T i l b u r g s H o g e s c h o o l b l a d - 14 s e p t e m b e r - j a a r g a n g 22 - n u m m e r 3
m
Goedkoop weekendvervoer voor studenten Zeer binnenkort, volgende week of de week daarop, kunnen Tilburgse studenten al gebruik nnaken van de mogelijkheid om in het weekend per bus goedkoop heen en weer naar huis te reizen. "Als er twintig mensen zijn die van Tilburg naar Maastricht willen dan zetten we daar een bus voor i n " , aldus de initiatiefnemer van het studentenbusvervoer, de Amsterdammer Hubert Wessel. Wessel lanceerde deze week het idee om armlastige studenten van hogescholen en universiteiten de wekelijkse treinkosten te besparen en ze voortaan per particulier busvervoer, de zogenaamde 'Stubus', naar huis te brengen en we§r op te haleh. Studenten kunnen op vertoon van hun studentenkaart voor vijf gulden per jaar lid worden van de Coöperatieve Vereniging Stubus Internationaal en kunnen dan tegen zeer gereduceerd tarief elke vrijdagmiddag of -avond op de Stubus stappen richting thuis. Een reisafstand tot 100 kilometer kost f 8,50, tot 150 km / 10,50 en boven die 150 km is men f 12,50 kwijt. In principe komen alle lijnen voor de Stubus in aanmerking: de vraag bepaalt het reisdoel. Wel is er al een groot aantal basisroutes uitgezet. Bijvoorbeeld die vanuit Amsterdam over Utrecht, Wageningen en Arnhem naar Nijmegen, vice versa. Tilburg lijkt niet prominent in de plannen opgenomen, maar, zoals Hubert Wessel beweert, als er genoeg animo is voor een bepaalde route dan kan die altijd worden opgezet. Overigens zullen de Tilburgse studenten enig eigen initiatief moeten ontplooien om met de Amsterdamse vervoersdienst in contact te komen. Studenten uit veel andere steden zijn via advertenties in de universiteitskranten op het bestaan van de Stubus geattendeerd. Maar het Tilburgse Hogeschool Blad viel buiten die reclamecampagne.
Bestuursproblemen bij juristen De benoeming van Prof. mr. C. Geppaard tot nieuwe dekaan van de juridische faculteit blijkt de nodige commotie te veroorzaken. Die benoeming komt in
Uit diverse kringen wordt vernomen dat de verwikkelingen rond de opvolging van Konijnenbelt verschillende faculteitsbestuurders en raadsleden behoorlijk onder druk heeft gezet. Geppaard is de enige kandidaat die voor de verkiezing in aanmerking komt. De faculteitsraad stevent af op een impasse, want de standpunten over deze delicate kwestie liggen ver uiteen.
De huidige dekaan prof. W. Konijnenbelt
Onderwijs
X
De Stubus van Hubert Wessel kan zo goedkoop zijn, omdat hij de bussen chartert van touringcarbedrijven die in het weekend weinig werk hebben. Wessel: "Juist vanaf vrijdagmiddag en in het verdere weekend zijn die bussen door de bedrijven niet rendabel. Daarom ook kunnen we ze tegen zeer scherpe tarieven van die onderneming betrekken en kunnen wij op onze beurt onze prijs uiterst laag houden". T.G.
8/9
Datenschutz Hans Peter Buil probeerde als ombudsman in Duitsland persoonsgegevens te beschermen. Hij geeft nu in Tilburg college over de Angst voor de Computer. Wat denkt de professor; zullen de nazi's terugkomen?
3
Het cohort 82-83 wordt uitgedund. Het slaagpercentage onder de eerstejaars is onrustbarend laag.
T.G.
gericht
op Verre
Het College van Bestuur heeft dertigduizend gulden uit de zogenaamde KIPmiddelen beschikbaar gesteld voor een beperkte verkenning van onderwijsmogelijkheden gericht op het Verre Oosten. Daarbij valt te denken aan een verrijking van de internationale dimensie van al aanwezige studierichtingen en keuzevakken aan de KHT. Ook een uitbreiding van de uitwisselingsmogelijkheden ligt voor de hand. Tenslotte gaan de gedachten uit naar een postdoctorale aanvullende opleiding 'op hoog niveau'. De cursussen binnen de postdoctorale opleiding kunnen ook voor de eerstefase opleidingen van nut zijn, meent het College. Het is verder de bedoeling dat de financiële en organisatorische kant van de zaak in de verkenning aan de orde komt. Bovendien zullen de bestaande internationale contacten van de hogeschool in de beschouwing worden betrokken, aldus de mededeling van het CvB. De verkenning zal overigens plaatsvinden onder directe verantwoordelijkheid van het College.
Prognose instroom
o
ja 3
de faculteitsraadsvergadering van 13 september aan de orde. Geppaard zou de taak van de huidige dekaan, prof. W . Konijnenbelt, voor een periode van drie jaar moeten overnemen. In de wandelgangen van de faculteit circuleren de laatste dagen berichten als zou de aanvaarding van de kandidatuur door Geppaard slechts onder bepaalde voorwaarden worden geaccepteerd. Voorwaarden die, naar verluidt, zouden leiden tot vergaande beleidswijziging. Met name de plaats van de avondrector als deelbestuurder in het faculteitsbestuur lijkt in het geding.
Oosten
Daarnaast krijgt de subfaculteit sociaalculturele wetenschappen voor de periode van één jaar de beschikking over 0,2 formatieplaats om een verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden van een vrije studierichting Cultuurwetenschap. De subfaculteit heeft inmiddels een voorstel gereed liggen om die verkenning uit te voeren. Op korte termijn gaat iemand - wie dat wordt, is nu nog niet bekend daarmee aan de slag. De KI P-middelen zijn bestemd voor de verdere groei van de hogeschool. Met het geld uit de zogenaamde Kleine Instellingen Pot zijn eerder al verkenningen verricht naar de mogelijkheden van nieuwe studierichtingen als Bestuurlijke Informatiekunde en Sociale Zekerheidswetenschap. De bodem van de pot is inmiddels bijna in zicht. De hogeschool heeft nog tot het eind van het jaar de tijd om voor de resterende middelen een bestemming te vinden. LK.
eerstejaars
De afdeling Studentenadministratie kan nog geen cijfers geven over het aantal eerstejaars studenten dat zich aan de Tilburgse Hogeschool heeft laten inschrijven. Omdat er bij bureau inschrijvingen van de Dienst Economische en Administratieve Zaken (DEA) een achterstand is bij de verwerking van het aantal nieuwe inschrijvingen kon men ons daar niet helpen. Volgens A . C . J . van Elsdingen van dat bureau zal het aantal inschrijvingen niet veel verschillen met vorig jaar. Toen lieten zich in de eerste weken van het
academisch jaar 1330 eerstejaars inschrijven, een aantal dat in de loop van het eerste semester nog opliep tot 1412. Voor het jaar 1984-1985 kwamen er bij het aanmeldingsbureau in Groningen 1601 aanvragen binnen om in Tilburg te studeren. Van de aanmelders laat in regel ongeveer 15% het afweten zodat de KHT mag hopen op zo'n 1420 studenten, een getal dat vorig jaar net niet werd gehaald. Of deze prognose klopt weten we pas over een drietal weken, aldus DEA. E.V.
Links Lezen en schrijven lijkt uit de mode. Een congres van het Krities Informatie Sentrum. El Salvador Een universitair bezoek aan de Universidad de El Salvador. Prof. van Veldhoven trof een ravage aan, maar ook de moed op opnieuw te beginnen.
PERS
KOLOFON
MATSERTJES
Universiteitsbladen De redes waarmee de reet ores het nieuwe academische jaar hebben geopend staan bol van de bezorgdheid over het vertrek van academici naar het bedrijfsleven. ***** Twee hoogleraren, eens verbonden aan de Technische Hogeschool in Delft, geven opgaaf van redenen omtrent hun vertrek in DELTA. Voornaamste reden blijkt de onvrede met de TH als organisatie te zijn en niet het betere salaris in het bedrijfsleven. De universitaire organisatie dreigt ten onder te gaan aan "zijn eigen bureaucratische structuren". Den Haag moet zijn handen afhouden van de universiteiten en er dient een goed personeelsbeleid te komen. Over de Haagse 'bemoeizucht': "Eerst kreeg je de WUB, vervolgens de vierjarige studieduur en nu weer het universitaire docentschap... Dit maakt een goede bedrijfsvoering onmogelijk". Over het personeelsbeleid: "Er is geen personeelsbeleid. Er zijn allemaal structuren ontstaan in de zin van Jan en Piet werken altijd samen, of Klaas en Willem spreken al jaren niet meer met elkaar want die hebben ruzie". ***** De Technische Hogeschool Twente heeft grote moeite informatici aan te trekken voor een, in Europees verband georganiseerd project. Daarom heeft het College van Bestuur besloten in te gaan op een voorstel van de afdeling informatica om de aan te trekken deskundigen een hoger salaris aan te bieden, dan gebruikelijk is. Het is nog nooit eerder voorgekomen dat de Twentse Hogeschool wetenschappers buiten de "reguliere arbeidsvoorwaarden" probeert aan te trekken. Ook de Delftse Hogeschool is met dit soort plannen bezig. Achter het Twentse project zit de nodige druk omdat het voor de profilering van de THT erg belangrijk is dat dit miljoenenproject wordt binnengehaald". Het project moet op 1 oktober al van start gaan. Overigens staat deze zaak niet op zichzelf. Volgens een collegelid zullen waarschijnlijk ook in andere vakgebieden, waar moeilijk topmensen te krijgen zijn, hogere salarissen worden geboden (THT-NIEUWS). ***** Het
Leidse MARE wijdt haar middenpagina aan het vele vakantiewerk dat studenten verrichten. De nieuwe generatie studenten is meer werk-gericht dan eerdere generaties, zo concludeert het blad. Vakantiewerk is meestal 'vuil' werk, vaak gekregen via een uitzendbureau. Een enkeling heeft 'beter werk' zoals het promoten van sigarettenmerken, het zogenaamde "Turmaccen". Sommige mensen blijken een afkeer te hebben van studenten, maar als je je als student 'normaal' gedraagt, draait dat meestal bij. Studenten raken zich tijdens het werk ook bewust van een kloof tussen hen en de vaste bedrijf smedewerkers. "Ik besefte dat dat mensen zijn die dag in dag uit hetzelfde stomme werk moeten doen. Die mensen moeten andere dingen belangrijk vinden buiten hun werk, terwijl academici toch juist bevrediging vinden in hun werk. Dan realiseer je je toch dat je bevoorrecht bent". ***** De Projectgroep Vrouwenarbeid van het Sociologisch Instituut in Groningen mag van Staatssecretaris Kappeyne van de Coppello onderzoek doen naar "ongewenste intimiteiten" op de werkplek, ook wel absusievelijk "kantoor-sex" genoemd. Drs. Greetje Timmerman van de projectgroep is ongelukkig met de landelijke publiciteit rond het onderzoek "omdat hiermee vooral de sexuele kant van het probleem wordt benadrukt". Kantoor-sex is slechts de manifestatie van een veel dieper liggend probleem wat Timmerman de "sexualisering van de arbeidsverhoudingen " noemt. Illustratief in dit verband noemt de onderzoekster de secretaresseopleiding waar de meisjes wordt bijgebracht representatief te zijn en een "naaigarnituurtje in de bureau-lade te hebben voor het geval de chef vlak voor een belangrijke bespreking een knoopje van zijn colbertje verliest". De praktijk is bedroevend, volgens Timmerman. Aan de Utrechtse Universiteit is zelfs een meisje aangenomen als typiste, terwijl ze helemaal niet kan typen. Ze had echter wel een "leuk snoetje" (UNIVERSITEITSKRANT).
Adverteren in het THB
Slecht geheugen? VERGEET NOOIT MEER namen,gezichten , a d en n ., a da a itaa,, a rr e e ss ss e getaller en,afspraken, / J jubileaa e n z . O n t d e k jj het gehe 3heim van een / / i ijzersterk ƒ geheugen \2 en hoe u o . a . / ^ ,,^ vreemde talen | 'Y i i n een r e c o r d t i j d l e e r t ! Vraag GRATIS PROSPECTUS aan MEMOSCHOOL , Afd. T H Antwoordnummer 165 2060 Ve BLOEMENDAAL ( Postzegel is niet nodig )
^iHim a t s e r t j e SI^H TE KOOP: Boeken propedeuse economie/metrie wegens afbreken van studie. Voor inlichtingen bellen (maandag t/m donderdag na 18.00 uur): 040424384. Vragen naar Micha. TE KOOP: Peugeot 304 bestel; bouwjaar 1977; kleur: wit; met radio/cassettespeler en imperiaal; vraagprijs / 500,—. Pelgrimsweg 32, Tilburg. Tel. 350218 (av.) of 662313 (ov.) TE KOOP: Komplete Winkler Prins encyclopedie, 25 delen, het betreft de laatste uitgave. Vijf delen zijn nog ingepakt. Vraagprijs: / 2500,—. Tel. 357358.
ZEILEN: Zeilvereniging Nautikos organiseert introductieweekend in de Biesbosch op 22-23 september. Voor ƒ 37,50 een weekend zeilen onder leiding van ervaren instructeurs. Voor meer info bel: Maarten tel. 425519; Herman tel. 681133. AANGEBODEN: Bent u 21 of ouder en wenst u een leuke bijverdienste met eigen tijdsindeling en inzet? Word dan avond-consulent(e). Voor meer informatie: tel. 013-637234 geen investering! VACANTIE; Ga met de studentenreisclub naar Budapest of Florence. 8-Daagse reis slechts / 299,—. Vertrek 13 oktober. Vraag onze folder: telefoon 050-142386/133068 (dagelijks van 18.30-21.00 uur). GEVRAAGD: Enkele enthousiaste alten en sopranen. Noten kunnen lezen is niet belangrijk, inzet wel. Wij zingen meerstemmige muziek, vooral uit de Renaissance. Wie eens wil komen kijken, kan bellen: Ton Meyer, Academielaan 43, tel. 680779.
ZEILEN: Zeilvereniging Nautikos organiseert introductieweekend in de Biesbosch op 22-23 september. Voor / 37,50 een weekend zeilen onder leiding van ervaren instructeurs. Voor meer info bel: Maarten, tel. 425519; Herman, tel. 681133.
Bel 's morgens
013-662277 Tilburgs Hogeschoolblad
naar Angela
Lodder,
a
studenten ziektekostenverzekering vanaf 398,- per jaar Maar ook pakketverzekering WA particulieren + brand en inbraak en ongevallen (inklusief doorlopende reisverzekering) + over lijden Vanaf 50,- Voor folder en informatie 071 145757 de NBBS Reisv^inkels in 29 steden of via de bon graag ontvang ik mlormatie over de NBBS studenten verzekering
naam straat/ nr postcode/ plaats postbus 11054 2301 EB Leiden frankeren als brief
DRUMMER: Tilburgse groep no-nonsense (stijl symf. new wave) zoekt met spoed drummer. Bel naar Jean (013-636267) of naar Peter (013-633540). TOETSENSPELER: Popgroep uit Tilburg zoekt toetsenspeler met ervaring en instrumenten. Wij spelen swingend eigen werk. Bel Wil; 013-350216 of Ab: 013-355488 (18-19 uur).
CONTACT: Student (21) zoekt contact met meisje: uitgaan, dansen, etc. Brieven onder nr. A-25.
CENTRALISTEN: "De Hulpcentrale/s.o.s.-dienst zoekt z.s.m. ' CENTRALISTEN (vrijwilligers) voor de dagen-nacht bereikbare telefoondienst. Plm. 1 dagdeel per week. Min. Ift. 22 jr. Bel voor informatie: 013-43.35.84."
daar vang je wetenschappers mee
studenten verzeltering
GEVRAAGD: Boeken bedrijfseconomie: Strategie en management, industrie en organisatie (I3e druk); Overheid en multinationale ondernemmgen; Zicht op cijfers, slot/vecht Elsevier 3e druk. Bel: 013-680297 (na 19.00 uur). Adres: Statenlaan 197, TYPEWERK: Voor snel en goed typwerk tegen een speciale studentenprijs, bel: M. v.d. Velde, tel. 013681379,
tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers wouter van gils, henk zomer, wilma okkerse, edwin van den oetelaar, ben beljaars, manjne van der jagt, bert haagsman, hanneke bruggraaff samenstelling redaktieraad nnr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, rn ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr j a m j jansen, h van kleef, drs c p I m broekhof officiële mededelingen buro pers en voorlichting prof
cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden f 1 5 , - per jaargang
14 september 1984
STUDIERENDEMENT
'Binnen bepaalde grenzen kan je uit de computer eiic gewenst rendement laten icomen' Voor studenten die in 1982 aan liun propedeuse nieuwe stijl begonnen - tiet eerste cotiort in de tweefasenstructuur - is per 1 september 1984 de studietijd om. Ruw geschat zal 40% van die studenten de eindmeet niet tijdig hebben gehaald. In Tilburg is inmiddels ruim 65% van de eerste lichting over de meet en als het meezit kan dit slaagpercentage nog stijgen. De herkansingen van augustus zijn nog niet allemaal nagekeken en ook de deeltijdsstudenten krijgen nog even de tijd om het propedeutisch examen te halen. Voor de anderen is het uit, tenzij ze een beroep doen op artikel 77-ter van de Wet Wetenschappelijk Onderwijs en van het CvB verlenging van studieduur krijgen. Verontrustend is niet alleen het lage landelijke slaagpercentage, maar ook de verschillen in procedures en definities tussen faculteiten en universiteiten bij het tellen van de geslaagden. kenen dat de onderwijsresultaten na de invoering van de tweefasenstructuur niet wezenlijk zijn verbeterd vergeleken met de periode daarvoor, aldus Drenth.
Zelfs als het slaagpercentage hier en elders met 5% zou stijgen na het afronden van de propedeuse door deeltijdsstudenten en werkstudenten en het optellen van de resultaten van de augustustentamens, dan nog lijkt de propedeuse nieuwe stijl voorbij te schieten aan het gestelde doel. De propedeuse wil - weliswaar selectief - zoveel mogelijk studenten naar de doctoraalfase loodsen binnen de beperkte tijdsduur van twee jaar. In de doctoraalfase zou een zeer beperkt aantal studenten afvallen, maar om nu nog het vooropgestelde streefpercentage te halen zal 100% van de in de doctoraalfase aangekomen studenten daar ook moeten slagen. In het land stijgen de klaagzangen op boven de universitaire campussen. In Groningen klaagt prof. dr. L.J. Engels in zijn openingsrede op 3 september "dat in zeven studierichtingen het numenek rendement voor de lichting 7982 de 30% niet binnen een jaar heeft gehaald". En aan de Vrije Universiteit van Amsterdam wijdt prof. dr. P.J.D. Drenth zijn hele openingsrede aan het studierendement. Het slaagpercentage is aan de VU nu 60% (peildatum eind juli) maar zelfs al stijgt dat tot 65% dat zou dan toch bete-
VERONTRUSTEND HOOG Vanwaar die belangstelling voor rendementsberekeningen en rendementscijfers? Minister Deetman heeft zijn extra bezuinigingen gebaseerd op de rendementscijfers van het cohort anno 1970. Tien jaar later - in 1980 - bleek niet eens de helft van die lichting studenten te zijn afgestudeerd. "Laten we eerlijk zijn" zegt Drenth, "de cijfers die ons met betrekking tot het Nederlandse studiesucces van de zijde van het CBS ter beschikking komen stemmen niet vrolijk". De gemiddelde studieduur ligt in Nederland volgens Drenth "verontrustend hoog". Uiteraard zal dat door invoering van de studiebeperking in de tweefasenstructuur veranderen "maar of dat niet tevens zal gaan ten koste van de slaagpercentages valt te betwijfelen".
Economie
Studenten van het cohort 82-83 die hun propedeuse nog niet haalden per 1 september '84 kunnen als extraneus of toehoorder alsnog de propedeuse proberen te halen. Maar dat kost geld: / 150,— inschrijfgeld en f 446,— examengeld respectievelijk f 898,— collegegeld. Haalt een student alsnog de propedeuse en wil hij zich laten inschrijven voor de doctoraalfase dan betaalt hij of zij opnieuw inschrijfgeld en gedeeltelijk collegegeld over de resterende maanden. Een dure grap. Een herinschrijving later in het academisch jaar verkort de reële studietijd van de student, terwijl zo'n inschrijving toch geldt als één voor het hele jaar. Zijn of haar tijdnood in .de propedeuse zet zich ook door in de rest van de studie.
uitgedund
1 Ingeschreven 1981-'82
2 Prop. behaald maart '84
3 Ingeschreven 1982-'83
4 Prop. behaald maart '84
5 Prop. behaald juli '84
6 Prop. (nog) niet behaald
7 Bekende studiestakers
352 27
263 (74,4%) 8 (29,6%)
392 28
234 (59,6%) 6 (21,4%)
276 (70,4%) 9(32,1%)
116 19
38 8
(74,0%)
12
10
191 (62,5%) 48 (41,3%)
116 68
39 23
(39,5%)
52 (54,2%,)
44
14
voltijds deeltijds
Econometrie Rechten
77-TER
De student heeft dus duidelijk moeite met de eerste studiejaren, de propedeuse nieuwe stijl, al ligt dat ook weer anders voor mannen dan voor vrouwen. In totaal slagen bijna 70 van de 100 meisjes
Het cohor t 82-83 wordt Studierichting
voor de propedeuse en maar 57 van de honderd jongens, aldus nogmaals prof. Drenth. In Tilburg zijn die verschillen iets kleiner. De notitie van de afdeling Onderwijs en Onderzoek maakt ook een onderscheid tussen mannen en vrouwen. Een kleine rekensom toont aan dat van de studentenlichting 82/83 per maart '84 58% van de vrouwen en 53% van de mannen hun propedeutisch examen hebben gehaald. Nogal wat studenten komen tijdens de propedeuse nieuwe stijl in tijdnood en proberen via de laatste kans van de augustustentamens hun propedeuse alsnog te halen. In sommige faculteiten werden daags voor de vervaldag van 1 september nog tentamens afgenomen. Daardoor kunnen de faculteiten pas over enkele weken een eindbalans opmaken. Dat is vervelend, vooral voor de studenten zelf, die zich in afwachting van hun studieresultaten niet kunnen laten inschrijven in de doctoraalfase, tenzij als extraneus of toehoorder-nieuwe stijl. Een extraneus mag wel tentamens afleggen maar kan geen colleges of practica volgen. Een toehoorder-nieuwe stijl mag alle onderwijsvoorzieningen volgen maar mag geen gebruik maken van studentenvoorzieningen.
39 voltijds deeltijds
Sociologie
286 113 74
22
(56,4%)
46
201 (70,2%) 49 (43,3%)
307 116
48
31
(67,3%)
165(53,7%) 32 (27,5%)
34
(64,8%)
96
106 14
66 (62,2%) 8(57,1%)
101 20
70 (69,3%) 7 (35,0%)
83(82,1%,) 11 (55,0%)
18 9
21 1
73
66 (90,4%)
96
74 (77,7%)
85(86,7%)
11
11
11 (50,0%)
11
1
789 (65,6%)
413
165
38
Psychologie voltijds deeltijds Taal- en Lit.
Wet.
Wijsbegeerte * Totaal KHT**
Tilburgs Hogeschoolblad
1084
731 (67,4%)
Prop.
-
'83-'84 22
1202
657
(54,6%)
Beursstudenten van de lichting 82-83 die op 1 september '84 de propedeuse niet haalden krijgen nog enkele maanden een beurs, tot blijkt dat ze niet meer ingeschreven staan. Het bedrag wordt dan meteen teruggevorderd. Als extraneus of toehoorder komt een student bovendien niet in aanmerking voor een studietoelage en vervalt zijn recht op uitstel van militaire dienst. Om deze nadelen te omzeilen kan een beperkte groep studenten een beroep doen op artikel 77-ter van de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs. Het College van Bestuur kan verlenging van de inschrijfduur toekennen aan drie categorieën van propedeusestudenten. Zij die omzwaaien naar een andere studierichting krijgen een verlenging van de inschrijvingsduur van maximaal één jaar. Vrijstellingen verkorten de duur van zo'n verlenging. Studenten die wegens overmacht of persoonlijke omstandigheden de eindmeet niet tijdig haalden kunnen eveneens artikel 77-ter inroepen om hun propedeusetijd nog wat te rekken. Het onderscheid tussen persoonlijke omstandigheden en overmacht is niet altijd erg duidelijk maar het is wel belangrijk te weten in welke categorie men thuishoort. Folia Civitatis, het weekblad voor de Universiteit van Amsterdam geeft volgend voorbeeld: "Neem de zwangerschap die volgens de wet thuishoort in de persoonlijke sfeer, die kan soms toch ook ongewenst zijn. Het loont wel degelijk de moeite om bij dit soort grensgevalvervolg op pag. 4
Opmerkingen bij de cijfers De cijfers in kolommen 1 tot en met 4 komen uit de 'notitie inzake het numeriek studierendement' van de afdeling Onderwijs en Onderzoek. De cijfers in kolom 5 kregen we van de studieadviseurs van de diverse faculteiten. Ze geven slechts een indicatie in welke richting het afronden van de propedeuse verloopt. Deze cijfers zijn onvolledig en onderling onvergelijkbaar omdat de faculteiten andere en onderling weer verschillende criteria hanteren om het aantal ingeschreven studenten te tellen. In de notitie van Hoens gaat het om het percentage instromende studenten dat uiteindelijk het propedeutisch diploma behaalt in de studierichting waarvoor zij zich de eerste maal lieten inschrijven. In kolom 5 zitten her en der ook enkele geslaagden van andere categorieën studenten, omdat de faculteit ook omzwaaiers, toehoorders en andere categorieën in haar tellingen kan opnemen. Veel verschil in de slaagpercentages kunnen deze afwijkende gegevens uit de faculteiten niet maken. In kolom 6 en 7 hebben wij de gegevens uit de notitie aangevuld. * De propedeuse is in de studierichting Wijsbegeerte eerst in het cursusjaar 83-84 van start gegaan. ** In de totaalcijfers zijn de gegevens voor Wijsbegeerte niet opgenomen. 14 september 1984
vervolg van pag. 3
''Omzwaaiers niet meteen negatief beoordelen'' len goed te bestuderen in welke categorie men thuishoort, want op persoonlijke gronden krijgt men hooguit een half jaar respijt en bij overmacht is géén vastgestelde termijn bepaald, maar komt de verlenging neer op maximaal twaalf maanden per jaar."
DE CIJFERS Al met al valt het voor de KHT nogal mee. Het cohort 82-83 bereikt nu al bij benadering het percentage dat het cohort 81-82 slechts in maart '84 wist te halen. Het slaagpercentage 65,6% lijkt voorlopig boven het landelijke gemiddelde te liggen. Voor deze cijfers konden we ons baseren op de cijfers die drs. H.J.F. Hoens in zijn "notitie inzake het numeriek studierendement" gebruikte. Hij moest zich, gedwongen door de omstandigheden, baseren op cijfers van maart 1984, en waarschuwt dan ook terecht tegen het trekken van definitieve conclusies uit deze vergelijkingen. Bovendien hanteert Hoens, zoals elders, het zogenaamd "numeriek rendement", het percentage instromende studenten dat uiteindelijk het diploma behaalt in de studierichting waarvoor zij zich de eerste maal lieten inschrijven. "Dit geeft een vertekend beeld" schrijft Hoens "omdat een deel van een cohort studenten naar een andere studierichting omzwaait en daar de studie voltooit. Daar de propedeuse er mede toe dient de student te laten vaststellen of hij/zij een juiste studiekeuze heeft gemaakt, hoeft omzwaaien niet negatief te worden beoordeeld. Als tenminste niet tekortkomingen in het onderwijs een reden voor dit omzwaaien vormen". Prof. Drenth van de VU wil deze numerieke rendementen liever niet zien als rendementscijfers, aangezien slechts de baten-kant in ogenschouw wordt geno-
men, en van die baten-kant telt slechts een beperkt deel nl. de leerwinst welke zich heeft gemanifesteerd in het behalen van een diploma. De rest wordt genegeerd aldus prof. Drenth. Hij spreekt liever over slaagpercentages in plaats van over rendement, en die "slaagpercentages vormen een beperkte en onvolledige indicatie van slechts de baten-kant van het onderwijskundig rendement". Hij waarschuwt uitdrukkelijk tegen het gebruik van propedeuse slaagpercentages (anders dan doctorale slaagpércentages) als basis voor personele of materiële allocatie-beslissingen. "Daarvoor zijn de percentages te gemakkelijk manipuleerbaar en zijn er tussen de universiteiten en faculteiten te zeer uiteenlopende en oncontroleerbare factoren aan te wijzen die deze percentages mede beïnvloeden". Ze zijn wel "beleidsrelevant" voor de faculteiten maar niet voor het beleid terzake van toewijzing of inhouding van middelen. Drenth pleit nog meer voor een eenduidige definitie van de elementen "geslaagd e n " en "ingeschreven studenten". Als we dan toch gaan tellen moeten we ook weten wat we tellen. "Op welke peildatum wordt geteld? Wat doet men met herhalers, toestromers, dubbel ingeschrevenen, omzwaaiers van een andere universiteit? Hoe worden extraneï, toehoorders oude of nieuwe stijl en deeltijdsstudenten verrekend?" "Indien deze uniformiteit tussen faculteiten en universiteiten ontbreekt, valt er beleidsmatig met dit soort gegevens a fortiori weinig aan te vangen", aldus prof. Drenth. Het actualiseren van de gegevens uit de Tilburgse notitie had heel wat voeten in de aarde. Het presenteren van de afgeronde gegevens voor deze eerste propedeuse van de tweefasenstructuur bleek onhaalbaar omdat sommige faculteiten nog enkele weken nodig hebben om ook de augustustentamens te beoordelen.
De academische ouverture
Aan het begin van zo'n eerste semester (grootvader vertelt uit het boek met de vetvlekj denk ik altijd terug aan de tijd dat ik zelf als eerstejaars-rechten een collegebank bezette. Een aankomend intellectueel droeg in die tijd /lodderige rib/luwelen kleding. Een donzige aangezichtsbeharing hield bij het mannetje de fictie van een ringbaardje overeind. Hierbij kon men een alpinopet dragen, mits men deze ook in de collegezaal op blee/'houden. Men beoefende in die tijd immers zorgvuldig de publiekelijke onbeschoftheid. Vrouwtjes droegen paardestaartjes, met elastiek bijeengehouden. Het strekte tot aanbeveling houten klompen aan de voeten te hebben, zodat in de bibliotheekruimten iedere verplaatsing ook auditiefin beeld gebracht kon worden. Een beduimeld zakje shag rondde de uitrusting af. De taps te rollen sigaretten stonken zurig en wasemden blauwe dampen. Persoonlijk had ik mij een op een saxofoontje gelijkend pijpje aangeschaft. Bij een gesprek kon men hiermee naar de gesprekspartner wijzen en eventueel, door aanstipping via het roer, bruine vlekken op diens bovenkleding veroorzaken. Zorgvuldig aan deze finishing touch lurkend trachtte ijc te vergeten dat het mij dun door de broek liep, want tegen tabak heb ik nooit gekund. Bovendien vormde zich in bet nedergebogen deel van het saxofoontje een drabbige plas speeksel dat bij ondeskundig zuigen in een opwaartse golfde gehele mondholte verontreinigde. In dit geval slikte men, als een maanzieke lama, het hele zaakje manmoedig door, de conversatie onverdroten voortzettend. Vooral de eerste maanden waren kritiek. Het percentage afvallers, zei een official tijTilburgs H o g e s c h o o l b l a d
Waarom het allemaal zo lang duurt voor faculteiten hun cijfers willen of kunnen bekend maken is moeilijk te achterhalen, maar het is zeker geen Tilburgs fenomeen. TH Twente klaagt in haar nummer van 23 aug.: "Het verzamelen van onderwijsgegevens blijkt niet eenvoudig te zijn (...). Een aantal afdelingen was niet zonder meer bereid om evaluatiegegevens buiten de afdeling te brengen". En de Groningse Universiteitskrant stelt vast dat gegevens over het aantal uitvallers nog niet beschikbaar zijn. In Tilburg blijft de verwarring binnen de perken ook al zijn lichte verschillen tussen de cijfers van de notitie Hoens en de officiële cijfers van DEA en de cijfers die de faculteiten kwijt willen. Renier van Baal van DEA: "Het gaat er alleen om hoe je het cohort definieert. Gooi je alle ingeschrevenen in één bak of ga je onderscheid maken tussen parttime, full-time, extraneï, redivisten. Als je bijvoorbeeld toehoorders meetelt krijg je gedrukte rendementen. Die horen er naar mijn mening niet bij". Het verbaast R. van Baal niks dat de cijfers verschillend zijn. "Het is niet ingewikkeld om exacte rendementscijfers te krijgen als je maar goed definieert wat rendement is. Daar ligt in feite het probleem. Als je rendement berekent met de computer, kun je daar elk gewenst rendement uitlaten komen binnen bepaalde grenzen." "Als je met rendementen iets meer wil doen dan ze alleen maar op papierzetten, als je die als een soort termometer wilt hanteren dan moeten de gegevens geijkt zijn, dan moet je met zijn allen weten waar je het over hebt", aldus van Baal die verder nog pleit voor een grotere concensus tussen de faculteiten. DEA heeft geen programma's klaar liggen om met een druk op de knop de rendementen uit de computer te laten rollen. Ook volgens A . v. Lebbink van de stu-
dentenadministratie is het de zaak van de faculteit om met alle gegevens doorloopschema's op te stellen. Door de bank genomen liggende cijfers uit de faculteiten iets hoger dan de cijfers uit de notitie Hoens. Vooral bij het aantal inschrijvingen wil de faculteit nogal eens de omzwaaiers en recidivisten meetellen. Lebbink: "Als je vóór 1 december omzwaait, wordt je nog bij de laatste studierichting gerekend. Op één december moeten wij onze telling van het aantal studenten dat voor financiering in aanmerking komt doorgeven aan het CBS. Zwaait men na 1 december om dan wordt het een stuk moeilijker". In elk geval hanteren de faculteiten de recentste inschrijvingscijfers, terwijl de notitie studierendement als peildatum december '82 aanhoudt. Over de traagheid waarmee de gegevens boven water komen zegt Lebbink: "Kijk, bij de Letteren waren er 31 augustus nog herkansingen. In sommige faculteiten moeten nu de beoordelingsronden van augustus nog plaatsvinden. De faculteiten hebben het in deze periode erg druk met introductie en met beoordelingen. Die hebben vaak geen tijd om hun doorstroomcijfers zo vroeg klaar te hebben". Eddie Vaes
Omzwaaier of recidivist?
dens de introductie, was zéér hoog. Hierbij weidden zijn sombere ogen over de vrolijk snappende menigte om te blijven hangen bij de (toen reedsj luidruchtig pandoerende Limburgers. Maar niemand trok zich er iets van aan, want de mensa had gratis een bon voor een warme maaltijd verstrekt. Bovendien ging het gerucht dat bij een bepaalde studentenorganisatie pils a f 0,25 per glas te verkrijgen was. Dit bleek helaas waar te zijn. Toen ik de volgende ochtend op mijn kamer in de Noordstraat ontwaakte bleek mijn broek uit twee aequivalente helften te bestaan, terwijl een grillige bijt in het raam van de keukendeur verried dat ik het pand op enigszins ongeëigende wijze had betreden. Maar wat donderde het? Ik was zelfstandig, wég van moeders pappot. Niettegenstaande een forse hoofdpijn repte ik mij ijlings naar de collegezaal waar een echte professor Romeins Recht zou gaan geven. Het amfitheatertje was inderdaad ^ ^ halvelings gevuld met vermoeide individuen waarvan enkele zelfs schrijfgerei paraat > | ^ hielden. Aller verwachting was hooggespannen. Om vijf over half elf flapte een klein t^ deurtje in de zijwand open. Achter dit deurtje bevond zich een apart wenteltrapje voor de professor, want deze werd niet verondersteld gebruik te maken van dezelfde treden als de studenten. Toen had je zelfs nog een aparte koffiekamer voor de hoogleraren. De professor, die aldus tevoorschijn trad, bevestigde, geholpen door een medewerker, een microfoontje op borsthoogte aan zijn revers. Aldus konden wij zowel hartslag als piepende ademhaling nauwkeurig volgen. Tegen twaalven kwamen hierbij de rommelende ondertonen van de maagpartij. Tussen deze geluiden door deelde deze geleerde ons mede, dat wij ons vergisten, als wij aannamen, dat de litis contestatio reeds in de formula-procedure consumerende werking had gehad. Deze mededeling sloeg een bres in mijn zelfverzekerdheid. Vanuit mijn ooghoeken sloeg ik mijn medestudenten gade. Enkelen noteerden wat de professor zei. Gelukkig bleek gaandeweg de meerderheid er evenmin een barst van te begrijpen. Hierop gingen wij over tot luidruchtig gefluister, zodat de hoogleraar zich niet meer verstaanbaar kon maken. Tenslotte gingen wij vergenoegd koffiedrinken. Ik begreep, dat dit alles van hogerhand in het scenario was opgenomen. Inderdaad was binnen de propedeuse volop ruimte voor onbegrip en misverstand. Pas in de candidaatsfase werd enig inzicht verondersteld. Ddt waren nog eens tijden. Tegenwoordig is de academische ouverture toch heel wat zwaarder getoonzet. 14 september 1984
KRIS
Dan staat er iemand op en roept: Congres!
MW
"De aanleiding is, nogal traditioneel, het 15-jarig bestaan van het KRIS. Zo'n getal blijkt bij een aantal mensen een romantische terugblik op te roepen: 'Hoe was het indertijd? Hoe is het nu? Wat is er veranderd en waarom?' Daarbij komt dat het KRIS gaat verhuizen naar een zogeheten multifunctionele ruimte achter de Mensa. De bouw hiervan is al in volle gang. Oók een reden om 'iets' te doen. En dan staat er iemand op in de werkgroep KRIS en roept: Congres. Vervolgens gaat een commissie met een aantal vage Ideeën aan de slag. Twee starthypothesen waren: 'het gaat slecht met het linkse boek' en 'er heeft een verarming plaatsgevonden onder studenten en wetenschappers de laatste jaren met betrekking tot hun kritische reflectie op studie-inhoud en -vorm'. Dit laatste heeft zijn negatieve invloed op de produktie en consumptie van het linkse boek. We merken dat aan een afnemende belangstelling voor het KRIS, een stijgend aantal opgehaalde neuzen tijdens de introductiedagen". "De studie moet mensen klaarstomen voor een eventuele carrière in de Firatomaatschappij. Kritische reflectie is in de ogen van velen onrendabel en wordt minachtend overgelaten aan, wat men noemt, 'softies met geitewollen sokken', socio's en 'lullemeiers'. Het KRIS heeft altijd in nauyve relatie gestaan mét de actieve studentenbeweging en de kritische wetenschap!pers) op dit instituut, of liever gezegd, ze is daar een product van. Als de belangstelling afneemt gaat het KRIS in defensief terwijl de aanwezigheid van zoiets als het KRIS in feite alleen maar noodzakelijker w o r d t " . "Dat in het nauw gedreven worden heeft er onbewust ook toe geleid dat deze congres-sprong is gemaakt. We willen onze ervaring met soortgelijke clubs uitwisselen".
##
Ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan organiseert het Krities Infornnatie Sentrum (KRIS) donderdag 27 september op de KHT een congres onder de titel "Het linkse boek in (de) beweging". De organisatoren willen "in kaart brengen wat er in die periode zoal tot stand is gebracht" en "een discussie mogelijk maken rond de problemen waarmee het linkse boek in de Jaren tachtig kampt". Belangstellenden, de congrescommissie rekent op een aantal van 250-300 uit heel het land, worden verwacht uit kringen van kritische studenten en wetenschappers, vertegenwoordigers van maatschappijkritische bewegingen en uiteraard bij linkse uitgeverijen en boekhandelaren. Clemens van Diek beantwoordt namens de organisatie vragen over achtergronden, probleemstellingen en het programma van het congres.
In de congresbundel maken jullie je nogal gemakkelijk af van de omschrijving van 'tiet linkse boek'. Je kiest voor een practisch criterium en gaat uit van 'fondsen die de laatste tien jaar met een zekere
Het linkse boek in (de) beweging PROGRAMMA: 10.00 uur: Opening voorzitter werkgroep KRIS (WIm Boerboom) en lid kongrescommissie (Monica jjen Boer) 10.15-11.00 uur: lezing Lucas Reijnders 11.15-12.30 uur: keuze uit zes themagroepen: 1. De algemene situatie in de linkse uitgeverij 2. De linkse boekhandel 3. Vrouwenboekhandel, -uitgeverij en -beweging 4. Derde-Wereldbeweging en het boek 5. Uitgeven als actievoeren: de activistische uitgeverij 6. Kritische wetenschap en het boek 12.30-13.45 uur: pauze (lunch, boekenmarkt) 13.45-14.30 uur: lezing Michel van Nieuwstadt 14.45-16.00 uur: wederom keuze uit de zes themagroepen 16.15 uur: sluiting, muziek, wandelgangen en boekenmarkt ' (onder voorbehoud, wijzigingen mogelijk) Toelichting op het programma lezingen: Lucas Reijnders, actief geweest in de studentenbeweging en de Bond voor Wetenschappelijke Arbeiders, nu werkzaam bij de Stichting Natuur & Milieu, zal ondermeer spreken over zijn pogingen het linkse boek voor een breder publiek toegankelijk te maken. Michel van Nieuwstadt, ook een actief studentenverleden, ooit medewerker bij de SUN en momenteel Neerlandicus, zal het hebben over het algemeen politiek-cultureel klimaat waarin het linkse boek zich heeft ontwikkeld. themagroepen: Bij 'de algemene situatie in de linkse uitgeverij'komen aan de orde: het fondsbeleid, de selectie en acquisitie van manuscripten, de doelgroepen van de linkse uitgevers, de begeleiding van auteurs, de rol van tijdschriften als 'kweekvijver', de introductie van buitenlandse debatten en fondsprofilering. De volgende linkse uitgeverijen zijn uitgenodigd voor deelname aan een forum onder voorzitterschap van Hugo Verdaasdonk: Van Gennep, Kritak, SUN, SUA, de Uitbuyt, SARA en de Horstink.
Tilburgs Hogeschoolblad
constantheid op de planken stonden van boekhandels van progressieve signatuur'. Waarom spreek je niet gewoon van 'het kritische boek'? Clemens: " W i j hebben lang gedubd over de titel en de te hanteren begrippen daarin. Eerlijk gezegd zijn we daar ook niet precies uitgekomen. W e willen niet voorkauwen wat een links boek is of behoort te zijn. Wel merkten we in de diverse voorbesprekingen dat er bij velen uit het linkse boekenwereldje een soort eenstemmigheid - met marges - heerst over dit begrip: Voor wat het non-fictie boek betreft gaat het grofweg o m , inderdaad, een maatschappijkritisch boek waarin op de een of andere manier wantoestanden worden aangekaart en geanalyseerd vanuit een socialistische, commurlistische of anarchistische - en sinds kort ook feministische, pacifistische en ecologische ideologie of vanuit een wetenschappelijk marxisme. Het punt is nu dat 'links' altijd een begrip in ontwikkeling is. Je zou je bijvoorbeeld af kunnen vragen of de homo-, milieu-, en vrouwenbeweging niet ook als links te betitelen zijn vanwege hun strijd tegen de heteronorm, de vuile uitlaat van dit productiestelsel of de mannen-heerschappij. Links is ook niet meer vanzelfsprekend verbonden met de 'arbeidersstaat' Sowjetunie. Links verwijst meer naar linkse ideologieën en idealen, terwijl kritisch een relatief begrip is en niet zo politiek geladen". Wordt het gezien die 'beweging' van het linkse boek niet moeilijk om een onderscheid te blijven maken tussen de linkse boekhandel en de assortimentsboekhandel? Er is immers een grote overlap tussen die twee? Clemens van Diek: " J a , het onderscheid wordt steeds moeilijker. Veel linkse boekhandels hebben meer fictionele boeken in hun assortiment opgenomen om een terugloop in de omzet te compenseren. Ze hebben water bij de linkse wijn moeten d o e n . " vervolg op pag. 11
'De linkse boekhandel' zal gaan over het aankoopbeleid, waar trek je je grenzen, de onderlinge specialisaties, commercie versus idealisme, relatie met de algemene boekhandel. Deze kwesties zullen ter discussie worden gesteld door: De Rooie Rat Utrecht, Vrije Boekhandel Tilburg, Homoboekhandel Vrolijk Amsterdam, Mllieuboekhandel Amsterdam en Agora Haarlem onder voorzitterschap van R. Foque. 'Vrouwenboekhandel, -uitgeverij en -beweging' behandelt het aankoop- c.q. uitgavebeleid van vrouwenboekhandel en -uitgeverij, de relatie tussen vrouwenboekhandel en -uitgeverij, en de vrouwenbeweging, fondsprofilering, assortimentskeuze en commercie. Ook zullen de verschillen tussen linkse boekhandels en vrouwenboekhandels, de bestrijding van crisisverschijnselen en de rol van vrouwentijdschriften aan de orde komen. J. van Galen en I. van Maurik zullen het forum voorzitten waarin vertegenwoordigsters van uitgeverij Sara, boekhandel de feeks en vrouwentijdschriften zullen spreken. Bij het thema 'Derde-Wereldbeweging en het boek' zal het gaan over de teruggang in de theorievorming en de hausse In de Derde-Wereldroman. Het uitgavebeleid van b.v. Novlb en Wereldvenster, kwaliteitseisen, verbreding en popularisering van Derde-Wereldproblematiek, de rol van commercie en Idealisme, de betekenis van tijdschriften als Derde Wereld, Bijeen, Amandla, Alerte en landenbulletlns komen ook ter sprake. Hiervoor zijn medewerk(st)ers van bovengenoemde uitgevers en bladen uitgenodigd. Bij 'uitgeven als actievoeren: de activistische uitgeverij' zuWen Inhoudelijke discussies gevoerd worden tussen de diverse activistische, autonome en anarchistische uitgeverijen en bewegingen over de problemen bij het oppikken van manuscripten, ultgavecriterla, distributieproblemen, verhoudingen theorie-actie, de relatie met de gevestigde linkse uitgeverij. Uitgenodigd zijn: Lont, Harpo, de Zwarte bibliotheek, SUA, Bluf en (eventueel) Onkruit, Bonte Was en 't Kan Anders. Bij 'Kritische wetenschap en het boek' zullen onder voorzitterschap van Jos van der Lans diverse vertegenwoordigers uit linkse uitgeverskring en wetenschap o.a. de volgende zaken aan de orde stellen: wat heeft de linkse wetenschap tot nu toe opgeleverd, op welk nivo staan de produkten daarvan, hoe staat het met maatschappijkritische wetenschap op universiteiten, wat Is de relatie tussen een Individuele wetenschapper en een eventuele beweging en wat Is de rol van de voorwaardelijke financiering? Medewerk(st)ers van SUN, SUA, Konstapel, Ambo, van Gennep, Wetenschapswinkels, tijdschrift Ter Elfder Ure, tijdschrift voor Vrouwenstudies, het Vlaams Marxistisch tijdschrift, Boom en diverse wetenschappers.
14 september 1984
B
K
O
vervolg van pag. 5
Links Lezen "Niettemin is een onderscheid nog steeds dat linkse linl<se boekhandels veelal een nietcommerciële stichting zijn met als doel de verspreiding van het linkse boek. De assortimentsboekhandel hanteert puur commerciële criteria. De linkse boekhandel tracht met de verkoop van romanliteratuur de rest zo'n beetje intern te subsidiëren. Hierover zijn echter de meningen verdeeld: Past Eco in het assortiment van de linkse boekhandel? Wat moeten zij aan met Celine, Llosa of met Oost-Europese dissidenten?" En hoe zit het met het verschil in opvatting over het wel of niet uitbetalen van medewerkers? Clemens: " D a t is ook een belangrijk discussiepunt. Sommigen vinden dat commercieel en ten koste gaan van hun idea-
R
len. Met het geld waarmee het loon wordt betaald hadden andere dingen gedaan kunnen worden. Anderen stellen: waarom zou links altijd afhankelijk moeten zijn van vrijwillig(st)ers? Zij vinden dat links ook de mensen moet kunnen uitbetalen". Ter voorbereiding van het congres is er een congresbundel verschenen getiteld: " H e t linkse boek in (de) beweging, vijftien jaar links lezen, schrijven, uitgeven, verspreiden in Nederland en Vlaander e n " . Bij het samenstellen van de bundel zijn verschillende ingangen gekozen tot het congresthema. Soms is er uitgegaan van uitgeverijen en boekhandels, soms van bewegingen zoals de Derde-Wereldbeweging of de ecologische beweging. Andere artikelen hebben meer een over- zichtskarakter. Het boek wil de mensen stimuleren deel te nemen aan de discussies die tijdens het congres gehouden worden. C.v.d. Grinten
Een op de twintig werklozen neemt deel aan aar een van de 738 werkprojecten die ons land op dit ogenblik telt. Daarnaast is er een duidelijke duid€ trend naar een groeiende huishoudeconomie waarneembaar. Deze conclusies kwamen boven water tijdens tijden een studiecongres over Lokale Initiatieven vorige week donderdag op de KHT. Driehonderd Driehonc gemeentelijke en proviciale bestuurders mogelijkhed( om op plaatselijk niveau, samen met de lieten zich voorlichten over de mogelijkheden werkgelegenhc banken en het bedrijfsleven, werkgelegenheidsinitiatieven op poten te zetten. Kluwer-d Bij de foto: Onder toeziend oog van Kluwer-directeur F. Fels, oud-minister en thans Rabodirecteur Latdinois, congresvoorzitter Hendriks Hendri en R. de Boer van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, doet de voorzitter voor: voor Europese Gemeenten J.A. Reijnen verslag van de internationale stand van zak< zaken.
Bullen begrijpen Deetman De buiten-universitaire leden (kortweg 'bullen') van de Tilburgse hogeschoolraad hebben alle begrip voor minister Deetman die geen (oud)poHtici meer wil laten plaatsnemen in de vergaderbanken van universiteits- en hogeschoolraden. Bullen zijn er, vinden zij, om de balans te bewaren en niet om politieke meningsverschillen verder op de spits te drijven. "Ik denk dat Deetman geen buitenuniversitaire leden wil die zich teveel hebben geëngageerd met een bepaalde politieke opvatting. Die gepredetermineerde figuren van wie je van te voren al weet wat ze gaaa zeggen". Vier van de vijf Tilburgse bullen, Goddijn, De Grood, van Dooren en Jansen,
zijn graag bereid om hun mening te geven over het recente beleid van Deetman. In Delft week de minister drie maal af van de voordracht om een CDA-eerste kamerlid, een vroegere CPN-leider en een PvdA-kamerlid tot buiten-universitaire leden te benoemen. En in Leiden werd oud CPN-kamerlid Gijs Schreuders als bul geweigerd. Voor alle duidelijkheid: Delft en Leiden zijn, anders dan Tilburg, openbare onderwijsinstellingen. Hetgeen betekent dat het ministerie daar beslist over de benoeming van buiten-universitaire leden. In het katholieke Tilburg ligt die verantwoordelijkheid bij het Stichtingsbestuur. Deetmans normen gelden hier dus niet. Maar toch. De Tilburgse bullen kunnen het standpunt van de onderwijsminister wel delen. "Besturen doe je niet op ideologische gronden, daar is een brede oriëntatie voor nodig. De bullen worden aangezocht op grond van hun maatschappelijke ervaring of hun binding met een speciale sector als het onderwijs of het bedrijfsleven. Maar nooit vanwege hun po-
Mee/" invloed voor studenten Studenten krijgen een (iets) grotere invloed op het beleid van de faculteit dan oorspronkelijk de bedoeling was van Minister Deetman. Deze stuurde in het zomerreces een aantal wijzigingen in het wetsvoorstel WWO'84 naar de Tweede Kamer. Hiermee geeft Deetman gehoor aan een aantal bezwaren van de Tweede Kamer tegen het wetsontwerp. Dit wetsvoorstel, dat oorspronkelijk door minister Pais in 1981 werd ingediend, maar door minister Deetman in het voorjaar ingrijpend werd gewijzigd, moet de oude W W O uit 1960 en de W U B uit 1970 vervangen. Studentenorganisaties hebben het wetsontwerp bekritiseerd vanwege de geringere bevoegdheden voor studenten en de verkleining van vertegenwoordigende lichamen zoals de Universiteitsraad, zodat de werkdruk voor studentleden van deze raad aanmerkelijk toeneemt. Aan dit bezwaar komt Deetman nu in zoverre tegemoet dat de instellingen in de nieuwe W W O zelf mogen bepalen welke tegemoetkoming of onkostenvergoeding zij aan gekozen universiteits- of faculteitsraadvertegenwoordigers willen betalen. De betaling kan daarmee hoger worden. De minister stelt dit voor na sterke aandrang van de kamerfractie van de PPR. Deetman komt ook aan een andere wens van studenten tegemoet. In de nieuwe studierichtingcommissies overleggen studenten en vakgroepbestuurders over het onderwijsprogramma. Zij brengen daarover advies uit aan de Faculteitsraad, die deze programma's vaststelt. Dit adviesrecht wordt door Deetman nu gekwalificeerd, hetgeen betekent dat de faculteitsraad alleen van het advies mag afwijken als ze dat goed motiveert. Tegelijk worden de vaste commissies voor het onderwijs, die nu nog in iedere faculteit bestaan en zich met hetzelfde bezighouden, opgeheven.
litieke engagement. Natuurlijk heeft elke burger z'n politieke voorkeur, maar die mag voor zijn of haar benoeming in een raad niet de doorslag geven. Het is van groot belang dat een buiten-universitair lid de breedte vertegenwoordigt. Zo'n beperking vooraf is natuurlijk ook zeer in strijd met de aard van het wetenschappelijk bedrijf". De bullen, zo legt Walter Goddijn uit, die als waarnemer voor de theologische faculteit in de raad zit, bezetten de 'restzetels' in de hogeschoolraad en hebben de functie van evenwichtsbewaarders. Zij kunnen in tijden van crisis de bliksem afleiden en zorgen dat de verhoudingen niet spaak lopen. En het bewaren van de balans zal beter lukken naarmate de bullen zelf minder politiek gedetermineerd zijn. Overigens zijn de Tilburgse bullen unaniem ze.er te spreken over het niveau van de hogeschoolraad. Die functioneert prima, vinden ze, vooral de verschillende voorbereidende commissies draaien goed. " M e n doet zeer z'n best om het belang van de hogeschool te dienen. De inzet van de studenten is geweldig groot. Zij stellen zich kritisch maar altijd beargumenteerd op. De sfeer in de raad is op-
T
Emancipatie onderzoek • De onderzoekswereld is weinig toegankelijk voor emancipatie-onderzoek en vrouwenstudies. Wat kunnen onderzoeksters daar zelf aan veranderen? Dat is de vraag die de Voorlopige Begeleidingsgroep voor Emancipatie-onderzoek (VBEO) en de Stichting Landelijk Overleg Vrouwenstudies (SLOV) stellen in de publicatie "Over geldpotten gesproken ... Emancipatie-onderzoek/vrouwenstudies, onderzoeksvoorstellen en financieringen". Volgens de maaksters van deze uitgave staat het emancipatie-onderzoek nog in de kinderschoenen, waardoor nuttige ervaringen en connecties met de wereld van de onderzoeksfinanciering vrijwel ontbreken. Vrouwen weten veelal niet hoe ze een onderzoeksvoorstel vrouwenstudies moeten schrijven, bij welke instanties ze kunnen aankloppen voor subsidies of waarvan het succes van een programma vrouwenstudies afhankelijk is. Voor deze en andere problemen waarmee vrouwenstudies en emancipatieonderzoek kampen, trachten het VBEO en de SLOV oplossingen te geven. Voor meer informatie over "Over geldpotten gesproken...": VBEO, Lutherse Burgwal 10 Den Haag, of SLOV, Maliebaan 103, Utrecht. MvB
Hogesctiooldebat over Troonrede Op 18 september zullen de Tilburgse economen Schouten, Bosman en Stevers fris van de lever in debat gaan over de miljoenennota van de regering Lubbers. De hoogleraren zullen samen met het publiek het uitspreken van de Troonrede door koningin Beatrix volgen op een groot beeldscherm in collegezaal CZ 101. Daarna zullen zij onder leiding van prof. Verheyen hun visie geven op troonrede en miljoenennota. De zitting begint om 1 uur. vallend g o e d ! " Maar de raad doet wel steeds minder aan echte politiek, zo constateren de Grood, Goddijn, Jansen en Van Dooren. Politiek getinte items komen niet meer zo vaak aan de orde, de behoefte aan ferme standpunten over 'externe' gebeurtenissen neemt elk jaar af. Alleen buiten-universitair lid Van Dooren betreurt dat wel een beetje. Hij houdt wel van een stevig politiek debat op z'n tijd. Bijvoorbeeld als het over Zuid-Afrika gaat of over de emancipatie van de vrouw. De andere drie bullen vinden het allang best dat de raad zich nauwelijks nog bemoeit met politieke zaken. Die horen, menen zij, ook niet thuis op de agenda van de hogeschoolraad. Tenzij de hogeschool direct betrokken partij is. De raad is er toch vooral om de handel en wandel van het College van Bestuur en van het Stichtingsbestuur te controleren en om het huishouden van de KHT mede te bestieren. "En die functie", aldus de vier bullen " w o r d t door de raad naar behoren vervuld. De controle van het hogeschoolbestuur verloopt open en eerlijk. Daar kunnen andere instellingen nog wat van leren".
T.G. 14 september 1984
BUITENLAND
Universiteit van Ei Salvador icrabbelt moedig overeind Miguel Angel Parado, rector van de Universidad de El Salvador (DES) bezocht in december 1983 enkele Nederlandse universiteiten en de Netherlands Foundation for International Cooperation (NUFFIC). De universiteit van El Salvador was op dat moment sinds 26 juni 1980 bezet door de militairen. Daarbij waren 22 doden gevallen, onder wie de vorige rector Felix Antonio Ulloa. Enige dagen voordat dr. Parado Nederland bezocht, was op 8 december het lichaam van dr. Enelson Escobar gevonden, een professor van de faculteit der rechtswetenschappen. De naam van dr. Parado staat op dezelfde dodenlijst van een rechtse terreurorganisatie als die van dr. Escobar. Dr. Parado nodigde een Nederlandse universitaire missie uit voor een bezoek aan de Universidad de Ei Salvador - de belangrijkste universiteit van El Salvador. Onder leiding van prof. dr. G.IVI. van Veldhoven bracht een Nederlandse missie van 18 tot 22 juni dit jaar een bezoek aan El Salvador en aan de universiteit. Op dat moment hadden de militaire bezetters de campus na een periode van bijna 4 jaar net weer teruggegeven aan de universitaire autoriteiten. " W i j waren vóór onze aankomst in El Salvador op de hoogte van de vernielingen op de UES-campus. Toch waren wij met stomheid geslagen toen wij ter plaatse de ravage aanschouwden. Tijdens de bezetting zijn alle lokalen in de 35 gebouwen volledig ontdaan van hun losse en vaste inrichting, waarbij zeer veel van deze inrichting in vernielde toestand op de vloer is achtergelaten. Niet alleen is de uitrusting van alle laboratoria en werkplaatsen vernield, maar ook het meubilair van de leslokalen is gesloopt, vernietigd of verkocht. Ramen, telefoonleidingen, electriciteitsvoorzieningen, sanitair: het is allemaal verdwenen of vernield", aldus het rapport van de Nederlandse missie, dat binnenkort uitkomt en verkrijgbaar zal zijn bij Bureau Buitenland van de KHT.
EXCREMENTEN
Van 18 tot 22 juni 1984 bracht een Nederlandse Universitaire missie onder leiding van prof. dr. G.M. van Veldtioven - oud rector van de KHT - een bezoel< aan de belangrijkste universiteit van El Salvador, de Universidad de El Salvador. Hieronder een gesprek met prof. dr. van Veldhoven over de bevindingen van de missie.
'Beetje onbegrijpelijk' weldig enthousiasme en elan. IVIaar wij dachten: is dat nou wel genoeg? Vandaar dat in het hulpprogramma twee punten naar voren komen: er moet een ontzettende hoeveelheid financiën komen én er moet 'managerial' ondersteuning komen. Men wil zo snel mogelijk weer aan de gang, dat is ook niet zo vreemd. De UES was voor de bezetting het sociale, politieke en culturele middelpunt van El Salvador. Daar vecht men voor." Is het allemaal wel de moeite waard? Zal de wederopbouw van de campus niet opnieuw worden doorkruist door gewelddadig optreden van het leger? Prof. van Veldhoven: " D e vraag naar de politieke ontwikkeling is natuurlijk ontzettend belangrijk. Duarte zit daar nu. Die heeft nog steeds bij een aantal mensen het voordeel van de twijfel. Binnen universitaire kringen heeft men hoop dat de zaak voor de universiteiten er beter voor komt te staan. In het gesprek dat wij met president Duarte hadden, zei hij, na enig aandringen van onze kant, dat er een ontwikkelingsprogramma voor de universiteit komt. Aan de andere kant zei Duarte: Leuk dat jullie er zijn, dit is de start van een internationaal financieringsprogramma. De universiteit heeft aarzelend - hoop en vertrouwen dat er met dit regiem een heropbouw van de universiteit mogelijk i s " . "Duarte zat in de junta toen werd besloten tot bezetting van de campus. IVIaar er is gebleken dat hij toendertijd in het buitenland zat. Het staat vast dat het bevel
voor de bezetting door een van de militairen is gegeven, buiten medeweten van Duarte o m . Binnen de universiteit wordt de schuld voor de bezetting niet aan Duarte toegekend".
Prof. van Veldhoven De Nederlandse missie is de eerste buitenlandse missie, die een bezoek bracht aan de El Salvadoriaanse campus na de bezetting. Binnenkort wordt er een bezoek uit Duitsland verwacht en op wat langere termijn ook uit Frankrijk en mogelijk ook uit het Verenigd Koninkrijk. Een belangrijke bevinding van de Nederlandse missie is dat er veel geld moet komen, onder andere van de Internationale Ontwikkelings Bank. De bezoeken en rapporten van de missies uit bovenge-
noemde landen kunnen druk zetten op die internationale organisaties. Heeft de universiteit van El Salvador niet meer baat bij snellere en directe hulpverlening? " W i j achten ons niet het trekpaard van internationale steunverlening voor El Salvador", aldus van Veldhoven. " W a t wij doen is op het punt van management de universiteit ondersteunen met deskundigheid vanuit Nederland. Verder zullen we zeker proberen in de materiële sfeer wat zaken te regelen en natuurlijk bekendheid geven aan deze problematiek. De missie is daarom dan ook omgezet in een permanente werkgroep, die één maal per maand bijeen k o m t " .
MENSENRECHTEN In het rapport komen ook de schendingen van mensenrechten aan de orde. De missie heeft dit onderwerp ook, zei het zijdelings, ter sprake gebracht tijdens het gesprek met Duarte. " W i j zijn er niet naar toegegaan vanwege de mensenrechten. We hebben wel met mensenrechten-organisaties in El Salvador gesproken, maar we weten er eigenlijk te weinig v a n " , volgens prof. van Veldhoven. "Er hebben echter afschuwelijke gebeurtenissen plaatsgevonden, daar konden we niet onderuit. Het bezoek aan het comité van moeders en familieleden van gevangenen, verdwenen en vermoorde politieke gevangenen van El Salvador, onder wie Mgr. Romero, was wel de meest trieste visite die we hebben gehad. Bij de moeders was het ellende en wanhoop. Terwijl bij de mensenrechtencommissie van El Salvador sprake was van een 'professionele' aanpak tegen schending van mensenrechten. Het woord 'professioneel' klinkt wat absurd, maar ze hebben daar een zekere expertise ontwikkeld op het gebied van propaganda, rechtsgang en dat soort dingen. Deze twee bezoeken waren niet leuk, maar wel nuttig. Door een historische lotsverbondenheid zijn de ontwikkeling van de universiteit en de kwestie mensenrechten met elkaar verbonden".
"Een deel van de boeken van de centrale bibliotheek bleef behouden omdat de soldaten na het omverwerpen van de stellingen er hun excrementen op achterlieten. Waardevolle antiquarische werken zijn verdwenen, naar verluidt grotendeels verkocht aan verzamelaars in de Verenigde Staten." Ondanks de menselijke drama's en materiële vernielingen hebben de bestuurders van de universiteit van El Salvador de moed niet opgegeven. Tijdens de bezetting bleven docenten les geven aan studenten in gehuurde kamers in de stad. Na enige jaren vrijwel zonder middelen op de grens van legaliteit en illegaliteit te hebben geopereerd, soms met gevaar voor eigen leven, ontwikkelden de universitaire autoriteiten met indrukwekkende voortvarendheid plannen voor herstel en vernieuwingen. "Dat is eigenlijk een beetje onbegrijpelijk", aldus prof. van Veldhoven, "dat mensen daar weer opnieuw aan willen. Ik ben ervan overtuigd dat de bestuurders daar nachtenlang niet geslapen hebben om te zorgen dat de plannen piekfijn in orde zijn. Ze hebben plannen waar ze écht helemaal achter staan. Er is een geHet kantoor van AGEUS, de Algemene Vereniging van Salvadoriaanse Universitaire Studenten, werd totaal vernield.
Bert Peters
Computerprivacy moet heiiebben van de schandalen s/a de krant maar open of hop vandaag nog even langs de tijdschriftenkiosk, pak een willekeurig tijdschrift en zonder moeite kun je constateren dat de Personal Computers je aanstaren en Hallo" tegen je zeggen. In opgetogen verhalen word je vertrouwd gemaakt met het nieuwe vakjargon: de processor, de assembier, de RAM en ROM geheugens, de floppy disk, de operating systems en de interfaces. Over de byte die de kleinst mogelijke informatie-een held is, waar een computer mee kan werken. Informatie daar draait het om! Gegevens verzamelen, verwerken en verspreiden. Informatie vergaren over zaken en personen, en juist waar de mens in de informatiesamenleving om de hoek komt kijken, krijgt informatie een gevoelige dimensie. Waar het individu in aanraking komt met de mogelijkheden van de computer, ontstaan belangentegenstellingen en wordt informatie een machtsvraagstuk door Ben Beljaars In zijn inaugurele rede van afgelopen vrijdag 7 september stelde Prof. dr. Hans Peter Buil, de kersverse hoogleraar Informaticarecht en het vergelijkend Staatsen administratief recht die in het komende semester de Cobbenhagen-leerstoel bezet, het belangenconflict in het recht der informatiebetrekkingen centraal. De voormalige Duitse Ombudsman voor de bescherming van persoonsgegevens gaf aan dat het belang van het individu en van de gemeenschap om informatie te verkrijgen en te benutten een pool is, maar dat daar tegenover het belang van anderen staat om bepaalde informatie geheim te houden en het gebruik ervan te monopoliseren. Naar aanleiding van zijn ervaringen als Bundsbeauftragter für den Datenschutz, schreef hij onlangs een politiek getint boek "Datenschutz Oder Die Angst voor dem Computer" waarin Hans Peter Buil de fundamentele problemen van het- computerprivacyrecht aan de orde stelde.
DATENSCHUTZ
^^^^atmmmm
De komst van professor Buil die internationale bekendheid geniet als deskundige op het gebied van de bescherming van persoonsgegevens bij geautomatiseerde informatieverwerking, is zeker niet ontbloot van enige politieke betekenis. Zijn praktijkervaring als ombudsman met de wetgeving op dit gebied in de Bondsrepubliek Duitsland kan zeker van belang zijn, nu binnenkort Minister Korthals Altes van Justitie het nieuwe afgeslankte wetsontwerp op de persoonsregistraties naar de Tweede Kamer zal zenden. Dat topambtenaren van Justitie en Binnenlandse Zaken de inaugurele rede bijwonen spreekt dan ook voor zich. Sedert 1 januari 1978 is er in de Bondsrepubliek een wet van kracht, een "Bundesdatenschutzgesetz", waarbij met betrekking tot de persoonsgegevens regels tot stand zijn gekomen die de burger dienen te beschermen tegen inbreuken op de persoonlijke levenssfeer. De WestDuitse wetgever creëerde met behulp van deze privacywet een onafhankelijke controle-instantie die toezicht moest gaan uitoefenen op de naleving van de wet. Zo ontstond het ambt van privacyombudsman, de Bundesbeauftrager für den Datenschutz. Hij dient elk jaar de Bondsdag op de hoogte te stellen van zijn bevindingen op het gebied van de computerprivacy. In die jaarlijkse rapporten geeft hij een overzicht van de vorderingen, de moeilijkheden, de voorneTilburgs Hogeschoolblad
mens, kortom de stand van zaken bij de bescherming van de persoonsgegevens door overheidsinstanties. In de WestDuitse situatie zijn de grote privéondernemingen die soortgelijke persoonsgegevens verzamelen en registreren met behulp van computers als de overheid op grond van de privacywet verplicht zelf ook ombudsmensen aan te stellen die waken over het gebruik van persoonsgegevens in computerbestanden. De eerste "Bundesbeauftrager für den Datenschutz' Hans Peter Buil, die voor zijn benoeming hoogleraar in het Staats- en administratief recht aan de Universiteit van Hamburg was, heeft de afgelopen vijf jaar temidden van de belangentegenstellingen zijn werk moeten verrichten. De overheid in de gedaante van politie, leger, sociale dienst, belastingdienst, douane en geheime dienst en nog veel meer, tegenover de burger die bescherming nodig heeft. Een job waar de conflicten voor het oprapen liggen. Dinsdagmorgen drie dagen voordat hij zijn inaugurele rede zal houden, stapt Buil kwiek zijn kamer op de achtste verdieping binnen, het bureau vol met post uit binnen- en buitenland, kantoorartikelen waaronder een behoorlijke hoeveelheid luchtpostpapier van de KHT met engelse opdruk en uiterst links op het bureau een bloemstuk. Nog voordat ik van wal kan steken zijn de spulletjes al opgeruimd. Met een heldere stem en soms sober gebarend zet Buil de betekenis van de computerprivacy en de funktie van de 'Bundesbeauftrager' uiteen: "Computerprivacy dient de burger te beschermen tegen degenen die zeer veel over hem weten en die van zulke kennis op oneerlijke wijze gebruik wensen te maken. Met gevoelige gegevens kun je een persoon manipuleren, onderdrukken of benadelen. In het duits bestaat een woord "Verdatung" dat betekent dat er over een persoon te veel gegevens die op elk moment opgeroepen kunnen worden in de' computer aanwezig zijn. De privacyombudsman dient er voor in te staan dat de overheid de regels omtrent de persoonsgegevensbescherming in acht neemt. Zodanig dat iedere bevoegde instantie slechts die gegevens krijgt die ze voor haar taak nodig heeft. En dat het ene overheidsorgaan niet aan het andere orgaan gegevens toestuurt waar het geen recht op heeft. Dat de uitkomsten waar de burgers aanspraak op maken
meegedeeld worden, dat foute gegevens gecorrigeerd worden. Daarvoor stelt de Ombudsman onderzoeken in, gaat naar de instanties en kijkt wat er aan gegevens bijeengebracht is; wat er dagelijks verzameld wordt en aan wie de gegevens doorgegeven worden en hoe de gegevens na verloop van tijd uit het computerbestand verwijderd worden. Een andere taak van de Ombudsman houdt verband met het behandelen van klachten. Wanneer iemand het gevoel heeft dat er van hem of haar gegevens in omloop zijn waarvan aan de juistheid getwijfeld moet worden, dan dient de privacy-ombudsman dat te onderzoeken, daarvoor heeft hij controleurs in dienst. Zij kunnen eisen dat de instanties opening van zaken geven, en zij kunnen de stukken inzien. Dat is de kracht van de functie. Hij kan echter niet de opdracht geven dat de gegevens verbeterd worden. De instelling zelf blijft verantwoordelijk. De minister waaronder bijvoorbeeld een instantie als de politie of de dienst van Sociale Zaken valt, kan daar opdracht toe geven." Buil benadrukt dat de funktie en de uitoefening van de opgedragen taken in vele gevallen weinig weerklank vindt bij de betrokkenen, zowel de burgers als de ambtelijke instanties staan wantrouwend tegenover elkaar. "De privacy-ombudsman staat er tussenin, van beide zijde wordt hij aangevallen, de ene groep zegt dat de administratieve taak doorkruist wordt; hij sleurt onze onderneming de afgrond in, of hij verhindert ons de misdadigers op te sporen, terwijl de anderen verklaren dat hij te slap omgaat met de overheid, zij vinden dat de kritiek op de overheid niet ver genoeg gaat". Veel overheidsinstanties vonden de bemoeienissen van de controleurs veel te bedreigend, ze kregen in de gaten dat er precies op het doel afgegaan werd, zodat privileges aangetast konden worden. Buil: "Bij de politie gebruikt men een zeer moderne opsporingsmethode waarmee men met behulp van zeer grote aantallen computergegevens op het spoor kan komen van terroristen en misdadigers. Met het onvoorwaardelijk gebruiken van zo'n vergelijkingsmethode is de kans groot dat je ook onschuldige burgers als verdachten gaat beschouwen. Ik heb daar over geschreven; de reactie van de zijde van de politie was zeer heftig. De vroegere president van het Bundeskriminalamt Dr. Herold heeft mij zelfs aangeklaagd voor het Gerechtshof van' Hamburg omdat ik over die opsporingsmethode niet datgene schreef wat hij als enig juist achtte. Een typerend voorbeeld van de felle oppositie door de politie tegen mij gevoerd". ONAFHANKEUJKHI^^BHH^H Maar niet alleen de politie heeft op deze wijze kenbaar gemaakt dat de taakopvatting van de privacy-ombudsman haar niet aanstond. Ook de Binnenlandse veiligheidsdienst heeft hem voortdurend dwars gezeten." De Binnenlandse veiligheidsdienst verzamelt gegevens over mensen die misschien terroristische aanslagen kunnen gaan plegen, maar de rechtsgrond waarop zij die aktiviteiten plegen, is te onnauwkeurig afgebakend. Daarom hebben wij voorgesteld dat een grote groep mensen uit het gegevensbestand van de veiligheidsdienst verwijderd zou moeten worden. De Grondwet laat het gegevensverzamelen toe, maar dat neemt niet weg dat men zeer zorgvuldig en terughoudend moet omgaan met zulke gegevens. Nu dat heeft zeer
Duitse kbudsman over beschermin\§ersoonsgegevens veel wrevel teweeg gebracht bij de Bin]_, nenlandse veiligheidsdienst. Men heeft voortdurend stemming tegen mij ge^ maakt, dat doen ze momenteel noj steeds". Is dan de onafhankelijkheid van de funk tie niet in gevaar? Buil: "Als men de funktie voor vol aan ziet dan is ze niet in gevaar, je moet dan echter wel de positie aanhoudend verde digen. Steeds weer worden er verzoekeF gedaan om de Datenschutzbeauftrage' te beperken in zijn taakuitoefening". U hebt uw ambt als Ombudsman aan vaard onder de coalitie-regering van libi
ralen en sociaal-democraten. Is het werken onder zo'n regering gemakkelijker dan onder de latere coalitie van christendemocraten en liberalen? Buil: "Ik geloof van niet. Ik ben geïnstalleerd op voorstel van de Minister van Binnenlandse Zaken Maihofer die tot de liberale FPD behoorde; zijn staatssecretaris Baum, de latere Minister van Binnenlandse Zaken, rekende zich eveneens tot de kring van de FPD in de Bondsdag. De SPD heeft mij uit meerdere kandidaten gekozen. Ik heb met alle Ministers van Binnenlandse Zaken conflicten gekregen. Na de regeringswisseling maakte
CS U-minister Zimmermann op voorhand duidelijk dat hij mij niet meer in die funktie wilde handhaven. Op zichzelf is dat te begrijpen. Een nieuwe regering heeft het recht persoonswisselingen te bewerkstelligen. Daarnaast was Minister Zimmermann een heel andere staatsopvatting toe gedaan, een meer autoritair gekleurde. Daarom heeft hij na afloop van mijn eerste ambtstermijn een ander benoemd. Het was een zuiver politiek besluit". Zowel de liberalen als de sociaal-democraten in de Bondsrepubliek Duitsland pleiten nadrukkelijk voor de bescherming van de burger tegen een overheersende staatsinvloed. In de periode 1890 tot 1898 vaardigde men zelfs een wet uit waarbij de sociaal-democratie verboden werd. Het Socialistengesetz. De latere vervolging van de sociaal-democraten door de Nazi's heeft bijgedragen dat zij zich bewust zijn van de noodzakelijkheid om de burger tegen het staatsgeweld te beschermen. Over de rol van de CDUpartij verklaart Hans Peter Buil: "Zij wilde vooral de zaak afremmen, wilde alles nog veel beter en nauwkeuriger regelen. En tenslotte het geheel wijzigen, minder controle, geen instelling van een instantie als de "Bundesbeauftragte" en uiteindelijk vanwege de beoogde economische efficiëntie van het overheidsapparaat het toezicht onderbrengen bij de Algemene Rekenkamer". In het kader van de Nederlandse privacywetgeving wordt er gesproken over de invoering van een sociaal-fiscaal administratief nummer. Hoe kijkt men in de Bondsrepubliek daar tegen aan? Buil: "Sedert een groot aantal jaren kennen wij het pensioenverzekeringnummer (de Duitse A.O.W.); over het algemeen heeft dat geen problemen gegeven omdat het nummer binnen het bereik van de pensioenverzekering bleef. Maar ook in onze situatie waren er tendensen te bespeuren die in de richting gaan van het uitbreiden van het gebruik van dit administratienummer, dus ook voor andere doeleinden. Bijvoorbeeld in de Sociale Zekerheidssfeer. De ziekenfondsen hebben een eigen nummersysteem, maar zouden graag gebruik maken van het pensioenverzekeringnummer. Alles zou veel gemakkelijker worden, eenvoudiger voor de administratie en natuurlijk ook voor de burger. Echter daardoor zou die zelfde burger wel onvoorstelbaar 'transparant' worden. Op eenvoudige wijze zou men de gegevens kunnen samenvoegen en presenteren. Dat is het probleem! Daarom hebben wij altijd gezegd, geef geen verdere uitbreiding aan het idee één nummer per persoon in te voeren. Laat het huidige pensioenverzekeringnummer bestaan, want dat kun je niet meer afschaffen maar ontwikkel verder in die richting niets. In deze materie gaat het om een bijzonder gecompliceerde samenhang. Een ander algemeen registratiesysteem kan dezelfde funktie vervullen. Je moet je niet alleen concentreren op zo'n sociaal-fiscaal administratienummer. Je dient de functie, de relaties die gelegd worden te onderzoeken. Soms is de invoering van een registratiessysteem aanvaardbaar, echter onder bepaalde omstandigheden kan het toch betekenen dat er een algemeen registratiesysteem wordt ingevoerd. Dat is bedenkelijk". Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft Nederland zelf voorop gelopen met het creëren van een watercicht registra-
tiesysteem waarvan het bijna niet te vervalsen persoonsbewijs het uitvloeisel was. Op grond van die ervaringen zijn grote groepen uit de bevolking bang voor invoering van een alomvattend numeriek systeem zoals bij het sociaalfiscaalnummer geschiedt. U hebt in uw laatste boek "Datenschutz oder Die Angst vor dem Computer" verschillende malen de Nationaal-socialistische tijd in herinnering gebracht. Is het een gerechtvaardigde angst?
ANGSTi Buil: "De grond voor deze angst, dat de Nazi's terug zullen komen en met behulp van een centraal computerbestand alle Joden kunnen ophalen, acht ik niet voor vandaag of morgen aanwezig. De politieke omstandigheden wijzen daar niet op. Die angst voor de mogelijkheden van de computer heeft te maken met een oerangst voor het negatieve in de mens. Dat de mens onder andere politieke omstandigheden beschikkend over uiterst verfijnde apparatuur zijn ware bedoelingen zal tonen. In mijn visie zijn de politieke randvoorwaarden van beslissende aard. Er bestaat natuurlijk ook een wisselwerking, als effectiviteit in de maatschappelijke orde bovenaan staat en alles moet wijken voor dat principe dan botst dat met het algemene bewustzijn. Indien de effectiviteit de overhand krijgt, betekent dat een groot gevaar. Je ziet dat in landen waar een andere politieke meerderheid ontstaat en die zulke maatstaven wenst te hanteren. Dat behoeft niet perse een dictatuur te zijn." Is zo'n privacy-ombudsman goed bereikbaar? Buil: "Voor veel mensen was dat moeilijk in het begin, Bonn ligt niet direct op de route, maar velen hebben ons geschreven of getelefoneerd. In de deelstaten en de stedelijke agglomeraties zoals Hamburg is de ombudsman eenvoudig aan te spreken. Men kan zelf naar hem toe gaan en 't probleem voorleggen. In de loop van de tijd hebben steeds meer mensen van de mogelijkheid gebruik gemaakt. Vooral tijdens de grote discussie rondom de volkstelling en de invoering van een machineleesbaar paspoort vonden veel burgers de weg naar de Bundesbeauftragte. Gedurende het functioneren van de instelling veranderde ook het karakter van de vragen, andere zaken betreffende de computermatige verwerking van gegevens werden evenzeer aan de orde gesteld bijvoorbeeld de omvang van de personeelsregistr^^tiesystemen". Prof. Buil wijst erop dat het bewustwordingsproces van de persoonsgegevensbescherming een kwestie van mentaliteit is. Als grote organisaties gebruik maken van een centraal computersysteem dan kan de beveiliging relatief eenvoudig gerealiseerd worden. Ingebouwde automatische toegangsbeperkingen behoren tot de eerste mogelijkheden van de bescherming. Ik vertel dat er aan de Hogeschool eveneens problemen zijn met gegevensbescherming, ondanks een ai jaren bestaand privacy-reglement: een Tilburgse boekhandel is op mysterieuze wijze in het bezit gekomen van alle adressen van eerstejaars economiestudenten. Dan vraagt hij lachend of iemand ze soms verloren heeft: "Die gegevens zijn een begerenswaardig object, in de Bondsrepubliek komen ook iedere keer van zulke gevallen voor. Lijsten van studenten of aankomende docenten of overheidsambtenaren die dan in handen vallen van be-
paalde kredietinstellingen of verzekeringsmaatschappijen die daarmee klanten trachten te werven. Momenteel is dat in de Bondsrepubliek een verboden handelwijze. Uiteraard heeft het recht tijd nodig om bij de mensen tot het bewustzijn door te dringen, nog afgezien van het met opzet doorgeven van die gegevens, ledere keer opnieuw moet je er op wijzen dat het om een belangrijke zaak gaat, men dient veel meer bedacht te zijn op de gevolgen. Meestal is de openbare kritiek een probaat middel. De ombudsman bezit vaak alleen maar die mogelijkheid . In het geval met Dr. Herold heb ik niet gezegd dat hij een grondwetsschenner of vijand was en dat hij verdwijnen moest. Ik heb beargumenteerd dat het 'Bundeskriminalamt' tegen verschillende grondwettelijke beginselen zondigde, of iets zwakker dat de wet onduidelijk was en daardoor de kans bestond op verkeerde toepassing en meer van dergelijke argumenten. Het gevolg was dat de president van het 'Bundeskriminalamt' zich in het openbaar diende te rechtvaardigen. In de openbaarheid ligt de macht van de computerprivacy. Op die manier groeide er na zekere tijd aan beide zijde een verstandhouding voor elkaars standpunten waardoor de belangen tot de juiste proporties werden teruggebracht. Men dient eerst het conflictmodel te gebruiken om enige verandering in mentaliteit en bewustzijn teweeg te brengen. Schandalen dat is het beste. Die hebben een belangrijke functie voor de democratie en de rechtsontwikkeling".
H
KRAKEN I U gaat in de komende tijd ook vergelijkend Staats- en administratief recht geven. Waar liggen de accenten? Buil: "Ik wil natuurlijk datgene vergelijken wat voor beide landen interessant is. Geen samenvatting van het Duitse adminsitratieve recht of Staatsrecht voorschotelen, maar de studenten in contact brengen met de centrale thema's. In het Staatsrecht zaken als de staatsvorm, het democratische principe, de rol van de politieke partijen en vooral de kwestie van de grondrechten in onze landen. Zo ook in het administratieve recht: planning, rechterlijke controle op overheidshandelingen en het wettelijke voorbehoud bij maatregelen van de Staat om een paar onderwerpen te noemen. Ik hoop dat er een dialoog tot stand komt, op velerlei terrein zijn er gemeenschappelijke zaken te bestuderen. Neem de milieuproblematiek of het samenleven in een zeer complexe maatschappij om het in een breder kader te plaatsen". Het nu gestarte vak informaticarecht behelst natuurlijk meer dan alleen de computerprivacy. De belangrijke aspecten van computercontracten, de bescherming van hard- en software, auteursrecht en de computercriminaliteit (onder andere het bekende kraken) komen in een later stadium aan de orde. Dit semester dus voorrang voor de internationale allure van de Cobbenhagenleerstoel. Een aardige kans om er kennis mee te maken. Ben Beljaars
14 september 1984
BOEKEN V E R K O P E N V R A A G T EEN STERKE E I G E N INBRENG Voor topservice ga je naar.
BOEKHANDEL
Pillot \J
Heuvel 32 - Tilburg - Telefoon 013-426252 Vraag naar Ton van Bladel of Jos Baans
SUBSIDIE AANVRAGEN In de afgelopen jaren is ten behoeve van aktiviteiten van kommissies, werkgroepen, afdelingen, verenigingen en stichtingen een bedrag ter beschikking gesteld ter ondersteuning van deze aktiviteiten. De S l l b s i d i e k o m i T l i S S i e verzoekt organisaties die menen gedurende de periode van 1 januari 1985 tot 1 januari 1986 voor subsidie in aanmerking te komen, voor 15 oktober 1984 een gemotiveerd verzoek en een bruto-begroting in te dienen bij het sekretariaat van de subsidiekommissie, gebouw N, kamer 2. Te zijner tijd ontvangt u nog een uitnodiging om uw subsidie-aanvraag mondeling toe te lichten. Indien uw verzoek de subsidiekommissie niet voor de gevraagde datum bereikt, wordt niet gegarandeerd dat met de aanvrage rekening kan worden gehouden. Nadere inlichtingen kunt u inwinnen bij de voorzitter van de subsidiekommissie, Wim Heuvelmans, kamer N 5, tel.: 662210.
Studieboeken: Levering van Nederlandse studieboeken binnen 1 week Abonnement op Uw losbladige werken. Gespecialiseerd op Rechtenboeken Collegedictaat MULTO. Schrijfartikelen: uitgebreide collektie BOEK- EN KANTOORBOEKHANDEL KANTOORMACHINEHANDEL
{ju
f^^jU^t
QM^VX^^^^
Westermarkt 28a - Tel. 013 - 671586 Ook u w randliteratuur en gewoon een gezellig boek.
Vakature op de hogeschool
Bij het Samenwerkingsorgaan KHT-THE van de Katholieke Hogeschool Tilburg en de Technische Hogeschool Eindhoven is vacant de functie van
wetenschappelijk assistent/onderzoeker ten behoeve van het Samenwerkingsproject KHT-THE 'Simulatiemodellen met zeer veel parameters: ontwerp en analyse'. Voor de functie wordt gedacht aan een pas afgestudeerde statisticus, econometrist, wiskundig ingenieur, iemand die op andere wijze vertrouwd is geraakt met statistische techniel^en of iemand die ervaring heeft opgedaan bij onderzoek in de hier terzake zijnde disciplines. Dit project is gericht op de selectie van parameters in modellen. Simulatiemodellen hebben vaak honderden parameters, terwijl slechts een tiental parameters werkelijk belangrijk is. Doel van het project is het ontwikkelen van statistische methoden voor het opsporen van belangrijke parameters. Aldus kunnen simulatiemodellen worden gevalideerd en geoptimaliseerd. De aanstelling zal in eerste aanleg voor 2 jaar zijn, maar kan met nog eens twee jaar worden verlengd. Het onderzoek zal zo mogelijk door middel van een proefschrift kunnen worden afgerond. De werkplek is op de Katholieke Hogeschool Tilburg. De medewerk(st)er kan zich volledig aan het onderzoek wijden (geen onderwijs of bestuurlijke verplichtingen). Inlichtingen bij: de projectleider van KHT-zIjde, prof. dr. J.P.C. Kleijnen, tel. 013-662029/676816, bij wie ook documentatie over het project verkrijgbaar is, of de projectleider van TH E-zijde, prof. dr. P.C. Sander, tel. 040-473655/473601. Salaris: Min. f 2.620,— en max. f 3.652, — , met een uitloopmogelijkheid, afhankelijk van ervaring en concrete invulling van het onderzoeksproject, tot f 6.364, —. Directe opname in het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds. Premie AOW/AWW komt voor rekening van de werkgever. Sollicitaties schriftelijk, onder vermelding van vacaturenummer 137 op de enveloppe, aan het hoofd van de Dienst Personeelszaken, postbus 90153, 5000 LE Tilburg.
MONOGRAFIE
Het Stichtingsbestuur van de hogeschool en het Bestuur (Curatorium) van de Stichting Theologische Faculteit hebben, behalve de voorzitters, dezelfde leden. Niet alleen op bestuurlijk niveau, maar ook op onderwijs en onderzoekniveau zijn er raakvlakken zoals bijv. met enige vakstudies waarbij het maatschappelijk engagement en in het bijzonder de pro blematiek van de ontwikkelingslanden op de voorgrond staan. Er is een nauwe samenwerking met de Centrale Interfaculteit Filosofie van de hogeschool wat betreft de wederzijdse voorziening van de wijsgerige boven bouwstudies van de vak wetenschappelij ke studierichtingen. Daarnaast is er een vergaande vorm van samenwerking op het gebied van onder wijs en onderzoekvoorziening en admi nistratie en kunnen de studenten weder zijds pendelen. Gezien deze samenwerking kan het zin vol zijn om de meest recente kenmerken van de theologiestudenten op een rijtje te zetten. In vorige monografieën kwam de theo loog naar voren als een vaak gehuwde zelfstandig wonende student die zijn stu die op latere leeftijd begon. Hij vertoon de overeenkomst met de socioloog maar bleek minder parttime te studeren. Ook vandaag lijken de theologen het meest op de sociologen van de hoge school. Het jaarlijks aantal ingeschreven theologiestudenten in de gezamenlijke instellingen binnen onze grenzen ver toont, na een gestadige groei tussen 1976 en 1979 in het jaar 1980 een daling (gra fiek 1). Er lieten zich minder studenten inschrij ven omdat bij overheidsbesluit in sep tember van dat jaar het inschrijfgeld van 100 tot 150 gld. en het collegegeld van 500 tot 750 gld. werd verhoogd en de be talingsvrijheid na vijf jaar werd afge schaft. Na dat jaar is er een kleine opleving om dat vele studenten gebruik maakten van de mogelijkheid zich als extraneus te la ten inschrijven. Zij kregen zo een voor deel van 750 gld. omdat ze alleen in schrijvingsgeld en geen collegegeld moes ten betalen. In augustus 1982 werd de betalingsver plichting gedeeltelijk afgezwakt. De stu dent kreeg, afhankelijk van bepaalde da ta van afstuderen, gedeeltelijke restitu tie. Verder kwam de groei niet omdat met ingang van het studiejaar '82'83 het collegegeld van 750 tot 888 gld. werd ver hoogd.
HET PART-TIME AANBOD Het jaarlijks aantal ingeschreven studen ten aan de Theologische Faculteit daalt in het jaar 1980 wegens verhoging van de reeds ter sprake gebrachte collegegelden, (gr. 2). In het daaropvolgende jaar stijgt de be langstelling omdat een inschrijving als extraneus voordelen biedt. Mede door de collegegeldverhoging ging een meer dan evenredig gedeelte van de studenten van af dat jaar afstuderen. Het aantal aangetrokken eerste jaarsstu denten was in het studiejaar 1977/'78 bijzonder groot (gr. 3). Nader onderzoek kan een verklaring geven voor deze aan trekkingskracht, in het belang voor toe komstige werving. In de laatste vier jaren schommelt het aandeel van de aangetrokken eerste jaarsstudenten omdat om het andere jaar Tilburgs Hogeschoolblad
TE BERDE
De theologen blijven komen In de reeks 'Monografieën van de hogeschooltelling' deze week een studie over de theologiestudenten. Tegen de achtergrond van een nauwe samenwerking van de Stichting Theologische Faculteit met de Hogeschool geeft Jan Terwindt aan de Hogeschoolraad in overweging het vraagstuk van de incorporatie opnieuw te bezien. de inschrijving voor parttimers wordt opengesteld. Volgens de studieadviseur wordt het omzetten van een tweejaarlijks in een éénjaarlijks parttime aanbod nader be zien. In de onderzoekperiode verdubbelde het aandeel van de vrouwen in de studenten populatie. Ofschoon de positie van de pastorale werk(st)ers onder druk komt, blijft vol gens de studieadviseur, het veranderend kerkbeeld de studenten inspireren om voor de theologiestudie te kiezen on geacht de onzekerheid van een goede baan en een evenredig salaris. De parttime studenten zijn als zodanig als probleemstudenten te beschouwen omdat hun sociale situatie niet geheel op de onderwijssituatie is afgestemd. Hun aandeel is in de onderzoekperiode in be langrijke mate toegenomen. Het is moeilijk om deze studenten bij het commissiewerk te betrekken ofschoon de studieadviseur niet de indruk heeft dat hun betrokkenheid in gevaar komt. In de onderzoekperiode is de omvang van de inschrijvingsduur teruggelopen, hetgeen samenhangt met een verkorting van de studieduur tot acht en half jaar en het dienovereenkomstig verkrijgen van een studietoelage. Het aandeel van de gehuwden is een wei nig teruggelopen maar benadert nog steeds de 40%. Wat betreft de woonsituatie is het aan deel van de allochtonen (vacantie en studieadres beide in Tilburg) vermin derd, dat van de kamerbewoners (vacan tieadres buiten en studieadres binnen Tilburg) gelijk gebleven en is er een toe neming van de pendelaars (vacantie en studieadres beide buiten Tilburg). Ook deze studenten zijn als probleemstuden ten te beschouwen omdat hun sociale si tuatie niet geheel op de onderwijssituatie
1. J A A R L I J K S A A N T A L (X1000) 1 NE C 5 C H RE V E N*< A5 ,_ E G ZAM E NLIJK E INSTE LLINCE N A,0
X ÜJ
3,5 o
3,0 ^ J [ | .
*
6 7 8 9 0 2. J A A R L I J K S A A N T A L INGESCHREVEN >^ STF
• !tl
350
< cc
3 00
T
200__ O L'
i
il IE ém
2 50
YAYAVAYAVWA % y/ Q G 7 8 9 0 1 2 3
*
"3. A A N D E L E N (°/o ) V. E E E RST JAARS'*'^ AO r STF
iI
30 20 10 O
_I> •■CC
% ÜJ l / l HUJ
l/lQ
o:z
n
0 'Vil iiiii G 7 8
JZ
9 o 1 2
3
X
Laatste cijfers De nieuwe decaan van de theologische faculteit Tilburg, gaf tijdens een infor mele bijeenkomst ter gelegenheid van het nieuwe academisch jaar een overzicht van de studentenaantallen. De Theologi sche faculteit huisvestte het afgelopen jaar in totaal 600 studenten, waarvan 260 vrouwelijke en 340 mannelijke. Hiervan voltooiden 67 studenten (22 vrouwen en 45 mannen) één van de opleidingen die de faculteit verzorgt. De doctoraalstudie theologie werd gevolgd door 271 studen ten, waarvan eenvijfde avondstudent en viervijfde dagstudent. Hiervan mag een 18tal zich sinds kort doctorandus in de theologie noemen. De tweedegraads lera renopleiding m.o.A had 225 deelne mers; 28 behaalden het afgelopen jaar deze m.o.Aakte. Van de 57 deelnemers
aan de m.o.Bakte behaalden 6 personen de eerstegraads bevoegdheid. De pasto rale beroepsopleiding herbergde 18 stu denten en leverde 5 bevoegde pastorale werkers af. De 10 studenten die de aan vullende pastorale beroepstraining volg den, hebben allen dit zogenaamde kerke lijk kopjaar voltooid. De decaan gaf ook een voorlopig overzicht van de aantallen nieuwe studenten. De doctoraalstudie theologie wordt begonnen door 30 nieu we studenten. De lerarenopleidingen worden door 55 personen begonnen (44 m.o. A en 11 m.o. B). De pastorale be roepsopleiding heeft evenals het kerke lijk kopjaar 12 deelnemers. Voor het postacademisch kopjaar meldden 26 deelnemers zich aan. G.R.
is afgestemd maar hun faculteitsbetrok kenheid blijkt niet in gevaar te komen. Tenslotte blijkt het aandeel van de eigen inkomsten in tegenstelling tot die van de studietoelagen en ouderlijke bijdragen terug te lopen. Ook veel dagstudenten waren voordat zij hun doctoraal examen hadden afgelegd als catecheet werkzaam en namen een mogelijke studievertraging op de koop toe. Hun bereidheid hiertoe is gezien de reeds ter sprake gebrachte verkorting van de studieduur enigermate verminderd hetgeen tevens een verminde ring van het aandeel studenten met een eigen inkomen tot gevolg had.
INCORPORATIE Samenvattend kan worden opgemerkt dat niet alleen op bestuurlijk niveau maar ook op onderwijs en onderzoek niveau een nauwe samenwerking tussen de Theologische Faculteit en de Hoge school bestaat. De theologiestudent lijkt het meest op de socioloog en heeft structureel met de zelfde problemen te kampen. In beide studierichtingen nemen de parttimers en pendelaars toe. Er zijn voldoende aanknopingspunten, mede na kennisneming van de kenmer ken van de theolologiestudenten, aan wezig om de incorporatie opnieuw in overweging te nemen. Bij incorporatie zou de hogeschool er een faculteit bijkrijgen waarvan een bijzon der uitstralingseffect uitgaat. In het geheel van de landelijke en katho lieke instellingen blijft de Theologische Faculteit haar stabiliteit behouden. De studenten zijn consistent geïnspireerd in het theologisch maatschappelijk gebeu ren en blijven komen. Vele studenten staan vanuit hun vakstudie in het werk. De overwegingen die in het verleden te gen incorporatie zijn ingebracht, liggen op het gebied van contractuele moeilijk heden die zouden ontstaan bij wisseling van de burgerlijke staat en het niet recht houden van het vakgebied. Bij hernieuwde overweging tot incorpo ratie zouden deze incidentele tot principe verklaarde bezwaren mogelijk minder gewicht in de weegschaal kunnen leggen indien zij worden geplaatst tegen de maatschappelijke positie van de hoge school zelf. In het geheel van de landelijke studenten populatie in de gezamenlijke instellingen van wetenschappelijk onderwijs nam de hogeschool in het jaar 1974 (per 1.12., CBS), 3,0% voor haar rekening. In 1977 bedroeg dit aandeel 3,2%, in 1980 3,3% en in 1983 3,8%. Ofschoon er in deze periode een groei is te constateren, blijft de maatschappelij ke positie van de hogeschool gering. Volgens het Bureau Inschrijving hadden zich in maart 1983, 1984 en 1985 respec tievelijk 1.424, 1.529 en 1.516 studenten aan de hogeschool aangemeld, zodat kan worden aangenomen, mede op grond van de aprilaanmeldingen in de laatste twee jaren (THB 1851984), dat de groei van de eerste jaarsstudenten zal stagne ren. Bij een mogelijke heroverweging tot in corporatie is het derhalve zinvol om de versterking van de maatschappelijke po sitie van de hogeschool en in het bijzon der die van de regionale levensbeschou welijke inbreng tot uitgangspunt te ne men.
14 september 1984
Efficiencybeurs l p^^^^i^^^ wetenschappeS t o n d 2 T I _ l Hjice notaties...
KOLLEKTIEVE VERZEKERINGSKONTRAKTEN K.H.T. 1984/1985 Kaskoverzekering
W.A. Verzekering
eigen risiko f 200,-
geen eigen risilto Gewicht t / m 750 850 950 1050 1150 1250
kg kg kg kg kg kg
voor de ETAP 4710 hebben ze geen geheimen meer. ■. n
(T
Bruto premie f296,88 f339,56 f381,77 f 424,45 f466,65 f 509,33
Overname noclaimkorting tot 70% Groene kaart gratis Maandelijkse betaling zonder kosten toeslag mogelijk.
Oorspr. Cat.prijs incl. BTW tot: f f f f f f
Bruto premie
10.000, 14.000, 16.000, 18.000, 20.000, 25.000,
f 271,55 f407,56 f 475,09 f611,10 f 611,10 f 743,36
Vraag naar onze circulaire i.v.m. andere kollektieve kontrakten t.b.v. K.H.T.personeel
Brandverzekering: Uitgebreide brandverzekering inboedel Extra uitgebreide brandverzekering inboedel Uitgebreide brandverzekering woonhuis Extra uitgebreide brandverzekering woonhuis Extra uitgebreide brandverzekering woonhuis
f f f f f
1,95 O/QQ 2,25 "/QO 0,80 "/go 0,85 "/QO 1,10 "/QO incl. glasdekking
W.A. Gezinsverzekering: Gezinsdekking Alleenstaande
. e . ^ ' "
f 500.000, per gebeurtenis; f 500.000, per gebeurtenis;
premie f 62,00 premie f 37,50
Premie betaling per maand is kosteloos
Bel voor gratis brochiure naar:
Assurantiebedrijf STRICK / ^ ^ L ^ , ^ ^ \
Willem llstraat 52 5038 BH Tilburg Tel.: 013423620*
De autonnati sche tekstverwerking zet haar triomfantelijke opmars onver minderd voort. Eén probleem nog: hoe bouwt u met behulp van 'n tekstverwerker een goede formule op, zonder om slachtige bewerkingen en koderin gen? Met de E TAP 4710 is ook dat probleem nu voorgoed van de baan. Want de ETAP 4710 verwerkt weten schappelijke notaties en symbolen even vlot en efficiënt als, pak weg, een gewone brief. Etap 4710. Op het lijf van de moderne wetenschap geschreven. Met de ETAP 4710 kunt u voor taan tekst, formules en symbolen naar wens door elkaar gebruiken. De tekenset van de ETAP 4710 bevat meer dan 50 Griekse, 60 we tenschappelijke en 30 wiskundige en
logische symbolen. De tekenset is ui terstflexibel: ook door gebruiker zelf gedefinieerde symbolen kunnen op genomen worden. Het intikken en korrigeren van formules is geen enkel probleem, dank zij de aangepaste funktletoet sen. Het grafisch beeldscherm met hoge resolutie garandeert steeds een nauwkeurige positionering en beeldt de formule af identiek aan de uiteindelijke afdruk op papier. Wetenschappelijke en gewo ne tekens worden snel, in één druk gang uitgeprint. De E TAP 4710:, al jaren met sukses in gebruik in Frankrijk, België en GrootBrittannië. E en duidelijke aanwijzing voor de wetenschappers in Nederland! Wenst u meer in formatie over de ETAP 4710? Vraag het doku mentatiepakket bij ETAP BV, Hekven 1 4824 AD Breda, tel.: 076/41 78 00.
A
tekst^'erw'erkinq E T R P 4710 r'
boekhandel gianotten studentenboekhandel Prof. Verbernelaan 20 (Onder de 5e studentenflat) op nog geen 5 minuten lopen van de Hogeschool
tel. 013682991 * de gespecialiseerde boekhandel in Tilburg; wij streven ernaar alle literatuur voor de Katholieke Hogeschool uit voorraad te leveren. * tussen de 5 en 6000 titel in voorraad, totaal zo'n 40.000 boeken. * de grootste juridische afdeling uit het zuiden des lands, meer dan 1500 verschillende titels. * ook aantrekkelijke mogelijkheden voor kollektieve bestellingen, neem hiervoor kontakt op met John van de Wiel of Ben Teunis.
CENTRUMBOEKHANDEL Heuvelpoort 359 tel. 013682991 * In deze winkel vindt u een zeer uitgebreid assortiment op hoog niveau. U treft daar boeken aan die u elders tevergeefs zult zoeken. Met name de afdelingen Nederlandse taal en letterkunde, belletrie, kunst en informatica zijn terecht in heel Brabant bekend.
I
MEDEDELINGEN
C O M M U N I Q U E V A N DE H O G E S C H O O L R A A D V A N 6 SEPTEMBER 1984 1. De Hogeschoolraad besluit te benoemen: - W . v . d . Hurk tot lid van de commissie Onderwijs en Onderzoek en tot lid van de commissie Studentenbeleid, - R. Giebels tot lid van de commissie Onderwijs en Onderzoek, - C. Thoolen tot lid van de Commissie Organisatie, Personeel en Infrastructuur, - H. Roes tot lid van de commissie Studentenbeleid, - B. Parent tot lid van de Emancipatiecommissie, - H. Geleijnse tot lid van de commissie Planning en Begroting, - P. Horbach tot lid van de commissie Organisatie, Personeel en Infrastructuur, - M. Bekker tot lid van de Emancipatiecommissie. 2. Tot lid van de Commissie van Toezicht ex. art. 13 en 14 van het Reglement Privacy Persoonsgegevens worden (her) benoemd: - mr. G. Overkleeft-Verburg - prof. dr. J . E . A . M . van Dijck - prof. J . W . van Belkum - drs. A . J . van Reeken - G . J . M . Hutschemaekers. 3. De Hogeschoolraad besluit voor de delegatie van de KHT naar de Academische Raad aan te wijzen als lid: K. Kools als plv. lid: H. Engberts en wel voor de periode van 1 september 1984 tot en met 31 augustus 1985. 4. Tot lid van de Adviescommissie Studium Generale worden benoemd H.A.F.W. Vervest, A . J . M . A . M , van den Oetelaar en drs. J . Burgers; dr. H.H.H, van Erp wordt herbenoemd in de commissie. De benoemin- * gen gelden voor een periode van twee jaar. 5. De Raad besluit in te stemmen met de benoeming van mevr. M.'J.A.M. Knaapen, mevr. M . J . Scholten-Naaijkens, prof. dr. L.Noordman en dr. W . van Peer tot lid van de Voorbereidingscommissie Taal- en Literatuurwetenschap. 6. De Hogeschoolraad besluit in te stemmen met het voornemen tot benoeming van prof. dr. W . H . J . Reynaerts tot lid van de Voorbereidingscommissie Sociale Zekerheidswetenschap. 7. De jaarverslagen 1983 van zowel het Krities Informatie Sentrum alsook de Commissie Studium Generale worden goedgekeurd. 8. De Raad besluit om het jaarverslag 1983 van de Stichting Steunfonds t.b.v. het Katholiek Hoger Onderwijs Tilburg voor kennisgeving aan te nemen. Het College van Bestuur zal de door de commissies gedane suggesties uitwerken en voorleggen aan het Steunfonds. 9. De Hogeschoolraad besluit tot deblokkering van 2 formatieplaatsen t.b.v. Transferbureau. Het College van Bestuur meldt de Raad dat er mogelijk subsidie van het Ministerie van Economische Zaken voor het Transferpunt zal worden ontvangen. Verder zegt het College toe te zullen nagaan hoe het staat met de uitwerking van de regeling contract-onderzoek. 10. De Raad aanvaardt zonder beraadslaging en zonder stemmmg het voorstel van het CvB inzake de Regeling Bestemming Overschotten 1983. Een bedrag van f 2.244.628, — wordt toegevoegd van de begroting 1984. 11. De Hogeschoolraad besluit het geamendeerde voorstel inzake de af- en overschrijvingsregeling 1984 Xe aanvaarden mitsdien wordt besloten: 1. ten aanzien van de personele begroting 1984: de nader te bestemmen personele middelen ad f 825.985,— conform het gestelde in paragraaf 1 en 2 te bestemmen voor: O verhoging knelpuntenpot f 250.000,— O gewetensbezwaren f 100.000,— OTKV-fonds f 100.000,0 overschrijving naar overige lasten f 375.985,— 2. ten aanzien van de overige lasten begroting 1984: de voor herverdeling beschikbare middelen, conform paragraaf 2 vast te stellen op f 584.690, — , te weten: O in te nemen budgetten f 142.130,— O restant centrale post onvoorzien f 66.575,— O overschrijving van personele lasten f 375.985,— en deze middelen te bestemmen voor: O bijstelling overige lasten budgetten f 317.270,— O centrale post onvoorzien f 25.000,— O reservering onder andere t.b.v. automatiseringsapparatuur f 242.420,— 3. Het College van Bestuur te machtigen om eventuele additiotiole overschotten in 1984, wanneer het de personele lasten betreft, aan het TKV-fonds en wanneer het de overige lasten betreft aan het fonds groot onderhoud toe te voegen en hierover de Hogeschoolraad te informeren. 12. De Hogeschoolraad beraadslaagt uitvoerig over de Beleidsnota Administratieve Automatisering. Het CvB zegt daarbij ondermeer toe dat men het overleg met de gebruikers zal structureren en dat men bijzondere aandacht zal geven aan het vraagstuk van de kantoorautomatisenng. De Raad besluit vervolgens zonder stemming de beleidsnota voor kennisgeving aan te nemen en de in de begroting 1984 gereserveerde middelen ten behoeve van de uitbreiding van de Data-point-configuratie te deblokkeren {f 1 0 0 . 0 0 0 , - ) . 13. De Hogeschoolraad besluit zonder stemming de Beleidsnota Microcomputervoor kennisgeving aan te nemen en de in de begroting 1984 gereserveerde middelen voor micro-computers te deblokkeren.
Tilburgs Hogeschoolblad
KEUZEVAK VERZEKERINGSRECHT Het keuzevak verzekeringsrecht wordt in Tilburg niet gedoceerd. Men kan daarvoor terecht aan de faculteit der rechtsgeleerdheid van de Erasmus-universiteit in Rotterdam. Informatie treft men aan op pag. 126 en 127 van de studiegids 1984/1985. De op pag. 126 vermelde telefoonnummers zijn echter onjuist. De docenten verzekeringsrecht zijn te bereiken via 010-525511. SMEETSKRING Tweefasenstructuur studenten fiscaal recht/fiscale economie die het tentamen Inleiding Belastingrecht hebben behaald en wensen een geheel jaar deel te nemen aan de werkzaamheden van Stichting Fiscale Rechtshulp de Sraeetskring, om zodoende een Vz S.B. te behalen, kunnen zich voor het laatst opgeven op vrijdag 21 september tussen 10.0013.00 uur bij de coördinatoren. Adres: Lange Schijfstraat 107 te Tilburg. VAKGROEP RECHT INTERNATIONALE ORGANISATIES - Collegeprogramma Internationaal Bestuurswetenschappelijke richting, 1984-1985, eerste semester. 1. R. I. O, als verplicht vak in het kader van de twee-fasen-structuur: 13.30-15.30 uur AZ 6. De in de reeds uitgedeelde syllabus vermelde colleges over de Europese Gemeenschappen - vanaf 17 oktober tot en met 14 november - worden voor T.F.S. studenten afzonderlijk gegeven van 15.30-17.30 uur AZ 113. 2. R. I. O. als verplicht vak in het kader van de "oude" struktuur: 13.30-15.30 uur AZ 6. De wereldorganisaties 15.30-17.30 uur AZ 6. De Europese Gemeenschappen. 3. De studenten dienen in het eerste semester aan hun collegeverplichtingen te voldoen. In het tweede semester worden geen colleges gegeven. VERGELIJKEND A D M I N I S T R A T I E F RECHT (EEN-SEMESTERVAK) In het eerste semester zal in het vak Vergelijkend administratief recht aandacht worden besteed aan het Duits administratief recht (Verwaltungsrecht). De colleges hierin worden verzorgd door prof. dr. H.P. Buil, die benoemd is in de Cobbenhagenleerstoel voor dit semester, en prof. mr. E.M.H. Hirsch Ballin. Laatstgenoemde zal het onderwijs aanvullen met een vergelijking met het Nederlandse administratieve recht. Literatuur en colleges van het vak zijn afgestemd op de eisen voor het internationaal c.q. rechtsvergelijkend vak in het basisprogramma (230 uur). Een keuzevak aan onze faculteit bedraagt echter 330 uur, hetgeen betekent dat in overleg met de betrokken docenten voor 70 uur een aanvulling dient te worden overeengekomen. De colleges worden gegeven op de woensdagen, en wel van 10.30 uur tot 12.15 uur in CZ 217. Het tentamen wordt in het Nederlands afgenomen Verplichte literatuur: - H.P. Buil, Allgemeines Verwaltungsrecht, uitgegeven door R. v.
Decker/C.F. Muller Juristischer Verlag Heidelberg, te combineren met dtv - Textausgabe Verwaltungsverfahrengesetz; - syllabus Vergelijkend administratief recht (code: 660.84.63). Nadere informatie is te verkrijgen bij prof. mr. E.M.H. Hirsch Ballin, tel. 662716 (Hogeschool) of 634883 (thuis). A A N V U L L I N G LITERATUURLIJST BURGERLIJK RECHT A (PRIVAATRECHT HA, VERBINTENISSEN UIT OVEREENK O M S T EN RECHTSHANDELING) Aan de verplichte literatuur voor het vak Burgerlijk recht A (Privaatrecht HA; verbintenissen uit overeenkomst en rechtshandeling), zoals dit is opgenomen in de studiegids, wordt toegevoegd het bij de boekhandel verkrijgbare boek van: - Van Zeben, studenteneditie Parlementaire Geschiedenis N B W , boeken 3, 5, 6 N B W 1982.
COLLEGES ENGELS RECHT De colleges Engels Recht zullen worden gegeven op vrijdag van 11.00-13.00 uur in SZ 137.
INLEIDING T O T HET BELASTINGRECHT (BLOK V2: I e SEMESTER 84/85) I N DE DEELTIJDSE OPLEIDING (FISCAALJ U R I D I S C H E STUDIERICHTING) De colleges in het doctoraalvak Inleiding tot het belastingrecht (Blok V2: I e semester 84/85) in de fiscaal-juridische studierichting van de deeltijdse opleiding vinden plaats op de maandagavond van 20.30-22.30 uur in zaal AZ7.
EXTRA COLLEGES I N F O R M A T I C A R E C H T VOOR S T U D E N T E N V A N DE SOCIAALRECHTEUJKE AFSTUDEERRICHTING Voor studenten die de sociaalrechtelijke afstudeerrichting volgen zal door prof. dr. H.P. Buil een tweetal extra colleges worden verzorgd en wel op 14 en 21 november a.s., van 15.30 tot 17.15 uur. Het onderwerp dat in deze colleges aan bod zal komen is: sociale verzekeringen en privacy. Geïnteresseerden dienen zich voor deze colleges in te schrijven. De intekenlijst ligt bij het secretariaat van de vakgroep staats- en administratief recht, kamer B 826. Voor nadere informatie kunt U zich wenden tot mevr. mr. L. Bots, kamer B 835 (tel.: 662292), of R.J.I. Dielemans, kamer B 829 (tel.: 662711). Mededelingen omtrent de zaal waar een en ander zal afspelen worden in een nader bericht in het THB gedaan. COLLEGEROOSTER PROPEDEUSE DEELTIJDSE OPLEIDING PRIVAATRECHT A + B In onderstaande een wijziging in het rooster voor de deeltijdstudenten m.b.t. het Mak privaatrecht A -i- S in de propedeuse voor de periode 28-1 t / m 2-5-1985: De werkgroepen die gepland waren op zaterdag 2 maart, 30 maart en 27 april van 10.00-12.00 uur en van 13.00-15.00 uur worden verplaatst naar - dinsdag 12 maart, 18.45-22.30 uur, zaal A Z 6 , 111, 113, 05, - dinsdag 23 april, 18.45-22.30 uur, zaal A Z 6 , 111, 113, 05. - zaterdag 19 mei, 10.00-12.00 uur en 13.00-15.00 uur, zaal CZ 103, 104, 105 en 106. De voor genoemde tijdstippen voorziene hoorcolleges komen te vervallen. COLLEGES PENITENTIAIR RECHT De colleges van het keuzevak penitentiair recht zijn verschoven naar dinsdag 8.30-10.30 uur en zullen worden gegeven in zaal CZ 108. Of deze wijziging ook zal gelden voor het
tweede semester zal nader worden bekendgemaakt.
E C O N O M I E , DAGOPLEIDING 1) De werkcolleges economie van de werkgroepen 7 en 10 op woensdag 8.30 uur en 10.30 uur resp. vindt plaats in CZ 113 en niet in CZ 213. 2) In verband met de diës-viering wordt het hoorcollege econ van vrijdag 21 september verplaatst van 8.30 u. naar 13.30 uur, zelfde zaal, CZ 101. SMEETSKRING Tweefasenstructuur studenten fiscaal recht/fiscale economie die het tentamen Inleiding Belastingrecht hebben behaald en wensen een geheel jaar deel te nemen aan de werkzaamheden van Stichting Fiscale Rechtshulp de Smeetskring, om zodoende een Vi S.B. te behalen, kunnen zich voor het laatst opgeven op vrijdag 21 september tussen 10.0013.00 uur bij de coördinatoren. Adres: Lange Schijfstraat 107 te Tilburg. E C O N O M E T R I S T E N D A G 1984 Op donderdag 18 oktober a.s. vindt de econometristendag 1984 plaats. De titel van de dag is dit jaar: "Econometrie, Confrontatie tussen theorie en praktijk". Gastspreker op deze dag zullen zijn drs. Bogers, voormalig voorzitter van de Raad van Bestuur van DSM en een der eerste Tilburgse econometristen, dr. Frijns, werkzaam bij het CPB, prof. dr. Ruys, en prof. dr. Verheyen, beiden verbonden aan de subfaculteit Econometrie aan de KHT. Voorts zullen deze heren een forumdiscussie houden o.l.v. drs. Roorda (werkzaam bij Interpolis). Na afloop is er een koud buffet. Het belooft een pittige discussie te worden over de kwaliteit van de econometrie-opleiding in Tilburg, en over wat je daar in de praktijk mee kunt. Econometrie-studenten aan de KHT kunnen aan deze dag deelnemen tegen het (gereduceerde) tarief van f 25,— indien zij zich aanmelden voor 8 oktober 1984. Het programmaboekje met inschrijfformulier is verkrijgbaar op de TEVkamer (B-719).
TOTALE KWALITEITSZORG EN PSYCHOLOGIE Op 20 september a.s. organiseren de TAOP (vereniging van Tilburgse Arbeids- en Organisatiepsychofogen) en het NIP (Nederlands Instituut van Psychologen) de themadag getiteld "Totale kwaliteitszorg en psychologie", op de KHT. Doel van deze themadag is het uitwisselen van ideeën over de bijdragen die vanuit de psychologie geleverd kunnen worden aan totale kwaliteitszorg in organisaties. Hiertoe zijn vijf sprekers uitgenodigd, die zowel uit de praktijk als uit de wetenschappelijke wereld afkomstig zijn. Zij zijn: dr. A . Koopman-lwema. Katholieke Universiteit van Nijmegen; drs. M. van der Horst, Philips International; prof. dr. J . Rijsman. Katholieke Hogeschool Tilburg; dr. L. Vansina, International Institute for Organisational and Social Development; prof. dr. A . Williams, Erasmus Universiteit Rotterdam. Op de themadag wordt tevens een film over kwaliteitstrainingen vertoond en wordt een forumdiscussie met de sprekers gehouden. Nadere informatie is verkrijgbaar bij Sandra Schruijer, kamer P 706, Subfaculteit Psychologie.
14 september 1984
MEMO
Studenterii A V O N D S P R E E K U U R DIENST S T U D E N T E N Z A K E N EN WELZIJN Met ingang van het nieuwe collegejaar is er weer een avondopenstelling van D.S.W. (gebouw N). Het informatiecentrum van de dienst is geopend op dinsdag van 17.30 tot 19.30 uur. Het is tevens mogelijk om telefonisch een afspraak te maken met een studentendekaan (662211) of de studie- en beroepskeuzeadviseur (662218). In de toekomst zal ook de studentenarts een avondspreekuur houden. Men kan telefonisch met hem een afspraak maken (662116). Overdag is het informatiecentrum op de volgende tijden geopend: maandag: 13.00-15.00 uur dinsdag t / m donderdag: 11.00-15.00 uur vrijdag: 11.00-13.00 uur. Gebouw N kamer 24 (centrale ruimte). Voor informatievragen kun je bellen naar 662211.
KORRESPONDEREN Onlangs is het initiatief genomen tot de oprichting van een korrespondentiekring (voorlopige naam: The Paper Club), die als doelstelling heeft het opzetten en in stand houden van een persoonlijke briefwisseling van enig niveau tussen een aantal mensen. Hierbij kan alles aan de orde komen waarover de leden van de club graag schrijven. In eerste instantie was het initiatief beperkt tot Amsterdam; de bedoeling is nu de kring uit te breiden tot de andere universiteitssteden, zodat een landelijk netwerk ontstaat. Houd je van het schrijven en ontvangen van brieven, en denk je dat je wat te melden hebt, schrijf dan een briefje met enige persoonlijke gegevens naar: The Paper Club, p/a Olof Bekedam, Grote Wittenburgerstraat 167, 1018 LB A M S T E R D A M (graag een retourpostzegel bijsluiten). Je ontvangt dan zo spoedig mogelijk bericht.
Variai S T U D I E M I D D A G OVER DE TROONREDE/MILJOENENNOTA 1985 Georganiseerd door de Stichting Prof. Cobbenhagenfonds TAEK, de vereniging voor afgestudeerden aan de Katholieke Hogeschool Tilburg). Datum: vrijdag, 21 september 1984. Plaats: Bureau van Spaendonck, Reitseplein 1, Tilburg. Programma: 12.30 uur: aankomst - koffie met een broodje. 13.30 uur: aanvang studiemiddag, onder leiding van Drs. H. Lockefeer, hoofdredakteur van de Volkskrant. Inleidingen door: - Prof. Dr. A.H.J. Kolnaar, hoogleraar verbonden aan de vakgroep algemene economie van de economische faculteit van de Katholieke Hogeschool Tilburg; - Drs. H.A. van Stiphout, direkteur Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek te Den Haag, oud-lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid; èn - Drs. C.J. Ypma, lid van de Raad van Bestuur van VNU en bestuurslid van het VNO, gevolgd door een plenaire diskussie onder leiding van Drs. H. Lockefeer. Aan deze diskussie zal aktief worden
Tilburgs Hogeschoolblad
deelgenomen door vooraanstaande Tilburgse hoogleraren. ± 15.45 uur: einde studiedag, aperitief. Kosten: Voor niet-donateurs f 25,— d.m.v. overschrijving op girorekening nr. 1133576 t.n.v. St. Prof. Cobbenhagenfonds-TAEK. Voor donateurs is de toegang gratis. De jaarlijkse kontributie voor donateurs bedraagt minimaal f 30, — . Inschrijving: Sekretariaat van de St. Prof. Cobbenhagenfonds-TAEK p/a Slot Loevesteinstraat 57 5037 H W Tilburg, tel. 013-671651.
TIAS Het Tilburgse Instituut voor Academische Studies stelt werkloze academici in staat o m , tegen vergoeding van de met het onderzoek gepaard gaande kosten, (promotie-)onderzoek te verrichten. In principe strekt de financiële steun zich uit over een periode van ten hoogste 2 jaar, met dien verstande dat, in het geval dat het desbetreffende onderzoek tot een dissertatie kan leiden, de duur van de ondersteuning met maximaal 2 jaar kan worden verlengd. Het TIAS zal bij voorkeur onderzoek stimuleren dat bijdraagt tot de analyse van actuele problemen in de samenleving. Informatie en aanvraagformulieren zijn te verkrijgen bij de secretaresse van het T I A S , Mevr. I. Maas, en wel op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 9.00 tot 14.00 uur. De aanvraagformulieren dienen vóór 1 oktober a.s. te worden geretourneerd, zodat deze in de vergadering van het College van Advies van het TIAS beoordeeld kunnen worden. Adres T I A S : Stationsstraat 19, 5038 EA Tilburg. Telefoon: 013-367518.
BASISGROEP TILBURG Aan het begin van het seizoen '84-'85 heeft de Basisgroep Tilburg een aktiviteiten-programma uitgegeven. In een kleine folder wordt kort de historie van de Basisgroep Tilburg samengevat. De vrijwilligersgroep die jarenlang in Maranatha het aktiviteiten-programma ondersteunde is sinds januari jl. buiten een officieel verband met de kerken verder gegaan. Bij de opzet van haar aktiviteiten heeft de basisgroep de volgende doelstelling geformuleerd: "Voor allen die meedoen een ruimte tot samenleving scheppen waarin allen mee verantwoordelijkheid dragen. Daarbij willen we ons zeker laten aanspreken door de oproep die uitgaat van allerlei basisbewegingen in onze samenleving: de vrouwenbeweging, de vredesbeweging, antifascismeakties, zelforganisaties van buitenlanders, bevrijdingsbewegingen in de Derde Wereld. Zonder ons echter te laten overvragen tot een veelheid van akties. Want het eigen gezicht van onze basisgroep zal juist oplichten in wat kan worden samengevat met leren van de grote levenstradities in onze geschiedenis. Door scherper zicht te krijgen op de (westerse) geschiedenis van christendom en kerk. Door te leren van de Joodse traditie waarin het christendom zijn wortels heeft. Door kontakt te zoeken met de Islam-traditie die via buitenlandse arbeiders en hun gezinnen uit Marokko en Turkije ons meer dan ooit nabij is. Door in gesprek te gaan met wie zich door socialistische en marxistische stromingen laten inspireren bij hun maat-
schappelijke en politieke inzet." Daartoe wil de Basisgroep Tilburg in een breder verband in kontakt blijven met andere basisgroepen, en heeft ze het lidmaatschap van de Basisbeweging van kritische groepen en gemeenten in Nederland voortgezet. Wie belangstelling heeft voor het programma van de basisgroep e n / o f wil meedoen met een van de aktiviteiten kan een folder aanvragen bij: Marcelle Hilgers, Karel Doormanlaan 4 1 , 5025 Tilburg, tel. 013-68.22.44.
Talencentrum^m ALGEMENE CURSUS SCHRIJVEN De voorbereidende stappen van het schrijven, ordenen, en verwerken van materiaal. Diverse schrijfoefenvormen komen aan de orde. Docent: H. van Driel. SZ 29: donderdag 10.30-12.30, I e college 4 oktober. ALGEMENE CURSUS LEZEN Het leren hanteren van wisselende combinaties van leesstijlen, afhankelijk van het leesdoel dat de lezer zich heeft gesteld (en al lezende bijstelt). Docent: M. Westermann. SZ 23: donderdag 10.30-12.30. Duur: 8 weken, I e college 4 okt. Studielast: 50 uur. SPREEKVAARDIGHEID (Ie SEMESTER) Het vergroten van de mondelinge taalvaardigheid met het oog op studie-activiteiten en het functioneren als academicus ( m / v ) . Docent: F. Creemers. 8 703: donderdag 10.30-12.30 Duur: 10 weken, I e college 4 okt. ALGEMENE SCRIPTIEWORKSHOP Doel van deze eendaagse workshop is het oplossen van algemene vormelijke problemen bij het scriptieschrijven. De cursus is bestemd voor studenten die al met de scriptie aan de gang zijn. Inschrijven kan alleen door ten laatste een week voor de workshop een voorlopige inhoudsopgave en een getypte tekst van een willekeurige paragraaf in te zenden. Docenten: H. van Driel, F. Maes. Data: 28 sept., 26 okt. en 30 nov. steeds vanaf 10 uur. Plaats: wordt nader aangekondigd. NEDERLANDS VOOR BUITENLANDERS (GEVORDERDEN) Deze cursus is bestemd voor Buitenlandse studenten die hun kennis van - en vaardigheden (m.n. leesvaardigheid) in de Nederlandse taal willen verfijnen. Aan de hand van actuele teksten uit dag- en weekbladen en periodieken. Docent: G. Meijers. Talenpracticum: donderdag 13.3015.30, I e college 4 oktober. Individiiele studie Het werkverband beschikt over een individueel Talenpracticum dat gesitueerd is in de bibliotheek in gebouw A . Er zijn cursussen in Duits, Engels, Frans, Italiaans, Nederlands voor Buitenlanders, Portugees, Russisch, Spaans, Zweeds en Latijn. Naast specifieke talenpracticumcursussen zijn er voor Russisch, Frans, Italiaans, Spaans en Latijn ook individuele video-cursussen. In het Individueel practicum kun je, m.b.v. banden en boeken werken op tijdstippen die je het best uitkomen. Bovendien bestaat er voor Frans, Engels en Nederlands voor Buitenlanders begeleiding. OPENINGSTIJDEN: maandag, woensdag, donderdag: 9.00-17.30 uur dinsdag, vrijdag: 9.00-21.30 uur Gedurende de maanden juli en au-
gustus is er geen avondopenstelling. VERDERE INFORMATIE: In eerste instantie vraag je in de bibliotheek de banddiaserie waarop alle informatie over het individuele talenpracticum staat, en de instructie voor het gebruik van de apparatuur. Voor meer informatie kun je daarna terecht bij de secretaresse (A 116, tel. (66) 2508). INDIVIDUELE STUDIE Inschrijving bij de secretaresse van het werkverband. Tijdstippen: maandag t / m donderdag 9.45-11.45 uur. Je krijgt van haar een TAC-pas die recht geeft oph et gebruik van het practicum (2 pasfoto's meebrengen). Voor studenten en medewerkers is dit gratis, personen buiten de K.H.T. betalen f 125,— voor 6 maanden. Aanmelding Aanmelding geschiedt door het invullen van het aanmeldingsformulier. Voor verdere informatie kun je terecht bij G. Jansen, A 116, tel. (66) 2508.
Sport \ PENDRAGON Op het programma van Pendragon staan de volgende evenementen: Hogeschoolkampioenschappen Tennis Op de banen naast de studentensporthal zijn de wedstrijden om de titel op de verschillende nivo's begonnen. Op 27 sept. is de finaledag en zullen een aantal Nederlandse topspelers een demonstratiepartij verzorgen.
Diës-cross Op donderdag 20 september organiseert Parcival in het kader van de Dies een cross in de Warande. Iedereen kan meedoen. De afstanden zijn: Dames 2,4 km; Heren 4,0 k m . Vertrek 's middags + 15.00 uur v.a. de studentensporthal. Inschrijfformulieren zijn te verkrijgen in de sporthal. Korfbal De trainingen voor korfbal zijn op maandagavond van 18.00-19.00 uur in de H.T.S.-zaal. Iedereen is welkom om mee te doen. We kampen nog met een tekort aan dames voor twee teams. Als je interesse hebt, kom dan naar de training of neem kontakt op met Leo Robben (tel. 04998-71572). Volleybal Voor haar competitiespelende teams zoekt Gepidae nog enkele spelers (met name derde klasse) en speelsters. Ook niet-competitiespelende volleyballers en -sters kunnen van onze vereniging lid worden. Inlichtingen bij Hans (363349), Ben (360389) en Henny (681888). Veldvoetballers opgelet De studentenveldvoetbalvereniging Merlijn zoekt voor het komende seizoen (84-85) nog voetballers. Talent is niet vereist, belangrijker zijn enthousiasme en de bereidheid om 2 van de 3 weken aanwezig te zijn. Wil je meer informatie: Cyriel v / d Jagt (672962) of John Heller (671987).
I n t e r n a t i o n a a l V o l l e y b a l - en Tafeltennistoernooi Aan dit toernooi, dat plaatsvindt in de sporthal en de H.T.S-zaal op 15 en 16 sept., wordt deelgenomen door verschillende buitenlandse teams, waaronder Polen. De organisatie van dit evenement is in handen van volleybalvereniging Gepidae en tafeltennisvereniging Hyperion. De toegang is gratis. Diës-sportmanifestatie Op donderdag 20 sept. organiseert PENDRAGON van 12.30-17.30 uur een sportmanifestatie met de volgende sporten: basketball, volleybal (buiten), zaalvoetbal, rugby (allen mixed), tennis, tafeltennis en cross. De inschrijving staat open voor alle Hogeschoolstudenten en -personeel. Inschrijfformulieren zijn te verkrijgen op de studentensporthal en op de Hogeschool. Deze dienen uiterlijk maandag 17sept. 19.00 uur ingevuld en wel ingeleverd te zijn op de sporthal. Meer informatie hierover is te verkrijgen op de sporthal of te vinden in de Diës-programmafolder. Interuniversitaire Wielrennen Studentenwielervereniging 'DE MEET' organiseert op zondag 23 sept. een interuniversitaire wielerwedstrijd op het industrieterrein Vossenberg te Tilburg. Om 12.00 uur begint het programma met een tijdrit over 5,4 km (individueel). Hierna w o r d t o m + 14.00 uur een wedstrijd over 40 km en om + 15.15 uur een wedstrijd over 60 km verreden. Met behulp van de uitslag van de tijdrit wordt het rennersveld over deze twee wedstrijden verdeeld. Informatie op de sporthal of bij Herman Vierhout (tel. 362018). Hockey De Tilburgse Studenten Hockeyclub zoekt nog enkele actieve heren, die willen deelnemen aan de vaderlandse hockeycompetitie. Bel voor informatie Luc Frantzen (562700) of Jan van de Wetering (367204).
14 september 1984
Menu PERIODE 17 T / M 21 SEPTEMBER 1984 M A A N D A G 17-9-1984 bruine bonensoep - floridasoep gehaktbal - gemarineerd speklapje vleesjus - spinazie a la crème schorseneren DINSDAG 18-9-1984 chinese rijstsoep tomatenpaprikasoep bami goreng - kroepoek - atjar 1 plakje fricandeau eieromelet met saus uienbraadworst tuinboontjes WOENSDAG 19-9-1984 kalfssoep - heldere kervelsoep cordonbleu - leverragoüt champignonsaus - prei a la crème zuurkool met rozijnen DONDERDAG 20 9-1984 tomatensoep - koninginnesoep cotelet - kipfilet grand mére (mengeling van aardappelen spekblokjes gem groentes uien - champignons) rabarbercompote VRIJDAG 21-9 1984 kerrysoep gevulde paprika vis hongaarse saus - gemengde sla spaghetti
m
HO^pO^ Diësfeest Hogeschool Verjaardag v a n de Hogeschool dit jaar op 20 s e p t e m b e r Sportontmoeting Voor de eerste maal in de historie van de KHT zal de traditionele Diës-Natalisvierlng ook opgeluisterd worden met een grootse Diës-sportmanifestatie. De organisatie van dit evenement is in handen van de STSSO Pendragon. De sportmanifestatie start om 12.30 uur en zal omstreeks 17.30 uur beëindigd zijn. Vervolgens vindt om 18.00 uur in het Hogeschoolrestaurant de prijsuitreiking plaats. Van 18.00 tot 19.00 uur kan men in het Hogeschoolrestaurant kiezen uit diverse menu's voor een warme maaltijd. Inschrijving: de teamsporten basketball, volleybal, zaalvoetbal en rugby zijn mixed, waarvan basketball en zaalvoetbal binnen gespeeld zullen worden. De individuele tennis, tafeltennis en de cross hebben een dames- en herencategorie. Voor tennis geldt een beperkte inschrijving. Tafeltennis wordt binnen gespeeld. De cross zal in de Waranda gelopen worden en start om 15.30 uur. Het rugby zal vervolgens het "seven-a-side"-systeem gespeeld worden, dat betekent dat iedere ploeg bestaat uit zeven personen. De basketball- en zaalvoetbalteams dienen uit vijf personen te bestaan, de volleybalteams uit zes en de rugbyteams, zoals reeds gezegd, uit zeven personen. De inschrijving voor de Diës-sportmanifestatie staat open voor alle Hogeschoolstudenten en -personeelsleden. De inschrijvingsformulieren zijn te verkrijgen op de sporthal en de Hogeschool. Zij dienen voor maandag 17 september a.s. om 19.00 uur ingevuld en wel ingeleverd te zijn op de sporthal. Je mag je voor maximaal drie sporten inschrijven, op volgorde van voorkeur. Feestavond Hoogtepunt van de feestviering wordt natuurlijk de feestavond. Het programma dat in en om gebouw A wordt gehouden bevat voor vele
soorten muziekliefhebbers een boeiend element. Programma: 20.15-22.00 uur: De Nieuwe Snaar aula. De Nieuwe Snaar - de beste muziekgroep uit België - is reeds elf jaar muzikaal actief en heeft een héle evolutie doorgemaakt. Humor en theatrale vondsten zijn steeds een belangrijker rol gaan spelen. De samenwerking met de theatergroep "Rade is Internationaal" heeft hen hierin sterk gestimuleerd. 21.00-02.00 uur: Personeelscafé ("P.V.-Café") open met achtergrondmuziek live, een pianist c.q. gitarist met ritmische begeleiding. 22.00-02.00 uur: Big Bamboozle feesttent. Big Bamboozle: Een grote gekke band in Tilburg, van jazz tot Tibetaanse muziek, pop en new wave. De groep begon als brainwave van onder meer Roland Spinnewijn die "iets groots met muzikale vrienden" op wilde zetten. Wat begon met vijftien mensen is nu een compleet showorkest met dertig muzikanten. Koffiekamer gebouw A . The Wooltown Jazz-band. Misschien wel de bekendste traditionele dixieland band van het zuiden van Nederland. Voor de aula treedt op "De Kift". - " D e K i f t " is een zesmansformatie bestaande uit studenten die bijna allemaal lid zijn (geweest) van Gepidae. - Gepidae is een studenten-volleybalclub onder de paraplu van Pendragon. - Hun stijl muziek is hedendaagse dansbare popmuziek. Alle studenten kunnen aan dit feest deelnemen. Toegangskaarten zijn noodzakelijk. Zij zijn te verkrijgen van 10 tot en met 14 september elke dag van 14.00-17.00 uur in de hal van gebouw B en van 18.00-20.00 uur in de kantine van gebouw S. De kaart bevat ZVi consumptiebon en kost f 5,-.
STADSSCHOUWBURG
U bent mijn moeder Film: "U bent mijn moeder". Regie: Horst Koenigstein. Spel: Joop Admiraal. Te zien: do. 20 sept. en vrij. 21 sept. om 20.30 uur in de studio-zaal. Er zijn verschillende redenen te bedenken waarom je van een theatervoorstelling een film of video zou willen maken. Je wilt misschien de voorstelling registreren om er iets van vast te leggen ter herinnering. Zo'n
registratie is een tweedehands produkt dat steeds verwijst naar de 'levende' voorstelling. Wil je de film/video echter een eigen bestaansrecht geven, dan kun je niet alleen maar zo objektief mogelijk registreren. Je moet rekening houden met de eigen taal van het medium waarin je de voorstelling giet. De kamera selecteert, door kamerabeweging en montage krijgt de voorstelling een ander
NOORDERLIGT
Plaatpresentatie van Tilburgse groepen Zondag 16 september presenteren twee Tilburgse groepen in theater Noorderligt hun nieuwe plaat. Beide platen verschijnen op TRACTION/ A V A N T , een sublabel van het Tilburgse EKSAKT RECORDS. Aanvang van de plaatpresentatie: 21.00 uur. De eerste plaat kreeg als titel maartse buien en werd gemaakt door PALINCKX & PALINCKX. De groep , bestaat uit: Jacques Palinckx - egitaar, Bert Palinckx - bas. Frank van Oosterhout - drums, Hans Sparla trombone en Paul van Kemenade altsax. Centraal op de plaat staan de composities van Jacques Palinckx. De groep speelt een mengeling van gecomponeerde en geïmproviseerde muziek, variërend van kamermuziek tot jazz, van gevoelige ballades tot onconventionele gitaarsolo's. Op de tweede plaat staat PAUL V A N KEMENADE centraal. De rond deze altsaxofonist geformeerde groep maakte een werkstuk onder de naam call. Op deze plaat staan twee stukken met zijn kwintet, dat naast Van Kemenade bestaat uit: Nico Langenhuysen - bas, Willem Kühne, piano, Steve Clover - drums en Hans Sparla - trombone. Verder zijn er twee solostukken op de plaat te vinden, een duostuk en een stuk voor zeven blazers. Het gaat om eigentijdse geïmproviseerde muziek met directe verwijzingen naar Europese en Amerikaanse jazzmuziek. Naast de plaatpresentatie is er ook nog een optreden van twee andere groepen: HET BRABANTS LEERORKEST, een pas opgerichte provinciaal workshoporkest, brengt een zevendelige suite ten gehore. En tenslotte: THE ORIGINAL BUSHT O W N RUMOURS, een zeven-koppig gezelschap uit Brussel, dat zich toelegt op een mengeling van Afrikaanse en salsa-muziek. De groep was een opvallende verschijning op het Sfinks festival 1984.
ritme, kleur en geluid worden aangetast en ook de ruimtelijke werking verandert. Onvermijdelijk is bewerken dus interpreteren, maar dat neemt niet weg dat het mogelijk is de oorspronkelijke voorstelling tot z'n recht te laten komen of zelfs een nieuwe dirhensie te geven. Bij de verfilming van "U bent mijn moeder", de soloproduktie van Joop Admiraal (Werktheater) is een nieuwe dimensie ver te zoeken. De voorstelling, waarin de akteur vertelt over zijn demente moeder door afwisselend haar en zichzelf te spelen, was breekbaar en integer. Met een minimum aan goedkoop sentiment schetste Joop Admiraal de wereld van zijn moeder, die hij iedere zondag bezoekt. Een wazige wereld vol vragen, die een heel andere dan onze dagelijkse levenshouding vraagt; hier is geen plaats voor gejaagdheid of irritatie. Het stickie dat Joop rookt voor een bezoek zal hem waarschijnlijk helpen het eindeloze geduld dat zijn moeder van hem vraagt op te brengen. Het is heel knap hoe de akteur steeds in de huid van zijn moeder kruipt - geen make-up of pruik heeft hij daarvoor nodig. Hij neemt haar houding aan, krijgt een starende blik in z'n ogen en zijn bewegingen worden stram en beverig. Maar juist deze boeiende transformatie krijgt in de verfilming te weinig ruimte. Door middel van doorzichtige en inconsequent gebruikte montagetrucs wordt Joop Admiraal
Agenda SEPTEMBER VRIJDAG 14 SEPTEMBER Theatertent Evenemententerrein 't Laar, 20.30 uur: Kollektief Internationale Nieuwe Scène speelt 'Wij betalen niet' van Dario Fo. Tot en met 15 september. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'Permanent Vacation' van Jim Jarmusch. W e volgen Aloysius Parker, een zeer jonge grafitti-kunstenaar, op zijn rusteloze tocht door de vervallen wijken van Manhattan, (tot en met 15 september). Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Last night at the Alamo' van Eagle Pennell uit 1983 met deze zeer authentieke, eigentijdse afrekening met de Amerikaanse mythe, (tot en met 15 september). Cinecitta, 20.00 uur: " Y o l " van Güney. (tot en met 16 september). Cinecitta, 22.00 uur: " O b l o m o w " van Nikita Mikhalkov (tot en met 19 september). ZATERDAG 15 SEPTEMBER Studentensporthal: Tafeltennis en volleybaltoernooi met deelname van teams uit binnen- en buitenland, 's Avonds feest in de sporthal. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Nationaal en internationaal vermaard balletechtpaar Han Ebbelaar en Alexandra Radius. ZONDAG 16 SEPTEMBER Noorderligt, 21.00 uur: Jazz-elpee presentatie van Paul van Kemenade's Kwintet, Palinckx & Palinckx en het Brabants Leerorkest. De avond wordt afgesloten door de Original Bushtown Rumours. Olof, 21.00 uur: Film " T o o t s i e " . Studentensporthal: Tafeltennis en volleybaltoernooi. M A A N D A G 17 SEPTEMBER Olof, 21.30 uur: Commissiezangavond.
en
Katholieke Hogeschool, 20.CX) uur, AZ-5: Inleidende cursus POLEK. Video: 'De vooruitgang over arbeidsethos. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'Room 666' van W i m Wenders uit 1982. De film vertoont gesprekken in een hotelkamer van Wenders met
zo nu en dan gesuggereerd dat Joop en zijn moeder gelijktijdig aanwezig zijn. Het perspektief van waaruit je als toeschouwer meekijkt wisselt ook hinderlijk inconsequent. Ronduit irritant is de symboliek die de Duitse filmer nog eens extra heeft toegevoegd: de gelukkige paartjes met zwoele muziek die Joop onderweg tegenkomt, Joops 'onbewuste' reakties op de dingen die hij ziet, de krant met diepe dubbelzinnige koppen die de kamera terloops registreert. Speelt de film zich afin achtereenvolgens Joop z'n huis, de trein, de bus en het bejaardentehuis; de laatste scène (in het ziekenhuis) is gefilmd in het Werktheater. Bedoeld als herinnering aan het feit dat "U bent mijn moeder" oorspronkelijk een toneelproduktie was, maar dat is een overbodige verwijzing. Kijkend naar deze film vergeet je dat namelijk geen enkel moment en verlang je ernaar om het knappe spel van Joop Admiraal opnieuw/ooit in levenden lijve te kunnen zien, Marijn v.d,
Jagt
o.a. Fassbinder, Herzog, Antonioni, Morissey en Godard. (tot en met 19 september). Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Killer of sheep' van Charles Burnett, een van de belangrijkste representanten van de Amerikaanse 'black cinema'; over de zwarten in Los Angeles, (tot en met 19 september). Cinecitta, 19.45 uur: " S ü r u " van Güney (tot en met 19 september). DINSDAG 18 SEPTEMBER Katholieke Hogeschool, 12.30 uur; AZ-10: Video 'De atoombende' van Jacobs en Silkwood. Org. Stud. Gen. in kader cyclus 'Sneu voor het milieu'. Katholieke Hogeschool, 13.00 uur, CZ-101 (voormalige C-40): Symposium over troonrede en miljoenennota m.m.v. prof. Dr. D.B.J. Schouten, Prof. Dr. H . W . J . Bosman, Prof. Dr. T h . A . Stevers. O.l.v. Prof. Dr. P.A. Verheyen debat met de aanwezigen over datgene wat Prinsjesdag 1984 voor burger en samenleving oplevert. Olof, 22.00 uur: C.C.T.-activiteit. Vidar: Open roeimiddag. WOENSDAG 19 SEPTEMBER Olof, 20.30 uur: Etiquette-lezing. Vidar: Laatste open roeimiddag. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Fiesta Antilliana uit Curagao. Komplete folkloristische show met dans, zang en muziek door het gezelschap 'Folklorico Kreativo'. DONDERDAG 20 SEPTEMBER Katholieke Hogeschool, 9.30 uur, SZ-17: Themadag "Totale Kwaliteitszorg en psychologie". Org.: Tilburgse Arbeids- en Organisatiepsychologie (TAOP) en het Ned. Inst, van Psychologen (NIP). Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-7: Lezing door Gerrit Jan Zijlstra over 'Electriciteitsvoorziening en Besluitvorming'. Org. Stud. Gen. in kader cyclus 'Sneu voor het milieu'. Katholieke Hogeschool, 57e Dies Natalis. 20.15-22.00 uur, aula: Muziekgroep " D e Nieuwe Snaar"; 21.00-02.00, P.V.-café: open met achtergrondmuziek live, een pianist, c.q. gitarist met ritmische begeleiding; feesttent, 22.00-02.00 uur: " B i g Bamboozle" een grote gekke band uit Tilburg, van jazz tot Tibetaanse muziek, pop en new wave; koffiekamer geb. A : " T h e W o o l t o w n Jazz B a n d " ; voor de aula: optreden van " D e K i f t " , een zesmansformatie bestaande uit studenten die bijna allemaal lid zijn (geweest) van Gepidae (volleybalclub). Studentensporthal, 12.30-17.30 uur: Sportmanifestatie met de volgende sporten: basketball, volleybal (buiten), zaalvoetbal, rugby (allen mixed), tafeltennis, tennis en cross. Org. Pendragon in kader van Dies KHT. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Optreden Caroline Kaart. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: 'U bent mijn moeder', filmbewerking van Horst Königstein van het solotoneelstuk 'U bent mijn moeder' van en door Joop Admiraal. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'Hotel New York' van Jackie Raynal, met haarzelf in de hoofdrol. Boordevol autobiografisch werk. (tot en met 25 september). Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Black Wax' uit 1982 van Robert Mugge. Een portret van Gil ScottHeron en zijn midnight band (tot en met 22 september).
i
ACHTERKLAP Opruiming Het schoonhouden van de hogeschoolgebouwen kost jaarlijks zo'n zes ton (/ 600.000,-). 'Daar zou best wel eens wat af kunnen', moet het College van Bestuur gedacht hebben want zij contracteerde met ingang van 1 januari volgend jaar het schoonmaakbedrijf Accent Onderhoudsservice BV, die het voor anderhalve ton (/ 150.000,-) minder doet. Tijdens de nieuwe inschrijvingsronde voor schoonmaakbedrijven bleek dat Accent de vloer aanveegt met Cemsto en Hago, die de schoonmaakwerkzaamheden nu uitvoeren. De 'verminderde service' die begin dit kalenderjaar zijn intrede deed, wordt door Accent gecontinueerd. Dit betekent dat in de zogenaamde leefbare ruimtes 3 in plaats van 5 keer per week wordt schoongemaakt. Toiletten en andere 'onleefbare' ruimtes worden ontzien. Accent denkt dit systeem verder te perfectioneren. De heer Boudewijns van Accent verzekert ons dat van de 45 personeelsleden die er nu werken, er zeker 25 overgenomen zullen worden. Maar dat ligt aan de kwaliteit van hun werk, tenslotte voert Accent 'een eigen bedrijfspolitiek met eigen representatieëisen', aldus de woordvoerder van het schoonmaakbedrijf. In ieder geval moet volgens de in deze bedrijfstak geldende CAO minstens de helft van het personeel overgenomen worden. Volgens dezelfde woordvoerder zou ook de koffievoorziening voor de avondstudenten tot het takenpakket van het schoonmaakbedrijf kunnen gaan behove"G.R.
IVIagnum op Olof "Een goede detective is lui, rijdt niet zo hard en springt niet over daken maar gebruikt zijn computer of die van een collega en heeft binnen een half uur de beschikking over een compleet adressenbestand". Deze gedenkwaardige woorden sprak de
Betaald matseren Nadat u vijftien nummers lang gratis mocht matseren in het THB, is het nu uw beurt om uw goodwill te tonen en het THB een financieel duwtje in de rug te geven. Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bi] de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie.
Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. Q , ^
ö*^
1 1 j 1 I 1 1 1 1 { 1 1: 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I I I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
II 1
1 111111 1 1111111
1 11 1111 1 11111111 1 1111111 III 1
1
;
Ooit heb ik twee studenten - een meisje en een jongen - in een kamertje opgesloten. Ze waren gezakt voor een tentamen dat ik had nagekeken. Hun score lag net onder de grens. 'We zijn te laag beoordeeld', kwamen ze me vertellen. Ik heb die studenten toen maar opgesloten; daarbij hield ik de volgende toespraak: 'Volgens mij zijn deze tentamens onvoldoende gemaakt. Jullie mogen nu, in dit kamertje, eikaars werk nakijken. Als je meent dat de ander tóch een voldoende verdient, dan leg ik me daar bij neer'. Wat zou er nu gebeuren? Eén ding stond vast: ze zouden mij straks komen vertellen dat ze allebei een voldoende hadden. Maar verder? De twee konden het in die kamer met elkaar op een gccoordje gooien: 'We kijken dat stomme tentamen helemaal niet na; we spreken gewoon
af dat we geslaagd zijn'. Aan zo 'n afspraak is echter een risico verbonden; ik zou hun samenzwering kunnen ontdekken en met een dikke onvoldoende afstraffen. De andere mogelijkheid was, dat die studenten echt eikaars tentamen zouden gaan nakijken. Daar zouden ze een hele kluif aan hebben, want ze beheersten de stof onvoldoende; dat bleek uit hun cijfers. De één zou de antwoorden van de ander niet snappen. Daar zou dan een hele uitleg op volgen. In dat kamertje zouden die twee elkaar intensief gaan onderwijzen. Op die manier zouden ze eikaars niveau opkrikken tot 'net voldoende'. Na anderhalfuur waren ze klaar. Ze zagen er zwaar vermoeid uit: wallen onder de ogen, rode hoofden. Hun conclusie was, dat de ander 'net voldoende' had gehaald. Goed zo. De list was geslaagd. Eindelijk had ik eens nuttig gebruik kunnen maken van de psychologische vakliteratuur, want mijn arrangement staat in die literatuur beschreven onder het hoofdstuk speltheorie. Of was mijn list mislukt? Wallen onder de ogen en rode hoofden na een verblijf van anderhalf uur in een kamertje: bij een jongen en een meisje weet je het maar nooit. Karet Soudijn
rend,, het OIof-publiek voor. Geeft de directie toch een opdracht, dan gaat de detective eerst op verdachte zaken af, zoals de man die nooit vakantie opneemt of de persoon die iedere ochtend het bedrijf om 6 uur in plaats van om 7 uur opent. "Fraudeurs parkeren ook meestal dicht bij de bedrijfsingang". Wat Hoffmann tot tevredenheid moet stemmen in verband met de groeimogelijkheden van zijn bureau, is de opkomst van de computers. "Het leukste speelgoed voor fraudeurs". Vooral computer-operateurs zijn in de ogen van Hoffmann verdacht, "ledere operateur verveelt zich na twee maanden. In plaats van op het werk troffen we eens ope-
rateurs achter een glaasje op het Rembrandsplein aan". Op de werkplek zelf wordt vaak ook flink gedronken. "Daar waar de geheugencircuits gekoeld worden in de computer, daar ligt ook meestal een flinke drankvoorraad". Is de operateur niet aan het drinken, dan houdt hij zich vaak bezig met computerspelletjes of met het dubbel copiëren van adressenlijsten die hij via een gefingeerde zaak op naam van zijn vrouw doorverkoopt aan andere organisaties. Misschien moet de Hogeschool Hoffmann maar eens inschakelen bij de zaak van de naar boekhandel Pillot gezonden adressenlijsten? L. V. W.
Een list
Prikklok verdwijnt
De zes prikklokken werden in maart van dit jaar geïnstalleerd als hulpmiddel bij de kontrole van de varia-
Adres:
VALS FRONTJE
Uit 20 jaargangen THB
11111111111111 1 1 111 111111 1 Na zes maanden praktisch nutteloze 111111111 1 dienst zullen de prikklokken in sepweer uit de KH-gebouwen II 1 1 1 1 1 1 1 1tember verwijderd worden. „Omdat men die kennelijk niet wil, stoppen 1 111111111 1 dingen we ermee. Het is voor ons geen prinstelt het Kollege van 1111 1111 1 1 1 1 1cipe-kwestie", Bestuur bij monde van voorzitter Voor de enkelmg die er uit1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1Verster. drukkelijk om vraagt wilt het bena 1 september eventueel nog 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 stuur wel een klok laten hangen.
Naam:
(Tel.:
1 1
'heer Hoffmann, privé-detective en directeur van Hoffmann Bedrijfsrecherche BV. De Nederlandse Magnum sprak op de Tilburgse Studentenvereniging St. Olof aarude vooravond van zijn vertrek naar een Congres van "The World Associative of Detectives" in India. Hoffmann is directeur van een van de grootste detective-bureaus in West-Europa, met 30 verschillende diensten opererend in 35 verschillende landen. Het bestaan van dit Bureau was Olof ter ore gekomen via de Gouden Gids en een interview in Elseviers Weekblad. Hoffmann over dat interview: "die journalist had duidelijk geen kaas gegeten van het detective-gebeuren. Hij dacht dat wij afluisterapparatuur in suikerklontjes deden". Een eyeopener was ook dat het pad waarover een detective gaat minder geplaveid is met geweld dan men gewoonlijk veronderstelt. "Geweld komt weinig voor in de detective-praktijk. Je hebt meer kans als politie-agent bij een voetbalwedstrijd in elkaar getrimd te worden dan als detective in burger". Hoffmann zelf, als pacifist, heeft een hekel aan geweld. "No guns, just brains" is dan ook zijn motto. Een detective gaat dus tamelijk rationeel te werk. Hoffmann's bureau houdt zich op systematische en analytische wijze vooral bezig met de opsporing en voorkoming van fraude alsmede de persoonlijke beveiliging van leidinggevende personen. Hoffmann's verleden - hij komt oorspronkelijk uit de export- en import - komt hem in zijn praktijk goed van pas. Hij heeft vooral veel te maken met fraude in het bedrijfsleven. "Als we over misstanden gaan praten dan ben ik de komende drie weken nog bezig". Eigenaardig is dat die misstanden op de werkvloer vaak al lang bekend zijn, terwijl de directie het niet weet of niet wil weten. "Een directeur kreeg een hartaanval toen hij van ons hoorde dat zijn meest vertrouwde medewerker hem al jaren bedroog". "Vertrouwen is mooi, controle is beter", zo hield Hoffmann, een socialistisch vakbondsleider cite-
bele werktijden. Een toen al omstreden maatregel. Hoewel het bestuur stelt, dat er door velen om de prikklok was gevraagd, is daar nooit iets van gebleken. Zo kantten de fakul'teiten zich sowieso tegen een registratie van de variabele werktijden en zeker tegen de prikklok, omdat het karakter van wetenschappelijke arbeid zich tegen een dergelijke registratie zou verzetten. En juist omdat de prikklok voor het wetenschappelijk personeel niet verplicht werd gesteld, voelde het admmistratieve en technische personeel ook weinig voor het klokken. Van de defi-
nitieve invoering werd het Georganiseerd Overleg door het bestuur bovendien niet op de hoogte gesteld. helaas met en spreek dus uitsluitend De klokken werden dus genegeerd. Voor zover het personeel de werktijden al bijhoudt (nog niet de helft .doet dat) geeft men de voorkeur aan het gebruik van de tijdsregistratiekaart. Op een paar personeelsleden na. Welgeteld acht hebben regelmatig geprikt. We vroegen een van de vaste prikkers, dr. P. Kop (wetenschappelijk medewerker aan de Subtakulteit Psychologie), ot hij gelukkig is met het verdwijnen van ,zijn'