat zijn toch ook herdenkingen". En: "De oorlog is populair want er vallen van die gemakicelijke dingen over te zeggen". Folia neemt de woorden van Dekking te baat en gaat vervolgens nog vier pagina's doorzeuren over de oorlog! De Amsterdamse universiteit heeft in de oorlog goed "fout" gezeten. Een citaat uit een artikel over de "Arbeitseinsatz" van studenten: "Niet alleen had men hier in 1940 toegekeken hoe de Joodse hoogleraren en studenten werden verwijderd, maar ook bij nieuwe ontslagen en arrestaties van universitair personeel en studenten in het begin van 1942 heeft de universiteit onder leiding van rector B. Brouwer geen poot uitgestoken. ***** Deetman was op werkbezoek in Utrecht. Kosten noch moeite zijn gespaard om Deetman te behagen, zo meldt het U-BLAD. Lantaarnpalen en plantenbakken zagen er ongekend fleurig en netjes uit. Studentenacties vielen mee. Men bonkte wat op deuren van een vergaderzaal en omdat men actie verwachtte ging een door de minister te verrichten opening niet door. Op 22 mei komt Deetman naar Tilburg om op de KHT de jaarvergadering van het Rectoren College toe te spreken! ^ijrfije»»

J-f

n.a.

10 mei 1985

Proefschrift Ad Vingertioets over psychosociale stress

''Mensen die jè eigenlijk wil onderzoeicen doen niet meewt "Als je mij vraagt: wat is nu de praktische relevantie van dat stressonderzoek, welke betekenis heeft 't voor de hulpverlening, wat voor advies kun je de mensen geven? Dan zeg ik: zorg dat je op tijd je ontspanning neemt. Verder dan dat soort voor de hand liggende adviezen kom ik meestal niet." In het onderzoek van psycholoog Ad Vingerhoets stond de toepasbaarheid dan ook niet op de voorgrond. Voor zijn promotie deed hij onderzoek naar psychosociale stress in een laboratoriumsituatie. Afgelopen vrijdag promoveerde Vingerhoets tot doctor in de sociale wetenschappen. Stressvolle gebeurtenissen kunnen een aanleiding zijn tot lichamelijke en geestelijke stoornissen bij mensen. Maar hoe gaat dat precies in z'n werk, welke mechanismes spelen daarbij een rol? Dat was de kernvraag die Vingerhoets zich stelde in z'n proefschrift. "Aan de ene kant gaat het om lichamelijke processen, denk maar aan een verandering in de hormoonhuishouding, die een verhoogde kans op ziekte met zich meebrengen. Daarnaast is de manier waarop mensen stress hanteren, hoe ze met hun spanningen omgaan van belang. En ook het samenspel van stresshantering en lichamelijke processen komt in het onderzoek aan bod." Vingerhoets (31) studeerde psychologie aan de Tilburgse hogeschool, waar hij na zijn afstuderen werkte aan het mede door ZWO gesubsidieerde onderzoeksproject 'Experimentele Psychodiagnostiek'. Het project werd begeleid door prof. dr. P.J. Hettema, hoogleraar persoonlijkheidsleer en psychodiagnostiek, die ook optrad als één van de promotoren. Sinds eind 1983 werkt Vingerhoets als projectmedewerker aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.

BIOLOOG De term 'stress', zo blijkt uit een overzicht in het meinummer van Psychologie, werd in de jaren vijftig voor het eerst gebruikt door de Canadese bioloog Selye, die vaststelde dat mens en dier op bepaalde prikkels (zoals lawaai, hitte en extreme kou) altijd met eenzelfde biologisch gedragspatroon reageren. De lichamelijke gevolgen zijn makkelijk herkenbaar: het hart gaat sneller en krachti-

stress-onderzoek richt zich vooral op de vraag onder welke voorwaarden een situatie waarin mensen verkeren tot een bron van stress wordt. In zijn promotie-onderzoek combineerde Vingerhoets elementen uit verschillende onderzoekstradities. Als proefpersonen fungeerden mannen die in het recente verleden een belastende levenservaring hadden meegemaakt en als gevolg van ontslag, echtscheiding, ziekenhuisopname of een sterfgeval aan stress onderhevig waren geweest. Het onderzoek vond

Ad Vingerhoets ger kloppen waardoor de bloedruk toeneemt, de pupil wordt wijder, de ademhaling gaat sneller en de zweetafscheiding neemt toe. Daarnaast worden een aantal hormomen afgescheiden als adrenaline, noradrenaline, Cortisol en corticosteron. Dit specifieke reactiepatroon noemde Selye stress. In de loop van de jaren werd duidelijk dat stress niet alleen een biologisch reactiepatroon is maar ook een psychologische component heeft. Het psychologische

plaats in een laboratoriumsituatie, zodat de omstandigheden voor alle pi oef personen zoveel mogelijk gelijk gehouden konden worden. Bij wijze van prikkel werden de proefpersonen geconfronteerd met een serie korte films waarvan er één betrekking had op hun eigen situatie. Een belangrijke onderzoekshypothese komt uit het dierenonderzoek waarin al eerder een verband werd aangetoond tussen de wijze van stresshantering en bepaalde fysiologische patronen. Vinger-

Ooic sportverenigingen moeten inleveren Steeds vaker krijgen sportverenigingen te maken met kostenstijgingen en lastenverzwaringen. Dit blijkt uit de brochure: "Sportverenigingen en Kostenstijgingen," van het IVA-Instituut voor Sociaal-Wetenschappelijk Onderzoek van de Katholieke Hogeschool in Tilburg. De brochure is een verslag van een onderzoek, dat als doel heeft sportverenigingen ideeën te geven over hoe ze op de lastenverzwaringen kunnen reageren. Lastenverzwaringen ontstaan in eerste instantie door bezuinigingen van de overheid, waardoor de gemeenten ook in de sportsector moeten bezuinigen. Dit uit zich dan vaak in verhoging van de huTilburgs Hogeschoolblad

ren van sportaccommodaties, verlaging van de subsidies en het -overheuvelen van taken van de gemeente naar de sportverenigingen (privatisering). Bij één van de vijf onderzoeksgemeenten werden de veldsportaccommodaties geprivatiseerd. Dit houdt in dat de gemeente de investeringskosten betaalt, maar dat de exploitatie volledig voor rekening van de gebruiker komt. Ze moeten dus niet alleen het onderhoud van de velden en gebouwen, maar ook de verzekeringen en energierekeningen betalen. Om deze overgang naar zelfwerkzaamheid mogelijk te maken werd een tijdelijke subsidieregeling in het leven geroepen. Vooral bij de binnensportverenigingen blijken de tariefsverhogingen de hoofdoorzaak in de lastenverzwaringen te zijn. Grootste hap is hier het grote aandeel van de accommodatiehuur in de totale uitgaven. Maar de lastenverzwaringen ontstaan niet alleen door de bezuinigingen van de gemeenten. Ook verhoogde bondsafdrachten, oplopende trainerskosten en dergelijke, doen de kosten stij-

gen. Een aantal verenigingen heeft nog een manier ontdekt om de besluitvorming over de bezuinigingsmaatregelen op de ledenvergadering voor te bereiden. In plaats van de leden een concreet pakket van maatregelen voor te leggen, wordt het probleem zelf voorgelegd. Een belangrijk deel van de verenigingskosten is afkomstig van contributies. Om de stijgende kosten te kunnen drukken komen er contributie-verhogingen. Veel leden gaan dan hun lidmaatschap opzeggen, zodat de inkomsten juist dalen in plaats van stijgen. Dit kan je voor een deel voorkomen door de contributieverhoging duidelijk te motiveren. Bijvoorbeeld door de leden een inzicht te geven in de financiële positie van de vereniging. Uit het onderzoek bleek ook dat sportverenigingen met een eigen kantine, meer mogelijkheden hebben om de lastenverzwaringen op te vangen, dan verenigingen zonder kantine. De kantinewinsten kunnen omhoog door bijvoorbeeld het aanbieden van een ruimer assortiment.

hoets heeft geprobeerd dat verband te vertalen in termen van menselijk gedrag. "In dat dierenonderzoek wordt aan de ene kant een vecht-of-vlucht reactie onderscheiden. Een kat zal in een stresssituatie waarschijnlijk agressief reageren. Maar andere dieren, zoals ratten, vervallen juist in passiviteit of hulpeloosheid. In de literatuur wordt dat de conservation withdrawal reactie genoemd. Die twee reacties gaan gepaard met verschillende lichamelijke reactiepatronen. Bij mensen is een soortgelijk onderscheid te maken. Je hebt mensen die in een stressvolle situatie problemen via een actieve benadering uit de weg proberen te ruimen, terwijl anderen juist de problemen uit de weg gaan en de aandacht richten op het reguleren van de emoties die in het spel zijn." Tijdens het bekijken van de filmpjes werd de hartslag, bloeddruk en zweetactiviteit van de proefpersonen gemeten. Ook werd bloed afgetapt om de afscheiding van stress-hormonen vast te stellen. Daarbij bleek dat er een zwak, maar duidelijk verband bestaat tussen de manier van stresshantering en lichamelijke processen. Mensen met een voorkeur voor een probleemgerichte aanpak vertonen een ander fysiologisch patroon dan mensen die emotiegericht te werk gaan, een onderscheid dat mogelijk samenhangt met het ontstaan van specifieke psychomatische aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, maagstoornissen en kanker. Een opvallend onderzoeksresultaat was verder dat de groep mannen die nog niet zo lang geleden met een ontslag werden geconfronteerd er in verhouding slecht aan toe bleek te zijn. Volgens Vingerhoets was er in deze groep zelfs sprake van depressie-achtige symptonen. Dat heeft vooral te maken met de selectie van de proefpersonen, denkt de promovendus achteraf. "Mensen die een sterfgeval of een echtscheiding hadden meegemaakt zeiden nogal 'ns: ik doe niet mee want ik heb 't nog niet goed genoeg verwerkt. De mensen die je dus eigenlijk voor je onderzoek wil hebben doen niet mee! Voor de groep werklozen hebben we onder andere proefpersonen gezocht via een advertentie in het Nieuwsblad onder de rubriek 'Personeel gevraagd'. ' Dan krijg je juist mensen die vreselijk omhoog zitten met hun werkloosheid en niet bepaald representatief zijn voor de Nederlandse werkloze." "Op basis van dit onderzoek kun je dus zeker niet zeggen: de werkloze in Nederland is er slecht aan toe. V\/ant dan zou ik voor hetzelfde geld kunnen zeggen dat het meemaken van een sterfgeval niets voorstelt." L.K. Verdere suggesties om de kostenstijgingen en lastenverzwaringen het hoofd te kunnen bieden: ledenwerfacties, effectiever gebruik van de accommodaties (bijvoorbeeld onderverhuur), bezuinigingen op de trainers, acties, sponsoring en zelfwerkzaamheid. Dit moet je per individuele club bewijzen. Om deze brochure samen te stellen hadden de onderzoekers: H. Dekkers, T. Mandemaker, P. Stoppelenburg en R. Verstegen, gesprekken met 28 sportverenigingen. In vijf gemeenten die de afgelopen jaren forse tarief stijgingen en/of subsidieverlagingen in de sportsector hadden doorgevoerd. De selectie vond plaats op basis van de gegevens uit een vragenlijst die was toegestuurd aan 140 sportverenigingen binnen de vijf gekozen gemeenten. Angela Jans 10 mei 1985

BEZEFTING

Als je niks dpet gaat het namelijk gewoon door

DE AANLEIDING Herman: 18 Tot 27 jaar moet je in de toe komst zijn om te mogen studeren, als het stelsel doorgaat. Dat heeft grote gevol gen. Er zijn een heleboel mensen die het tweede kansonderwijs volgen. Die men sen zullen belemmerd worden om dag onderwijs te volgen. En de Open Univer siteit is geen reëel alternatief. Het recht om volledig dagonderwijs te volgen moet gewoon gehandhaafd blijven voor ieder een. Vooral vrouwen zullen de dupe zijn van het nieuwe stelsel. Die tweede kans is heel belangrijk in emancipatorisch ver band. Het is een schandaal dat het kabi net met zo'n maatregel met de smoes van budgettaire neutraliteit haar eman cipatiebeleid dat ze zegt voor te staan overboord zet. W/m: Ik werkte en heb in de avonduren mijn HBS gedaan. Toen ik daarmee klaar was heb ik mijn baan opgezegd. Ik was 25 toen ik begon te studeren, mét een beurs. Ik was een typisch geval dat in de ze tijd in de problemen zou kunnen ko men. Walter: In October hebben we een groot deel van een hogeschoolraadsvergade ring gewijd aan de studiefinanciering. Er moest toen een advies komen voor de Academische Raad. De grootste meer derheid van de raad heeft toen ernstige bezwaren gemaakt tegen de invoering van een nieuw stelsel van studiefinancie ring. We hebben er ons vierkant tegen opgesteld. Herman: Het nieuwe stelsel zal de gelden herverdelen ten voordele van diegene die rijke ouders hebben. De denivellering. Studenten van minder rijke ouders zullen rentedragend moeten gaan lenen. Dat is totaal uit den boze. Als je een maximale rentedragende le ning hebt afgesloten kan dat neerkomen op een afbetaling van 30.000 GULDEN. Dat is veel meer dan in het huidige stel sel. Dat wordt extra problematisch voor de lage inkomensgroepen. Rentedra gend lenen betekent voor die groepen tot in lengte van jaren afbetalingsver plichtingen die ook op de eventuele part ner kunnen worden verhaald. En dan is er nog het punt van de werkge legenheid. Door het afschrikkingseffect van het rentedragend lenen zullen er minder studenten zijn. De minister ver wacht dat het studentenaantal in het

Het ten dele mislukte overleg

W O met 77.000 zal afnemen, van 167.000 naar 90.000. Walter: Er zijn natuurlijk nog talrijke an dere motieven om actie te voeren, en voor ons, de studentenfractie PSF , is dit studiefinancieringsplan het onbeschof ste dat de minister totnutoe uitgehaald heeft. Maar het afgelopen jaar werden we geconfronteerd met allerlei maatre gelen van het ministerie waar je het ge woon helemaal niet mee eens kunt zijn. Zie maar naar de Tweefasenstructuur, het AlOstelsel, de plannen voor 'Bestu ren op Afstand' en de beknotting van de sportvoorzieningen. Kortom, de hele on derwijspolitiek geeft aanleiding om eens flink actie te voeren. Wim: Duidelijk is dus dat het niet alleen om de poen gaat maar dat het acties zijn tegen het beleid. Ik denk dat er een hele grote lijn in zit, een strategie die in de zestiger jaren is begonnen en die van daag nog steeds wordt doorgetrokken. De universiteit was toen een instituut van het establishment voor de kinderen van het establishment. In de zestiger ja ren, mede door de externe democratise ring en het beurzenstelsel kwam er een ander type student. De maatschappij kreeg meer greep op de universiteit. Dat heeft zich geconcretiseerd in het mede beslissingsrecht voor alle geledingen op alle niveaus: de W U B , de radenuniversi teit. Wat we nu beleven is dat het esta blishment al een hele tijd bezig is om haar establishmentuniversiteit terug te krijgen. En die universiteit moet er nu uit zien zoals het zwaartepunt van het esta blishment er nu uitziet: met microelec tronica, informatica etc. Een gedemocra tiseerde en vervolkste universiteit is daar ongeschikt voor want daar leeft te veel belangstelling voor cultuur, menselijke en sociale aspecten. Gisteren sprak de raad een oordeel uit over het hoge schoolbestuur. Dat was vroeger niet mo gelijk en sommigen hebben heimwee naar die tijd. Na de zestiger jaren zijn er restauratiepogingen geweest. Eerst was er de nota Posthumus, de herstructure ring. Dat heeft zijn bekroning gekregen in de Tweefasenstructuur. De nota Posthumus zou ingegeven zijn uit een behoefte aan technische en inhoudelijke verbetering van de universiteiten. Nou het is puur bedrog geweest. Het ging om een studieverkorting en de verbetering zou in de tweede fase moeten zitten. Nu

de zaak toch rond is laten ze die tweede fase gewoon schieten en hebben ze daarmee toch hun studieduurverkorting.

DE VO O RBEREIDING Herman: Deze problemen leven onder de studenten en de actiebereidheid werd aangezwengeld door de Tilburgse Stu derenden Bond. Pas opgericht hebben we ons vrij direct beziggehouden met de verspreiding van de Nota Studiefinancie ring, waarin de problematiek duidelijk werd toegelicht. En dat heeft veel men sen inzicht in de problemen bijgebracht. Arno: Of dit ook zo bij HBOinstellingen leeft is moeilijk te peilen omdat ze heel verspreid liggen. De bijeenkomsten van de TSB gaven wat meer inzicht in wat er onder HÈOstudenten leeft. Herman: Direct na de oprichting zochten we contact met de Landelijke Studen tenVakbond. Daar werd bepaald dat er acties moesten komen omdat dit plan een forse overschrijding van de fatsoens normen inhield. Er was actie nodig. Als je niks doet gaat het namelijk gewoon door. De landelijke actieperiode startte op 18 april en zal op 9 mei uitmonden in een landelijke demonstratie in Den Haag. Tilburg is in de tweede actieweek over gegaan tot de bezetting van de KHT. De plannen voor de bezetting lekten uit. Dat was niet de bedoeling, maar het was moeilijk de plannen geheim te houden als je met een grote groep afspraken maakt, ook omdat er zo lang geen bond en geen grootscheepse acties in Tilburg waren. Er was dus weinig actieervaring. Het juiste tijdstip van de bezetting heeft men niet achterhaald.

Overal acties tegen de studief'éncieringsplannen van minister Deetman. Bezettingen in Nijme\en, Tilburg, Amsterdam, Eind tioven. Delft en nu ook in Maat tricht. Wij gaan op deze pagina's evei dieper in op de problematiek en op de bezettingsperiode in ] 'Iburg. Een gesprek met twee fulltime bezetters: Herman Viei hout (student KHT) en Arno Beuken (student Academie voo\de J ournalistiek); met een parttime bezetter tevens lid va de studentenfractie PSF: Wal ter van den Eisen en met een (idstrijder Wim Boerboom om de link met het verleden te legt iw. Boerboom: "Om te vergelij ken met vroeger. Ik vind dat dtstrijd verhard is. Het actieni veau sluit aan op het niveau W¥ het toen geëindigd is".

DE BEZEniNG Herman: We konden die dinsdagavond dus gewoon naar binnen wandelen. Er waren avondcolleges bezig. Die hebben we gewoon door laten gaan en daarna hebben we de mensen naar buiten bege leid, ze vriendelijk verzocht het pand te verlaten. Dat is allemaal zonder proble men verlopen. Ja, en toen was de bezet ting een feit. In de organisatie is er danig rekening gehouden met mogelijkheden tot ontzetting. We hadden duidelijk af gesproken dat we bij een eventuele ont zetting geen geweld zouden gebruiken, dat we gewoon met ons lichaam, pas sief, het binnenkomen in het gebouw zouden beletten. Toen op woensdagochtend een groep personeelsleden door het inslaan van een ruit toegang kreeg tot gebouw A hebben we eerst met een vijftigtal mensen ge probeerd de doorgang langs de aula en het trapportaal in gebouw A te beletten door op de grond te gaan zitten. Aan de andere zijde van de aula was de door gang geblokkeerd doordat enkele bezet ters er kapstokken gebruikten om de boel daar dicht te houden. Op het mo ment dat de bezetting werd gebroken door het inslaan van een ruit kun je niets anders doen dan een menselijke blokka de te vormen of terugtrekken. Wij hebben de bezetting van A opgeheven, de twee gebouwen A en B bezetten bleek voor ons veel te veel. Bovendien zijn die twee gebouwen verbonden door een lange glazen gang en beschikten we niet over een interne telefoondienst. Toen bleek dat gebouw B via een sluip weg was ontzet hebben we de hal van B gebarricadeerd. Walter: In Nijmegen zitten ze in een to ren, het Erasmusgebouw en zo'n toren is makkelijk te bezetten. Wil je het hier

V.l.n.r.: Walter van den Eisen, Wim Boerboom, Herman Vierhout en Arno Beuken.

Van Nahuys: ''Deetman komt Titici voor een deel tegemoet'' Care! van Nahuys liep tijdens de bezet ting met drie verschillende petten rond. Nu eens trad hij naar voren als lid van de hogeschoolraadsfractie Breed F ront, dan weer vervulde hij de rol van voorzitter van de raad als plaatsvervanger van de woensdag afwezige F rans Teunissen. Maar de bezetters kregen voornamelijk met hem te maken in zijn functie van stu dentendecaan met een grote kennis van zaken op het gebied van de studiefinan ciering. In die laatste hoedanigheid bood hij don derdagmiddag aan de Tilburgse Stude renden Bond bij de formulering van in houdelijke eisen terzijde te staan. Gezien het op dat tijdstip al wat grimmiger uiter lijk van de bezetting was het niet ver wonderlijk dat de actievoerders niet ogenblikkelijk op het voorstel ingingen. Wel zijn er afspraken gemaakt om er in een later stadium op terug te komen. Diezelfde donderdagmiddag sprak Van Nahuys op een door de bezetters geor ganiseerde manifestatie over studiefi nanciering in de aula van de hogeschool. Kritiek heeft hij vooral op de wijze waar op de LSVB in het raambiljet "Pakt Deet ons afpakken wij hem?" óe effecten van het huidige en het nieuwe stelsel naast elkaar zet. " D e vergelijking is niet hele maal reëel", licht hij op verzoek van THB toe. In het nieuwe stelsel krijgt iedereen onaf hankelijk van het inkomen van de ouders een basisbeurs van maximaal 8275 gul den. Daar bovenop krijgen de laagste in komensgroepen een aanvullende finan

ciering die grotendeels uit rentedragende leningen bestaat. Ouders met een inko men boven modaal (45.800 gulden) wor den geacht zelf bij te betalen. Bezwaar van Van Nahuys is dat de LSVB de aan vullende financiering in z'n geheel onder tafel veegt. " D e ouderlijke bijdrage is niet wettelijk geregeld, daarom kun je al leen vasthouden aan de basisbeurs, zegt de bond. Het gevolg is dat het deel dat de ouders moeten bijpassen én het deel dat de lagere inkomensgroepen aan aan vullende financiering kunnen krijgen bui ten het verhaal blijven." Bij de invoering van het Deetmanstelsel zullen de studentenaantallen in het WO fors teruglopen, verwacht de LSVB, vooral omdat mensen boven de 27 straks geen beurs meer krijgen. Als gevolg van die dalende studentenaantallen staan volgens de bond nog eens een kleine 15.000 arbeidsplaatsen in het WO op de tocht. Ook de A B V A / K A B O toonde zich daarover ongerust. Nogal onzorgvuldig van de ambtenarenbond, vindt Van Na huys. "De LSVB doet net alsof alle 27jarigen de universiteit worden uitge zet. Dat is natuurlijk onzin. Op dit mo ment zijn 225 Tilburgse studenten ouder dan 27 voor meer dan 50 procent afhan kelijk van studiefinanciering." Van Na huys heeft ruwweg becijferd wat het ef fect van het Deetmanstelsel zal zijn op de Tilburgse personeelsformatie. De groep die bij aanvang van de studie ouder is dan 23 (want die valt straks buiten de boot) én voor meer dan 50 procent af hankelijk is van studiefinanciering telde

in het studiejaar 1983/1984 zo'n 280 stu denten.. Wanneer je er van uitgaat dat deze groep zich en masse laat uitschrij ven betekent dat een verlies van slechts 5 è 9 arbeidsplaatsen (WP én NWP) aan de KHT, zo wijzen de berekeningen van de studentendecaan uit. Van Nahuys heeft "goede aanwijzingen" dat de minister de LSVB op een aantal punten tegemoet zal komen. Naar ver wachting zal Deetman toch niet hele maal doof blijven voor de bezwaren die in brede kring van Academische Raad tot tweede kamer, van Sociaal Economi sche Raad tot LSVB bestaan. Waar schijnlijk komt er één basisbeurs in plaats van een differentiatie naar leeftijd, wordt de leeftijdsgrens verlegd van 27 naar 30 jaar en gaat de inkomensgrens waarop ouders beginnen met bijbetalen van 21.650 naar 27.270 gulden. Betaalbaar is dat echter alleen als de basisbeurs met honderden guldens wordt terugge schroefd. Maar ook in dat geval resteren er nog en kele fundamentele kritiekpunten, meent de studentendecaan. "Positief is dat het merendeel van de studenten er in het nieuwe stelsel op vooruit gaat. Studen ten die nu alleen kinderbijslag krijgen gaan er altijd op vooruit: die krijgen én het geld zelf in handen, én ze krijgen een basisbeurs die hoger is dan de kinder bijslag. Alleen de huidige maximalisten (studenten met een volledige studie beurs, LK) laten een veer. Het punt is: per saldo pakt het stelsel voordelig uit voor de hogere inkomens. Dat is nergens

voor nodig. Als het kabinet een inko mensverdeling wil bereiken moet ze dat maar via het belastingstelsel doen, niet via het stelsel van studiefinanciering." "Heel belangrijk is ook: dit stelsel kijkt onvoldoende naar het tweede kans on derwijs. Op dit moment kunnen tweede kansers deeltijds studeren met behoud van uitkering. Met een adequate regeling van een tegenrKjetkoming in de studie kosten is dat, vind ik, nog altijd een bete re regeling dan wat dit stelsel te bieden heeft. Een nadeel is wel dat je als uitke ringstrekker bent uitgeleverd aan de gril len in het beleid van de sociale dienst. Ik zou dan ook liever een meer omvatten der regeling voor studiefinanciering heb ben, waarin je 't tweede kans onderwijs meeneemt, de permanente educatie, het wederkerend onderwijs en ga zo maar door." "Een laatste punt waarover je kunt strij den is de vraag of het nu wel noodzake lijk is dat het stelsel rentedragende lenin gen bevat. Voor zover ik het heb nageke ken en doorgerekend bestaat er in ieder geval om budgettaire redenen geen en kele noodzaak voor leningen. Het enige argument dat de rentedragende leningen zou moeten rechtvaardigen is: de stu dent betaalt een eigen bijdrage aan z'n opleiding. Maar als je vindt dat zoiets no dig is zou je het aan iedereen moeten opleggen en niet alleen aan studenten uit minder draagkrachtige milieus."

goed bezetten moet je met duizenden ■ mensen zijn. Wim: Tijdens de Polekbezetting in 1978 werden we op het laatst door een verge lijkbaar optreden verrast. Alleen, toen gebeurde het binnendringen door een re chercheur. Bij die schermutseling werd iemands lip kapotgeslagen. Herman: Daar is ook weer een trieste pa rallel te trekken, omdat ook nu weer ie mand werd geraakt. De man is even knockout geweest en heeft de rest van de dag met hoofdpijn rondgelopen. Die jongen stond daar alleen en werd hard handig opzij gezet. De enige getuigen die het kunnen hebben gezien, zijn de perso neelsleden die via die ingang zijn binnen gedrongen. Arno: Ik ben bang dat er van de man met de betonschaar en de rest van de groep die de ontzetting pleegde geen zinnige verklaring valt te verwachten. Wim: Dan vind ik wel dat de man die ge raakt werd zich moet melden en naar buiten moet komen en dat hij contact moet opnemen met een advocaat. Walter: Rector de Moor heeft toege zegd: als dat gebeurd is moet dat uitge zocht worden want anders gaat zo'n ver haal een eigen leven leiden. Dus ben ik het met W i m eens dat de man in kwestie en eventuele getuigen zich moeten mel den.

GESLOTEN O F OPEN Herman: Na dit incident bleef alleen nog de officiële entree en het postagent schap bezet. Dat noemde het College een open bezetting. Praktisch iedereen kon er in of uit. Walter: Een onderscheid maken tussen een open en een gesloten bezetting is natuurlijk alleen een verbaal onder scheid, omdat een bezetting naar ik meen, per definitie gesloten is. Wim: Na het incident tijdens de Polek bezetting zijn we geschokt door de ge beurtenissen blijven bezetten, maar het werd een 'open' bezetting. We hebben toen de hal van gebouw B ingericht met crapeaux, vloerkleedjes en schemerlam pen. Dat werd daar een discussieplek maar iedereen kon binnen en buiten. Dat kreeg toen ook de naam 'open bezetting' en dat leeft natuurlijk nog door in de her inneringen van de bestuurders die het dus nu ook weer hebben over 'open be zetting'. Maar het blijft een contradictio in terminus.

DE STUDENTENFRACTIES Walter: Mijn fractie heeft in zijn geheel

Actiegolf Na de bezetting van de Hogeschool was afgelopen maandag het gloednieuwe be stuursgebouw van de Katholieke Leer gangen aan de beurt. De KL herbergt zo'n elf onderwijsinstituten. Tegen de vijftig studenten trokken maandag in alle vroegte, onder enig verzet van een be stuurslid en de portier, het gebouw bin nen. Hoewel het gebouw nog niet offi cieel geopend is, is het al wel in gebruik. Minister Deetman komt het op 22 mei openen. De bezetters waren er eerder en die dagen werd de telefoon opgenomen met "Kritische Leergangen". Een ge sprek met het bestuur leverde op dat zij een brief de deur uit doet naar de HBO raad, waarin zij zich kritisch uit laat over het gewraakte studiefinancie ringsplan. Ook zegde zij toe drie bussen naar de demonstratie in Den Haag te be talen. " M a a r " , aldus bestuurslid De Boer, "dat had u ook bereikt zonder be zetting". De bezetters besloten de bezet ting toch door te laten gaan als thuisba sis voor verdere acties. Die middag verzamelden honderd stu denten zich in het centrum van de stad om vandaaruit in een demonstratieve op tocht naar het Arbeidsbureau te gaan om zich daar met ingang van augustus 1986, als het nieuwe financieringsplan in moet gaan, als werkzoekende in te laten schrij ven. Dinsdag bezetten studenten de Acade mie voor de Journalistiek en woensdag is er een manifestatie op het Mollerinsti tuut. G.R. meegedaan. VIP heeft niet als fractie meegedaan maar er zijn wel twee VIP raadsleden actief gaan meedoen met de bezetting. Wij zijn er tot woensdag bij gebleven. Toen moesten we een belang rijke beslissing nemen: ingaan op de sug gestie van het CvB tot het symbolisch bezetten van de hal van gebouw B dat zou geduld worden of gebouw B in zijn totaliteit bezetten, wat de meerderheid van de bezetters wilden. Dan kom je voor een heel moeilijke keuze te staan. Wij bleven achter het politieke doel van de actie staan maar wij vonden in tegen stelling tot de rest van de bezetters dat we de hal moesten verklaren tot een open actiecentrum en dat we van daaruit moesten proberen de studenten hier en in de stad met informatie te bereiken, vervolg op pag. 11

L.K.

Einde van de bezetting

ÜEERD BORSTLAP EN HUUB ARENDSE VAN PEAT MARMCK NEDERLAND HEBBEN NAUWELIJKS TIJD VOOR'N VRIENDIN, MAARWETENALLES OVER BUITENLANDSE DOCHTERS. Tjeerd Borstlap (28) en Huub Arendse (26) hebben geen tijd te verliezen. Willen zij hun toekomstplannen waarmaken, dan is haastige spoed geboden. Dat daarbij - meer nog dan ambitie, ijver en talent - het werkmilieu dé succesbepalende factor is, Öjdt geen twijfel. Met name uit de prestaties van Tjeerd en Huub blijkt hoe stimulerend zo'n werkmilieu kan zijn. Nauwelijks vier jaar geleden begonnen bij Peat Marwick Nederland, behoren beiden nu al tot de all-rounders in hun vakgebied. Waarbij hun klantenpakket menig buitenlands contact vereist. Kortom, mochten Tjeerd en Huub bij Peat MarwickNederland soms wat vrije tijd tekort komen, ontplooiingsmogelijkheden zeker niet. Wij vertellen u dit allemaal, omdat wij op dit moment graag kennis willen maken met jonge mensen van hetzelfde kaliber als Tjeerd en Huub. Al het volgende is dus uitsluitend bestemd voor het toptalent onder de HEAO-ers en BEDRIJFSECONOMEN, die binnen 4 jaar hun kwalificatie tot register-accountant behalen. Alle anderen mogen wel meelezen, maar liever niet solliciteren. Peat Marwick Nederland is een ambitieuze maatschap van register-accountants met vestigmgen in Amsterdam, Arnhem en Den Haag, die deel uitmaakt van een wereldwijde organisatie. Het succes van onze company danken wij in hoge mate aan 190 medewerkers, die net zo hard willen doorgroeien als wijzelf Daar stellen wij heel veel tegenover. Zo bieden wij - voor het soort mensen, dat wij zoeken althans - alle voordelen van een carrièregerichte organisatie. Waarbij niet alleen de financiële kant het werken bij Peat Marwick Nederland zo aantrekkelijk maakt. In de groei en ontwikkeling van onze mensen investeren wij vele trainingsprogramma's per jaar. Ook in het buitenland. Doorbetaald studieverlofhoort daarbij. En - belangrijker wellicht - een zorgvuldige carrièrebegeleiding vanaf de start. Niet uit betutteling, maar om ervoor te zorgen, dat men binnen onze organisatie volledig tot zijn recht komt. Daarmee bedoelen we praktijkervaring op doen in een zo breed mogelijk perspektief Dus ook, voor wie z'n carrière internationaal reliëf wil geven. Niet in de laatste plaats vanwege onze hoogst veeleisende en multinationale klantenkring. Ter afsluiting van de balans nog even dit; Voor wie dat waard is (MAO bieden wij een salaris - of liever gezegd een honorarium - dat ruimschoots met elk ander aanbod kan wedijveren. De talentvolle jonge mensen, die hun begaafdheden niet ondergeschikt willen maken aan hun werkmilieu, weten dus nu wat hen te doen staat. En beslissen niet voordat zij hebben gepraat met Peat Marwick Nederland. Bel voor een afspraak en vraag naar mevrouw G. Bots. Tel. (070)-47 2511

Peat Marwick Nederland, een maatschap van registeraccountants en organisatie-adviseurs,-verleent diensten op het gebied van accountancy, bedrijfsorganisatie en aanverwante terreinen. Peat Marwick Nederland maakt deel uit van Peat Marwick International. Met 28.000 medewerkers en ruim 300 vestigingen in 94 landen is Peat Marwick International een van de meest toonaangevende organisaties op haar gebied. Peat Marwick Nederland biedt medewerkers een professioneel werkklimaat, een gedegen loopbaanbegeleiding en goede salarissen en secundaire voorzieningen.

lËl

PEAT MARWICK NEDERLAND Accountants

Laan van Nieuw Oost Indië 127,2593 BM Den Haag; Herengracht 566,1017 CH Amsterdam; Eusebiusbuitensingel 3,6828 HS Arnhem.

vervolg van pag. 9

De bezetting Door het bezetten van het kleine stukje van het gebouw kun je beter werken aan de publiciteit en aan het wegwerken van een heleboel onbegrip of onwetendheid bij een aantal studenten en personeelsleden. Het incident op de woensdagochtend heeft daar niets mee te maken. Het motief om uit de actieve bezetting te stappen was: wat wil je met zo'n actie? En hoe denk je je doel te bereiken. We hebben toen een actievergadering belegd om met zijn allen te beslissen wat we zouden gaan doen. Het zit er door het raadswerk bij ons ook ingebakken dat je toch de voorkeur geeft aan overleg. Je probeert in de raad dingen te bereiken door overleg en dat is niet makkelijk. Dat vergt heel wat offers. Wij hebben het in ons om overleg te realiseren. Wij hebben nu ook weer het basiscontact gelegd. Ik ben daar op aangesproken natuurlijk, maar het is niet zo dat wij hebben bemiddeld tussen het College en de bezetters. Herman: Zij wilden gewoon meer weten over de actie, concreet omdat ze wilden weten hoe het zat met dat concert 's avonds en met het EIT-congres op donderdag. Als De Moor dinsdagavond be^ looft niet te zullen ingrijpen voor elf uur woensdag, en dat daarna toch doet omdat hij het geen ludieke actie meer vindt, dan had hij dinsdag zijn ogen in zijn zak, want er liepen mensen met zagen en kettingen rond en alles werd gebarricadeerd. Walter: Het beeld was duidelijk van 'er komt verder niemand meer in.' Herman: Dat is hem 's avonds ook gezegd. Boerboom: Het College zegt ook 'er is toch geen politie bijgehaald', maar wat er nu op woensdag gebeurde vind ik erger. Herman: Dat klopt. Het leek wel een eigen knokploeg en dat is erger dan politie. Walter: Dat ze zelf de betonschaar zouden hanteren, ja, dat kwam op dat moment in het scenario van de bezetters niet voor. Herman: Wij hebben dat ervaren als woordbreuk en daardoor voelde iedereen

Chronologie van de feiten Dinsdagavond 23 april wandelden omstreeks negen uur ruim tweehonderd studenten via gebouw B naar de Aula van de Hogeschool. De bezetting was een feit. Dinsdagmiddag was het geruchtencircuit al op gang gekomen. Ook het College van Bestuur vergaderde in de late namiddag over de op handen zijnde studentenactie, maar wist het uur U niet te achterhalen. Rond half tien 's avonds vergrendelden de studenten de hoofdingang en begonnen de deuren met fietskettingen te beveiligen. In de loop van de avond vond er een gesprek plaats tussen de Tilburgse Studerenden Bond, die de bezetting organiseerde, en rector-magnificus Prof. Dr. R. de Moor. Afgesproken werd dat de volgende morgen om 11.00 uur een ontmoeting zou plaatsvinden waarin de doorgang van het in de Aula geplande EIT-symposium centraal zou staan. De volgende morgen, woensdag 24 april, bleek er van de vriendelijke stemming niet veel meer over. Voordat het overgrote deel van het KHT-personeel arriveerde, had secretaris Drs. H. Hopman met enkele medestanders een ruit in gebouw A geforceerd en met een betonschaar de kettingen doorgeknipt. De studenten trokken daarop terug naar de hal van gebouw B. In de chaos barricadeerilburgs Hogeschoolblad

zich verschrikkelijk genomen. En daarbij die geruchten over glasscherven en die jongen die geraakt zou zijn. Dat er mensen zijn opgestapt na deze poging tot ontzetting was een puur emotionele reactie en had niets te maken met het feit dat ze het oneens zouden zijn met de bezetting. De andere aanwezigen hebben hun standpunten verhard en met het College was er alleen nog contact over zakelijke dingen. Arno: Er was vooraf wel de afspraak gemaakt dat we ons zouden terug trekken in gebouw B als ze zouden binnenvallen in A en vice versa. Ze kwamen A binnen, maar tegelijk via de sluipweg zaten ze ook in B. In een soort instinctieve reactie is toch iedereen naar de hal van B gelopen, omdat daar het sterkste bezettingspunt was. Wij hadden activiteiten in de kelders van gebouw A. Daar was ondermeer een perskamer waar de contacten met de buitenwereld doorgingen, waar we onze informatieve taak voorbereiden.

INFORMATIE Herman: Er moest publiciteit naar buiten komen, want in de voorbereiding kun je niet te veel publiciteit aan de op til staande bezetting geven. In ieder geval moest het personeel duidelijk gemaakt worden dat de actie niet tégen hen was gericht maar dat we ook hun belangen probeerden te behartigen. Nu konden ze er enige dagen niet in, maar over twee jaar zijn er een hoop personeelsleden, die er nooit meer inkomen omdat ze hun baan kwijt zijn, als er zo weinig studenten komen als Deetman aangeeft. Daarnaast moesten we ook naar de stad en naar andere instellingen voor HBO en middelbaar onderwijs om informatie door te geven. Er is ook een persgroep van te voren al aan het werk gezet om de pers te benaderen. Als mensen gaan bezetten is het niet zo dat je alleen maar op je krent zit, zoals Het Nieuwsblad van het Zuiden schreef. Het gaat hierom: van de 200 mensen die de bezetting dinsdagavond begonnen had het overgrote deel taken op zich genomen. Dat daar in de loop van de week niet zoveel van terecht is gekomen wil niet zeggen dat er niets is geprobeerd.

VERHARDING Herman: De herbezetting van het gebouw B op woensdagavond is zeker het gevolg van het harde optreden 's ochtends. Zonder dat incident hadden we de bezetting tot 12 uur kunnen handhaven en dan hadden we tijdens het afgesproden de studenten de aanwezige toegangsdeuren met copieermachines. Tussentijds overleg door leden van de Hogeschoolraad met het CvB voorkwam een grimmige escalatie. Tegen het middaguur besloten de actievoerende studenten een afvaardiging naar het CvB te sturen. Een ontmoeting die gaandeweg het karakter kreeg van onderhandelingen voeren. De achtergebleven studenten zonden echter na anderhalfuur opnieuw een drietal studenten met de mededeling dat de achterban het gevoel had dat de 'onderhandelaars' omgepraat werden. Het ingewilligde eisenpakket beoordeelden de bezetters negatief. De kater over "de schending van de afspraak tot 11.00 uur gebeurt er niets", stond een al te snelle oplossing van het conflict in de weg. Na uitvoerig overleg besloot een derde deel van de studenten het voor gezien te houden en verdween geleidelijk aan uit het zicht van de actie. De overigen spraken af in de avonduren een poging tot herbezetting te ondernemen. De studentenraadsleden van PSF en VIP onderschreven het voorstel niet en distantieerden zich van dat actiemiddel. Donderdagmorgen kwam het verzamelde personeel in de Mensa bijeen. Alle toegangsdeuren van gebouw B waren hermetisch afgesloten en degelijk gebarricadeerd. Het College van Bestuur be-

ken overleg met het CvB altijd nog afspraken kunnen maken. Walter: Wij besloten om 's middags maar eens te gaan luisteren naar wat het CvB te vertellen had. Toen hebben we ook practische eisen gesteld onder andere dat er niets ondernomen zou worden tegen de bezetting. We stelden ook eisen ten aanzien van het doel van de actie. Daar is toen in meerdere of mindere mate op ingegaan. We zijn met die gegevens naar de bezetters gegaan. Maar die wilden pas 's avonds over het verder verloop beslissen. Herman: Wij hebben 's avonds na een lange discussie beslist om gebouw B inclusief de liftkokers te herbezetten. Donderdag bleef alles potdicht. ^ Arno: Het personeel reageerde nogal passief. Ze stonden wat verbaasd te kijken naar de spandoeken. Ze verdwenen naar de mensa of naar huis. Woensdag was er wel een leuke reactie. Ik hoorde iemand van het personeel reageren: 'Het is hier bezet, ik kan dus niet door de hoofdingang naar binnen. Ik ben geen indiaan, ik sluip niet achterom'. Herman: We hielden een korte toespraak voor het personeel in de mensa. Er werd positief gereageerd door een deel van het personeel. Maar de meerderheid reageerde niet of nauwelijks. Walter: Er waren enkele personeelsleden die zeiden: 'Het is een universiteit, een bezetting dat zit er gewoon in, dat gebeurt en dat hoort ook zo'. Wim: Als ik het nou bekijk: in 1969 was er een bezetting, in 1978 was er de Polek-bezetting, en nu zeven jaar later dit. Het gebeurt niet elke dag. Als er eens in de zeven jaar een actie op het bedrijf is dan sta je daar ook niet van te kijken. In zo'n gemeenschap als een academische wereld, moet je daar rekening mee houden.

EINDE Herman: Donderdagavond werd gebouw A helemaal afgesloten. Er mocht niemand meer in. Toen hadden wij het vermoeden dat er een ontruiming op til was. Walter: De bewakingsdienst wilde uitbreiding van de actie voorkomen. Herman: Vrijdag werden er ultimata gesteld. Het CvB had blijkbaar het idee dat wij het weekeinde wilden doorgaan met bezetten. Donderdagavond hadden we al besloten om vrijdag de actie te beëindigen op een manier die veel publiciteit zou krijgen: een grote demonstrasloot het in gebouw B werkzame personeel naar huis te sturen. Om 11.00 uur kwam de fanfare van de Eeuwigdurende Bijstand de protestactie luister bijzetten. In hun kielzog enkele honderden HBO-studenten. Zij volgden in de multifunctionele ruimte een forum over het gewraakte studiefinancieringsstelsel. De communicatie tussen de Tilburgse Studenten Bezetting en het College verslechterde met het uur. Het parool bleef: geen overleg. Vrijdagmorgen trof men dezelfde situatie aan. 's Ochtends had het College uitdrukkelijk gevraagd de toegang tot gebouw B vrij te maken. Toen aan dat verzoek door de studenten geen gehoor werd gegeven, stelde Hopman namens het CvB een ultimatum. Vóór 13.00 uur ontruiming van geheel gebouw B. In de laatste plenaire vergadering besloot een krappe meerderheid studenten een eventuele confrontatie met de politie uit de weg te gaan. Daarop maakten zij de afspraak dat alle studenten gebouw B zouden verlaten en in een stille optocht, onder de tonen van dwarsfluiten tromgeroffel, een ronde te maken over het Hogeschoolterrein. Om twee uur ontbond de Tilburgse Studenten Bezetting zichzelf met achterlating van het spandoek "Hogeschool Bezet". B.B.

tieve optocht door de gebouwen naar de stad. Maar door al die ultimata heerste er de nodige consternatie. Arno: Er was ook een geschreven tekst van het College met als belangrijke slotzin: "Wij behouden ons vanaf nu alle verdere maatregelen nadrukkelijk voor, waarbij wij degenen die niet aan ons verlangen voldoen, eventueel wegens lokaal-vrede-breuk zullen doen aanspreken en in elk geval ook voor de aangerichte schade aansprakelijk stellen." Herman: We hebben toen besloten om als-een eenheid naar buiten te komen en niet als gevolg van het verstrijken van een of ander ultimatum. Eddie Vaes Gerard Rutten

Gemengde gevoelens "We hadden met een aantal mensen gegeten in de stad en kwamen terug om onze fietsen te halen. We waren niet van plan om "slaags" te raken met de bezetters. En al hadden we die bedoeling, we konden niet eens bij hen komen omdat de toegangsdeuren gesloten waren." Frans Coenen en Bert Groenewegen, beide studerend aan de hogeschool, kijken met wat genoemd mag worden gemengde gevoelens terug op hun kleine actie ten tijde van de hogeschoolbezetting. Met vijf andere studenten kwamen zij in de laatste nacht van de bezetting in een feestelijke (lees lichtelijke aangeschoten) stemming het hogeschoolterrein op en vroegen de bezetters of ze binnen mochten komen om een biertje te drinken. Frans: "Iemand drukte een papiertje tegen het raam waarop stond dat we er alleen in konden als we slaapzakken bij ons hadden. Toevallig lag in een van onze auto's een slaapzak. Die zijn we gaan halen, maar we mochten er nog steeds niet in." Ondertussen had een student van het groepje een ijzerzaagje gevonden ("Men heeft gezegd dat we die meegenomen hadden, maar dat is niet waar."}, waarmee "spelenderwijs" gedreigd is naar binnen te komen. In ieder geval lukte het hen om de eerste tochtdeuren open te krijgen, daarna kon het clubje niet meer verder. Bert: "We wilden echt geen einde maken aan de bezetting. Hoe kan dat als je met z'n zevenen tegenover meer dan honderd man staat?" Volgens Frans en Bert reageerde een deel van de bezetters "lacherig" op hun poging binnen te komen, een ander deel was boos. De bewaking, waarschijnlijk bang dat het incidentje uit de hand zou lopen, belde de politie, die met zes wagens uitrukte om te kijken wat er op de hogeschool gaande was. "We schrokken ons rot, toen opeens veertien agenten op ons afkwamen", aldus Bert. "Die agenten keken trouwens ook vreemd op toen bleek dat er niets aan de hand was. Ze vroegen ons naar huis te gaan en dat hebben we ook gedaan. " Waar de twee studenten een beetje mee in de maag zitten is dat Het Nieuwsblad hen afschilderde als een knokploeg en dat de naam St. Olof gevallen is. Tevens doet het verhaal de ronde dat het groepje zich als AISEC-leden manifesteerde (die bewuste donderdag bezochten de zeven studenten een AISEC-bijeenkomst op de hogeschool, die overigens niets te maken had met de bezetting). Frans: "Ik wil met klem benadrukken dat we ons noch als OIof-leden, noch als AISEC-leden hebben opgesteld. Het was een persoonlijke grap opgezet door individuen. Al die publiciteit om ons heen is een opgeblazen bedoeling die werkte in het voordeel van de bezetters."

BEDRIJFSECONOOM Dijker en Doornbos biedt in diverse van haar vestigingen een boeiende toekomst aan de ec. drs. die zich interesseert voor de accountancy. Profiel van onze organisatie: Dijker en Doornbos/accoun tants heeft een samenwerkings verband met belasting adviseurs en organisatie adviseurs. De maatschap telt 25 vestigingen in Nederland, 2 in België en 1 op Curacao, waarin circa 1900 mensen werkzaam zijn. Zij maakt deel uit van de inter nationale maatschap Binder Dijker Otte & Co. (BDO) met 250 vestigingen over de gehele wereld. In de maatschap wordt een modern sociaal beleid gevoerd in samenwerking met diverse beleidscommissies en Onder nemingsraad. De maatschap kent een functiewaarderings systeem en een daarop afgestemd beoordelings systeem. Er is een bedrijfs geneeskundige dienst aan de maatschap verbonden.

Taakomschrijving: In de aanvangsfase wordt u ingezet in de controlepraktijk. Daarbij wordt rekening gehouden met uw postdoctorale studie accountancy. Zo ontwikkelt u zich snel en efficiënt tot registeraccountant. Als een dergelijke toekomst u aantrekt, dan verzoe ken wij u contact met ons op te nemen over de mogelijkheden voor een bedrijfseconoom. Vereisten: Geheel of vrijwel geheel voltooide studie (bedrijfs)economie aan een van de Nederlandse hogescholen of universiteiten. Bereidheid om de postdoctorale studie accoun tancy te volgen. (Voor het volgen van die studie biedt onze maatschap ruime faciliteiten.) Leeftijd tot 30 jaar. Arbeidsvoorwaarden: Salariëring overeenkomstig bestaande schalen; 13de maand; 8% vakantietoeslag; vakantieregeling op basis van leeftijd; vergoeding van reis en studie kosten; collectieve verzekeringen; pensioenfonds. Carrière: Wij gaan er, net als u, vanuit dat u uw postdoctorale studie accountancy met goed gevolg afsluit. Dan bent u officieel registeraccountant. Afhankelijk van uw ontwikkeling binnen de maatschap behoort daarna benoeming tot medewerker of vennoot tot de mogelijkheden. Sollicitatie: U kunt uw sollicitatie of verzoek om nadere inlichtingen richten aan ons kantoor: ta.v. de heer S.M. Andel, dr. Hub. van Doorneweg 81, 5026 RB Tilburg, tel.: 013684981.

□DDHB

nnnDH

□DDDD DDDDD DDDDD DDDDB DDDHH

Dijkeren D o o r n b o s / a c c o u n t a n t s Alkmaar Amersfoort Amsterdam Arnhem Bergen op Zoom Breda Doetinchem Eindhoven Emmen 'sGravenhage Groningen Heerlen Helmond Hengelo(O) 'sHertogenbosch Hilversum Leeuwarden Middelburg Nijmegen Roermond Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Zwolle Antwerpen Brussel Willemstad (Curacao) internationaal B i n d e r D i j k e r Otte & Co. : Amsterdam Brussel Dublin Hamburg Kopenhagen Lissabon Londen Luxemburg Madrid Milaan Oslo Parijs Stockholm Wenen Zurich en in diverse steden in andere werelddelen.

C O M M U N I Q U E V A N DE H O G E S C H O Q L R A A D V A N 2 M E I '85 1

6 7

De Hogeschoolraad benoemt een aantal leden, resp plv leden alsme de een voorzitter voor de commissie ad hoc "Advies benoeming voor zitter College van Bestuur" De Raad besluit toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling voor de oprichting van het orgaan Postacademisch onderwijs in de Infor matica De Raad besluit een bedrag van ruim 65 000 gulden te bestemmen voor aanschaf meubilair (ten laste van de beleidsruimte interne begroting 1985) De Hogeschoolraad stemt in met het voorstel van het CVB inzake het huishoudelijk reglement van de VSNLf (Ver Samenwerkende Ned Universiteiten), nadat eerst een amendement van de fractie VIP inzake de samenstelling disciplineoverlegorgaan met 14 stemmen voor en 6 te gen is aanvaard De Raad stemt in met de disciplineoverlegorgaanindeling, zoals voor gesteld door de VSNU met dien verstande dat de Raad aangetekend wenst te hebben dat het onderscheiden van het overlegorgaan soc cult wetenschappen enerzijds en het disciplineoverlegorgaan psycho logie, pedagogie en onderwijskunde met vooruit mag lopen op een in deling in de wet Mevr R Giebels wordt door de Raad voorgedragen tot benoeming als lid van de Studentenadviescommissie van de VSNU Met 12 stemmen voor en 11 stemmen tegen aanvaardt de Raad een (op onderdelen bijgestelde) motie ingediend door de fracties Breed F ront, PLM en PSF , inzake de bezetting op 24 apnl van de Hogeschoolgebou wen

(Kortheidshalve wordt hier verwezen naar het redactionele verslag elders in dit nummer van THB) 10 0012 00 uur zal Prof Gold schmidt een tweetal inhaalcolleges Organisatiestructuur verzorgen Zaal AZ 117

mei 1986 De hoofdlijnen van het Duitse, Engelse, F ranse en Belgische bestuursrecht worden vergeleken met het Nederlandse bestuursrecht Deze cursus kan parallel aan Staats en bestuursrecht D worden gevolgd Gebruik wordt gemaakt van een nieuw stüdieboek ' Het bestuurs recht van de landen der Europese Ge meenschappen", dat in januari 1986 verschijnt Docenten Prof Mr E M H Hirsch Ballin en Mr P H Banda

B. VERGELIJKEND A D M I N I S T R A T I E F RECHT I N HET DIFFERENTIATIEPROGRAMA Deze cursus loopt van september tot december 1985 Dit jaar wordt het Engelse administratieve recht behan deld aan de hand van Engelse litera tuur en jurisprudentie Docent Prof Mr E M H Hirsch Ballin T H E M A N U M M E R PRI(S)MA In verband met het grote succes van het themanummer van PRI(s)MA " D e vrijwilliger in het privaatrecht", zijn nieuw gedrukte exemplaren te verkrijgen op het Vakgroepsecretari aat, kamer B 826 Prijs per stuk f 1,

UITNODIGING Op woensdag 22 mei 7985 om 16 00 uur vindt in SZ 27 een voorlichtings bijeenkomst plaats van de lerarenop leiding maatschappijleer Deze bijeenkomst is van belang voor alle studenten die een lesbevoegd held maatschappijleer willen behalen en voor hen, die geïnteresseerd zijn in enige didactische scholing WIJ nodigen studenten oude stijl en studenten die binnen de twee fasen structuur studeren, uit deze bijeen komst bij te wonen Op het programma staat 1 Opening, welkom 2 Rondje kennismaken en inventan satie van vragen 3 Algemene informatie over de lera renopleiding maatschappijleer in 1985 1986 de laatste mogelijkheid voor studenten oude stijl om de opleiding te volgen in 1985 1986 de eerste mogelijkheid voor studenten nieuwe stijl de twee maanden pre doctoraalcursus van de lerarenopleiding nieuwe stijl te volgen 4 Specifieke informatie over vorm en inhoud van de opleiding en de cur sus werkcollege's, practica, litera tuur e d 5 Afsluitende ronde van vragen en opmerkingen 6 Sluiting en mogelijkheid tot in schrijving V A N HARTE WELKOM Jacques Costongs en W i m Dijkstra Docenten Lerarenopleiding Maat schappijleer

SKRIPTIEONDERWERPEN SOCIAAL RECHT/ WETENSCHAPSWINKEL HERHAALDE O PRO EP MEDEDELING V A N HET COLLEGE V A N BESTUUR In de Commissie Beelden Kunst ont staat op korte termijn een vacature De commissie heeft tot vaak het col lege van bestuur desgevr'aagd en uit eigener beweging te adviseren over de inhoudelijke aanwending van ter zake aangewezen c q beschikbaar komende financiële middelen het gebruik en de innchting van ruimten met een algemeen karakter de situenng van de inbruikleen en anderszins verworven voorwerpen van beeldende kunst de verzorging en de bescherming van de binnen haar taakstelling val lende objecten, t a v het feitelijk be heer door het hoofd van de dienst bouwzaken en onderhoud is een na dere regeling vastgesteld Kandidaten dienen gebleken affiniteit te hebben met de materie van de commissie Inlichtingen zijn in te winnen bij prof dr J A Stalpers, kamer S 164, tel 2165/2069, voorzitter van de oom missie, alsmede bij mr J Backbier, kamer B 1115, tel 2248 Brieven zijn te richten aan het college van bestuur met vermelding vacatu re K B K

T E N T A M E N WIJSBEGEERTE Tentamen Wijsbegeerte 2, propedeu se econometrie en economie De stof van het college van dinsdag 23 april behoort niet tot de tentamenstof wijsbegeerte 2 1985, dit in verband met het met doorgaan van het paral lelcollege op woensdag 24 april Op de dag van het tentamen moet een potlood HB of 8 worden meege bracht Dictaat en collegeaanteke ningen mogen met worden meege bracht

INFORMATIE O VER O PENBARE F I N A N C I Ë N T.B.V. D O C T O R A A L E C O N O M E N O UDE EN NIEUWE STIJL Op het F IT 8 306 zijn verkrijgbaar de Correcties Dictaten Openbare F inan cien I Vragen naar stencil 333 85 008 en 333 85 009 VAKGROEP O RGANISATIE Op maandag 13 mei a s van 13 00 15.00 uur en dinsdag 14 mei van

VERGELIJKEN A D M I N I S T R A T I E F RECHT - ENGELS A D M I N I S T R A T I E F RECHT In afwijking van de tot dusver gebrui kelijke gang van zaken zullen in het studiejaar 1985/1986 tv\/ee aparte cursussen vergelijkend administratief recht worden georganiseerd De ene cursus IS bestemd voor degenen die vergelijkend administratief recht als internationaal vak in blok IV aan het basisprogramma volgen, de andere cursus voor degenen die vergelijkend administratief recht in hun differenti atieprogramma opnemen Men mag vergelijkend administratief recht ach tereenvolgens op beide manieren doen, maar men mag ook ervoor kie zen het een of het ander te doen

A. VERGELIJKEND A D M I N I S T R A T I E F RECHT ALS I N T E R N A T I O N A A L VAK I N HET BASISPROGRAMMA Deze cursus loopt van februari tot

De Wetenschapswinkel heeft het af gelopen jaar een onderzoek verricht naar vragen die in de praktijk van de sociale rechtshulp leven op het ge bied van arbeidsrecht en sociaal ze kerheidsrecht die zich lenen voor on derzoek aan de Hogeschool Uit dit onderzoek is onder meer een tiental vragen naar voren gekomen die in aanmerking zouden komen als onderwerp voor een skriptie Deze onderwerpen betreffen 1 Voor en nadeel van afschaffing van het ontslag op staande voet, 2 Bepalingen over oproepcontracten m e a o 's, 3 De wenselijkheid van een bezwaar schriften procedure bij weigering van een ( W W )uitkering, 4 Het recht op W W uitkering bij oproepcontracten, seizoenarbeid en overige werk (onderbrekingsrege ling), 5 De verstrekking van voorschotre geling in de werkloosheidsregelin gen, 6 Herkeunng voor de W A O voor of na ontslag van de werknemer', 7 De toepassing van de bevoegdheid tot weigering ZWuitkering volgens art 44 ZW, 8 De toepassing van de sollicitatie code en regels m b t gehandicapten bij bedrijven, 9 Problemen rond de schatting van het percentage arbeidsongeschikt heid in de A O W / W A O , 10 Problemen bij het vaststellen van een economische eenheid door de sociale dienst, 11 Het functioneren van toetsings commissies m b t onbeloonde ar beid van uitkeringsgerechtigden De onderwerpen 1 t / m 3 zijn positie rechtelijk van aard, de onderwerpen 4 t / m 7 betreffende de uitvoerings praktijk, voor de onderwerpen 8 t / m 11 IS enige rechtssociologische be langstelling vereist Ook sociologie studenten met belangstelling voor deze onderwerpen kunnen hiervoor contact opnemen De onderzoeken dienen te worden uitgevoerd in overleg met de aanvra gers van het betreffende onderzoek, rechtshulpverleners uit de regio Bra bant Nadere informatie kan worden ver kregen bij G Heerma van Voss, vak groep sociaal recht, tel 662157 of R Janssen, wetenschapswinkel, tel 662645 I N T E R N A T I O N A A L STRAFRECHT Het tentamen internationaal straf recht zal dit semester schriftelijk wor den afgenomen

De tentamen data zijn 12 juni en 28 augustus, beide om 14 30 uur Wijze van aanmelding bij Bureau Examens op het normale standaard rose for muller Voor het tentamen van 12 juni staat de aanmelding nog open. Voor het tentamen van 28 augustus voor 1 juli Men moet op het rose formulier zelf het vak internationaal strafrecht ver melden

PRIVAATRECHT A EN B (PROPEDEUSE) De studenten, die nog met in het be zit zijn van de toelichting op de voor hen relevante wijzigingen m b t de Tweede Nota van Wijziging (TK, 19841985, 17 496, nr 11), kunnen deze afhalen bij de vakgroepsecreta resse mevr Timmerman op B 826

REPETITIECOLLEGE =» STAATSRECHT C ^J (CONSTITUTIONEEL R E C K H 2 O P 24 M E I 1985 EN HH 12 A U G U S T U S 1985 O

m 1 Ter voorbereiding van het tenta men op 29 mei a s zal voor degenen, die tijdig schriftelijke vragen hebben ingediend, een repetitiecollege wor den gehouden op vrijdag 24 mei 1985 van 17 3019 30 uur SZ 28 Vragen moeten uiterlijk 22 mei a s bij Mr Cecile Verkleij (B 932) worden in geleverd 2 Hetzelfde geldt m n voor de voor bereiding op het tentamen van 15 au gustus a s (repetitiecollege op maandag 12 augustus 1985 van 17 3019 30 uur in SZ 281 De schrif telijke vragen moeten uiterlijk 9 au gustus bij Mr Cecile Verkleij (B 932) worden ingeleverd ■ ^

INSTELLING KEUZEVAK BURGERLIJK PRO CESRECHT Met ingang van het studiejaar '85/'86 IS burgerlijk procesrecht door de fa culteitsraad als keuzevak erkend en als a, b en c vak geplaatst in het dif ferentiatieprogramma van de privaat rechtelijke afstudeernchting Het keuzevak wordt in het najaarssemes ter gedoceerd door prof J B M Vranken m m v mevr mr M H J Soutendijk De opzet van het vak gaat uit van een bepaalde mate van zelfwerkzaamheid van de studenten en een stage in advocatuur of rech terlijke macht De studiebelasting be draagt 300 uur Studenten die van plan zijn burgerlijk procesrecht als keuzevak in het studiejaar '85/'86 te gaan volgen worden verzocht zich z s m aan te melden Een intekenlijst ligt hiervoor gereed bij de vakgroep secretaresse kamer B 826, tel 2302

INLEIDING T O T DE RECHTSWETENSCHAP Op maandag 13 mei zijn er repetitie colleges voor de tentamens Inleiding A en B, zowel voor de tentamenron de in mei als in augustus Tijd maandag 13 mei van 19 (X) 21 00 uur Plaats AZ6 en AZ8 Inlichtingen 013662293

PRIVAATRECHT A EN B, PROPEDEUSE Dinsdag 28 mei is er gelegenheid de werkcollegedocent telefonisch vra gen te stellen m b t de tentamenstof voor Privaatrecht A en B De docenten zijn voor dagstudenten dan bereikbaar van 9 00 u tot 17 00 u op de volgende nummers mr M Chao Duivis 013637110, mr A V Neer v d Broek 040 414560, mr P Schaminee 04904 6168, mr H Vermeulen 013681888 De docenten zijn voor de deeltijd stu denten bereikbaar op 21 mei 's avonds van 19 00 u tot 22 00 u op de volgende nummers mr B Nieskenslsphording (groep A) 040 441637, mr A v Neerv d Broek (groep B) 040414560, mr P Schaminee (groep O 04904 6168, mr M Chao Duivis (groep D) 013 637110

VACATURE BIJ de vakgroep Pnvaatrecht vaceert de functie van student assistent(e) Deze zal Professor Schoordijk gedu rende twee dagen per week bijstaan bij het vernchten van wetenschappe lijk werk In het bijzonder het ter per se brengen van twee boeken zal tot zijn/haar taak behoren Een uitste kende passieve kennis van met name de Duitse en Engelse taal strekt tot aanbeveling De functie zal per 1 juni ingaan Sollicitaties te richten aan drs R H A M Kraakman, faculteits secretaris kamer 8 917

TENTAMENS 2 FASENSTRUCTUUR Op donderdag 6 juni 1985 om 16 00 uur IS de derde gelegenheid van het tentamen "Onderwijs in een multicul turele samenleving" Op donderdag 20 juni 1985 is de der de gelegenheid van het tentamen "Ontwikkelingsstoornissen " Opgave voor beide tentamens via een groene tentamenkaart bij buro examens of het buro van de subfa culteit vóór 25 mei 1985 DOCTORAAL INFO RMATIE Op woensdag 29 mei is de doctoraal informatie voor de studenten die nu met het propedeuse bezig zijn Deze informatiemiddag vindt plaats in AZ 10 en duurt van 13 30 tot 21 00 uur Op woensdag 5 juni is er een infor matiemiddag voor alle doctoraal stu denten psychologie in de 2 F asen structuur over de wijzigingen die met ingang van het nieuwe schooljaar van kracht worden

BIJVAK TAALEXPRESSIE Het Instituut voor Taaiexpressie is een dienstverlenend instituut van de Rijksuniversiteit te Utrecht Naast cursussen op het gebied van expres sie en communicatie, waarbij spel, taal en beweging als middel worden gehanteerd, verzorgt het instituut een bijvak voor doctoraalstudenten (2e fase) in de sociale wetenschap pen Tot 17 mei is er gelegenheid tot voor inschrijving De definitieve inschnj ving vindt plaats op het eind van de verplichte introductiedag op don derdag 23 mei Het bijvak loopt van half september tot eind mei weke lijks op de donderdag en de vrijdag De kosten bedragen + / 100,— Doelstellingen 1 a Het ontwikkelen van een per soonlijke stijl van verbale en non verbale uitingen, 1 b Het vergroten van het vermogen om creatief en au thentiek op uiteenlopende uitdagin gen in te gaan 1 c Het vergroten van gevoeligheid voor signalen die anderen uitzenden Het ontwikkelen van het vermogen om die gevoelig held om te zetten in adekwaat hande len 2 Het ontwikkelen van ideeën t a v a praktijk theorie stand van onder zoek en maatschappelijke relevantie van het vakgebied b toepas smgsmogelijkheden van expressie methoden binnen de diverse doelstel lingen van agogisch handelen c per soonlijke mogelijkheden en beperkin gen in het gebruiken van de aange boden werkvormen Informatie en/of opgave bij Instituut voor Taaiexpressie Juttaseweg 7 3522 HA Utrecht tel 030 890863 t a v Ineke van Oosterhout

J ^ g j ^ \ ■__ ^ ^ ^

MEMO

Varia PAUSBEZOEK De Basisgroep Tilburg heeft haar der de thema folder van dit jaar uitgege ven De folder gaat in op de vraag in hoeverre progressieve christenen binnen en buiten de kerk belang heb ben bij het bezoek van de paus aan Nederland Er worden vier verschillende benade ringen gegeven, waarmee progres sieve mensen tegen het pausbezoek aankijken In de folder pleit de basis groep voor de benadering die de ver schillende belangen op kerkelijk en maatschappelijk gebied nuchter ana lyseert Op basis van zo'n analyse kan er gezocht worden naar bondge noten in en buiten de kerk Iedereen die naar aanleiding van de folder geïnteresseerd is in een nabe spreking van het bezoek van de paus, IS van harte welkom op woensdaga vond 22 mei in de Opstandingskerk aan de Prof Cobbenhagenlaan De basisgroep Tilburg organiseert deze open avond met als onderwerp Heb je gezien wie er belang heeft bij het pausbezoek? De thema folder is (gratis) aan te vragen bij het kontakt adres M Hilgers, Karel Doormanlaan 4 1 , 5025 ZE Til burg, tel 682244 Op dit adres zijn ook de twee eerste folders van de ba sisgryep verkrijgbaar

SLUITING I N D I E N I N G S T E R M I J N SAMENWERKINGSPROJECTEN KHT-THE

Stud en ten

m^^

VITE Nog tot 15 mei 1985 hebben afdelin gen, faculteiten, vakgroepen en diensten de gelegenheid tot het in dienen^ van projectvoorstellen voor het aanvragen van personele en over ige middelen voor nieuwe en lopende Samenwerkingsprojecten KHT THE in de gezamenlijke researchpool van beide hogescholen Deze aanvragen moeten steeds voldoen aan een aan tal speciale cnteria en voorwaarden alvorens na beoordeling te kunnen worden toegewezen Projecten m dit kader kunnen een projectduur hebben van eén tot vier jaar Voor alles wat men wil weten over in te dienen projecten voor on derwijs en onderzoek is een brochure beschikbaar Voor het indienen van aanvragen zijn speciale formulieren beschikbaar, die verkrijgbaar zijn bij het Strafbureau van het Samenwer kingsorgaan KHT THE, KHT, Ge bouw B, kamer 1009, tel 2010/2519, THE, HG 3 04 , tel 2118/2272 Voor 1986 zijn middelen beschikbaar voor 4 ó 5 nieuwe projecten

KRITISCHE M A S S A ZOEKT VRUWILLIGERS Kritische Massa, stichting die zich bezighoudt met juridische hulpverie ning aan groepen mensen die zich keren tegen kernenergie zoekt vrijwil lig(st)ers om mee te doen aan een onderzoek op jundisch en technisch gebied naar mogelijkheden om uit breiding van kerncentrales tegen te gaan Een uitdaging voor ouderejaars-stu denten die rechten studeren en nog een scriptie moeten schrijven Inlichtingen kunnen ingewonnen worden bij Wetenschapswinkel, ge bouw B, kamer 209/10, tel 662645/ 2768

Vite organiseert in de periode 29 september 4 oktober 1985 weer een (studie)reis naar Basel/Geneve (Zwitserland) Bezoeken en lezingen, o a aan de V N , het GATT en de Bank voor Internationale Betalingen, staan op het programma, evenals enkele culturele evenementen De voorbereidingen voor deze reis (in de vorm van themawerkgroepen) starten in juni Iedereen die geïnteresseerd is, kan zich inschrijven op de Vite kamer (gebouw O, kamer 8) vóór 1 juni a s Er is plaats voor maximaal 36 studen ten, kosten / 350, — I CONGRES P E M O De Vereniging voor Politieke Econo mie houdt haar jaarlijks tweedaags congres op 15 en 16 juni a s m Vught De W P E bedoelt een forum te zijn voor iedereen die geinteres seerd is in, of werkt met Politieke Economie binnen én buiten de aca demische wereld Het thema van dit jaar is de vakbeweging in de jaren 80 Dit thema zal in drie inleidingen vanuit drie verschillende invalshoeken benaderd wor den Rob de Klerk (UvA) benadert de ontwikkelingen in het vakbondsbeleid vanuit een economisch gezichts punt. Maarten van Klaveren (FNV) vanuit het arbeidsproces en Arend Geul (KUN) vanuit de arbeidsverhou dingen Daarnaast vinden er discus sies plaats in werkgroepen rond deze inleidingen, maar ook rond ingezon den papers Deze papers zijn deels geschreven op het congresthema, maar er zijn ook papers over andere politiek-economische onderwerpen Het inschrijfgeld, inclusief 4 maaltij den, overnachting en papers be draagt f 75,— voor leden, f 40,— voor leden die studeren en f 100,— voor met leden Aanmeldingen graag voor 25 mei, via

De Vcxjrbereidmgscommissie verkiezing voorzitter Hogeschoolraad deelt u mede, dat op 1 juni 1985 de vacature ontstaat van

Voorzitter van de hogeschoolraad (m/v) Menu PERIODE 13 T / M 17 MEI 1985 M A A N D A G 13 5 1985 ossestaartsoep kippesoep blinde vink uienburger stroganoffsaus spercieboontjes gestoofde witte kool DINSDAG 14 5 1985 goulashsoep heldere selderysoep bami goreng kroepoek augurk mini loempia met zoetzure saus uienbraadworst doperwten WOENSDAG 15 5 1985 preisoep groentesoep paprikaschnitzel kippeleverragout doperwten met maïs bleekseldery paprikasaus DONDERDAG 16 5 1985 HEMELVAARTSDAG GESLOTEN VRIJDAG 17 5 1985 tomatensoep gebakken macaroni met prei uien paprika champignons gemengde sla tomatenvleessaus kalkoen spruitjes

De voorzitter is belast met de leiding van de vergaderingen van de raad Hij is tevens voorzitter van het Presidium van de raad Hij woont de vergaderingen van het College van Bestuur bij en heeft daarin een adviserende stem Het voorzitterschap vergt tenminste de helft van de ambtelijke werktijd Voor vervanging m de huidige functie wordt zorg gedragen De voorzitter ontvangt (naast zijn salaris ingeval hij/zij medewerker van de KHT is) een vergoeding van 10% van het maximum van schaal 18 (oud 154) Oe Voorbereidingscommissie wil de navolgende criteria in acht nemen - de voorzitter dient deel uit te maken van de Hogeschoolgemeenschap (student of medewerker) - het voorzitterschap dient bij voorkeur met met het lidmaatschap van de raad gecombineerd te worden - hij/zij dient te functioneren als technisch voorzitter - hij/zij moet m staat zijn de intermediaire positie tussen raad/Presidium en College van Bestuur naar behoren te vervullen - de voorzitter moet bereid zijn zich sterk te maken voor handhaving en zo mogelijk uitbreiding van de bevoegdheden van de Hogeschoolraad - de voorzitter moet m staat zijn op correcte en juiste wijze alle informatie aan de raadsleden te verstrekken De Voorbereidingscommissie verzoeltt kandidaten en hen die de commissie op eventuele kandidaten willen attenderen, contact op te nemen met haar voorzitter, drs. P. Flohr, P 110, tel. (66)2511, privé 04166-2777, en dit te doen vóór vrijdag 24 mei a.s. Voor nadere informatie omtrent de vacature kunt u zich wenden tot de Griffie van de Hogeschoolraad, B 1109, tel (66)2131

overschrijving van dit bedrag op giro 5278030 t n v W P E Tilburg De congresbundel wordt dan met de nodige informatie uiterlijk twee w e ken van tevoren toegezonden Aanvangstijd van het congres is za terdag om 10 uur, en de sluitingstijd IS zondag 15 uur Voor verdere inlichtingen kunt U bel len Geert Reuten 020 5254202 - Mare van Wegberg 013 672918

Sport

Agenda MEI DONDERDAG 9 MEI K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 16 15 uur, aula Promotie Drs H G van Ge mert Promotor Prof Dr Th C M J van de Klundert Titel proefschrift "Orde en Beweging in de Sectorstructuur"

VRIJDAG 10 MEI PENDRAGON-NIEUWS TSVV Gepidae De Tilburgse Studenten Volleybalvereniging Gepidae zoekt nu al voor het seizoen 1985 1986 nieuwe en en thousiaste leden, met name voor haar competitiespelende teams Vereisten een sportkaart, enige volleybaltalenten, maar vooral een grote interesse in gezelligheid Mocht je zin hebben om te komen volleyballen, kom dan naar een van de trainingen (info aan de balie van de studen tensporthal) e n / o f bel een van de volgende nummers 360523 Rob Giesberts 360389 Ben Annmk of Ar noud van 't Hof of 564535 Petra Snelleman Tot ziensn Gedurende de gehele maand mei kan er op dinsdagavond gebadmintond worden Tussen 19 00 u en 20 30 u kunnen liefhebbers aan de training deelnemen, terwijl er vanaf 20 30 u tot 22 00 u vnj gespeeld zal kunnen worden Studenten Wereldkampioenschappen Van 24 augustus tot 4 september zal in Kobe, Japan, de Universiade plaatsvinden Vanuit Nederland zal er een ploeg van ca 30 personen afge vaaraigc worden De selectie eisen zijn zeer hoog gesteld Deelname is mogelijk aan de volgende takken van sport atletiek, zwemmen, schoon springen, judo en schermen Geinte resseerden, die menen voldoende kwaliteiten voor deelname te bezit ten, kunnen contact opnemen met Pendragon bestuursleden of met Bert Wentink

S.S.S.T.-NIEUWS Roosterwijzigingen Met ingang van 1 mei Krachttraining maandag 18 00 19 00 u vrije training nivo 1 dinsdag 18 00 19 30 u begeleid trainen nivo 1/2 19 30 21 00 u begeleid trainen nivo 3 woensdag 19 30 21 00 u begeleid trainen nivo 1/2 donderdag 18 00 19 30 u begeleid trainen nivo 1/2 vrijdag 15 30 17 (X) u vrije training nivo 1 Windsurf instructie In het weekend van 12 en 13 juni or ganiseert de S S S T in samenwer king met de Tilburgse Studenten Surfvereniging Beaufort instructieda gen De lestijden zijn van 10 00 u tot 15 30 u en er zal gesurfd worden op t Blauwe Meer De inschrijfgelden zijn ^ 15 — per persoon te voldoen bij inschrijving De inschrijving dient te geschieden op de studentensport hal bij de congierges, waar ook nade re informatie beschikbaar is

S t a d s s c h o u w b u r g , 20 15 uur Glo be met 'Wolfson, de talenstudent' Regie Gerardjan Rijnders Stadsschouwburg, 20 30 uur, theaterkelder Leopoldavond Inlei ding over Leopold, liederen op zijn teksten en presentatie van het vierde Leopoldcahier S t a d s s c h o u w b u r g , 20 45 uur, stu dio 'De Factorij' met 'Vuil' Stadsschouwburg, Prisma Orkest

22 30

uur

S t a d s s c h o u w b u r g , 20 00 uur. Film huis 'Je vous salue. Marie' van Jean-Luc Godard (tot en met 22 mei) Stadsschouwburg, 22 15 uur 'Stranger than paradise' van J i m Jarmusch (tot en met 22 mei)

ZATERDAG 11 MEI Stadsschouwburg, 20 15 uur BOeMS met 'The pajama game', mu sical van Richard Adier en Jerry Ross S t a d s s c h o u w b u r g , 20 45 uur, stu dio 'De Salon' met 'Le Square' van Marguerite Duras Regie Annemane Prins

ZONDAG 12 MEI N o o r d e r l t g t , 21 00 uur Japans Ka buki Theater 'Super Ichiza' met 'MacBeth' S t a d s s c h o u w b u r g , 12 30 uur Kof fieconcert van de S M E T door Ton Demmers (piano) Uitgevoerd wor den werken van Mozart, Chopin en Moussorgski

DINSDAG 14 MEI T I A S - g e b o u w , Stationsstraat 19, 20 30 uur Grafschriften' Org Polet in kader cyclus 'De dood in de poe zie' V i d a r , 19 30 uur Algemene leden vergadenng op de loods Onderwerp o a het lustrum Stadsschouwburg, 20 15 uur Theater Persona met Het huis van Bernarda AIba van Federico Garcia Lorca Regie Agaath Witteman S t a d s s c h o u w b u r g , 20 15 uur, stu dio Lezing door Martin van Ameron gen over de schrijver Heinrich Heme

VRIJDAG 17 MEI S t a d s s c h o u w b u r g , 20 15 uur Het Brabants Orkest o I v André Vander noot met werken van Diepenbrock, Brahms Schubert N o o r d e r l i g t , 21 00 uur Jeffrey Lee Pierce Quartet (ex Gun Club) S t a d s s c h o u w b u r g , 20 45 uur stu dio De Salon' met Hiroshima mon amour' S t a d s s c h o u w b u r g , 22 15 uur Ses sie o I V Jeroen van Vliet

10 mei 1985

MO^pO^ CINECITTA

NOORDERLIGT

Stelen en bestolen worden

Japans Neo Kabuki Theater Theater Noorderligt presenteert zondagavond 12 mei een spectaculaire voorstelling van de Japanse Kabukigroep SUPER ICHIZA, met een stuk van Sliakespeare, nl. Macbeth. KABUKI-theater met zijn zware make-up, kleurrijke kostuums en trage handelingen is in deze productie samengegaan met rockmuziek. Doelstelling van de groep is om het publiek een beter beeld te geven van Japan, en in Japan zelf heeft de groep een grote naam gekregen door het traditionele Kabuki-theater in een modern jasje te steken. De grote mannen achter de groep zijn "director" Shinichi Iwata en Tomohiko Hara, als hoofdacteur. Iwata vertelt in een Engels interview dat zelfs aanhangers van het traditionele Kabuki theater de vernieuwde versie behoorlijk waardeerden. Oorspronkelijk was Kabuki een volkstheater, gespeeld op straat met thema's uit het dagelijkse leven met veel wraakzuchtige vrouwen, geesten, moord, zelfmoord en lokale problemen. De muziek die Super Ichiza tijdens de voorstelling speelt is volgens de regisseur niet heavy of hard, maar het is westers georiënteerde muziek met traditionele Japanse elementen. Zes rockmuzikanten plus twee traditionele Japanse muzikanten maken het geheel nogal sensationeel. Rockmuziek is volgens de groep de enige internationale taal, en zal voor het Kabuki-theater in moderne vorm dan ook de westerse doorbraak garanderen. Kabuki-theater is oorspronkelijk zeer traag, maar ook dit is aangepast. Het wordt een behoorlijk up-tempo gebeuren. De zestien acteurs in de show, mannen en vrouwen, zijn allemaal getraind door een traditionele Kabuki"master". Uit diverse Britse krantenrecensies over de voorstellingen van Super Ichiza is in ieder geval duidelijk dat het publiek van de ene in de andere verbazing valt. Het gehoel ziet er schitterend uit, er wordt fantastisch geacteerd met een zeer grote inzet. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de groep een van de trekpleisters is op het Lochem-festival. Zondag 12 mei. Aanvang 21.00 uur, open 20.00 uur. Voorverkoop op de bekende adressen.

Film "Les Favoris de la Lune" van Otar losseliahi uit 1984. Binnenkort in Cinecitta.

FILMHUIS

De taal en het geloven Film "Je vous salue Marie" van Jean-Luc Godard. Filmhuis. Donderdag 9 mei t/m woensdag 22 mei om 20.00 uur. Het gebeurde in die dagen dat een jonge vrouw die op het benzinestation van haar vader werlfXe, bezocht werd door een slonzige man die haar vertelde dat ze een Idnd l<rijgt. Het wonder vindt 2000 jaar later plaats. Al eerder nam Godard boeken als uitgangspunten voor zijn films, en in "Je vous salue Marie"is dat de bijbel geweest, de basis van geloven, denken en handelen van vele mensen. Het handelen van Franse katholieken bezorgde de film veel publiciteit In Versailles werd geprobeerd de vertoning van de film te verstoren en is hij ook nog een paar dagen verboden geweest, in Parijs en Nantes voerden groepen gelovigen gebedsacties tijdens de voorstellingen. Marie is een serieuze jonge vrouw en haar vriend Joseph is de enige die aanvankelijk niet gelooft in haar onbevlekte ontvangenis. Marie wil niet dat hij haar aanraakt om haar z'n liefde te bewijzen. Hardhandig wordt hij door Gabriel (de brenger van de boodschap) gedwongen haar wens te respecteren. Tenslotte gelooft hij dat ze geen anderen heeft bemind en accepteert hij dat Marie niet wil vrijen. Marie geeft hem alleen de mogelijkheid om naar haar te kijken, een reden voor Frangois Poule om Joseph uit te roepen tot de beschermheilige van de cineasten omdat zij en

hun acteurs het publiek ook nooit meer kunnen geven dan een afbeelding, hoe intiem ook. Marie worstelt met thema's als ziel, lichaam, sex en God. "Heeft de ziel een lichaam", en "Waarom zou de geest het lichaam niet beïnvloeden", zijn vragen die zij zichzelf en anderen stelt. Taal is hier heel duidelijk een middel om afstand te scheppen tot de handelingen. Beelden uit het leven van Maria en Joseph worden afgewisseld met lessen en gesprekken van een docent en een toegewijde groep studenten. Buitenaards leven, het ontstaan van het levpn op aarde en de voorgeprogrammeerdheid van het leven zijn onderwerpen die aan de orde komen. Op een gegeven moment moet de toeschouwer een overdosis taal verdragen waardoor vermoeidheid optreedt, maar misschien wil Godard ook helemaal niet dat je zo aandachtig blijft luisteren. Muziek, wolkenluchten en de ondergaande zon zijn de pathetische tekens die ironisch verwijzen naar de ernst van de situatie en het Hogere. Pas als het kind geboren is, wordt het allemaal wat vrolijker als je het lachende publiek moet geloven. Als het kind een paar jaar oud is, zien we een gewoon gezinnetje, het enige rare is misschien dat het jongetje zijn vriendjes de namen van apostelen geeft. Een belofte voor de toekomst? A.T.

Studenten dichten: "Het hoeft niet logisch te zijn' Jong talent en experimentele muziek - waarvoor het trio Huub Bogaers zelfs de lampen als instrument gebruikte - waren te beluisteren op de literair café avond van de Stichting Leopold in april. "Dichten is regelmatig lijden", een uitspraak van een van de zeven dichters die voorlazen uit eigen werk. Onder die zeven dichters waren twee letterenstudenten. Frank Hilgers en Robert Muis. Hoe zijn ze er toe gekomen om gedichten te schrijven? Frank: "Ik denk dat ik ben gaan dichten om te kijken of er iemand is die wil luisteren. Tijdens de colleges van Verdaasdonk vroeg ik me af of dat literaire circuit nu werkelijk zo ondoordringbaar was. Dus mijn eerste eis aan mijzelf was om zoveel mogelijk gedichten te gaan schrijven. Ik wil beroemd worden."

Tilburgs Hogeschoolblad

THB: "Het literaire circuit doorbreken?" Frank: "Ik wil niet zeggen dat het me ooit zal lukken om daar binnen te dringen. Maar van te voren denk je dat andere mensen het beter kunnen. Dat wil ik nu tegen spreken." Robert: "Ik ben met schrijven begonnen omdat ik wat er in me opging op de een of andere manier wilde uiten. Ik begon verhaaltjes te schrijven, maar in gedichten l<un je in veel kortere stukjes een klein verhaaltje vertellen. Er hoeft geen begin of einde aan te zitten." Frank: "Het hoeft niet logisch te zijn." THB: "Hebben jullie ambities om te publiceren, nu een aantal van jullie gedichten in het Café Cahier geplaatst zijn?" Frank: "Ik heb geen zin om er geld aan uit te geven, het moet vanzelf gaan of niet. Het lijkt me leuk om

eerst een aantal voordrachten te doen. Dan krijg je tenminste meteen reacties". Robert: "Ik heb er nu niet meer zo'n behoefte aan om te publiceren. Ik heb niet meegedaan aan de Leopoldavond om bekendheid te krijgen of als talent ontdekt te worden, maar omdat ik eens een keer serieus commentaar wilde hebben op wat ik schrijf." De manier van dichten verschilt nogal. Robert heeft een bepaald idee dat hij wil verwoorden en schrijft daar eerst alles over op wat er in hem opkomt. Wanneer hij een verzameling van die losse opmerkingen heeft gaat hij ze combineren tot een logisch geheel, de laatste tijd meestal in een klassieke vorm. Bij Frank gaat het heel anders, hij gaat uit van een titel of thema en/of laat zijn gedachten de vrije loop. Daaruit vloeien associatieve gedichten voort die zeker niet lo-

Twee ramen van een grauw gebouw in de Pari/se binnenstad. Uit het linkerraam buigt zich een prostituee voorover die een bord met twee stukken meloen in haar hand houdt; achter het rechterraam verschijnt haar buurman, een inbreker, die zich eveneens naar buiten buigt en het bord van haar overneemt. Als de meloen gegeten is, wordt het bord door de nieuwe eigenaar als asbak gebruikt. Het heeft geen waarde voor de man, het is zomaar een bord voor hem. De toeschouwer echter heeft in de proloog van de film kunnen zien waar het bord vandaan komt. Het heeft ooit deel uitgemaakt van een servies uit 1781 dat ongeveer tweehonderd jaar later op een Parijse kunstveiling is terechtgekomen. Daar wordt het gekocht door de vrouw van een wapenhandelaar. Als haar baldadige kinderen een flinke stapel van de borden hebben kapotgegooid, komen de scherven bij het huisvuil terecht, waar ze worden gevonden door een vuilnisman. Deze geeft een paar scherven aan de prostituee, die er weer een bord van lijmt. Zo'n keten van verkopen en kopen, van verliezen en vinden, van stelen en bestolen worden laat regisseur losseliani nog verschillende malen zien. Voonfjerpen staan daarin steeds centraal; het zijn de voorwerpen die van hand tot hand gaan en de mensen verbinden, maar niemand is zich ervan bewust welke waarde ze voor anderen hebben gehad. Waar sprake is van vriendschaps- of liefdesrelaties, worden die door de regisseur genadeloos gelijkgesteld met relaties die gebaseerd zijn op bezit. Het is pakken wat je krijgen kunt Het toeval zorgt er in "Les Favoris de la Lune" voor dat de vele personages die de film bevolken allemaal wel iets met elkaar te maken hebben, maar zij kruisen eikaars pad zonder elkaar te kennen. Keer op keer brengt losseliani dit in beeld door zich te bedienen van de plan sequence, een lange instelling die montage tot op zekere hoogte overbodig maakt, omdat er binnen het beeld al is "gemonteerd". Een vrouw komt haar huis uit; de camera volgt haar. Uit de tegenover-

gisch zijn." Ik gooi het gewoon onbewerkt en ongecensureerd op papier." Zijn gedichten willen suggereren dat de dingen juist niet zo logisch in elkaar zitten. Ondanks deze verschillen hebben ze wel waardering voor eikaars gedichten. Misschien komt dat ook omdat ze beiden hun inspiratie halen uit de popmuziekwereld. Frank: "De Doors, de Beatles, met dat soort teksten ben ik opgegroeid en niet met Kloos of zo iemand. Popmuziek is een belangrijk deel van de cultuur op dit moment, hoewel een hoop mensen dat niet erkennen." Robert: "Ik lees wel dichters, maar ik zou geen dichter weten die ik als groot voorbeeld zie. Popmusici zijn voor mij wel heel belangrijk. In mijn gedjchten zitten regelmatig verwijzingen naar bepaalde groepen of stromingen. Frank: "Ik kan wel een paar dichters noemen door wie ik zeker niet geïnspireerd word: Jules Deelder, Johny van Doorn en Bart Chabot. Zij

gestelde richting komt een man het beeld binnenlopen. De camera richt zich nu op hem en laat de vrouw het kader uit stappen. Dit herhaalt zich als er een derde persoon verschijnt Heel Parijs is in beweging, maar bij al dat gekrioel bewaart men een veilige afstand. B.H.

Tine Ruysschaert 'Godallemachtig' De Commissie Culturele Zaken van de Theologische faculteit presenteert op 10 mei om 20.00 uur (dus vóór het eindfeest) in Maranatha de Nederlandse première van "Godallemachtig" door de Vlaamse actrice Tine Ruysschaert. Je mag weer over God spreken, schijnt het, het is weer in de mode. Heeft Nietzsche dan niet, lang geleden, verkondigd dat Hij morsdood is? Multatuli: "O God, er is geen God". Maar Hugo Claus blijft om Hem roepen: "Als er een God is die de mens liefheeft, dat hij spreke. Nu". Dichters en zieners hebben, ieder in hun eigen tijd en taal, hem vervloekt en verheerlijkt, in liederen, gedichten en teksten geprobeerd naar hem te raden: Ed Hoornik, Marnix Gijsen, Joost van den Vondel en Jan Luyken, Bertolt Brecht en Jean-Paul Sartre, Rutger Kopland, Gabriel Smit, Hans Andreus, Gerard Reve, Pierre Kemp, Judith Herzberg. En kinderen, en de oude catechismus - hoe zien en zagen zij God? En de bijbelse psalmen en profeten van het oeroude Testament? Misschien houden zij het onuitsprekelijke, waar ieder van ons naar tast, toch altijd weer bespreekbaar. Iets daarvan wil Tine Ruysschaert na Villon, Bomans, het Markusevangelie, Reinaert de Vos en Prévert - in haar nieuwe programma laten horen. De teksten zijn gekozen en het programma is samengesteld door Huub Oosterhuls. De regie is in handen van haar Vlaamse regisseur Jo Gevers. Het decor is zang en muziek.

schreeuwen alles maar en lijken mij niet oprecht. Misschien lees ik weinig gedichten omdat ik bang ben in mijn spontaniteit geremd te worden. Omdat ik dan denk dat ze iets al een keer gedaan hebben. Maar het belangrijkste is dat je oprecht bent als dichter." Het dichten is geen levensbehoefte voor hen, maar wanneer ze een tijdje niet schrijven wordt de drang ertoe steeds groter. Dan moet het eindelijk eens lukken. Schrijven is voor hun een manier om rustig te worden als er op 'n gegeven moment te veel gedachten in hun hoofd zitten. Frank: "Toen de drempel van het conventionele was overwonnen zijn de grote uitersten geprobeerd. Nu moet je het in het subtielere zoeken, in het individuele, in de nuance." Claartje van der Grinten

10 mei 1985

ACHTERKLAP ipWAIVWWs ^

..^^-^

I. kK V M

FBIMB

i>=£l. TaprlllSSi te taanP'«-"umm«rl. Gratia in phMllUMtg-ltovMradKlvvitlM»' R«dMUMdrm> portbUB S87, SOOO-AH TUbus, t ^ D13Hia»l«j(lXM - If . N w U

Eerste nummer!

Prime- Time Slechts een nummer lang heeft Tilburg mogen ruiken aan het fenomeen zondagskrant. Begin april verscheen Prime-Time, uitgegeven door een KHT-student. Een vier pagina's tellend blaadje, voor het grootste deel gevuld met dure advertenties en gedrukt op net even beter papier en in meer kleuren dan we van alledaagse kranten gewend zijn. Verhalen die gaan over "kleurrijke" mensen waarin de lezers zichzelf en elkaar herkennen. Geen nieuwskrant, maar een gezelligheidsblad. Initiatiefnemer en oud-hoofdredacteur is Hans Robben, een vijfentwintigjarige student fiscaalrecht aan de KHT, tot voor kort onbekend in het locale perswereldje, maar altijd al geïnteresseerd geweest in alles wat met reclame en publiciteit te maken heeft. "Het plan om met Prime-Time te komen was het gevolg van het reclamewerk dat ik doe", zo licht Hans toe. "In juli 1984 ben ik een reclamebureautje begonnen, omdat ik mezelf wel creatief vind. Dat ligt overigens alleen op het organisatorische en commerciële vlak, schrijven laat ik aan anderen over." Zondagsbladen zoals die in Engeland, de Verenigde Staten en Canada verschijnen zijn voor Hans het voorbeeld geweest hoe hij het in Tilburg wél wilde opzetten. Zondagsbladen in Nederland schat hij minder hoog in. "Breda en Eindhoven vullen de pagina's van de zondagsbladen

met zogenaamde dump-verhalen. Dat zijn verhalen die voor vrij hoge prijzen via Privé en Story verkocht worden. Die verhalen zijn vaak slecht. Zoiets wilde ik niet, ik moet geen goedkope roddel." Nadat het plan definitieve vorm kreeg, moest er gezocht worden naar journalisten. Een aantal afgestudeerden van de Acadettiie voor de Journalistiek en anderen werden aangetrokken om de kolommen te vullen. De redactie besloot de artikelen in het eerste nummer onder pseudoniem of anoniem te plaatsen. Uit veiligheid. Je weet maar nooit wat zo'n blad gaat doen. Volgens Hans was er een echt marktonderzoek: "Ik ben opgegroeid in Tilburg, dus weet wel een beetje wat onder de bevolking leeft. Daar hoefde ik niet zo op te letten. Waar ik wel goed rekening mee moest houden waren de adverteerders. Prime-Time kwam als gratis blad op de markt, dus veel hing af van de advertenties. Ik moest onderzoeken waar ik wel en niet over kon schrijven, of winkeliers wel geïnteresseerd waren in een nieuw blad." Hans nam ook contact op met alle kranten en blaadjes die in Tilburg verschijnen ("Ik wilde me netjes opstellen"). Naar Hans' zeggen riep een van de Tilburgse kranten haar advertentieverkopers bijeen, om in een spoedvergadering te overleggen hoe de concurrentie van de zondagskrant op te vangen. En een ander

Jachttaferelen 13

voor een licht alcoholiserende drank. Op de gedroogde bladstengels vormt zich een zoete stof die dat proces versnelt. Zoek alleen de heel prille scheuten van de bereklauw. Pluk ze zodra ze uit de grond priemen en voor ze hun bladeren openploolen. Was ze in koud water en kook ze heel even. Doe wat boter in de pan en laat de bereklauwscheuten vijf minuten sudderen. Strooi' er wat peper en geperste look overheen en serveer de scheuten warm met een klontje koude boter en wat citroensap. Bereklauw is ook heerlijk als groente bij lams- en schapevlees en als vulsel in een quiche Lorraine. Smakelijk. De muurleeuwebek (zie Jachttaferelen 12) zou in het Tilburgse volgens kenners - uiterst zeldzaam zijn. Deze plant groeit nog op slechts één plek in de gemeente. Afblijven dus. Elders in het land groeit deze plant weliger. Wie weet waarom? Tch.

De heerlijkste van alle wilde groenten in de bereklauw. Let op, alleen de jonge scheuten van deze plant zijn culinair bruikbaar. Je vind ze zowat overal langs wegen en dijken en de stengels met de grote schermvormige bloemen sierden vóór de koele newwave periode in gedroogde vorm heel wat 'progressieve' interieurs tot groot ongenoegen van onze moeders die af en toe de stoffige griezels in de vuilnisbak kieperden. In het noorden van Oost-Europa is deze plant erg in trek als basis Tilburgs Hogeschoolblad

blad liet weten helemaal geen brood te zien in een extra krant. Het opzetten en uitgeven van Prime-Time kostte Hans zoveel energie, dat zijn studie er bij inschoot "Ik werkte gemiddeld zeventig uur per week aan dat blad. Het eerste nummer moest zo perfect mogelijk zijn. Dat kost enorm veel tijd. En dat ging weer ten koste van mijn studie. Als ik zat te studeren, kon ik me niet altijd even goed concentreren. De krant bleef maar in mijn hoofd rondspoken." Daarom besloot Hans het blad te verkopen. Eind april vond Hans een koper: de heer Koehof, een advertentieverkoper van de Kultuurkrant. De overname verliep niet erg soepel. Hans: "De ideeën van die man zijn totaal niet de mijne." De twee partijen kwamen overeen dat Hans in de eerste maand na de overname een begeleidende rol zou spelen in de organisatie. De redactie zei toe voor Prime-Time te blijven schrijven als de nieuwe eigenaar in dezelfde stijl wilde doorgaan. Inmiddels heeft die nieuwe eigenaar via de pers laten weten de zondagskrant "ten grave te dragen". Hij ziet geen toekomst in het blad. Ofschoon Hans wist dat Koehof het na de verkoop van de zondagskrant niet meer zo zag zitten, was--hij toch geschrokken van het bericht in Het Nieuwsblad dat Prime-Time nu verdwenen is. Ik voelde de bui op een gegeven moment wel hangen, hoor. Koehof belde wel eens dat het moeilijk ging, dat-ie geen adverteerders kon krijgen. Logisch als je mensen telefonisch gaat benaderen. In de krant waar hij voor werkt kost een advertentie honderd gulden, voor dezelfde advertentie betaal je bij Prime-Time vierhonderd gulden. Die slijt je niet telefonisch, daarvoor moet je bij de adverteerders langs gaan. De kleuren laten zien, het papier." Over een nieuw blad denkt Hans nog niet. Eerst komt de studie. Op het terrein van de fiscale aspecten van de krant zegt de voormalige hoofdredacteur veel opgestoken te hebben. Of hij veel aan de zondagskrant verdiend heeft wil Hans niet zeggen. Ook het bedrag van de verkoop wil hij niet noemen. Een deel van het beginkapitaal is via zijn reclameactiviteiten binnengekomen. In ieder geval blijft Hans' reclamebureautje voortbestaan, al mag hij de naam (eveneens Prime-Time) niet meer voeren. "Dan wordt het maar zoiets als reclamebureau Hans Robben", reageert de jonge ondernemer nuchter. M.V.B.

VALS FRONTJE

De notulen van de sectie psychologie waaruit dit voorbeeld is gehaald, geven een idee hoe universitaire reorganisaties zich voltrekken. De sectie moest namelijk advies uitbrengen over het plan van de Utrechtse universiteit om professor Bonarius en zijn vakgroep af te schaffen. Bonarius doet met zijn brief aan de sectie kennelijk een poging om zijn werk te verdedigen. Inhoudelijke opmerkingen over het vak van Bonarius komen, afgaande op de notulen, alleen maar uit de mond Professor Bonarius schrijft aan de sectie psychologie van de aca- van Stobberingh, de Utrechtse vertegenwoordiger in de sectie. demische raad een brief. Hij heeft van thuis kennelijk de Daarin staat onder meer dat hij boodschap meegekregen om de binnen de subfaculteit psycholoafschaffing van Bonarius er gie te Utrecht onderwijs geeft in maar even door te drukken. persoonlijkheidstheorieën. De Stobberingh laat zich zeer deniUtrechtse vertegenwoordiger in de sectie, een zekere heer Stobbe- grerend uit over het vak van de ringh, merkt nu op dat dit onder- bedreigde professor. Geen van de deel door iedereen gegeven kan andere sectieleden gaat in op zijn worden: 'Dit komt gewoon aan opvattingen over de geringe de orde in elk boek over de inlei- waarde van dat vak. Men maakt ding in de psychologie.' Nadat de zich alleen bezorgd over het feit dat het quorum niet ter vergadeheer Stobberingh dit gezegd heeft, vraagt de voorzitter van de ring aanwezig is. Mag men nu wel of niet een advies over Bonasectie psychologie hem, of dit aanwijsbaar is. Daarop reageert rius uitbrengen? Dat is onduideStobberingh met de volgende lijk. Om de knoop maar door te woorden: 'het is niet aanwijs- hakken, stelt iemand voor om te baar, maar het behoort in de in- melden 'dat de meningen verleiding in de psychologie en komt deeld waren'. Zonder de meningen over Bonarius te peilen, in elk boek daarover voor.' Wat een schitterende logica! Iets neemt de vergadering dat vooris niet aanwijsbaar, maar ieder- stel direct over. een kan het direct zien. Het zo- Het is mooi dat veel vergaderinjuist genoemde staaltje van rede- gen openbaar zijn: je ziet nu met neerkunst trof ik onlangs aan in eigen ogen op wat voor schandanotulen die een vriendelijk ie- lige manier reorganisaties wormand mij liet lezen. den doorgevoerd. Karel Soudijn

Reorganisatie

Actie Noodverband Vrouwelijke gebruikers van gebouw S eisen doekjes voor het bloeden. Daarom zijn ze de Actie Noodverband gestart. In de twee jaar dat gebouw S in gebruik is, hebben de vrouwen herhaaldelijk gevraagd om maandverbandautomaten in de toiletten. Tot nu toe vruchteloos. "Terwijl wij toch elke maand bloeden", aldus het pamflet dat uitgedeeld werd. Om hun eis kracht bij te zetten, hebben de vrouwen handtekeningen opgehaald die zij overhandigd hebben aan prof. Adriaansens, decaan van de Subfaculteit Sociaal-Culturele Wetenschappen. In een toespraakje benadrukte Marga Pruijt, studentassistente, dat maandverband een basisvoorziening is. "Niet alle vrouwen kunnen er de klok op gelijk zetten wanneer hun cyclus in deze critische fase belandt", aldus Marga Pruijt, "en zij hebben daarom niet altijd op dat moment maandverband -bij zich". De vrouwen overhandigden decaan Adriaansens de handtekeningen en verzochten hem dringend vóór het begin van het nieuwe schooljaar maandverbandautomaten te plaatsen. Voorlopig hebben de actievoerende vrouwen "mini-menstruaria" opgehangen "om in de tussenperi-

ode onze nood te kunnen opvangen". Tijdens de hogeschoolraadsvergadering van 2 mei is deze problematiek door de fractie Vinger In de Pap (VIP) onder de aandacht van het College van Bestuur gebracht. Bij monde van de heer Rijk werd toegezegd hier iets aan te doen. De problematiek is al aan de orde geweest in de Emancipatiecommissie. G.R.

Ketterse boekjes Naar aanleiding van de komst van de Heilige Vader deze maand wil het KRIS een aantal ketterse boekjes onder de aandacht brengen. Zoals bijvoorbeeld: - Ed Schilders: De voorhuid van Jezus en andere roomse wonderen (Xeno 1985, 93 biz. f 1 5 , - ) - L'Osservatore Romano: eenmalige editie in de Nederlandse taal met o.a. voorpublicatie van de toespraak van de paus, Huub Oosterhuis kopdicht "Een woord om te zwijgen", Mgr. ter Schure bevestigt "de hel bestaat echt". - Herman Verbeek: Paus of Petrus? (De Horstink 1985, 172 bIz. f 24,90) De auteur stelt vragen aan de betekenis van het pausschap in zijn huidige vorm. - Anton Constandse: De paus in Nederland, een ongewenste gast (De Vrije Gedachte 1985, 33 bIz. ^ 5 , - ) - David Yallop: Gods wil of maffia, de onverklaarbare dood van Johannes Paulus I (van Gennep 1985, 308 bIz. f 34,50) Aldus een mededeling van het KRIS.

10 mei 1985